Уикипедия kkwiki https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter Таспа Арнайы Талқылау Қатысушы Қатысушы талқылауы Уикипедия Уикипедия талқылауы Сурет Сурет талқылауы МедиаУики МедиаУики талқылауы Үлгі Үлгі талқылауы Анықтама Анықтама талқылауы Санат Санат талқылауы Портал Портал талқылауы Жоба Жоба талқылауы TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Topic 0 7127 3650201 3557263 2026-09-02T11:50:06Z Dossym Zikiriya 81722 3650201 wikitext text/x-wiki '''Әлмерек абыз''' — қазақтың [[Ұлы жүз]] [[Үйсін]] тармағындағы [[Албан]] тайпасынан шыққан батыр, абыз.<ref>Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х</ref> [[1658]] жылы қазіргі [[Алматы]] қаласындағы «Әлмерек тоған» (бұрынғы Гагарин ауылы) деген жерде дүниеге келген. [[1756]] жылы қайтыс болған. Әлмерек Абыз [[Қазақ-Жоңғар соғысы]]на басынан аяғына дейін қатысқан батыр. Соғыс ақырына қарай қартая бастағанда әскерге сарбаз жаттықтырумен айналысады. Шәкірттерінен атақты Райымбек батыр, өз немересі Саурық батыр шыққан. [[Әуезов Мұхтар Омарханұлы|М. Әуезовтың]] «Қилы заманында» айтылған Ұзақ батыр да осы кісінің тікелей ұрпағы. Сонымен қатар жаратлысынан бойына сіңген қасиетін пайдаланып әскерге емшілік жасау, халықтық емшілік, билік, имамдық, мұсылманша бала оқыту кәсіптерімен шұғылданған. Күші басым дұшпанды көз байлау арқылы жекпе-жекте сөзсіз жеңу әдісін қолданған және шәкірттеріне үйреткен. Райымбек батыр күші басым жаумен жекпе-жек шыққанда осы әдісті қолданып, ешбір жағдайда жекпе-жекте жеңілмей кеткен. Бейбіт заманда билік айтып, ел басқарған. Қазақ балаларын мұсылманша оқытып, Жетісу жеріне ислам дінін таратуға еңбек сіңірген. Қазақ-жоңғар соғысы біткеннен кейін батыс, солтүстік, оңтүстіктен келеген қазақ сарбаздарын жергілікті қыздарға үйлендіріп шекараға жақын жерге қазақтардың жиі қоныстануын ұйымдастырған. Албан, Суан тайпаларының ішінде Дулат, Адай т.б руларда болатын кіші рулар жиі кездеседі. Ол кісіден 12 ұрпақ тараған. 12 рулы ел Құрман деген Әлмеректің бір баласының атымен аталады. Әлмерек ұрпағы Құрмандар албанның ішіндегі ең көп тараған (Қабырға жетпес қара Құрман) руға жатады. Нақыл сөзі: <blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em;"> Ошақтың үш аяғындай үш жүз бірге болса, қазақты ешбір жау ала алмайды. </blockquote> Бейіті Алматы қаласының шығыс жағында Өтеген батыр қалашығына шығар жолдың оң жағында, шағын өзен жағасындағы қырда тұр. Басына көгілдір күмбез қойылған. Абыз Әлмерек Жаншықұлына Алматы облысы Ұйғыр ауданы Шонжы ауылының батыс жағындағы айналма жолдың жанынан еңселі ескерткіш тұрғызылған. Ескерткіштің биіктігі екі натура өлшеміндегі атрибутикаларымен қосқанда - 4 метр, жалпы ұзындығы - 5,60 метр. Ескерткіш материалдары тұғыры Күрті-Қордай қоңыр граниті, ескерткіш пен релефь қоладан құйылған. Күрті-Қордай граниттерінің плиткаларымен безендірілген. алаңқайлар, тротуар плиткалары төселіп, көгалдандырылған. кешенде ағаштар отырғызылып, гүлдер егілген. түнгі мезгілде электр шамдарымен жарықтандырылады. Мүсін авторы - Исабаев Нұрғалым Баймұханұлы. Сәулетшісі - Кекилов Жамбыл Шаханұлы, КСРО және Қазақстан сәулетшілер одағының мүшесі, архитектура кандидаты, Халықаралық архитектура академиясының профессоры. ==Дереккөздер== <references/>2. == Сыртқы сілтемелер == * [http://infust.kz/category/almerek-abyz/ Әлмерек абыз туралы материалы бар қазнеттегі торап] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120504025101/http://infust.kz/category/almerek-abyz/ |date=2012-05-04 }} * [http://www.myxatai2006.narod.ru/http://infust.kz/category/almerek-abyz/ Әлмерек абыз туралы сілтемесі бар торап] {{Суретсіз мақала}} [[Санат:1658 жылы туғандар]] [[Санат:1756 жылы қайтыс болғандар]] 6l8rcaekkg7g7egaw8kade29gygwdel 3650202 3650201 2026-09-02T11:53:02Z Dossym Zikiriya 81722 /* Дереккөздер */ 3650202 wikitext text/x-wiki '''Әлмерек абыз''' — қазақтың [[Ұлы жүз]] [[Үйсін]] тармағындағы [[Албан]] тайпасынан шыққан батыр, абыз.<ref>Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х</ref> [[1658]] жылы қазіргі [[Алматы]] қаласындағы «Әлмерек тоған» (бұрынғы Гагарин ауылы) деген жерде дүниеге келген. [[1756]] жылы қайтыс болған. Әлмерек Абыз [[Қазақ-Жоңғар соғысы]]на басынан аяғына дейін қатысқан батыр. Соғыс ақырына қарай қартая бастағанда әскерге сарбаз жаттықтырумен айналысады. Шәкірттерінен атақты Райымбек батыр, өз немересі Саурық батыр шыққан. [[Әуезов Мұхтар Омарханұлы|М. Әуезовтың]] «Қилы заманында» айтылған Ұзақ батыр да осы кісінің тікелей ұрпағы. Сонымен қатар жаратлысынан бойына сіңген қасиетін пайдаланып әскерге емшілік жасау, халықтық емшілік, билік, имамдық, мұсылманша бала оқыту кәсіптерімен шұғылданған. Күші басым дұшпанды көз байлау арқылы жекпе-жекте сөзсіз жеңу әдісін қолданған және шәкірттеріне үйреткен. Райымбек батыр күші басым жаумен жекпе-жек шыққанда осы әдісті қолданып, ешбір жағдайда жекпе-жекте жеңілмей кеткен. Бейбіт заманда билік айтып, ел басқарған. Қазақ балаларын мұсылманша оқытып, Жетісу жеріне ислам дінін таратуға еңбек сіңірген. Қазақ-жоңғар соғысы біткеннен кейін батыс, солтүстік, оңтүстіктен келеген қазақ сарбаздарын жергілікті қыздарға үйлендіріп шекараға жақын жерге қазақтардың жиі қоныстануын ұйымдастырған. Албан, Суан тайпаларының ішінде Дулат, Адай т.б руларда болатын кіші рулар жиі кездеседі. Ол кісіден 12 ұрпақ тараған. 12 рулы ел Құрман деген Әлмеректің бір баласының атымен аталады. Әлмерек ұрпағы Құрмандар албанның ішіндегі ең көп тараған (Қабырға жетпес қара Құрман) руға жатады. Нақыл сөзі: <blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em;"> Ошақтың үш аяғындай үш жүз бірге болса, қазақты ешбір жау ала алмайды. </blockquote> Бейіті Алматы қаласының шығыс жағында Өтеген батыр қалашығына шығар жолдың оң жағында, шағын өзен жағасындағы қырда тұр. Басына көгілдір күмбез қойылған. Абыз Әлмерек Жаншықұлына Алматы облысы Ұйғыр ауданы Шонжы ауылының батыс жағындағы айналма жолдың жанынан еңселі ескерткіш тұрғызылған. Ескерткіштің биіктігі екі натура өлшеміндегі атрибутикаларымен қосқанда - 4 метр, жалпы ұзындығы - 5,60 метр. Ескерткіш материалдары тұғыры Күрті-Қордай қоңыр граниті, ескерткіш пен релефь қоладан құйылған. Күрті-Қордай граниттерінің плиткаларымен безендірілген. алаңқайлар, тротуар плиткалары төселіп, көгалдандырылған. Кешенде ағаштар отырғызылып, гүлдер егілген. Түнгі мезгілде электр шамдарымен жарықтандырылады. Мүсін авторы - Исабаев Нұрғалым Баймұханұлы. Сәулетшісі - Кекилов Жамбыл Шаханұлы, КСРО және Қазақстан сәулетшілер одағының мүшесі, архитектура кандидаты, Халықаралық архитектура академиясының профессоры. ==Дереккөздер== <references/>2.Айтқұл Х. А., Байгунаков Д.С. Ұйғыр ауданы тарих және мәдениет ескерткіштерінің жиынтығы (Алматы облысы). 1-басылым. - Алматы: "TURAN" баспасы, 2025. - 240 б., 44-45 бб. == Сыртқы сілтемелер == * [http://infust.kz/category/almerek-abyz/ Әлмерек абыз туралы материалы бар қазнеттегі торап] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120504025101/http://infust.kz/category/almerek-abyz/ |date=2012-05-04 }} * [http://www.myxatai2006.narod.ru/http://infust.kz/category/almerek-abyz/ Әлмерек абыз туралы сілтемесі бар торап] {{Суретсіз мақала}} [[Санат:1658 жылы туғандар]] [[Санат:1756 жылы қайтыс болғандар]] pnniphg46a3tf2vhedvv7uipvawzmsh 3650203 3650202 2026-09-02T11:58:09Z Dossym Zikiriya 81722 3650203 wikitext text/x-wiki '''Әлмерек абыз''' — қазақтың [[Ұлы жүз]] [[Үйсін]] тармағындағы [[Албан]] тайпасынан шыққан батыр, абыз.<ref>Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2011. - 880 бет.ISBN 9965-893-73-Х</ref> [[1658]] жылы қазіргі [[Алматы]] қаласындағы «Әлмерек тоған» (бұрынғы Гагарин ауылы) деген жерде дүниеге келген. [[1756]] жылы қайтыс болған. Әлмерек Абыз [[Қазақ-Жоңғар соғысы]]на басынан аяғына дейін қатысқан батыр. Соғыс ақырына қарай қартая бастағанда әскерге сарбаз жаттықтырумен айналысады. Шәкірттерінен атақты Райымбек батыр, өз немересі Саурық батыр шыққан. [[Әуезов Мұхтар Омарханұлы|М. Әуезовтың]] «Қилы заманында» айтылған Ұзақ батыр да осы кісінің тікелей ұрпағы. Сонымен қатар жаратлысынан бойына сіңген қасиетін пайдаланып әскерге емшілік жасау, халықтық емшілік, билік, имамдық, мұсылманша бала оқыту кәсіптерімен шұғылданған. Күші басым дұшпанды көз байлау арқылы жекпе-жекте сөзсіз жеңу әдісін қолданған және шәкірттеріне үйреткен. Райымбек батыр күші басым жаумен жекпе-жек шыққанда осы әдісті қолданып, ешбір жағдайда жекпе-жекте жеңілмей кеткен. Бейбіт заманда билік айтып, ел басқарған. Қазақ балаларын мұсылманша оқытып, Жетісу жеріне ислам дінін таратуға еңбек сіңірген. Қазақ-жоңғар соғысы біткеннен кейін батыс, солтүстік, оңтүстіктен келеген қазақ сарбаздарын жергілікті қыздарға үйлендіріп шекараға жақын жерге қазақтардың жиі қоныстануын ұйымдастырған. Албан, Суан тайпаларының ішінде Дулат, Адай т.б руларда болатын кіші рулар жиі кездеседі. Ол кісіден 12 ұрпақ тараған. 12 рулы ел Құрман деген Әлмеректің бір баласының атымен аталады. Әлмерек ұрпағы Құрмандар албанның ішіндегі ең көп тараған (Қабырға жетпес қара Құрман) руға жатады. Нақыл сөзі: <blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em;"> Ошақтың үш аяғындай үш жүз бірге болса, қазақты ешбір жау ала алмайды. </blockquote> Бейіті Алматы қаласының шығыс жағында Өтеген батыр қалашығына шығар жолдың оң жағында, шағын өзен жағасындағы қырда тұр. Басына көгілдір күмбез қойылған. Абыз Әлмерек Жаншықұлына Алматы облысы Ұйғыр ауданы Шонжы ауылының батыс жағындағы айналма жолдың жанынан еңселі ескерткіш тұрғызылған. Ескерткіштің биіктігі екі натура өлшеміндегі атрибутикаларымен қосқанда - 4 метр, жалпы ұзындығы - 5,60 метр. Ескерткіш материалдары тұғыры Күрті-Қордай қоңыр граниті, ескерткіш пен релефь қоладан құйылған. Күрті-Қордай граниттерінің плиткаларымен безендіріліп, алаңқайлар, тротуар плиткалары төселіп, көгалдандырылған. Кешенде ағаштар отырғызылып, гүлдер егілген. Түнгі мезгілде электр шамдарымен жарықтандырылады. Мүсін авторы - Исабаев Нұрғалым Баймұханұлы. Сәулетшісі - Кекилов Жамбыл Шаханұлы, КСРО және Қазақстан сәулетшілер одағының мүшесі, архитектура кандидаты, Халықаралық архитектура академиясының профессоры. ==Дереккөздер== <references/>2.Айтқұл Х. А., Байгунаков Д.С. Ұйғыр ауданы тарих және мәдениет ескерткіштерінің жиынтығы (Алматы облысы). 1-басылым. - Алматы: "TURAN" баспасы, 2025. - 240 б., 44-45 бб. ISBN 978-601-7907-64-8 == Сыртқы сілтемелер == * [http://infust.kz/category/almerek-abyz/ Әлмерек абыз туралы материалы бар қазнеттегі торап] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120504025101/http://infust.kz/category/almerek-abyz/ |date=2012-05-04 }} * [http://www.myxatai2006.narod.ru/http://infust.kz/category/almerek-abyz/ Әлмерек абыз туралы сілтемесі бар торап] {{Суретсіз мақала}} [[Санат:1658 жылы туғандар]] [[Санат:1756 жылы қайтыс болғандар]] f39y8wy0y3o0z0lbp98s32i3cm41sol 0 20513 3650068 3599567 2026-09-01T22:55:49Z Casserium 68287 3650068 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен-Қазақстан |статусы = ауыл |атауы = Құрманғазы |сурет = |әкімшілік күйі = аудан орталығы |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_deg = 46|lat_min = 36|lat_sec = |lon_deg = 49|lon_min = 16|lon_sec = |CoordAddon = type:city(8100)_region:KZ |CoordScale = |ел картасы = 300 |облыс картасы = |аудан картасы = |ел картасының өлшемi = |облыс картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |облысы = Атырау облысы{{!}}Атырау |кестедегі облыс = |ауданы = Құрманғазы ауданы{{!}}Құрманғазы |кестедегі аудан = |мекен түрі = ауылдық округ |мекені = Құрманғазы ауылдық округі (Атырау облысы){{!}}Құрманғазы |ішкі бөлінісі = |әкімі = |құрылған уақыты = 1793 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = ''Ганюшкин ({{lang-ru|Ганюшкино}})'' |статус алуы = |жер аумағы = |климаты = |тұрғыны = {{өсім}} 14 672<ref name="халық2023">[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)]</ref> |санақ жылы = 2023 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |телефон коды = 71233 |пошта индексі = 060400 |пошта индекстері = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} {{мағына|Құрманғазы (айрық)}} '''Құрманғазы''' (2018 ж. дейін ''Ганюшкин'')<ref name="azh.kz">[http://azh.kz/kz/news/view/32410 Аудан орталығына Құрманғазының аты берілді]</ref>) — [[Атырау облысы]], [[Құрманғазы ауданы]]ндағы ауыл, аудан және [[Құрманғазы ауылдық округі (Атырау облысы)|аттас ауылдық округтің]] әкімшілік орталығы. == Географиясы == [[Сурет:Ганюшкинге кіре беріс.jpg|thumb|300px|left|Ганюшкинге кіре беріс ([[Атырау]] бағыты жағынан)]] Ауыл [[Еділ өзені]]нің саласы — [[Шарон]] (кейбір деректер бойынша Шора) өзенінің бойында орын тепкен. Облыс орталығы [[Атырау]] қаласынан 245 км, [[Ресей]]дің [[Астрахан]] қаласынан 113 км қашықтықта орналасқан.<ref name="Құрманғазы ауданы">Құрманғазы ауданы. Шежіре. - Алматы: "Арыс" баспасы, 2008. - 312 бет + 16 бет түрлі-түсті суретті жапсырма. ISBN 9965-17-535-7</ref> Ганюшкин арқылы Атырау—Астрахан тас жолы өтеді. Ең жақын темір жол стансасы [[Ақкөл (Атырау облысы)|Ақкөлмен]] ара қашықтығы — 25 шақырым. == Халқы == [[2010]] жылдың [[1 қазан]]дағы дерек бойынша Ганюшкинде 12830 адам<ref>[http://www.stat.kz/publishing/DocLib4/2010/Демография/03_2010-Б-15-07-К.rar ҚР елді мекендерінің тұрғындар саны] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130405220928/http://www.stat.kz/publishing/DocLib4/2010/%D0%94%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F/03_2010-%D0%91-15-07-%D0%9A.rar |date=2013-04-05 }}</ref> тұрады. Соның басым көпшілігі (94%) — [[қазақтар]].<ref name="Құрманғазы ауданы" /> [[2021 жыл|2021 жылғы]] санақ қорытындысы бойынша 14532 адамды (7242 ер адам және 7290 әйел адам) құрады.<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref> == Тарихы == Астрахан мұрағатынан алынған деректер бойынша ауыл құрылған жылы ([[1793]] немесе 1789—1793 ж. аралығы) Ганюшкинде 15 үй болған, оның ішінде 38 ер, 41 әйел, барлығы 79 адам тұрған, ал 1871 ж. 53 үйде 358 адам тұрған, олардың ішінде 229 ер, 179 әйел болған. [[Қазан төңкерісі|1917-1922/23 жылдардағы азамат соғысы]] кезінде Ганюшкин ақтардан қызылдарға және керісінше бірнеше рет ауысып, қолдан-қолға өткен. 1919 ж. 23 қарашада Ганюшкин [[Жұмысшы-шаруа қызыл әскері|Қызыл әскер]] құрамына біржолата өтті. Жергілікті танымал қоғам қайраткері [[Нұғыман Сәрсенұлы Манаев|Нұғыман Манаев]]тың ұйымдастыруымен Ганюшкин — әуелі болыс орталығы, содан соң 1922 ж. уез орталығы, ал 1928 жылдан бастап аудан орталығы болды.<ref name="Құрманғазы ауданы" /> 2018 жылы сәуірде ауыл есімі Ганюшкиннен Құрманғазы болып өзгертілді<ref name="azh.kz"/>. == Ішкі бөлінісі == Ауыл Үлкен және Кіші Ганюшкин, Самаркин, Бұзаусылан (Безымянный), Рембаза, Құрылысшылар ауылы (ПМК), РТС, Кіресті (Красиловка), Жапырық (Ягодный) деп аталатын мөлтек аудандардан тұрады<ref name="Құрманғазы ауданы" />. Мөлтек аудандардың аталу тарихы төмендегідей:<br /> '''Үлкен және Кіші Ганюшкин''' — екі аралдың атауы 18 ғасырда ағайынды Ганюшкиндер келіп орналасуына орай осылай аталған. Бұл туралы алғашқы мәлімет 1759 жылы болған.<br /> '''Самаркин''' — Көпес Ганюшкин берген атау делініп жүр. Самар беті мағынасында.<br /> [[Сурет:Құрманғазы ауылы 2.jpg|thumb|оңға|400px|'''Жапырық (Ягодный) мөлтек ауданы''']] '''Бұзаусылан''' — ертеде айналасының барлығын су қоршаған арал болған, осы аралға тұрғындар бұзауларын қайықпен шығарып, шөпке жайған. Әрі қарайбұл арал Бұзаусылан деп аталған.<br /> '''Рембаза''' — Кіші Ганюшкиннің бір бөлігі. 20-ғасырдың 30-жылдарынан бастап, шағын кеме, [[қайық]], мотор, балықшылыр жарақтарын өңдейтін база, шеберхана орналасуына байланысты атап кеткен.<br /> '''РТС''' ''(Механизатор ауылы)'' — өткен ғасырдың 50 - жылдары [[трактор]], автокөлік жөндеу станциялары орналасуына байланысты шыққан атау.<br /> '''ПМК''' ''(Құрылысшылар ауылы)'' — Орысша «Передвижная механизированная колонна» сөзінен шыққан. 1960 жылы ауданда алғаш рет жылжымалы механикаландырылған құрлысшылар колоннасы құрылуына байланысты шыққан атау.<br /> '''Кіресті''' — жер аты. Бастапқы аты Қызылжар болуы мүмкін, азамат соғысы кездеріндегі деректерде Красиловский бугор аталған. Орыс молаларының көп болуына байланысты «кресты, крест», кейін дыбыстық өзгеріске ұшырап, Кресті атауына ие болған.<ref>Киелі мекен, қасиетті өлке -Құрманғазы. Ағатай баспасы, Атырау-1920 ж. ISBN 978-601-7861-86-5</ref> == Ескерткіштері == [[Сурет:Әкімшілік үйі алдындағы Құрманғазы мүсіні.jpg|thumb|солға|250px|Әкімшілік үйі алдындағы Құрманғазы мүсіні]] Ауылда қазақтың атақты күйшісі [[Құрманғазы Сағырбайұлы|Құрманғазы]]ға, Кеңес Одағының Батыры [[Александр Никифорович Афанасьев|Александр Афанасьевке]], азамат соғысы мен [[Ұлы Отан соғысы]]на қатысқандарға ескерткіш, интернационалист-жауынгер [[Бауыржан Бегалиев]]ке ескерткіш тақталар орнатылған.<ref name="Құрманғазы ауданы" /> Ұлы Отан соғысында қаза болғандарға орнатылған «Ер есімі- ел есінде 1941-1945 жылдары» атты ескерткіш обелискілер, Данқ орденінің үш бірдей иегері Ғизат Мұқашұлы Әліповке, Кеңес Одағының Батыры [[Филипп Савельевич Мазуров]]қа, халық қаһарманы [[Хиуаз Қайырқызы Доспанова|Хиуаз Доспановаға]], Кеңес Одағының Батыры [[Мұқат Мұсаев]]қа орнатылған гранит белгілері бар. Сонымен қатар Ауған жеріндегі соғысқа 1979-1989 жылдар аралығында 95 интернациалист жауынгер жерлестерге арналған ескерткіш, Тәжік -Ауған шекара аймағында қатысқан 1992-2001 жылдар аралығында ауданнан қатысқан 53 жауынгерге ескерткіш, Ауған шекарасындағы жауынгерлік іс-қимылға және әскери қақтығыстарына қатысушылардың құрметіне ескерткіш, «Қуғын-сүргін құрбандары мәңгілік жадымызда» 1930-1940 жылдар аралығында 30-ға жуық жерлестерге арналған ескерткіш орнатылған. == Әлеуметтік және мәдени нысандары == Құрманғазы ауылында 3 қазақ мектебі, 1 орыс мектебі, сондай-ақ Ганюшкин мектеп-интернаты бар. Сонымен қатар орталық [[аурухана]], мәдениет үйі, [[емхана]], [[мұражай]], басқа да мекемелер орналасқан.<ref name="Құрманғазы ауданы" /> Сонымен қатар спорт кешені, телекоммуникация бөлімі, «Казпошта» мекемесі, аудандық [[кітапхана]] жұмыс жасайды. === Колледж === * Құрманғазы аграрлы -техникалық колледжі === Мектептері === * Абай атындағы орта мектеп — Алғашқы деректерде 1895 жылы ашылған. 1933 жылы аралас орта мектеп ретінде қалыптасты. 1939 жылы Молотов (Ломоносов) атындағы орыс мектебінің бөлінуіне байланысты, Ганюшкин қазақ орта мектебі деп аталды. 1945 жылы Абай есімі берілді. 1960 жылы сегізжылдық мектепке айналып, 1973 жылы қайта орта мектеп болды. 1981 жылы 1176 орындық жаңа мектеп ғимараты пайдалануға берілді. * М. Әуезов атындағы орта мектеп — 1971 жылы ашылған. 1990 жылы 620 бала оқытуға арналған жаңа ғимарат пайдалануға берілді. * Ломоносов атындағы орта мектеп — 1939 жылы бөлек мектеп болып бөлініп шыққан. 1961 жылы 2 қабатты ғимарат пайдалануға берілді. 2026 жылы «Келешек мектептері» жобасы аясында 3 қабатты жаңа ғимарат пайдалануға берілді.<ref>[https://atr.kz/bilim/qurmangazy-audanynda-600-oryndyq-zhana-mektep-ashyldy/ Құрманғазы ауданында 600 орындық жаңа мектеп ашылды]</ref> * З. Серікқалиұлы атындағы мектеп интернаты — 1962 ж. шалғай елді мекендердің балаларына білім мен тәрбие беру мақсатында ашылды. 1972-1973 оқу жылы Ганюшкин ауылында үш кабатты типтік жобамен салынған мектеп-интернат ғимаратының берілуіне байланысты Сафон және Ганюшкин мектеп-интернаты қосылды.<ref>https://mi-cerikkaliuly.kurmangazy-bb.kz/kz/mektep-turaly/tarikhy.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210927143220/https://mi-cerikkaliuly.kurmangazy-bb.kz/kz/mektep-turaly/tarikhy.html |date=2021-09-27 }} Зейнолла Серікқалиұлы атындағы мектеп-интернатының тарихы</ref> * Б. Бегалиев атындағы орта мектеп — 1958 ж. бастауыш, 1961 ж. сегізжылдық, 1986 ж. Каспий орталау мектебі, 2001 ж. орта мектеп болып қайта құрылды. 1990 жылы Б. Бегалиев есімі берілді. 2002 жылы 624 орындық жаңа үлгідегі мектеп үйі салынды. * Д. Нұрпейсова атындағы балалар өнер мектебі — Теңіз аудандық атқару комитетінің 1964 жылғы 21-қазандағы шешімімен ашылды. === Мектепке дейінгі балалар мекемелері === * «Мерей» бөбекжай-балабақшасы * «Балауса» бөбекжай-балабақшасы * «Өркен» бөбекжай-балабақшасы * «Айбөбек» бөбекжай-балабақшасы * «Балбөбек» бөбекжай-балабақшасы === Аурухана === * Құрманғазы аудандық ауруханасы * Облыстық өкпе ауруларына қарсы санаторий — 60 орынды санаторий 2001 жылдың наурыз айынан бастап ауруларды қабылдап сауықтыруда. == Діни ұйымдар == * '''"Темірәлі" мешіті''' — 2002 жылы салынған. Жобасын М.Елеусінов жасаған. Жерінің аумағы 0,3114 га. Пайдалы алаңы 255,39 шаршы метр, 175 адамға арналған, екі қабатты. Ғимарат намаз оқитын зал, имам бөлмесі, кітапхана, неке қиятын залдан тұрады. Мұнарасының биіктігі 19 метр, қабырғасының биіктігі 5 метр. Биіктігі 1 метрлік мінбер сапалы ағаштан өрнектеліп жасалған.<ref>https://www.muftyat.kz/ru/mosque/3168/ «Темірәлі» мешіті</ref> == Шаруа қожалықтары мен кәсіпкерлік == «Атырау Жарық» АҚ, Құрманғазы Газ шаруашылығы, «Кұрманғазы жолдары» мекемесі, көптеген кәсіпорындар, мейрамханалар, кафелер, асханалар, сауда орындары орналасқан. == Ауыл суреттері == {| class="wikitable" |- ! Құрманғазы ауылы !! "Темірәлі" мешіті!! Ауылдағы шағын көпірлердің бірі. !! Құрманғазы ауылы !! Құрманғазы ауылы !! Құрманғазы ауылы !! Бұзауслан |- | [[Сурет:Құрманғазы (Ганюшкино) ауылы.jpg|орта|150px]] || [[Сурет:Meshit-ganyushkin.jpg|орта|150px]]|| [[Сурет:The small bridge in Ganyushkin (Ganyushkino).jpg|орта|200px]] || [[Сурет:Құрманғазы ауылы 3.jpg|орта|150px]] ||[[Сурет:Құрманғазы ауылы 1.jpg |орта|200px]]||[[Сурет:Құрманғазы ауылы 4.jpg |орта|150px]]|| [[Сурет:Құрманғазы Бұзауслан.jpg|орта|200px]] |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сыртқы сілтемелер == * [http://serper.kz/ «Серпер» Құрманғазы аудандық газеті] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171220084430/http://serper.kz/ |date=2017-12-20 }} {{Құрманғазы ауданы елді мекендері}} [[Санат:Құрманғазы ауданы елді мекендері]] i1eur9fwonmm1kz77chwpejplq2zy5k 0 21687 3650190 3547217 2026-09-02T11:23:03Z Casserium 68287 /* Министрлер тізімі */ 3650190 wikitext text/x-wiki '''Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі''' — [[Қазақстан Республикасының Үкіметі|Қазақстан Республикасы Үкіметінің]] құрамында сыртқы саясаттың іске асырылуын қамтамасыз етуге жауапты лауазымды тұлға. Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі орталық аппарат пен шетелдегі мекемелерден тұратын елдің дипломатиялық қызметі органдарының бірыңғай жүйесіне басшылық ететін Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің бірінші басшысы. [[Қазақстан Республикасының Президенті]] Қазақстан Республикасы сыртқы саясат ведомствосының басшысын парламентпен консультация өткізбей, өз еркімен лауазымға тағайындайды және лауазымнан босатады. Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі өз жұмысында Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 28 қазандағы №1118 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрлігі туралы ережеге сүйенеді <ref>[http://mfa.gov.kz/kz/content-view/pravovoj-status-mid-rk Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрлігі туралы ереже]</ref> және өз құзыреті шегінде шет мемлекеттермен және халықаралық ұйымдармен қатынастарда Қазақстан Республикасының мүдделеріне өкілдік етуге, Министрліктің мемлекеттік органдар мен басқа ұйымдарда мүдделерін білдіруге, өз орынбасарларының міндеттері мен өкілеттіліктерін белгілеуге, дипломатиялық қызмет персоналын лауазымдарға тағайындауға және лауазымдардан босатуға, көтермелеуге және тәртіптік жазалауға, дипломатиялық қызмет органдарының кадрларға қажеттіліктерін белгілеуге, Қазақстан Республикасы заңнамасына сәйкес басқа да өкілеттіліктерді іске асыруға уәкілетті. == Тарихы == Қазақ билеушілерінің дипломатиялық қатынастарының тарихи деректері [[Қазақ хандығы]] кезеңінде сыртқы саясат саласын тәжірибеде билеушілердің өздері басқарғанын куәландырады. Дипломатиялық қатынастардың дамуына хандар бастамашылық етті. Олардың сыртқы саясатының негізгі мазмұны территорияны ұлғайтудан, сауда жолдарын, олардың тоғысу тораптарын, сауда орталықтарын иеленуге және халықаралық алмасуда басты рөл ойнауға деген талпыныстан және т.б. тұрды.<ref>{{Cite web|url=http://www.mfa.kz/ru/content-view/vestnik-diplomatii-2-51-2015|title=XVI-XVIII ғасырлардағы Қазақ хандығындағы халықаралық қатынастар мен дипломатиялық тәжірибе, Дипломатия жаршысы 2 (51) 2015, 6-7 беттер}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171012203133/http://www.mfa.kz/ru/content-view/vestnik-diplomatii-2-51-2015 |date=2017-10-12 }}</ref> Қазақ хандарының ордаларында дипломатиялық және әлеуметтік-экономикалық сипаттағы құжаттарды жіберетін кеңселер болды. Қазақ хандары өз уәкілдерін – «елшілерін» тағайындады, оларға көрші билеушілерге және наменгерлерге жазбаша немесе ауызша түрдегі хабарландырулар мен жарлықтарды жеткізу тапсырылды.<ref>[http://expert.ru/kazakhstan/2011/21/lideryi-pod-shanyirakom Шаңырақ астындағы көшбасшылар] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171013014431/http://expert.ru/kazakhstan/2011/21/lideryi-pod-shanyirakom/ |date=2017-10-13 }}</ref><ref>[http://e-history.kz/ru/publications/view/1229 Қазақ хандығы кезеңіндегі дипломатия туралы біраз сөз] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200321151255/https://e-history.kz/ru/publications/view/1229 |date=2020-03-21 }}</ref> Бүгінгі Қазақстан территориясында сыртқы саясат ведомствосының басшысы лауазымы [[Қазан революциясы]]нан кейінгі бастапқы уақытта бірқатар жағдайларда сыртқы саяси қызметті өз бетінше іске асырған Түркістан Автономиялық Кеңестік Социалистік Республикасы кезеңінде бірінші рет құжат жүзінде ресімделді.<ref>[https://articlekz.com/article/7369 Қазақстан Республикасының сыртқы саясат аппаратының құрылуы мен дамуы]</ref> Бұл лауазым – Түркістан АКСР-нің Сыртқы істер халық комиссары деп атанып, оның қызметі Ресей федерациясындағы Түркістан республикасының Сыртқы істер комиссариаты туралы ережемен реттелді. Түркістан АКСР Сыртқы істер халық комиссарының функционалдық міндеттеріне шетел үкіметтерімен саяси қатынастары, республиканың саудасын және мүдделерін бөгде өлкелерде қолдау, республика азаматтарының шетелде заңды қорғалуын қамтамасыз ету кірді.<ref>[http://bibliotekar.kz/mezhdunarodnoe-pravo-v-istorii-kazahstan/-2-mezhdunarodno-pravovye-otnoshenija-tu.html Түркістан АКСР-нің халықаралық-құқықтық қатынастары] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200321151255/http://bibliotekar.kz/mezhdunarodnoe-pravo-v-istorii-kazahstan/-2-mezhdunarodno-pravovye-otnoshenija-tu.html |date=2020-03-21 }}</ref> Қазіргі күнгі түсінікте сыртқы істер министрінің лауазымы 1944 жылғы ақпанда «Кеңестік республикаларға сыртқы қатынастар саласында өкілеттілік ұсыну туралы және осыған байланысты Сыртқы істер халық комиссариатын жалпыкеңестіктен кеңестік-республикалық Халық комиссариатына қайта құру туралы» КСРО Заңы <ref>[http://constitution.garant.ru/history/ussr-rsfsr/1936/zakony/3946734 «Кеңестік республикаларға сыртқы қатынастар саласында өкілеттілік ұсыну туралы және осыған байланысты Сыртқы істер халық комиссариатын жалпыкеңестіктен кеңестік-республикалық Халық комиссариатына қайта құру туралы» КСРО Заңы]</ref> қабылданғаннан кейін пайда болды. Сол кезде барлық одақтас республикалар шетел мемлекеттерімен тікелей қатынастарға түсу құқығына ие болды, алайда, барлық негізгі сыртқы саяси функцияларды КСРО Сыртқы істер министрлігі атқарды. 1944-1974 жж. Сыртқы істер министрінің міндеттерін [[Қазақ КСР Министрлер Кеңесі|Қазақ КСР Министрлер кеңесі]] төрағасының орынбасарлары қоса атқарды. == Министрлер тізімі == Келесі тізімде 1944 ж. бастап Қазақстанның сыртқы істер министрі болған тұлғалар көрсетілген. Қазіргі тәуелсіз Қазақстанда бүгінгі күнге дейін, Кеңес заманын қоса алғанда, 21 кісі министрлікті басқарған, олардың төртеуі бұл орында 2 рет болған (Тәжібаев, Саудабаев, Тоқаев, Ыдырысов). === Қазақ КСР және ҚР сыртқы істер министрлері (1944–) === {| class="wikitable" |- ! Аты-жөні ! Лауазымы ! Бастаған күні ! Бітірген күні |- | rowspan="2" |[[Төлеген Тәжібайұлы Тәжібаев|Төлеген Тәжібаев]] | Қазақ КСР Сыртқы істер халық комиссары | [[1944 жыл]] | [[1946 жыл]] |- | Қазақ КСР Сыртқы істер министрі | [[1946 жыл]] | [[1953 жыл]] |- | [[Қайырғали Байғалиев]] | Қазақ КСР Сыртқы істер министрі | [[1953 жыл]] | [[1955 жыл]] |- | [[Төлеген Тәжібайұлы Тәжібаев|Төлеген Тәжібаев]] | Қазақ КСР Сыртқы істер министрі | [[1955 жыл]] | [[1958 жыл]] |- | [[Асқар Закарин]] | [[Қазақ КСР Министрлер Кеңесі]] төрағасының орынбасары — Сыртқы істер министрі | [[1958 жыл]] | [[1961 жыл]] |- | [[Өтешқали Дүйсенғалиұлы Атамбаев|Өтешқали Атамбаев]] | [[Қазақ КСР Министрлер Кеңесі]] төрағасының орынбасары — Сыртқы істер министрі | [[1961 жыл]] | [[1963 жыл]] |- | [[Әди Шәріпов]] | [[Қазақ КСР Министрлер Кеңесі]] төрағасының орынбасары — Сыртқы істер министрі | [[1963 жыл]] | [[1966 жыл]] |- | [[Балжан Бөлтірікқызы Бөлтірікова|Балжан Бөлтірікова]] | [[Қазақ КСР Министрлер Кеңесі]] төрағасының орынбасары — Сыртқы істер министрі | [[1966 жыл]] | [[1971 жыл]] |- | [[Мәлік Сабырұлы Фазылов|Мәлік Фазылов]] | Қазақ КСР Сыртқы істер министрі | [[1973 жыл]] | [[1976 жыл]] |- | [[Мүсілім Базарбаев]] | Қазақ КСР Сыртқы істер министрі | [[1976 жыл]] | [[1981 жыл]] |- | [[Михаил Иванович Есеналиев|Михаил Исиналиев]] | Қазақ КСР Сыртқы істер министрі | [[1981 жыл]] | [[1989 жыл]] |- | [[Ақмарал Хайдарқызы Арыстанбекова|Ақмарал Арыстанбекова]] | Қазақ КСР Сыртқы істер министрі | [[1989 жыл]] | [[1991 жыл]] |- | [[Төлеутай Ысқақұлы Сүлейменов|Төлеутай Сүлейменов]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[желтоқсан]] [[1991 жыл]] | [[сәуір]] [[1994 жыл]] |- | [[Қанат Бекмырзаұлы Саудабаев|Қанат Саудабаев]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[сәуір]] [[1994 жыл]] | [[қазан]] [[1994 жыл]] |- | rowspan="2" | [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[қазан]] [[1994 жыл]] | [[наурыз]] [[1999 жыл]] |- | [[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары|ҚР Премьер-министрінің орынбасары]] — Сыртқы істер министрі | [[наурыз]] [[1999 жыл]] | [[қазан]] [[1999 жыл]] |- | [[Ерлан Әбілфайызұлы Ыдырысов|Ерлан Ыдырысов]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[12 қазан]] [[1999 жыл]] | [[29 қаңтар]] [[2002 жыл]] |- | rowspan="2" | [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік кеңесшісі|ҚР Мемлекеттік хатшысы]] — Сыртқы істер министрі | [[29 қаңтар]] [[2002 жыл]] | [[13 маусым]] [[2003 жыл]] |- | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[13 маусым]] [[2003 жыл]] | [[11 қаңтар]] [[2007 жыл]] |- | [[Марат Мұханбетқазыұлы Тәжин|Марат Тәжин]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[11 қаңтар]] [[2007 жыл]] | [[4 қыркүйек]] [[2009 жыл]] |- | [[Қанат Бекмырзаұлы Саудабаев|Қанат Саудабаев]] | [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік кеңесшісі|ҚР Мемлекеттік хатшысы]] — Сыртқы істер министрі | [[4 қыркүйек]] [[2009 жыл]] | [[8 сәуір]] [[2011 жыл]] |- | [[Ержан Хозеұлы Қазыхан|Ержан Қазыхан]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[11 сәуір]] [[2011 жыл]] | [[24 қыркүйек]] [[2012 жыл]] |- | [[Ерлан Әбілфайызұлы Ыдырысов|Ерлан Ыдырысов]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[28 қыркүйек]] [[2012 жыл]] | [[28 желтоқсан]] [[2016 жыл]] |- | [[Қайрат Құдайбергенұлы Әбдірахманов|Қайрат Әбдірахманов]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[28 желтоқсан]] [[2016 жыл]] | [[26 желтоқсан]] [[2018 жыл]] |- | [[Бейбіт Бәкірұлы Атамқұлов|Бейбіт Атамқұлов]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[26 желтоқсан]] [[2018 жыл]] | [[18 қыркүйек]] [[2019 жыл]] |- | rowspan="2" | [[Мұхтар Бескенұлы Тілеуберді|Мұхтар Тілеуберді]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[18 қыркүйек]] [[2019 жыл]] | [[18 қаңтар]] [[2021 жыл]] |- | [[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары|ҚР Премьер-министрінің орынбасары]] — Сыртқы істер министрі | [[18 қаңтар]] [[2021 жыл]] | [[29 наурыз]] [[2023 жыл]] |- | [[Мұрат Әбуғалиұлы Нұртілеу|Мұрат Нұртілеу]] | [[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары|ҚР Премьер-министрінің орынбасары]] — Сыртқы істер министрі | [[3 сәуір]] [[2023 жыл]] | [[26 қыркүйек]] [[2025 жыл]] |- | [[Ермек Беделбайұлы Көшербаев|Ермек Көшербаев]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[26 қыркүйек]] [[2025 жыл]] | [[2 қыркүйек]] [[2026 жыл]] |- | [[Мұхтар Бескенұлы Тілеуберді|Мұхтар Тілеуберді]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[2 қыркүйек]] [[2026 жыл]] | қызметте |} {{уики}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{merge|Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі}} [[Санат:Қазақстан сыртқы істер министрлері| ]] [[Санат:Қазақстан үкіметі]] [[Санат:Қазақстан саясаткерлері]] 1vycny2wg3tmsu4jj8bcnsp3n4jzu34 3650191 3650190 2026-09-02T11:24:36Z Casserium 68287 /* Министрлер тізімі */ 3650191 wikitext text/x-wiki '''Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі''' — [[Қазақстан Республикасының Үкіметі|Қазақстан Республикасы Үкіметінің]] құрамында сыртқы саясаттың іске асырылуын қамтамасыз етуге жауапты лауазымды тұлға. Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі орталық аппарат пен шетелдегі мекемелерден тұратын елдің дипломатиялық қызметі органдарының бірыңғай жүйесіне басшылық ететін Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің бірінші басшысы. [[Қазақстан Республикасының Президенті]] Қазақстан Республикасы сыртқы саясат ведомствосының басшысын парламентпен консультация өткізбей, өз еркімен лауазымға тағайындайды және лауазымнан босатады. Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі өз жұмысында Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 28 қазандағы №1118 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрлігі туралы ережеге сүйенеді <ref>[http://mfa.gov.kz/kz/content-view/pravovoj-status-mid-rk Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрлігі туралы ереже]</ref> және өз құзыреті шегінде шет мемлекеттермен және халықаралық ұйымдармен қатынастарда Қазақстан Республикасының мүдделеріне өкілдік етуге, Министрліктің мемлекеттік органдар мен басқа ұйымдарда мүдделерін білдіруге, өз орынбасарларының міндеттері мен өкілеттіліктерін белгілеуге, дипломатиялық қызмет персоналын лауазымдарға тағайындауға және лауазымдардан босатуға, көтермелеуге және тәртіптік жазалауға, дипломатиялық қызмет органдарының кадрларға қажеттіліктерін белгілеуге, Қазақстан Республикасы заңнамасына сәйкес басқа да өкілеттіліктерді іске асыруға уәкілетті. == Тарихы == Қазақ билеушілерінің дипломатиялық қатынастарының тарихи деректері [[Қазақ хандығы]] кезеңінде сыртқы саясат саласын тәжірибеде билеушілердің өздері басқарғанын куәландырады. Дипломатиялық қатынастардың дамуына хандар бастамашылық етті. Олардың сыртқы саясатының негізгі мазмұны территорияны ұлғайтудан, сауда жолдарын, олардың тоғысу тораптарын, сауда орталықтарын иеленуге және халықаралық алмасуда басты рөл ойнауға деген талпыныстан және т.б. тұрды.<ref>{{Cite web|url=http://www.mfa.kz/ru/content-view/vestnik-diplomatii-2-51-2015|title=XVI-XVIII ғасырлардағы Қазақ хандығындағы халықаралық қатынастар мен дипломатиялық тәжірибе, Дипломатия жаршысы 2 (51) 2015, 6-7 беттер}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171012203133/http://www.mfa.kz/ru/content-view/vestnik-diplomatii-2-51-2015 |date=2017-10-12 }}</ref> Қазақ хандарының ордаларында дипломатиялық және әлеуметтік-экономикалық сипаттағы құжаттарды жіберетін кеңселер болды. Қазақ хандары өз уәкілдерін – «елшілерін» тағайындады, оларға көрші билеушілерге және наменгерлерге жазбаша немесе ауызша түрдегі хабарландырулар мен жарлықтарды жеткізу тапсырылды.<ref>[http://expert.ru/kazakhstan/2011/21/lideryi-pod-shanyirakom Шаңырақ астындағы көшбасшылар] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171013014431/http://expert.ru/kazakhstan/2011/21/lideryi-pod-shanyirakom/ |date=2017-10-13 }}</ref><ref>[http://e-history.kz/ru/publications/view/1229 Қазақ хандығы кезеңіндегі дипломатия туралы біраз сөз] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200321151255/https://e-history.kz/ru/publications/view/1229 |date=2020-03-21 }}</ref> Бүгінгі Қазақстан территориясында сыртқы саясат ведомствосының басшысы лауазымы [[Қазан революциясы]]нан кейінгі бастапқы уақытта бірқатар жағдайларда сыртқы саяси қызметті өз бетінше іске асырған Түркістан Автономиялық Кеңестік Социалистік Республикасы кезеңінде бірінші рет құжат жүзінде ресімделді.<ref>[https://articlekz.com/article/7369 Қазақстан Республикасының сыртқы саясат аппаратының құрылуы мен дамуы]</ref> Бұл лауазым – Түркістан АКСР-нің Сыртқы істер халық комиссары деп атанып, оның қызметі Ресей федерациясындағы Түркістан республикасының Сыртқы істер комиссариаты туралы ережемен реттелді. Түркістан АКСР Сыртқы істер халық комиссарының функционалдық міндеттеріне шетел үкіметтерімен саяси қатынастары, республиканың саудасын және мүдделерін бөгде өлкелерде қолдау, республика азаматтарының шетелде заңды қорғалуын қамтамасыз ету кірді.<ref>[http://bibliotekar.kz/mezhdunarodnoe-pravo-v-istorii-kazahstan/-2-mezhdunarodno-pravovye-otnoshenija-tu.html Түркістан АКСР-нің халықаралық-құқықтық қатынастары] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200321151255/http://bibliotekar.kz/mezhdunarodnoe-pravo-v-istorii-kazahstan/-2-mezhdunarodno-pravovye-otnoshenija-tu.html |date=2020-03-21 }}</ref> Қазіргі күнгі түсінікте сыртқы істер министрінің лауазымы 1944 жылғы ақпанда «Кеңестік республикаларға сыртқы қатынастар саласында өкілеттілік ұсыну туралы және осыған байланысты Сыртқы істер халық комиссариатын жалпыкеңестіктен кеңестік-республикалық Халық комиссариатына қайта құру туралы» КСРО Заңы <ref>[http://constitution.garant.ru/history/ussr-rsfsr/1936/zakony/3946734 «Кеңестік республикаларға сыртқы қатынастар саласында өкілеттілік ұсыну туралы және осыған байланысты Сыртқы істер халық комиссариатын жалпыкеңестіктен кеңестік-республикалық Халық комиссариатына қайта құру туралы» КСРО Заңы]</ref> қабылданғаннан кейін пайда болды. Сол кезде барлық одақтас республикалар шетел мемлекеттерімен тікелей қатынастарға түсу құқығына ие болды, алайда, барлық негізгі сыртқы саяси функцияларды КСРО Сыртқы істер министрлігі атқарды. 1944-1974 жж. Сыртқы істер министрінің міндеттерін [[Қазақ КСР Министрлер Кеңесі|Қазақ КСР Министрлер кеңесі]] төрағасының орынбасарлары қоса атқарды. == Министрлер тізімі == Келесі тізімде 1944 ж. бастап Қазақстанның сыртқы істер министрі болған тұлғалар көрсетілген. Қазіргі тәуелсіз Қазақстанда бүгінгі күнге дейін, Кеңес заманын қоса алғанда, 21 кісі министрлікті басқарған, олардың төртеуі бұл орында 2 рет болған (Тәжібаев, Саудабаев, Тоқаев, Ыдырысов, Тілеуберді). === Қазақ КСР және ҚР сыртқы істер министрлері (1944–) === {| class="wikitable" |- ! Аты-жөні ! Лауазымы ! Бастаған күні ! Бітірген күні |- | rowspan="2" |[[Төлеген Тәжібайұлы Тәжібаев|Төлеген Тәжібаев]] | Қазақ КСР Сыртқы істер халық комиссары | [[1944 жыл]] | [[1946 жыл]] |- | Қазақ КСР Сыртқы істер министрі | [[1946 жыл]] | [[1953 жыл]] |- | [[Қайырғали Байғалиев]] | Қазақ КСР Сыртқы істер министрі | [[1953 жыл]] | [[1955 жыл]] |- | [[Төлеген Тәжібайұлы Тәжібаев|Төлеген Тәжібаев]] | Қазақ КСР Сыртқы істер министрі | [[1955 жыл]] | [[1958 жыл]] |- | [[Асқар Закарин]] | [[Қазақ КСР Министрлер Кеңесі]] төрағасының орынбасары — Сыртқы істер министрі | [[1958 жыл]] | [[1961 жыл]] |- | [[Өтешқали Дүйсенғалиұлы Атамбаев|Өтешқали Атамбаев]] | [[Қазақ КСР Министрлер Кеңесі]] төрағасының орынбасары — Сыртқы істер министрі | [[1961 жыл]] | [[1963 жыл]] |- | [[Әди Шәріпов]] | [[Қазақ КСР Министрлер Кеңесі]] төрағасының орынбасары — Сыртқы істер министрі | [[1963 жыл]] | [[1966 жыл]] |- | [[Балжан Бөлтірікқызы Бөлтірікова|Балжан Бөлтірікова]] | [[Қазақ КСР Министрлер Кеңесі]] төрағасының орынбасары — Сыртқы істер министрі | [[1966 жыл]] | [[1971 жыл]] |- | [[Мәлік Сабырұлы Фазылов|Мәлік Фазылов]] | Қазақ КСР Сыртқы істер министрі | [[1973 жыл]] | [[1976 жыл]] |- | [[Мүсілім Базарбаев]] | Қазақ КСР Сыртқы істер министрі | [[1976 жыл]] | [[1981 жыл]] |- | [[Михаил Иванович Есеналиев|Михаил Исиналиев]] | Қазақ КСР Сыртқы істер министрі | [[1981 жыл]] | [[1989 жыл]] |- | [[Ақмарал Хайдарқызы Арыстанбекова|Ақмарал Арыстанбекова]] | Қазақ КСР Сыртқы істер министрі | [[1989 жыл]] | [[1991 жыл]] |- | [[Төлеутай Ысқақұлы Сүлейменов|Төлеутай Сүлейменов]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[желтоқсан]] [[1991 жыл]] | [[сәуір]] [[1994 жыл]] |- | [[Қанат Бекмырзаұлы Саудабаев|Қанат Саудабаев]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[сәуір]] [[1994 жыл]] | [[қазан]] [[1994 жыл]] |- | rowspan="2" | [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[қазан]] [[1994 жыл]] | [[наурыз]] [[1999 жыл]] |- | [[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары|ҚР Премьер-министрінің орынбасары]] — Сыртқы істер министрі | [[наурыз]] [[1999 жыл]] | [[қазан]] [[1999 жыл]] |- | [[Ерлан Әбілфайызұлы Ыдырысов|Ерлан Ыдырысов]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[12 қазан]] [[1999 жыл]] | [[29 қаңтар]] [[2002 жыл]] |- | rowspan="2" | [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік кеңесшісі|ҚР Мемлекеттік хатшысы]] — Сыртқы істер министрі | [[29 қаңтар]] [[2002 жыл]] | [[13 маусым]] [[2003 жыл]] |- | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[13 маусым]] [[2003 жыл]] | [[11 қаңтар]] [[2007 жыл]] |- | [[Марат Мұханбетқазыұлы Тәжин|Марат Тәжин]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[11 қаңтар]] [[2007 жыл]] | [[4 қыркүйек]] [[2009 жыл]] |- | [[Қанат Бекмырзаұлы Саудабаев|Қанат Саудабаев]] | [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік кеңесшісі|ҚР Мемлекеттік хатшысы]] — Сыртқы істер министрі | [[4 қыркүйек]] [[2009 жыл]] | [[8 сәуір]] [[2011 жыл]] |- | [[Ержан Хозеұлы Қазыхан|Ержан Қазыхан]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[11 сәуір]] [[2011 жыл]] | [[24 қыркүйек]] [[2012 жыл]] |- | [[Ерлан Әбілфайызұлы Ыдырысов|Ерлан Ыдырысов]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[28 қыркүйек]] [[2012 жыл]] | [[28 желтоқсан]] [[2016 жыл]] |- | [[Қайрат Құдайбергенұлы Әбдірахманов|Қайрат Әбдірахманов]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[28 желтоқсан]] [[2016 жыл]] | [[26 желтоқсан]] [[2018 жыл]] |- | [[Бейбіт Бәкірұлы Атамқұлов|Бейбіт Атамқұлов]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[26 желтоқсан]] [[2018 жыл]] | [[18 қыркүйек]] [[2019 жыл]] |- | rowspan="2" | [[Мұхтар Бескенұлы Тілеуберді|Мұхтар Тілеуберді]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[18 қыркүйек]] [[2019 жыл]] | [[18 қаңтар]] [[2021 жыл]] |- | [[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары|ҚР Премьер-министрінің орынбасары]] — Сыртқы істер министрі | [[18 қаңтар]] [[2021 жыл]] | [[29 наурыз]] [[2023 жыл]] |- | [[Мұрат Әбуғалиұлы Нұртілеу|Мұрат Нұртілеу]] | [[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары|ҚР Премьер-министрінің орынбасары]] — Сыртқы істер министрі | [[3 сәуір]] [[2023 жыл]] | [[26 қыркүйек]] [[2025 жыл]] |- | [[Ермек Беделбайұлы Көшербаев|Ермек Көшербаев]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[26 қыркүйек]] [[2025 жыл]] | [[2 қыркүйек]] [[2026 жыл]] |- | [[Мұхтар Бескенұлы Тілеуберді|Мұхтар Тілеуберді]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[2 қыркүйек]] [[2026 жыл]] | қызметте |} {{уики}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{merge|Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі}} [[Санат:Қазақстан сыртқы істер министрлері| ]] [[Санат:Қазақстан үкіметі]] [[Санат:Қазақстан саясаткерлері]] f9ydlcxs54mdfqr9ht575r65bwi93y7 3650192 3650191 2026-09-02T11:24:54Z Casserium 68287 /* Министрлер тізімі */ 3650192 wikitext text/x-wiki '''Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі''' — [[Қазақстан Республикасының Үкіметі|Қазақстан Республикасы Үкіметінің]] құрамында сыртқы саясаттың іске асырылуын қамтамасыз етуге жауапты лауазымды тұлға. Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі орталық аппарат пен шетелдегі мекемелерден тұратын елдің дипломатиялық қызметі органдарының бірыңғай жүйесіне басшылық ететін Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің бірінші басшысы. [[Қазақстан Республикасының Президенті]] Қазақстан Республикасы сыртқы саясат ведомствосының басшысын парламентпен консультация өткізбей, өз еркімен лауазымға тағайындайды және лауазымнан босатады. Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі өз жұмысында Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 28 қазандағы №1118 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрлігі туралы ережеге сүйенеді <ref>[http://mfa.gov.kz/kz/content-view/pravovoj-status-mid-rk Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрлігі туралы ереже]</ref> және өз құзыреті шегінде шет мемлекеттермен және халықаралық ұйымдармен қатынастарда Қазақстан Республикасының мүдделеріне өкілдік етуге, Министрліктің мемлекеттік органдар мен басқа ұйымдарда мүдделерін білдіруге, өз орынбасарларының міндеттері мен өкілеттіліктерін белгілеуге, дипломатиялық қызмет персоналын лауазымдарға тағайындауға және лауазымдардан босатуға, көтермелеуге және тәртіптік жазалауға, дипломатиялық қызмет органдарының кадрларға қажеттіліктерін белгілеуге, Қазақстан Республикасы заңнамасына сәйкес басқа да өкілеттіліктерді іске асыруға уәкілетті. == Тарихы == Қазақ билеушілерінің дипломатиялық қатынастарының тарихи деректері [[Қазақ хандығы]] кезеңінде сыртқы саясат саласын тәжірибеде билеушілердің өздері басқарғанын куәландырады. Дипломатиялық қатынастардың дамуына хандар бастамашылық етті. Олардың сыртқы саясатының негізгі мазмұны территорияны ұлғайтудан, сауда жолдарын, олардың тоғысу тораптарын, сауда орталықтарын иеленуге және халықаралық алмасуда басты рөл ойнауға деген талпыныстан және т.б. тұрды.<ref>{{Cite web|url=http://www.mfa.kz/ru/content-view/vestnik-diplomatii-2-51-2015|title=XVI-XVIII ғасырлардағы Қазақ хандығындағы халықаралық қатынастар мен дипломатиялық тәжірибе, Дипломатия жаршысы 2 (51) 2015, 6-7 беттер}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171012203133/http://www.mfa.kz/ru/content-view/vestnik-diplomatii-2-51-2015 |date=2017-10-12 }}</ref> Қазақ хандарының ордаларында дипломатиялық және әлеуметтік-экономикалық сипаттағы құжаттарды жіберетін кеңселер болды. Қазақ хандары өз уәкілдерін – «елшілерін» тағайындады, оларға көрші билеушілерге және наменгерлерге жазбаша немесе ауызша түрдегі хабарландырулар мен жарлықтарды жеткізу тапсырылды.<ref>[http://expert.ru/kazakhstan/2011/21/lideryi-pod-shanyirakom Шаңырақ астындағы көшбасшылар] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171013014431/http://expert.ru/kazakhstan/2011/21/lideryi-pod-shanyirakom/ |date=2017-10-13 }}</ref><ref>[http://e-history.kz/ru/publications/view/1229 Қазақ хандығы кезеңіндегі дипломатия туралы біраз сөз] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200321151255/https://e-history.kz/ru/publications/view/1229 |date=2020-03-21 }}</ref> Бүгінгі Қазақстан территориясында сыртқы саясат ведомствосының басшысы лауазымы [[Қазан революциясы]]нан кейінгі бастапқы уақытта бірқатар жағдайларда сыртқы саяси қызметті өз бетінше іске асырған Түркістан Автономиялық Кеңестік Социалистік Республикасы кезеңінде бірінші рет құжат жүзінде ресімделді.<ref>[https://articlekz.com/article/7369 Қазақстан Республикасының сыртқы саясат аппаратының құрылуы мен дамуы]</ref> Бұл лауазым – Түркістан АКСР-нің Сыртқы істер халық комиссары деп атанып, оның қызметі Ресей федерациясындағы Түркістан республикасының Сыртқы істер комиссариаты туралы ережемен реттелді. Түркістан АКСР Сыртқы істер халық комиссарының функционалдық міндеттеріне шетел үкіметтерімен саяси қатынастары, республиканың саудасын және мүдделерін бөгде өлкелерде қолдау, республика азаматтарының шетелде заңды қорғалуын қамтамасыз ету кірді.<ref>[http://bibliotekar.kz/mezhdunarodnoe-pravo-v-istorii-kazahstan/-2-mezhdunarodno-pravovye-otnoshenija-tu.html Түркістан АКСР-нің халықаралық-құқықтық қатынастары] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200321151255/http://bibliotekar.kz/mezhdunarodnoe-pravo-v-istorii-kazahstan/-2-mezhdunarodno-pravovye-otnoshenija-tu.html |date=2020-03-21 }}</ref> Қазіргі күнгі түсінікте сыртқы істер министрінің лауазымы 1944 жылғы ақпанда «Кеңестік республикаларға сыртқы қатынастар саласында өкілеттілік ұсыну туралы және осыған байланысты Сыртқы істер халық комиссариатын жалпыкеңестіктен кеңестік-республикалық Халық комиссариатына қайта құру туралы» КСРО Заңы <ref>[http://constitution.garant.ru/history/ussr-rsfsr/1936/zakony/3946734 «Кеңестік республикаларға сыртқы қатынастар саласында өкілеттілік ұсыну туралы және осыған байланысты Сыртқы істер халық комиссариатын жалпыкеңестіктен кеңестік-республикалық Халық комиссариатына қайта құру туралы» КСРО Заңы]</ref> қабылданғаннан кейін пайда болды. Сол кезде барлық одақтас республикалар шетел мемлекеттерімен тікелей қатынастарға түсу құқығына ие болды, алайда, барлық негізгі сыртқы саяси функцияларды КСРО Сыртқы істер министрлігі атқарды. 1944-1974 жж. Сыртқы істер министрінің міндеттерін [[Қазақ КСР Министрлер Кеңесі|Қазақ КСР Министрлер кеңесі]] төрағасының орынбасарлары қоса атқарды. == Министрлер тізімі == Келесі тізімде 1944 ж. бастап Қазақстанның сыртқы істер министрі болған тұлғалар көрсетілген. Қазіргі тәуелсіз Қазақстанда бүгінгі күнге дейін, Кеңес заманын қоса алғанда, 21 кісі министрлікті басқарған, олардың бесеуі бұл орында 2 рет болған (Тәжібаев, Саудабаев, Тоқаев, Ыдырысов, Тілеуберді). === Қазақ КСР және ҚР сыртқы істер министрлері (1944–) === {| class="wikitable" |- ! Аты-жөні ! Лауазымы ! Бастаған күні ! Бітірген күні |- | rowspan="2" |[[Төлеген Тәжібайұлы Тәжібаев|Төлеген Тәжібаев]] | Қазақ КСР Сыртқы істер халық комиссары | [[1944 жыл]] | [[1946 жыл]] |- | Қазақ КСР Сыртқы істер министрі | [[1946 жыл]] | [[1953 жыл]] |- | [[Қайырғали Байғалиев]] | Қазақ КСР Сыртқы істер министрі | [[1953 жыл]] | [[1955 жыл]] |- | [[Төлеген Тәжібайұлы Тәжібаев|Төлеген Тәжібаев]] | Қазақ КСР Сыртқы істер министрі | [[1955 жыл]] | [[1958 жыл]] |- | [[Асқар Закарин]] | [[Қазақ КСР Министрлер Кеңесі]] төрағасының орынбасары — Сыртқы істер министрі | [[1958 жыл]] | [[1961 жыл]] |- | [[Өтешқали Дүйсенғалиұлы Атамбаев|Өтешқали Атамбаев]] | [[Қазақ КСР Министрлер Кеңесі]] төрағасының орынбасары — Сыртқы істер министрі | [[1961 жыл]] | [[1963 жыл]] |- | [[Әди Шәріпов]] | [[Қазақ КСР Министрлер Кеңесі]] төрағасының орынбасары — Сыртқы істер министрі | [[1963 жыл]] | [[1966 жыл]] |- | [[Балжан Бөлтірікқызы Бөлтірікова|Балжан Бөлтірікова]] | [[Қазақ КСР Министрлер Кеңесі]] төрағасының орынбасары — Сыртқы істер министрі | [[1966 жыл]] | [[1971 жыл]] |- | [[Мәлік Сабырұлы Фазылов|Мәлік Фазылов]] | Қазақ КСР Сыртқы істер министрі | [[1973 жыл]] | [[1976 жыл]] |- | [[Мүсілім Базарбаев]] | Қазақ КСР Сыртқы істер министрі | [[1976 жыл]] | [[1981 жыл]] |- | [[Михаил Иванович Есеналиев|Михаил Исиналиев]] | Қазақ КСР Сыртқы істер министрі | [[1981 жыл]] | [[1989 жыл]] |- | [[Ақмарал Хайдарқызы Арыстанбекова|Ақмарал Арыстанбекова]] | Қазақ КСР Сыртқы істер министрі | [[1989 жыл]] | [[1991 жыл]] |- | [[Төлеутай Ысқақұлы Сүлейменов|Төлеутай Сүлейменов]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[желтоқсан]] [[1991 жыл]] | [[сәуір]] [[1994 жыл]] |- | [[Қанат Бекмырзаұлы Саудабаев|Қанат Саудабаев]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[сәуір]] [[1994 жыл]] | [[қазан]] [[1994 жыл]] |- | rowspan="2" | [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[қазан]] [[1994 жыл]] | [[наурыз]] [[1999 жыл]] |- | [[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары|ҚР Премьер-министрінің орынбасары]] — Сыртқы істер министрі | [[наурыз]] [[1999 жыл]] | [[қазан]] [[1999 жыл]] |- | [[Ерлан Әбілфайызұлы Ыдырысов|Ерлан Ыдырысов]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[12 қазан]] [[1999 жыл]] | [[29 қаңтар]] [[2002 жыл]] |- | rowspan="2" | [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік кеңесшісі|ҚР Мемлекеттік хатшысы]] — Сыртқы істер министрі | [[29 қаңтар]] [[2002 жыл]] | [[13 маусым]] [[2003 жыл]] |- | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[13 маусым]] [[2003 жыл]] | [[11 қаңтар]] [[2007 жыл]] |- | [[Марат Мұханбетқазыұлы Тәжин|Марат Тәжин]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[11 қаңтар]] [[2007 жыл]] | [[4 қыркүйек]] [[2009 жыл]] |- | [[Қанат Бекмырзаұлы Саудабаев|Қанат Саудабаев]] | [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік кеңесшісі|ҚР Мемлекеттік хатшысы]] — Сыртқы істер министрі | [[4 қыркүйек]] [[2009 жыл]] | [[8 сәуір]] [[2011 жыл]] |- | [[Ержан Хозеұлы Қазыхан|Ержан Қазыхан]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[11 сәуір]] [[2011 жыл]] | [[24 қыркүйек]] [[2012 жыл]] |- | [[Ерлан Әбілфайызұлы Ыдырысов|Ерлан Ыдырысов]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[28 қыркүйек]] [[2012 жыл]] | [[28 желтоқсан]] [[2016 жыл]] |- | [[Қайрат Құдайбергенұлы Әбдірахманов|Қайрат Әбдірахманов]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[28 желтоқсан]] [[2016 жыл]] | [[26 желтоқсан]] [[2018 жыл]] |- | [[Бейбіт Бәкірұлы Атамқұлов|Бейбіт Атамқұлов]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[26 желтоқсан]] [[2018 жыл]] | [[18 қыркүйек]] [[2019 жыл]] |- | rowspan="2" | [[Мұхтар Бескенұлы Тілеуберді|Мұхтар Тілеуберді]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[18 қыркүйек]] [[2019 жыл]] | [[18 қаңтар]] [[2021 жыл]] |- | [[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары|ҚР Премьер-министрінің орынбасары]] — Сыртқы істер министрі | [[18 қаңтар]] [[2021 жыл]] | [[29 наурыз]] [[2023 жыл]] |- | [[Мұрат Әбуғалиұлы Нұртілеу|Мұрат Нұртілеу]] | [[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары|ҚР Премьер-министрінің орынбасары]] — Сыртқы істер министрі | [[3 сәуір]] [[2023 жыл]] | [[26 қыркүйек]] [[2025 жыл]] |- | [[Ермек Беделбайұлы Көшербаев|Ермек Көшербаев]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[26 қыркүйек]] [[2025 жыл]] | [[2 қыркүйек]] [[2026 жыл]] |- | [[Мұхтар Бескенұлы Тілеуберді|Мұхтар Тілеуберді]] | Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі | [[2 қыркүйек]] [[2026 жыл]] | қызметте |} {{уики}} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{merge|Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі}} [[Санат:Қазақстан сыртқы істер министрлері| ]] [[Санат:Қазақстан үкіметі]] [[Санат:Қазақстан саясаткерлері]] h34wlvxseod16nd5rcvlxmxbc6jprgm 0 25054 3650071 3648931 2026-09-02T01:30:52Z Рыскен Биахметқызы 184339 мәліметтер қостым 3650071 wikitext text/x-wiki '''Абсент''' — таза қанды [[Ақалтеке жылқысы|ақалтеке]] тұқымдас сәйгүлік. [[1952]] жылы [[Жамбыл облысы]]ның Луговой асыл тұқымды зауытында (қазіргі [[Тұрар Рысқұлов ауданы]] Көгершін ауылы) Баққара есімді биеден туған. Салт жүрудің жоғарғы мектебі бойынша Олимпиада ойындарының бip дүркін, КСРО-ның 7 дүркін чемпионы. Абсенттің арғы тұқымы араб есімді [[айғыр]] 1936 жылы 83 күнге созылған «Ашхабад—Мәскеу» (4300 км) салт жүру жарысына қатысып, жүддегер болған және Мәскеуде – Қызыл алаңда 1945 ж. 24 маусымында өткізілген Ұлы Отан соғысы жеңісіне арналған шеруде бас қолбасшы Г.К.Жуков мініп шыққан ақбоз айғыр еді. 1958 ж. Абсент салт жүруден Еуропа біріншілігінде eкiнші орынды (Аахен, ГФР), 1959 ж. КСРО халықтарының спартакиадасында КСРО чемпиондық атағы мен алтын медальді; Санкт-Галленада (Швейцария) олимпиаданың алдындағы жарыста екінші орынды жеңіп алды. 1960 ж. [[Жазғы Олимпиадалық Ойындар 1960|27 Рим олимпиялық ойындарында]] еңбегі сіңген спорт шебері С.И. Филатов Абсентпен (КСРО ат спор­ты тарихында бірінші рет) алтын медальді ұтып алып, чемпион атанды. [[1964]] жылы [[Жазғы Олимпиадалық Ойындар 1964|Токио олимпиясында]] командалық есеп бойынша күміс медальға, Мехикода өткен XIX - олимпиадалық ойындарда төртінші орынды жеңіп алды (Мексика, 1968). [[1969]] жылы Абсент өзінің күтіп-бағылған жері — Луговой жылқы зауытына қайтарылып берілді. Абсенттің бас бапкері — [[Кәрім Шалабасұлы Әсенов]] (1905–1978) 19 жасынан әскери қызметте болып, [[Орынбор]] қаласындағы Қырғыз (қазақ) Орталық атқару комитеті атындағы біріккен әскери мектебін ([[1926]]) және [[Ташкент]] атты әскер мектебін (1928), [[Фрунзе атындағы әскери академия]]ны (1943) бітірген. Ол қазақ ұлттық атты әскер полкында взвод командирі, [[полк]] командирінің орынбасары қызметін атқарды. 21-Таулы [[Кавказ]] дивизиясының, 17-Таулы Кавказ полкының құрамында [[Ұлы Отан соғысы]] шайқастарына қатысқан. 1946 жылы әскер қатарынан босап, ат баптаумен айналысады. Әскери көпсайыстан КСРО чемпионы (1928) атанды. Қазақстанның еңбек сіңірген жаттықтырушысы (1960). [[Қызыл Ту]] орденімен марапатталған.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9</ref> Әсем жүрісімен бүкіл әлемде алдына қара салмаған ақалтеке тұқымдас осы айғырдың «Абсент» деген есімі жылқы сүйер қауым арасында осы күнге дейін әлі аңыз болып келеді. Абсент тек Қазақстанның атағын шығарған жоқ, сонымен қатар ақалтеке тұқымының абыройы мен даңқын асқақтатып, бүкіл әлемге паш етті. Атақты тұлпар Абсент 1975 ж. 2 ақпан күні мерт болып, 1976 ж. мамыр айында қабірінің дәл қасынан мәрмәр тұғыр үстіне екі жарым тонна қара қоңыр мыстан соққан ескерткіш орнатылды. Әлемді талай жыл бойы таңқалдырған  «Абсент» тұлпарлар тарихына аты өшпестей болып жазылып қалды. == Дереккөздер == <references/> {{stub}} [[Санат:Жылқы тұқымдары]] [[Санат:Тұрар Рысқұлов ауданында туғандар]] 666g3b7b5sbnfkvgbyjgbdtu1ejioso 3650076 3650071 2026-09-02T04:50:13Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Рыскен Биахметқызы|Рыскен Биахметқызы]] ([[User talk:Рыскен Биахметқызы|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды 3352109 wikitext text/x-wiki '''Абсент''' — таза қанды [[Ақалтеке жылқысы|ақалтеке]] тұқымдас сәйгүлік. [[1952]] жылы [[Жамбыл облысы]]ның Луговой асыл тұқымды зауытында (қазіргі [[Тұрар Рысқұлов ауданы]] Көгершін ауылы)Бакира есімді биеден туған. Абсенттің арғы тұқымы араб есімді [[айғыр]] 1936 жылы 83 күнге созылған «Ашғабад—Мәскеу» (4300 км) салт жүру жарысына қатысқан. Абсент 1960 жылы өткен [[Жазғы Олимпиадалық Ойындар 1960|27 Рим олимпиялық ойындарында]] [[КСРО]] құрама командасы атынан жарысқа қатысып (шабандоз С. Филатов), бас жүлдені жеңіп алды. [[1964]] жылы [[Жазғы Олимпиадалық Ойындар 1964|Токио олимпиясында]] командалық есеп бойынша күміс медальға ие болды. [[1969]] жылы Абсент өзінің күтіп-бағылған жері — Луговой жылқы зауытына қайтарылып берілді. Абсенттің бас бапкері — [[Кәрім Шалабасұлы Әсенов]] (1905–1978) 19 жасынан әскери қызметте болып, [[Орынбор]] қаласындағы Қырғыз (қазақ) Орталық атқару комитеті атындағы біріккен әскери мектебін ([[1926]]) және [[Ташкент]] атты әскер мектебін (1928), [[Фрунзе атындағы әскери академия]]ны (1943) бітірген. Ол қазақ ұлттық атты әскер полкында взвод командирі, [[полк]] командирінің орынбасары қызметін атқарды. 21-Таулы [[Кавказ]] дивизиясының, 17-Таулы Кавказ полкының құрамында [[Ұлы Отан соғысы]] шайқастарына қатысқан. 1946 жылы әскер қатарынан босап, ат баптаумен айналысады. Әскери көпсайыстан КСРО чемпионы (1928) атанды. Қазақстанның еңбек сіңірген жаттықтырушысы (1960). [[Қызыл Ту]] орденімен марапатталған.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «Қазақ энциклопедиясы» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9</ref> == Дереккөздер == <references/> {{stub}} [[Санат:Жылқы тұқымдары]] [[Санат:Тұрар Рысқұлов ауданында туғандар]] 6pcasnqz2u0ey9b16dt67dsx52yfphl 0 25177 3650109 3631717 2026-09-02T07:55:00Z ~2026-46472-89 184991 /* Экранизациялау */ 3650109 wikitext text/x-wiki {{Жазушы | Есімі = Шыңғыс Айтматов | Шынайы есімі = {{lang-ky|Чыңгыз Айтматов}} | Суреті = Tschingis Ajtmatow.jpg | Ені = | Суреттің аты = Айтматов, 2003 жыл | Туған кездегі есімі =Чингиз Торекулович Айтматов | Лақап аты = | Туған күні = 12.12.1928 | Туған жері = [[Шекер (айыл)|Шекер]], {{туғанжері|Талас ауданы|Айтматов ауданында}}, [[Қырғыз Автономиялы Социалистік Кеңес Республикасы (1926—1936)|Қырғыз АСКР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = 10.6.2008 | Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Нюрнберг|Нюрнбергте}}, [[Бавария]], [[Германия]] | Жерленген жері = [[Ата-Бейіт]] | Азаматтығы ={{USSR}} →<br>{{KGZ}} | Ұлты = | Білімі =А. М. Горький атындағы әдебиет институты | Мансабы = {{hlist|жазушы|саясаткер|қоғам қайраткері}} | Шығармашылық жылдары = 1952–2006 | Бағыты =проза, драма, журналистика | Жанры =роман, хикаят, әңгіме, эссе, мақала, драма | Шығармалардың тілі =қырғыз және орыс тілі | Дебюті =«Газетші Дзюйо» (1952) | Марапаттары ={{Лениндік сыйлық}} {{Социалистік еңбек ері}} | Сыйлықтары = | Қолтаңбасы =Chinghiz Aitmatov Signature.png | Сайты = | Commons =Chinghiz Aitmatov }} '''Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов'''{{efn|{{lang-ky|Чыңғыз Төрөкул уулу Айтматов}}, {{lang-ru|Чингиз Торекулович Айтматов}}}} ([[12 желтоқсан]] [[1928 жыл]], [[Шекер (айыл)|Шекер]], [[Талас облысы]] – [[10 маусым]] [[2008 жыл]], [[Нюрнберг]], [[Германия]]) — кеңестік және қырғызстандық жазушы, қоғам және мемлекет қайраткері. Қырғызстанның халық жазушысы, Қырғызстан Ғылым Академиясының, Еуропа Ғылым Академиясының академигі, Социалистік Еңбек Ері.<ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref> Қырғыз елі арасындағы Найман тайпасының Қытай руының Шекер бұтағынан шыққан. ''«Аспалы көпір», «Жәмила», «Найман ана» «Алғашқы ұстаз», «Қош бол, Гүлсары», «Ертегіден соң», «Ерте қайтқан тырналар»'' тағы басқа әңгіме, повесть жинақтары, «Жанпида», «Боранды бекет» романдары жарық көрді. «Көктөбедегі кездесу» (Қ. Мұхамеджановпен бірге) спектаклі көптеген елдердің театр сахналарында қойылды. Айтматов жазушы [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|М. О. Әуезов]]тың мол салалы, кең арналы шығармашылығына ой айтқан «Ұстаз туралы сөз» атты мақаласында (Біздің Мұхтар. - А., 1976) «[[Абай жолы (роман)|Абай жолы»]] эпопеясының бас кейіпкері - [[Абай Құнанбайұлы|Абай]] тұлғасына тоқтала келіп: «Абай секілді ой-арманы азат, шетсіз ақындық, шексіз адамдық тұлғаның өзін қоршаған ожар, топас тоң мойын топпен тартысқа түсуі және мұндағы сирек ұшырасатын жаңалық пен тазалық Абайды дүниежүзілік трагедияның шыңына шығарады...» - деп жазды. Айтматов КСРО Мемлекеттік сыйлықтарының, Лениндік сыйлықтың, көптеген халықаралық, сыйлықтардың лауреаты.<ref>Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9</ref> ==Хронология== Қырғыз ауылшаруашылығы институтын бітірген соң, 1948 жылы [[Жамбыл облысы]], [[Құлан ауылы]]ндағы агротехникалық колледжін зоотехник мамандығымен тәмамдаған. [[1956 жыл|1956]] — [[1958 жыл|1958]] жылдары [[Мәскеу]]дегі Жоғарғы әдебиет курсында тыңдаушы, [[1959 жыл|1959]] — [[1960 жыл|1960]] жылдары “Литературный Киргизстан” журналының редакторы, [[1960 жыл|1960]] — [[1965 жыл|1965]] жылдары “Правда” газетінің Қырғызстандағы меншікті тілшісі, [[1965 жыл|1965]] — [[1986 жыл|1986]] жылдары Қырғызстан Кинематографистер одағының төрағасы, [[1986 жыл|1986]] жылы Қырғызстан Жазушылар одағы басқармасының төрағасы, [[1988 жыл|1988]] жылы “Иностранная литература” журналының Бас редакторы, [[1990 жыл|1990]] жылы [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]-ның [[Люксембург]]тегі елшісі болды. [[1991 жыл|1991]] жылдан [[Қырғызстан]]ның [[Бельгия]]дағы төтенше және өкілетті елшісі. 2008 жылдың 10 маусымында Германияның Нюрнберг қаласында дүниеден озды. Жерлеу рәсіміне қаламдас інілерінен Қазақстаннан Шерхан Мұртаза, Әбіш Кекілбайұлы, Нұрлан Оразалин келіп, қатысты. Бішкектегі Ата-Бейіт зиратына жерленді. [[Сурет:Ata-Beyit_Memorial_near_Bishkek_03-2016_img02.jpg|нобай|оңға|Шыңғыс Айтмат жерлеген Ата-Бейіт зираты. Бішкек, Қырғызстан.]] ==Еңбектері== [[File:Stamps of Kyrgyzstan, 2009-577.jpg|right|250px]] “Әшім” атты тұңғыш әңгімесі [[1952 жыл|1952]] жылы жарияланды. Онан кейін “Аспалы көпір” ([[1956 жыл|1956]]), “Бетпе бет” ([[1957 жыл|1957]]) тағы басқа әңгімелері жарық көрді. Жазушыны алғаш әлемге танытқан таңдаулы туындысы әйгілі “Жәмила” повесі ([[1958 жыл|1958]]). [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Мұхтар Әуезов]] пен француз жазушысы, [[Луи Арагон]] осы шығарма арқылы Айтматов дарынын жоғары бағалап, жүрек жарды пікір айтқан. Жәмила бейнесі соны сымбатымен әрі жаңашыл, сезімтал, жігерлі қасиеттерімен, өз бақыты үшін күресе білген батылдығымен, тал бойы мінсіз сұлу нәзіктігімен оқырман қауымды баурап алды. Ол қырғыз әйелдерінің жаңа буынының өкілі ретінде қабылданды. Осыдан кейін-ақ Айтматов шығармашылығы ерекше құбылыс болып саналып, оның қаламынан туған әрбір туындысы әлемдегі мың-сан оқырман асыға күтіп, қолдан-қолға тигізбей оқитын құрметке ие болды. == Экранизациялау== [[File:Stamps of Kyrgyzstan, 2009-580.jpg|right|250px]] Ш.Айтматовтың 20 астам шығармасы экрандалып, басқа да көптеген шығармалары сахнада ойналды: * Қазақ академиялық драма театрында «Ана-Жер-Ана» (1964 ж, реж. Ә. Мәмбетов) * Мәскеудегі жастар театр студиясы «Буранный полустанок» (1980 ж. реж. В. Спесивцев) * П.А.Ойновский атындағы Якутия академиялық драма театры «Желанный голубой берег мой» (1982 ж. Реж. А. Борисов) * В.Спесивцев атындағы Мәскеу эксперимантальды театры «Тавро Кассандры» (2007 ж.) * Бішкектегі Ш.Айтматов атындағы драма театры «Қызыл алма» (2009 ж. реж. Н. Асанбеков) * Мәскеудегі Пушкин атындағы театрда «Материнское поле» (2012 ж.реж.С.Землянский) * Геннадий Чихачёв театры «Плаха» (2013 ж. Г. Чихачёв) 2010 жылы Жамбыл облыстық қазақ драма театрының сахнасында Шыңғыс Айтматовтың "Ана жер Ана" спектаклін сахналаған Қазақ еліне есімі белгілі театр режиссері,Шыңғыс Айтматов атындағы халықаралық сыйлықтың лауреаты Қуандық Қасымов, бұл қойлымды жаңа бағытта, жаңа форматта сахналап өзіндік ерекше қолтаңбасымен көзге түсті. Жаңа форматта қойылған бұл спектакль қырғыз бен қазақ көреремендерінің жүрегіне жол тапты. Спектакльде Толғанайдың ролін Қазақстанның халық артисі Мәкен Рахымжанова орындап елдің ыстық ықыласына бөленді. Спектакль театр репертуарында әлі күнге дейін жүріп келеді. 50 жыл бұрын сахналанған «Ана-Жер ана» қойылымының режиссері, театр тарланы [[Әзірбайжан Мәмбетов]]тың ізбасары жас, талантты [[режиссер]] [[Дина Жұмабаева]] трагедияны қайта түлетті. 2014 жылдың қазан айында [[Маңғыстау облысы|Маңғыстау облысты]]қ Нұрмұхан Жантөрин атындағы музыкалық-драма театрында Ш.Айтматовтың елу бір жыл бұрын жазылған «Құс жолы» повесі бойынша сахналанған «Ана-Жер ана» қойылымының премьерасы ХІІ-ші маусым шымылдығын ашты. ==Шетелге таралуы== [[File:Stamps of Kyrgyzstan, 2009-579.jpg|right|250px]] Шығармалары шет елдерге де кеңінен танылды. Айтматов қаламынан туған әрбір шығарма адамзаттық көкейкесті мәселелерді қозғауымен, сыршылдығымен, шыншылдығымен, жаңашылдығымен ерекшеленеді. Айтматов туындылары түгелдей дерлік қазақ тілінде жарық көрді. Сонымен бірге француз, неміс, жапон, араб, түрік, парсы тағы басқа дүние жүзінің көптеген тілдеріне аударылды. Айтматов “Тау мен дала хикаясы” атты шығармалар жинағы үшін [[1963 жыл|1963]] жылы Лениндік сыйлық алды. “Қош бол, Гүлсары” ([[1967 жыл|1967]]), “Ерте кеткен тырналар” ([[1975 жыл|1975]]) повестері, “Боранды Бекет” романы ([[1980 жыл|1980]]) үшін үш мәрте ([[1968 жыл|1968]], [[1977 жыл|1977]], [[1983 жыл|1983]]) [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] Мемлекеттік сыйлығының иегері болды. “Шынарым менің, шырайлым менің” ([[1960 жыл|1960]]), “Алғашқы ұстаз” ([[1962 жыл|1962]]), “Ақ кеме” ([[1970 жыл|1970]]) повестерінде Айтматов замандастарымыздың түрлі мінез болмысын, жастардың шынайы махаббатын, адам бойындағы мейірім мен қатыгездіктің табиғатын толғана суреттейді. “Ана– Жер ана”([[1963 жыл|1963]]) повесінде қырғыз халқының Отан соғысы жылдарындағы басынан кешкен қасіретін, қайғысын, сол ауыртпалықты көтере білген рухы биік Толғанай бейнесін шыншыл да, асқан шеберлікпен сомдаған. “Ана–Жер ана” спектаклі ең алғашқы рет [[Алматы]]да, [[Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ ұлттық драма театры]]нда табыспен қойылды. Адамзаттың Айтматовы аталып кеткен, заманымыздың заңғар жазушысының кейінгі “Жанпида” ([[1986 жыл|1986]]), “Кассандра таңбасы” ([[1995 жыл|1995]]) романдары философиялық тереңдігімен ерекшеленеді. Өмірдің сан қатпар сыры мен қырына үңілген, соның болмысын ашып көрсетуге бой ұрған зерделі зерттеу, пайымдауы мен тың, тосын көркемдік кестесімен қызықтырады. Оқырман назарын адамгершілік мінез құлықтың толғақты мәселелеріне аударады. Айтматов шығармалары бойынша көптеген көркем фильмдер түсірілді. Бірсыпыра шығармаларының желісімен жасалған драмалық туындылары /“Шынарым менің, шырайлым менің”, “Боранды бекет”/, қазақ драматургі [[Қалтай Мұхамеджанов]]пен бірігіп жазған “Көктөбедегі кездесу” пьесасы Қазақстанның республикалық, облыстық театрлары сахнасынан берік орын алды. Қазақ ақыны [[Мұхтар Шаханов]]пен бірігіп жазған “Құз басындағы аңшының зары” атты эссе кітабы ([[1997 жыл|1997]]) жарық көрді. Осы екеуі бірігіп жазған “ Сократты еске алу түні немесе миғұла терісі үстіндегі сот” атты пьесасы Қазақстанның [[Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік балалар мен жасөспірімдер театры]]нда қойылды ([[1998 жыл|1998]]).Сонымен қатар бұл шығарма 1999 жылы Жамбыл облыстық қазақ драма театрының сахнасында "Сократ түні" деген атпен қзақтың белігілі режиссері,Шыңғыс Айтматов атындағы халықаралық сыйлықтың лауреаты Қуандық Қасымовтың ,сахналауымен дүниеге келіп,сол жылы өткізілген "Айтматов және Театр" атты халықаралық театрлар фестивалінде төрт бірдей жүлдені иеленді: "Ең үздік режиссура"(Қуандық Қасымов),"Ең үздік әйел образы" ( Гүлшат Қыпшақова), "Ең үздік екінші пландағы образ" (Спандияр Мұқышев), "Ең үздік эпизод" (Әнапия Ахмет). Айтматов бірсыпыра Еуропа елдері академияларының құрметті академигі, бірнеше рет КСРО Жоғарғы Кеңесіне, Қырғызстан Жоғарғы кеңесіне депутат болып сайланды. Айтматов ҚР Президентінің [[1993 жыл|1993]] жылғы Бейбітшілік пен рухани татулық сыйлығының лауреаты.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы|Қазақ энциклопедиясы»]] Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9,, 1-том</ref>[[1997 жыл|1997]] жылы шілде айында ЮНЕСКО-ның Париждегі штаб-пәтерінде өткен Әуезовтің 100 жыддық мерейтойына арналған конференцияны Айтматов басқарып, сөйлеген сөзінде улы жазушыға деген өз сүйіспеншілігі мен ыстық ықыласын, талант қүдіретіне бағытталған ақ ниетін білдірді.<ref>Мұхтар Әуезов энциклопедиясы — Алматы, «Атамұра» баспасы, 2011 жыл. ISBN 978-601-282-175-8</ref><ref>[[Қазақ энциклопедиясы]], 1-том</ref> ==Ескертпелер== {{Notelist}} ==Дереккөздер== {{Дереккөздер}} {{DEFAULTSORT:Айтматов, Шыңғыс Төреқұлұлы}} [[Санат:12 желтоқсанда туғандар]] [[Санат:Талас ауданында туғандар]] [[Санат:10 маусымда қайтыс болғандар]] [[Санат:2008 жылы қайтыс болғандар]] [[Санат:Нюрнбергте қайтыс болғандар]] [[Санат:КСРО жазушылары]] [[Санат:Қырғыз жазушылары]] [[Санат:Қырғызстан жазушылары]] [[Санат:XX ғасыр жазушылары]] [[Санат:XXI ғасыр жазушылары]] [[Санат:КСРО сценарийшілері]] [[Санат:Қырғызстан сценарийшілері]] [[Санат:XX ғасыр сценарийшілері]] [[Санат:Қырғызстан батырлары]] [[Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Бейбітшілік және рухани келісім сыйлығының иегерлері]] [[Санат:I дәрежелі Манас орденінің иегерлері]] [[Санат:Достық орденінің (Ресей) иегерлері]] [[Санат:Отан орденінің иегерлері]] [[Санат:Достлық орденінің иегерлері]] [[Санат:Ленин орденінің иегерлері]] [[Санат:Қазан төңкерісі орденінің иегерлері]] [[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]] [[Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері]] [[Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (КСРО) иегерлері]] [[Санат:Крупская медалінің иегерлері]] [[Санат:Күлкі орденінің иегерлері]] [[Санат:Мажарстандық Еңбек орденінің иегерлері]] [[Санат:Шыңғыс Айтматов]] [[Санат:Қырғыз КСР-інің халық жазушылары]] [[Санат:Қырғыз КСР мемлекеттік сыйлығының иегерлері]] [[Санат:XX ғасырдағы орыс жазушылары]] [[Санат:XXI ғасырдағы орыс жазушылары]] [[Санат:КСРО фантаст-жазушылары]] [[Санат:Көптілді фантаст-жазушылар]] [[Санат:КОКП мүшелері]] [[Санат:КСРО жазушылар одағы мүшелері]] [[Санат:КСРО кинематографтары одағы мүшелері]] [[Санат:Бас редакторлар]] [[Санат:Бішкектің құрметті азаматтары]] [[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 7-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 8-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 9-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 11-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қырғыз КСР-інен сайланған КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің депутаттары]] [[Санат:КОКП-ден сайланған КСРО халық депутаттары]] [[Санат:Бүйрек жетіспеушілігінен қайтыс болғандар]] [[Санат:Пневмониядан қайтыс болғандар]] [[Санат:Қырғызстанда жерленгендер]] [[Санат:КСРО-ның Люксембургтегі елшілері]] [[Санат:Ресейдің Люксембургтегі елшілері]] [[Санат:Қырғызстанның Ресейдегі елшілері]] [[Санат:КСРО Ғылым Академиясының академиктері]] [[Санат:Қырғыз КСР ғылым академиясы академиктері]] [[Санат:Мәскеу мемлекеттік университетінің құрметті профессорлары]] [[Санат:Қырғызстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері]] [[Санат:Қырғызстан жоғарғы оқу орындары түлектері]] [[Санат:Қырғызстанның Франциядағы елшілері]] [[Санат:Қырғызстанның ЮНЕСКО-дағы тұрақты өкілдері]] mbe497vyfu79vplqwdeuob8yuunmxt6 3650111 3650109 2026-09-02T07:58:02Z ~2026-46472-89 184991 /* Шетелге таралуы */ 3650111 wikitext text/x-wiki {{Жазушы | Есімі = Шыңғыс Айтматов | Шынайы есімі = {{lang-ky|Чыңгыз Айтматов}} | Суреті = Tschingis Ajtmatow.jpg | Ені = | Суреттің аты = Айтматов, 2003 жыл | Туған кездегі есімі =Чингиз Торекулович Айтматов | Лақап аты = | Туған күні = 12.12.1928 | Туған жері = [[Шекер (айыл)|Шекер]], {{туғанжері|Талас ауданы|Айтматов ауданында}}, [[Қырғыз Автономиялы Социалистік Кеңес Республикасы (1926—1936)|Қырғыз АСКР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = 10.6.2008 | Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Нюрнберг|Нюрнбергте}}, [[Бавария]], [[Германия]] | Жерленген жері = [[Ата-Бейіт]] | Азаматтығы ={{USSR}} →<br>{{KGZ}} | Ұлты = | Білімі =А. М. Горький атындағы әдебиет институты | Мансабы = {{hlist|жазушы|саясаткер|қоғам қайраткері}} | Шығармашылық жылдары = 1952–2006 | Бағыты =проза, драма, журналистика | Жанры =роман, хикаят, әңгіме, эссе, мақала, драма | Шығармалардың тілі =қырғыз және орыс тілі | Дебюті =«Газетші Дзюйо» (1952) | Марапаттары ={{Лениндік сыйлық}} {{Социалистік еңбек ері}} | Сыйлықтары = | Қолтаңбасы =Chinghiz Aitmatov Signature.png | Сайты = | Commons =Chinghiz Aitmatov }} '''Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов'''{{efn|{{lang-ky|Чыңғыз Төрөкул уулу Айтматов}}, {{lang-ru|Чингиз Торекулович Айтматов}}}} ([[12 желтоқсан]] [[1928 жыл]], [[Шекер (айыл)|Шекер]], [[Талас облысы]] – [[10 маусым]] [[2008 жыл]], [[Нюрнберг]], [[Германия]]) — кеңестік және қырғызстандық жазушы, қоғам және мемлекет қайраткері. Қырғызстанның халық жазушысы, Қырғызстан Ғылым Академиясының, Еуропа Ғылым Академиясының академигі, Социалистік Еңбек Ері.<ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref> Қырғыз елі арасындағы Найман тайпасының Қытай руының Шекер бұтағынан шыққан. ''«Аспалы көпір», «Жәмила», «Найман ана» «Алғашқы ұстаз», «Қош бол, Гүлсары», «Ертегіден соң», «Ерте қайтқан тырналар»'' тағы басқа әңгіме, повесть жинақтары, «Жанпида», «Боранды бекет» романдары жарық көрді. «Көктөбедегі кездесу» (Қ. Мұхамеджановпен бірге) спектаклі көптеген елдердің театр сахналарында қойылды. Айтматов жазушы [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|М. О. Әуезов]]тың мол салалы, кең арналы шығармашылығына ой айтқан «Ұстаз туралы сөз» атты мақаласында (Біздің Мұхтар. - А., 1976) «[[Абай жолы (роман)|Абай жолы»]] эпопеясының бас кейіпкері - [[Абай Құнанбайұлы|Абай]] тұлғасына тоқтала келіп: «Абай секілді ой-арманы азат, шетсіз ақындық, шексіз адамдық тұлғаның өзін қоршаған ожар, топас тоң мойын топпен тартысқа түсуі және мұндағы сирек ұшырасатын жаңалық пен тазалық Абайды дүниежүзілік трагедияның шыңына шығарады...» - деп жазды. Айтматов КСРО Мемлекеттік сыйлықтарының, Лениндік сыйлықтың, көптеген халықаралық, сыйлықтардың лауреаты.<ref>Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9</ref> ==Хронология== Қырғыз ауылшаруашылығы институтын бітірген соң, 1948 жылы [[Жамбыл облысы]], [[Құлан ауылы]]ндағы агротехникалық колледжін зоотехник мамандығымен тәмамдаған. [[1956 жыл|1956]] — [[1958 жыл|1958]] жылдары [[Мәскеу]]дегі Жоғарғы әдебиет курсында тыңдаушы, [[1959 жыл|1959]] — [[1960 жыл|1960]] жылдары “Литературный Киргизстан” журналының редакторы, [[1960 жыл|1960]] — [[1965 жыл|1965]] жылдары “Правда” газетінің Қырғызстандағы меншікті тілшісі, [[1965 жыл|1965]] — [[1986 жыл|1986]] жылдары Қырғызстан Кинематографистер одағының төрағасы, [[1986 жыл|1986]] жылы Қырғызстан Жазушылар одағы басқармасының төрағасы, [[1988 жыл|1988]] жылы “Иностранная литература” журналының Бас редакторы, [[1990 жыл|1990]] жылы [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]-ның [[Люксембург]]тегі елшісі болды. [[1991 жыл|1991]] жылдан [[Қырғызстан]]ның [[Бельгия]]дағы төтенше және өкілетті елшісі. 2008 жылдың 10 маусымында Германияның Нюрнберг қаласында дүниеден озды. Жерлеу рәсіміне қаламдас інілерінен Қазақстаннан Шерхан Мұртаза, Әбіш Кекілбайұлы, Нұрлан Оразалин келіп, қатысты. Бішкектегі Ата-Бейіт зиратына жерленді. [[Сурет:Ata-Beyit_Memorial_near_Bishkek_03-2016_img02.jpg|нобай|оңға|Шыңғыс Айтмат жерлеген Ата-Бейіт зираты. Бішкек, Қырғызстан.]] ==Еңбектері== [[File:Stamps of Kyrgyzstan, 2009-577.jpg|right|250px]] “Әшім” атты тұңғыш әңгімесі [[1952 жыл|1952]] жылы жарияланды. Онан кейін “Аспалы көпір” ([[1956 жыл|1956]]), “Бетпе бет” ([[1957 жыл|1957]]) тағы басқа әңгімелері жарық көрді. Жазушыны алғаш әлемге танытқан таңдаулы туындысы әйгілі “Жәмила” повесі ([[1958 жыл|1958]]). [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Мұхтар Әуезов]] пен француз жазушысы, [[Луи Арагон]] осы шығарма арқылы Айтматов дарынын жоғары бағалап, жүрек жарды пікір айтқан. Жәмила бейнесі соны сымбатымен әрі жаңашыл, сезімтал, жігерлі қасиеттерімен, өз бақыты үшін күресе білген батылдығымен, тал бойы мінсіз сұлу нәзіктігімен оқырман қауымды баурап алды. Ол қырғыз әйелдерінің жаңа буынының өкілі ретінде қабылданды. Осыдан кейін-ақ Айтматов шығармашылығы ерекше құбылыс болып саналып, оның қаламынан туған әрбір туындысы әлемдегі мың-сан оқырман асыға күтіп, қолдан-қолға тигізбей оқитын құрметке ие болды. == Экранизациялау== [[File:Stamps of Kyrgyzstan, 2009-580.jpg|right|250px]] Ш.Айтматовтың 20 астам шығармасы экрандалып, басқа да көптеген шығармалары сахнада ойналды: * Қазақ академиялық драма театрында «Ана-Жер-Ана» (1964 ж, реж. Ә. Мәмбетов) * Мәскеудегі жастар театр студиясы «Буранный полустанок» (1980 ж. реж. В. Спесивцев) * П.А.Ойновский атындағы Якутия академиялық драма театры «Желанный голубой берег мой» (1982 ж. Реж. А. Борисов) * В.Спесивцев атындағы Мәскеу эксперимантальды театры «Тавро Кассандры» (2007 ж.) * Бішкектегі Ш.Айтматов атындағы драма театры «Қызыл алма» (2009 ж. реж. Н. Асанбеков) * Мәскеудегі Пушкин атындағы театрда «Материнское поле» (2012 ж.реж.С.Землянский) * Геннадий Чихачёв театры «Плаха» (2013 ж. Г. Чихачёв) 2010 жылы Жамбыл облыстық қазақ драма театрының сахнасында Шыңғыс Айтматовтың "Ана жер Ана" спектаклін сахналаған Қазақ еліне есімі белгілі театр режиссері,Шыңғыс Айтматов атындағы халықаралық сыйлықтың лауреаты Қуандық Қасымов, бұл қойлымды жаңа бағытта, жаңа форматта сахналап өзіндік ерекше қолтаңбасымен көзге түсті. Жаңа форматта қойылған бұл спектакль қырғыз бен қазақ көреремендерінің жүрегіне жол тапты. Спектакльде Толғанайдың ролін Қазақстанның халық артисі Мәкен Рахымжанова орындап елдің ыстық ықыласына бөленді. Спектакль театр репертуарында әлі күнге дейін жүріп келеді. 50 жыл бұрын сахналанған «Ана-Жер ана» қойылымының режиссері, театр тарланы [[Әзірбайжан Мәмбетов]]тың ізбасары жас, талантты [[режиссер]] [[Дина Жұмабаева]] трагедияны қайта түлетті. 2014 жылдың қазан айында [[Маңғыстау облысы|Маңғыстау облысты]]қ Нұрмұхан Жантөрин атындағы музыкалық-драма театрында Ш.Айтматовтың елу бір жыл бұрын жазылған «Құс жолы» повесі бойынша сахналанған «Ана-Жер ана» қойылымының премьерасы ХІІ-ші маусым шымылдығын ашты. ==Шетелге таралуы== [[File:Stamps of Kyrgyzstan, 2009-579.jpg|right|250px]] Шығармалары шет елдерге де кеңінен танылды. Айтматов қаламынан туған әрбір шығарма адамзаттық көкейкесті мәселелерді қозғауымен, сыршылдығымен, шыншылдығымен, жаңашылдығымен ерекшеленеді. Айтматов туындылары түгелдей дерлік қазақ тілінде жарық көрді. Сонымен бірге француз, неміс, жапон, араб, түрік, парсы тағы басқа дүние жүзінің көптеген тілдеріне аударылды. Айтматов “Тау мен дала хикаясы” атты шығармалар жинағы үшін [[1963 жыл|1963]] жылы Лениндік сыйлық алды. “Қош бол, Гүлсары” ([[1967 жыл|1967]]), “Ерте кеткен тырналар” ([[1975 жыл|1975]]) повестері, “Боранды Бекет” романы ([[1980 жыл|1980]]) үшін үш мәрте ([[1968 жыл|1968]], [[1977 жыл|1977]], [[1983 жыл|1983]]) [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] Мемлекеттік сыйлығының иегері болды. “Шынарым менің, шырайлым менің” ([[1960 жыл|1960]]), “Алғашқы ұстаз” ([[1962 жыл|1962]]), “Ақ кеме” ([[1970 жыл|1970]]) повестерінде Айтматов замандастарымыздың түрлі мінез болмысын, жастардың шынайы махаббатын, адам бойындағы мейірім мен қатыгездіктің табиғатын толғана суреттейді. “Ана – Жер ана” ([[1963 жыл|1963]]) повесінде қырғыз халқының Отан соғысы жылдарындағы басынан кешкен қасіретін, қайғысын, сол ауыртпалықты көтере білген рухы биік Толғанай бейнесін шыншыл да, асқан шеберлікпен сомдаған. “Ана–Жер ана” спектаклі ең алғашқы рет [[Алматы]]да, [[Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ ұлттық драма театры]]нда табыспен қойылды. Адамзаттың Айтматовы аталып кеткен, заманымыздың заңғар жазушысының кейінгі “Жанпида” ([[1986 жыл|1986]]), “Кассандра таңбасы” ([[1995 жыл|1995]]) романдары философиялық тереңдігімен ерекшеленеді. Өмірдің сан қатпар сыры мен қырына үңілген, соның болмысын ашып көрсетуге бой ұрған зерделі зерттеу, пайымдауы мен тың, тосын көркемдік кестесімен қызықтырады. Оқырман назарын адамгершілік мінез құлықтың толғақты мәселелеріне аударады. Айтматов шығармалары бойынша көптеген көркем фильмдер түсірілді. Бірсыпыра шығармаларының желісімен жасалған драмалық туындылары /“Шынарым менің, шырайлым менің”, “Боранды бекет”/, қазақ драматургі [[Қалтай Мұхамеджанов]]пен бірігіп жазған “Көктөбедегі кездесу” пьесасы Қазақстанның республикалық, облыстық театрлары сахнасынан берік орын алды. Қазақ ақыны [[Мұхтар Шаханов]]пен бірігіп жазған “Құз басындағы аңшының зары” атты эссе кітабы ([[1997 жыл|1997]]) жарық көрді. Осы екеуі бірігіп жазған “ Сократты еске алу түні немесе миғұла терісі үстіндегі сот” атты пьесасы Қазақстанның [[Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік балалар мен жасөспірімдер театры]]нда қойылды ([[1998 жыл|1998]]).Сонымен қатар бұл шығарма 1999 жылы Жамбыл облыстық қазақ драма театрының сахнасында "Сократ түні" деген атпен қзақтың белігілі режиссері,Шыңғыс Айтматов атындағы халықаралық сыйлықтың лауреаты Қуандық Қасымовтың ,сахналауымен дүниеге келіп,сол жылы өткізілген "Айтматов және Театр" атты халықаралық театрлар фестивалінде төрт бірдей жүлдені иеленді: "Ең үздік режиссура"(Қуандық Қасымов),"Ең үздік әйел образы" ( Гүлшат Қыпшақова), "Ең үздік екінші пландағы образ" (Спандияр Мұқышев), "Ең үздік эпизод" (Әнапия Ахмет). Айтматов бірсыпыра Еуропа елдері академияларының құрметті академигі, бірнеше рет КСРО Жоғарғы Кеңесіне, Қырғызстан Жоғарғы кеңесіне депутат болып сайланды. Айтматов ҚР Президентінің [[1993 жыл|1993]] жылғы Бейбітшілік пен рухани татулық сыйлығының лауреаты.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы|Қазақ энциклопедиясы»]] Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9,, 1-том</ref>[[1997 жыл|1997]] жылы шілде айында ЮНЕСКО-ның Париждегі штаб-пәтерінде өткен Әуезовтің 100 жыддық мерейтойына арналған конференцияны Айтматов басқарып, сөйлеген сөзінде улы жазушыға деген өз сүйіспеншілігі мен ыстық ықыласын, талант қүдіретіне бағытталған ақ ниетін білдірді.<ref>Мұхтар Әуезов энциклопедиясы — Алматы, «Атамұра» баспасы, 2011 жыл. ISBN 978-601-282-175-8</ref><ref>[[Қазақ энциклопедиясы]], 1-том</ref> ==Ескертпелер== {{Notelist}} ==Дереккөздер== {{Дереккөздер}} {{DEFAULTSORT:Айтматов, Шыңғыс Төреқұлұлы}} [[Санат:12 желтоқсанда туғандар]] [[Санат:Талас ауданында туғандар]] [[Санат:10 маусымда қайтыс болғандар]] [[Санат:2008 жылы қайтыс болғандар]] [[Санат:Нюрнбергте қайтыс болғандар]] [[Санат:КСРО жазушылары]] [[Санат:Қырғыз жазушылары]] [[Санат:Қырғызстан жазушылары]] [[Санат:XX ғасыр жазушылары]] [[Санат:XXI ғасыр жазушылары]] [[Санат:КСРО сценарийшілері]] [[Санат:Қырғызстан сценарийшілері]] [[Санат:XX ғасыр сценарийшілері]] [[Санат:Қырғызстан батырлары]] [[Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Бейбітшілік және рухани келісім сыйлығының иегерлері]] [[Санат:I дәрежелі Манас орденінің иегерлері]] [[Санат:Достық орденінің (Ресей) иегерлері]] [[Санат:Отан орденінің иегерлері]] [[Санат:Достлық орденінің иегерлері]] [[Санат:Ленин орденінің иегерлері]] [[Санат:Қазан төңкерісі орденінің иегерлері]] [[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]] [[Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері]] [[Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (КСРО) иегерлері]] [[Санат:Крупская медалінің иегерлері]] [[Санат:Күлкі орденінің иегерлері]] [[Санат:Мажарстандық Еңбек орденінің иегерлері]] [[Санат:Шыңғыс Айтматов]] [[Санат:Қырғыз КСР-інің халық жазушылары]] [[Санат:Қырғыз КСР мемлекеттік сыйлығының иегерлері]] [[Санат:XX ғасырдағы орыс жазушылары]] [[Санат:XXI ғасырдағы орыс жазушылары]] [[Санат:КСРО фантаст-жазушылары]] [[Санат:Көптілді фантаст-жазушылар]] [[Санат:КОКП мүшелері]] [[Санат:КСРО жазушылар одағы мүшелері]] [[Санат:КСРО кинематографтары одағы мүшелері]] [[Санат:Бас редакторлар]] [[Санат:Бішкектің құрметті азаматтары]] [[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 7-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 8-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 9-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 11-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қырғыз КСР-інен сайланған КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің депутаттары]] [[Санат:КОКП-ден сайланған КСРО халық депутаттары]] [[Санат:Бүйрек жетіспеушілігінен қайтыс болғандар]] [[Санат:Пневмониядан қайтыс болғандар]] [[Санат:Қырғызстанда жерленгендер]] [[Санат:КСРО-ның Люксембургтегі елшілері]] [[Санат:Ресейдің Люксембургтегі елшілері]] [[Санат:Қырғызстанның Ресейдегі елшілері]] [[Санат:КСРО Ғылым Академиясының академиктері]] [[Санат:Қырғыз КСР ғылым академиясы академиктері]] [[Санат:Мәскеу мемлекеттік университетінің құрметті профессорлары]] [[Санат:Қырғызстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері]] [[Санат:Қырғызстан жоғарғы оқу орындары түлектері]] [[Санат:Қырғызстанның Франциядағы елшілері]] [[Санат:Қырғызстанның ЮНЕСКО-дағы тұрақты өкілдері]] 22wm7d13gimievjsivjo4izysz963j2 3650113 3650111 2026-09-02T08:02:34Z ~2026-46472-89 184991 /* Шетелге таралуы */ 3650113 wikitext text/x-wiki {{Жазушы | Есімі = Шыңғыс Айтматов | Шынайы есімі = {{lang-ky|Чыңгыз Айтматов}} | Суреті = Tschingis Ajtmatow.jpg | Ені = | Суреттің аты = Айтматов, 2003 жыл | Туған кездегі есімі =Чингиз Торекулович Айтматов | Лақап аты = | Туған күні = 12.12.1928 | Туған жері = [[Шекер (айыл)|Шекер]], {{туғанжері|Талас ауданы|Айтматов ауданында}}, [[Қырғыз Автономиялы Социалистік Кеңес Республикасы (1926—1936)|Қырғыз АСКР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = 10.6.2008 | Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Нюрнберг|Нюрнбергте}}, [[Бавария]], [[Германия]] | Жерленген жері = [[Ата-Бейіт]] | Азаматтығы ={{USSR}} →<br>{{KGZ}} | Ұлты = | Білімі =А. М. Горький атындағы әдебиет институты | Мансабы = {{hlist|жазушы|саясаткер|қоғам қайраткері}} | Шығармашылық жылдары = 1952–2006 | Бағыты =проза, драма, журналистика | Жанры =роман, хикаят, әңгіме, эссе, мақала, драма | Шығармалардың тілі =қырғыз және орыс тілі | Дебюті =«Газетші Дзюйо» (1952) | Марапаттары ={{Лениндік сыйлық}} {{Социалистік еңбек ері}} | Сыйлықтары = | Қолтаңбасы =Chinghiz Aitmatov Signature.png | Сайты = | Commons =Chinghiz Aitmatov }} '''Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов'''{{efn|{{lang-ky|Чыңғыз Төрөкул уулу Айтматов}}, {{lang-ru|Чингиз Торекулович Айтматов}}}} ([[12 желтоқсан]] [[1928 жыл]], [[Шекер (айыл)|Шекер]], [[Талас облысы]] – [[10 маусым]] [[2008 жыл]], [[Нюрнберг]], [[Германия]]) — кеңестік және қырғызстандық жазушы, қоғам және мемлекет қайраткері. Қырғызстанның халық жазушысы, Қырғызстан Ғылым Академиясының, Еуропа Ғылым Академиясының академигі, Социалистік Еңбек Ері.<ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref> Қырғыз елі арасындағы Найман тайпасының Қытай руының Шекер бұтағынан шыққан. ''«Аспалы көпір», «Жәмила», «Найман ана» «Алғашқы ұстаз», «Қош бол, Гүлсары», «Ертегіден соң», «Ерте қайтқан тырналар»'' тағы басқа әңгіме, повесть жинақтары, «Жанпида», «Боранды бекет» романдары жарық көрді. «Көктөбедегі кездесу» (Қ. Мұхамеджановпен бірге) спектаклі көптеген елдердің театр сахналарында қойылды. Айтматов жазушы [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|М. О. Әуезов]]тың мол салалы, кең арналы шығармашылығына ой айтқан «Ұстаз туралы сөз» атты мақаласында (Біздің Мұхтар. - А., 1976) «[[Абай жолы (роман)|Абай жолы»]] эпопеясының бас кейіпкері - [[Абай Құнанбайұлы|Абай]] тұлғасына тоқтала келіп: «Абай секілді ой-арманы азат, шетсіз ақындық, шексіз адамдық тұлғаның өзін қоршаған ожар, топас тоң мойын топпен тартысқа түсуі және мұндағы сирек ұшырасатын жаңалық пен тазалық Абайды дүниежүзілік трагедияның шыңына шығарады...» - деп жазды. Айтматов КСРО Мемлекеттік сыйлықтарының, Лениндік сыйлықтың, көптеген халықаралық, сыйлықтардың лауреаты.<ref>Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9</ref> ==Хронология== Қырғыз ауылшаруашылығы институтын бітірген соң, 1948 жылы [[Жамбыл облысы]], [[Құлан ауылы]]ндағы агротехникалық колледжін зоотехник мамандығымен тәмамдаған. [[1956 жыл|1956]] — [[1958 жыл|1958]] жылдары [[Мәскеу]]дегі Жоғарғы әдебиет курсында тыңдаушы, [[1959 жыл|1959]] — [[1960 жыл|1960]] жылдары “Литературный Киргизстан” журналының редакторы, [[1960 жыл|1960]] — [[1965 жыл|1965]] жылдары “Правда” газетінің Қырғызстандағы меншікті тілшісі, [[1965 жыл|1965]] — [[1986 жыл|1986]] жылдары Қырғызстан Кинематографистер одағының төрағасы, [[1986 жыл|1986]] жылы Қырғызстан Жазушылар одағы басқармасының төрағасы, [[1988 жыл|1988]] жылы “Иностранная литература” журналының Бас редакторы, [[1990 жыл|1990]] жылы [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]-ның [[Люксембург]]тегі елшісі болды. [[1991 жыл|1991]] жылдан [[Қырғызстан]]ның [[Бельгия]]дағы төтенше және өкілетті елшісі. 2008 жылдың 10 маусымында Германияның Нюрнберг қаласында дүниеден озды. Жерлеу рәсіміне қаламдас інілерінен Қазақстаннан Шерхан Мұртаза, Әбіш Кекілбайұлы, Нұрлан Оразалин келіп, қатысты. Бішкектегі Ата-Бейіт зиратына жерленді. [[Сурет:Ata-Beyit_Memorial_near_Bishkek_03-2016_img02.jpg|нобай|оңға|Шыңғыс Айтмат жерлеген Ата-Бейіт зираты. Бішкек, Қырғызстан.]] ==Еңбектері== [[File:Stamps of Kyrgyzstan, 2009-577.jpg|right|250px]] “Әшім” атты тұңғыш әңгімесі [[1952 жыл|1952]] жылы жарияланды. Онан кейін “Аспалы көпір” ([[1956 жыл|1956]]), “Бетпе бет” ([[1957 жыл|1957]]) тағы басқа әңгімелері жарық көрді. Жазушыны алғаш әлемге танытқан таңдаулы туындысы әйгілі “Жәмила” повесі ([[1958 жыл|1958]]). [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Мұхтар Әуезов]] пен француз жазушысы, [[Луи Арагон]] осы шығарма арқылы Айтматов дарынын жоғары бағалап, жүрек жарды пікір айтқан. Жәмила бейнесі соны сымбатымен әрі жаңашыл, сезімтал, жігерлі қасиеттерімен, өз бақыты үшін күресе білген батылдығымен, тал бойы мінсіз сұлу нәзіктігімен оқырман қауымды баурап алды. Ол қырғыз әйелдерінің жаңа буынының өкілі ретінде қабылданды. Осыдан кейін-ақ Айтматов шығармашылығы ерекше құбылыс болып саналып, оның қаламынан туған әрбір туындысы әлемдегі мың-сан оқырман асыға күтіп, қолдан-қолға тигізбей оқитын құрметке ие болды. == Экранизациялау== [[File:Stamps of Kyrgyzstan, 2009-580.jpg|right|250px]] Ш.Айтматовтың 20 астам шығармасы экрандалып, басқа да көптеген шығармалары сахнада ойналды: * Қазақ академиялық драма театрында «Ана-Жер-Ана» (1964 ж, реж. Ә. Мәмбетов) * Мәскеудегі жастар театр студиясы «Буранный полустанок» (1980 ж. реж. В. Спесивцев) * П.А.Ойновский атындағы Якутия академиялық драма театры «Желанный голубой берег мой» (1982 ж. Реж. А. Борисов) * В.Спесивцев атындағы Мәскеу эксперимантальды театры «Тавро Кассандры» (2007 ж.) * Бішкектегі Ш.Айтматов атындағы драма театры «Қызыл алма» (2009 ж. реж. Н. Асанбеков) * Мәскеудегі Пушкин атындағы театрда «Материнское поле» (2012 ж.реж.С.Землянский) * Геннадий Чихачёв театры «Плаха» (2013 ж. Г. Чихачёв) 2010 жылы Жамбыл облыстық қазақ драма театрының сахнасында Шыңғыс Айтматовтың "Ана жер Ана" спектаклін сахналаған Қазақ еліне есімі белгілі театр режиссері,Шыңғыс Айтматов атындағы халықаралық сыйлықтың лауреаты Қуандық Қасымов, бұл қойлымды жаңа бағытта, жаңа форматта сахналап өзіндік ерекше қолтаңбасымен көзге түсті. Жаңа форматта қойылған бұл спектакль қырғыз бен қазақ көреремендерінің жүрегіне жол тапты. Спектакльде Толғанайдың ролін Қазақстанның халық артисі Мәкен Рахымжанова орындап елдің ыстық ықыласына бөленді. Спектакль театр репертуарында әлі күнге дейін жүріп келеді. 50 жыл бұрын сахналанған «Ана-Жер ана» қойылымының режиссері, театр тарланы [[Әзірбайжан Мәмбетов]]тың ізбасары жас, талантты [[режиссер]] [[Дина Жұмабаева]] трагедияны қайта түлетті. 2014 жылдың қазан айында [[Маңғыстау облысы|Маңғыстау облысты]]қ Нұрмұхан Жантөрин атындағы музыкалық-драма театрында Ш.Айтматовтың елу бір жыл бұрын жазылған «Құс жолы» повесі бойынша сахналанған «Ана-Жер ана» қойылымының премьерасы ХІІ-ші маусым шымылдығын ашты. ==Шетелге таралуы== [[File:Stamps of Kyrgyzstan, 2009-579.jpg|right|250px]] Шығармалары шет елдерге де кеңінен танылды. Айтматов қаламынан туған әрбір шығарма адамзаттық көкейкесті мәселелерді қозғауымен, сыршылдығымен, шыншылдығымен, жаңашылдығымен ерекшеленеді. Айтматов туындылары түгелдей дерлік қазақ тілінде жарық көрді. Сонымен бірге француз, неміс, жапон, араб, түрік, парсы тағы басқа дүние жүзінің көптеген тілдеріне аударылды. Айтматов “Тау мен дала хикаясы” атты шығармалар жинағы үшін [[1963 жыл|1963]] жылы Лениндік сыйлық алды. “Қош бол, Гүлсары” ([[1967 жыл|1967]]), “Ерте кеткен тырналар” ([[1975 жыл|1975]]) повестері, “Боранды Бекет” романы ([[1980 жыл|1980]]) үшін үш мәрте ([[1968 жыл|1968]], [[1977 жыл|1977]], [[1983 жыл|1983]]) [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] Мемлекеттік сыйлығының иегері болды. “Шынарым менің, шырайлым менің” ([[1960 жыл|1960]]), “Алғашқы ұстаз” ([[1962 жыл|1962]]), “Ақ кеме” ([[1970 жыл|1970]]) повестерінде Айтматов замандастарымыздың түрлі мінез болмысын, жастардың шынайы махаббатын, адам бойындағы мейірім мен қатыгездіктің табиғатын толғана суреттейді. “Ана – Жер ана” ([[1963 жыл|1963]]) повесінде қырғыз халқының Отан соғысы жылдарындағы басынан кешкен қасіретін, қайғысын, сол ауыртпалықты көтере білген рухы биік Толғанай бейнесін шыншыл да, асқан шеберлікпен сомдаған. “Ана–Жер ана” спектаклі ең алғашқы рет [[Алматы]]да, [[Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ ұлттық драма театры]]нда табыспен қойылды. Адамзаттың Айтматовы аталып кеткен, заманымыздың заңғар жазушысының кейінгі “Жанпида” ([[1986 жыл|1986]]), “Кассандра таңбасы” ([[1995 жыл|1995]]) романдары философиялық тереңдігімен ерекшеленеді. Өмірдің сан қатпар сыры мен қырына үңілген, соның болмысын ашып көрсетуге бой ұрған зерделі зерттеу, пайымдауы мен тың, тосын көркемдік кестесімен қызықтырады. Оқырман назарын адамгершілік мінез құлықтың толғақты мәселелеріне аударады. Айтматов шығармалары бойынша көптеген көркем фильмдер түсірілді. Бірсыпыра шығармаларының желісімен жасалған драмалық туындылары /“Шынарым менің, шырайлым менің”, “Боранды бекет”/, қазақ драматургі [[Қалтай Мұхамеджанов]]пен бірігіп жазған “Көктөбедегі кездесу” пьесасы Қазақстанның республикалық, облыстық театрлары сахнасынан берік орын алды. Қазақ ақыны [[Мұхтар Шаханов]]пен бірігіп жазған “Құз басындағы аңшының зары” атты эссе кітабы ([[1997 жыл|1997]]) жарық көрді. Осы екеуі бірігіп жазған “ Сократты еске алу түні немесе миғұла терісі үстіндегі сот” атты пьесасы Қазақстанның [[Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік балалар мен жасөспірімдер театры]]нда қойылды ([[1998 жыл|1998]]). Сонымен қатар бұл шығарма 1999 жылы Жамбыл облыстық қазақ драма театрының сахнасында "Сократ түні" деген атпен қазақтың белігілі режиссері, Шыңғыс Айтматов атындағы халықаралық сыйлықтың лауреаты Қуандық Қасымовтың сахналауымен дүниеге келіп, сол жылы өткізілген "Айтматов және Театр" атты халықаралық театрлар фестивалінде төрт бірдей жүлдені иеленді: "Ең үздік режиссура"(Қуандық Қасымов),"Ең үздік әйел образы" ( Гүлшат Қыпшақова), "Ең үздік екінші пландағы образ" (Спандияр Мұқышев), "Ең үздік эпизод" (Әнапия Ахмет). Айтматов бірсыпыра Еуропа елдері академияларының құрметті академигі, бірнеше рет КСРО Жоғарғы Кеңесіне, Қырғызстан Жоғарғы кеңесіне депутат болып сайланды. Айтматов ҚР Президентінің [[1993 жыл|1993]] жылғы Бейбітшілік пен рухани татулық сыйлығының лауреаты.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы|Қазақ энциклопедиясы»]] Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9,, 1-том</ref>[[1997 жыл|1997]] жылы шілде айында ЮНЕСКО-ның Париждегі штаб-пәтерінде өткен Әуезовтің 100 жыддық мерейтойына арналған конференцияны Айтматов басқарып, сөйлеген сөзінде улы жазушыға деген өз сүйіспеншілігі мен ыстық ықыласын, талант қүдіретіне бағытталған ақ ниетін білдірді.<ref>Мұхтар Әуезов энциклопедиясы — Алматы, «Атамұра» баспасы, 2011 жыл. ISBN 978-601-282-175-8</ref><ref>[[Қазақ энциклопедиясы]], 1-том</ref> ==Ескертпелер== {{Notelist}} ==Дереккөздер== {{Дереккөздер}} {{DEFAULTSORT:Айтматов, Шыңғыс Төреқұлұлы}} [[Санат:12 желтоқсанда туғандар]] [[Санат:Талас ауданында туғандар]] [[Санат:10 маусымда қайтыс болғандар]] [[Санат:2008 жылы қайтыс болғандар]] [[Санат:Нюрнбергте қайтыс болғандар]] [[Санат:КСРО жазушылары]] [[Санат:Қырғыз жазушылары]] [[Санат:Қырғызстан жазушылары]] [[Санат:XX ғасыр жазушылары]] [[Санат:XXI ғасыр жазушылары]] [[Санат:КСРО сценарийшілері]] [[Санат:Қырғызстан сценарийшілері]] [[Санат:XX ғасыр сценарийшілері]] [[Санат:Қырғызстан батырлары]] [[Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Бейбітшілік және рухани келісім сыйлығының иегерлері]] [[Санат:I дәрежелі Манас орденінің иегерлері]] [[Санат:Достық орденінің (Ресей) иегерлері]] [[Санат:Отан орденінің иегерлері]] [[Санат:Достлық орденінің иегерлері]] [[Санат:Ленин орденінің иегерлері]] [[Санат:Қазан төңкерісі орденінің иегерлері]] [[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]] [[Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері]] [[Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (КСРО) иегерлері]] [[Санат:Крупская медалінің иегерлері]] [[Санат:Күлкі орденінің иегерлері]] [[Санат:Мажарстандық Еңбек орденінің иегерлері]] [[Санат:Шыңғыс Айтматов]] [[Санат:Қырғыз КСР-інің халық жазушылары]] [[Санат:Қырғыз КСР мемлекеттік сыйлығының иегерлері]] [[Санат:XX ғасырдағы орыс жазушылары]] [[Санат:XXI ғасырдағы орыс жазушылары]] [[Санат:КСРО фантаст-жазушылары]] [[Санат:Көптілді фантаст-жазушылар]] [[Санат:КОКП мүшелері]] [[Санат:КСРО жазушылар одағы мүшелері]] [[Санат:КСРО кинематографтары одағы мүшелері]] [[Санат:Бас редакторлар]] [[Санат:Бішкектің құрметті азаматтары]] [[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 7-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 8-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 9-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 11-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қырғыз КСР-інен сайланған КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің депутаттары]] [[Санат:КОКП-ден сайланған КСРО халық депутаттары]] [[Санат:Бүйрек жетіспеушілігінен қайтыс болғандар]] [[Санат:Пневмониядан қайтыс болғандар]] [[Санат:Қырғызстанда жерленгендер]] [[Санат:КСРО-ның Люксембургтегі елшілері]] [[Санат:Ресейдің Люксембургтегі елшілері]] [[Санат:Қырғызстанның Ресейдегі елшілері]] [[Санат:КСРО Ғылым Академиясының академиктері]] [[Санат:Қырғыз КСР ғылым академиясы академиктері]] [[Санат:Мәскеу мемлекеттік университетінің құрметті профессорлары]] [[Санат:Қырғызстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері]] [[Санат:Қырғызстан жоғарғы оқу орындары түлектері]] [[Санат:Қырғызстанның Франциядағы елшілері]] [[Санат:Қырғызстанның ЮНЕСКО-дағы тұрақты өкілдері]] owtkoo0bhqqantse6ahodl77rsj1cwz 3650114 3650113 2026-09-02T08:05:43Z ~2026-46472-89 184991 /* Шетелге таралуы */ 3650114 wikitext text/x-wiki {{Жазушы | Есімі = Шыңғыс Айтматов | Шынайы есімі = {{lang-ky|Чыңгыз Айтматов}} | Суреті = Tschingis Ajtmatow.jpg | Ені = | Суреттің аты = Айтматов, 2003 жыл | Туған кездегі есімі =Чингиз Торекулович Айтматов | Лақап аты = | Туған күні = 12.12.1928 | Туған жері = [[Шекер (айыл)|Шекер]], {{туғанжері|Талас ауданы|Айтматов ауданында}}, [[Қырғыз Автономиялы Социалистік Кеңес Республикасы (1926—1936)|Қырғыз АСКР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] | Қайтыс болған күні = 10.6.2008 | Қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Нюрнберг|Нюрнбергте}}, [[Бавария]], [[Германия]] | Жерленген жері = [[Ата-Бейіт]] | Азаматтығы ={{USSR}} →<br>{{KGZ}} | Ұлты = | Білімі =А. М. Горький атындағы әдебиет институты | Мансабы = {{hlist|жазушы|саясаткер|қоғам қайраткері}} | Шығармашылық жылдары = 1952–2006 | Бағыты =проза, драма, журналистика | Жанры =роман, хикаят, әңгіме, эссе, мақала, драма | Шығармалардың тілі =қырғыз және орыс тілі | Дебюті =«Газетші Дзюйо» (1952) | Марапаттары ={{Лениндік сыйлық}} {{Социалистік еңбек ері}} | Сыйлықтары = | Қолтаңбасы =Chinghiz Aitmatov Signature.png | Сайты = | Commons =Chinghiz Aitmatov }} '''Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов'''{{efn|{{lang-ky|Чыңғыз Төрөкул уулу Айтматов}}, {{lang-ru|Чингиз Торекулович Айтматов}}}} ([[12 желтоқсан]] [[1928 жыл]], [[Шекер (айыл)|Шекер]], [[Талас облысы]] – [[10 маусым]] [[2008 жыл]], [[Нюрнберг]], [[Германия]]) — кеңестік және қырғызстандық жазушы, қоғам және мемлекет қайраткері. Қырғызстанның халық жазушысы, Қырғызстан Ғылым Академиясының, Еуропа Ғылым Академиясының академигі, Социалистік Еңбек Ері.<ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы. «Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref> Қырғыз елі арасындағы Найман тайпасының Қытай руының Шекер бұтағынан шыққан. ''«Аспалы көпір», «Жәмила», «Найман ана» «Алғашқы ұстаз», «Қош бол, Гүлсары», «Ертегіден соң», «Ерте қайтқан тырналар»'' тағы басқа әңгіме, повесть жинақтары, «Жанпида», «Боранды бекет» романдары жарық көрді. «Көктөбедегі кездесу» (Қ. Мұхамеджановпен бірге) спектаклі көптеген елдердің театр сахналарында қойылды. Айтматов жазушы [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|М. О. Әуезов]]тың мол салалы, кең арналы шығармашылығына ой айтқан «Ұстаз туралы сөз» атты мақаласында (Біздің Мұхтар. - А., 1976) «[[Абай жолы (роман)|Абай жолы»]] эпопеясының бас кейіпкері - [[Абай Құнанбайұлы|Абай]] тұлғасына тоқтала келіп: «Абай секілді ой-арманы азат, шетсіз ақындық, шексіз адамдық тұлғаның өзін қоршаған ожар, топас тоң мойын топпен тартысқа түсуі және мұндағы сирек ұшырасатын жаңалық пен тазалық Абайды дүниежүзілік трагедияның шыңына шығарады...» - деп жазды. Айтматов КСРО Мемлекеттік сыйлықтарының, Лениндік сыйлықтың, көптеген халықаралық, сыйлықтардың лауреаты.<ref>Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9</ref> ==Хронология== Қырғыз ауылшаруашылығы институтын бітірген соң, 1948 жылы [[Жамбыл облысы]], [[Құлан ауылы]]ндағы агротехникалық колледжін зоотехник мамандығымен тәмамдаған. [[1956 жыл|1956]] — [[1958 жыл|1958]] жылдары [[Мәскеу]]дегі Жоғарғы әдебиет курсында тыңдаушы, [[1959 жыл|1959]] — [[1960 жыл|1960]] жылдары “Литературный Киргизстан” журналының редакторы, [[1960 жыл|1960]] — [[1965 жыл|1965]] жылдары “Правда” газетінің Қырғызстандағы меншікті тілшісі, [[1965 жыл|1965]] — [[1986 жыл|1986]] жылдары Қырғызстан Кинематографистер одағының төрағасы, [[1986 жыл|1986]] жылы Қырғызстан Жазушылар одағы басқармасының төрағасы, [[1988 жыл|1988]] жылы “Иностранная литература” журналының Бас редакторы, [[1990 жыл|1990]] жылы [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]-ның [[Люксембург]]тегі елшісі болды. [[1991 жыл|1991]] жылдан [[Қырғызстан]]ның [[Бельгия]]дағы төтенше және өкілетті елшісі. 2008 жылдың 10 маусымында Германияның Нюрнберг қаласында дүниеден озды. Жерлеу рәсіміне қаламдас інілерінен Қазақстаннан Шерхан Мұртаза, Әбіш Кекілбайұлы, Нұрлан Оразалин келіп, қатысты. Бішкектегі Ата-Бейіт зиратына жерленді. [[Сурет:Ata-Beyit_Memorial_near_Bishkek_03-2016_img02.jpg|нобай|оңға|Шыңғыс Айтмат жерлеген Ата-Бейіт зираты. Бішкек, Қырғызстан.]] ==Еңбектері== [[File:Stamps of Kyrgyzstan, 2009-577.jpg|right|250px]] “Әшім” атты тұңғыш әңгімесі [[1952 жыл|1952]] жылы жарияланды. Онан кейін “Аспалы көпір” ([[1956 жыл|1956]]), “Бетпе бет” ([[1957 жыл|1957]]) тағы басқа әңгімелері жарық көрді. Жазушыны алғаш әлемге танытқан таңдаулы туындысы әйгілі “Жәмила” повесі ([[1958 жыл|1958]]). [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Мұхтар Әуезов]] пен француз жазушысы, [[Луи Арагон]] осы шығарма арқылы Айтматов дарынын жоғары бағалап, жүрек жарды пікір айтқан. Жәмила бейнесі соны сымбатымен әрі жаңашыл, сезімтал, жігерлі қасиеттерімен, өз бақыты үшін күресе білген батылдығымен, тал бойы мінсіз сұлу нәзіктігімен оқырман қауымды баурап алды. Ол қырғыз әйелдерінің жаңа буынының өкілі ретінде қабылданды. Осыдан кейін-ақ Айтматов шығармашылығы ерекше құбылыс болып саналып, оның қаламынан туған әрбір туындысы әлемдегі мың-сан оқырман асыға күтіп, қолдан-қолға тигізбей оқитын құрметке ие болды. == Экранизациялау== [[File:Stamps of Kyrgyzstan, 2009-580.jpg|right|250px]] Ш.Айтматовтың 20 астам шығармасы экрандалып, басқа да көптеген шығармалары сахнада ойналды: * Қазақ академиялық драма театрында «Ана-Жер-Ана» (1964 ж, реж. Ә. Мәмбетов) * Мәскеудегі жастар театр студиясы «Буранный полустанок» (1980 ж. реж. В. Спесивцев) * П.А.Ойновский атындағы Якутия академиялық драма театры «Желанный голубой берег мой» (1982 ж. Реж. А. Борисов) * В.Спесивцев атындағы Мәскеу эксперимантальды театры «Тавро Кассандры» (2007 ж.) * Бішкектегі Ш.Айтматов атындағы драма театры «Қызыл алма» (2009 ж. реж. Н. Асанбеков) * Мәскеудегі Пушкин атындағы театрда «Материнское поле» (2012 ж.реж.С.Землянский) * Геннадий Чихачёв театры «Плаха» (2013 ж. Г. Чихачёв) 2010 жылы Жамбыл облыстық қазақ драма театрының сахнасында Шыңғыс Айтматовтың "Ана жер Ана" спектаклін сахналаған Қазақ еліне есімі белгілі театр режиссері,Шыңғыс Айтматов атындағы халықаралық сыйлықтың лауреаты Қуандық Қасымов, бұл қойлымды жаңа бағытта, жаңа форматта сахналап өзіндік ерекше қолтаңбасымен көзге түсті. Жаңа форматта қойылған бұл спектакль қырғыз бен қазақ көреремендерінің жүрегіне жол тапты. Спектакльде Толғанайдың ролін Қазақстанның халық артисі Мәкен Рахымжанова орындап елдің ыстық ықыласына бөленді. Спектакль театр репертуарында әлі күнге дейін жүріп келеді. 50 жыл бұрын сахналанған «Ана-Жер ана» қойылымының режиссері, театр тарланы [[Әзірбайжан Мәмбетов]]тың ізбасары жас, талантты [[режиссер]] [[Дина Жұмабаева]] трагедияны қайта түлетті. 2014 жылдың қазан айында [[Маңғыстау облысы|Маңғыстау облысты]]қ Нұрмұхан Жантөрин атындағы музыкалық-драма театрында Ш.Айтматовтың елу бір жыл бұрын жазылған «Құс жолы» повесі бойынша сахналанған «Ана-Жер ана» қойылымының премьерасы ХІІ-ші маусым шымылдығын ашты. ==Шетелге таралуы== [[File:Stamps of Kyrgyzstan, 2009-579.jpg|right|250px]] Шығармалары шет елдерге де кеңінен танылды. Айтматов қаламынан туған әрбір шығарма адамзаттық көкейкесті мәселелерді қозғауымен, сыршылдығымен, шыншылдығымен, жаңашылдығымен ерекшеленеді. Айтматов туындылары түгелдей дерлік қазақ тілінде жарық көрді. Сонымен бірге француз, неміс, жапон, араб, түрік, парсы тағы басқа дүние жүзінің көптеген тілдеріне аударылды. Айтматов “Тау мен дала хикаясы” атты шығармалар жинағы үшін [[1963 жыл|1963]] жылы Лениндік сыйлық алды. “Қош бол, Гүлсары” ([[1967 жыл|1967]]), “Ерте кеткен тырналар” ([[1975 жыл|1975]]) повестері, “Боранды Бекет” романы ([[1980 жыл|1980]]) үшін үш мәрте ([[1968 жыл|1968]], [[1977 жыл|1977]], [[1983 жыл|1983]]) [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] Мемлекеттік сыйлығының иегері болды. “Шынарым менің, шырайлым менің” ([[1960 жыл|1960]]), “Алғашқы ұстаз” ([[1962 жыл|1962]]), “Ақ кеме” ([[1970 жыл|1970]]) повестерінде Айтматов замандастарымыздың түрлі мінез болмысын, жастардың шынайы махаббатын, адам бойындағы мейірім мен қатыгездіктің табиғатын толғана суреттейді. “Ана – Жер ана” ([[1963 жыл|1963]]) повесінде қырғыз халқының Отан соғысы жылдарындағы басынан кешкен қасіретін, қайғысын, сол ауыртпалықты көтере білген рухы биік Толғанай бейнесін шыншыл да, асқан шеберлікпен сомдаған. “Ана–Жер ана” спектаклі ең алғашқы рет [[Алматы]]да, [[Мұхтар Әуезов атындағы Қазақ ұлттық драма театры]]нда табыспен қойылды. Адамзаттың Айтматовы аталып кеткен, заманымыздың заңғар жазушысының кейінгі “Жанпида” ([[1986 жыл|1986]]), “Кассандра таңбасы” ([[1995 жыл|1995]]) романдары философиялық тереңдігімен ерекшеленеді. Өмірдің сан қатпар сыры мен қырына үңілген, соның болмысын ашып көрсетуге бой ұрған зерделі зерттеу, пайымдауы мен тың, тосын көркемдік кестесімен қызықтырады. Оқырман назарын адамгершілік мінез құлықтың толғақты мәселелеріне аударады. Айтматов шығармалары бойынша көптеген көркем фильмдер түсірілді. Бірсыпыра шығармаларының желісімен жасалған драмалық туындылары /“Шынарым менің, шырайлым менің”, “Боранды бекет”/, қазақ драматургі [[Қалтай Мұхамеджанов]]пен бірігіп жазған “Көктөбедегі кездесу” пьесасы Қазақстанның республикалық, облыстық театрлары сахнасынан берік орын алды. Қазақ ақыны [[Мұхтар Шаханов]]пен бірігіп жазған “Құз басындағы аңшының зары” атты эссе кітабы ([[1997 жыл|1997]]) жарық көрді. Осы екеуі бірігіп жазған “ Сократты еске алу түні немесе миғұла терісі үстіндегі сот” атты пьесасы Қазақстанның [[Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік балалар мен жасөспірімдер театры]]нда қойылды ([[1998 жыл|1998]]). Сонымен қатар бұл шығарма 1999 жылы Жамбыл облыстық қазақ драма театрының сахнасында "Сократ түні" деген атпен қазақтың белігілі режиссері, Шыңғыс Айтматов атындағы халықаралық сыйлықтың лауреаты Қуандық Қасымовтың сахналауымен дүниеге келіп, сол жылы өткізілген "Айтматов және Театр" атты халықаралық театрлар фестивалінде төрт бірдей жүлдені иеленді: "Ең үздік режиссура" (Қуандық Қасымов), "Ең үздік әйел образы" (Гүлшат Қыпшақова), "Ең үздік екінші пландағы образ" (Спандияр Мұқышев), "Ең үздік эпизод" (Әнапия Ахмет). Айтматов бірсыпыра Еуропа елдері академияларының құрметті академигі, бірнеше рет КСРО Жоғарғы Кеңесіне, Қырғызстан Жоғарғы кеңесіне депутат болып сайланды. Айтматов ҚР Президентінің [[1993 жыл|1993]] жылғы Бейбітшілік пен рухани татулық сыйлығының лауреаты.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энцклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы|Қазақ энциклопедиясы»]] Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9,, 1-том</ref>[[1997 жыл|1997]] жылы шілде айында ЮНЕСКО-ның Париждегі штаб-пәтерінде өткен Әуезовтің 100 жыддық мерейтойына арналған конференцияны Айтматов басқарып, сөйлеген сөзінде улы жазушыға деген өз сүйіспеншілігі мен ыстық ықыласын, талант қүдіретіне бағытталған ақ ниетін білдірді.<ref>Мұхтар Әуезов энциклопедиясы — Алматы, «Атамұра» баспасы, 2011 жыл. ISBN 978-601-282-175-8</ref><ref>[[Қазақ энциклопедиясы]], 1-том</ref> ==Ескертпелер== {{Notelist}} ==Дереккөздер== {{Дереккөздер}} {{DEFAULTSORT:Айтматов, Шыңғыс Төреқұлұлы}} [[Санат:12 желтоқсанда туғандар]] [[Санат:Талас ауданында туғандар]] [[Санат:10 маусымда қайтыс болғандар]] [[Санат:2008 жылы қайтыс болғандар]] [[Санат:Нюрнбергте қайтыс болғандар]] [[Санат:КСРО жазушылары]] [[Санат:Қырғыз жазушылары]] [[Санат:Қырғызстан жазушылары]] [[Санат:XX ғасыр жазушылары]] [[Санат:XXI ғасыр жазушылары]] [[Санат:КСРО сценарийшілері]] [[Санат:Қырғызстан сценарийшілері]] [[Санат:XX ғасыр сценарийшілері]] [[Санат:Қырғызстан батырлары]] [[Санат:КСРО мемлекеттік сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Бейбітшілік және рухани келісім сыйлығының иегерлері]] [[Санат:I дәрежелі Манас орденінің иегерлері]] [[Санат:Достық орденінің (Ресей) иегерлері]] [[Санат:Отан орденінің иегерлері]] [[Санат:Достлық орденінің иегерлері]] [[Санат:Ленин орденінің иегерлері]] [[Санат:Қазан төңкерісі орденінің иегерлері]] [[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]] [[Санат:Халықтар Достығы орденінің иегерлері]] [[Санат:Ерен еңбегі үшін медалінің (КСРО) иегерлері]] [[Санат:Крупская медалінің иегерлері]] [[Санат:Күлкі орденінің иегерлері]] [[Санат:Мажарстандық Еңбек орденінің иегерлері]] [[Санат:Шыңғыс Айтматов]] [[Санат:Қырғыз КСР-інің халық жазушылары]] [[Санат:Қырғыз КСР мемлекеттік сыйлығының иегерлері]] [[Санат:XX ғасырдағы орыс жазушылары]] [[Санат:XXI ғасырдағы орыс жазушылары]] [[Санат:КСРО фантаст-жазушылары]] [[Санат:Көптілді фантаст-жазушылар]] [[Санат:КОКП мүшелері]] [[Санат:КСРО жазушылар одағы мүшелері]] [[Санат:КСРО кинематографтары одағы мүшелері]] [[Санат:Бас редакторлар]] [[Санат:Бішкектің құрметті азаматтары]] [[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 7-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 8-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 9-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 10-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің 11-шақырылымының депутаттары]] [[Санат:Қырғыз КСР-інен сайланған КСРО Жоғарғы Кеңесінің Ұлттар Кеңесінің депутаттары]] [[Санат:КОКП-ден сайланған КСРО халық депутаттары]] [[Санат:Бүйрек жетіспеушілігінен қайтыс болғандар]] [[Санат:Пневмониядан қайтыс болғандар]] [[Санат:Қырғызстанда жерленгендер]] [[Санат:КСРО-ның Люксембургтегі елшілері]] [[Санат:Ресейдің Люксембургтегі елшілері]] [[Санат:Қырғызстанның Ресейдегі елшілері]] [[Санат:КСРО Ғылым Академиясының академиктері]] [[Санат:Қырғыз КСР ғылым академиясы академиктері]] [[Санат:Мәскеу мемлекеттік университетінің құрметті профессорлары]] [[Санат:Қырғызстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері]] [[Санат:Қырғызстан жоғарғы оқу орындары түлектері]] [[Санат:Қырғызстанның Франциядағы елшілері]] [[Санат:Қырғызстанның ЮНЕСКО-дағы тұрақты өкілдері]] h7ynpusck7zcwcwmjghg3sb0x4x7wye 0 25180 3650059 3621148 2026-09-01T19:51:37Z Салимгерей Диас 161541 3650059 wikitext text/x-wiki {{Жазушы |Есімі = Марфуға Айтхожина |Шынайы есімі = Маруа Ғалиқызы Айтхожина |Суреті = Айтхожина Марфуға.jpg |Лақап аты = «Жыр Аққуы», Аққу<ref>Қазақстан жазушылары. Анықтамалық. Алматы, «Жазушы» баспасы, 1982, 15 бет</ref> |Туған күні = 25.08.1936 |Туған жері = [[Қытай Халық Республикасы|ҚХР]], {{туғанжері|Құлжа|Құлжада}} |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{USSR}}<br />{{байрақ|Қазақ КСР}}<br />{{KAZ}} |Ұлты = Қазақ |Мансабы = ақын, журналист |Шығармашылық жылдары = [[1962]] - осы уақыт |Бағыты = |Жанры = [[Поэзия]] |Шығармалардың тілі = қазақ және орыс тілі |Дебюті = |Марапаттары = {{{!}} {{!}}{{Парасат ордені}}{{!}}{{!}}[[Сурет:Order badge of honor rib.png|40px|Знак Почета]]{{!}}{{!}}{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}}{{Құрмет Белгісі ордені}} {{!}}} {{{!}} {{Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері}}{{2 дәрежелі Барыс ордені}}{{Астанаға 20 жыл медалі}} {{!}}} |Сыйлықтары = [[Сурет: KZ Premium.png|20px|Қазақстан мемлекеттік сыйлығы]] |Қолтаңбасы = }} '''Марфуға Ғалиқызы Айтхожина''' ([[25 тамыз]] [[1936 жыл]]ы [[Қытай Халық Республикасы|ҚХР]], Шыңжаң өлкесі, [[Құлжа]] қаласында туған) – қазақтың жыр аққуы атанған ақын қызы. [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы]]ның иегері. [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]] (2009). ==Өмірбаяны== Марфуға Айтхожина 1936 жылы 25 тамызда Құлжа қаласында (ҚХР) дүниеге келген. [[Найман]] тайпасының [[Матай (ру бірлестігі)|Матай]] руынан шыққан.<ref>https://el.kz/sagynyshyn-zhyrga-aynaldyrgan-aqy</ref> Атасы Айтхожа топжарған [[шешен]], суырыпсалма [[ақын]], ел сыйлаған [[би]] кісі болған. Қазақ елінің басына қаралы күн туған кезде бұл кісі алғашқы қүрбандардың бірі болған екен. Ол кісіні "Итжеккенге" айдаған. Ал өз әкесі Ғали арабша, орысша сауаты бар білімді, жан-жақты зиялы адам болған. Ол кісіні де сол жылдары "Қарағаш" мектебінен (сол кездегі [[Қапал уезі]]) Алматыға сексен адаммен бірге айдап әкелген екен. Бес баласы аштан өліп, түрмеден қашып, зайыбы Бифатима "Иіруден" қашып, [[Қытай]] жерінде табысып, қыздары Марфуға дүниеге келеді. Ақынның балалық шағы қаймағы бұзылмаған, тұнығы шайқалмаған, халқымыздың салт-санасын қаз-қалпында сақтаған ортада өтеді. 1956 жылы Құлжадағы қыздар гимназиясын бітіреді. 1958 жылы атамекенге оралған. 1965 жылы әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің [[филология]] факультетін, 1971 жылы Мәскеудегі жоғары әдеби курсты бітірген. 1961-1969 жылдары "Қазақ әдебиеті", "Қазақстан мүғалімі" газеттерінде өдеби қызметкер болып істеген. Акынның поэзиясында ерекше бөлек әуен еседі. Көңіл-күй лирикасында адам жанын тебірентетін, ойын толқытатын ерекше бір күш бар. Әсіресе туған жер тақырыбына келгенде сөзден ғажайып суреттер бояуын төгеді. ==Шығармашылығы== Марфуға Айтхожина "Аңсау", "Ақку жүрек", Алатаудың Ақ батасы" туындыларында Тәуелсіз Қазақстанның жетістіктерін эпикалық кең тыныспен жырлайды. 60-жылдардан бері бүгінгі күнге дейін жиырма бес жыр жинағы шыққан. Алғашқы өлеңдер жинағы "Балқұрақ" деген атпен 1962 жылы жарияланған. Кейіннен әр жылдары "Шыңдағы жазу", "Жастық шақ", "Аққуым менің", "Қаракөз айым", "Баянжүрек", "Көзімнің қарасы", "Ақ бесігім", "Жарқыра, менің жұлдызым", "Қыран жеткен", "Таңдамалы", "Сағыныш сазы", "Жапырақ сілкінген кеш", "Аңсау", "Аққу жүрек", орыс тілінде "Утверждение", "Голубые голуби", "Струна степей", "Горсть земли", "Украшение коня", "Летние росы" өлеңдер жинақтары жарық көрді. Бірқатар шығармалары болгар, поляк, венгр, чех, парсы т.б. тілдерге аударылған. ==Марапаттары== * 1968 жылдан бастап [[Қазақстан жазушылар одағы]]ның мүшесі. * КСРОның «Құрмет белгісі» орденінің иегері. * 2002 жылы «Аңсау» атты жыр жинақтары үшін «[[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы]]» берілді. * 2004 жылы ҚР Президенттік степендиясының иегері. * президент жарлығымен «[[Парасат ордені]]» нің иегері атанды. *2009 жылы президент жарлығымен "Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері" құрметті атағы берілді. * 2011 жылы «ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл» медалі; * [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]]нің құрметті профессоры. * «Еңбек ардагері» мемлекеттік медалімен марапатталған. * ҚР тұңғыш президенті – елбасы [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]]тың жеке алғыс хатымен марапатталған. * 2016 жылығы ҚР тұңғыш президенті – елбасының әдебиет пен өнер саласындағы мемлекеттік степендиясының иегері. * Болгарияның «Достық» медалімен марапатталған. ==Шығармалары== * Аңсау * Аққу жүрек ==Өлеңдер жинағы== * "Балқұрақ" * "Шыңдағы жазу" * "Жастық шақ" * "Аққуым менің" * "Қаракөз айым" * "Баянжүрек" * "Көзімнің қарасы" * "Ақ бесігім" * "Жарқыра, менің жұлдызым" * "Қыран жеткен" * "Таңдамалы" * "Сағыныш сазы" * "Жапырақ сілкінген кеш" * "Аңсау" * "Аққу жүрек" ==Орыс тіліндегі шығармашылығы== * "Утверждение" * "Голубые голуби" * "Струна степей" * "Горсть земли" * "Украшение коня" * "Летние росы"<ref>Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса — Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл</ref><ref>Энциклопедия. - [[Алматы]]: «Арыс» баспасы, [[2004]]. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақ ақындары]] [[Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері]] [[Санат:КСРО ақындары]] [[Санат:Қазақстан ақындары]] [[Санат:КСРО журналистері]] [[Санат:Қазақстан журналистері]] [[Санат:2 дәрежелі Барыс орденінің иегерлері]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] [[Санат:Қазақ әдебиеті газеті қызметкерлері]] [[Санат:Қазақстан мұғалімі журналы қызметкерлері]] [[Санат:Қазақстан жазушылар одағы мүшелері]] [[Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университетінің құрметті профессорлары]] [[Санат:Еңбек ардагері медалінің иегерлері]] [[Санат:Достық медалінің (Болгария) иегерлері]] [[Санат:Қытай қазақтары]] q10f5q0a7350m4q6ovwdpzlfzy6kfr6 3650060 3650059 2026-09-01T19:51:58Z Салимгерей Диас 161541 /* Өмірбаяны */ 3650060 wikitext text/x-wiki {{Жазушы |Есімі = Марфуға Айтхожина |Шынайы есімі = Маруа Ғалиқызы Айтхожина |Суреті = Айтхожина Марфуға.jpg |Лақап аты = «Жыр Аққуы», Аққу<ref>Қазақстан жазушылары. Анықтамалық. Алматы, «Жазушы» баспасы, 1982, 15 бет</ref> |Туған күні = 25.08.1936 |Туған жері = [[Қытай Халық Республикасы|ҚХР]], {{туғанжері|Құлжа|Құлжада}} |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{USSR}}<br />{{байрақ|Қазақ КСР}}<br />{{KAZ}} |Ұлты = Қазақ |Мансабы = ақын, журналист |Шығармашылық жылдары = [[1962]] - осы уақыт |Бағыты = |Жанры = [[Поэзия]] |Шығармалардың тілі = қазақ және орыс тілі |Дебюті = |Марапаттары = {{{!}} {{!}}{{Парасат ордені}}{{!}}{{!}}[[Сурет:Order badge of honor rib.png|40px|Знак Почета]]{{!}}{{!}}{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}}{{Құрмет Белгісі ордені}} {{!}}} {{{!}} {{Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері}}{{2 дәрежелі Барыс ордені}}{{Астанаға 20 жыл медалі}} {{!}}} |Сыйлықтары = [[Сурет: KZ Premium.png|20px|Қазақстан мемлекеттік сыйлығы]] |Қолтаңбасы = }} '''Марфуға Ғалиқызы Айтхожина''' ([[25 тамыз]] [[1936 жыл]]ы [[Қытай Халық Республикасы|ҚХР]], Шыңжаң өлкесі, [[Құлжа]] қаласында туған) – қазақтың жыр аққуы атанған ақын қызы. [[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы]]ның иегері. [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]] (2009). ==Өмірбаяны== Марфуға Айтхожина 1936 жылы 25 тамызда Құлжа қаласында (ҚХР) дүниеге келген. [[Найман]] тайпасының [[Матай (ру бірлестігі)|Матай]] руынан шыққан<ref>https://el.kz/sagynyshyn-zhyrga-aynaldyrgan-aqy</ref>. Атасы Айтхожа топжарған [[шешен]], суырыпсалма [[ақын]], ел сыйлаған [[би]] кісі болған. Қазақ елінің басына қаралы күн туған кезде бұл кісі алғашқы қүрбандардың бірі болған екен. Ол кісіні "Итжеккенге" айдаған. Ал өз әкесі Ғали арабша, орысша сауаты бар білімді, жан-жақты зиялы адам болған. Ол кісіні де сол жылдары "Қарағаш" мектебінен (сол кездегі [[Қапал уезі]]) Алматыға сексен адаммен бірге айдап әкелген екен. Бес баласы аштан өліп, түрмеден қашып, зайыбы Бифатима "Иіруден" қашып, [[Қытай]] жерінде табысып, қыздары Марфуға дүниеге келеді. Ақынның балалық шағы қаймағы бұзылмаған, тұнығы шайқалмаған, халқымыздың салт-санасын қаз-қалпында сақтаған ортада өтеді. 1956 жылы Құлжадағы қыздар гимназиясын бітіреді. 1958 жылы атамекенге оралған. 1965 жылы әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің [[филология]] факультетін, 1971 жылы Мәскеудегі жоғары әдеби курсты бітірген. 1961-1969 жылдары "Қазақ әдебиеті", "Қазақстан мүғалімі" газеттерінде өдеби қызметкер болып істеген. Акынның поэзиясында ерекше бөлек әуен еседі. Көңіл-күй лирикасында адам жанын тебірентетін, ойын толқытатын ерекше бір күш бар. Әсіресе туған жер тақырыбына келгенде сөзден ғажайып суреттер бояуын төгеді. ==Шығармашылығы== Марфуға Айтхожина "Аңсау", "Ақку жүрек", Алатаудың Ақ батасы" туындыларында Тәуелсіз Қазақстанның жетістіктерін эпикалық кең тыныспен жырлайды. 60-жылдардан бері бүгінгі күнге дейін жиырма бес жыр жинағы шыққан. Алғашқы өлеңдер жинағы "Балқұрақ" деген атпен 1962 жылы жарияланған. Кейіннен әр жылдары "Шыңдағы жазу", "Жастық шақ", "Аққуым менің", "Қаракөз айым", "Баянжүрек", "Көзімнің қарасы", "Ақ бесігім", "Жарқыра, менің жұлдызым", "Қыран жеткен", "Таңдамалы", "Сағыныш сазы", "Жапырақ сілкінген кеш", "Аңсау", "Аққу жүрек", орыс тілінде "Утверждение", "Голубые голуби", "Струна степей", "Горсть земли", "Украшение коня", "Летние росы" өлеңдер жинақтары жарық көрді. Бірқатар шығармалары болгар, поляк, венгр, чех, парсы т.б. тілдерге аударылған. ==Марапаттары== * 1968 жылдан бастап [[Қазақстан жазушылар одағы]]ның мүшесі. * КСРОның «Құрмет белгісі» орденінің иегері. * 2002 жылы «Аңсау» атты жыр жинақтары үшін «[[Қазақстанның мемлекеттік сыйлығы]]» берілді. * 2004 жылы ҚР Президенттік степендиясының иегері. * президент жарлығымен «[[Парасат ордені]]» нің иегері атанды. *2009 жылы президент жарлығымен "Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері" құрметті атағы берілді. * 2011 жылы «ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл» медалі; * [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]]нің құрметті профессоры. * «Еңбек ардагері» мемлекеттік медалімен марапатталған. * ҚР тұңғыш президенті – елбасы [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]]тың жеке алғыс хатымен марапатталған. * 2016 жылығы ҚР тұңғыш президенті – елбасының әдебиет пен өнер саласындағы мемлекеттік степендиясының иегері. * Болгарияның «Достық» медалімен марапатталған. ==Шығармалары== * Аңсау * Аққу жүрек ==Өлеңдер жинағы== * "Балқұрақ" * "Шыңдағы жазу" * "Жастық шақ" * "Аққуым менің" * "Қаракөз айым" * "Баянжүрек" * "Көзімнің қарасы" * "Ақ бесігім" * "Жарқыра, менің жұлдызым" * "Қыран жеткен" * "Таңдамалы" * "Сағыныш сазы" * "Жапырақ сілкінген кеш" * "Аңсау" * "Аққу жүрек" ==Орыс тіліндегі шығармашылығы== * "Утверждение" * "Голубые голуби" * "Струна степей" * "Горсть земли" * "Украшение коня" * "Летние росы"<ref>Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса — Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл</ref><ref>Энциклопедия. - [[Алматы]]: «Арыс» баспасы, [[2004]]. — 712 бет. ISBN 9965-17-134-3</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақ ақындары]] [[Санат:Қазақстан мемлекеттік сыйлығының иегерлері]] [[Санат:КСРО ақындары]] [[Санат:Қазақстан ақындары]] [[Санат:КСРО журналистері]] [[Санат:Қазақстан журналистері]] [[Санат:2 дәрежелі Барыс орденінің иегерлері]] [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] [[Санат:Қазақ әдебиеті газеті қызметкерлері]] [[Санат:Қазақстан мұғалімі журналы қызметкерлері]] [[Санат:Қазақстан жазушылар одағы мүшелері]] [[Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университетінің құрметті профессорлары]] [[Санат:Еңбек ардагері медалінің иегерлері]] [[Санат:Достық медалінің (Болгария) иегерлері]] [[Санат:Қытай қазақтары]] bxp8eoupv7jiijsi2w7zrpch242hotv 0 35343 3650064 2435560 2026-09-01T20:27:52Z Redaktor GLAM 165462 Higher resolution version of image 3650064 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Syphonops annulatus (130495523).jpg|200px|thumb|Siphonops annulatus]] '''Аяқсыз қосмекенділер''' ({{lang-la|Apoda, Gymnophіona}}) – [[қосмекенділер]] класының отряды; топырақта тіршілік етуіне сәйкес аяқтары жойылғандықтан аяқсыз қосмекенділер деп аталған.<ref name="name">Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Биология / Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын - Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ. 2007. - 1028 б. ISBN 9965-08-286-3</ref> Аяқсыз қосмекенділердің 3 тұқымдасының 170-ке жуық түрі [[Африка]], [[Азия]], [[Америка]]ның ылғалды тропиктік аймақтарының өзен-көл жағалауындағы ылғалы мол [[топырақ]] арасында тіршілік етеді. Дене пішіні ұзынша, [[жылан]]ға ұқсас, ұзындығы 30 – 120 см, жер астында ін қазып тіршілік етуге бейімделген. Денесі [[сақина]] тәрізді қатпарлардан (400-ге дейін) тұрады, терісі жалаңаш әрі безді келеді. [[Омыртқа]]сының саны 200 – 300-ге жетеді, [[қабырға]]лары, құйрығы қысқа болады. Басы денесімен тұтасып кеткен. Дабыл жарғағы, ортаңғы [[құлақ|құлағы]], көзі болмайды. Басында өскін түрінде [[қармалаушы]]сы болады. Иіс сезуі жақсы дамыған. [[Құрлық]]та тіршілік етуіне сәйкес іштей ұрықтанады. Олар 5 – 30 [[жұмыртқа]] салып, кей түрі тірідей туып көбейеді. Кейбір түрінің ([[балықжылан]], т.б.) денесі ұсақ сүйекті [[қабыршақ]]тармен қапталған. Топырақ ішіндегі [[омыртқа]]сыз жәндіктермен қоректенеді.<ref>[[Қазақ энциклопедиясы]]</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{wikify}} [[Санат:Аяқсыз қосмекенділер| ]] {{stub}} gheuawv2tvdei0cv2gyjca5e9qaf7ub 0 41640 3650024 3283545 2026-09-01T17:22:48Z ~2026-47541-06 185231 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3650024 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен-Қазақстан |статусы = Кент |атауы = Қоңырат |сурет = |әкімшілік күйі = |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_deg =46|lat_min =57|lat_sec =52 |lon_deg =74|lon_min =59|lon_sec =06 |CoordAddon = type:city(1226000)_region:KZ |CoordScale = |ел картасы = |облыс картасы = |аудан картасы = |ел картасының өлшемi = |облыс картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |облысы = Қарағанды облысы |кестедегі облыс = Қарағанды облысы{{!}}Қарағанды |ауданы = Балқаш қалалық әкімдігі |кестедегі аудан = Балқаш қалалық әкімдігі{{!}}Балқаш |мекен түрі = |мекені = |ішкі бөлінісі = |әкімі = |құрылған уақыты = 1938 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |климаты = |тұрғыны = 1 754<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)]</ref> |санақ жылы = 2023 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Қоңырат''' — [[Қарағанды облысы]] [[Ақтоғай ауданы (Қарағанды облысы)|Ақтоғай ауданы]], [[Балқаш қалалық әкімдігі]]не қарасты болған кент, [[2013 жыл]]ы таратылған.<ref>[https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V13K0002325 Қарағанды облысы Балқаш қаласының әкімшілік-аумақтық құрылысына өзгеріс енгізу туралы]</ref> == Географиялық орны == [[Балқаш (қала)|Балқаш]] қаласынан солтүстікке қарай 11 км-дей жерде орналасқан. == Халқы == {| class="wikitable" |+ Саны (2009, 2021)<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref> |- ! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен |- ||3118 ||{{құлдырау}}1763 ||56,5 ||1504 ||{{құлдырау}}828 ||55,1 ||1614 ||{{құлдырау}}935 ||57,9 |} == Тарихы == Іргесі 20 ғасырдың 30-жылдары Қоңырат [[мыс]] кенін игеруге байланысты қаланған. Қоңырат маңында мыс кенін өндіретін ірі карьер, тұрмыс қажетін өтейтін комбинат, т.б. мәдени-тұрмыстық мекемелер жұмыс істейді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Балқаш қалалық әкімдігі елді мекендері}} [[Санат:Балқаш қалалық әкімдігінің таратылған елді мекендері]] [[Санат:Қазақстанның бұрынғы кенттері]] dzr3ulyrpwj8y0icx0lyaao3g9sb493 0 46011 3650027 3180095 2026-09-01T17:24:27Z ~2026-47541-06 185231 3650027 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен-Қазақстан |статусы = Кент |атауы = Шығыс Қоңырат |сурет = |әкімшілік күйі = |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_deg =47 |lat_min = 00|lat_sec =34 |lon_deg =75|lon_min = 07|lon_sec =39 |CoordAddon = type:city(1226000)_region:KZ |CoordScale = |ел картасы = |облыс картасы = |аудан картасы = |ел картасының өлшемi = |облыс картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |облысы = Қарағанды облысы |кестедегі облыс = Қарағанды облысы{{!}}Қарағанды |ауданы = Балқаш қалалық әкімдігі |кестедегі аудан = Балқаш қалалық әкімдігі{{!}}Балқаш |мекен түрі = |мекені = |ішкі бөлінісі = |әкімі = |құрылған уақыты = 1942 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |климаты = |тұрғыны = 15 |санақ жылы = 2009 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Шығыс Қоңырат''' — [[Қарағанды облысы]] [[Балқаш (қала)|Балқаш]] қалалық әкімдігіне қарасты болған кент ([[1956 жыл]]дан), 2002 жылы [[Қоңырат (кент)|Қоңырат]] кентіне қосылған. == Географиялық орны == [[Балқаш (қала)|Балқаш]] қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 21 км жерде орналасқан. == Халқы == [[2009 жыл]]ы жергілікті тұрғындар саны 405 (195 еркек және 210 әйел) адам болса, [[2009 жыл]]ы 15 адамды (9 еркек және 6 әйел) құрады.<ref>[http://www.stat.kz/p_perepis/DocLib1/%D0%9D%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%20%D1%80%D1%83%D1%81%201%20%D1%82%D0%BE%D0%BC.pdf 2009 жылғы Қазақстан Республикасы халық санағы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130513004943/http://www.stat.kz/p_perepis/DocLib1/%D0%9D%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%20%D1%80%D1%83%D1%81%201%20%D1%82%D0%BE%D0%BC.pdf |date=2013-05-13 }}</ref> == Тарихы == Іргесі [[1942 жыл]]ы молибден кеніші негізінде қаланған. Мұнда [[Шығыс Қоңырат молибден-вольфрам кен орны|Шығыс Қоңырат молибден кеніші]]нің кеншілері, Балқаш қаласының батысындағы Сарықұм қоңыр көмір кенішінің вахталық тәсілмен жұмыс істейтін кеншілері тұрады. Елді мекенде пима басу цехы және ұсақ жеке кәсіпорындар, т.б. жұмыс істейді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Балқаш қалалық әкімдігі елді мекендері}} [[Санат:Балқаш қалалық әкімдігінің таратылған елді мекендері]] [[Санат:Қазақстанның бұрынғы кенттері]] ie7cpci9cr5dekxwv7gllg9mljbtzqp 0 49437 3650063 2762288 2026-09-01T20:14:29Z Bekzhan Berdikulov 84081 Адамның аты-жөні 3650063 wikitext text/x-wiki '''Төлеген Бойтанов''' (1892, [[Қызылқұм ауданы]], [[Ақынтоғай ауылы]] – 1981, сонда) – [[Социалистік еңбек ері|Социалистік Еңбек Ері]] (12.7.1949). 1936 – 1941 жылдары ''«Овцевод»'' ұжымшарында (қазіргі [[Маяқұм]] ауылында) шопан болды. 1941 – 1945 жылдары 2-дүниежүз. соғысқа қатысты. 1946 – 1959 жылдары [[Қызылқұм ауданы]], «Овцевод» кеңшарында аға шопан болып жұмыс істеді. [[Ленин]] орденімен, медальдармен марапатталған.<ref>Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы</ref><ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы.«Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref> ==Дереккөздер== <references /> {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Тұлғалар]] [[Санат:Социалистік еңбек ерлері]] {{Stub}} 4x06m4rhigpnrlmlc7e5o175vqvmccs 3650077 3650063 2026-09-02T04:50:46Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Bekzhan Berdikulov|Bekzhan Berdikulov]] ([[User talk:Bekzhan Berdikulov|т]]) өңдемелерінен [[User:PlanespotterA320|PlanespotterA320]] соңғы нұсқасына қайтарды 2762288 wikitext text/x-wiki '''Төлеген Байтанов''' (1892, [[Қызылқұм ауданы]], [[Ақынтоғай ауылы]] – 1981, сонда) – [[Социалистік еңбек ері|Социалистік Еңбек Ері]] (12.7.1949). 1936 – 1941 жылдары ''«Овцевод»'' ұжымшарында шопан болды. 1941 – 1945 жылдары 2-дүниежүз. соғысқа қатысты. 1946 – 1959 жылдары [[Қызылқұм ауданы]], «Овцевод» кеңшарында аға шопан болып жұмыс істеді. [[Ленин]] орденімен, медальдармен марапатталған.<ref>Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы</ref><ref>Отырар. Энциклопедия. – Алматы.«Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2</ref> ==Дереккөздер== <references /> {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Тұлғалар]] [[Санат:Социалистік еңбек ерлері]] {{Stub}} trhs8dffl5w7ge40frhst7chzpix1ms 0 58372 3649971 3304708 2026-09-01T14:34:11Z Себастьян Стэн 185226 /* */ Дұрысы осылай болады 3649971 wikitext text/x-wiki {{Қазақстан ауылдық округі |Атауы = Көксәйек ауылдық округі |Облысы = Түркістан облысы |Ауданы = [[Төле би ауданы]] |Құрылған уақыты = |Орталығы = [[Көксәйек]] |Енеді = 4 ауыл |Тұрғыны = {{өсім}}16478 |Санақ жылы = [[2021 жыл|2021]] |Тығыздығы = |Жер аумағы = |Әкімі = |Телефон коды = |Пошта индексі = }} '''Көксәйек ауылдық округі''' – [[Түркістан облысы]] [[Төле би ауданы]]ндағы әкімшілік бірлік. Сайрамсу өзенінің бойында орналасқан ауыл. Төлеби ауданының таулы аймағы болып есептеледі == Әкімшілік құрамы == Құрамына [[Алтынбастау]], [[Жіңішке (Төле би ауданы)|Жіңішке]], [[Көксәйек]], [[Қазақстан (Төле би ауданы)|Қазақстан]] ауылдары кіреді. Орталығы – Көксәйек ауылы.<ref>“Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9.</ref> {| class="wikitable" |+ Халқының саны (2009, 2021)<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref> |- ! Елді мекен !! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен |- | [[Алтынбастау]] ауылы||282 ||{{құлдырау}}190 ||67,4 ||132 ||{{құлдырау}}111 ||84,1 ||150 ||{{құлдырау}}79 ||52,7 |- | [[Жіңішке (Төле би ауданы)|Жіңішке]] ауылы ||570 ||{{құлдырау}}475 ||83,3 ||294 ||{{құлдырау}}246 ||83,7 ||276 ||{{құлдырау}}229 ||83 |- | [[Көксәйек]] ауылы||11053 ||{{өсім}}14304 ||129,4 ||5474 ||{{өсім}}7207 ||131,7 ||5579 ||{{өсім}}7097 ||127,2 |- | [[Қазақстан (Төле би ауданы)|Қазақстан]] ауылы||2211 ||{{құлдырау}}1509 ||68,2 ||1091 ||{{құлдырау}}744 ||68,2 ||1120 ||{{құлдырау}}765 ||68,3 |- | '''Жалпы саны''' ||14116 ||{{өсім}}16478 ||116,7 ||6991 ||{{өсім}}8308 ||118,8 ||7125 ||{{өсім}}8170 ||114,7 |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Төле би ауданы ауылдық округтері}} [[Санат:Төле би ауданы ауылдық округтері]] imk0j6yxtkal7lmujtyevc8vse01nrw 3649973 3649971 2026-09-01T14:36:34Z Себастьян Стэн 185226 /* */ дұрысы осылай болады 3649973 wikitext text/x-wiki {{Қазақстан ауылдық округі |Атауы = Көксәйек ауылдық округі |Облысы = Түркістан облысы |Ауданы = [[Төле би ауданы]] |Құрылған уақыты = |Орталығы = [[Көксәйек]] |Енеді = 4 ауыл |Тұрғыны = {{өсім}}16478 |Санақ жылы = [[2021 жыл|2021]] |Тығыздығы = |Жер аумағы = |Әкімі = |Телефон коды = |Пошта индексі = }} '''Көксәйек ауылдық округі''' – [[Түркістан облысы]] [[Төле би ауданы]]ндағы әкімшілік бірлік. Сайрамсу өзенінің бойында орналасқан ауыл. Төлеби ауданының таулы аймағы. == Әкімшілік құрамы == Құрамына [[Алтынбастау]], [[Жіңішке (Төле би ауданы)|Жіңішке]], [[Көксәйек]], [[Қазақстан (Төле би ауданы)|Қазақстан]] ауылдары кіреді. Орталығы – Көксәйек ауылы.<ref>“Қазақстан”: Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9.</ref> {| class="wikitable" |+ Халқының саны (2009, 2021)<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref> |- ! Елді мекен !! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен |- | [[Алтынбастау]] ауылы||282 ||{{құлдырау}}190 ||67,4 ||132 ||{{құлдырау}}111 ||84,1 ||150 ||{{құлдырау}}79 ||52,7 |- | [[Жіңішке (Төле би ауданы)|Жіңішке]] ауылы ||570 ||{{құлдырау}}475 ||83,3 ||294 ||{{құлдырау}}246 ||83,7 ||276 ||{{құлдырау}}229 ||83 |- | [[Көксәйек]] ауылы||11053 ||{{өсім}}14304 ||129,4 ||5474 ||{{өсім}}7207 ||131,7 ||5579 ||{{өсім}}7097 ||127,2 |- | [[Қазақстан (Төле би ауданы)|Қазақстан]] ауылы||2211 ||{{құлдырау}}1509 ||68,2 ||1091 ||{{құлдырау}}744 ||68,2 ||1120 ||{{құлдырау}}765 ||68,3 |- | '''Жалпы саны''' ||14116 ||{{өсім}}16478 ||116,7 ||6991 ||{{өсім}}8308 ||118,8 ||7125 ||{{өсім}}8170 ||114,7 |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Төле би ауданы ауылдық округтері}} [[Санат:Төле би ауданы ауылдық округтері]] sfnzlr5r96xclvtsk2akj8mvgt1zibf 0 59344 3650061 3540002 2026-09-01T19:52:46Z Салимгерей Диас 161541 /* Тұлғалар */ 3650061 wikitext text/x-wiki {{мағына|Матай}} '''Матай''' — [[Орта жүз]] [[Найман]] тайпасының [[ру]]ы және [[ру]]лар бірлестігі.<ref name="test">Қазақ Энциклопедиясы</ref><br> ''Таңбасы – Бөрі; Ұраны – Бөрібай'' == Шежіресі == [[Орта жүз]]дегі Найман, біздің қазақтың ескі сөзінше, Софы мырза дегеннің нәсілі. Оны Баба мырза деген інісі өлтіргенде, Софы мырзаның тоқалының жалғыз баласы Өкіреш қазақ ішіне көшіпті. Осы сөз Әбілғазы ханның сөзіне тура келеді. Себебі Әбілғазының әкесі араб Мұхамедханды өлтіріп, «орнына хан қоямын» деп Софы мырза Самарқандтан Хысырау деген хан нәсілді біреуді алып келгенде, араб Махмұд біліп Хысырауды өлтіріп, Софы мырзаны өзіне [[нөкер]] болып тұрған Софының інісі Баба мырзаға бергенде, «мен ханға дұшпан кісіні аға қылмаймын» деп өз ағасын өзі өлтірді деп жазады. Орта жүздегі найманның бергі аталары туралы жазылған Спасский, Аристов, Маевский деген орыс жазушыларының сөзінде жауынгер болып жазылды. Біздің білуімізше, орта жүздегі [[Найман атасы]] - [[Софы мырза]], оның баласы - [[Өкіреш]], оның үш баласы - [[Домбауыл]], [[Сүгірше]], [[Саржомарт]]. [[Домбауыл]] тұқымы жылқысына теріс жағынан таңба басып [[Терістаңбалы]] атанды. '''Терістаңбалы – Найман елінің ноқта ағасы''', ол ішінен екі руға бөлінеді [[Бағаналы]], [[Балталы]] екеуі ағайынды емес бірақ ата қонысы бір болғандықтан екеуі бірге айтылады, арғы аталары туыстас Найман. Сүгіршенің баласы - [[Қытай]], оның баласы - [[Төлегетай]], оның төрт баласы - [[Қаракерей]], [[Матай (ру бірлестігі)|Матай]], [[Садыр]], [[Төртұл]], бұл төртеуі: '''Төлегетайдың төрт арыстаны''' [[Қаракерей]]дің екі баласы - [[Байторы]], [[Ерторы]]. [[Байторының]] баласы - [[Байыс|Мейрам]] және асырап алған [[Ақнайман]] бұл Найман ішінде жеке ру атанды. Мейрамның баласы Байыс.Ерторының баласы - [[Байсиық]] және асырап алған [[Қарамолда]], Байыстың бәйбішеден төрт баласы - Мәмбетқұл, Сыбанқұл, Ахмедқұл, Сары. Мәмбетқұл жас күнінде өкпешіл болып, қыржиып отыра бергеннен [[Қыржи]] атанды. Сыбанқұл [[Сыбан]] атанып, Ахмедқұл [[Ақымбет]] атанды. Байыстың тоқалынан екі баласы - [[Тума]], [[Тоқбақ]] және тоқалынан екі бала - [[Бошатчы]], [[Байғана]]. Және Байыстың баласы Тоқтарқожа одан Байжігіт, Жанжігіт деген екі бала дүниеге келеді. Жоғарыдағы Сарының қатынының аты [[Мұрын]] екен, Сарының нәсілі сол шешелерінің атымен [[Мұрын]] атанды; жоғарғы Байсиықтың төрт баласы - [[Жанғұлы]], [[Меңлібай]], [[Төбет]], [[Ақбелбеу]]. Бұл төртеуіменен [[Қарамолда]] және асыранды [[Семіз Найман]] атанды. Жоғырғы [[Матай]]дың үш баласы - Аталық, [[Кенже]], [[Қаптағай]] - Аталықтың қатыны [[Қызай]] дегеннің атымен тұқымы [[Қызай]] атанды. Найманның тағы бір үлкен елі [[Сарыжомарт]], '''Сары мырза''' еліне қаһарман, жомарт болғаннан кейін '''Сары''' атына '''Жомарт''' жұрнағы қосылып '''Сарыжомарт''' атанды Жоғарғы Сарыжомарттың бәйбішесінен - [[Қаратай (ру)|Қаратай]] және тоқалдың төрт баласы - [[Бұйдалы]], [[Жансары]], [[Баржақсы]], [[Шайгөз]]. Бұл төртеуі нағашысы [[Уақ]] ішіне кетіп, күні бүгін ергенекті [[уақ]] атанып кетті. Оның себебі, [[Саржомарт]]тың нәсілі Ергенек [[таңба]] салып: '''Ергенекті Найман''' аталды. Сол себептен бұлар [[Ергенекті]] деді. Бірақ халықтың көбі оларды [[Уақ]] деп кетті. Саржомарттың тоқалының балалары - [[Бура]] және [[Көкжарлы]]. <ref>Шәкәрім Құдайбердіұлы</ref> == Қысқаша == {{Infobox Kazakh Clan | атауы = МАТАЙ | лақап_атауы = : Өр Найман | таңбасы = Бөрі | таңба_сипаттамасы = Бөрі-Қасқыр | ұраны = : [[Бөрібай батыр]], Қаптағай | жүзі = : [[Орта жүз]] | тайпасы = :[[Найман]] | шығу_тегі = : [[Төлегетай баба]] | бөлімдері =:Аталық,Кенже, Қаптағай батыр | тараулары =Алып | ақсақалы =: Матай Бозғара<ref>http://www.elim.kz/article/122/</ref> | қыстаулары = : [[Алтай таулары|Алтай]], [[Тарбағатай]] | жайлаулары = : [[Іле]],[[Лепсі]] бойлары | торабы = : Қара [[Ертіс]] }} == Мекені == Шежіре деректері бойынша Матайдан ''Аталық би, Кенже шешен, Қаптағай батыр'' рулары тараған. Матайлар [[Шығыс Қазақстан облысы]] [[Шар (өзен)|Шар]], [[Қызылсу өзені|Қызылсу]], [[Көкпекті өзені|Көкпекті]], [[Былқылдақ өзені|Былқылдақ өзендерінің]] алқабы мен [[Шыңғыстау тауы|Шыңғыстау]], [[Жуантөбе тауы|Жуантөбе]], [[Салқынтөбе тауы|Салқынтөбе тауларының]] атырабын мекендеген. Қаптағай батыр ұрпақтары (Көлдей-[[Қарауылжасақ]], Жұмбай-Жарылқамыс, Қыдыралы, Құлшан, [[Төртқара]], Толыбай, Төртсары, Ақтілес, Қаржау, Бөрте) [[Лепсі (өзен)|Лепсі]], [[Қапал өзені|Қапал өзендерінің]] және [[Ақсу (өзен, Жетісу облысы)|Ақсу]], [[Сарқант өзені|Сарқант]], [[Бүйен өзені|Бүйен өзендерінің]] алқабын қоныстанған. Қаптағай батырдың – Бөрібай батыр бесінші ұрпағы болса, оның аты шыққан тағы бір ұрпағы ол – Асанның алты ұлының бірі – Сары батыр. Сары батыр болса, ол да Бөрібай батырдың әкесі екендігі және бұл жалғастық ұрпақтардың батырлық жалғасы іспеттес. '''Матайдан''' тараған ұрпақтың бәрі [[Шынжырлы тұқым]]. '''"Найман болсаң Матай бол"''' деп [[Бұқар жырау]] бекер айтпаған. ==Ұраны және таңбасы== '''Ұраны''' — ''[[Ер Қаптағай батыр]], [[Бөрібай батыр]].'' '''Рулық таңбасы''' — ''бөрі'', ''қылыш'', ''аша'', ''бақан'', ''түйе''. ==Болыстары== [[Шыңғыстау]]: # Кешке # Шошқа # Бәкі # Самай # Еменалы # Қуантай # Қожанқұл # Қарауылжасақ # Киді # Тентек # Жарылқамыс # Қайнар Он екі болысқа бөлінеді. [[Жетісу]] және [[Қытай]]: * Бестамақ *Қызай Болыстары. [[Ертіс]]: * Тентек * Құнантай Болыстары өз ақсақалдарымен бірге [[Ертіс]] бойында, тура Төменгі жартастағы Барашков станицасы тұсында үлкен Матай болысында қоныс тепті. [[Ақсу]] өңірінде: [[Мысық|Мысық болыс]] басқарған *Шоқан болысы. [[Қапал]], [[Лепсі]], [[Сарқант]]: [[Тәнеке Нұралы Дөсетұлы]] басқарған ағайынды Көлбай және Жұмбай болысы, бұл ағайындылар [[Біржан сал]]дың әнінде көп кездеседі. '''Матай'''дың көп болысы [[тобықты]] елімен көршілес тұрды бәрі [[Шыңғыстау]] етегінде. ==Тарихы== Шежіре бойынша Найман ақсақалдан [[Төлегетай баба]],[[Өкіреш баба]],[[Сарыжомарт]], [[Терістаңбалы]] тарайды,Төлегетай бабадан Найманның белгілі де атақты рулары '''Матай''',[[Қаракерей]],[[Төртуыл]],[[Садыр]] тарайды. Ал енді тарих бойынша б.з.б. II ғасырда Қытай мен Қазақстан жерінде алып Матай-Шан Найман империясы болған және бірнеше хандықтарға бөлінген. Ұлан-ғайыр алып жатқан жеріне сай халқы да көп әрі дәулетті, жуан сіңір ел болған. == Тұлғалар == {{Div col|3}} # [[Ер Қаптағай батыр|Ер Қаптағай батыр Матайұлы]] # [[Зере]] әже # [[Бекмұханбет Нұрмұханбетұлы Нұрмұханбетов]] # [[Назаролла Жүндібайұлы]] (Ағашаяқ-сері) # [[Марфуға Ғалиқызы Айтхожа]] # [[Алтай Сырымбет]] батыр # [[Шоңай Қожамқұлұлы]] батыр # [[Сара Тастанбекқызы]] # [[Бөрібай батыр]] # [[Тәнеке Нұралы Дөсетұлы]] батыр # [[Ілияс Жансүгіров]] # [[Барлыбек Сыртанов]] # [[Біләл Сүлеев]] # [[Аухадиев Қойгелді]] # [[Қыдыралы Бөрібайұлы]] # [[Тәттібай Есімбекұлы]] батыр # [[Шиырбай Келдібайұлы]] # [[Әшім Дүңшіұлы]] # [[Есімбек қажы Тәнекеұлы]] # [[Молықбай Байсақұлы]] # [[Көтен Тәуіп Байғотанұлы]] # [[Жетен батыр]] # [[Есенкелді Құдайназарұлы]] '''Қызай елі''' # [[Төртқара]] [[Апыр батыр]] # [[Раиса Мәжитқызы Мұхамедиярова]] # [[Әди Шәріпов]] # [[Еңлік-Кебек]]—'''Еңлік сұлу''' # [[Сары мырза]] # [[Қисық Төзекұлы]] # [[Қарымбай Әулие]] # [[Есжан Берліқожанов]] # [[Дулат Нұрмашұлы Шоқаев]] # [[Бәйеке Жазыбайұлы]] # [[Аша Матай]] # [[Саржан Томанышұлы]] # [[Сейітбаттал Маманұлы]] # [[Шәкі шешен]] # [[Кенже би]] # [[Нұртілеу Иманғалиұлы Иманғалиев]] # [[Тәңірберген Қалилаханов]] # [[Ақбике]] # [[Маман Қалқабайұлы]] # [[Есенқұл Маманұлы]] # [[Таңжарық Жолдыұлы]] {{Div col end}} {{Суретсіз мақала}} {{Қазақ рулары}} [[Санат:Қазақ рулары]] {{stub}} == Матай руына берілген жер-су аттары == [[Матай ауылдық округі]] -ауыл Алматы облысы Ақсу ауданындағы әкімшілік бірлік. [[Матай жотасы]] - Жетісу (Жоңғар) Алатауының қиыр оңтүстік шетіндегі жоталар тобы. Оңтүстік-батысында Шолақ тауымен, солтүстік-шығысында Алтынемел жотасымен шектеседі. Ол ендік бойымен 40-45 км-ге созылып жатыр. Аңыз бойынша Жоңғар шыпқыншылығында Матайлар осы таумен Ұлы жүзге көмек берген делінеді. == Дереккөздер == «Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9, VI том ==Сілтемелер== <references /> {{Суретсіз мақала}} {{Қазақ рулары}} {{wikify}} [[Санат:Қазақ рулары]] {{stub}} c738omxwh7yv093zphasc5ly73gzvui 0 61005 3650087 2538436 2026-09-02T05:56:35Z Мықтыбек Оразтайұлы 69223 3650087 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Зылиха Тамшыбаева | image_name = | image_size = | image_caption = Зылиха Тамшыбаева | Туған күні = 5.10.1936 | Туған жері = [[Алтынемел жотасы|Алтынемел]] асуы | place_of_death = Еңбекші ауылы | Қайтыс болған күні = 12.11.2010 | occupation = Даңкты еңбек ерлері | nationality = [[Қазақтар|қазақ]] }} ==Зылиха Тамшыбаева== Өмірдің әр саласында аты шыққан қазақ қыздары аз емес. Солардың ішінде жарық жұлдыздардың бірі — '''Зылиха Тамшыбаева'''. ==Жастық шағы== Әкесі '''Жанболат''' — қарапайым шаруа, алғашқы колхозшылардың бірі екен. Ол арабша хат танитын, өз бетінше кітап оқитын, көзі ашық, зерек адам болған. Жазуға ғана емес есепке де жүйрік жігіт жиырмасыншы жылдары Ибрагим атты саудагерге жалданып жүмыс істеген. Жанболат отызыншы жылдардың ортасында дүниеге келген жалғыз қызын аялап мөпелеп өсіріпті. Жұбайы Бибіш дүниеден ерте қайтса да бар пейілі, мейірі Зылиха төңірегінде еді. Соған орай қызы да еркелікті ерте ұмытып, кішкентайынан еңбекқор болып өсті. Бұлардың атамекені — [[Абылай]] ұрпағы Тезек төренің жайлауы болған атақты [[Алтынемел жотасы|Алтынемел]] асуы. Ауыл шетінен Түлкілі тауының қыраттары басталады. Қысы жұмсақ, жазы мамыражай алқапта кезінде қазақтың жастай аққан жұлдызы [[Шоқан Уәлиханов]] аз уақыт тұрып, аурудан қайтыс болған. Қазір сүйегі сол жерде. Ұлы адамның басқан топырағында туып-өсуі кімді де болса тебірентпей қоймайды. Зылиха Жанболатқызы осынау сарқыраған сулары бар, жазда көк шалғыннан көз тұнатын, жұпар исі аңқыған жерде туғанын мақтан етсе де, ерте көрген жоқшылықты да естен шығарған емес. Анасы Бибіштен жастай айырылған жетімшілігін, соғыс жылдарындағы ашаршылық тұрмысты былай қойғанда, институтқа оқуға барарда жол қаражатына бір бұзаудың зорға табылғанын ұмытар ма... ==Оқу бөлмесі== Ақырында институтқа түсудің орайы келмеді. Колхоз бастығы ауылға қайтқан көрікті, ширақ қызға оқу бөлмесін жандандыруды тапсырған еді. Әр ауылда сол жылдары "изба-читальная" деп аталатын оқу бөлімдері ұйымдастырылып жатқан. Бұрын күндіз кейде ашылып, көбінесе жабық тұратын, түнде жанатын шамы жоқ оқу бөлмесі Зылиха қолға алған соң жандана бастады. Ол әуелі үй ішін қоқыстан тазартып, төбе, қабырғаларын әктеп, терезелерін жуған соң іші кеңейіп, өңі кіріп, ажарлана бастаған. Қолдағы бар кітап бір үстелдің үстіне жаюдан артылған жоқ. Үйінен екі орындық әкеліп, мұндағы үш орындыққа қосқанда бөлме іші аз да болса оқу үйіне ұқсай бастаған. Көп ұзамай жаңа кітаптар сатып алуға колхоздан өз-кем қаражат бөлдіруге де күш салды. Елуінші жылдары ауылда клуб жұмыс істемейді, кино көрсету өте сирек, [[теледидар]] атымен жоқ. Оқу үйіне жастарды жинай бастаған Зылиха көркемөнерпаздар үйірмесін ұйымдастырмақ болды. Бірақ бір де бір музыка аспабы жоқ, сондықтан ол драма үйірмесін қолға алған. Оқу үйінде электр жарығы жоқ, біреу керосин шам, біреу тезек әкеліп жағып, қыстай бір актылы пьесалар дайындады. Сахна — мектептің ұзын дәлізі, төріне бірнеше столды біріктіріп қойып, соның үстінде ойын көрсететін. Ауыл адамдары тайлы-таяғымен келіп, еденге малдас құрып отыра кетуші еді. Ауылда бұдан басқа қызық жоқ. ==Фермадағы жұмыс == Содан жастардың ұйтқысы болып жүрген Зылиха бір жыл өтпей бастауыш комсомол ұйымының хатшылығына сайланды. Ол енді жастарды еңбек етуге тарта бастаған. Зылиханың ұйымдастырғыштық қабілетін байқап, бастықтар ең ақсап тұрған шаруашылық — сиыр фермасына баруын өтінеді. Ол өзімен бірге тоғыз қызды ертіп, сауыншылар бригадасын ұйымдастырған-ды. Жаңа келген он қыз жұмысты сырты сыланбаған, қабырға-төбелері аңғал-саңғал, еңсесі төмен, іші сасық "базаны" тәртіпке келтіруден бастады. Жатқан жері тазарып, күтімі түзелген, мезгілінде сауылатын сиырлардың сүті де молая түсті. Бұрын шығынды көп беретін ферма бірте-бірте колхозға пайда келтіре бастады. Бұл туралы газеттер жазып, елге танылған тұста ауылға қазақ өнері мен әдебиетінің айтулы қайраткерлері Қанабек Байсейітов пен Қуандық Шаңғытбаев келген-ді. Содан екі майталман бірігіп, '' "Беу, қыздар- ай" '' атты комедияны дүниеге келтіргенді. Күллі Қазақстанға таралған сол комедиядағы басты кейіпкер Айсұлу — Зылиха бейнесі екенін біреу білсе де біреу білмейді. Сол пьеса бүгінге дейін Зылиха және оның құрбыларымен бірге жасасып келеді. Көп ұзамай жиырмаға толмаған Зылиха ферма меңгерушісі болып тағайындалды. Сеніп тапсырған жүмысқа құлшына кірісетін өдеті бойынша ол сауын сиырлар үшін жаңа база салдыртып, сауыншыларды сасық қорадан құтқарды. Еңселі жаңа үйге көшкенді мал да ұнатады екен, шұрайлы жерге кенеліп, тез қоңдана бастады. 640 сиырдың сүті де молая түсті. ==Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесіне депутаты== Осының бәрін көріп-біліп отырған Шоқан ауылының адамдары оны 1959 жылы [[Қазақ КСР]] Жоғарғы Кеңесіне депутат етіп сайлады. Жиырма үштегі қыз бала үшін бұл зор абырой еді. Маңдайы ашылғалы тұрған Зылихаға алғаш ақыл берген өзіне ұстаз тұтатын, кейін қоғам қайраткері болған [[Бижамал Рамазанова]] еді. Ол: "Келешегің бар, оқып, жоғары білім ал" — деді. Бұл кезде тұрмыс құрып, жанұя болған, өрі жүмысбасты болып жүргеніне қарамай зоотехникалық-мал дөрігерлік институтка оқуға түсті. Көп ұзамай, колхозшылар оны күтпеген жерден колхоз бастығы етіп сайлады. Қанша жүрексінгенмен жастарды еңбекке жұмылдыру тәжірибесінен өткен ол тәуекелге бел буған. Шаруашылықтың да тасы өрге домалай бастағанда Қазақстан комсомолының XII, XIII съездеріне, БКЛЖО-ның IX съезіне делегат болып барғаны төбесін көкке жеткізгендей еді. Бұдан кейін СОКП XXIV съезіне делегат болып қатысып, Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесіне екі мәрте депутат болып сайланды. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Президиумы төрағасының орынбасары болып сайлануы оның абырой-атағын тіпті аспандатып жіберді. Мұның бәрі әлдекімнің сүйемелдеуі емес, өзінің ақ адал еңбегі арқасында екенін сезсе де асқақтаған жоқ, бұрынғы қарапайым қалпын сақтай білді, шаруашылықтағы жігерлі еңбегінен жаңылған жоқ. Сондықтан шығар, ол 1968 жылы Киров аудандық атқару комитеті төрағасының орынбасары қызметіне жоғарылатылды. Төрт баланың анасы бола тұра соншама қоғамдық, шаруашылық жұмыстарын атқаруына, институтта сырттай оқып, мал маманы дипломын алуына әкесі Тамшыбайұлы Жанболат, содан кейін, әрине, "құдай қосқан қосағы" Тоқсанбайдың көмектескенін айтпасақ та түсінікті. Бір жылға жетер-жетпестен аудан басшылары: "Зылиха, сен бұл жерде аудандағы өзіңсіз мәселе шешпейтін бастықтардың бірісің, одан да артта қалған бір шаруашылықты қолға алып, көтеріп жіберсең қайтеді? Беделің бар, үкімет пен партия атақ-абыройыңды біраз көтерді, енді бізге нақтылы ісің керек болып тұр" — дегенде ол біраз ойланып-толғанған. Аудандағы ең артта қалған шаруашылықты көтеру қолынан келе ме? Жоқтан бар жасау оңай ма? Бірақ ел, халық сеніп отыр. Осындай жас шағында, қажыр-қайратының қайтпаган кезінде қимылдап қалмауының қисыны келе ме? Ол тәуекелге бел буды. Аудандағы ең артта қалған шаруашылық "Еңбекші" совхозында аз уақыт парторг, іле-шала директор болып қызмет істей бастады. =="Еңбекші" совхозындағы жұмыс== Бұл шаруашылықтағы негізгі сала — қызылша, содан кейін — егін, мал. Мал маманы Зылиха техникалық дақыл — қызылшаны егіп-баптаудың талай тәсілдерін жүре үйренді. Агроном Болат Тоқсанбаев деген жігітпен ақыл қоса отырып, '''Битай Тәтенова''', '''Закария Сейітова''' сияқты қызылша өсіру шеберлерінің тәжірибесіне сүйеніп, қариялардың кеңесін тыңдай жүре жаңа директор өнім салмағын 170-180 центнерден, эр гектар бойынша 600 центнерге дейін өнім алғаны үшін Социалистік Еңбек Ері атанды. Жоғарыда аталған екі апайы да кеудесіне Алтын Жұлдыз қадады. Қызылшадан түскен табыс совхоз қаражатының 97 пайызын құраған соң-ақ шаруа өрге басты. Совхоз табысы таси бастағанда Зылиханың ең бірінші ойлағаны — еңбекші елдің тұрмыс-мәдениетін түзеу. "Еңбекшінің" орталығында да, бөлімшелерінде де ақ шаңқан шатырлы үйлер бой көтеріп, көшелерге асфальт төселді. "Еңбекшіде" тұрғызылған мәдениет сарайы — осы аймақтағы ең зәулім жөне сәнді ғимарат саналады. Бұл ауылды Зылиха отыз жылдан бері табан аудармай басқарып келеді. Нарық заманы ауыл, елдің қалыпқа түскен тұрмыс жағдайын шайқай алған жоқ. Зылиха заман лебіне қарай ой толғап, совхоз мүлкін талан-таражға түсірмеді, тіршілік өз қалпымен жүріп жатыр. Ашыққан, ауа көшкен ешкім жоқ. Еңкейген кәрісінен еңбектеген жасына дейін білетін ауылда ешбір шаңырақ шайқалмады, әрқайсысы шаруашылық басшысының назарында. Бұл күнде ауыл Анасына айналған Зылиха Тамшыбаеваны қадірлемейтін, құрметтемейтін адам кем де кем. <ref>Тарихи тұлғалар. Танымдық - көпшілік басылым. Мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. – Алматы. “Алматыкітап баспасы”, 2009 ISBN 978-601-01-0268-2</ref> ==Дереккөздер== <references /> {{wikify}} {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Тұлғалар]] [[Санат:Даңкты еңбек ерлері]] [[Санат:Социалистік еңбек ерлері]] [[Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары]] qcpvpg1wj09t6aa22f9awb7orklr8x2 0 67010 3650093 2168989 2026-09-02T06:30:30Z ~2026-47609-83 185244 /* Дереккөздер */ 3650093 wikitext text/x-wiki '''Нүрғазы''' -[[Абай]]дың өміріне қастандық жасаушы топтың адамы. [[1898]] ж. Муқыр сайлауында Нүрғазы ақынға қамшысын ала ұмтылғанда Уәйіс Сопин [[Абай]]ды өз денесімен қорғаштап, соққыны тигізбей, аман алып қалған.<ref>А</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{Суретсіз мақала}} {{wikify}} [[Санат:Абай энциклопедиясы]] [[Санат:Тұлғалар]] {{stub}} i18nwwfqqcs7ubvauf9qagkqp703p9y 3650094 3650093 2026-09-02T06:31:06Z ~2026-47609-83 185244 /* */ 3650094 wikitext text/x-wiki [[Абай]]дың өміріне қастандық жасаушы топтың адамы. [[1898]] ж. Муқыр сайлауында Нүрғазы ақынға қамшысын ала ұмтылғанда Уәйіс Сопин [[Абай]]ды өз денесімен қорғаштап, соққыны тигізбей, аман алып қалған.<ref>А</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{Суретсіз мақала}} {{wikify}} [[Санат:Абай энциклопедиясы]] [[Санат:Тұлғалар]] {{stub}} loglm2m1msisgtq8tjgjdk3o414tao5 3650095 3650094 2026-09-02T06:31:45Z ~2026-47609-83 185244 /* */ 3650095 wikitext text/x-wiki [[Абай]]дың өміріне қастандық жасаушы топтың адамы. [[1898]] ж. Муқыр сайлауында Нұрғазы ақынға қамшысын ала ұмтылғанда Уәйіс Сопин [[Абай]]ды өз денесімен қорғаштап, соққыны тигізбей, аман алып қалған.<ref>А</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{Суретсіз мақала}} {{wikify}} [[Санат:Абай энциклопедиясы]] [[Санат:Тұлғалар]] {{stub}} psn049cfvjqr3xezcebzxglsvfxhns7 3650118 3650095 2026-09-02T08:13:22Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/~2026-47609-83|~2026-47609-83]] ([[User talk:~2026-47609-83|т]]) өңдемелерінен [[User:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] соңғы нұсқасына қайтарды 2168989 wikitext text/x-wiki '''Нүрғазы''' -[[Абай]]дың өміріне қастандық жасаушы топтың адамы. [[1898]] ж. Муқыр сайлауында Нүрғазы ақынға қамшысын ала ұмтылғанда Уәйіс Сопин [[Абай]]ды өз денесімен қорғаштап, соққыны тигізбей, аман алып қалған.<ref>Абай. Энциклопедия. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясының» Бас редакциясы, «Атамұра» баспасы, ISBN 5-7667-2949-9</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{Суретсіз мақала}} {{wikify}} [[Санат:Абай энциклопедиясы]] [[Санат:Тұлғалар]] {{stub}} 50qn1qo0l11bia0vp1oe589fbdrm2gc 0 76635 3649992 3386233 2026-09-01T15:15:57Z Assel kikbaikyzy 20312 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3649992 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Кикбай Әбілбайұлы Медеуов |Шынайы есімі = |Сурет = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Туған күні = 1959 |Туған жері = {{туғанжері|Форт-Шевченко|Форт-Шевченкода}}, [[Қазақ КСР]] |Мансабы = [[кен]] [[инженер]]і, [[мемлекет]]тік [[қайраткер]] |Азаматтығы = {{KAZ}}<br>{{USSR}} (1959-1991) |Ұлты = [[қазақтар|қазақ]] |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Әкесі = Медеуов Әбілбай |Анасы = Медеуова Бәтен |Жұбайы = Медеуова Гүлжамал |Балалары = Қыздары - Медеуова Баян (1982 ж. т.), Киікбайқызы Әсел (1992 ж. т.), Киікбайқызы Салтанат (1996 ж .т) ұлдары - Медеуов Нұрбек (1984 ж. т.), Әбілбай Жақсылық (2000 ж. т.) |Марапаттары = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Киікбай Әбілбайұлы Медеуов''' ([[1959]] жылы туған, [[Форт-Шевченко|Форт-Шевченко қаласы]]) – кен инженері. == Өмірбаяны == *Гурьев политехникалық техникумының «Мұнай және газ ұңғымаларын пайдалану» факультетін (1983) техник-мұнайшы мамандығы бойынша; [[Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті|В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтының]] «Мұнай және газ кен орындарын зерттеу және пайдалану» факультетін (1991) тау-кен инженері мамандығы бойынша; Қазақ мемлекеттік басқару академиясы жанындағы Нарық институтының экономика факультетін (1994) экономист мамандығы бойынша; Қазақ мемлекеттік заң университетінің заң факультетін (2000) заңгер мамандығы бойынша бітірген. *Қазақ мемлекеттік басқару академиясы жанындағы нарық институтын ([[1994]]), *Қазақ мемлекеттік заң университетін (2000) бітірген. *[[1975]] – [[1993]] жылдары «''Өзенмұнайгаз''» өндіру басқармасында мұнай-газ операторы, мастер, технолог. *[[1994]] – [[1996]] жылдары [[Жаңаөзен қаласы]] әкімінің 1-орынбасары. *[[1996]] – [[2000]] жылдары «''Өзенмұнайгаз''» АҚ-ның ғ2 «''Мұнайгазөндіру''» басқармасының және ғылыми-тәжірибелік өндірістік басқармаларының бастығы, мұнай өндіру департаментінің директоры болды. *2001 жылдан - «Өзенмұнайгаз» ААҚ мұнай және газ өндіру департаментінің директоры. *[[2002]] жылдан жеке кәсіппен айналысады<ref>[[Маңғыстау энциклопедиясы]], Алматы, 1997;</ref>. *2002 жылдың сәуірінен қарашасына дейін - «Теңге» БК» ЖШС техникалық директоры (Жаңаезен қ.). *2003 жылдан - «Амангенді Газ ЖАҚ бас директорының ендіріс женіндегі орынбасары (Тараз қ.). *2004 жылдан - «Шынжыр» ЖШС техникалық директоры (Ақтау қ.). *2005 жылдан - «Матин» БК» ЖШС бас директорының ендіріс женіндегі орынбасары (Атырау қ.) *2007 жылдан - «КоЖаН» ЖШС бас директоры ([[Алматы]] қ.). *2008 жылдың сәуірінен бері - «КоЖаН» ЖШС бас директорының бірінші орынбасары (Алматы қ.) == Марапаттары == *«Құрмет» орденімен (1999), «[[Жаңаөзен]] қаласына 40 жыл», «Өзен мұнай кен орнына 40 жыл» белгілерімен, «Өзенмұнайгаз» ААҚ құрмет грамоталарымен марапатталған. == Жеке өмірі == *Әкесі - Медеуов Әбілбай, марқұм, бұрғышы болып жұмыс істеген. Анасы - Медеуова Бәтен, зейнеткер, үй шаруасымен айналысады. *Үйленген. Жұбайы - Медеуова Гүлжамал, «ҚазМұнайГаз» БӨ» АҚ «Өзенмұнайгаз» ӨФ МДӨҚБ кадр қызметінің бастығы. Қыздары - Медеуова Баян (1982 ж. т.), Киікбайқызы Әсел (1992 ж. т.), Киікбайқызы Салтанат (1996 ж .т) ұлдары - Медеуов Нұрбек (1984 ж. т.), Әбілбай Жақсылық (2000 ж. т.). *Діни көзқарасы - мұсылман. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Болжай алмаймын». Хоббиі - саяхатқа шығу, кітап оқу, өлке тарихы. Сүйіп оқитын әдебиеті - көркем әдебиет, детективтер <ref>Қазақстан Республикасында Кімнің Кім екені - 2011. 2 томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2</ref> ==Дереккөздер== <References/> {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Қазақстан мұнайшылары]] [[Санат:Маңғыстау облысы тұлғалары]] o6k7hdb0nv0viio4jfsx748v87631j1 3649993 3649992 2026-09-01T15:17:17Z Assel kikbaikyzy 20312 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3649993 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Кикбай Әбілбайұлы Медеуов |Шынайы есімі = |Сурет = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Туған күні = 1959 |Туған жері = {{туғанжері|Форт-Шевченко|Форт-Шевченкода}}, [[Қазақ КСР]] |Мансабы = [[кен]] [[инженер]]і, [[мемлекет]]тік [[қайраткер]] |Азаматтығы = {{KAZ}}<br>{{USSR}} (1959-1991) |Ұлты = [[қазақтар|қазақ]] |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Әкесі = Медеуов Әбілбай |Анасы = Медеуова Бәтен |Жұбайы = Медеуова Гүлжамал |Балалары = Қыздары - Медеуова Баян (1982 ж. т.), Киікбайқызы Әсел (1992 ж. т.), Киікбайқызы Салтанат (1996 ж .т) ұлдары - Медеуов Нұрбек (1984 ж. т.), Әбілбай Жақсылық (2000 ж. т.) |Марапаттары = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Кикбай Әбілбайұлы Медеуов''' ([[1959]] жылы туған, [[Форт-Шевченко|Форт-Шевченко қаласы]]) – кен инженері. == Өмірбаяны == *Гурьев политехникалық техникумының «Мұнай және газ ұңғымаларын пайдалану» факультетін (1983) техник-мұнайшы мамандығы бойынша; [[Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті|В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтының]] «Мұнай және газ кен орындарын зерттеу және пайдалану» факультетін (1991) тау-кен инженері мамандығы бойынша; Қазақ мемлекеттік басқару академиясы жанындағы Нарық институтының экономика факультетін (1994) экономист мамандығы бойынша; Қазақ мемлекеттік заң университетінің заң факультетін (2000) заңгер мамандығы бойынша бітірген. *Қазақ мемлекеттік басқару академиясы жанындағы нарық институтын ([[1994]]), *Қазақ мемлекеттік заң университетін (2000) бітірген. *[[1975]] – [[1993]] жылдары «''Өзенмұнайгаз''» өндіру басқармасында мұнай-газ операторы, мастер, технолог. *[[1994]] – [[1996]] жылдары [[Жаңаөзен қаласы]] әкімінің 1-орынбасары. *[[1996]] – [[2000]] жылдары «''Өзенмұнайгаз''» АҚ-ның ғ2 «''Мұнайгазөндіру''» басқармасының және ғылыми-тәжірибелік өндірістік басқармаларының бастығы, мұнай өндіру департаментінің директоры болды. *2001 жылдан - «Өзенмұнайгаз» ААҚ мұнай және газ өндіру департаментінің директоры. *[[2002]] жылдан жеке кәсіппен айналысады<ref>[[Маңғыстау энциклопедиясы]], Алматы, 1997;</ref>. *2002 жылдың сәуірінен қарашасына дейін - «Теңге» БК» ЖШС техникалық директоры (Жаңаезен қ.). *2003 жылдан - «Амангенді Газ ЖАҚ бас директорының ендіріс женіндегі орынбасары (Тараз қ.). *2004 жылдан - «Шынжыр» ЖШС техникалық директоры (Ақтау қ.). *2005 жылдан - «Матин» БК» ЖШС бас директорының ендіріс женіндегі орынбасары (Атырау қ.) *2007 жылдан - «КоЖаН» ЖШС бас директоры ([[Алматы]] қ.). *2008 жылдың сәуірінен бері - «КоЖаН» ЖШС бас директорының бірінші орынбасары (Алматы қ.) == Марапаттары == *«Құрмет» орденімен (1999), «[[Жаңаөзен]] қаласына 40 жыл», «Өзен мұнай кен орнына 40 жыл» белгілерімен, «Өзенмұнайгаз» ААҚ құрмет грамоталарымен марапатталған. == Жеке өмірі == *Әкесі - Медеуов Әбілбай, марқұм, бұрғышы болып жұмыс істеген. Анасы - Медеуова Бәтен, зейнеткер, үй шаруасымен айналысады. *Үйленген. Жұбайы - Медеуова Гүлжамал, «ҚазМұнайГаз» БӨ» АҚ «Өзенмұнайгаз» ӨФ МДӨҚБ кадр қызметінің бастығы. Қыздары - Медеуова Баян (1982 ж. т.), Киікбайқызы Әсел (1992 ж. т.), Киікбайқызы Салтанат (1996 ж .т) ұлдары - Медеуов Нұрбек (1984 ж. т.), Әбілбай Жақсылық (2000 ж. т.). *Діни көзқарасы - мұсылман. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Болжай алмаймын». Хоббиі - саяхатқа шығу, кітап оқу, өлке тарихы. Сүйіп оқитын әдебиеті - көркем әдебиет, детективтер <ref>Қазақстан Республикасында Кімнің Кім екені - 2011. 2 томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2</ref> ==Дереккөздер== <References/> {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Қазақстан мұнайшылары]] [[Санат:Маңғыстау облысы тұлғалары]] 995uvnuzxq4ramg5c5nhdubc9r811ep 3650003 3649993 2026-09-01T15:53:32Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/Assel kikbaikyzy|Assel kikbaikyzy]] ([[User talk:Assel kikbaikyzy|т]]) өңдемелерінен [[User:BilgishShezhireshiBot|BilgishShezhireshiBot]] соңғы нұсқасына қайтарды 3386233 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Киікбай Әбілбайұлы Медеуов |Шынайы есімі = |Сурет = |Сурет ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = |Туған күні = 1959 |Туған жері = {{туғанжері|Форт-Шевченко|Форт-Шевченкода}}, [[Қазақ КСР]] |Мансабы = [[кен]] [[инженер]]і, [[мемлекет]]тік [[қайраткер]] |Азаматтығы = {{KAZ}}<br>{{USSR}} (1959-1991) |Ұлты = [[қазақтар|қазақ]] |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Әкесі = Медеуов Әбілбай |Анасы = Медеуова Бәтен |Жұбайы = Медеуова Гүлжамал |Балалары = Қыздары - Медеуова Баян (1982 ж. т.), Киікбайқызы Әсел (1992 ж. т.), Киікбайқызы Салтанат (1996 ж .т) ұлдары - Медеуов Нұрбек (1984 ж. т.), Әбілбай Жақсылық (2000 ж. т.) |Марапаттары = |Сайты = |Басқалары = |Commons = }} '''Киікбай Әбілбайұлы Медеуов''' ([[1959]] жылы туған, [[Форт-Шевченко|Форт-Шевченко қаласы]]) – кен инженері. == Өмірбаяны == *Гурьев политехникалық техникумының «Мұнай және газ ұңғымаларын пайдалану» факультетін (1983) техник-мұнайшы мамандығы бойынша; [[Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті|В.И. Ленин атындағы Қазақ политехникалық институтының]] «Мұнай және газ кен орындарын зерттеу және пайдалану» факультетін (1991) тау-кен инженері мамандығы бойынша; Қазақ мемлекеттік басқару академиясы жанындағы Нарық институтының экономика факультетін (1994) экономист мамандығы бойынша; Қазақ мемлекеттік заң университетінің заң факультетін (2000) заңгер мамандығы бойынша бітірген. *Қазақ мемлекеттік басқару академиясы жанындағы нарық институтын ([[1994]]), *Қазақ мемлекеттік заң университетін (2000) бітірген. *[[1975]] – [[1993]] жылдары «''Өзенмұнайгаз''» өндіру басқармасында мұнай-газ операторы, мастер, технолог. *[[1994]] – [[1996]] жылдары [[Жаңаөзен қаласы]] әкімінің 1-орынбасары. *[[1996]] – [[2000]] жылдары «''Өзенмұнайгаз''» АҚ-ның ғ2 «''Мұнайгазөндіру''» басқармасының және ғылыми-тәжірибелік өндірістік басқармаларының бастығы, мұнай өндіру департаментінің директоры болды. *2001 жылдан - «Өзенмұнайгаз» ААҚ мұнай және газ өндіру департаментінің директоры. *[[2002]] жылдан жеке кәсіппен айналысады<ref>[[Маңғыстау энциклопедиясы]], Алматы, 1997;</ref>. *2002 жылдың сәуірінен қарашасына дейін - «Теңге» БК» ЖШС техникалық директоры (Жаңаезен қ.). *2003 жылдан - «Амангенді Газ ЖАҚ бас директорының ендіріс женіндегі орынбасары (Тараз қ.). *2004 жылдан - «Шынжыр» ЖШС техникалық директоры (Ақтау қ.). *2005 жылдан - «Матин» БК» ЖШС бас директорының ендіріс женіндегі орынбасары (Атырау қ.) *2007 жылдан - «КоЖаН» ЖШС бас директоры ([[Алматы]] қ.). *2008 жылдың сәуірінен бері - «КоЖаН» ЖШС бас директорының бірінші орынбасары (Алматы қ.) == Марапаттары == *«Құрмет» орденімен (1999), «[[Жаңаөзен]] қаласына 40 жыл», «Өзен мұнай кен орнына 40 жыл» белгілерімен, «Өзенмұнайгаз» ААҚ құрмет грамоталарымен марапатталған. == Жеке өмірі == *Әкесі - Медеуов Әбілбай, марқұм, бұрғышы болып жұмыс істеген. Анасы - Медеуова Бәтен, зейнеткер, үй шаруасымен айналысады. *Үйленген. Жұбайы - Медеуова Гүлжамал, «ҚазМұнайГаз» БӨ» АҚ «Өзенмұнайгаз» ӨФ МДӨҚБ кадр қызметінің бастығы. Қыздары - Медеуова Баян (1982 ж. т.), Киікбайқызы Әсел (1992 ж. т.), Киікбайқызы Салтанат (1996 ж .т) ұлдары - Медеуов Нұрбек (1984 ж. т.), Әбілбай Жақсылық (2000 ж. т.). *Діни көзқарасы - мұсылман. Қазақстанның болашағы туралы болжамы - «Болжай алмаймын». Хоббиі - саяхатқа шығу, кітап оқу, өлке тарихы. Сүйіп оқитын әдебиеті - көркем әдебиет, детективтер <ref>Қазақстан Республикасында Кімнің Кім екені - 2011. 2 томдық анықтамалық. Алматы, 2011 ІSВN 978-601-278-473-2</ref> ==Дереккөздер== <References/> {{Суретсіз мақала}} [[Санат:Қазақстан мұнайшылары]] [[Санат:Маңғыстау облысы тұлғалары]] 39zj2u5vynyek6ho7l9249hpsyb79oz 0 85201 3650089 2303776 2026-09-02T06:08:19Z ~2026-46472-89 184991 3650089 wikitext text/x-wiki {{Infobox President | name = Әбубәкір Қайран | image = Әбубәкір Қайран.png | imagesize = 200px | caption = Yevhen Hrebinka | pseudonym = | birth_name = Євген Павлович Гребінка | birth_date = {{birth date|1958|2|28}} | birth_place = Шығыс Қазақстан облысы, Тарбағатай ауданы | occupation = }} '''Әбубәкір Қайран''' - [[1958]] жылы [[ақпанның 28|28 ақпанда]] [[Шығыс Қазақстан облысы]], [[Тарбағатай ауданы]]ндағы (бұрынғы Семей облысы, [[Ақсуат ауданы]]) Ақсуат ауылында дүниеге келген.<ref>Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6</ref> [[1981]] жылы Семей педагогикалық институтының тіл әдебиет факультетін үздік бітіріп, Алматы облысының Күрті ауданында екі жыл [[мұғалім]] болған. [[1983]]-[[1985]] жылдары республикалық «[[Балдырған]]» журналында [[поэзия]] бөлімінің меңгерушісі, бұдан кейінгі уақыттарда «[[Жалын]]» баспасында [[редактор]], «[[Қазақстан мектебі]]» журналында бөлім меңгерушісі және «[[Қазақ әдебиеті]]» газетінде бөлім меңгерушісі, халықаралық «[[Дала]]» журналында бас редактордың орынбасары, «[[Қазақ тарихы]]» журналында Бас редактордың орынбасары қызметтерін атқарған. Қазір ғылыми-педагогикалық «[[География және табиғат]]» журналының бас редакторы. [[1980]] жылы «[[Бастау]]» сериясымен тұңғыш кітабы жарық көрді. «[[Ақ сәуле]]», «[[Мазасыз әлем]]» және балаларға арналған ұжымдық жинақтарға өлеңдері енген. Кейінгі жылдары «[[Маңдайдағы жазулар]]» ([[2003]]), «[[Атбегінің әліппесі]]» ([[2005]]), «[[Мен ғашықпын ғаламға]]» ([[2008]]) жыр жинақтары оқырмандар қолына тиді. Халықаралық «[[Алаш]]» әдеби сыйлығының лауретаы ([[2005]]). Бірнеше халықаралық, республикалық мүшәйралардың жүлдегері.<ref>Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{Stub: Қазақ әдебиеті}} {{wikify}} [[Санат:Тұлғалар]] [[Санат:Қазақстан жазушылары]] [[Санат:Ақсуат ауылы]] [[Санат:1958 жылы туғандар]] etjrs68yz44n6jdl537jxqooslkjz76 0 108345 3650128 2426908 2026-09-02T08:32:40Z CommonsDelinker 165 «[[:File:Hamster.jpg]]» деген «[[:File:European_hamster_in_Vienna.jpg]]» дегенмен алмастырылды. 3650128 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Аламан | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name=IUCN>{{IUCN2012.1|assessors=Kryštufek, B., Vohralík, V., Meinig, H. & Zagorodnyuk, I.|year=2008|id=5529|title=Cricetus cricetus|downloaded=21 July 2012}}</ref> | regnum = [[Жануарлар]] | phylum = [[Хордалылар]] | classis = [[Сүтқоректілер]] | ordo = [[Кеміргіштер]] | familia = [[аламантәрізділер|Cricetidae]] | subfamilia = [[Cricetinae]] | genus = '''''Cricetus''''' | genus_authority = [[Nathaniel Gottfried Leske|Leske]], 1779 | species = '''''C. cricetus''''' | binomial = ''Cricetus cricetus'' | binomial_authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]) | image = European hamster in Vienna.jpg | range_map = Répartition hamster d'europe.png | range_map_caption = | synonyms ={{collapsible list|bullets = true|title=<small>List</small> |''C. albus''<br/><small>Fitzinger, 1867</small> |''C. babylonicus''<br/><small>Nehring, 1903</small> |''C. canescens''<br/><small>Nehring, 1899</small> |''C. frumentarius''<br/><small>Pallas, 1811</small> |''C. fulvus''<br/><small>Bechstein, 1801</small> |''C. fuscidorsis''<br/><small>Argyropulo, 1932</small> |''C. fuscidorsis''<br/><small>Argyropulo, 1936</small> |''C. germanicus''<br/><small>Kerr, 1792</small> |''C. jeudii''<br/><small>Gray, 1873</small> |''C. latycranius''<br/><small>Ognev, 1923</small> |''C. nehringi''<br/><small>Matschie, 1901</small> |''C. niger''<br/><small>Fitzinger, 1867</small> |''C. niger''<br/><small>Bogdanov, 1871</small> |''C. niger''<br/><small>Simroth, 1906</small> |''C. nigricans''<br/><small>Lacépède, 1799</small> |''C. polychroma''<br/><small>Krulikovski, 1916</small> |''C. rufescens''<br/><small>Nehring, 1899</small> |''C. stavropolicus''<br/><small> Satunin, 1907</small> |''C. tauricus''<br/><small>Ognev, 1924</small> |''C. tomensis''<br/><small>Ognev, 1924</small> |''C. varius''<br/><small>Fitzinger, 1867</small> |''C. vulgaris''<br/><small>Geoffroy, 1803</small>}} |synonyms_ref = <ref name = MSW3/> }} '''Аламан''' ({{lang-la|Сricetus cricetus}}) – [[кеміргіштер]] отрядының [[аламантәрізділер]] тұқымдасына жататын кеміргіш . «Түсіндірме сөздікте» егіске үлкен зиян келтіретін ...тышқанның түрі деген түсінік берілген. ''«... кеміргіштердің ішіндегі ең зияндыларының бірі болып саналатын аламан деген аң жиі кездеседі»'' ([[Бірмағамбетов|Ә. Бірмағамбетов]], [[Қазақстан географиясы]]). «Қазақ Совет Энциклопедиясында» бұл тышқанның түр-түсі толығырақ жазылған. Сондағы сипатына қарай ''«аламан»'' атауын түгінің түрлі-түсті болуымен байланыстыра ''«ала»'' сөзінен шықты деп болжау да теріс көрінбейді. Алайда тышқанның аласы жалғыз ол емес екендігін, әрі көптеген тағы хайуандар атауына қосылатын - ''ан'' жұрнағының ([[арыстан]], [[бұлан]], [[құлан]] т. б.) бұл жерде ''«ала»'' сөзіне тікелей жалғанбай, ''«м»'' дыбысының дәнекер болуын еске алсақ, «ала» сөзімен байланыстыру көңілге онша қонымды болып шықпайтын тәрізді. [[моңғол тілі]]нде ''«алам»'' біздегі ''«ін»'' мағынасында қолданылады. Осыны тілге тиек етіп, ''«алам»'' тұлғасына ''-ан'' жұрнағы қосылып, «аламан» атауы пайда болған (қазақша: індегі аң, іннің аңы болмақ қой) деген жорамалға да көңіл толмайды. Өйткені аң, тышқан атаулының көбі інді мекендейді, соны ұя етеді. Бұл жағдайда, барлық тышқан тұқымдасқа «аламан» атауы неге телінбеген деген сұрау тууы да орынды. Біздің болжауымызша, ''«аламан»'' атауы —''«ін»'' мағынасын беретін ''«алам»'' сөзімен байланысты болса керек. Әрине, бұл жерде біз ''«аламан»'' атын оның інде тұруымен ұштастырудан аулақпыз. Сөз болып отырған тышқанға тән, соған ғана меншікті бір қасиет бар. Ол қасиет — аламанның [[ұрт]] көлемінің аумақтылығы, сол арқылы дәнді молырақ қамтып, інін ілезде толтыра алады. Демек, екі ұртының өзі кіші-гірім інге сәйкес келеді. Осы қасиетін еске алғандықтан да болар, аламаңды кей жерде халық ''«алақоржын»'' деп те атайды. Екі ұртының аумақтылығын інге ұқсатудан (''моңғолша'' — ''«аламға''»). «аламан» аталуы ықтимал.<ref>Бес жүз бес сөз.— Алматы: Рауан, 1994 жыл. ISBN 5-625-02459-6</ref> ==Дереккөздер== <references/> {{wikify}} [[Санат:Кеміргіштер]] 42uprvc5rtsrp8smty0ummpx8jozju3 0 119459 3650085 3639111 2026-09-02T05:53:38Z Ольга Муравьева 13177 3650085 wikitext text/x-wiki {{Кәсіпкер |Есімі = Вячеслав Константинович Ким |Шынайы есімі = Вячеслав Константинович Ким |Сурет = Vyacheslav-kim-11.png |Ені = |Сурет тақырыбы = |Туған кездегі есімі = |Туған күні = 12.06.1969 |Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]] |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = [[Қазақстан]] |Компания 1 = [[Kaspi Bank]] |Лауазымы 1 = [[Экономист]]<br>[[Инвестор]]<br>[[Меценат]] |Компания 2 = |Лауазымы 2 = |Компания 3 = |Лауазымы 3 = |Компания 4 = |Лауазымы 4 = |Білімі = Қазақстан-Ресей университеті |Марапаттары = {{қатар | {{Құрмет ордені}} | {{Парасат ордені}} | {{2 дәрежелі Барыс ордені}} }} |Жұбайы=Татьяна Ким}} '''Вячеслав Константинович Ким''' (1969 жылы 12 маусымда туған, [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) — экономист, қаржыгер, қоғам қайраткері; Kaspi.kz-тің негізін қалаушылардың бірі, акционері және директорлар кеңесінің төрағасы, Қазақстан ұлттық таэквондо федерациясының президенті. == Білімі == [[Республикалық физика-математика мектебі]]нің түлегі ([[1996 жыл]])<ref>[https://e-history.kz/ru/contents/view/5_ministrov__vipusknikov_shkoli_imeni_o_zhautikova__4051 О. Жәутіков атындағы мектептің түлектері - 5министр ]{{Deadlink|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университетін]] «Экономист-қаржыгер» мамандығы бойынша ([[1998 жыл]]), [[Қазақстан-Ресей университетін|Ресей-Қазақстан қазіргі заманғы гуманитарлық университетін]] «Қаржыгер» мамандығы бойынша» ([[2002 жыл]]) бітірген. 1987 - 1989 жж. – КСРО қарулы күштері қатарында әскери қызмет атқарған<ref>[https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=39154620#pos=1;-69 Ким Вячеслав Константинович (дербес анықтама)]</ref>. == Мансабы == 1990 ж. серіктесімен бірге Коноваловтың офтальмологиялық клиникасын құрды<ref name="forbes.kz">[https://forbes.kz/leader/biznesmen_goda_-_2020_1614684853 Forbes Kazakhstan ұсынады: 2020 жыл бизнесмені]</ref>. 1996 - 2004 жж. – «ALTAIR» АҚ, «Азия Техникс» ЖШС, «ATG» ЖШС компанияларында бөлшек сауда бизнесімен, электрондық техниканы дистрибуциялаумен айналысты. 1993 - 2005 жж. – «Планета электроники» сауда желісінің негізін қалаушылары мен иелерінің бірі <ref name="forbes.kz"/>. 2003 - 2004 жж. – Қазақстандық тауар өндірушілер мен техника қауымдастығының қадағалау кеңесінің төрағасы <ref name="Вячеслав Кимнің қызметі">[http://newspaper.kz/deyatelnost-vyacheslava-kima-6793 Вячеслав Кимнің қызметі]</ref>. 2004 - 2005 жж. – «Азия ТехниксГрупп» АҚ президенті<ref>[https://kursiv.kz/news/2008-06/zdorovyy-perfekcionizm Салауатты перфекционизм] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220111153117/https://kursiv.kz/news/2008-06/zdorovyy-perfekcionizm |date=2022-01-11 }}</ref>. 2004 - 2006 жж. – Қазақстан Республикасының экономика және бюджеттік жоспарлау министрінің кеңесшісі <ref>[https://100janaesim.ruh.kz/ru/participants/2017/vyacheslav-kim.html Қазақстандағы 100 жаңа есім – Вячеслав Ким] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220111153114/https://100janaesim.ruh.kz/ru/participants/2017/vyacheslav-kim.html |date=2022-01-11 }}</ref>. 2005 - 2006 жж. – «Қазақстан Темір Жолы» АҚ экономика жөніндегі басқарушы директоры <ref>[https://www.zakon.kz/4585653-prezidentom-federacii-taekvondo.html Қазақстанның Таеквондо федерациясының президенті болып танымал банкир Вячеслав Ким сайланды] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210804170410/https://www.zakon.kz/4585653-prezidentom-federacii-taekvondo.html |date=2021-08-04 }}</ref>. == Kaspi.kz== 2002 - 2006 жж. – «Банк «Каспийский» АҚ акционері және директорлар кеңесінің мүшесі <ref>[https://kase.kz/ru/news/show/100646 «Банк «Каспийский» ААҚ (Қазақстан) директорлар кеңесінің құрамы өзгерді]</ref>. 2006 - 2008 жж. – «Банк «Каспийский» АҚ ірі акционері және директорлар кеңесінің төрағасы <ref>[https://kase.kz/ru/news/show/1007103 «Банк «Каспийский» АҚ (Қазақстан) өзінің ірі акционерлері туралы ақпарат берді]</ref>. 2008 ж. бастап «[[Kaspi Bank]]» АҚ директорлар кеңесінің төрағасы қызметін атқарады <ref>[https://kase.kz/files/emitters/CSBN/CSBN_reliz_181108.pdf Топ-менеджмент өзінің жаңа kaspi bank брендін таныстырды]</ref>. 2018 жылғы 5 желтоқсаннан бастап Kaspi.kz директорлар кеңесінің төрағасы <ref>[https://www.zakon.kz/4948739-izbran-predsedatel-soveta-direktorov-ao.html Kaspi.kz АҚ директорлар кеңесінің төрағасы сайланды] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220111153115/https://www.zakon.kz/4948739-izbran-predsedatel-soveta-direktorov-ao.html |date=2022-01-11 }}</ref>. Kaspi.kz IPO-сы 2020 жылдың қазан айында Лондон қор биржасында сәтті өткізілгеннен кейін Bloomberg ақпараттық агенттігінің бағалауы бойынша Вячеслав Кимге тиесілі акциялар пакетінің құны 1,9 миллиард АҚШ долларын құрады <ref>[https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-10-15/kazakh-fintech-s-ipo-raises-870-million-amid-pandemic-boost Digital Frenzy Creates Two Billionaires in U.K. Fintech IPO]</ref><ref>[https://kapital.kz/finance/90599/kompaniya-kaspi-kz-ob-yavila-ob-uspeshnom-provedenii-ipo.html Kaspi.kz компаниясы IPO-ның сәтті өткізілгенін хабарлады]</ref>. 2020 жылғы 21 ақпанда Қазақстан президенті [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] Вячеслав Киммен және Kaspi.kz басқарма төрағасы [[Михаил Ломтадзе]]мен кездесу өткізді, кездесу барысында цифрлық сервистерді дамыту стратегиясы, Қазақстандағы электрондық коммерцияның өсу перспективасы, сондай-ақ компанияның шағын және орта бизнесті қолдау жоспарлары талқыланды. Президент Kaspi.kz қызметіне техникалық инновацияларды енгізудің маңыздылығын атап өтті <ref>[http://www.akorda.kz/ru/events/akorda_news/meetings_and_receptions/glava-gosudarstva-provel-ryad-vstrech-4 Мемлекет басшысы бірқатар кездесулер өткізді]</ref><ref>[https://informburo.kz/novosti/tokaev-prinyal-rukovodstvo-kaspikz-kim-i-lomtadze-rasskazali-prezidentu-o-podgotovke-k-ipo-102488.html Тоқаев Kaspi.kz басшыларын қабылдады. Ким мен Ломтадзе президентке IPO-ға дайындық туралы айтып өтті]</ref>. Бір жылдан кейін 2021 жылғы 26 ақпанда Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Kaspi.kz негізін қалаушылар - Вячеслав Киммен және Михаилом Ломтадземен екінші кездесу өткізді, оның барысында мемлекеттік органдар мен Kaspi.kz-тің бірлескен қызметінің перспективалық бағыттары айқындалды, соның ішінде Қазақстандағы қолма-қол ақшасыз төлемдерді дамытуға қатысты мәселелер нақтыланды<ref>[https://www.kazpravda.kz/news/prezident2/tokaev-i-osnovateli-kaspikz-obsudili-sovmestnuu-deyatelnost-gosorganov-i-kompanii Тоқаев пен Kaspi.kz негізін қалаушылар мемлекеттік органдар мен компаниялардың бірлескен қызметін талқылады]</ref>. == Басқа жобалар == 2013 ж. бастап [[Kolesa Group]] компаниясының тең иеленушісі <ref>[https://profit.kz/news/9454/Kolesa-i-Krisha-smenili-vladelcev «Колеса» мен «Крышаның» иелері өзгерді]</ref>. 2016 - 2019 жж. – «Аллюр Компаниялар Тобы» АҚ директорлар кеңесінің мүшесі және тәуелсіз директоры <ref>[https://www.allurgroup.kz/ru/corp/izmenen-sostav-soveta-direktorov-kompanii-allurgroup-corp AllurGroup компаниясының директорлар кеңесінің құрамы өзгерді] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210116074618/https://www.allurgroup.kz/ru/corp/izmenen-sostav-soveta-direktorov-kompanii-allurgroup-corp |date=2021-01-16 }}</ref>. 2015 ж. бастап – «Алсеко» компаниясының тең иеленушісі <ref>[https://forbes.kz//finances/markets/vyacheslav_kim_i_mihail_lomtadze_priobreli_90_aktsiy_ao_alseko Вячеслав Ким мен Михаил Ломтадзе «АЛСЕКО» АҚ акцияларының 90%-ын сатып алды ]</ref>. 2017 жылдан 2019 жылға дейін – «[[Magnum Cash & Carry|Magnum]]» сауда желісінің тең иеленушісі <ref>[https://forbes.kz/finances/finance/vyacheslav_kim_vyikupil_u_kenesa_rakisheva_dolyu_v_magnum Вячеслав Ким Кеңес Рақышевтан Magnum-дағы үлесін сатып алды]</ref>. 2019 ж. бастап – «Magnum» сауда желісінің қадағалау кеңесінің төрағасы <ref>[https://forbes.kz/process/priklyucheniya_magnuma «Магнумның» оқиғалары]</ref>. == Қаржылық жағдайы == 2002 жылдан бастап Вячеслав Ким жыл сайын [[Forbes|Forbes Kazakhstan]] журналы жариялап отыратын Қазақстандағы ең бай адамдардың тізімінің жоғарғы орындарынан көрініп келеді. Ол 2012 жылғы 24-ші орыннан 2020 жылы 8-ші орынға көтерілді, әл-ауқаты 639 миллион долларға бағаланды <ref>[https://forbes.kz/ranking/50_bogateyshih_biznesmenov_kazahstana_-_2020 Қазақстанның ең дәулетті 50 бизнесмені – 2020]</ref>. 2019 жылғы 15 қазанда Қазақстанның ең беделді бизнесмендердің ондығына кірді <ref>[https://forbes.kz/ranking/50_samyih_vliyatelnyih_biznesmenov_-_2019 ең беделді 50 бизнесмен - 2019]</ref>. 2020 жылы Forbes Kazakhstan журналының редакциясы өз тарихында алғаш рет бірден екі кәсіпкерді – Kaspi.kz негізін қалаушы Вячеслав Ким мен компанияның негізін қалаушы және басқарма төрағасы Михаил Ломтадзені «Жыл бизнесмені» атағының лауреаттары деп жариялады <ref>[https://forbes.kz/leader/duumvirat_forbes_kazakhstan_opredelilsya_s_vyiborom_luchshego_biznesmena_2020_goda Дуумвират: Forbes Kazakhstan 2020 жылдың үздік бизнесменін таңдады]</ref>. == Қоғамдық қызметі == === Қоғамдық және спорт ұйымдарын қолдау === 2016 - 2019 жж. – Қазақстан Республикасындағы Кендо және Иайдо федерациясының президенті <ref>[http://kendo.kz Kazakhstan Kendo Federation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210226191711/https://kendo.kz/ |date=2021-02-26 }}</ref>. 2013 жылғы 11 қарашадан бастап қазіргі уақытқа дейін – Қазақстан ұлттық таеквондо федерациясының президенті<ref>[https://kapital.kz/naznacheniya/23225/prezidentom-federatsii-tayekvondo-izbran-vyacheslav-kim.html Таэквондо федерациясының президенті болып Вячеслав Ким сайланды]</ref><ref>[http://kaztkd.kz/ru/page/governance Қазақстан таеквондо WT федерациясының басшылығы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220121171837/http://kaztkd.kz/ru/page/governance |date=2022-01-21 }}</ref>. Таэквондо федерациясын басқарған кезде Вячеслав Ким федерацияны қаржыландыруды жолға қойды, спортшылар барлық қажетті формамен, спорттық құрал-жабдықпен қамтамасыз етілді. Жаттықтырушылар командасы спорттың осы түрінде дәстүрлі түрде жақсы нәтиже көрсетіп жүрген елдердің мамандарымен толықты <ref name="Вячеслав Кимнің қызметі"/>. 2017 жылғы 13 сәуірден бастап «FizmatEndowmentFund» қоғамдық қорының қамқоршылық кеңесінің құрамына кіреді <ref>[https://endowmentfund.fizmat.kz/site/squad «Fizmat Endowment Fund» қоғамдық қорының қамқоршылық кеңесінің құрамы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220121171839/https://endowmentfund.fizmat.kz/site/squad |date=2022-01-21 }}</ref>, член совета директоров Республиканской физико-математической школы<ref>[https://fizmat.kz/sovet-direktorov «Республикалық физика-математика мектебі» коммерциялық емес акционерлік қоғамының директорлар кеңесі]</ref>. 2018 жылы «AlmatyTriathlonFederation» Алматы триатлон федерациясының қамқоршылық кеңесінің құрамына кірді<ref>[https://almatytriathlon.org/ru/st/popechitel-skij-sovet «Almaty Triathlon Federation» ҚБ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220121171837/https://almatytriathlon.org/ru/st/popechitel-skij-sovet |date=2022-01-21 }}</ref>. 2019 жылдан бастап Қазақстан ұлттық географиялық қоғамы – «Kazakhgeography» РҚБ қамқоршылық кеңесінің мүшесі<ref>[https://forbes.kz/ranking/object/54 Қазақстанның ең беделді 50 бизнесмені (2020 ж. желтоқсан)]</ref><ref>[https://qazaqgeography.kz/ru/about «QazaqGeography» РҚБ қамқоршылық кеңесі]</ref>. === Қайырымдылық қызметі === 2010 - 2014 жж. – «Аяла» қайырымдылық қорына «Тыныс ал, балақай» жобасы бойынша демеушілік көмек көрсетті<ref>[https://time.kz/articles/va-bank/2014/03/06/zhizn-dorozhe-deneg Өмір ақшадан қымбат]</ref>. 2016 жылдан бастап «Мейірімділік» ерікті қоғамының қамқоршылық кеңесінің мүшесі<ref>[https://www.pronline.ru/Viachieslav-Kim-otkryl-dom-dlia-proiekta-Autizm-pobiedim.html Вячеслав Ким «Аутизмді жеңеміз» жобасына үй ашты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211215110640/https://www.pronline.ru/Viachieslav-Kim-otkryl-dom-dlia-proiekta-Autizm-pobiedim.html |date=2021-12-15 }}</ref><ref>[https://detdom.kz/board-of-trustees «Мейірімділік» ерікті қоғамы» қоғамдық қорының қамқоршылық кеңесі]</ref>. 2017 жылғы наурыз айында Вячеслав Ким Михаил Ломтадземен бірге «Аутизмді жеңеміз» жобасына ауданы 1400 шаршы метр күрделі жөндеуден өткен ғимаратты сыйға тартты <ref>[https://forbes.kz/news/2017/04/04/newsid_140090 Алматыда «Аутизмді жеңеміз» жобасының қоныс тойы өтті]</ref>. 2013 жылдан бастап «Өз бизнесіңді жаса» жобасы бойынша «Сәби» қайырымдылық қорының қамқоршылары мен серіктестерінің бірі<ref>[https://kapital.kz/business/67340/kenes-rakishev-i-vyacheslav-kim-vruchili-260-tysyach-molodym-biznesmenam.html Кеңес Рақышев пен Вячеслав Ким жас кәсіпкерлерге $260 мың табыс етті]</ref><ref>[https://tengrinews.kz/private_finance/startoval-priem-zayavok-uchastie-konkurse-postroy-svoy-356186/ «Өз бизнесіңді жаса» конкурсына қатысуға өтінімдерді қабылдау басталды]</ref>. 2020 жылы Kaspi.kz негізін қалаушылар Вячеслав Ким мен Михаил Ломтадзе коронавирус пандемиясымен күреске белсенді түрде қатысып, Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау жүйесіне қаржылық қолдау көрсетті, экспресс-тестілер мен ӨЖЖ аппараттарын сатып алуға 100 миллион теңге бөлді<ref>[https://tengrinews.kz/medicine/fond-sabi-kaspikz-vyidelili-200-millionov-tenge-ekspress-395335 «Сәби» қоры мен Kaspi.kz коронавирусқа арналған экспресс-тестіге 200 миллион теңге бөлді]</ref> және пандемиямен күресу үшін мемлекетке 100 жедел жәрдем көлігін тегін берді<ref>[https://informburo.kz/novosti/kaspikz-darit-100-mashin-skoroy-pomoshchi.html Kaspi.kz 100 жедел жәрдем көлігін сыйға тартады]</ref>. == Марапаттары == * [[Құрмет ордені|«Құрмет» ордені]] (14 желтоқсан 2007 жыл) – экономиканы, әлеуметтік саланы дамытуға сіңірген еңбегі және белсенді қоғамдық қызметі үшін <ref>[https://kapital.kz/business/50967/izmenen-sostav-soveta-direktorov-kompanii-allurgroup.html AllurGroup компаниясының директорлар кеңесінің құрамы өзгерді]</ref>. * [[Парасат ордені|«Парасат» ордені]] (13 желтоқсан 2016 жыл) – Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуына қосқан елеулі үлесі үшін <ref>[https://24.kz/ru/archive/news/25-letie-nezavisimosti/item/153518-gosudarstvennye-nagrady ҚР Премьер-Министрі мемлекеттік наградалар табыстады]</ref>. * [[Ерен еңбегі үшін медалі|«Еңбегі үшін» төсбелгісі]] және [[Алматы]] құрметті азаматы атағы (15 қыркүйек 2019 жыл) – қаланың дамуына қосқан ерекше үлесі үшін<ref>[https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/sagintaev-nagradil-nurpeisova-379145/ Б.Сағынтаев Нұрпейісовті марапаттады]</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан кәсіпкерлері]] [[Санат:Республикалық физика-математика мектебінің түлектері]] [[Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті түлектері]] [[Санат:Қазақстан банкирлері]] [[Санат:Қазақстан миллиардерлері]] cis0zwp7m03wp0ve3nqvxh7mo2fbrul 3650088 3650085 2026-09-02T05:58:36Z Ольга Муравьева 13177 /* Kaspi.kz */ 3650088 wikitext text/x-wiki {{Кәсіпкер |Есімі = Вячеслав Константинович Ким |Шынайы есімі = Вячеслав Константинович Ким |Сурет = Vyacheslav-kim-11.png |Ені = |Сурет тақырыбы = |Туған кездегі есімі = |Туған күні = 12.06.1969 |Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]] |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = [[Қазақстан]] |Компания 1 = [[Kaspi Bank]] |Лауазымы 1 = [[Экономист]]<br>[[Инвестор]]<br>[[Меценат]] |Компания 2 = |Лауазымы 2 = |Компания 3 = |Лауазымы 3 = |Компания 4 = |Лауазымы 4 = |Білімі = Қазақстан-Ресей университеті |Марапаттары = {{қатар | {{Құрмет ордені}} | {{Парасат ордені}} | {{2 дәрежелі Барыс ордені}} }} |Жұбайы=Татьяна Ким}} '''Вячеслав Константинович Ким''' (1969 жылы 12 маусымда туған, [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) — экономист, қаржыгер, қоғам қайраткері; Kaspi.kz-тің негізін қалаушылардың бірі, акционері және директорлар кеңесінің төрағасы, Қазақстан ұлттық таэквондо федерациясының президенті. == Білімі == [[Республикалық физика-математика мектебі]]нің түлегі ([[1996 жыл]])<ref>[https://e-history.kz/ru/contents/view/5_ministrov__vipusknikov_shkoli_imeni_o_zhautikova__4051 О. Жәутіков атындағы мектептің түлектері - 5министр ]{{Deadlink|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университетін]] «Экономист-қаржыгер» мамандығы бойынша ([[1998 жыл]]), [[Қазақстан-Ресей университетін|Ресей-Қазақстан қазіргі заманғы гуманитарлық университетін]] «Қаржыгер» мамандығы бойынша» ([[2002 жыл]]) бітірген. 1987 - 1989 жж. – КСРО қарулы күштері қатарында әскери қызмет атқарған<ref>[https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=39154620#pos=1;-69 Ким Вячеслав Константинович (дербес анықтама)]</ref>. == Мансабы == 1990 ж. серіктесімен бірге Коноваловтың офтальмологиялық клиникасын құрды<ref name="forbes.kz">[https://forbes.kz/leader/biznesmen_goda_-_2020_1614684853 Forbes Kazakhstan ұсынады: 2020 жыл бизнесмені]</ref>. 1996 - 2004 жж. – «ALTAIR» АҚ, «Азия Техникс» ЖШС, «ATG» ЖШС компанияларында бөлшек сауда бизнесімен, электрондық техниканы дистрибуциялаумен айналысты. 1993 - 2005 жж. – «Планета электроники» сауда желісінің негізін қалаушылары мен иелерінің бірі <ref name="forbes.kz"/>. 2003 - 2004 жж. – Қазақстандық тауар өндірушілер мен техника қауымдастығының қадағалау кеңесінің төрағасы <ref name="Вячеслав Кимнің қызметі">[http://newspaper.kz/deyatelnost-vyacheslava-kima-6793 Вячеслав Кимнің қызметі]</ref>. 2004 - 2005 жж. – «Азия ТехниксГрупп» АҚ президенті<ref>[https://kursiv.kz/news/2008-06/zdorovyy-perfekcionizm Салауатты перфекционизм] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220111153117/https://kursiv.kz/news/2008-06/zdorovyy-perfekcionizm |date=2022-01-11 }}</ref>. 2004 - 2006 жж. – Қазақстан Республикасының экономика және бюджеттік жоспарлау министрінің кеңесшісі <ref>[https://100janaesim.ruh.kz/ru/participants/2017/vyacheslav-kim.html Қазақстандағы 100 жаңа есім – Вячеслав Ким] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220111153114/https://100janaesim.ruh.kz/ru/participants/2017/vyacheslav-kim.html |date=2022-01-11 }}</ref>. 2005 - 2006 жж. – «Қазақстан Темір Жолы» АҚ экономика жөніндегі басқарушы директоры <ref>[https://www.zakon.kz/4585653-prezidentom-federacii-taekvondo.html Қазақстанның Таеквондо федерациясының президенті болып танымал банкир Вячеслав Ким сайланды] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210804170410/https://www.zakon.kz/4585653-prezidentom-federacii-taekvondo.html |date=2021-08-04 }}</ref>. == Kaspi.kz== 2002 - 2006 жж. – «Банк «Каспийский» АҚ акционері және директорлар кеңесінің мүшесі <ref>[https://kase.kz/ru/news/show/100646 «Банк «Каспийский» ААҚ (Қазақстан) директорлар кеңесінің құрамы өзгерді]</ref>. 2006 - 2008 жж. – «Банк «Каспийский» АҚ ірі акционері және директорлар кеңесінің төрағасы <ref>[https://kase.kz/ru/news/show/1007103 «Банк «Каспийский» АҚ (Қазақстан) өзінің ірі акционерлері туралы ақпарат берді]</ref>. 2008 ж. бастап «[[Kaspi Bank]]» АҚ директорлар кеңесінің төрағасы қызметін атқарады <ref>[https://kase.kz/files/emitters/CSBN/CSBN_reliz_181108.pdf Топ-менеджмент өзінің жаңа kaspi bank брендін таныстырды]</ref>. 2018 жылғы 5 желтоқсаннан бастап Kaspi.kz директорлар кеңесінің төрағасы <ref>[https://www.zakon.kz/4948739-izbran-predsedatel-soveta-direktorov-ao.html Kaspi.kz АҚ директорлар кеңесінің төрағасы сайланды] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220111153115/https://www.zakon.kz/4948739-izbran-predsedatel-soveta-direktorov-ao.html |date=2022-01-11 }}</ref>. Kaspi.kz IPO-сы 2020 жылдың қазан айында Лондон қор биржасында сәтті өткізілгеннен кейін Bloomberg ақпараттық агенттігінің бағалауы бойынша Вячеслав Кимге тиесілі акциялар пакетінің құны 1,9 миллиард АҚШ долларын құрады <ref>[https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-10-15/kazakh-fintech-s-ipo-raises-870-million-amid-pandemic-boost Digital Frenzy Creates Two Billionaires in U.K. Fintech IPO]</ref><ref>[https://kapital.kz/finance/90599/kompaniya-kaspi-kz-ob-yavila-ob-uspeshnom-provedenii-ipo.html Kaspi.kz компаниясы IPO-ның сәтті өткізілгенін хабарлады]</ref>. [[File:Vyacheslav-kim-24.png|thumb|left|200px|Вячеслав Константинович Ким]] 2020 жылғы 21 ақпанда Қазақстан президенті [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] Вячеслав Киммен және Kaspi.kz басқарма төрағасы [[Михаил Ломтадзе]]мен кездесу өткізді, кездесу барысында цифрлық сервистерді дамыту стратегиясы, Қазақстандағы электрондық коммерцияның өсу перспективасы, сондай-ақ компанияның шағын және орта бизнесті қолдау жоспарлары талқыланды. Президент Kaspi.kz қызметіне техникалық инновацияларды енгізудің маңыздылығын атап өтті <ref>[http://www.akorda.kz/ru/events/akorda_news/meetings_and_receptions/glava-gosudarstva-provel-ryad-vstrech-4 Мемлекет басшысы бірқатар кездесулер өткізді]</ref><ref>[https://informburo.kz/novosti/tokaev-prinyal-rukovodstvo-kaspikz-kim-i-lomtadze-rasskazali-prezidentu-o-podgotovke-k-ipo-102488.html Тоқаев Kaspi.kz басшыларын қабылдады. Ким мен Ломтадзе президентке IPO-ға дайындық туралы айтып өтті]</ref>. Бір жылдан кейін 2021 жылғы 26 ақпанда Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Kaspi.kz негізін қалаушылар - Вячеслав Киммен және Михаилом Ломтадземен екінші кездесу өткізді, оның барысында мемлекеттік органдар мен Kaspi.kz-тің бірлескен қызметінің перспективалық бағыттары айқындалды, соның ішінде Қазақстандағы қолма-қол ақшасыз төлемдерді дамытуға қатысты мәселелер нақтыланды<ref>[https://www.kazpravda.kz/news/prezident2/tokaev-i-osnovateli-kaspikz-obsudili-sovmestnuu-deyatelnost-gosorganov-i-kompanii Тоқаев пен Kaspi.kz негізін қалаушылар мемлекеттік органдар мен компаниялардың бірлескен қызметін талқылады]</ref>. == Басқа жобалар == 2013 ж. бастап [[Kolesa Group]] компаниясының тең иеленушісі <ref>[https://profit.kz/news/9454/Kolesa-i-Krisha-smenili-vladelcev «Колеса» мен «Крышаның» иелері өзгерді]</ref>. 2016 - 2019 жж. – «Аллюр Компаниялар Тобы» АҚ директорлар кеңесінің мүшесі және тәуелсіз директоры <ref>[https://www.allurgroup.kz/ru/corp/izmenen-sostav-soveta-direktorov-kompanii-allurgroup-corp AllurGroup компаниясының директорлар кеңесінің құрамы өзгерді] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210116074618/https://www.allurgroup.kz/ru/corp/izmenen-sostav-soveta-direktorov-kompanii-allurgroup-corp |date=2021-01-16 }}</ref>. 2015 ж. бастап – «Алсеко» компаниясының тең иеленушісі <ref>[https://forbes.kz//finances/markets/vyacheslav_kim_i_mihail_lomtadze_priobreli_90_aktsiy_ao_alseko Вячеслав Ким мен Михаил Ломтадзе «АЛСЕКО» АҚ акцияларының 90%-ын сатып алды ]</ref>. 2017 жылдан 2019 жылға дейін – «[[Magnum Cash & Carry|Magnum]]» сауда желісінің тең иеленушісі <ref>[https://forbes.kz/finances/finance/vyacheslav_kim_vyikupil_u_kenesa_rakisheva_dolyu_v_magnum Вячеслав Ким Кеңес Рақышевтан Magnum-дағы үлесін сатып алды]</ref>. 2019 ж. бастап – «Magnum» сауда желісінің қадағалау кеңесінің төрағасы <ref>[https://forbes.kz/process/priklyucheniya_magnuma «Магнумның» оқиғалары]</ref>. == Қаржылық жағдайы == 2002 жылдан бастап Вячеслав Ким жыл сайын [[Forbes|Forbes Kazakhstan]] журналы жариялап отыратын Қазақстандағы ең бай адамдардың тізімінің жоғарғы орындарынан көрініп келеді. Ол 2012 жылғы 24-ші орыннан 2020 жылы 8-ші орынға көтерілді, әл-ауқаты 639 миллион долларға бағаланды <ref>[https://forbes.kz/ranking/50_bogateyshih_biznesmenov_kazahstana_-_2020 Қазақстанның ең дәулетті 50 бизнесмені – 2020]</ref>. 2019 жылғы 15 қазанда Қазақстанның ең беделді бизнесмендердің ондығына кірді <ref>[https://forbes.kz/ranking/50_samyih_vliyatelnyih_biznesmenov_-_2019 ең беделді 50 бизнесмен - 2019]</ref>. 2020 жылы Forbes Kazakhstan журналының редакциясы өз тарихында алғаш рет бірден екі кәсіпкерді – Kaspi.kz негізін қалаушы Вячеслав Ким мен компанияның негізін қалаушы және басқарма төрағасы Михаил Ломтадзені «Жыл бизнесмені» атағының лауреаттары деп жариялады <ref>[https://forbes.kz/leader/duumvirat_forbes_kazakhstan_opredelilsya_s_vyiborom_luchshego_biznesmena_2020_goda Дуумвират: Forbes Kazakhstan 2020 жылдың үздік бизнесменін таңдады]</ref>. == Қоғамдық қызметі == === Қоғамдық және спорт ұйымдарын қолдау === 2016 - 2019 жж. – Қазақстан Республикасындағы Кендо және Иайдо федерациясының президенті <ref>[http://kendo.kz Kazakhstan Kendo Federation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210226191711/https://kendo.kz/ |date=2021-02-26 }}</ref>. 2013 жылғы 11 қарашадан бастап қазіргі уақытқа дейін – Қазақстан ұлттық таеквондо федерациясының президенті<ref>[https://kapital.kz/naznacheniya/23225/prezidentom-federatsii-tayekvondo-izbran-vyacheslav-kim.html Таэквондо федерациясының президенті болып Вячеслав Ким сайланды]</ref><ref>[http://kaztkd.kz/ru/page/governance Қазақстан таеквондо WT федерациясының басшылығы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220121171837/http://kaztkd.kz/ru/page/governance |date=2022-01-21 }}</ref>. Таэквондо федерациясын басқарған кезде Вячеслав Ким федерацияны қаржыландыруды жолға қойды, спортшылар барлық қажетті формамен, спорттық құрал-жабдықпен қамтамасыз етілді. Жаттықтырушылар командасы спорттың осы түрінде дәстүрлі түрде жақсы нәтиже көрсетіп жүрген елдердің мамандарымен толықты <ref name="Вячеслав Кимнің қызметі"/>. 2017 жылғы 13 сәуірден бастап «FizmatEndowmentFund» қоғамдық қорының қамқоршылық кеңесінің құрамына кіреді <ref>[https://endowmentfund.fizmat.kz/site/squad «Fizmat Endowment Fund» қоғамдық қорының қамқоршылық кеңесінің құрамы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220121171839/https://endowmentfund.fizmat.kz/site/squad |date=2022-01-21 }}</ref>, член совета директоров Республиканской физико-математической школы<ref>[https://fizmat.kz/sovet-direktorov «Республикалық физика-математика мектебі» коммерциялық емес акционерлік қоғамының директорлар кеңесі]</ref>. 2018 жылы «AlmatyTriathlonFederation» Алматы триатлон федерациясының қамқоршылық кеңесінің құрамына кірді<ref>[https://almatytriathlon.org/ru/st/popechitel-skij-sovet «Almaty Triathlon Federation» ҚБ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220121171837/https://almatytriathlon.org/ru/st/popechitel-skij-sovet |date=2022-01-21 }}</ref>. 2019 жылдан бастап Қазақстан ұлттық географиялық қоғамы – «Kazakhgeography» РҚБ қамқоршылық кеңесінің мүшесі<ref>[https://forbes.kz/ranking/object/54 Қазақстанның ең беделді 50 бизнесмені (2020 ж. желтоқсан)]</ref><ref>[https://qazaqgeography.kz/ru/about «QazaqGeography» РҚБ қамқоршылық кеңесі]</ref>. === Қайырымдылық қызметі === 2010 - 2014 жж. – «Аяла» қайырымдылық қорына «Тыныс ал, балақай» жобасы бойынша демеушілік көмек көрсетті<ref>[https://time.kz/articles/va-bank/2014/03/06/zhizn-dorozhe-deneg Өмір ақшадан қымбат]</ref>. 2016 жылдан бастап «Мейірімділік» ерікті қоғамының қамқоршылық кеңесінің мүшесі<ref>[https://www.pronline.ru/Viachieslav-Kim-otkryl-dom-dlia-proiekta-Autizm-pobiedim.html Вячеслав Ким «Аутизмді жеңеміз» жобасына үй ашты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211215110640/https://www.pronline.ru/Viachieslav-Kim-otkryl-dom-dlia-proiekta-Autizm-pobiedim.html |date=2021-12-15 }}</ref><ref>[https://detdom.kz/board-of-trustees «Мейірімділік» ерікті қоғамы» қоғамдық қорының қамқоршылық кеңесі]</ref>. 2017 жылғы наурыз айында Вячеслав Ким Михаил Ломтадземен бірге «Аутизмді жеңеміз» жобасына ауданы 1400 шаршы метр күрделі жөндеуден өткен ғимаратты сыйға тартты <ref>[https://forbes.kz/news/2017/04/04/newsid_140090 Алматыда «Аутизмді жеңеміз» жобасының қоныс тойы өтті]</ref>. 2013 жылдан бастап «Өз бизнесіңді жаса» жобасы бойынша «Сәби» қайырымдылық қорының қамқоршылары мен серіктестерінің бірі<ref>[https://kapital.kz/business/67340/kenes-rakishev-i-vyacheslav-kim-vruchili-260-tysyach-molodym-biznesmenam.html Кеңес Рақышев пен Вячеслав Ким жас кәсіпкерлерге $260 мың табыс етті]</ref><ref>[https://tengrinews.kz/private_finance/startoval-priem-zayavok-uchastie-konkurse-postroy-svoy-356186/ «Өз бизнесіңді жаса» конкурсына қатысуға өтінімдерді қабылдау басталды]</ref>. 2020 жылы Kaspi.kz негізін қалаушылар Вячеслав Ким мен Михаил Ломтадзе коронавирус пандемиясымен күреске белсенді түрде қатысып, Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау жүйесіне қаржылық қолдау көрсетті, экспресс-тестілер мен ӨЖЖ аппараттарын сатып алуға 100 миллион теңге бөлді<ref>[https://tengrinews.kz/medicine/fond-sabi-kaspikz-vyidelili-200-millionov-tenge-ekspress-395335 «Сәби» қоры мен Kaspi.kz коронавирусқа арналған экспресс-тестіге 200 миллион теңге бөлді]</ref> және пандемиямен күресу үшін мемлекетке 100 жедел жәрдем көлігін тегін берді<ref>[https://informburo.kz/novosti/kaspikz-darit-100-mashin-skoroy-pomoshchi.html Kaspi.kz 100 жедел жәрдем көлігін сыйға тартады]</ref>. == Марапаттары == * [[Құрмет ордені|«Құрмет» ордені]] (14 желтоқсан 2007 жыл) – экономиканы, әлеуметтік саланы дамытуға сіңірген еңбегі және белсенді қоғамдық қызметі үшін <ref>[https://kapital.kz/business/50967/izmenen-sostav-soveta-direktorov-kompanii-allurgroup.html AllurGroup компаниясының директорлар кеңесінің құрамы өзгерді]</ref>. * [[Парасат ордені|«Парасат» ордені]] (13 желтоқсан 2016 жыл) – Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуына қосқан елеулі үлесі үшін <ref>[https://24.kz/ru/archive/news/25-letie-nezavisimosti/item/153518-gosudarstvennye-nagrady ҚР Премьер-Министрі мемлекеттік наградалар табыстады]</ref>. * [[Ерен еңбегі үшін медалі|«Еңбегі үшін» төсбелгісі]] және [[Алматы]] құрметті азаматы атағы (15 қыркүйек 2019 жыл) – қаланың дамуына қосқан ерекше үлесі үшін<ref>[https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/sagintaev-nagradil-nurpeisova-379145/ Б.Сағынтаев Нұрпейісовті марапаттады]</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан кәсіпкерлері]] [[Санат:Республикалық физика-математика мектебінің түлектері]] [[Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті түлектері]] [[Санат:Қазақстан банкирлері]] [[Санат:Қазақстан миллиардерлері]] hw0u5iknadaqabmlrdkjk9rddfyvrd8 3650090 3650088 2026-09-02T06:09:24Z Ольга Муравьева 13177 /* Қоғамдық қызметі */ 3650090 wikitext text/x-wiki {{Кәсіпкер |Есімі = Вячеслав Константинович Ким |Шынайы есімі = Вячеслав Константинович Ким |Сурет = Vyacheslav-kim-11.png |Ені = |Сурет тақырыбы = |Туған кездегі есімі = |Туған күні = 12.06.1969 |Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]] |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = [[Қазақстан]] |Компания 1 = [[Kaspi Bank]] |Лауазымы 1 = [[Экономист]]<br>[[Инвестор]]<br>[[Меценат]] |Компания 2 = |Лауазымы 2 = |Компания 3 = |Лауазымы 3 = |Компания 4 = |Лауазымы 4 = |Білімі = Қазақстан-Ресей университеті |Марапаттары = {{қатар | {{Құрмет ордені}} | {{Парасат ордені}} | {{2 дәрежелі Барыс ордені}} }} |Жұбайы=Татьяна Ким}} '''Вячеслав Константинович Ким''' (1969 жылы 12 маусымда туған, [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) — экономист, қаржыгер, қоғам қайраткері; Kaspi.kz-тің негізін қалаушылардың бірі, акционері және директорлар кеңесінің төрағасы, Қазақстан ұлттық таэквондо федерациясының президенті. == Білімі == [[Республикалық физика-математика мектебі]]нің түлегі ([[1996 жыл]])<ref>[https://e-history.kz/ru/contents/view/5_ministrov__vipusknikov_shkoli_imeni_o_zhautikova__4051 О. Жәутіков атындағы мектептің түлектері - 5министр ]{{Deadlink|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университетін]] «Экономист-қаржыгер» мамандығы бойынша ([[1998 жыл]]), [[Қазақстан-Ресей университетін|Ресей-Қазақстан қазіргі заманғы гуманитарлық университетін]] «Қаржыгер» мамандығы бойынша» ([[2002 жыл]]) бітірген. 1987 - 1989 жж. – КСРО қарулы күштері қатарында әскери қызмет атқарған<ref>[https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=39154620#pos=1;-69 Ким Вячеслав Константинович (дербес анықтама)]</ref>. == Мансабы == 1990 ж. серіктесімен бірге Коноваловтың офтальмологиялық клиникасын құрды<ref name="forbes.kz">[https://forbes.kz/leader/biznesmen_goda_-_2020_1614684853 Forbes Kazakhstan ұсынады: 2020 жыл бизнесмені]</ref>. 1996 - 2004 жж. – «ALTAIR» АҚ, «Азия Техникс» ЖШС, «ATG» ЖШС компанияларында бөлшек сауда бизнесімен, электрондық техниканы дистрибуциялаумен айналысты. 1993 - 2005 жж. – «Планета электроники» сауда желісінің негізін қалаушылары мен иелерінің бірі <ref name="forbes.kz"/>. 2003 - 2004 жж. – Қазақстандық тауар өндірушілер мен техника қауымдастығының қадағалау кеңесінің төрағасы <ref name="Вячеслав Кимнің қызметі">[http://newspaper.kz/deyatelnost-vyacheslava-kima-6793 Вячеслав Кимнің қызметі]</ref>. 2004 - 2005 жж. – «Азия ТехниксГрупп» АҚ президенті<ref>[https://kursiv.kz/news/2008-06/zdorovyy-perfekcionizm Салауатты перфекционизм] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220111153117/https://kursiv.kz/news/2008-06/zdorovyy-perfekcionizm |date=2022-01-11 }}</ref>. 2004 - 2006 жж. – Қазақстан Республикасының экономика және бюджеттік жоспарлау министрінің кеңесшісі <ref>[https://100janaesim.ruh.kz/ru/participants/2017/vyacheslav-kim.html Қазақстандағы 100 жаңа есім – Вячеслав Ким] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220111153114/https://100janaesim.ruh.kz/ru/participants/2017/vyacheslav-kim.html |date=2022-01-11 }}</ref>. 2005 - 2006 жж. – «Қазақстан Темір Жолы» АҚ экономика жөніндегі басқарушы директоры <ref>[https://www.zakon.kz/4585653-prezidentom-federacii-taekvondo.html Қазақстанның Таеквондо федерациясының президенті болып танымал банкир Вячеслав Ким сайланды] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210804170410/https://www.zakon.kz/4585653-prezidentom-federacii-taekvondo.html |date=2021-08-04 }}</ref>. == Kaspi.kz== 2002 - 2006 жж. – «Банк «Каспийский» АҚ акционері және директорлар кеңесінің мүшесі <ref>[https://kase.kz/ru/news/show/100646 «Банк «Каспийский» ААҚ (Қазақстан) директорлар кеңесінің құрамы өзгерді]</ref>. 2006 - 2008 жж. – «Банк «Каспийский» АҚ ірі акционері және директорлар кеңесінің төрағасы <ref>[https://kase.kz/ru/news/show/1007103 «Банк «Каспийский» АҚ (Қазақстан) өзінің ірі акционерлері туралы ақпарат берді]</ref>. 2008 ж. бастап «[[Kaspi Bank]]» АҚ директорлар кеңесінің төрағасы қызметін атқарады <ref>[https://kase.kz/files/emitters/CSBN/CSBN_reliz_181108.pdf Топ-менеджмент өзінің жаңа kaspi bank брендін таныстырды]</ref>. 2018 жылғы 5 желтоқсаннан бастап Kaspi.kz директорлар кеңесінің төрағасы <ref>[https://www.zakon.kz/4948739-izbran-predsedatel-soveta-direktorov-ao.html Kaspi.kz АҚ директорлар кеңесінің төрағасы сайланды] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220111153115/https://www.zakon.kz/4948739-izbran-predsedatel-soveta-direktorov-ao.html |date=2022-01-11 }}</ref>. Kaspi.kz IPO-сы 2020 жылдың қазан айында Лондон қор биржасында сәтті өткізілгеннен кейін Bloomberg ақпараттық агенттігінің бағалауы бойынша Вячеслав Кимге тиесілі акциялар пакетінің құны 1,9 миллиард АҚШ долларын құрады <ref>[https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-10-15/kazakh-fintech-s-ipo-raises-870-million-amid-pandemic-boost Digital Frenzy Creates Two Billionaires in U.K. Fintech IPO]</ref><ref>[https://kapital.kz/finance/90599/kompaniya-kaspi-kz-ob-yavila-ob-uspeshnom-provedenii-ipo.html Kaspi.kz компаниясы IPO-ның сәтті өткізілгенін хабарлады]</ref>. [[File:Vyacheslav-kim-24.png|thumb|left|200px|Вячеслав Константинович Ким]] 2020 жылғы 21 ақпанда Қазақстан президенті [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] Вячеслав Киммен және Kaspi.kz басқарма төрағасы [[Михаил Ломтадзе]]мен кездесу өткізді, кездесу барысында цифрлық сервистерді дамыту стратегиясы, Қазақстандағы электрондық коммерцияның өсу перспективасы, сондай-ақ компанияның шағын және орта бизнесті қолдау жоспарлары талқыланды. Президент Kaspi.kz қызметіне техникалық инновацияларды енгізудің маңыздылығын атап өтті <ref>[http://www.akorda.kz/ru/events/akorda_news/meetings_and_receptions/glava-gosudarstva-provel-ryad-vstrech-4 Мемлекет басшысы бірқатар кездесулер өткізді]</ref><ref>[https://informburo.kz/novosti/tokaev-prinyal-rukovodstvo-kaspikz-kim-i-lomtadze-rasskazali-prezidentu-o-podgotovke-k-ipo-102488.html Тоқаев Kaspi.kz басшыларын қабылдады. Ким мен Ломтадзе президентке IPO-ға дайындық туралы айтып өтті]</ref>. Бір жылдан кейін 2021 жылғы 26 ақпанда Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Kaspi.kz негізін қалаушылар - Вячеслав Киммен және Михаилом Ломтадземен екінші кездесу өткізді, оның барысында мемлекеттік органдар мен Kaspi.kz-тің бірлескен қызметінің перспективалық бағыттары айқындалды, соның ішінде Қазақстандағы қолма-қол ақшасыз төлемдерді дамытуға қатысты мәселелер нақтыланды<ref>[https://www.kazpravda.kz/news/prezident2/tokaev-i-osnovateli-kaspikz-obsudili-sovmestnuu-deyatelnost-gosorganov-i-kompanii Тоқаев пен Kaspi.kz негізін қалаушылар мемлекеттік органдар мен компаниялардың бірлескен қызметін талқылады]</ref>. == Басқа жобалар == 2013 ж. бастап [[Kolesa Group]] компаниясының тең иеленушісі <ref>[https://profit.kz/news/9454/Kolesa-i-Krisha-smenili-vladelcev «Колеса» мен «Крышаның» иелері өзгерді]</ref>. 2016 - 2019 жж. – «Аллюр Компаниялар Тобы» АҚ директорлар кеңесінің мүшесі және тәуелсіз директоры <ref>[https://www.allurgroup.kz/ru/corp/izmenen-sostav-soveta-direktorov-kompanii-allurgroup-corp AllurGroup компаниясының директорлар кеңесінің құрамы өзгерді] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210116074618/https://www.allurgroup.kz/ru/corp/izmenen-sostav-soveta-direktorov-kompanii-allurgroup-corp |date=2021-01-16 }}</ref>. 2015 ж. бастап – «Алсеко» компаниясының тең иеленушісі <ref>[https://forbes.kz//finances/markets/vyacheslav_kim_i_mihail_lomtadze_priobreli_90_aktsiy_ao_alseko Вячеслав Ким мен Михаил Ломтадзе «АЛСЕКО» АҚ акцияларының 90%-ын сатып алды ]</ref>. 2017 жылдан 2019 жылға дейін – «[[Magnum Cash & Carry|Magnum]]» сауда желісінің тең иеленушісі <ref>[https://forbes.kz/finances/finance/vyacheslav_kim_vyikupil_u_kenesa_rakisheva_dolyu_v_magnum Вячеслав Ким Кеңес Рақышевтан Magnum-дағы үлесін сатып алды]</ref>. 2019 ж. бастап – «Magnum» сауда желісінің қадағалау кеңесінің төрағасы <ref>[https://forbes.kz/process/priklyucheniya_magnuma «Магнумның» оқиғалары]</ref>. == Қаржылық жағдайы == 2002 жылдан бастап Вячеслав Ким жыл сайын [[Forbes|Forbes Kazakhstan]] журналы жариялап отыратын Қазақстандағы ең бай адамдардың тізімінің жоғарғы орындарынан көрініп келеді. Ол 2012 жылғы 24-ші орыннан 2020 жылы 8-ші орынға көтерілді, әл-ауқаты 639 миллион долларға бағаланды <ref>[https://forbes.kz/ranking/50_bogateyshih_biznesmenov_kazahstana_-_2020 Қазақстанның ең дәулетті 50 бизнесмені – 2020]</ref>. 2019 жылғы 15 қазанда Қазақстанның ең беделді бизнесмендердің ондығына кірді <ref>[https://forbes.kz/ranking/50_samyih_vliyatelnyih_biznesmenov_-_2019 ең беделді 50 бизнесмен - 2019]</ref>. 2020 жылы Forbes Kazakhstan журналының редакциясы өз тарихында алғаш рет бірден екі кәсіпкерді – Kaspi.kz негізін қалаушы Вячеслав Ким мен компанияның негізін қалаушы және басқарма төрағасы Михаил Ломтадзені «Жыл бизнесмені» атағының лауреаттары деп жариялады <ref>[https://forbes.kz/leader/duumvirat_forbes_kazakhstan_opredelilsya_s_vyiborom_luchshego_biznesmena_2020_goda Дуумвират: Forbes Kazakhstan 2020 жылдың үздік бизнесменін таңдады]</ref>. == Қоғамдық қызметі == === Қоғамдық және спорт ұйымдарын қолдау === [[File:Vyacheslav-kim-8.png|thumb|right|300px|Вячеслав Ким - Kaspi.kz компаниясының тең құрылтайшысы, акционері және Директорлар кеңесінің төрағасы, Alatau City Bank-тың жалғыз акционері әрі Алатау қаласын дамыту жөніндегі Кеңестің мүшесі.]] 2016 - 2019 жж. – Қазақстан Республикасындағы Кендо және Иайдо федерациясының президенті <ref>[http://kendo.kz Kazakhstan Kendo Federation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210226191711/https://kendo.kz/ |date=2021-02-26 }}</ref>. 2013 жылғы 11 қарашадан бастап қазіргі уақытқа дейін – Қазақстан ұлттық таеквондо федерациясының президенті<ref>[https://kapital.kz/naznacheniya/23225/prezidentom-federatsii-tayekvondo-izbran-vyacheslav-kim.html Таэквондо федерациясының президенті болып Вячеслав Ким сайланды]</ref><ref>[http://kaztkd.kz/ru/page/governance Қазақстан таеквондо WT федерациясының басшылығы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220121171837/http://kaztkd.kz/ru/page/governance |date=2022-01-21 }}</ref>. Таэквондо федерациясын басқарған кезде Вячеслав Ким федерацияны қаржыландыруды жолға қойды, спортшылар барлық қажетті формамен, спорттық құрал-жабдықпен қамтамасыз етілді. Жаттықтырушылар командасы спорттың осы түрінде дәстүрлі түрде жақсы нәтиже көрсетіп жүрген елдердің мамандарымен толықты <ref name="Вячеслав Кимнің қызметі"/>. 2017 жылғы 13 сәуірден бастап «FizmatEndowmentFund» қоғамдық қорының қамқоршылық кеңесінің құрамына кіреді <ref>[https://endowmentfund.fizmat.kz/site/squad «Fizmat Endowment Fund» қоғамдық қорының қамқоршылық кеңесінің құрамы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220121171839/https://endowmentfund.fizmat.kz/site/squad |date=2022-01-21 }}</ref>, член совета директоров Республиканской физико-математической школы<ref>[https://fizmat.kz/sovet-direktorov «Республикалық физика-математика мектебі» коммерциялық емес акционерлік қоғамының директорлар кеңесі]</ref>. 2018 жылы «AlmatyTriathlonFederation» Алматы триатлон федерациясының қамқоршылық кеңесінің құрамына кірді<ref>[https://almatytriathlon.org/ru/st/popechitel-skij-sovet «Almaty Triathlon Federation» ҚБ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220121171837/https://almatytriathlon.org/ru/st/popechitel-skij-sovet |date=2022-01-21 }}</ref>. 2019 жылдан бастап Қазақстан ұлттық географиялық қоғамы – «Kazakhgeography» РҚБ қамқоршылық кеңесінің мүшесі<ref>[https://forbes.kz/ranking/object/54 Қазақстанның ең беделді 50 бизнесмені (2020 ж. желтоқсан)]</ref><ref>[https://qazaqgeography.kz/ru/about «QazaqGeography» РҚБ қамқоршылық кеңесі]</ref>. === Қайырымдылық қызметі === 2010 - 2014 жж. – «Аяла» қайырымдылық қорына «Тыныс ал, балақай» жобасы бойынша демеушілік көмек көрсетті<ref>[https://time.kz/articles/va-bank/2014/03/06/zhizn-dorozhe-deneg Өмір ақшадан қымбат]</ref>. 2016 жылдан бастап «Мейірімділік» ерікті қоғамының қамқоршылық кеңесінің мүшесі<ref>[https://www.pronline.ru/Viachieslav-Kim-otkryl-dom-dlia-proiekta-Autizm-pobiedim.html Вячеслав Ким «Аутизмді жеңеміз» жобасына үй ашты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211215110640/https://www.pronline.ru/Viachieslav-Kim-otkryl-dom-dlia-proiekta-Autizm-pobiedim.html |date=2021-12-15 }}</ref><ref>[https://detdom.kz/board-of-trustees «Мейірімділік» ерікті қоғамы» қоғамдық қорының қамқоршылық кеңесі]</ref>. 2017 жылғы наурыз айында Вячеслав Ким Михаил Ломтадземен бірге «Аутизмді жеңеміз» жобасына ауданы 1400 шаршы метр күрделі жөндеуден өткен ғимаратты сыйға тартты <ref>[https://forbes.kz/news/2017/04/04/newsid_140090 Алматыда «Аутизмді жеңеміз» жобасының қоныс тойы өтті]</ref>. 2013 жылдан бастап «Өз бизнесіңді жаса» жобасы бойынша «Сәби» қайырымдылық қорының қамқоршылары мен серіктестерінің бірі<ref>[https://kapital.kz/business/67340/kenes-rakishev-i-vyacheslav-kim-vruchili-260-tysyach-molodym-biznesmenam.html Кеңес Рақышев пен Вячеслав Ким жас кәсіпкерлерге $260 мың табыс етті]</ref><ref>[https://tengrinews.kz/private_finance/startoval-priem-zayavok-uchastie-konkurse-postroy-svoy-356186/ «Өз бизнесіңді жаса» конкурсына қатысуға өтінімдерді қабылдау басталды]</ref>. 2020 жылы Kaspi.kz негізін қалаушылар Вячеслав Ким мен Михаил Ломтадзе коронавирус пандемиясымен күреске белсенді түрде қатысып, Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау жүйесіне қаржылық қолдау көрсетті, экспресс-тестілер мен ӨЖЖ аппараттарын сатып алуға 100 миллион теңге бөлді<ref>[https://tengrinews.kz/medicine/fond-sabi-kaspikz-vyidelili-200-millionov-tenge-ekspress-395335 «Сәби» қоры мен Kaspi.kz коронавирусқа арналған экспресс-тестіге 200 миллион теңге бөлді]</ref> және пандемиямен күресу үшін мемлекетке 100 жедел жәрдем көлігін тегін берді<ref>[https://informburo.kz/novosti/kaspikz-darit-100-mashin-skoroy-pomoshchi.html Kaspi.kz 100 жедел жәрдем көлігін сыйға тартады]</ref>. == Марапаттары == * [[Құрмет ордені|«Құрмет» ордені]] (14 желтоқсан 2007 жыл) – экономиканы, әлеуметтік саланы дамытуға сіңірген еңбегі және белсенді қоғамдық қызметі үшін <ref>[https://kapital.kz/business/50967/izmenen-sostav-soveta-direktorov-kompanii-allurgroup.html AllurGroup компаниясының директорлар кеңесінің құрамы өзгерді]</ref>. * [[Парасат ордені|«Парасат» ордені]] (13 желтоқсан 2016 жыл) – Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуына қосқан елеулі үлесі үшін <ref>[https://24.kz/ru/archive/news/25-letie-nezavisimosti/item/153518-gosudarstvennye-nagrady ҚР Премьер-Министрі мемлекеттік наградалар табыстады]</ref>. * [[Ерен еңбегі үшін медалі|«Еңбегі үшін» төсбелгісі]] және [[Алматы]] құрметті азаматы атағы (15 қыркүйек 2019 жыл) – қаланың дамуына қосқан ерекше үлесі үшін<ref>[https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/sagintaev-nagradil-nurpeisova-379145/ Б.Сағынтаев Нұрпейісовті марапаттады]</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан кәсіпкерлері]] [[Санат:Республикалық физика-математика мектебінің түлектері]] [[Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті түлектері]] [[Санат:Қазақстан банкирлері]] [[Санат:Қазақстан миллиардерлері]] 77kn4hm2y52mkiegilqep0wbgvdk3iv 3650130 3650090 2026-09-02T08:46:00Z Ataeva Meiramgul Balabaevna 184481 3650130 wikitext text/x-wiki {{Кәсіпкер |Есімі = Вячеслав Константинович Ким |Шынайы есімі = Вячеслав Константинович Ким |Сурет = Vyacheslav-kim-11.png |Ені = |Сурет тақырыбы = |Туған кездегі есімі = |Туған күні = 12.06.1969 |Туған жері = {{туғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]] |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = [[Қазақстан]] |Компания 1 = [[Kaspi Bank]] |Лауазымы 1 = [[Экономист]]<br>[[Инвестор]]<br>[[Меценат]] |Компания 2 = |Лауазымы 2 = |Компания 3 = |Лауазымы 3 = |Компания 4 = |Лауазымы 4 = |Білімі = Қазақстан-Ресей университеті |Марапаттары = {{қатар | {{Құрмет ордені}} | {{Парасат ордені}} | {{2 дәрежелі Барыс ордені}} }} |Жұбайы=Татьяна Ким}} '''Вячеслав Константинович Ким''' (1969 жылы 12 маусымда туған, [[Алматы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]]) — экономист, қаржыгер, қоғам қайраткері; Kaspi.kz-тің негізін қалаушылардың бірі, акционері және директорлар кеңесінің төрағасы, Қазақстан ұлттық таэквондо федерациясының президенті. == Білімі == [[Республикалық физика-математика мектебі]]нің түлегі ([[1996 жыл]])<ref>[https://e-history.kz/ru/contents/view/5_ministrov__vipusknikov_shkoli_imeni_o_zhautikova__4051 О. Жәутіков атындағы мектептің түлектері - 5министр ]{{Deadlink|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті|Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университетін]] «Экономист-қаржыгер» мамандығы бойынша ([[1998 жыл]]), [[Қазақстан-Ресей университетін|Ресей-Қазақстан қазіргі заманғы гуманитарлық университетін]] «Қаржыгер» мамандығы бойынша» ([[2002 жыл]]) бітірген. 1987 - 1989 жж. – КСРО қарулы күштері қатарында әскери қызмет атқарған<ref>[https://online.zakon.kz/Document/?doc_id=39154620#pos=1;-69 Ким Вячеслав Константинович (дербес анықтама)]</ref>. == Мансабы == 1990 ж. серіктесімен бірге Коноваловтың офтальмологиялық клиникасын құрды<ref name="forbes.kz">[https://forbes.kz/leader/biznesmen_goda_-_2020_1614684853 Forbes Kazakhstan ұсынады: 2020 жыл бизнесмені]</ref>. 1996 - 2004 жж. – «ALTAIR» АҚ, «Азия Техникс» ЖШС, «ATG» ЖШС компанияларында бөлшек сауда бизнесімен, электрондық техниканы дистрибуциялаумен айналысты. 1993 - 2005 жж. – «Планета электроники» сауда желісінің негізін қалаушылары мен иелерінің бірі <ref name="forbes.kz"/>. 2003 - 2004 жж. – Қазақстандық тауар өндірушілер мен техника қауымдастығының қадағалау кеңесінің төрағасы <ref name="Вячеслав Кимнің қызметі">[http://newspaper.kz/deyatelnost-vyacheslava-kima-6793 Вячеслав Кимнің қызметі]</ref>. 2004 - 2005 жж. – «Азия ТехниксГрупп» АҚ президенті<ref>[https://kursiv.kz/news/2008-06/zdorovyy-perfekcionizm Салауатты перфекционизм] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220111153117/https://kursiv.kz/news/2008-06/zdorovyy-perfekcionizm |date=2022-01-11 }}</ref>. 2004 - 2006 жж. – Қазақстан Республикасының экономика және бюджеттік жоспарлау министрінің кеңесшісі <ref>[https://100janaesim.ruh.kz/ru/participants/2017/vyacheslav-kim.html Қазақстандағы 100 жаңа есім – Вячеслав Ким] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220111153114/https://100janaesim.ruh.kz/ru/participants/2017/vyacheslav-kim.html |date=2022-01-11 }}</ref>. 2005 - 2006 жж. – «Қазақстан Темір Жолы» АҚ экономика жөніндегі басқарушы директоры <ref>[https://www.zakon.kz/4585653-prezidentom-federacii-taekvondo.html Қазақстанның Таеквондо федерациясының президенті болып танымал банкир Вячеслав Ким сайланды] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210804170410/https://www.zakon.kz/4585653-prezidentom-federacii-taekvondo.html |date=2021-08-04 }}</ref>. == Kaspi.kz== 2002 - 2006 жж. – «Банк «Каспийский» АҚ акционері және директорлар кеңесінің мүшесі <ref>[https://kase.kz/ru/news/show/100646 «Банк «Каспийский» ААҚ (Қазақстан) директорлар кеңесінің құрамы өзгерді]</ref>. 2006 - 2008 жж. – «Банк «Каспийский» АҚ ірі акционері және директорлар кеңесінің төрағасы <ref>[https://kase.kz/ru/news/show/1007103 «Банк «Каспийский» АҚ (Қазақстан) өзінің ірі акционерлері туралы ақпарат берді]</ref>. 2008 ж. бастап «[[Kaspi Bank]]» АҚ директорлар кеңесінің төрағасы қызметін атқарады <ref>[https://kase.kz/files/emitters/CSBN/CSBN_reliz_181108.pdf Топ-менеджмент өзінің жаңа kaspi bank брендін таныстырды]</ref>. 2018 жылғы 5 желтоқсаннан бастап Kaspi.kz директорлар кеңесінің төрағасы <ref>[https://www.zakon.kz/4948739-izbran-predsedatel-soveta-direktorov-ao.html Kaspi.kz АҚ директорлар кеңесінің төрағасы сайланды] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220111153115/https://www.zakon.kz/4948739-izbran-predsedatel-soveta-direktorov-ao.html |date=2022-01-11 }}</ref>. Kaspi.kz IPO-сы 2020 жылдың қазан айында Лондон қор биржасында сәтті өткізілгеннен кейін Bloomberg ақпараттық агенттігінің бағалауы бойынша Вячеслав Кимге тиесілі акциялар пакетінің құны 1,9 миллиард АҚШ долларын құрады <ref>[https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-10-15/kazakh-fintech-s-ipo-raises-870-million-amid-pandemic-boost Digital Frenzy Creates Two Billionaires in U.K. Fintech IPO]</ref><ref>[https://kapital.kz/finance/90599/kompaniya-kaspi-kz-ob-yavila-ob-uspeshnom-provedenii-ipo.html Kaspi.kz компаниясы IPO-ның сәтті өткізілгенін хабарлады]</ref>. [[File:Vyacheslav-kim-24.png|thumb|left|200px|Вячеслав Константинович Ким]] 2020 жылғы 21 ақпанда Қазақстан президенті [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] Вячеслав Киммен және Kaspi.kz басқарма төрағасы [[Михаил Ломтадзе]]мен кездесу өткізді, кездесу барысында цифрлық сервистерді дамыту стратегиясы, Қазақстандағы электрондық коммерцияның өсу перспективасы, сондай-ақ компанияның шағын және орта бизнесті қолдау жоспарлары талқыланды. Президент Kaspi.kz қызметіне техникалық инновацияларды енгізудің маңыздылығын атап өтті <ref>[http://www.akorda.kz/ru/events/akorda_news/meetings_and_receptions/glava-gosudarstva-provel-ryad-vstrech-4 Мемлекет басшысы бірқатар кездесулер өткізді]</ref><ref>[https://informburo.kz/novosti/tokaev-prinyal-rukovodstvo-kaspikz-kim-i-lomtadze-rasskazali-prezidentu-o-podgotovke-k-ipo-102488.html Тоқаев Kaspi.kz басшыларын қабылдады. Ким мен Ломтадзе президентке IPO-ға дайындық туралы айтып өтті]</ref>. Бір жылдан кейін 2021 жылғы 26 ақпанда Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Kaspi.kz негізін қалаушылар - Вячеслав Киммен және Михаилом Ломтадземен екінші кездесу өткізді, оның барысында мемлекеттік органдар мен Kaspi.kz-тің бірлескен қызметінің перспективалық бағыттары айқындалды, соның ішінде Қазақстандағы қолма-қол ақшасыз төлемдерді дамытуға қатысты мәселелер нақтыланды<ref>[https://www.kazpravda.kz/news/prezident2/tokaev-i-osnovateli-kaspikz-obsudili-sovmestnuu-deyatelnost-gosorganov-i-kompanii Тоқаев пен Kaspi.kz негізін қалаушылар мемлекеттік органдар мен компаниялардың бірлескен қызметін талқылады]</ref>. == Басқа жобалар == 2013 ж. бастап [[Kolesa Group]] компаниясының тең иеленушісі <ref>[https://profit.kz/news/9454/Kolesa-i-Krisha-smenili-vladelcev «Колеса» мен «Крышаның» иелері өзгерді]</ref>. 2016 - 2019 жж. – «Аллюр Компаниялар Тобы» АҚ директорлар кеңесінің мүшесі және тәуелсіз директоры <ref>[https://www.allurgroup.kz/ru/corp/izmenen-sostav-soveta-direktorov-kompanii-allurgroup-corp AllurGroup компаниясының директорлар кеңесінің құрамы өзгерді] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210116074618/https://www.allurgroup.kz/ru/corp/izmenen-sostav-soveta-direktorov-kompanii-allurgroup-corp |date=2021-01-16 }}</ref>. 2015 ж. бастап – «Алсеко» компаниясының тең иеленушісі <ref>[https://forbes.kz//finances/markets/vyacheslav_kim_i_mihail_lomtadze_priobreli_90_aktsiy_ao_alseko Вячеслав Ким мен Михаил Ломтадзе «АЛСЕКО» АҚ акцияларының 90%-ын сатып алды ]</ref>. 2017 жылдан 2019 жылға дейін – «[[Magnum Cash & Carry|Magnum]]» сауда желісінің тең иеленушісі <ref>[https://forbes.kz/finances/finance/vyacheslav_kim_vyikupil_u_kenesa_rakisheva_dolyu_v_magnum Вячеслав Ким Кеңес Рақышевтан Magnum-дағы үлесін сатып алды]</ref>. 2019 ж. бастап – «Magnum» сауда желісінің қадағалау кеңесінің төрағасы <ref>[https://forbes.kz/process/priklyucheniya_magnuma «Магнумның» оқиғалары]</ref>. == Қаржылық жағдайы == 2002 жылдан бастап Вячеслав Ким жыл сайын [[Forbes|Forbes Kazakhstan]] журналы жариялап отыратын Қазақстандағы ең бай адамдардың тізімінің жоғарғы орындарынан көрініп келеді. Ол 2012 жылғы 24-ші орыннан 2020 жылы 8-ші орынға көтерілді, әл-ауқаты 639 миллион долларға бағаланды <ref>[https://forbes.kz/ranking/50_bogateyshih_biznesmenov_kazahstana_-_2020 Қазақстанның ең дәулетті 50 бизнесмені – 2020]</ref>. 2019 жылғы 15 қазанда Қазақстанның ең беделді бизнесмендердің ондығына кірді <ref>[https://forbes.kz/ranking/50_samyih_vliyatelnyih_biznesmenov_-_2019 ең беделді 50 бизнесмен - 2019]</ref>. 2020 жылы Forbes Kazakhstan журналының редакциясы өз тарихында алғаш рет бірден екі кәсіпкерді – Kaspi.kz негізін қалаушы Вячеслав Ким мен компанияның негізін қалаушы және басқарма төрағасы Михаил Ломтадзені «Жыл бизнесмені» атағының лауреаттары деп жариялады <ref>[https://forbes.kz/leader/duumvirat_forbes_kazakhstan_opredelilsya_s_vyiborom_luchshego_biznesmena_2020_goda Дуумвират: Forbes Kazakhstan 2020 жылдың үздік бизнесменін таңдады]</ref>. == Қоғамдық қызметі == === Қоғамдық және спорт ұйымдарын қолдау === [[File:Vyacheslav-kim-8.png|thumb|right|300px|Вячеслав Ким - Kaspi.kz компаниясының тең құрылтайшысы, акционері және Директорлар кеңесінің төрағасы, Alatau City Bank-тың жалғыз акционері әрі Алатау қаласын дамыту жөніндегі Кеңестің мүшесі.]] 2016 - 2019 жж. – Қазақстан Республикасындағы Кендо және Иайдо федерациясының президенті <ref>[http://kendo.kz Kazakhstan Kendo Federation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210226191711/https://kendo.kz/ |date=2021-02-26 }}</ref>. 2013 жылғы 11 қарашадан бастап қазіргі уақытқа дейін – Қазақстан ұлттық таеквондо федерациясының президенті<ref>[https://kapital.kz/naznacheniya/23225/prezidentom-federatsii-tayekvondo-izbran-vyacheslav-kim.html Таэквондо федерациясының президенті болып Вячеслав Ким сайланды]</ref><ref>[http://kaztkd.kz/ru/page/governance Қазақстан таеквондо WT федерациясының басшылығы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220121171837/http://kaztkd.kz/ru/page/governance |date=2022-01-21 }}</ref>. Таэквондо федерациясын басқарған кезде Вячеслав Ким федерацияны қаржыландыруды жолға қойып, спортшылар барлық қажетті формамен, спорттық құрал-жабдықпен қамтамасыз етілді. Жаттықтырушылар командасы спорттың осы түрінде дәстүрлі түрде жақсы нәтиже көрсетіп жүрген елдердің мамандарымен толықты. <ref name="Вячеслав Кимнің қызметі"/>. 2017 жылғы 13 сәуірден бастап «FizmatEndowmentFund» қоғамдық қорының қамқоршылық кеңесінің құрамына кіреді, <ref>[https://endowmentfund.fizmat.kz/site/squad «Fizmat Endowment Fund» қоғамдық қорының қамқоршылық кеңесінің құрамы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220121171839/https://endowmentfund.fizmat.kz/site/squad |date=2022-01-21 }}</ref>,«Республикалық физика-математика мектебі» коммерциялық емес акционерлік қоғамының директорлар кеңесі <ref>[https://fizmat.kz/sovet-direktorov «Республикалық физика-математика мектебі» коммерциялық емес акционерлік қоғамының директорлар кеңесі]</ref>. 2018 жылы «AlmatyTriathlonFederation» Алматы триатлон федерациясының қамқоршылық кеңесінің құрамына кірді<ref>[https://almatytriathlon.org/ru/st/popechitel-skij-sovet «Almaty Triathlon Federation» ҚБ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220121171837/https://almatytriathlon.org/ru/st/popechitel-skij-sovet |date=2022-01-21 }}</ref>. 2019 жылдан бастап Қазақстан ұлттық географиялық қоғамы – «Kazakhgeography» РҚБ қамқоршылық кеңесінің мүшесі<ref>[https://forbes.kz/ranking/object/54 Қазақстанның ең беделді 50 бизнесмені (2020 ж. желтоқсан)]</ref><ref>[https://qazaqgeography.kz/ru/about «QazaqGeography» РҚБ қамқоршылық кеңесі]</ref>. === Қайырымдылық қызметі === 2010 - 2014 жж. – «Аяла» қайырымдылық қорына «Тыныс ал, балақай» жобасы бойынша демеушілік көмек көрсетті<ref>[https://time.kz/articles/va-bank/2014/03/06/zhizn-dorozhe-deneg Өмір ақшадан қымбат]</ref>. 2016 жылдан бастап «Мейірімділік» ерікті қоғамының қамқоршылық кеңесінің мүшесі<ref>[https://www.pronline.ru/Viachieslav-Kim-otkryl-dom-dlia-proiekta-Autizm-pobiedim.html Вячеслав Ким «Аутизмді жеңеміз» жобасына үй ашты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211215110640/https://www.pronline.ru/Viachieslav-Kim-otkryl-dom-dlia-proiekta-Autizm-pobiedim.html |date=2021-12-15 }}</ref><ref>[https://detdom.kz/board-of-trustees «Мейірімділік» ерікті қоғамы» қоғамдық қорының қамқоршылық кеңесі]</ref>. 2017 жылғы наурыз айында Вячеслав Ким Михаил Ломтадземен бірге «Аутизмді жеңеміз» жобасына ауданы 1400 шаршы метр күрделі жөндеуден өткен ғимаратты сыйға тартты <ref>[https://forbes.kz/news/2017/04/04/newsid_140090 Алматыда «Аутизмді жеңеміз» жобасының қоныс тойы өтті]</ref>. 2013 жылдан бастап «Өз бизнесіңді жаса» жобасы бойынша «Сәби» қайырымдылық қорының қамқоршылары мен серіктестерінің бірі<ref>[https://kapital.kz/business/67340/kenes-rakishev-i-vyacheslav-kim-vruchili-260-tysyach-molodym-biznesmenam.html Кеңес Рақышев пен Вячеслав Ким жас кәсіпкерлерге $260 мың табыс етті]</ref><ref>[https://tengrinews.kz/private_finance/startoval-priem-zayavok-uchastie-konkurse-postroy-svoy-356186/ «Өз бизнесіңді жаса» конкурсына қатысуға өтінімдерді қабылдау басталды]</ref>. 2020 жылы Kaspi.kz негізін қалаушылар Вячеслав Ким мен Михаил Ломтадзе коронавирус пандемиясымен күреске белсенді түрде қатысып, Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау жүйесіне қаржылық қолдау көрсетті: мәселен, экспресс-тестілер мен ӨЖЖ аппараттарын сатып алуға 100 миллион теңге бөлді,<ref>[https://tengrinews.kz/medicine/fond-sabi-kaspikz-vyidelili-200-millionov-tenge-ekspress-395335 «Сәби» қоры мен Kaspi.kz коронавирусқа арналған экспресс-тестіге 200 миллион теңге бөлді]</ref> сонымен қатар, пандемиямен күресу үшін мемлекетке 100 жедел жәрдем көлігін тегін берді<ref>[https://informburo.kz/novosti/kaspikz-darit-100-mashin-skoroy-pomoshchi.html Kaspi.kz 100 жедел жәрдем көлігін сыйға тартады]</ref>. == Марапаттары == * [[Құрмет ордені|«Құрмет» ордені]] (14 желтоқсан 2007 жыл) – экономиканы, әлеуметтік саланы дамытуға сіңірген еңбегі және белсенді қоғамдық қызметі үшін <ref>[https://kapital.kz/business/50967/izmenen-sostav-soveta-direktorov-kompanii-allurgroup.html AllurGroup компаниясының директорлар кеңесінің құрамы өзгерді]</ref>. * [[Парасат ордені|«Парасат» ордені]] (13 желтоқсан 2016 жыл) – Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық дамуына қосқан елеулі үлесі үшін <ref>[https://24.kz/ru/archive/news/25-letie-nezavisimosti/item/153518-gosudarstvennye-nagrady ҚР Премьер-Министрі мемлекеттік наградалар табыстады]</ref>. * [[Ерен еңбегі үшін медалі|«Еңбегі үшін» төсбелгісі]] және [[Алматы]] құрметті азаматы атағы (15 қыркүйек 2019 жыл) – қаланың дамуына қосқан ерекше үлесі үшін<ref>[https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/sagintaev-nagradil-nurpeisova-379145/ Б.Сағынтаев Нұрпейісовті марапаттады]</ref>. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан кәсіпкерлері]] [[Санат:Республикалық физика-математика мектебінің түлектері]] [[Санат:Абай атындағы Қазақ Ұлттық педагогикалық университеті түлектері]] [[Санат:Қазақстан банкирлері]] [[Санат:Қазақстан миллиардерлері]] pxwa7jlqa4bp1wh5uoq3ece7mso6rq5 0 124822 3649923 3119464 2026-09-01T12:47:05Z Marksscheider 183882 3649923 wikitext text/x-wiki {{Журнал |атауы = Harper's Bazaar |шынайы атауы = Harper's Bazaar |логотипі = Harper's Bazaar Logo.svg |сурет = Harpersbazar.jpg |өлшемі = |сурет атауы = 1868 жылғы 3 қазан мұқабасы |бұрынғы атауы = |қысқарту = |мамандануы = Сән |мерзімділік = Ай сайын |тілі = [[Ағылшын тілі]] |редакция мекен-жайы = |бас редактор = [[Самира Наср]] |құрылтайшылары = |ел = {{байрақ|АҚШ}} |орны = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |баспашы = Harper & Brothers (1867–1913)<br />[[Hearst Communications|Hearst]] (1913–қазіргі уақыт) |тарихы = |құрылғаны = {{start date and age|1867|11|2}} |соңғы шығарылымы = |көлемі = |жиынтықтылауы = |таралым = 740 242 (2023 жыл)<ref>{{cite web |title=Circulation for Consumer Magazines |url=https://abcas3.auditedmedia.com/ecirc/magtitlesearch.asp |url-status=live |publisher=[[Alliance for Audited Media]] |date=December 31, 2023 |access-date=July 31, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240731103740/https://abcas3.auditedmedia.com/ecirc/magtitlesearch.asp |archive-date=July 31, 2024}}</ref> |ISSN = 0017-7873 |eISSN = |марапаттары = |сайты = {{URL|https://www.harpersbazaar.com}} |ортаққор = Harper's Bazaar }} '''Harper's Bazaar''' — әйелдерге арналған америкалық айлық сән журналы. Ол [[Нью-Йорк]] қаласында 1867 жылдың 2 қарашасынан бастап, түпнұсқасында апталық басылым ретінде Harper's Bazar деген атаумен шыға бастады. 1913 жылдан бері журналға [[Hearst Communications|Hearst]] компаниясы иелік етіп, оны басып шығарады (бастапқыда Harper & Brothers басып шығарған). Бұл басылым — әлемдегі ең көне жұмыс істеп тұрған әйелдер сән журналы және Америка Құрама Штаттарында жарық көрген алғашқы сән журналдарының бірі.<ref>{{Cite web |last1=Gabet |first1=Olivier |last2=Bailey |first2=Glenda |title=Harper's Bazaar: First in Fashion |url=https://www.rizzoliusa.com/book/9780847869176/ |access-date=March 22, 2025 |website=Rizzoli New York |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Dufor |first=Philippe |date=June 26, 2020 |title=Harper's Bazaar: The First Fashion Magazine |url=https://www.gazette-drouot.com/en/article/harper-s-bazaar-the-first-fashion-magazine/15265#:~:text=A%20highly%20successful...&text=Cover%20December%201959-,In%201867%2C%20Harper's%20Bazaar%20made%20its%20appearance%20in%20the%20US,its%20founder%2C%20Mary%20Louise%20Booth. |access-date=March 22, 2025 |website=[[La Gazette Drouot]]}}</ref> Оның атауын Harper's Bazaar деп өзгерту туралы өтініш 1930 жылдың 30 желтоқсанында ресми түрде тіркелді (дегенмен, осы атаумен шыққан алғашқы нөмір 1929 жылдың қарашасында жарық көрген).<ref name=":4">{{Cite web |title=Harper's Bazar |url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110803095921884?d=/10.1093/oi/authority.20110803095921884&p=emailAOIL9LdAX9sMs |access-date=March 22, 2025 |website=Oxford Reference |language=en |doi=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Press-stub}} {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Ағылшын тілді журналдар]] [[Санат:1867 жылы негізі қаланған журналдар]] [[Санат:АҚШ журналдары]] [[Санат:Әйелдер журналы]] [[Санат:Сән журналдары]] s6a6ot9j9148jhxlht88flc3gx5p8s4 0 125801 3649922 3119460 2026-09-01T12:39:25Z Marksscheider 183882 3649922 wikitext text/x-wiki {{Журнал |атауы = GQ |шынайы атауы = GQ |логотипі = GQ Logo.svg |сурет = |өлшемі = |сурет атауы = |бұрынғы атауы = Apparel Arts (1931–1957)<br />Gentleman's Quarterly (1957–1967) |қысқарту = GQ |мамандануы = Ерлер журналы |мерзімділік = Жылына 10 шығарылым |тілі = [[Қытай тілі]], [[Ағылшын тілі]], [[Француз тілі]], [[Неміс тілі]], [[Итальян тілі]], [[Жапон тілі]], [[Корей тілі]], [[Поляк тілі]], [[Португал тілі]], [[Испан тілі]] |редакция мекен-жайы = |бас редактор = [[Уилл Уэлч]] |құрылтайшылары = |ел = {{байрақ|АҚШ}} |орны = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |баспашы = [[Condé Nast]] / [[Advance Publications]] |тарихы = |құрылғаны = {{start date|1931}} (Apparel Arts ретінде)<br />{{start date|1957}} (Gentleman's Quarterly ретінде)<br />{{start date|1967}} (GQ ретінде) |соңғы шығарылымы = |көлемі = |жиынтықтылауы = |таралым = 934 000 (2019 жыл) |ISSN = 0016-6979 |eISSN = |марапаттары = |сайты = {{URL|https://www.gq.com}} |ортаққор = GQ (magazine) }} '''GQ''' («'''Gentlemen's Quarterly'''» сөзінің қысқартылуы, бұрын '''Apparel Arts''' деп аталған) — 1931 жылы құрылған, [[Нью-Йорк]] қаласында орналасқан халықаралық ай сайынғы ерлер сән журналы. Басылым негізінен ерлерге арналған сән, стиль және мәдениетке бағытталған, алайда оның беттерінде тағам, фильмдер, фитнес, секс, музыка, саяхат, атақты тұлғалар, спорт, технология және кітаптар туралы мақалалар да жиі жарияланады. == Men of the Year == 1996 жылдан бері журнал жыл сайын мәдениет, ойын-сауық, спорт және стиль салаларындағы ықпалды тұлғаларды марапаттайтын халықаралық GQ Men of the Year («GQ Жыл адамдары») сыйлығын ұйымдастырып келеді.<ref>{{cite news |last1=InPublishing |title=GQ Men Of The Year returns for 2023 |url=https://www.inpublishing.co.uk/articles/gq-men-of-the-year-returns-for-2023-22491 |date=November 2, 2023 |work=InPublishing |access-date=April 4, 2026}}</ref> Журналдың редакция алқасы таңдайтын лауреаттар жыл ішіндегі мәдени әсері мен кәсіби жетістіктері негізінде анықталады. Бұл марапаттау рәсімі әдетте ауқымды салтанатты кешпен және арнайы естелік шығарылыммен қорытындыланады.<ref>{{cite web |title=What Is GQ MOTY? |url=https://gqhongkong.com/en/style-en/what-is-gq-moty-gq-hong-kong-to-host-inaugural-gq-men-of-the-year-awards |publisher=GQ Hong Kong |date=November 12, 2025 |access-date=April 4, 2026}}</ref> The recognition typically culminates in a high-profile gala and a special commemorative issue.<ref>{{cite encyclopedia |title=GQ: Men's fashion, style, and grooming |encyclopedia=Encyclopedia Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/GQ |publisher=Encyclopædia Britannica, Inc. |access-date=April 4, 2026}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Press-stub}} {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:АҚШ журналдары]] [[Санат:Ерлер журналдары]] [[Санат:Ағылшын тілді журналдар]] [[Санат:Сән журналдары]] 2r9leem9t6ayyi8xaberbsz4tbsvetr 0 125806 3649921 3649853 2026-09-01T12:19:23Z Marksscheider 183882 3649921 wikitext text/x-wiki {{Журнал |атауы = Rolling Stone |шынайы атауы = Rolling Stone |логотипі = Rolling_Stone_2022.svg |сурет = |өлшемі = |сурет атауы = |бұрынғы атауы = |қысқарту = |мамандануы = Поп-мәдениет, музыка |мерзімділік = Ай сайын |тілі = [[Ағылшын тілі]] |редакция мекен-жайы = АҚШ, [[Нью-Йорк]], [[Бесінші авеню]], 475, 10-қабат |бас редактор = Шон Вудс, [[Ширли Халперин]] |құрылтайшылары = [[Ян Веннер]], [[Ральф Дж. Глисон]] |ел = {{байрақ|АҚШ}} |орны = [[Нью-Йорк]], [[АҚШ]] |баспашы = Брайан Сзейка / [[Penske Media Corporation]] |тарихы = |құрылғаны = {{start date and age|1967|11|9}} |соңғы шығарылымы = |көлемі = |жиынтықтылауы = |таралым = 423 377 (2023 жылғы маусым)<ref>{{cite web |title=Total Circ |url=http://abcas3.auditedmedia.com/ecirc/magtitlesearch.asp |publisher=[[Audit Bureau of Circulations (North America)|Audit Bureau of Circulations]] |access-date=October 19, 2022 |archive-date=December 16, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131216173335/http://abcas3.auditedmedia.com/ecirc/magtitlesearch.asp |url-status=live }}</ref> |ISSN = 0035-791X |eISSN = 3066-0580 |марапаттары = |сайты = {{URL|https://www.rollingstone.com}} |ортаққор = Rolling Stone }} '''Rolling Stone''' — [[музыка]], [[саясат]] және [[Бұқаралық мәдениет|поп-мәдениет]]ке арналған [[Америка Құрама Штаттары|америкалық]] айлық журнал. Оны 1967 жылы [[Калифорния]] штатының [[Сан-Франциско]] қаласында Ян Веннер мен музыка сыншысы Ральф Дж. Глисон құрған. Бұл басылым солшыл және [[Либерализм|либерал]]ды бағыттағы журнал ретінде сипатталады.<ref>Multiple sources: *{{Cite news |last=Taranto |first=James |date=2015-02-04 |title=Turkey Shoot |url=http://online.wsj.com/articles/turkey-shoot-1423084623 |access-date=2025-12-05 |work=[[Wall Street Journal]] |issn=0099-9660}} *{{Cite news |last=Ruddick |first=Graham |date=2017-09-18 |title=Rolling Stone, rock'n'roll magazine turned liberal cheerleader, up for sale |url=https://www.theguardian.com/us-news/2017/sep/18/rolling-stone-magazine-up-for-sale |access-date=2025-12-05 |work=[[The Guardian]] |issn=0261-3077}} *{{Cite web |last=Geyer |first=Georgie Anne |date=April 9, 2015 |title=A black eye for journalism |url=http://www.claremoreprogress.com/opinion/a-black-eye-for-journalism/article_0ee6233c-de46-11e4-ac6a-7311df530191.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180710213411/http://www.claremoreprogress.com/opinion/a-black-eye-for-journalism/article_0ee6233c-de46-11e4-ac6a-7311df530191.html |archive-date=July 10, 2018 |website=[[Claremore Daily Progress]]}} *{{Cite web |last=Allen |first=Steven J. |date=July 27, 2016 |title=Trump, traitor (and the truth comes limping after) |url=https://capitalresearch.org/article/trump-traitor-and-the-truth-comes-limping-after/ |access-date=2025-12-05 |website=[[Capital Research Center]]}} *{{Cite web |last=Huston |first=Warner Todd |date=2023-07-23 |title=Rolling Stone's Slam of Jason Aldean Goes Sideways After Flashback to Its Support of Ice-T's 'Cop Killer' |url=https://www.westernjournal.com/rolling-stones-slam-jason-aldean-goes-sideways-flashback-support-ice-ts-cop-killer/ |access-date=2025-12-05 |website=[[The Western Journal]]}}</ref> Журнал алғашқы кезде [[рок-музыка]]ны жариялауымен және Хантер С. Томпсонның саяси репортаждарымен танымал болды. 1990 жылдардың соңында журнал жастарға бағытталған телехикаяларға, киноактерлерге және поп-музыкаға қызығушылық танытатын жас оқырмандар аудиториясына қарай бағытын кеңейтіп, өзгертті. Кейіннен ол музыка, ойын-сауық және саясатты қамтитын дәстүрлі мазмұнына қайта оралды. Журналдың алғашқы саны 1967 жылы жарық көріп, мұқабасында [[Джон Леннон]] бейнеленді, кейін ол екі аптада бір рет шығарыла бастады. Басылым музыканттар, саясаткерлер, спортшылар мен актерлер бейнеленген провокациялық фотосуреттерімен және мұқаба суреттерімен танымал. АҚШ-тағы баспа нұсқасынан басқа, ол Rollingstone.com сайты және көптеген халықаралық шығарылымдар арқылы мазмұнын тарады. Журнал 1970 жылдары қарқынды түрде дамығанымен, 21-ғасырда қаржылық қиындықтарға тап болып, күрт құлдырауды бастан кешірді.<ref name="Cohen-2017">{{Cite news |last=Cohen |first=Rich |date=2017-11-06 |title=The Rise and Fall of Rolling Stone |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2017/12/rolling-stone-jann-wenner/544107/ |access-date=2024-07-25 |work=The Atlantic |language=en |issn=2151-9463 |archive-date=November 6, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171106185831/https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2017/12/rolling-stone-jann-wenner/544107/ |url-status=live }}</ref> Бұл жағдай Ян Веннерге 2016 жылы журналдың 49 пайызын [[BandLab Technologies]] компаниясына, ал 2017 жылы 51 пайызын [[Penske Media Corporation]] (PMC) компаниясына сатуға мәжбүр етті. Кейіннен PMC 2019 жылы BandLab Technologies-ке тиесілі 49 пайыз үлесті де сатып алып, журналға толық иелік етті.<ref>{{Cite web |author=Variety Staff |date=2019-01-31 |title=Penske Media Takes Full Ownership of Rolling Stone |url=https://variety.com/2019/biz/news/penske-media-acquires-who-owns-rolling-stone-1203124892/ |access-date=2024-07-25 |website=Variety |language=en-US |archive-date=June 3, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240603174357/https://variety.com/2019/biz/news/penske-media-acquires-who-owns-rolling-stone-1203124892/ |url-status=live }}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Press-stub}} {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Ағылшын тілді журналдар]] [[Санат:1967 жылы негізі қаланған журналдар]] [[Санат:АҚШ музыкалық журналдары]] 7noryrcdulh5sb2mnr7l9e3yevwon6b 0 137377 3649920 3649850 2026-09-01T12:08:19Z Marksscheider 183882 3649920 wikitext text/x-wiki {{Журнал |атауы = Mojo |шынайы атауы = Mojo |логотипі = |сурет = |өлшемі = |сурет атауы = 2008 жылғы ақпан айындағы шығарылымның мұқабасы |бұрынғы атауы = |қысқарту = |мамандануы = [[Музыка]] |мерзімділік = Ай сайын |тілі = [[Ағылшын тілі]] |редакция мекен-жайы = |бас редактор = Джон Малви (2017 жылғы қарашадан бері) |құрылтайшылары = |ел = {{байрақ|Ұлыбритания}} |орны = [[Лондон]], [[Англия]] |баспашы = [[Bauer Media Group]] |тарихы = |құрылғаны = {{start date|1993|11}} |соңғы шығарылымы = |көлемі = |жиынтықтылауы = |таралым = 62 733 (2022 жылдың желтоқсаны) |ISSN = 1351-0193 |eISSN = |марапаттары = |сайты = {{URL|http://mojo4music.com}} |ортаққор = Mojo (magazine) }} '''Mojo''' — [[Ұлыбритания]]да ай сайын шығатын, бастапқыда [[Ascential|Emap]], ал 2008 жылдың қаңтарынан бастап [[Bauer Media Group|Bauer]] компаниясы басып шығаратын танымал музыкалық журнал. [[Q (журнал)|Q]] журналының жетістігінен кейін Emap баспагерлері классикалық рок музыкасына деген қызығушылықтың артуына жауап беретін бағыт іздеді. Журнал 30 бен 45 жастан асқан жас тобына немесе беби-бумерлер буынына арналып жасалған.<ref name="Music Week">{{cite magazine |title=Q team targets oldies market |magazine=[[Music Week]] |date=14 August 1993 |page=7}}</ref> Mojo алғаш рет 1993 жылдың 15 қазанында жарық көрді. Классикалық рок эстетикасына сай, бірінші нөмірдің мұқабасында [[Боб Дилан]] мен [[Джон Леннон]] бейнеленді. Танымал және культтік орындаушылар туралы терең мақалаларымен танымал бұл басылым Blender мен Uncut журналдарының пайда болуына шабыт берді. Журналға Чарльз Шаар Мюррей, Грейл Маркус, Ник Кент, Дэвид Фрике, Джон Сэвидж және Мик Уолл сияқты танымал музыкалық сыншылар мақала жазған. Mojo-ның алғашқы бас редакторы Пол Дю Нойер болса,<ref>{{cite web |title=Paul Du Noyer |url=https://www.penguin.co.uk/authors/paul-du-noyer/1058198/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20171223221207/https://www.penguin.co.uk/authors/paul-du-noyer/1058198/ |archive-date=2017-12-23 |access-date=2017-12-23 |website=Penguin Books UK |language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=W8R4LS2LYxYC&q=paul+du+noyer+editor+of+Mojo&pg=PA286|title=Paul McCartney: A Life|last=Carlin|first=Peter Ames|date=2009-11-03|publisher=Simon and Schuster|isbn=9781416562238|language=en|access-date=27 October 2020|archive-date=27 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210627181439/https://books.google.com/books?id=W8R4LS2LYxYC&q=paul+du+noyer+editor+of+Mojo&pg=PA286|url-status=live}}</ref> кейінгі жылдары бұл қызметті Мат Сноу, Пол Тринка, Пэт Гилберт және Фил Александер атқарды. Қазіргі бас редакторы — Джон Малви. Mojo [[The Beatles]], [[Дэвид Боуи]], [[The Rolling Stones]], [[The Who]] және [[Пол Уэллер]] сияқты классикалық рок өкілдерін жиі жазғанымен, сондай-ақ көптеген жаңа және басқа ағымдағы («left-field») орындаушыларға да орын береді. Бұл журнал Ұлыбританияда [[The White Stripes]] тобына назар аударған алғашқы негізгі ағымдағы басылым болды және жаңадан шығып келе жатқан таланттарды баяндауды әлі де жалғастыруда. Соңғы жылдардағы заманауи мұқаба жұлдыздарының қатарына [[Лана Дель Рей]] мен [[Arctic Monkeys]] кірді. Сондай-ақ басылымда журналдың мақаласымен немесе тақырыбымен үндесетін қосымша компакт-диск (covermount CD) тұрақты түрде беріледі. 2004 жылы ол оқырмандар мен сыншылардың дауыс беруі арқылы берілетін «Mojo Honours List» сыйлығын тағайындады. 2010 жылдың басында Mojo журналының жаңа иесі Bauer компаниясының авторлық құқықты тартып алатын және жала жабу немесе авторлық құқықты бұзу үшін жауапкершілікті баспагерден автордың өзіне жүктейтін жаңа келісімшартты барлық фотографтар мен жазушыларға біржақты түрде таңу әрекетіне байланысты дауға тап болды. Mojo мен Bauer компаниясының басқа да музыкалық журналдары — Kerrang! және Q басылымдарының екі жүзге жуық фотографы мен жазушысы жаңа шарттармен жұмыс істеуден бас тартқаны хабарланды.<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/media/2010/apr/19/bauer-freelance-contracts-row |location=London |work=The Guardian |title=Bauer's freelancers up in arms over new contracts |first=Stephen |last=Armstrong |date=19 April 2010 |access-date=15 December 2016 |archive-date=15 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161115141450/https://www.theguardian.com/media/2010/apr/19/bauer-freelance-contracts-row |url-status=live }}</ref> == Тағы қараңыз == * [[New Musical Express]] * [[Kerrang!]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Press-stub}} {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Ағылшын тілді журналдар]] [[Санат:1993 жылы негізі қаланған журналдар]] [[Санат:Ұлыбритания музыкалық журналдары]] nacfpqemcrngmr1yaz7wpd1vfz14811 0 138089 3649959 1784899 2026-09-01T13:53:41Z Marksscheider 183882 3649959 wikitext text/x-wiki {{Журнал |атауы = Record Mirror |шынайы атауы = Record Mirror |логотипі = |сурет = |өлшемі = |сурет атауы = |бұрынғы атауы = |қысқарту = |мамандануы = [[Музыка]], шоу-бизнес |мерзімділік = Апта сайын |тілі = [[Ағылшын тілі]] |редакция мекен-жайы = |бас редактор = |құрылтайшылары = Исидор Грин |ел = {{байрақ|Ұлыбритания}} |орны = [[Лондон]], [[Ұлыбритания]] |баспашы = [[UBM plc|United Newspapers]] |тарихы = 1954–1991 |құрылғаны = {{start date|1954|6|17}} |соңғы шығарылымы = 6 сәуір 1991 |көлемі = |жиынтықтылауы = |таралым = |ISSN = 0144-5804 |eISSN = |марапаттары = |сайты = |ортаққор = Record Mirror }} «'''Record Mirror'''» — поп-жанкүйерлер мен пластинка жинаушыларға арналған, 1954–1991 жылдары жарық көрген [[Ұлыбритания |британ]]дық апталық музыкалық газет. «[[New Musical Express]]» басылымынан екі жыл өткен соң іске қосылғанымен, ол ешқашан бәсекелесінің таралымына жете алмаған. Ұлыбританиядағы алғашқы альбомдар чарты «Record Mirror» журналында 1956 жылы жарияланды, ал 1980 жылдары бұл басылым [[Би-Би-Си|Би-би-си]]дің «[[Radio 1]]» және «[[Top of the Pops]]» бағдарламалары үшін пайдаланылатын ресми британдық синглдер мен альбомдар чарттарын, сондай-ақ АҚШ-тың «[[Billboard]]» чарттарын жариялайтын жалғыз тұтынушылық музыкалық газет болды. Бұл атау 1991 жылдың сәуірінде «United Newspapers» компаниясы «Music Week» сияқты сауда басылымдарына назар аудару мақсатында «Record Mirror» пен оның бауырлас музыкалық журналы «Sounds» бастаған өздерінің тұтынушылық журналдарының көбін жапқан немесе сатқан кезде жеке басылым ретінде шығуын тоқтатты. 2010 жылы Джованни ди Стефано (Giovanni di Stefano) «Record Mirror» атауын сатып алып, оны 2011 жылы онлайн музыкалық өсек сайты ретінде қайта іске қосты. Бұл веб-сайт ди Стефано алаяқтық жасағаны үшін түрмеге жабылғаннан кейін 2013 жылы жұмысын тоқтатты.<ref>{{cite news |title=Bogus Italian lawyer Giovanni di Stefano is jailed for 14 years |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-21969624 |date=28 March 2013 |access-date=17 September 2013}}</ref><ref>{{cite news |first=Helen |last=William |title=Bogus 'lawyer' Giovanni di Stefano jailed for 14 years |newspaper=[[The Independent]] |publisher=Independent Print Ltd |location=London, England |url=https://www.independent.co.uk/news/uk/crime/bogus-lawyer-giovanni-di-stefano-jailed-for-14-years-8553223.html |date=28 March 2013 |access-date=17 September 2013}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Press-stub}} [[Санат:Ұлыбритания музыкалық журналдары]] [[Санат:Ағылшын тілді журналдар]] [[Санат:1954 жылы негізі қаланған журналдар]] 58r1x5ma3l806u0eyp523a3yeks7c7p 0 138090 3649956 1784689 2026-09-01T13:48:25Z Marksscheider 183882 3649956 wikitext text/x-wiki {{Журнал |атауы = Rock Sound |шынайы атауы = Rock Sound |логотипі = |сурет = |өлшемі = |сурет атауы = |бұрынғы атауы = |қысқарту = |мамандануы = [[Музыкалық журнал]], [[Рок-музыка]] |мерзімділік = Ай сайын |тілі = [[Ағылшын тілі]] |редакция мекен-жайы = |бас редактор = |құрылтайшылары = |ел = {{байрақ|Ұлыбритания}} |орны = [[Ұлыбритания]] |баспашы = WhyNow |тарихы = 1999 жылдан бастап |құрылғаны = {{start date|1999}} |соңғы шығарылымы = |көлемі = |жиынтықтылауы = |таралым = 14 057 (2016 жылғы мәлімет)<ref>{{Cite web |url=https://www.rocksound.tv/news/read/rock-sound-announces-fourth-consecutive-abc-increase|title=Rock Sound Announces Fourth Consecutive ABC Increase|work=Rock Sound|date=11 February 2016 |access-date=21 March 2016}}</ref> |ISSN = 1465-0185 |eISSN = |марапаттары = |сайты = [http://www.rocksound.tv/ www.rocksound.tv] |ортаққор = Rock Sound }} «'''Rock Sound'''» — [[рок-музыка]]ны көрсететін [[Ұлыбритания |британ]]дық журнал. Журнал коммерциялық бағыттан гөрі көбірек «андерграундты» болуды көздейді, сонымен бірге танымырақ әртістерге де орын береді. Ол негізінен рок-музыканың [[Поп-панк|поп-панк]], [[Пост-хардкор|пост-хардкор]], [[Металкор|металкор]], [[панк-рок|панк]], [[эмо-рок|эмо]], [[Хардкор|хардкор]], [[хэви-метал]] және [[экстрим-метал]] жанрларына назар аударып, инди-рок музыкасын өте сирек қамтиды. Кейде «Музыкасын қатты, екпінді және конформизмнен тыс ұнататындар үшін» («For those who like their music loud, extreme and non-conformist») деген ұран қолданылады. Бұл журнал негізінен британдық нарыққа бағытталғанымен, Аустралия, Канада және АҚШ елдерінде де сатылады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Press-stub}} {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Ұлыбритания музыкалық журналдары]] [[Санат:Ағылшын тілді журналдар]] [[Санат:1999 жылы негізі қаланған журналдар]] 4otbrhjgb7f9g4zekgfigbubt28jc49 0 138102 3649929 760096 2026-09-01T13:07:35Z Marksscheider 183882 3649929 wikitext text/x-wiki {{Журнал |атауы = The Studio: An Illustrated Magazine of Fine and Applied Art |шынайы атауы = The Studio: An Illustrated Magazine of Fine and Applied Art |логотипі = |сурет = Thestudiomagazinefirstcover.jpg |өлшемі = |сурет атауы = «The Studio» журналының алғашқы санының [[Обри Бердсли]] салған мұқабасы |бұрынғы атауы = |қысқарту = |мамандануы = [[Бейнелеу өнері]], [[Сәндік-қолданбалы өнер]] |мерзімділік = Ай сайын |тілі = [[Ағылшын тілі]] |редакция мекен-жайы = |бас редактор = [[Джозеф Глисон Уайт]]<br />[[Чарльз Холм]]<br />Джеффри Холм |құрылтайшылары = Чарльз Холм |ел = {{байрақ|Ұлыбритания}} |орны = [[Лондон]], [[Англия]] |баспашы = Offices of The Studio / "The Studio" Ltd. |тарихы = 1893–1964 |құрылғаны = {{start date|1893|4}} |соңғы шығарылымы = мамыр 1964 (853-ші шығарылым) |көлемі = |жиынтықтылауы = |таралым = |ISSN = 0963-5092 |eISSN = |марапаттары = |сайты = |ортаққор = The Studio (magazine) }} '''The Studio: An Illustrated Magazine of Fine and Applied Art''' (Студия: Бейнелеу және қолданбалы өнердің иллюстрацияланған журналы) — 1893 бен 1964 жылдар аралығында [[Лондон]] қаласында жарық көрген бейнелеу және сәндік-қолданбалы өнерге арналған илюстрациялы журнал. Оның негізін қалаушы әрі алғашқы бас редакторы — Чарльз Холм. Басылым «[[модерн]]» және «өнер мен қолөнер» (Arts and Crafts) қозғалыстарының дамуына үлкен әсер етті. 1964 жылы ол Studio International журналына біріктіріліп кетті. Холмның The Studio, Ltd. компаниясы «20 ғасырдың бірінші жартысында Ұлыбританиядағы өнер мен дизайн бойынша журналдар мен кітаптар шығаратын ең ірі баспаға» айналды.<ref>[https://www.accartbooks.com/uk/book/the-studio-ltd/ Abstract] of: Ruth Artmonsky, ''The Studio Ltd.: A Family Affair'', Artmonsky Arts, 2024, 9781738501618. Retrieved 7 February 2025.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Press-stub}} {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Ағылшын тілді журналдар]] [[Санат:1893 жылы негізі қаланған журналдар]] [[Санат:Ұлыбритания журналдары]] n4d0kc1ldrcwn9vlsejiqdiyju0eml8 0 138103 3649924 2825708 2026-09-01T12:58:19Z Marksscheider 183882 3649924 wikitext text/x-wiki {{Журнал |атауы = Time Out |шынайы атауы = Time Out |логотипі = |сурет = Time Out London Magazine free publication launch cover.jpg |өлшемі = |сурет атауы = |бұрынғы атауы = |қысқарту = |мамандануы = Мәдениет, ойын-сауық және оқиғалар нұсқаулығы |мерзімділік = Апта сайын, ай сайын және тоқсан сайын |тілі = [[Ағылшын тілі]], көптілді |редакция мекен-жайы = |бас редактор = Дейв Калхун <br />[[Джозеф Маккертич]] |құрылтайшылары = [[Тони Эллиотт]] |ел = {{байрақ|Ұлыбритания}} |орны = [[Лондон]], [[Англия]] |баспашы = [[Time Out Group|Time Out Group Ltd.]] |тарихы = |құрылғаны = {{start date and age|1968}} |соңғы шығарылымы = |көлемі = |жиынтықтылауы = |таралым = 7,4 миллион (2019 жыл) |ISSN = 0049-3910 |eISSN = |марапаттары = |сайты = {{URL|https://www.timeout.com}} |ортаққор = Time Out (magazine) }} '''Time Out''' — [[Time Out Group]] компаниясы шығаратын жаһандық журнал.<ref name="gb">{{cite web| url=http://www.growthbusiness.co.uk/news-and-market-deals/mergers-and-acquisitions/1301613/oakley-capital-buys-stake-in-time-out.thtml| title=Oakley Capital buys stake in Time Out| date=25 November 2010| publisher=Growth Business| access-date=15 June 2015| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20150924024013/http://www.growthbusiness.co.uk/news-and-market-deals/mergers-and-acquisitions/1301613/oakley-capital-buys-stake-in-time-out.thtml| archive-date=24 September 2015| df=dmy-all}}</ref> Time Out 1968 жылы тек [[Лондон]]ға арналған басылым ретінде басталып, өз редакциялық ұсыныстарын бүкіл әлем бойынша 59 елдің 333 қаласына дейін кеңейтті. 2012 жылы Лондон шығарылымы апта сайынғы 307 000-нан астам оқырман аудиториясы бар тегін басылымға айналды. Time Out компаниясының жаһандық нарықтағы орны [[Nokia]] компаниясымен серіктестікті және [[iOS]] пен [[Android]] операциялық жүйелеріне арналған мобильді қосымшаларды қамтиды. Ол 2010 және 2011 жылдары «Жылдың халықаралық тұтынушылық журналы» сыйлығын, ал 2013 және 2014 жылдары ребрендингтен өткен «Жылдың халықаралық тұтынушылық медиа бренді» сыйлығын иеленді.<ref name=to>{{cite web| url=http://www.timeout.com/about/time-out-group/latest-news/worldwide-brand-of-the-year-again| title=Worldwide brand of the year... again!| date=15 July 2014| publisher=Time Out| access-date=15 June 2015| url-status=live| archive-url=https://web.archive.org/web/20150609043407/http://www.timeout.com/about/time-out-group/latest-news/worldwide-brand-of-the-year-again| archive-date=9 June 2015| df=dmy-all}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Press-stub}} {{Сыртқы сілтемелер}} [[Санат:Ағылшын тілді журналдар]] [[Санат:1968 жылы негізі қаланған журналдар]] [[Санат:Ұлыбритания журналдары]] 8f1x0ew800lrb1jqt6eadime2pu3pv1 1 185995 3650092 2168990 2026-09-02T06:29:25Z ~2026-47609-83 185244 /* */ 3650092 wikitext text/x-wiki == Жылжыту керек == Жылжыту керек. Бегулы Отагасы. oknbl9ypcar1vexw43vtbwswuhhvt6s 3650119 3650092 2026-09-02T08:13:35Z 1nter pares 146705 [[Special:Contributions/~2026-47609-83|~2026-47609-83]] ([[User talk:~2026-47609-83|т]]) өңдемелерінен [[User:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] соңғы нұсқасына қайтарды 2168990 wikitext text/x-wiki {{Қазақстан жобасының мақаласы|деңгейі=|маңыздылығы=}} {{Абай Құнанбайұлы жобасының мақаласы|деңгейі=|маңыздылығы=}} == Жылжыту керек == Жылжыту керек. Бегулы Отагасы. o4yury3f8qfx1efcld3l2na7jykvg65 0 203243 3650057 3621808 2026-09-01T19:05:39Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3650057 wikitext text/x-wiki Бұл '''Малайзия университеттерiнiң тiзiмi'''. Малайзия университеттерi негiзiнен [[ұлттық университеттер|ұлттық]] және [[жеке меншiк университеттер|жеке меншiк]] [[университеттер]] болып бөлiнедi. Жеке меншiк университеттердiң құрамына жергiлiктi ашылған немесе бөтен елдiң университеттерi мен кампустары кiредi. ==Ұлттық университеттер және университет колледждерi== Малайзия ұлттық университеттерi Мемлекет тарапынан құрылған және өзiн өзi басқарады. Бұдан бөлек [[Парламент бұйрығы]]мен құрылған [[Малайя Университеті]] (University of Malaya) және [[МАРА Технологиялық Университетi]] (MARA University of Technology).<ref>Attorney General's Chambers: [http://www.agc.gov.my/agc/oth/Akta/Vol.%208/Act%20379.pdf Degrees and Diploma Acts 1962] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081029023547/http://www.agc.gov.my/agc/oth/Akta/Vol.%208/Act%20379.pdf |date=2008-10-29 }}</ref><ref>ibid.: [http://www.agc.gov.my/agc/oth/Akta/Vol.%204/Act%20173.pdf Universiti Teknologi MARA Act 1976] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081029023540/http://www.agc.gov.my/agc/oth/Akta/Vol.%204/Act%20173.pdf |date=2008-10-29 }}</ref> {|class="wikitable sortable" width="100%" ![[Қазақ тiлi]]ндегi аты ![[Малай тiлi]]ндегi ресми аты !Акроним !Ашылған жылы !Орналасуы !class="unsortable"|Сiлтемесi |- |width="30%"|[[Малайзия Технология университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Teknologi Malaysia<ref>[http://web.utm.my/aboututm/index.php?option=com_content&task=view&id=68&Itemid=106 Originally established as the Treacher Technical School] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722234443/http://web.utm.my/aboututm/index.php?option=com_content&task=view&id=68&Itemid=106 |date=2011-07-22 }}</ref> |width="10%" align="center"|UTM |width="10%" align="center"|1972 |width="15%" align="center"|[[Скудай]], [[Джохор]] |width="5%" align="center"|[http://www.utm.my] |- |width="30%"|[[Малайзия Тун Хуссейн Онн Университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Tun Hussein Onn Malaysia<ref>Originally established as Pusat Latihan Staf Politeknik (Polytechnic Staff Training Centre) [http://www.uthm.edu.my/v2/content/view/55/63/lang,en/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091105112343/http://www.uthm.edu.my/v2/content/view/55/63/lang,en/ |date=2009-11-05 }}</ref> |width="10%" align="center"|UTHM |width="10%" align="center"|2000 |width="15%" align="center"|[[Бату Пахат]], [[Джохор]] |width="5%" align="center"|[http://www.uthm.edu.my] |- |width="30%"|[[Солтүстiк Малайзия университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Utara Malaysia |width="10%" align="center"|UUM |width="10%" align="center"|1984 |width="15%" align="center"|[[Синток]], [[Кедах]] |width="5%" align="center"|[http://www.uum.edu.my] |- |width="30%"|[[Малайзия Университетi, Келантан]] |width="30%" align="center"|Universiti Malaysia Kelantan |width="10%" align="center"|UMK |width="10%" align="center"|2006 |width="15%" align="center"|[[Пеңкалан чепа]], [[Келантан]] |width="5%" align="center"|[http://www.umk.edu.my] |- |width="30%"|[[Малайзия Ұлттық Қорғаныс университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Pertahanan Nasional Malaysia<ref>Originally established as Akademi Tentera Malaysia (Military Academy of Malaysia) [http://www.upnm.edu.my/media/v3/index.php?option=com_content&task=view&id=34&Itemid=27]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (in Malay)</ref> |width="10%" align="center"|UPNM |width="10%" align="center"|2006 |width="15%" align="center"|[[Куала-Лумпур]] |width="5%" align="center"|[http://www.upnm.edu.my/] |- |width="30%"|[[Малайя Университеті]] |width="30%" align="center"|Universiti Malaya<ref>Originally established as the Straits and Federated Malay States Government Medical School [http://medic.usm.my/~telehealth/Articles2005/MalayDocs/Search%2051-100/SEARCH%2064.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100620054300/http://medic.usm.my/~telehealth/Articles2005/MalayDocs/Search%2051-100/SEARCH%2064.htm |date=2010-06-20 }} [http://www.annals.edu.sg/pdf/34VolNo6200506/V34N6p14C.pdf]</ref> |width="10%" align="center"|UM |width="10%" align="center"|1905 |width="15%" align="center"|[[Куала-Лумпур]] |width="5%" align="center"|[http://www.um.edu.my/] |- |width="30%"|[[Малайзия Техникалық университетi, Мелака]] |width="30%" align="center"|Universiti Teknikal Malaysia Melaka<ref>Originally established as Kolej Universiti Teknikal Kebangsaan Malaysia (National Technical University College of Malaysia) [http://www.utem.edu.my/page.php?link=u_glance.php&&link2=imageabout.php&&link3=menuabout.php]</ref> |width="10%" align="center"|UTeM |width="10%" align="center"|2000 |width="15%" align="center"|[[Дуриан Туңгал]], [[Малакка]] |width="5%" align="center"|[http://www.utem.edu.my] |- |width="30%"|[[Малайзия Ислами Ғылымдар университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Sains Islam Malaysia<ref>Originally established as Kolej Universiti Islam Malaysia (Islamic University College, Malaysia) [http://www.usim.edu.my/ms/index.php?option=com_content&task=category&sectionid=8&id=103&Itemid=528] (in Malay)</ref> |width="10%" align="center"|USIM |width="10%" align="center"|1998 |width="15%" align="center"|[[Нилай]], [[Негери Сембилан]] |width="5%" align="center"|[http://www.usim.edu.my] |- |width="30%"|[[Малайзия университетi, Пахаң]] |width="30%" align="center"|Universiti Malaysia Pahang<ref>Originally established as Kolej Universiti Kejuruteraan dan Teknologi Malaysia (Engineering and Technology University College of Malaysia) [http://www.ump.edu.my/ump/general2.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090126223738/http://www.ump.edu.my/ump/general2.html |date=2009-01-26 }} (in Malay)</ref> |width="10%" align="center"|UMP |width="10%" align="center"|2002 |width="15%" align="center"|[[Куантан]], [[Пахаң]] |width="5%" align="center"|[http://www.ump.edu.my] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210516061214/http://www.ump.edu.my/ |date=2021-05-16 }} |- |width="30%"|[[Малайзия Ғылым университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Sains Malaysia<ref>[http://www.usm.my/en/profil.asp Originally established as the University of Penang] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090607072902/http://www.usm.my/en/profil.asp |date=2009-06-07 }}</ref> |width="10%" align="center"|USM |width="10%" align="center"|1969 |width="15%" align="center"|[[Гелугор]], [[Пенаң]] |width="5%" align="center"|[http://www.usm.my] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210525023545/http://www.usm.my/ |date=2021-05-25 }} |- |width="30%"|[[Сұлтан Идрис университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Pendidikan Sultan Idris<ref>[http://web.upsi.edu.my/v1/index.php?option=com_content&task=view&id=51&Itemid=30 Originally established as the Sultan Idris Training College] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080412213210/http://web.upsi.edu.my/v1/index.php?option=com_content&task=view&id=51&Itemid=30 |date=2008-04-12 }}</ref> |width="10%" align="center"|UPSI |width="10%" align="center"|1997 |width="15%" align="center"|[[Танджуң Малим]], [[Перак]] |width="5%" align="center"|[http://www.upsi.edu.my] |- |width="30%"|[[Малайзия университетi, Перлис]] |width="30%" align="center"|Universiti Malaysia Perlis<ref>Originally established as Kolej Universiti Kejuruteraan Utara Malaysia (Northern Malaysia University College of Engineering) [http://www.unimap.edu.my/eng/template02.asp?tt=22] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722233047/http://www.unimap.edu.my/eng/template02.asp?tt=22 |date=2011-07-22 }}</ref> |width="10%" align="center"|UniMAP |width="10%" align="center"|2001 |width="15%" align="center"|[[Арау]], [[Перлис]] |width="5%" align="center"|[http://www.unimap.edu.my] |- |width="30%"|[[Малайзия университетi, Сабах]] |width="30%" align="center"|Universiti Malaysia Sabah |width="10%" align="center"|UMS |width="10%" align="center"|1994 |width="15%" align="center"|[[Кота Кинабалу]], [[Сабах]] |width="5%" align="center"|[http://www.ums.edu.my] |- |width="30%"|[[Малайзия университетi, Сарауак]] |width="30%" align="center"|Universiti Malaysia Sarawak |width="10%" align="center"|UNIMAS |width="10%" align="center"|1992 |width="15%" align="center"|[[Кота Самарахан]], [[Сарауак]] |width="5%" align="center"|[http://www.unimas.my] |- |width="30%"|[[Малайзия Ислам университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Islam Antarabangsa Malaysia |width="10%" align="center"|IIUM |width="10%" align="center"|1983 |width="15%" align="center"|[[Гомбак]], [[Селангор]] |width="5%" align="center"|[http://www.iium.edu.my] |- |width="30%"|[[Малайзия Ұлттық Университеті]] |width="30%" align="center"|Universiti Kebangsaan Malaysia |width="10%" align="center"|UKM |width="10%" align="center"|1970 |width="15%" align="center"|[[Банги]], [[Селангор]] |width="5%" align="center"|[http://www.ukm.my] |- |width="30%"|[[МАРА Технология университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Teknologi MARA<ref>[http://www.uitm.edu.my/uitm/index.php?option=com_content&task=view&id=70&Itemid=143 Originally established as Dewan Latehan RIDA (RIDA Training Centre)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080924171655/http://www.uitm.edu.my/uitm/index.php?option=com_content&task=view&id=70&Itemid=143 |date=2008-09-24 }}</ref> |width="10%" align="center"|UiTM |width="10%" align="center"|1999 |width="15%" align="center"|[[Шах Алам]], [[Селангор]] |width="5%" align="center"|[http://www.uitm.edu.my] |- |width="30%"|[[Малайзия Путра университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Putra Malaysia<ref>[http://www.upm.edu.my/?aktvt=content&kat=D&kod=20060424114103210172165493 Originally established the School of Agriculture]</ref> |width="10%" align="center"|UPM |width="10%" align="center"|1971 |width="15%" align="center"|[[Сердаң]], [[Селангор]] |width="5%" align="center"|[http://www.upm.edu.my] |- |width="30%"|[[Сұлтан Зайнал Абидин университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Sultan Zainal Abidin<ref>Originally established as Kolej Ugama Sultan Zainal Abidin (Sultan Zainal Abidin Religious College) [http://www.kusza.edu.my/modules.php?name=Content&pa=showpage&pid=1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081221003854/http://www.kusza.edu.my/modules.php?name=Content&pa=showpage&pid=1 |date=2008-12-21 }} (in Malay)</ref> |width="10%" align="center"|UNISZA |width="10%" align="center"|2005 |width="15%" align="center"|[[Куала Тереңгану]], [[Тереңгану]] |width="5%" align="center"|[http://www.unisza.edu.my] |- |width="30%"|[[Малайзия университетi, Тереңгану]] |width="30%" align="center"|Universiti Malaysia Terengganu<ref>Originally established as the Fishery and Marine Science Centre of Universiti Pertanian Malaysia [http://www.umt.edu.my/v7/history.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090203061356/http://www.umt.edu.my/v7/history.php |date=2009-02-03 }}</ref> |width="10%" align="center"|UMT |width="10%" align="center"|1999 |width="15%" align="center"|[[Куала Тереңгану]], [[Тереңгану]] |width="5%" align="center"|[http://www.umt.edu.my] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210525143025/http://www.umt.edu.my/ |date=2021-05-25 }} |} ==Жеке меншiк университеттерi== <div class="NavFrame"> <div class="NavHead" style="background-color:#ccccff;border:none;padding: 0px 0px 0px 4px; font-size: 100%; text-align:left;margin:0px;color:#330000">'''<font color="black" style="font-size:16px;">Кедах</font>'''</div> <div class="NavContent" style="text-align:left;margin:0px 1px;border:none;text-weight:bold;display:none;"> {|class="wikitable sortable" width="100%" |- ![[Қазақ тiлi]]ндегi аты ![[Малай тiлi]]ндегi ресми аты !Акроним !Ашылған жылы !Орналасуы !class="unsortable"|Сiлтемесi |- |width="30%"|[[AIMST Университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti AIMST<ref>Originally established as the Asian Institute of Medicine, Science & Technology [http://www.aimst.edu.my/other_pages/introduction.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081219032326/http://www.aimst.edu.my/other_pages/introduction.htm |date=2008-12-19 }}</ref> |width="10%" align="center"|AIMST |width="10%" align="center"|2001 |width="15%" align="center"|[[Бедоң]] |width="5%" align="center"|[http://www.aimst.edu.my] |- |width="30%"|[http://www.albukhary.edu.my Халқаралық Әл-Бухари Университетi]{{Deadlink|date=January 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |width="30%" align="center"|University Antarabangsa Albukhary<ref>The Albukhary International University (AIU) located in the city of Alor Setar, Kedah, Malaysia is fully funded through the Albukhary Foundation, a Malaysian based organization with an international presence started in 1996 by Malaysian corporate entrepreneur and philanthropist Tan Sri Syed Mokhtar Albukhary [http://www.aiu.edu.my/about.html]{{Deadlink|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |width="10%" align="center"|AIU |width="10%" align="center"|2010 |width="15%" align="center"|[[Алор Сетар]] |width="5%" align="center"|[http://www.aiu.edu.my]{{Deadlink|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} |- |width="30%"|[http://www.kuin.edu.my Инсания Университетi Колледжi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200906042923/http://www.kuin.edu.my/ |date=2020-09-06 }} |width="30%" align="center"|Kolej Universiti Insaniah<ref>Originally established as the Institut Agama Islam Negeri Kedah (Kedah State Islamic Institute) [http://alumni.kuin.edu.my/pengenalan.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081220233840/http://alumni.kuin.edu.my/pengenalan.htm |date=2008-12-20 }}</ref> |width="10%" align="center"|KUIN |width="10%" align="center"|1995 |width="15%" align="center"|[[Алор Сетар]] |width="5%" align="center"|[http://www.kuin.edu.my] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200906042923/http://www.kuin.edu.my/ |date=2020-09-06 }} |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead" style="background-color:#ccccff;border:none;padding: 0px 0px 0px 4px; font-size: 100%; text-align:left;margin:0px;color:#330000">'''<font color="black" style="font-size:16px;">Куала-Лумпур</font>'''</div> <div class="NavContent" style="text-align:left;margin:0px 1px;border:none;text-weight:bold;display:none;"> {|class="wikitable sortable" width="100%" |- ![[Қазақ тiлi]]ндегi аты ![[Малай тiлi]]ндегi ресми аты !Акроним !Ашылған жылы !Орналасуы !class="unsortable"|Сiлтемесi |- |width="30%"|[[Азия е Университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Asia e |width="10%" align="center"|AeU |width="10%" align="center"|2007 |width="15%" align="center"|[[Куала-Лумпур]] |width="5%" align="center"|[http://www.aeu.edu.my/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220711092408/http://www.aeu.edu.my/ |date=2022-07-11 }} |- |width="30%"|[[Азия Тынық Технология және Инновация Университет Колледжi]] |width="30%" align="center" valign="top"|Kolej Universiti Teknologi dan Inovasi Asia Pasifik |width="10%" align="center" valign="top"|UCTI |width="10%" align="center" valign="top"|2004 |width="15%" align="center" valign="top"|[[Куала-Лумпур]] |width="5%" align="center" valign="top"|[http://www.ucti.edu.my/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051030185446/http://www.ucti.edu.my/ |date=2005-10-30 }} |- |width="30%"|[[Бержая Медицина Университет Колледжi]] |width="30%" align="center"|Kolej Universiti Hospitaliti BERJAYA |width="10%" align="center"|BERJAYA UCH |width="10%" align="center"|2008 |width="15%" align="center"|[[Куала-Лумпур]] |width="5%" align="center"|[http://www.berjaya.edu.my/] |- |- |width="30%"|[[HELP Университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti HELP |width="10%" align="center"|HELP<ref>[http://www.help.edu.my/abouthelp/index.php Originally established as HELP College] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080725131407/http://www.help.edu.my/abouthelp/index.php |date=2008-07-25 }}</ref> |width="10%" align="center"|1986 |width="15%" align="center"|[[Куала-Лумпур]] |width="5%" align="center"|[http://www.help.edu.my/] |- |width="30%"|[[Халқаралық Медицина Университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Perubatan Antarabangsa<ref>[http://imu.edu.my/about_profile_history.html Originally established as the International Medical College] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081220081521/http://imu.edu.my/about_profile_history.html |date=2008-12-20 }}</ref> |width="10%" align="center"|IMU |width="10%" align="center"|1992 |width="15%" align="center"|[[Куала-Лумпур]] |width="5%" align="center"|[http://www.imu.edu.my/] |- |width="30%"|[[Халқаралық Twintech Технологиясы Университет Колледжi]] |width="30%" valign="top" align="center"|Kolej Universiti Teknologi Antarabangsa Twintech<ref>Originally established as the L&G Twintech Institute Of Technology [http://www.studyonair.com/indonesia/profiles/profile_lg.shtml] (in Indonesian)</ref> |width="10%" align="center" valign="top"|IUCTT |width="10%" align="center" valign="top"|1994 |width="15%" align="center" valign="top"|[[Куала-Лумпур]] |width="5%" align="center" valign="top"|[http://www.iuctt.edu.my/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140413212747/http://www.iuctt.edu.my/ |date=2014-04-13 }} |- |width="30%"|[[Куала-Лумпур астаналық Университет Колледжi]] |width="30%" align="center"|Kolej Universiti Metropolitan Куала-Лумпур |width="10%" align="center"|KLMU |width="10%" align="center"|1991 |width="15%" align="center"|[[Куала-Лумпур]] |width="5%" align="center"|[http://www.klmu.edu.my/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120614071352/http://www.klmu.edu.my/ |date=2012-06-14 }} |- |width="30%"|[[Малайзия Ашық Университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Terbuka Malaysia |width="10%" align="center"|OUM |width="10%" align="center"|2000 |width="15%" align="center"|[[Куала-Лумпур]] |width="5%" align="center"|[http://www.oum.edu.my] |- |width="30%"|[[Тунку Абдул Рахман Университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Tunku Abdul Rahman<ref>Originally established as Kolej Tunku Abdul Rahman (Tunku Abdul Rahman College) [http://www.utar.edu.my/contentPage1.jsp?contentid=47&catid=1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140716222319/http://www.utar.edu.my/contentPage1.jsp?contentid=47&catid=1 |date=2014-07-16 }}</ref> |width="10%" align="center"|UTAR |width="10%" align="center"|1972 |width="15%" align="center"|[[Куала-Лумпур]] |width="5%" align="center"|[http://www.utar.edu.my/] |- |width="30%"|[[UCSI Университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti UCSI<ref>[http://www.ucsi.edu.my/uni_history_ucsi.asp Originally established as the Canadian Institute of Computer Studies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080612073919/http://www.ucsi.edu.my/uni_history_ucsi.asp |date=2008-06-12 }}</ref> |width="10%" align="center"|UCSI |width="10%" align="center"|1986 |width="15%" align="center"|[[Куала-Лумпур]] |width="5%" align="center"|[http://www.ucsi.edu.my/] |- |width="30%"|[[Куала-Лумпур Университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Куала-Лумпур<ref>The earliest constituent institute is the Malaysian Institute of Information Technology, first established in 1982 as Institut Infotech MARA (MARA Infotech Institute) [http://www.unikl.edu.my/index.php?option=com_content&task=view&id=66&Itemid=107]</ref> |width="10%" align="center"|UniKL |width="10%" align="center"|2002 |width="15%" align="center"|[[Куала-Лумпур]] |width="5%" align="center"|[http://www.unikl.edu.my/] |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead" style="background-color:#ccccff;border:none;padding: 0px 0px 0px 4px; font-size: 100%; text-align:left;margin:0px;color:#330000">'''<font color="black" style="font-size:16px;">Малакка</font>'''</div> <div class="NavContent" style="text-align:left;margin:0px 1px;border:none;text-weight:bold;display:none;"> {|class="wikitable sortable" width="100%" |- ![[Қазақ тiлi]]ндегi аты ![[Малай тiлi]]ндегi ресми аты !Акроним !Ашылған жылы !Орналасуы !class="unsortable"|Сiлтемесi |- |width="30%"|[[Мультимедиа Университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Multimedia |width="10%" align="center"|MMU |width="10%" align="center"|1996 |width="15%" align="center"|[[Мелака]] |width="5%" align="center"|[http://www.mmu.edu.my/] |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead" style="background-color:#ccccff;border:none;padding: 0px 0px 0px 4px; font-size: 100%; text-align:left;margin:0px;color:#330000">'''<font color="black" style="font-size:16px;">Негери Сембилан</font>'''</div> <div class="NavContent" style="text-align:left;margin:0px 1px;border:none;text-weight:bold;display:none;"> {|class="wikitable sortable" width="100%" |- ![[Қазақ тiлi]]ндегi аты ![[Малай тiлi]]ндегi ресми аты !Акроним !Ашылған жылы !Орналасуы !class="unsortable"|Сiлтемесi |- |width="30%"|[[INTI Халқаралық Университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti INTI<ref>[http://www.intimal.edu.my/intinew/content-aboutus.aspx?LID=history Originally established as INTI College Malaysia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722232516/http://www.intimal.edu.my/intinew/content-aboutus.aspx?LID=history |date=2011-07-22 }}</ref> |width="10%" align="center"|INTI-IU |width="10%" align="center"|1998 |width="15%" align="center"|[[Нилай]] |width="5%" align="center"|[http://www.newinti.edu.my/] |- |width="30%"|[[Нилай Университет Колледжi]] |width="30%" align="center"|Kolej Universiti Nilai |width="10%" align="center"|NUC |width="10%" align="center"|1997 |width="15%" align="center"|[[Нилай]] |width="5%" align="center"|[http://www.nilai.edu.my/] |- |width="30%"|[[Linton Университет Колледжi]] |width="30%" align="center"|Kolej Universiti Linton |width="10%" align="center"|UCL |width="10%" align="center"|1995 |width="15%" align="center"|[[Мантин]] |width="5%" align="center"|[http://www.linton.edu.my/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181211220000/http://www.linton.edu.my/ |date=2018-12-11 }} |- |width="30%"|[[Малайзия Теологиялық Семинариясы]] |width="30%" align="center"|Seminari Theoloji Malaysia |width="10%" align="center"|STM |width="10%" align="center"|1979 |width="15%" align="center"|[[Серембан]] |width="5%" align="center"|[http://www.stm.edu.my/] |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead" style="background-color:#ccccff;border:none;padding: 0px 0px 0px 4px; font-size: 100%; text-align:left;margin:0px;color:#330000">'''<font color="black" style="font-size:16px;">Путражая</font>'''</div> <div class="NavContent" style="text-align:left;margin:0px 1px;border:none;text-weight:bold;display:none;"> {|class="wikitable sortable" width="100%" |- ![[Қазақ тiлi]]ндегi аты ![[Малай тiлi]]ндегi ресми аты !Акроним !Ашылған жылы !Орналасуы !class="unsortable"|Сiлтемесi |- |width="30%"|[[Tenaga Ұлттық Университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Tenaga Nasional |width="10%" align="center"|UNITEN |width="10%" align="center"|1976 |width="15%" align="center"|[[Путражая]] |width="5%" align="center"|[http://www.uniten.edu.my/] |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead" style="background-color:#ccccff;border:none;padding: 0px 0px 0px 4px; font-size: 100%; text-align:left;margin:0px;color:#330000">'''<font color="black" style="font-size:16px;">Пенаң</font>'''</div> <div class="NavContent" style="text-align:left;margin:0px 1px;border:none;text-weight:bold;display:none;"> {|class="wikitable sortable" width="100%" |- ![[Қазақ тiлi]]ндегi аты ![[Малай тiлi]]ндегi ресми аты !Акроним !Ашылған жылы !Орналасуы !class="unsortable"|Сiлтемесi |- |width="30%"|[[Уауасан Ашық Университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Terbuka Wawasan |width="10%" align="center"|WOU |width="10%" align="center"|2006 |width="15%" align="center"|[[Пенаң]] |width="5%" align="center"|[http://www.wou.edu.my/] |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead" style="background-color:#ccccff;border:none;padding: 0px 0px 0px 4px; font-size: 100%; text-align:left;margin:0px;color:#330000">'''<font color="black" style="font-size:16px;">Перак</font>'''</div> <div class="NavContent" style="text-align:left;margin:0px 1px;border:none;text-weight:bold;display:none;"> {|class="wikitable sortable" width="100%" |- ![[Қазақ тiлi]]ндегi аты ![[Малай тiлi]]ндегi ресми аты !Акроним !Ашылған жылы !Орналасуы !class="unsortable"|Сiлтемесi |- |width="30%"|[[Петронас Тезнологиялық Университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Teknologi Petronas |width="10%" align="center"|UTP |width="10%" align="center"|1995<ref>[http://www.utp.edu.my/theUniversity/ Originally established as the Institute of Technology PETRONAS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090919144314/http://www.utp.edu.my/theUniversity/ |date=2009-09-19 }}</ref> |width="15%" align="center"|[[Тронох]] |width="5%" align="center"|[http://www.utp.edu.my/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181121195826/http://www.utp.edu.my/ |date=2018-11-21 }} |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead" style="background-color:#ccccff;border:none;padding: 0px 0px 0px 4px; font-size: 100%; text-align:left;margin:0px;color:#330000">'''<font color="black" style="font-size:16px;">Сабах</font>'''</div> <div class="NavContent" style="text-align:left;margin:0px 1px;border:none;text-weight:bold;display:none;"> {|class="wikitable sortable" width="100%" |- ![[Қазақ тiлi]]ндегi аты ![[Малай тiлi]]ндегi ресми аты !Акроним !Ашылған жылы !Орналасуы !class="unsortable"|Сiлтемесi |- |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead" style="background-color:#ccccff;border:none;padding: 0px 0px 0px 4px; font-size: 100%; text-align:left;margin:0px;color:#330000">'''<font color="black" style="font-size:16px;">Сарауак</font>'''</div> <div class="NavContent" style="text-align:left;margin:0px 1px;border:none;text-weight:bold;display:none;"> {|class="wikitable sortable" width="100%" |- ![[Қазақ тiлi]]ндегi аты ![[Малай тiлi]]ндегi ресми аты !Акроним !Ашылған жылы !Орналасуы !class="unsortable"|Сiлтемесi |- |width="30%"|[[Curtin Технология Университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Teknologi Curtin |width="10%" align="center"|Curtin |width="10%" align="center"|1999 |width="15%" align="center"|[[Мири]] |width="5%" align="center"|[http://www.curtin.edu.my/] |- |width="30%"|[[Swinburne Технология Университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Teknologi Swinburne |width="10%" align="center"|Swinburne |width="10%" align="center"|2000 |width="15%" align="center"|[[Кучиң]] |width="5%" align="center"|[http://www.swinburne.edu.my/] |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead" style="background-color:#ccccff;border:none;padding: 0px 0px 0px 4px; font-size: 100%; text-align:left;margin:0px;color:#330000">'''<font color="black" style="font-size:16px;">Селангор</font>'''</div> <div class="NavContent" style="text-align:left;margin:0px 1px;border:none;text-weight:bold;display:none;"> {|class="wikitable sortable" width="100%" |- ![[Қазақ тiлi]]ндегi аты ![[Малай тiлi]]ндегi ресми аты !Акроним !Ашылған жылы !Орналасуы !class="unsortable"|Сiлтемесi |- |width="30%"|[[ALFA Халқаралық Колледжi]] |width="30%" align="center"|Kolej ALFA |width="10%" align="center"|ALFA |width="10%" align="center"|1998 |width="15%" align="center"|[[Субаң Жая]] |width="5%" align="center"|[http://www.alfa.edu.my] |- |width="30%"|[[әл-Мәдина Халқаралық Университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Antarabangsa Al-Madinah |width="10%" align="center"|MEDIU |width="10%" align="center"|2006 |width="15%" align="center"|[[Шах Алам]] |width="5%" align="center"|[http://www.mediu.edu.my/] |- |width="30%"|[http://www.binary.edu.my/ Екеулiк Менеджмент және Кәсiпкерлiк Университет Колледжi] |width="30%" align="center" valign="top"|Kolej Universiti Pengurusan dan Keusahawanan |width="10%" align="center" valign="top"|BUCME |width="10%" align="center" valign="top"|1984 |width="15%" align="center" valign="top"|[[Пучоң]] |width="5%" align="center"|[http://www.binary.edu.my/] |- |width="30%"|[http://www.city.edu.my CITY Ғылым және Технология Университет Колледжi] |width="30%" align="center"|Kolej Universiti Sains dan Teknologi CITY |width="10%" align="center"|CITY UC |width="10%" align="center"|1984 |width="15%" align="center"|[[Петалиң Жая]] |width="5%" align="center"|[http://www.city.edu.my/] |- |width="30%"|[[Кибержая Медицина Ғылымы Университет Колледжi]] |width="30%" align="center"|Kolej Universiti Sains Perubatan Cyberjaya |width="10%" align="center"|CUCMS |width="10%" align="center"|2005 |width="15%" align="center"|[[Кибержая]] |width="5%" align="center"|[http://www.cybermed.edu.my/cucms-web/index.jsp] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091118221900/http://www.cybermed.edu.my/cucms-web/index.jsp |date=2009-11-18 }} |- |width="30%"|[[Селангор Университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Selangor |width="10%" align="center"|UNISEL |width="10%" align="center"|1999 |width="15%" align="center"|[[Бестари жая]] |width="5%" align="center"|[http://www.unisel.edu.my/] |- |width="30%"|[http://iucn.edu.my/ Халқаралық Медбикелiк Университет Колледжi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100524042029/http://www.iucn.edu.my/ |date=2010-05-24 }} |width="30%" align="center"|Kolej Universiti Antarabangsa Kejurawatan |width="10%" align="center"|IUCN |width="10%" align="center"|2009 |width="15%" align="center"|[[Кота Дамансара]] |width="5%" align="center"|[http://www.iucn.edu.my/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100524042029/http://www.iucn.edu.my/ |date=2010-05-24 }} |- |width="30%"|[[Халқаралық Twintech Технологиясы Университет Колледжi]] |width="30%" align="center"|Kolej Universiti Antarabangsa Teknologi Twintech |width="10%" align="center"|TWINTECH |width="10%" align="center"|1994 |width="15%" align="center"|[[Банги]] |width="5%" align="center"|[http://www.twintech.edu.my/] |- |width="30%"|[[KDU College|KDU Университет Колледжi]] |width="30%" align="center"|Kolej Universiti KDU |width="10%" align="center"|KDU |width="10%" align="center"|1983 |width="15%" align="center"|[[Петалиң Жая]] |width="5%" align="center"|[http://www.kdu.edu.my/] |- |width="30%"|[[Куала-Лумпур Инфрақұрылым Университет Колледжi]] |width="30%" align="center"|Kolej Universiti Infrastruktur Куала-Лумпур<ref>[http://portal1.infotree.net.my/i/business/technology/i/news/i/corporate/h.html Originally established as the Public Works Department Training Centre]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |width="10%" align="center"|KLIUC |width="10%" align="center"|1973 |width="15%" align="center"|[[Каджаң]] |width="5%" align="center"|[http://www.kliuc.edu.my/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121207043349/http://www.kliuc.edu.my/ |date=2012-12-07 }} |- |width="30%"|[[Limkokwing Шығармашылық Технология Университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Teknologi Kreatif Limkokwing<ref>Originally established as the Limkokwing Institute of Creative Technology [http://www.etawau.com/edu/KolejUniversiti/Private/Limkokwing.htm]</ref> |width="10%" align="center"|LUCT |width="10%" align="center"|1992 |width="15%" align="center"|[[Кибержая]] |width="5%" align="center"|[http://www.limkokwing.edu.my/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200429182442/http://www.limkokwing.edu.my/ |date=2020-04-29 }} |- |width="30%"|[[Малайзия Ғылым және Технология Университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Sains dan Teknologi Malaysia |width="10%" align="center"|MUST |width="10%" align="center"|2000 |width="15%" align="center"|[[Петалиң Жая]] |width="5%" align="center"|[http://www.must.edu.my/] |- |width="30%"|[[Менеджмент және Ғылым Университетi]]<ref>Originally established as Kolej Universiti Teknologi dan Pengurusan Malaysia (University College of Technology and Management, Malaysia) [http://www.msu.edu.my/v6/university_msg.php]</ref> |width="30%" align="center"|Universiti Sains Dan Pengurusan |width="10%" align="center"|MSU |width="10%" align="center"|2002 |width="15%" align="center"|[[Шах Алам]] |width="5%" align="center"|[http://www.msu.edu.my/v6/] |- |width="30%"|[[Монаш Университетi]] |width="30%" align="center"|Universiti Monash |width="10%" align="center"|MONASH |width="10%" align="center"|1998 |width="15%" align="center"|[[Subang Jaya]] |width="5%" align="center"|[http://www.monash.edu.my/] |- |width="30%"|[http://www.masterskill.edu.my/ Masterskill University College of Health Sciences] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130624010816/http://www.masterskill.edu.my/ |date=2013-06-24 }} |width="30%" align="center"|Kolej Universiti Masterskill Sains Kesihatan |width="10%" align="center"|MASTERSKILL |width="10%" align="center"|1997 |width="15%" align="center"|[[Cheras, Куала-Лумпур|Cheras]] |width="5%" align="center"|[http://www.must.edu.my/] |- |width="30%"|[[Multimedia University]]<ref>Originally established as the Institute of Telecommunication and Information Technology [http://www.mmu.edu.my/TheUniversity_brief_history_1996melaka.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090108083438/http://www.mmu.edu.my/TheUniversity_brief_history_1996melaka.htm |date=2009-01-08 }}</ref> |width="30%" align="center"|Universiti Multimedia |width="10%" align="center"|MMU |width="10%" align="center"|1994 |width="15%" align="center"|[[Cyberjaya]] |width="5%" align="center"|[http://www.mmu.edu.my/] |- |width="30%"|[[University of Nottingham Malaysia Campus|University of Nottingham]] |width="30%" align="center"|Universiti Nottingham |width="10%" align="center"|UNiM |width="10%" align="center"|2000 |width="15%" align="center"|[[Semenyih]] |width="5%" align="center"|[http://www.nottingham.edu.my/] |- |width="30%"|[[SEGi University College]]<ref>[http://www.segi.edu.my/corp/profile.htm Originally established as Systematic College] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110817071202/http://www.segi.edu.my/corp/profile.htm |date=2011-08-17 }}</ref> |width="30%" align="center"|Kolej Universiti SEGi |width="10%" align="center"|SEGi |width="10%" align="center"|1977 |width="15%" align="center"|[[Kota Damansara]] |width="5%" align="center"|[http://www.segi.edu.my/] |- |width="30%"|[[Selangor International Islamic University College]] |width="30%" align="center"|Kolej Universiti Islam Antarabangsa Selangor<ref>Originally established as Kolej Islam Selangor Darul Ehsan (Selangor Darul Ehsan Islamic College) [http://web5.bernama.com/client/kuis/index.php?sid=aboutkuis]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |width="10%" align="center"|KUIS |width="10%" align="center"|1995 |width="15%" align="center"|[[Bangi, Malaysia|Bangi]] |width="5%" align="center"|[http://www.kuis.edu.my/] |- |width="30%"|[[Sunway University]]<ref>[http://www.sunway.edu.my/index.php?option=com_content&task=view&id=538&Itemid=907 Originally established as Sunway College] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722232855/http://www.sunway.edu.my/index.php?option=com_content&task=view&id=538&Itemid=907 |date=2011-07-22 }}</ref> |width="30%" align="center"|Universiti Sunway |width="10%" align="center"|SYUC |width="10%" align="center"|1987 |width="15%" align="center"|[[Subang Jaya]] |width="5%" align="center"|[http://www.sunway.edu.my/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210516080038/http://www.sunway.edu.my/ |date=2021-05-16 }} |- |width="30%"|[[Taylor's University]] |width="30%" align="center"|Universiti Taylor<ref>[http://www.taylors.edu.my/about/about_landing.php?id=61 Originally established as Taylor's College] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071229065112/http://www.taylors.edu.my/about/about_landing.php?id=61 |date=2007-12-29 }}</ref> |width="10%" align="center"|TAYLOR |width="10%" align="center"|1969 |width="15%" align="center"|[[Subang Jaya]] |width="5%" align="center"|[http://www.taylors.edu.my/] |- |width="30%"|[[Tenaga Nasional University]] |width="30%" align="center"|Universiti Tenaga Nasional<ref>Originally established as Institut Latihan Sultan Ahmad Shah (Sultan Ahmad Shah Training Institute) [http://www.uniten.edu.my/newhome/content_list.asp?ContentID=2482] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722232900/http://www.uniten.edu.my/newhome/content_list.asp?ContentID=2482 |date=2011-07-22 }}</ref> |width="10%" align="center"|UNITEN |width="10%" align="center"|1976 |width="15%" align="center"|[[Kajang]] |width="5%" align="center"|[http://www.uniten.edu.my/] |- |width="30%"|[[Tun Abdul Razak University]] |width="30%" align="center"|Universiti Tun Abdul Razak |width="10%" align="center"|UNIRAZAK |width="10%" align="center"|1998 |width="15%" align="center"|[[Petaling Jaya]] |width="5%" align="center"|[http://www.unirazak.edu.my/] |} </div> </div> <div class="NavFrame"> <div class="NavHead" style="background-color:#ccccff;border:none;padding: 0px 0px 0px 4px; font-size: 100%; text-align:left;margin:0px;color:#330000">'''<font color="black" style="font-size:16px;">Тереңгану</font>'''</div> <div class="NavContent" style="text-align:left;margin:0px 1px;border:none;text-weight:bold;display:none;"> {|class="wikitable sortable" width="100%" |- ![[Қазақ тiлi]]ндегi аты ![[Малай тiлi]]ндегi ресми аты !Акроним !Ашылған жылы !Орналасуы !class="unsortable"|Сiлтемесi |- |width="30%"|[[TATI University College]] |width="30%" align="center"|Kolej Universiti TATI<ref>[http://202.75.48.40/~username/tatiuc.net/index.php?option=com_content&task=blogsection&id=4&Itemid=58 Originally established as the Terengganu Advanced Technical Institute] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090724042916/http://202.75.48.40/~username/tatiuc.net/index.php?option=com_content&task=blogsection&id=4&Itemid=58 |date=2009-07-24 }}</ref> |width="10%" align="center"|TATiUC |width="10%" align="center"|1993 |width="15%" align="center"|[[Kemaman]] |width="5%" align="center"|[http://www.tatiuc.edu.my/] |} </div> </div> == Дереккөздер == {{Reflist|2}} {{Малайзия университеттерi}} [[Санат:Малайзия]] [[Санат:Малайзия жоғарғы оқу орындары]] o4r9h1du4ilv8jdbd37n4gw7h1dmjfy 0 478873 3650075 3616046 2026-09-02T04:47:24Z Arris17 65613 , /* Құрамы */ 3650075 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубы |атауы = {{ту|Англия}} Манчестер Сити |ағымдағы маусым = [[Футболдан Англия чемпионаты 2026/2027|2026/27]] |логотипі = Manchester City FC badge.png |толық атауы = ''«Манчестер Сити» Футбол клубы (ағылш. Manchester City Football Club)'' |лақап аты = ''The Citizens (Қалалықтар)<ref name="автоссылка1">{{cite web|url=https://ru.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2528749.html#/|title=Прозвища участников плей-офф Лиги чемпионов|date=2018-02-07|publisher=UEFA.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180212084425/https://ru.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2528749.html#/|archivedate=2018-02-12}}{{ref-ru}}</ref><br>The Blues (Көктер)<ref>{{cite web |url=https://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history |title=Club History |publisher=ManCity.com |lang=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160907013909/http://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history |archivedate=2016-09-07 }}</ref><br>The Sky Blues (Аспан көктер)<ref name="автоссылка1" />'' |құрылған = 1880 («'''Сент Маркс (Уэст-Гортон)'''» атауымен)<br>{{Start date and age|df=yes|1894|4|16}} («'''Манчестер Сити'''» атауымен) |стадионы = {{ту|Англия}} [[Этихад Стэдиум]] |сыйымдылығы = 61038<ref>{{cite web |url=https://www.mancity.com/etihad-stadium/visiting-the-etihad-stadium |title=Visiting the Etihad Stadium |publisher=Manchester City |lang=en}}</ref> |иесі = {{Мемлекет туы|БАӘ|жоқ}} [[Мансур ибн Зайед әл-Нахайян]] |президенті = {{Мемлекет туы|БАӘ|жоқ}} [[Халдун Әл-Мүбарак]] |жаттықтырушы = {{Мемлекет туы|Италия|жоқ}} [[Энцо Мареска]] |капитаны = {{Мемлекет туы|Португалия|жоқ}} [[Рубен Диаш]] |рейтингі = [[УЕФА]] рейтингінде '''6-шы орын'''<ref>{{cite web|title=Club coefficients {{!}} UEFA Coefficients|url=https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/#/yr/2022|website=UEFA.com|accessdate=2022-06-30|lang=en}}</ref> |жарыс = [[Ағылшын Премьер-лигасы|Премьер-лига]] |маусым = [[Футболдан Англия чемпионаты 2025/2026|2025/26]] |орын = '''2-орын''' |сайты = {{URL|mancity.com}} | pattern_la1 = _mancity2627h | pattern_b1 = _mancity2627h | pattern_ra1 = _mancity2627h | pattern_sh1 = _mancity2627h | pattern_so1 = _mancity2627hl | leftarm1 = 98C6EB | body1 = 98C6EB | rightarm1 = 98C6EB | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 1C214F | pattern_la2 = _mancity2627a | pattern_b2 = _mancity2627a | pattern_ra2 = _mancity2627a | pattern_sh2 = _mancity2627a | pattern_so2 =_mancity2627al | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = FCCD10 | pattern_la3 = _mancity2627t | pattern_b3 = _mancity2627t | pattern_ra3 = _mancity2627t | pattern_sh3 = _mancity2627t | pattern_so3 = _mancity2627t | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} '''«Манчестер Сити»''' ({{lang-en|Manchester City Football Club}}) – [[Манчестер]] қаласының ағылшын футбол клубы. Клуб [[Ағылшын Премьер-лигасы]]нда өнер көрсетеді. [[1880 жыл]]ы «Уэст Гортон Сент Маркс» (West Gorton Saint Marks) деген атпен құрылды. [[1887 жыл]]ы атын «Ардуикке» ауыстырып, «Гайд Роуд» стадионына көшті. [[1894 жыл]]дан бастап клуб «Манчестер Сити» атымен ойнайды. Сегіз рет [[Ағылшын Премьер-лигасы|Премьер-лига]] иегері, алты [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогы]], сегіз [[Лига Кубогы]], алты [[Футболдан Англия суперкубогы|FA Community Shields]] және бір [[УЕФА Кубок иелері кубогы|Еуропа Кубогының Жеңімпаздары Кубогы]] бар бұл ағылшын футболындағы бесінші ең табысты клуб болып саналады. «Манчестер Сити» Футбол лигасын 1892 жылы қосылды, ал 1904 жылы өзінің алғашқы ірі марапаты — [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогын]] жеңіп алды. Клуб 1960-шы жылдардың аяғы мен 1970-ші жылдардың басында Джо Мерсер мен Малкольм Эллисонның басшылығымен Лиганы, [[УЕФА Кубок иелері кубогы 1969/70|еуропалық чемпиондар Кубогының иегерлері Кубогын]], Англия Кубогын және Лига Кубогын жеңіп алды. 1981 жылғы Англия Кубогының финалындағы жеңілістен кейін клуб 1998 жылы өз тарихында жалғыз рет ағылшын футболының үшінші эшелонына түсуімен аяқталған құлдырау кезеңінен өтті. Олар 2001/02 маусымда Жоғарғы дивизонға оралды және содан бері Премьер-Лигада қалды. Өз тарихында клуб үш рет стадион ауыстырды: құрылғаннан бастап [[1923 жыл|1923]] жылға дейін «Гард Роудте» ойнады, [[1923 жыл|1923]] жылдан бастап [[2003 жыл|2003]] жылға дейін – «Мейн Роуд» стадионында, ал қазіргі уақытта [[2002 жыл|2002]] жылы салынған, 55097 көрермен сыйдыра алатын «Этихад» стадионында ойнайды. XX ғасырда «Манчестер Сити» екі рет Англия чемпионы болды (1936/1937 және 1967/1968), бірақ [[1990 жыл|1990]] жылдары «Манчестер Сити» үш жыл ішінде үш рет астыңғы дивизиондарға түсіп, 1998/99 үшінші дивизионда бір маусым ойнады. [[2002 жыл|2000]] жылы клуб жоғарғы дивизонға оралып, Премьер-Лигада әлі күнге дейін өнер көрсетеді. [[2008 жыл|2008]] жылы «Манчестер Ситиді» «Абу-Даби Юнайтед Групп» компаниясы иеленді, бұдан кейін клубқа көптеген инвестициялар ағымы келіп, жоғары төленетін ойыншыларды трансфер кезінде алуға мүмкіндік пайда болды. [[2011 жыл|2011]] жылы клуб Англия Кубогын ұтты. Және де [[Футболдан Англия чемпионаты 2010/2011|2010/11]] жылдың қорытындысы бойынша, «Сити» бірден УЕФА чемпиондар Лигасының топтық турнирінде ойнау құқығына ие болып, [[1973 жыл|1973]] жылдан бері бірінші рет Англия Суперкубогы үшін ойынға қатысты. Бірақ [[2011 жыл|2011]] жылы 7 тамызда «Уэмбли» стадионында Англия чемпиондары «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» клубынан 2:3 есебімен ұтылып қалды.<ref>http://www.radiomayak.ru/doc.html?id=275862{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[2012 жыл|2012]] жылы 13 мамырда, соңғы турда «Куинз Парк Рейндержске» қарсы драмалық ойында, қосымша төртінші минутта шешуші гол соғып, 3:2 есебімен ұтып, «Манчестер Сити» 44 жыл өткен соң Англия чемпионы атанды<ref>http://www.kommersant.ru/doc/1933200?NodesID=9</ref>. «Қалалықтар» ("The Citizens"(клубтың лақапаттарының бірі)) өздерінің қас жауларын «[[Манчестер Юнайтед]]ті<nowiki/>» тек доп соғу және өткізу айырмасынан ғана асып түсті. 2012 жылы [[12 тамыз]]да Англия Суперкубогына таласта «Манчестер Сити» лондондық «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» клубынан 3:2 есебімен басым түсіп, соңғы 40 жылда бірінші рет осы жүлдені ұтты<ref>http://www.vesti.ru/doc.html?id=877448</ref>. [[2014 жыл|2014]] жылы [[2 наурыз]]да «Манчестер Сити» 38 жыл өткен соң алғашқы Футбол Лигасының Кубогын жеңіп алды.<ref>http://www.gazeta.ru/sport/2014/03/02/a_5932905.shtml</ref> [[2014 жыл|2014]] жылы [[11 мамыр]]да Манчестер Сити [[Вест Хэм Юнайтед|Вест Хэм]] клубын 2:0 есебімен жеңіп, өзінің тарихындағы төртінші АПЛ жүлдесін жеңіп алды<ref>«Манчестер Сити» - Англия чемпионы! 12 мамыр 2014 14:33 http://prosports.kz/kz/news/34837 </ref>.Манчестер Сити 2016 жылдың [[15 мамыр]] күні өз тарихында алғаш рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасының]] ширек-финалына жолдама алды.Ширек-финалда [[Пари Сен-Жермен|ПСЖ]] футбол клубымен кездесіп, Парижде тең ойын көрсетіп, өз алаңында 1:0 есебімен жеңіске жетіп, өз тарихында болмаған нәрсені жасады.Және бұнымен қоса, Англия футбол клубтары арасынан [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасының]] жартылай финалына шыққан 10-ыншы команда болды.Жалғыз голдың авторы — Кевин де Брюйне.Жартылай финалда [[Реал Мадрид]] футбол клубынан қонақта 1:0 есебімен жеңіліс тауып, финалға өте алмады. Клуб 2008 жылы Абу-Даби Юнайтед Груп арқылы шейх Мансур бен Заид Әл Нахаянды қабылдағаннан кейін ойын қызметкерлеріне де, жабдықтарға да айтарлықтай қаржылық инвестициялар алды, 2011 жылы Англия Кубогын және [[Футболдан Англия чемпионаты 2012/2013|2012]] жылы Премьер-Лиганы жеңіп алды, содан кейін 2014 жылы тағы бір чемпион атағын алды. Пеп Гвардиоланың басшылығымен «Сити» [[Футболдан Англия чемпионаты 2017/2018|2018]] жылы Премьер-лигада жеңіске жетіп, бір маусымда 100 ұпай жинаған Премьер-лиганың жалғыз командасы болды. 2019 жылы олар төрт кубокты жеңіп алды, Англиядағы барлық ішкі кубоктардың бұрын-соңды болмаған сериясын аяқтап, ішкі треблді жеңіп алған алғашқы ағылшын ерлер командасы болды. [[Хосеп Гвардиола|Пеп Гвардиола]] дәуірінде Премьер-лиганың [[Футболдан Англия чемпионаты 2020/2021|үшінші титулын]] жеңіп алумен қатар, «Сити» 2021 жылы [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Еуропа Чемпиондар Лигасының]] алғашқы финалына шықты, онда ол «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» жеңіліп қалды. 2019 жылы «Манчестер Сити» әлемдегі барлық футбол клубтары арасында табысы бойынша бесінші орынды иеленді. 2019 жылы ''[[Forbes]]'' клубты 2,7 миллиард долларға (2,06 миллиард фунт стерлинг) бағалады. Осылайша, Манчестер Сити әлемдегі ең бағалы спорт клубтарының тізімінде жиырма бесінші және ең құнды футбол клубтары тізімінде үшінші орында тұр. Клуб 2019 жылдың қараша айында құны 3,73 миллиард фунт стерлинг (4,8 АҚШ доллары) құрайтын Ұлыбританияда орналасқан City Football Group Limited [[холдинг]]-компаниясына тиесілі. 2023 жылы "Сити" өз тарихында алғаш рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2023|УЕФА Чемпиондар Лигасының]] жеңімпазы атанып, «[[Интернационале|Интер]]<nowiki/>» финалдық матчында 1:0 есебімен жеңіске жетті. Сонымен қатар, клуб өз тарихында алғаш рет «требл» деп аталатын — бір маусымда 3 кубокты (АПЛ + КА + ЛЧ) рәсімдеді және тарихта осындай жетістікке жеткен екінші ағылшын командасы болды (біріншісі 1998/99 маусымында »[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» болды). «Манчестер Сити» 2023/24 маусымында 1992 жылдан бастап есептегенде, Англия футболының тарихында алғаш рет қатарынан төртінші рет [[Футболдан Англия чемпионаты|Англия Премьер-Лигасын]] жеңіп алған алғашқы клуб болды. Осыған дейін «Манчестер Юнайтед» тек қана үш рет қатарынан жеңімпаз атанған болатын. «Манчестер Ситидің» бас бапкері - [[Энцо Мареска]]. Ол бұл қызметке 2026 жылдың 29 маусымында тағайындалды, ол [[Премьер-лига 2025/26|2025/26 жылғы Премьер-лига]] маусымының соңында қызметінен кеткен [[Хосеп Гвардиола|Пеп Гвардиоланың]] орнына келді<ref>https://www.skysports.com/football/news/11679/13548773/enzo-maresca-man-city-appoint-former-chelsea-head-coach-as-pep-guardiolas-successor-at-etihad-stadium</ref>. {{main|«Сент-Маркс» немесе «Вест Гортон» (1880—1894) тарихы|«Манчестер Сити» (1894—қазіргі кезге дейінгі) тарихы}} === ''ХІХ ғасыр'' === === «Cент-Маркс» немесе «Вест Гортон» === [[File:St Marks 1884.jpg|thumb|265x265px|«Сент Маркс» немесе «Вест Гортон», 1884 жылы|солға]] «Манчестер Сити» деген қазіргі кездегі алпауыт клубты құрған тұлға [[1855 жыл|1855]] жылы дүниеге келді. '''Анна Коннелл''' — Харрогиттегі Артур Коннелл атты дінбасының қызы болған. Оның әкесі [[1865 жыл|1865]] жылы Вест Гортондағы [[Ағылшындар|ағылшындық]] Киелі Марк шіркеуінің ректор қызметкері болды. Анна сол жылдары әкесінің жағдайын қарап, қолдап тұрды.Вест Гортон тұрғындары кейін спирттік ішімдіктер мен шылымдар қолданатын болған. Анна Коннелл барлығының басын қосатын жеңіл жолдарды іздеді.Сонысымен, [[1880 жыл|1880]] жылдың қарашасында Анна Коннелл екі шіркеудің дінбасыларымен бас қосып, бұнымен қоса металлургиялың зауыт кеңесімен бас қоса отырып, Брукс, Уильям Бистоу және Томас Гудбэер атты жұмысшыларымен көптеген спорттық клубтар ойлап табады.Бұлардың [[1875 жыл|1875]] жылғы Киелі Марк шіркеуінің крикет бойынша үш спортшысы — Уилтер Чоу, Эдвард Китчен және жаңағы Уильям Бистоу — крикет ойынын тастап, футболшы атанды.Манчестер архидъяконы Анна Коннелдің жұмысына жақсы көңіл бөліп, оған болашақ жұмысына сәттілік тілеп, көмек көрсетті. 1880 жылы қарашада Анна Коннелл, Бистоу және Гудбэер бірігіп «Сент-Маркс» немесе «Вест Гортон» деп футбол клубын құрды.<ref>{{cite book |last=James |first=Gary |title=Manchester City - The Complete Record |publisher=Breedon |location=Derby |year=2006 |isbn=1-85983-512-0}} p17</ref> Артур Коннелл, қара жейде және ақ шортымен ойнаған алғашқы президент атанды.Ең алғашқы ресми ойын, [[Максфилд]] шіркеуін командасымен болды, бұл ойында «Сент-Маркс» 1:2 есебімен жеңіліс тапты. «Сент-Маркс» бұл маусымда тек бір рет қана жеңді. Бұл жағдай 1881 жылдың наурызында, шығыс Манчестерде орналасқан — «Сталибридж Кларенске» қарсы ойында болды.<ref>{{cite book |last=Murray |first=Chris |title=Attitude Blue: Manchester City F.C. and P.L.C. |publisher=Blackwell Publishing |location=Manchester |year=2002 |isbn=0-9520520-9-1 |page=1}}</ref> === «Ардвик» === [[1884 жыл|1884]] жылы Гортон қауымдастығының шешімімен, клубтың атауын өзгерту қолға алынды. Сол кезде Уильям Бистоу, клубтың жейдесін өзгертуді ұсынып, өз жейдесін ойлап тапты. Жейде — қара және ол жейдеде ақ крест бейнеленді. [[1887 жыл|1887]] жылы клуб — «[[Гайд Роуд]]» атты ойын алаңына ауысты. Бұнымен қоса, атауын — «Ардвик» деп өзгертті. Екі жылдан кейін, «Гайд Роуд» сыйымдылығы 1000 көрермендікке жетті. [[1891 жыл|1891]] жылы, команда Альянс Лигада өнер көрсете бастап, екі жыл қатарынан чемпион атанды. [[1892 жыл|1892]] жылы клуб, екінші дивизион болып саналатын, Англия Футбол Лигасында өнер көрсете бастады. 1892/93 маусымында «Ардвик» 5-інші орынды иеленді. Келесі маусымда, қазіргі «[[Манчестер Юнайтед]]» деп аталатын, кезіндегі «[[Ньютон-Хит]]» екінші дивизонға, әрине, Англия Футбол Лигасына келді. Бұнымен қоса, бұл маусымда, «Ардвикке» басты қарсылас табылды. Сол кезде «Ардвик» менеджері [[Джошуа Парби]], клубтың атауын өзгертуді ұсынды. Комитет бұл ұсынысты қабылдап, «Манчестер Сити» 1894 жылдан қазіргі кезге дейін әлі өзгертілмей келеді. === ''ХХ ғасырдың басы'' === === '''«Манчестер Сити»''' === [[File:Billy meredith city.jpg |thumb|Билли Мередит|304x304 нүкте]]Бес жыл өте, «Манчестер Сити», бірінші дивизонда өнер көрсете бастады. Тағы бес жыл өте, [[1904 жыл|1904]] жылы, алғашы кубогын жеңіп алды — [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогы]]. Бұл жарыстың үздік ойыншысы болып — [[Билли Мередит]]<ref>{{cite news |first= |last= |title= FA Cup glory: 1904 |url=http://www.mcfc.co.uk/news/team-news/2013/may/fa-cup-glory-1904 |work=mcfc.co.uk |date=01.05.13 |accessdate=2013-11-14}}</ref>. [[File:ManCity1904.jpg|left|thumb|«Манчестер Сити», 1904 жылы, Англия Кубогының иегері|185x185px]]атанды. Өйткені ол финалдағы жалғыз голдың авторы.Бұл кубок оңай жолмен келмеді: [[1904 жыл|1904]] жылдың [[6 ақпан|6 ақпанында,]] 1/16 финалында «Сандерлендті» ауыр күшпен жеңді. Одан кейін, «Вулидж Арсеналды» екі доп айырмасымен жеңіп артта қалдырды. Содан соң қарсылас болып, «[[Мидлсбро]]» келді. Бірақ «Сити» бұл қарсыласымен тең ойын көрсетіп, 9 наурызда қайта ойнап 3:1 есебімен екінші ойында жеңе алды. Он күннен «Гудисон Паркта» «Уэнсдейді» қабылдап, 3:0 есебімен жеңді. Финалда «Болтон Уондерерспен» кездесіп, осылай кубок иегері атанған болатын. 1904/05 маусымында соңғы тур басталмай тұрып, «[[Ньюкасл Юнайтед]]пен<nowiki/>» бірдей ұпаймен жарысып тұрды. Бірақ соңғы турда «[[Астон Вилла]]ға<nowiki/>» жол беріп, үшінші орынға түсіп қалды. Ойыннан соң «Астон Вилла» ойыншысы Алек Ликтің айтуынша, Билли Мередит оған £10 төлеуін сұрған, одан соң Комитеттің шешімімен Билли Мередит кінәлі деп танылып, бір жылға ойыннан шектелді<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/wales/northeast/guides/halloffame/sport/billy_meredith.shtml|title=Billy Meredith|work=BBC North Wales Sport|date=18.06.09|accessdate=2012-06-03|archiveurl=http://www.webcitation.org/68hmJReM3|archivedate=2012-06-26}}</ref>. Байымдауынша, «Манчестер Сити» әр ойыншыға £4 төлеп отырған, және клубта бұл ісі үшін айыппұл алды. Билли Мередит кейін ақталып, өз пікірін білдірді:<blockquote>'''''«Манчестер Ситидің» құпиялығы неде? Бұны мен жәй ғана ереже бұзушылық деп санаймын, 4 фунт стерлингті бізде ешқандай ойыншы алмайды.»'''''</blockquote><blockquote>''© Билли Мередит''</blockquote>Қауымдастық клубқа тексеріс жүргізіп, клубтан қаржылай ереже бұзушылық тапты. «Манчестер Ситидің» бас бапкері Том Мейли өмір бойына футболдағы қызметтерден шеттетілді, ал «Ситиге» £900<ref>http://www.historicalkits.co.uk/Manchester_City/Manchester_City.htm</ref> көлемінде айыппұл салынды. Және де «Ситидің» бірдей 17 футболшысы [[1907 жыл|1907]] жылдың [[қаңтар]]ына дейін футболдан шеттетілді. Сосын, «Сити» айыппұлдан толықтай құтылу үшін өз ойыншыларын сатуға тура келді. Осы мүмкіндікті пайдаланып, «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» менеджері Эрнест Мангнэлл £500-ге Билли Мередитті және де онымен қоса Герберт Берджесс, Сэнди Тернбулл, Джимми Бэннистерді сатып алды. 1907/08 маусымында «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» осы ойыншылардың арқасында ел біріншілігін жеңіп алды. [[1920 жыл|1920]] жылы «Манчестер Сити» ойын алаңына Георг V қонақ болды. Бұл жағдай «Сити» ойын алаңын [[Лондон]]да орналаспаған, [[V Георг|Георг V]] қонақ болған алғашқы ойын алаңы болды. Осы жылы қарашада «Сити» үшін қайғылы оқиға болды, [[1920 жыл|1920]] жылы [[қараша]]да «Гайд Роудтың» басты трибунасы өртке оранып, құрып кетті. «Манчестер Сити» басшылары кейін жаңа ойын алаңын іздеуге көшті. Басында «[[Манчестер Юнайтед]]тің<nowiki/>» ойын алыңы «[[Олд Траффорд]]ты<nowiki/>» жалдап алғысы келді, бірақ «[[Манчестер Юнайтед|Юнайтед]]<nowiki/>» «[[Олд Траффорд]]<nowiki/>» үшін көптеген ақша сұрап, бұл ақшаны «Манчестер Ситидің» қалтасы көтермегендіктен жалға алудан бас тартты<ref>James, ''Manchester: The Greatest City'', p480</ref>. Кейін амал болмағандықтан, «Сити» өзінің ойын алаңында, жөнделіп ештеңеге жарамай тұрғанына қарамастан үш жыл бойы осы алаңда ойнауға тура келді.<ref>James, ''Manchester: The Greatest City'', p104</ref> 1923/24 жылдары «Сити» «[[Мейн Роуд]]<nowiki/>» алаңында ойнай бастады, ал «Гайд Роуд» алаңын бөлшектеп сатып жіберді.<ref>Clayton, ''Everything under the blue moon'', p107</ref>[[File:Sculpture of Bert Trautmann.jpg|thumb|331x331px|Берт Траутманнға арналған мүсін]] [[1926 жыл|1926]] жылы «Манчестер Сити» Англия Кубогінің жартылай финалына дейін барып, 5 ойында 31 гол соқты. Бірақ жартылай финалда «Болтон Уондерерстен» 1:0 есебімен жеңіліп, қалып қойды. Осы жылы «Сити» бірінші дивизонна ұшып кеткен болатын. Келесі жылы, жолы болып, екінші дивизонды бағындырып, бірінші дивизонға қайта оралды<ref>James, ''Manchester City — The Complete Record'', p. 116.</ref>. [[1930 жыл|1930]] жылы «Сити» көтеріле бастады. Бас бапкері болып, бұрынғы «Манчестер Юнайтедтің» бас бапкері Мэтт Басби болды. Қақпашысы Фрэнк Свифт, шабуылшылары Фрэд Тилсон және капитаны Сэм Коуэн болды. 1933 жылы клуб Англия Кубогінің финалына дейін барып, Эвертоннан 0:3 есебімен жеңіліп қалды. Бірақ бұған қарамастан, 1934 жылы «Сити» тағы да финалға шықты. Осы жолы қуанышқа орай, «Портсмут» клубын 2:1 есебімен жеңіп, кубок иегері атанды. 28 минутта гол жіберіп алғанына қарамастан, Тилсон екі гол соғып, команданы алға шығарып жеңіс сыйлады. Капитаны Сэм Коуэн Англия Кубогінің үш финалына да қатысқан алғашқы ойыншы болды<ref>James, ''The Official Manchester City Hall of Fame'', p. 153.</ref>. [[1937 жыл|1937]] жылы клуб тарихында алғаш рет Англия біріншілігінің чемпионы атанды. Бұл маусымда «Сити» 100-ден аса гол салды. Бірақ, келесі маусымда «Сити» бірінші дивизонмен қоштасты.<ref>http://www.rsssf.com/engpaul/FLA/1937-38.html</ref> «Манчестер Сити» екінші дивизионда тек бір рет ойнап жетісті, өйткені бұдан кейін Екінші Дүниежүзілік Соғыс басталғанына байланысты, футбол тоқтатылған болатын. Футбол жұмыс жасап бастағаннан кейін, «Ситиді» капитаны болған, Сэм Коуэн өз қолына алды. Ол бірінші матчын 3:0 есебімен жеңді, одан кейін клуб 19 ойын бойы жеңілмей келді. Бұның арқасында «Сити» Жоғарғы Лигага қайта оралды. Бірақ Сэм Коуэн, бизнес қызығушылықтарының кесірінен, жұмысынан босатылды. [[1949 жыл|1949]] жылы «Сити» неміс қақпашысы [[Берт Траутманн]]ды өз қатарына қосты<ref>James, ''The Official Manchester City Hall of Fame'', p76</ref>. Бұл футболшы англиялық клубқа қосылғаннан кейін, жергілікті тұрғындар нацисттік Германиямен байланысы бар деп митингке шықты<ref>'England really can go all the way' http://blogs.guardian.co.uk/worldcup06/2006/06/07/england_really_can_go_all_the.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060626171653/http://blogs.guardian.co.uk/worldcup06/2006/06/07/england_really_can_go_all_the.html |date=2006-06-26 }}</ref>. Бір жағынан өздерінің клубының қақпасын қорғағаны үшін қолдаса, бір жағынан нацисттік Германия өкілі болғандықтан күдіктенді.<ref>http://mcivta.com/players/old/trautmann.html</ref> [[2010 жыл|2010]] жылы<ref>Manchester City legend Bert Trautmann http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/news/2926741/Manchester-City-legend-Bert-Trautmann-Todays-Premiership-stars-couldnt-care-less.html</ref>:[[File:Don Revie statue.jpg|thumb|331x331px|Лидс қаласында орналасқан Дон Реви мүсіні]]<blockquote>'''''«Мен өз клубымды сүйемін, және қолдаймын.Мен «Ситидің бүкіл матчын қалдырмай көремін.Мен Англияға Германиямен ойнасада, жанкүйер боламын»'''''</blockquote><blockquote>''© Берт Траутманн''</blockquote> === ХХ ғасырдың ортасы === «Реви жоспарын» пайдаланып, «Сити» 50-інші жылдары аса қатты өнер көрсете алмады. Аса керемет өнер көрсетті деп, тек 1955 жылды айтуға болады. Өйткені бұл жылы Англия Кубогінің финалына шықты. Бірақ «Ньюкаслдан» 1:3 есебімен жеңіліс тапты. [[1956 жыл|1956]] жылдың [[5 мамыр]]ында 22 жылдан соң Англия Кубогын жеңіп алды. Жүз мың адам сыятын «Уэмблиде» «Манчестер Сити» «Бирмингем Ситимен» кездесіп, алғашқы голын 3-інші минутта салды, алғашқы голды Дон Реви салды. 12 минут өткен соң «Бирмингем» Ноэль Кинси көмегімен есепті теңестірді<ref>Birmingham soon behind but Kinsey quick to equalise Birmingham Mail 5 May 1 бет ;Final edition </ref>. «Сити» 62-інші минутта алға шықты, есеп 2:1. Голды салуға ат салысқандар болып, Кен Бернс, Бобби Джонстон және Джек Дайсон саналды<ref>{{cite book|last=James|first=Gary|title=Manchester&nbsp;– A Football History|publisher=James Ward|location=Halifax|year=2008|isbn=978-0-9558127-0-5|page=122}}</ref>. 64-інші минутта Берт Траутманнды мойынын ауыртып алғанына қарамастан, Дайсонға пас беріп, кейін Джонстон гол салып шабуыл иесі атанды<ref>{{cite book|last=Ward|first=Andrew|title=The Manchester City Story|publisher=Breedon|location=Derby|year=1984|isbn=0-907969-05-4|page=49}}</ref>. Осымен есеп 3:1 болып кубок иегерлері атанды.<ref>Rowlands, ''Trautmann: The Biography'', p. 179.</ref> «Манчестер Сити» кезеңі 60-70 жылдардың соңына қарай өркендей бастады. Бұл кездері команды Джо Мерсер қолға алды. Джо Мерсер команданы қолға алып Жоғарғы Лигага шығарған болатын. Мерсер «Сити» қатарына Джордж Хеслоп, Майк Саммерби, Колин Белл, Тони Бук, Фрэнсис Ли, жас Джо Корриган есімді ойыншыларды қосты. Бұл ойыншыларын команданы алға сүйреді. Кейін Мерсер, 34 жылдан кейінгі, [[1968 жыл|1968]] жылы, Джордж Бест есімді атақты шабуылшысы бар<ref>{{cite book|last=Goldstone|first=Phil|coauthors=Saffer, David|title=Manchester City Champions 1967/68|publisher=Tempus|location=Stroud|year=2005|isbn=978-0-7524-3611-1}}</ref> «Манчестер Юнайтедті» екі ұпай артта қалдырып, Англия чемпионы атанды. [[1969 жыл|1969]] жылдың [[26 сәуір]]інде Нил Янгтың голының арқасында «Лестер Ситиді» жеңіп, «Сити» тарихындағы төртінші Англия Кубогын жеңіп алды<ref>{{cite book|last=Penney|first=Ian|title=Blue Heaven: Manchester City's Greatest Games|publisher=Mainstream|location=Edinburgh|year=1996|isbn=1-85158-872-8}}</ref>. [[1970 жыл|1970]] жылдың [[7 наурыз]]ында «Сити» тарихында алғаш рет Футбол Лигасының Кубогін жеңіп алды, финалдық матчта Мерсердің «Ситиі» «Вест Бромвич Албионның» бір голына екі голмен жауап қайтарған болатын. Голдардың авторы: Майк Дойл және Глин Пардо.<ref>{{cite book|last=McOwan|first=Gavin|title=The Essential History of West Bromwich Albion|publisher=Headline|year=2002|isbn=0-7553-1146-9|page=261}}</ref> Сол жылы, «Сити» өте жоғарғы нәтиже көрсетіп Кубок Иегерлерінің Кубогын жеңіп алды. Венадағы финалда Польшаның клубы «Гурникті» 2:1 есебімен жеңді. «Сити» қатарынан голдарды Нил Янг және пенальтиден Фрэнсис Ли салған болатын<ref>''Paul Fitzpatrick.'' Lee Inspired by Vienna, The Guardian(30.04.70)</ref>. Джо Мерсер бұл ойыннан кейін<ref>''Paul Fitzpatrick.Mercer "happy", The Guardian(30.04.70)''</ref>: <blockquote>'''''«Нөсер жауын екінші таймда ойынды бұзды, бірақ біздің ойыншылар бұл кедергіге қарамастан керемет ойын көрсетіп, менің көңілімнен шықты»'''''</blockquote><blockquote>''© Джо Мерсер''</blockquote>Келесі жылы Джо Мерсер мен Мальколм Эллисон бірігіп тағы да, Кубок Иегерлерінің Кубогының жартылай финалына шықты. Бірақ «Ситидің» маңызды ойыншалыр жарақаттанып қалып, «Челсиден» 0:2 есебімен жеңіліп қалып, алдыңғы жылғы нәтижені қайталай алмады. Англия біріншілігінде «Сити» төртінші орында тұрып, соңына қарай алға жылжып, бас жүлдені иеленіп кетті. 1972 жылы, өкінішке орай, екі бапкердің арасы құлдилай бастады. Джо Мерсер «Ковентри Ситиді» жаттықтыруға кетіп қалды. Клуб президенті Питер Суолз<ref>Tossell, ''Big Mal'', p. 214.</ref>: <blockquote>'''''«Бізге Мальколм Эллисон мен Джо Мерсер арасындағы екеуін таңдау керек болды. Біз Мальколм Эллисонды таңдадық»'''''</blockquote><blockquote>''© Питер Суолз''</blockquote>Кейін Мальколм Эллисонде өз пікірін білдірді<ref>{{cite book|last=Penney|first=Ian|title=Manchester City: The Mercer-Allison Years|publisher=Breedon|year=2008|location=Derby|isbn=978-1-85983-608-8|page=176}}</ref>: <blockquote>'''''«Джо және мен керемет бапкерлік топ болдық. Мен ешқашан Джо Мерсермен бірге жұмыс атқарғаныма өкінген емеспін, және өкінбеймін де. Ол да осындай сезімде екенін білемін. Біз екеуміз керемет клубты құрдық. Мерсер-Эллисон атқарған жылдары «Сити» үшін ең керемет және есте қаларлықтай жылдар болады. Джоны тағы да өз орнында қалдырғанда, керемет болар еді. Ол да осылай айтатынына күмәнім жоқ.»'''''</blockquote><blockquote>''© Мальколм Эллисон''</blockquote>[[File:Joe Corrigan 20070922.jpg |thumb|284x284px|Джон Корриган, «Ситидің» көп жүлделі қақпашысы|солға]]Бірақ Мальколм Эллисон бапкерлік қызметте көп болмады. Өйткені ол 1972/73 жылдары «Ситиді» соңғы орындарда жетелеп жіберді. Клубы екінші дивизионға кетіп қалудан, тек жаңа бапкер Джонни Харт құтқарып қалды. Бірақ бұл бапкерде, өз жұмысында бола алмады. Маусым аяқтала сала бапкерлік орынды «Норвич Ситидің» бапкері Рон Саундерс басты. Бұл бапкердің көмегімен кубок жағында аса жақсы өнер көрсетсе, біріншілікте шамалы нәтиже көрсетті. Саундерсде өз орнында көп отыра алмады, 1974-1979 жылдар арасында «Ситидің» бұрынғы ойыншысы Тони Бук бапкерлік жағынан басқарды. Бук команданы алға шығарып, және сол нәтижені сақтап қалуды мақсат тұтты<ref>http://www.sporting-heroes.net/football-heroes/displayhero_club.asp?HeroID=36461</ref>. 1973/74 маусымының соңғы турында «Сити», біріншілікте қалу үшін тек жеңіс керек болған «Манчестер Юнайтедпен» кездесті. 1:0 есебімен «Манчестер Сити» жеңіп, ел біріншілігінен көршілес клубты екінші дивизионға шығарып салды. Жалғыз голдың авторы Денис Лоу, бұл матч ол үшін аса ауыр болды. Өйткені Лоу «Манчестер Юнайтед» қатарында 11 жыл ойын көрсетті, ол голды соққаннан кейін қуанбады және ойын алаңынан көңілсіз кетті. Бұл Лоу үшін мансабындағы ең соңғы матч болды<ref>http://www.mirrorfootball.co.uk/archive/Manchester-United-0-1-Manchester-City-article80249.html</ref>. Тони Бук кезінде «Манчестер Сити» жақсы команда болды. [[1976 жыл|1976]] жылдың 28 ақпанында «Ньюкасл» клубын 2:1 есебімен жеңіп, [[Лига Кубогы]] иегері атанса, [[1977 жыл|1977]] жылы «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульден]]<nowiki/>» бір ұпайға қалып қойып күміс жүлдеге ие болды. Және екі рет Лига Кубогының ширек-финалына барды, ал 1978/79 жылдары [[УЕФА]] Кубогының ширек-финалына дейін барды. 60-70 жылдардағы сәтті кезеңді 80-інші жылдардағы сәтті кезеңмен ауыстыруға болатыны сөзсіз. Мальколм Эллисон бапкерліктен босатылып, кейін қайтып келді. Бірақ Мальколмның кейінгі саясаты сәтсіз болды. Клубтан Эйс Хартфорд, [[Оуэн, Гари|Гари Оуэн]] и Питер Барнс сынды жұлдызды ойыншылар кетіп қалды. Кейін Стив Дейліді £1,5 миллион бағасына алып<ref>Тревор Фрэнсис: Погбаның бағасы бұл кезде, ойда жоқ еді. http://ukfootball.ru/transfers-1409.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120401231804/http://ukfootball.ru/transfers-1409.html |date=2012-04-01 }}</ref>, Англия біріншілігіндегі ең қымбат ойыншы атанды. Бірақ бұл «Ситиді» алға жетелей алмағандықтан, Эллисон 1980/81 маусымында қайтадан босатылды. Оның орнына Джон Бонд келді.<ref>http://www.guardian.co.uk/football/video/2009/sep/14/the-manager-football?intcmp=239</ref> [[Джон Бондтың]] көмегімен, «Сити» «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульды]]<nowiki/>» 3:1 есебімен жеңіп, ел біріншілігінде 10-ыншы орында аяқтады. Бондтың саясатымен, көптеген нәтижелі ойыншылар «Сити» қатарын толықтырды. Құрамда жас ойыншылар көбейді. Осы қарқынмен «Сити» Англия Кубогының финалына шықты<ref>http://www.mcfc.co.uk/News/Club-news/2010/April/This-week-in-City-history-060410 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120717104231/http://www.mcfc.co.uk/News/Club-news/2010/April/This-week-in-City-history-060410 |date=2012-07-17 }}</ref>, бірақ финалда «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэм]]<nowiki/>» «Ситиді» 3:2 есебімен жеңіп, басым түсті. Екі жылдан Бондта өз жұмысынан босатылды. Өйткені «Сити» ондыққа кіре алмады. Оның орнын Джон Бенсон басты. Джон Бенсон тек бірінші дивизионнан ұшып кетуі ғана есте қалды, бірінші дивизионның соңғы турында жеңіске жеткенде қалуы мүмкін еді. Тіпті тең нәтижеде «Ситиді» бірінші дивизионда қалдырар еді. Бірақ Джон Бенсон «Ситиді» тек жеңіліске ғана лайық екенін көрсетті. Кейін Бенсонның орнын [[Билли Макнилл]] басты. Бұл бапкер «Ситиді» бірінші дивизионға қайта әкелді. Бірақ 1985/86 жылдары бірінші дивизионнан ұшып кетуіне сәл қалды, және 1986/87 жылдардағы маусымды әлсіз бастады. Оны «Сити» басшылары орнынан босатып, оның орнына [[Джимми Фриззеллді]] шақырды. «Сити» сол маусымда соңынан екінші орын алып, қайта екінші дивизионға кетіп қалды. Кейін екінші дивизиондағы «Ситиді» [[Фриззелл]] басқармады, «Ситиді» Мел Макхин қайтадан бірінші дивизионға әкеліп, қарашада сэр Алекс Фергюсон басқарған «[[Манчестер Юнайтед]]ті<nowiki/>» 5:1<ref>http://www.mirrorfootball.co.uk/archive/Manchester-City-5-1-Manchester-United-special-unseen-pictures-of-David-Oldfield-Trevor-Morley-Gary-Pallister-and-Co-article374005.html</ref> есебімен ойсырата жеңді, бірақ бұған қарамастан басшылар Мел Макхинді орнынан босатты. сэр [[Алекс Фергюсон]] сол матчтан соң:<blockquote>'''''«Бұл менің бапкерлік мансабымдағы ең ұятты есеп болды»'''''<ref>Manchester Derby Special: Sportsmail takes City and United on a trip down memory lane<nowiki/>http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-1175519/MANCHESTER-DERBY-SPECIAL-Sportsmail-takes-City-United-trip-memory-lane.html</ref></blockquote><blockquote>''© сэр Алекс Фергюсон''</blockquote>[[File:Franny Lee.jpg|thumb|314x314px|Фрэнсис Ли — «Ситидің» аңыз ойыншысы]][[1989 жыл|1989]] жылдың [[қараша]]сымен [[1990 жыл|1990]] жылдың [[қараша]]сы арасында «Ситиді» Ховард Кендалл басқарды. Бұл бапкер команданы алға жетелей алды. Ховард Кендалл «Эвертонға» кетіп қалды. Ол кеткеннен кейін ойыншы-бапкер Питер Рид бапкер болды. Ридтің екі маусымында «Сити» бесінші орыннан не төмен, не жоғары аяқтай алмады. Ал 1992/93 жылдарда тоғызыншы орынға түсіп қалып, [[Питер Рид]] орнынан кетті. Оның орнына [[Брайан Хортон]] келді. Ол «Ситимен» 16-ыншы орынға түсіп қалды [[1994 жыл|1994]] жылы «Сити» , сәтсіз ойындарға қарамастан Хортонды команданың бапкері қылып қалдырды, бірақ 1994/95 маусымында 17 орын шынымен басшылардың көңілінен шықпады, және оны орнынан босатуға тура келді. Оның орнын «[[Саутгемптон]]<nowiki/>» клубының бұрынғы бапкері Алан Болл басты. Ол құрамды жасартқысы келіп, реформа өткізді. Құрамға [[Георгий Кинкладзе]] келіп, құрам жасара бастады. Бірақ 1995/96 жылдары «Сити» қайтадан бірінші дивизионға кетіп қалып, Болл орнынан босатылды. Стив Коппелл жаңа бапкер болып уақытша тағайындалды. Кейін клуб бапкері болып, [[Фил Нил]] тағайындалды. Бірақ ол 10 ойынның 7-еуінде жеңіліс тауып, «Ситиді» кестенің ортасына апарып тастады, кейін орнынан босатылды, орнына Джо Ройл келіп «Ситиді» екінші дивизионға кетіп қалудан құтқара алмай, екінші дивизионға кетіп қалды. Кейін Ройлдың сөзінде<ref>Маусым нәтижесі туралы. "Манчестер Сити" http://fapl.ru/posts/9353/ </ref>:<blockquote>'''''«Ситиде жақсы-жақсы ойыншыларды алатын аса көп ақша болмады, сондықтан кәрі футболшылармен тегін агенттерді алу керек болды»'''''</blockquote><blockquote>''© Джо Ройл''</blockquote>«Ситидің» құлдырау кезеңінде президенттік мансапты [[Дэвид Бернстайн]] басты. Жаңа президент келгеннен кейін «Сити» 1998/99 жылдарынан кейін бірінші дивизионға қайта оралды. Келесі маусымда клуб Премьер-Лигаға келді. [[2000 жыл|2000]] жылдың жазында клуб қатарына жартылай қорғаушы Альф-Инге Холланд және Джор, қыста қатарға Ричард Данн мен Даррен Хакербиде қосылды. Шотландтық «Рейнджерстен<nowiki/>» Андрей Канчельскис жалға алынды. [[2001 жыл|2001]] жылдың [[21 сәуір]]інде жанкүйерлер көтеріліп Джо Ройлды орнынан босатты<ref>Anger at Royle departure, BBC Sport, 21.05.01 2011-09-11 http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/1342563.stm </ref>. Үш күннен кейін Англия ұлттық құрамасының бұрынғы бапкері Кевин Киган «Ситидің» жаңа бапкері болып тағайындалды. === XXI ғасырдың басы === [[File:Thaksin DOD 20050915 (crop).jpg|thumb|278x278px|Таксин Чиннават, «Ситидің» алғашқы азиаттық басшысы]] [[2002 жыл|2002]] жылы «Манчестер Сити» Премьер-Лигаға қайта оралды. Маусым басында клуб көптеген жақсы ойыншыларды алды. «Қалалықтар» қатарын [[Петер Шмейхель]]<ref>Man City snap up Schmeichel, bbc.co.uk, 13.04.02, 2013-11-19 http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/a/aston_villa/1926287.stm </ref> толықтыра бастады, одан соң қорғаушылар [[Сильвен Дистен]] мен [[Давид Соммей]] келді. Марк-Вивьен Фоэмен<ref>Africa: Cameroon's Foe Joins Manchester City, allafrica.com, 2013-11-19 http://allafrica.com/stories/200206200061.html </ref> қоса, Висенте Матиас Вуосода<ref>Man City seal Vuoso deal http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/m/man_city/2027491.stm </ref> клуб қатарын толықтырды. Кейінірек «Пари Сен-Жермен» клубынан £17,5 миллион бағасына Николья Анелькада<ref>Manchester City officialise le transfert d'Anelka http://www.sport.fr/football/manchester-city-officialise-le-transfert-d-anelka-22393.shtm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610193926/http://www.sport.fr/football/manchester-city-officialise-le-transfert-d-anelka-22393.shtm |date=2015-06-10 }}</ref> келді. Қыстық трансферде — шабуылшы [[Робби Фаулер]]де қатарды толықтырды. Маусым нәтижесі бойынша, «Манчестер Сити» Премьер-Лигада тоғызыншы орын алып, 24 жылдан бері алғаш рет [[УЕФА Кубогы (кубок)|УЕФА Кубогының]] квалификациялық жарыс кезеңіне шықты. [[2003 жыл|2003]] жыл «Манчестер Сити» үшін «Мейн Роудтағы» соңғы ойын болды, өйткені олар — «[[Сити оф Манчестер]]<nowiki/>» деп аталатын 48 мың көрермендік жаңа ойын алаңына көшті. [[2007 жыл|2007]] жылы UK Sports Investments арқылы тайландты отбасынан шыққан бизнесмен Таиландтық бұрынгы премьер-министрі [[Таксин Чиннават]] $43 миллионға клубты сатып алды. Және ол клубты көркейтуге уәде берген болатын<ref>Таксин Чинават: «Келесі жылы "Манчестер Сити" ЧЛ-да ойнайтын болады» 21.03.08 http://www.voon.ru/news/75778 </ref>:<blockquote>'''''«Ең бірінші мақсат — ондыққа кіру, екіншісі — алтылыққа, ал үшінші мақсатымыз — [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасы]] үшін таласамыз»'''''</blockquote><blockquote>''© Таксин Чиннават''</blockquote>Жаңа басшылар «клубқа көптеген өзгерістер» енгізуді бастады. Ең алғашқы өзгеріс, [[2007 жыл|2007]] жылдың [[6 шілде]]сінде атақты швед бапкері [[Свен-Ёран Эрикссон]]мен үш жылға келісім-шартқа келді, және де ойыншылар Ведран Чорлукамен, Хавьер Гарридомен және Мартин Петров, Элано, Бенджани Мварувари, Валерия Божиновтармен келісім-шартқа келді. Бұл маусымда манчестерлік дербидің екеуінде де жеңіске жетті, бірақ соңғы турда «[[Мидлсбро]]ға<nowiki/>» 8:1 есебімен ойсырата жеңіліп, тоғызыншы орынға жайғасты. [[2008 жыл|2008]] жылдың [[2 маусым]]ында шведтік бапкерді жұмысынан босатты<ref>Эрикссон жұмысынан босатылды 02.06.08, futbol-1960.ru http://futbol-1960.ru/england/news/36074.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080604110946/http://futbol-1960.ru/england/news/36074.html |date=2008-06-04 }}</ref>. Оның орнына уэльстік бапкер [[Марк Хьюз]]ды<ref>"Манчестер Ситидің" жаңа бапкері Марк Хьюз болды, 05.06.08 http://www.belta.by/ru/all_news/sport/i_231625.html </ref> қойды. [[2008 жыл|2008]] жылы «Манчестер Ситиді» сату жөніндегі, үш апталық Дубайда өткен келісімнен кейін, қаржылай көмек беретін [[Біріккен Араб Әмірліктері|БАӘ-лық]] топ Abu Dhabi United Group (ADUG), және оның басшысы [[Мансур ибн Зайд Аль Нахайян]] Чиннаваттан 90%-дық акциясын сатып алды, бір жылдан кейінде 10%-ын сатып алып, тәуелсіз басшысы атанды. Клубты сатып ала, алға мақсат қойды. Мақсаты — алпауыт клубтардың қатарына кіру болатын. Кейін Шейх Мансур айтуынша<ref>«Шейх Сити», 03.08.2010, chelsearus.com http://chelsearus.com/1820-shejx-siti.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121060349/http://chelsearus.com/1820-shejx-siti.html |date=2010-11-21 }}</ref>:<blockquote>'''''«Челси және Барселона секілді клубтармен бірдей болу үшін, құрамдағы 22 ойыншыны жаңарту керек. Ақша — мәселе емес. Бастысы, менің командамда 22 ойыншының барлығы жұлдызды ойыншы болуы керек, ал клуб онжылдықта алпауыт клубқа айналады»'''''</blockquote><blockquote>''© Шейх Мансур''</blockquote>Жаздық трансферде көптеген жақсы ойыншылар алынды. [[Пабло Сабалета]], [[Венсан Компани]], [[Таль Бен-Хаим]] және Глаубер секілді ойыншылар алынды, кейін «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» [[Шон Райт-Филипс]] қайта оралды. Мәскеулік [[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА-дан]] £18 миллион бағасына бразилиялық шабуылшы Жо<ref>Жо "Манчестер Ситиге" келді, 02.07.2008, rusfootball.info http://www.rusfootball.info/rss/1146040509-zho-pereshel-v-manchester-siti-za-18-mln.-funtov.html </ref> келді. Қыстық трансферде нәтижелі қақпашы Шей Гивен келді және жас қақпашы Гуннар Нильсен, қорғаушы Уэйн Бридж, нәтижелі ойыншы Найджел де Йонг, екі шабуылшы — Крейг Беллами мен [[Робиньо]] қатарды толықтырды. [[Робиньо]] — «[[Реал Мадрид]]тен<nowiki/>» £32, 5 миллион бағасына келіп<ref>Робиньо "Манчестер Ситиге" келді. 02.09.2008 http://news.bigmir.net/sport/46780?bm_lang=ua</ref>, «Манчестер Сити» тарихындағы ең қымбат ойыншы атанды. Бұл маусымда, алдыңғы маусымға қарағанда «Сити» жақсы нәтиже көрсетті — 10-ыншы орын. [[2009 жыл|2009]] жылы Марк Хьюз орнына басқа бапкер келеді деген жалған ақпараттар көп болды. Бірақ 2009/10 жылдардағы маусымды уэльстік бапкермен басталды. «Сити» өзінің трансферлік саясатын жалғастыра кетті. Жазда «[[Астон Вилла]]<nowiki/>» клубынан [[Стюарт Тейлор]] атты қақпашы келді, содан соң жартылай қорғаушы [[Гарет Барри,]] «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>» футбол клубынан [[Силвиньо]], «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналдан]]<nowiki/>» [[Коло Туре]] мен Эммануэль Адебайор, «Эвертоннан» £24 миллион бағасына орталық қорғаушы Джолеон Лескотт, «[[Манчестер Юнайтед]]тен<nowiki/>» [[Карлос Тевес]], «[[Блэкберн Роверс]]<nowiki/>» клубынан Роке Санта Круз келіп, «Манчестер Сити» ойыншылар қатары толықты. [[2009 жыл|2009]] жылдың [[19 желтоқсан]]ында Марк Хьюз сәтсіз нәтижелері үшін бапкерлік қызметті босатты. Кейін Марк Хьюз өзінің бұл шешімге разы<ref>Марк Хьюз "Манчестер Ситидің" өткізіп жүрген саясатына разы емес, 20.12.09 http://www.dynamomania.com/news/98219-mark-hyuz-nedovolen-politikoy-rukovodstva-manchester-siti </ref> емес екенін білдірді:<blockquote>'''''«Сандерлендпен кейінгі ойында, маған келісім-шарт ерте ажырады деп айтты. Маған БАҚ-та бұл туралы ескертпеді, мен бұндай шешімді мүлде күткен жоқпын. Көп ұзамай, жаңа бапкерде табыла қойды, бұл, менің кетуім маусым басында шешілгенін білдіріп отыр. Мен маусым басталмай тұрып, клуб басшысымен кездестім, және біз бірге мақсат қойдық — ел біріншілігінде алтыншы орын алу немесе 70 ұпай жинау. Бұны мақсат тұтуды мен ойыншыларға да айтып қойғанмын. Әрине, Манчестер Сити сабында әркім көбірек жақсы нәтиже көрсетіп, ел біріншілігін менімен бірге алғысы келіп, тура жолға түстік, бірақ күтпеген жерден мені жұмысымнан босатты»'''''</blockquote><blockquote>''© Марк Хьюз''</blockquote>Кейін бұған «Сити» президенті әл-Мүбарәк жауап қайтарды:<blockquote>'''''«Соңғы он бір ойында бар болғаны екі-ақ жеңіс. Бұл «Манчестер Сити» клубы үшін өте жеткіліксіз. Шейх Мансур мен басшылар кеңесі, алға деген ұмтылыс және ынтаны көріп тұрған жоқ.»'''''</blockquote><blockquote>''© Халдун әл-Мүбарәк''</blockquote>[[File:Roberto Mancini RED BULL STADIUM JERSEY NY.jpg |thumb|230x230px|Роберто Манчини мен Брайан Кидд — «Ситидің» қазіргі деңгейіне жол ашқандар|солға]]Марк Хьюз орнына итальяндық маман [[Роберто Манчини]] келді<ref>«Манчестер Сити» Хьюзды жіберіп, Манчиниды бапкер қылды. 19.12.09 http://www.sports.ru/football/56836797.html </ref>.Және оның ассистенті болып [[Брайан Кидд]] тағайындалды. Қыста «Сити» ойыншылар қатарына [[Патрик Вьейра|Патрик Виейра]] мен жас ойыншы [[Адам Джонсон]] қосылды. [[Роберто Манчини|Манчинидың]] арқасында «Манчестер Сити» бесінші орын алып, [[УЕФА Еуропа Лигасы|Еуропа Лигасына]] жолдама алды. [[2010 жыл|2010]] жылы жазда «Манчестер Сити» трансфер прессасының бас жұлдызы болды.«Сити» қатарын Александр Коларов(£20 миллион бағасына), Жером Боатенг(£11 миллион бағасына), Яя Туре(£26,4 миллион бағасына), Джеймс Милнер(£19,3 миллион бағасына), Давид Сильва(£25,3 миллион бағасына) және сол кездердің нәтижелі шабуылшыларының бірі болған Марио Балотелли(£26 миллион бағасына) келіп қатар толықты. «Сити» осы жылы өзінің қорғаушысы Силвиньомен қоштасты, өйткені ол өзінің ойыншы мансабын аяқтады. Және Хавьером Гарридо, жартылай қорғаушылар Мартин Петров және де [[Стивен Айрленд]], шабуылшылар Бенджани Мварувари, «[[Милан (футбол клубы)|Миланға]]<nowiki/>» кеткен Робиньо атты ойыншыларымен қош айтысты. «Манчестер Сити» қыстық трансферлік терезеде көптеген футболшыны жалға жіберуі керек болды. Бұлардың қатарынад: Роке Санта Крус, Давид Гонсалес, Уэйн Бридж және Эммануэль Адебайор, «[[Реал Мадрид]]<nowiki/>» клубына кетті. «Манчестер Сити» жағдайы күрт күшейе түсті. Қыста «қалалықтар» [[Босния және Герцеговина|Босния және Герецеговинаның]] нәтижелі шабуылшысы [[Эдин Джеко]]мен келісім-шартқа келді(£27 миллион бағасына). Жаңағы трансферлердің барлық бағасын қоса түскенде, шейх Мансур £1 миллиард көлемінде қаржы жіберген(бапкер мен ойыншылардың жалақысын қосқанда).<ref>Ман. Сити: миллиард үшін, 09.01.11 http://football.ua/england/news/117983.html </ref> [[2011 жыл|2011]] жылдың [[17 наурыз]]ында «Манчестер Сити» [[УЕФА Еуропа Лигасы|Еуропа Лигасының]] 1/8 финалында [[Динамо (футбол клубы, Киев)|киевтік Динамоға]] жол берді (қонақта 0:2 ұтылып, өз алаңында 0:1 ұтылып). [[11 мамыр]]да «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэм]]<nowiki/>» клубын минималды есеппен жеңіп 1968/99 жылдардан бері алғаш рет УЕФА Чемпиондар Лигасына жолдама алды. «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэммен]]<nowiki/>» өткен ойыннан кейін [[Манчини]]:<blockquote>'''''«Бүкіл команданы жеңіспен құттықтаймын. Осы маусымда жақсы өнер көрсеттік деп ойлаймын. Алдымызда әлі екі ойын бар, және бұл Ситиді үшінші орынға апарады деп үміттенемін. Бұл мен үшін ең маңызды да әсерлі сәттердің бірі. Біз бұл маусымда көп еңбек еттік және мен Манчестер Сити жанкүйерлерін құттықтаймын. Мүмкін емес ешнәрсе жоқ, және біз Арсенал клубын артта қалдырамыз деп үміттенемін»'''''</blockquote><blockquote>''© Роберто Манчини''</blockquote>Сонан соң, Манчинидің арманы орындалған болатын. «Сити» екі ойында алты ұпай алып, 22 мамыр күні «Манчестер Сити» Англия Премьер-Лигасында күміс жүлдегер атанған, лондондық «[[Челси (футбол клубы)|Челсимен»]] бірдей ұпай жинады, бірақта голдар айырмашылығымен «Манчестер Сити» үшінші орынға жайғасты. Және бұл нәтиже квалификациялық жарыссыз, тікелей УЕФА Чемпиондар Лигасының топтық кезеңіне жолдама алды. Бұл жүлдемен қоса, ең үздік бомбардир атанған «Сити» ойыншысы [[Карлос Тевес]] «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» шабуылшысы [[Димитр Бербатов]]пен бірдей атанды. «Манчестер Сити» қақпашысы — [[Джо Харт]], «[[Алтын қолғап]]<nowiki/>» атағын жеңіп алды. Англия қақпашысы 17 ойын өз қақпасына гол жібермеген. «Манчестер Сити» үшін сол кезде Англия Кубогын «[[Сток Сити]]ден<nowiki/>» жеңіп алу үлкен нәтиже болды. Бұл жүлдені 1976 жылдан бері алғаш рет жеңіп отыр. [[Роберто Манчини]] ойыннан кейін:<blockquote>'''''«Тек бірнәрсе айта аламын, мен өз жанкүйерлерім үшін ризамын. Көп жылдар бері, бұл кубокты жеңе алмай келдік. Біз бүгін жақсы қорғандық деп айта алмаймын. Бізге әлі де күшею қажет, бірақ бұған қарамастан, біз өте бақыттымыз. Біз Манчестер Ситидың жаңа тарихын бастадық. Бұл әлі басы ғана»'''''</blockquote><blockquote>''© Роберто Манчини''</blockquote>2010/11 маусымы аяқталғаннан кейін [[Роберто Манчини]] [[Біріккен Араб Әмірліктері|БАӘ-де]] клуб басшысы Халдун әл-Мүбәрәкпен кездесті. Кездесуде итальяндық маман мен араб бизнесмені арасында, бюджетке көп қаржы бөлінетіні шешілді. [[2011 жыл|2011]] жылы жазда екі атақты ойыншы «Сити» қатарына қосылды. Бұлар — [[Самир Насри]] және [[Серхио Агуэро]]. [[Серхио Агуэро]] — «Манчестер Ситиге» £38 миллион бағасына келіп, «Сити» тарихындағы ең қымбат ойыншы атанды. Бұлармен қоса «Сити» сабына, [[Гаэль Клиши]] мен [[Стефан Савич|Стеван Савич]] және [[Оуэн Харгривз]]те қосылды, румындық қақпашы Костел Пантилимион «[[Тимишоара]]<nowiki/>» клубына жалға алынды, бірақ кейіннен толықтай сатып алынды. Сол жылы командадан, Патрик Виейра ойыншы мансабын аяқтап, кейін клуб штабына кірді. [[2013 жыл|2013]] жылдың [[мамыр]]ында «Манчестер Сити» жас ойыншыларының командасын басқара бастады. Эммануэль Адебайор қайта басқа клубқа жалға кетті. Және де Шей Гивен, Жо, Крейг Беллами, Шон Райт-Филипс, [[Жером Боатенг]], [[Фелипе Кайседо]] және тағы да басқа жас футболшылар клубтан кетті. [[2011 жыл|2011]] жылдың [[шілде]]сінде, клубтың ресми демеушісі [[Etihad Airways]] шешімімен «Сити оф Манчестер» атауы «[[Этихад Стэдиум]]<nowiki/>» деп өзгертілді. Etihad Airways пен «Манчестер Сити» он жылға серіктестік келісім-шартқа қол қойылды. Бұдан басқа Etihad Airways таңбасы, «Сити» жарнамаларында, ойын алаңының сыртында, шығыс Манчестерге Etihad Campus дүкенін салуға, және клуб жейдесінде белгіленетін болады. Кейбір мағлұматтарға сүйенсек, ойын алаңының атауын өзгерту £120 миллион бағасына шаққан. «[[Этихад Стэдиум]]<nowiki/>дегі» алғашқы матчта «Сити» өзінің көршілесі «Манчестер Юнайтедпен» кездесіп, бірінші таймда 2:0 есебімен жеңіп келіп, кейін 2:3 есебімен жеңіліп қалды. Бірақ «Сити» Премьер-Лигада сәтті бастады. 14 ойында 12 рет жеңіске жетіп, қалған екі «[[Фулхэм (футбол клубы)|Фулхэм]]<nowiki/>» мен «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]<nowiki/>» клубтарымен тең ойнады. 9 турда «Манчестер Сити» өзінің көршілестері «Манчестер Юнайтедті 6:1<ref>"МЮ" өзінің көршілесінен алты гол өткізіп алды. 23.10.11 http://www.lenta.ru/news/2011/10/23/mucity/ </ref> есебімен ойсырата жеңіп, «Сити» үшін «Олд Траффордтағы» 56 жылдан бергі алғашқы ірі есепті тіркеді.<ref>"Манчестер Сити" "Олд Траффордта" соңғы 56 жылда алғаш рет ірі есеппен жеңді. 23.10.11 http://news.sport-express.ru/2011-10-23/470932/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111025202348/http://news.sport-express.ru/2011-10-23/470932/ |date=2011-10-25 }}</ref> Ойсырата жеңген ойыннан кейін [[Роберто Манчини]]:<blockquote>'''''«Маусым өте ұзақ, және біз әрбір үш күн сайын ойын көрсетеміз, сондықтан әрбір ойын бара-бара қиындай бастайды. Біз Тоттенхэм және Болтон клубтарына қарсы жақсы нәтиже көрсеттік, бірақ мен бұл ойынды аса ерекше деп белгілеймін — біз Манчестер Юнайтед атты алпауыт клубты жеңдік. Бірақ біз бұл ойында тек үш ұпай алдық қой — ал алты голға келсек, бізге сол алты гол үшін ешкім алты ұпай бермейді. Бұл жәй ғана ойын, және мен, Манчестер Юнайтед әлі де бізден мықтырақ деп ойлаймын. Біз олардан мықты болуымыз үшін, Премьер-Лиганы жеңіп алуымыз керек. Сонда ғана барлығы өзгере бастайды деп сенемін, бірақ әзірше Манчестер Юнайтед бізден әлдеқайда мықтырақ. Әрине, мен Манчестер Юнайтед клубын ойсырата жеңгенімізге қуаныштымын. Барлық команда Олд Траффордта жеңе бермейді, сондықтан бұл ойын біз үшін маңызды да есте қалатын ойын — бастысы ірі нәтиже емес, бастысы біз олардың алаңында жеңіс таптық. Бұл матч жанкүйерлеріміз үшін тарихи матч. Голдар тек біздің алға шығуымызға және лигада көмек көрсете алады. Мен үш ұпайды алғанымызға қуаныштымын, бірақ, бізге әлдеқайда мықтырақ болуымыз үшін, және кестенің алғашқы орындарында қалуымыз үшін, бізге тынбай еңбек етуіміз керек, сонда ғана біз күшейе түсеміз»'''''</blockquote><blockquote>''© Роберто Манчини''</blockquote> [[Сурет:ManchesterCityFC League Performance.svg|нобай|409x409 нүкте|Футбол лигасындағы «'''Ситидің'''» жыл сайынғы орындарының кестесі]] «Сити» үшін алғашқы жеңіліс он бесінші турда тіркелді. [[2011 жыл|2011]] жылдың [[12 желтоқсан]]ында [[Андре Виллаш-Боаш]]тың командасы «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» 1:2 есебімен жеңіліп қалды. Бірінші голды екінші минутта Марио Балотелли салғанымен, кейін «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» екі голмен жауап қайтарып «Ситиден» басым түсті.<ref>"Челси" чемпиондық таласта. 13.12.11 http://football.sport-express.ru/reviews/18460/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120107222207/http://football.sport-express.ru/reviews/18460 |date=2012-01-07 }}</ref> «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» жеңілгеннен кейін, «Сити» УЕФА Чемпиондар Лигасында сәтсіздікке ұшырады. Топтық кезеңінде «[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]<nowiki/>» клубын 2:0 есебімен жеңгенімен<ref>"Сити" плей-офф құлттанған есігінің қасында. 07.12.11 http://ru.uefa.com/uefachampionsleague/season=2012/matches/round=2000263/match=2007657/postmatch/report/index.html </ref>, «Сити» «Бавария» мен «[[Наполи]]ден<nowiki/>» кейін үшінші орынға ие болып, регламент бойынша, [[УЕФА Еуропа Лигасы|Еуропа Лигасына]] кетіп қалды. Еуропа Лигасының 1/16 финалында, португалиялық «[[Порту (футбол клубы)|Портумен]]<nowiki/>» кездесіп, қонақта 2:1 есебімен жеңіп, ал өз алаңында 4:0 есебімен артта қалдырды. Кейін, 1/8 финалда басқа португалиялық клуб «[[Спортинг Лиссабон|Спортингпен]]<nowiki/>» кездесіп, қонақта 0:1<ref>"Сити" үшін жаман хабар. 08.03.12 http://ru.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2012/matches/round=2000274/match=2007453/postmatch/report/index.html </ref> есебімен жеңілді. Ал, өз алаңында 3:2 есебімен жеңгенімен келесі кезеңге өте алмады. Өйткені, ереже бойынша, өз алаңында гол өткізбеген клуб қана келесі кезеңге жолдама ала алады. Ойыннан кейін «[[Спортинг Лиссабон|Спортинг]]<nowiki/>» бас бапкері [[Са Пинту]] айтуынан<ref>Са Пинту: "Спортинг" жақсы үмітпен жеңді. 16.03.12 http://www.championat.com/football/news-1117932-sa-pintu-sporting-pobedil-blagodarja-igrovoj-discipline-i-vere-v-uspekh.html </ref>:<blockquote>'''''«Манчестер Сити құрамы өте мықты, бұл клубтың әрбір ойыншысы нәтижелі болып келеді. Бірақ Спортинг үлкен сенім мен және тынбай еңбек еткеніне орай жеңіске жетіп, келесі кезеңге өтті.»'''''</blockquote><blockquote>''© Са Пинту''</blockquote>[[File:Aguero sending photos - Premier League parade 2011-12.jpg|thumb|314x314px|Серхио Агуэро, 2011/12-дегі чемпиондығында]] Ел кубоктарында, «Сити» жақсы нәтиже көрсете алмады. Бірінші кубокта, 1/32 финалында өзінің көршілестері «[[Манчестер Юнайтед]]тен<nowiki/>» 3:2 есебімен жеңіліп, ары қарай жалғастыра алмады<ref>"Манчестер Юнайтед" "Манчестер Ситиді" Англия Кубогынан теуіп шығарды. 09.01.12 http://www.topnews.ru/news_id_47499.html </ref>. Ал екінші кубокта, әрине, Лига Кубогында, жартылай финалға дейін барып, «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]<nowiki/>» футбол клубынан өте алмады(қонақта 0:1 есебімен жеңілсе, өз алаңында 2:2 есебімен тең нәтиже көрсетті). Ал Премьер-Лигада ұзақ уақыт бойы алғашқы орынды бермей келе жатты, бірақ кейін «[[Суонси Сити]]ден<nowiki/>» минималды есеппен жеңіліп, «[[Манчестер Юнайтед]]ті<nowiki/>» алдына жіберіп алды. Келесі турда «[[Челси (футбол клубы)|Челсиге]]<nowiki/>» қарсы ойында 2:1 есебімен жеңді. Кейін «Сити», «Сток Сити» және «Сандерленд» клубтарымен тең ойын көрсетті, ал 8 сәуірде лондондық «Арсеналға» 0:1 есебімен есе жіберіп алды. Бұл сәтсіздіктерден кейін «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» 8 ұпаймен алға ұзап кеткен болатын. Бірақ «Сити», қуанышқа орай, алты ойын қатарынан жеңіске жетті, ішінде алғашқы орында тұрған «[[Манчестер Юнайтед]]те<nowiki/>» болды. Соңғы турға келгенде «Манчестер Сити», өзінің көршілес клубынан екі ұпай алға ұзады.Соңғы ойын «Куинз Парк Рейнджерске» қарсы ойын болатын. Бұл ойынның бірінші таймында «Сити» 1:2 есебімен жеңіліп жатты. Бірақ соңғы минуттардағы, [[Эдин Джеко]] мен [[Серхио Агуэро]] салған голдар, тарихты шыр айналдырды. Бұл голдардан кейн «Сити» «Куинз Парк Рейнджерстен» 1:2 жеңіліп жатып, 3:2 есебімен алға шығып кетіп, бұны қоя тұрғанда кесте «Манчестер Юнайтедті» артта қалдырып 89 ұпаймен, 44 жылдан бергі алғашқы Англия біріншілігін жеңіп алды. Үздік ойыншы болып — [[Венсан Компани]] атанды. Клуб басшысы Халдун әл-Мүбәрәк кейіннен, өз пікірін білдірді<ref>Халдун әл-Мубарак: Ескі "Манчестер Сити" ежелде қалды. 15.05.12 http://terrikon.com/posts/119489 </ref>:[[File:Vincent Kompany holds up the Premier League trophy 2012.jpg|thumb|315x315px|Команда капитаны Венсан Компани АПЛ кубогымен]]<blockquote>'''''«Жанкүйерлер бұл сәтті 44 жыл күтті, міне, 44 жылдан кейін алғашқы ел біріншілігінің чемпионы болдық, клуб кезінде жүлдесіз болды, жүлдеге қол жеткізе алмай жүрді. Кезіндегі «Сити» дымға қауқарсыз болған болатын. Енді бұл қауқарсыз «Ситиді» ұмытайық, бұрынғы нәрсе өтті де кетті. Енді көзімізді ашып, жаңа тарихтың бетін жазып бастайық. Бұл жүлде соңғы емес, әлі біз көптеген шыңдарды, бірге бағындыратын боламыз'''''</blockquote><blockquote>''© Халдун әл-Мүбәрәк''</blockquote>[[2012 жыл|2012]] жылдың басында [[Роберто Манчини]] «Манчестер Сити» клубымен, бес жылға келісім-шартқа отырғаны белгілі болды. Кейіннен, бұл итальяндық маманның жалақысы да белгілі. Жылдық жалақысы £7 миллионды құрады. Бұның алдында, [[Роберто Манчини]] Ресей футбол құрамасының бапкері болуы мүмкін деген ақпараттар да шықты. [[2012 жыл|2012]] жылдың [[мамыр]] айында, уэльстік [[Гарет Бейл]]ді және белгиялық футболды [[Эден Азар]]ды, сонымен қатар Премьер-Лиганың [[Футболдан Англия чемпионаты 2011/2012|2011/12 маусымында]], лондондық «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]<nowiki/>» сабында үздік бомбардир атанған [[Робин ван Перси]]ді өз қатарларына қосу мүмкін болған. Бірақ, [[Гарет Бейл]] «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэм]]<nowiki/>» клубымен келісім-шартын ұзартса, [[Эден Азар]] «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» сабына қосылды, ал [[Робин ван Перси]], өзінің көршілестері «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» клубына қосылған болатын. «Манчестер Сити» бұлардың орнына, қақпашы [[Ричард Райт]]ты өз қатарларына қосты. Және де бұнымес қоса, қорғаушы Матия Настасич пен Майконды, «[[Бенфика]]<nowiki/>» клубының қорғаушысы [[Хави Гарсия]]ны, «[[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]]<nowiki/>» клубынан Джек Родуэллді, «Суонсидің» шабуылшысы Скотт Синклерді өз саптарына қоса алды. «Барселона» футбол клубының бұрынғы топ-менеджері Феррано Сориано, «Ситидің» директоры болды. Клуб қатарынан, Грег Каннингем, Стефан Савич, Ахмед Бенали, Гай Ассулин, Владимир Вайсс, Адам Джонсон, Найджел де Йонг және де Эммануэль Адебайор басқа клубқа кетті, ал Уэйн Бридж, Дедрик Боята, Мұхаммед Әбу, Омар Элабделлауи, Гарри Банн және Роке Санта Круз жалға кетті. Стюарт Тейлор мен Оуэн Харгривз тегін агент атанды. [[2012 жыл|2012]] жылдың [[12 тамыз]]ында, «Манчестер Сити» «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» клубын 3:2 есебімен ұтып, Англия Суперкубогын жеңіп алды. Бірінші болып, голды «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» қатарынан [[Фернандо Торрес]] салып, командасын алға шығарса, екінші таймда «Сити» қатарынан [[Яя Туре]], [[Карлос Тевес]] және [[Самир Насри]] көзге көрініп команданы 3:1 есебімен алға шығара алды, ойын соңына қарай «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» есепті қысқарта алды, бірақ соңы жеңіс «Сити» қарамағында қалып, «Қалалықтар» кубок иегері атанды. [[Футболдан Англия чемпионаты 2012/2013|2012/13 маусымының]] басында, букмекерлік конторлар «Манчестер Ситиді» Премьер-Лига чемпионы болуға басты үміткер атады<ref>Букмекерлер «Манчестер Ситиді» АПЛ-дың 2012/13 маусымында чемпиондыққа басты үміткер атады. 18.08.12 http://www.sports.ru/football/142775111.html </ref>, бірақ «Манчестер Сити» бас бапкері Роберто Манчини, өзінің көршілестері «Манчестер Юнайтедті» басты үміткер атады.<ref>Роберто Манчини: "МЮ" - чемпион болуға басты үміткер". 18.08.12 http://news.sport-express.ru/2012-08-18/529295/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140821033143/http://news.sport-express.ru/2012-08-18/529295/ |date=2014-08-21 }}</ref> 2012/13 маусымының күзінде «Манчестер Сити» сәтсіздіктерге жолықты. [[2012 жыл|2012]] жылдың [[25 қыркүйек|25 қырқүйегінде]] Лига Кубогының 1/16 финалында «Манчестер Сити» «Астон Вилла» клубынан 2:4 есебімен жеңіліп қалды<ref>«Қасқырлар» жемтіксіз қалды. 26.09.12 http://www.gazeta.ru/sport/2012/09/26/a_4788253.shtml </ref>. УЕФА Чемпиондар Лигасының топтық кезеңінде 3 рет жеңіліс тауып және 3 рет тең нәтиже көрсетіп, жақсырақ нәтиже көрсете алмай, «[[Боруссия Дортмунд]]<nowiki/>», «[[Реал Мадрид]]<nowiki/>» және амстердамдық «[[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]<nowiki/>» клубтарынан кейін, 3 ұпаймен, соңғы орын алып, жарыспен қоштасты<ref>"Манчестер Сити" Чемпиондар Лигасымен қоштасты. 05.12.12 http://www.dni.ru/sport/2012/12/5/244696.html </ref>. Премьер-Лигадағы алғашқы жеңілісін, [[2012 жыл|2012]] жылдың [[9 желтоқсан]]ында өзінің көршілестері «[[Манчестер Юнайтед]]пен<nowiki/>» кездескенде 2:3 есебімен жеңіліп, сол кезде тапты. Сол кезден кейін, «Манчестер Сити» 9 жеңіс, 6 тең ойын және 1 жеңіліспен екінші орынға тұрақтады. Сол жеңілістен кейін, [[26 желтоқсан]]да, «Сандерлендтен» 0:1 есебімен жеңіліп, екінші жеңілісін алды. Осыдан кейін «Сити» жеңілмей, [[2013 жыл|2013]] жылдың 1[[3 қаңтар]]ында, лондондық «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналды]]<nowiki/>» 2:0 есебімен жеңіп, жеңіс сериясын бастады. Қыстық трансферде, Гуннар Нильсен<ref>Гуннар Нильсен "Манчестер Ситиден кетті". 22.12.12 http://faroesoccer.3dn.ru/publ/ostalnoe/transfery/gunnar_nilsen_pokidaet_quot_manchester_siti_quot/33-1-0-262 </ref>, Майкл Джонсон, және «[[Милан (футбол клубы)|Милан]]<nowiki/>» клубына €20 миллион бағасына [[Марио Балотелли]] атты үш ойыншы команда қатарынан кетті.[[File:Song Balotelli.jpg|thumb|Марио Балотелли, «Сити» сабында|304x304 нүкте|солға]]2012/13 маусымның екінші бөлігінде «Сити» 4-ақ жеңіліс алып, өзінің көршілестері «Манчестер Юнайтедті» 2:1 есебімен жеңіп, өш бере алса да, «Сити» «Манчестер Юнайтедтен» 11 ұпайға қалып қойып, Англия Премьер-Лигасының екінші орынында аяқтады. Бұдан басқа, «Сити» Лига Кубогында «Челсиді» жартылай финалда артта қалдыра алса да, шешуші кезеңде «[[Уиган Атлетик]]<nowiki/>» клубынан 1:0 есебімен жеңіліп, кубок иегері атана алмады. Соңында, «Сити» 2012/13 маусымында бірде-бір жүлде ала алмай, дымсыз қалды. Бұдан кейін, Роберто Манчиниді бапкерлік орнынан босатуға тура келді. Итальяндық маман орнына өзінің ассистенті Брайан Киддті уақытша қоя тұрды. Роберто Манчини кеткеннен кейін, жолақ алып, ол жолаққа «Манчестер Сити» жанкүйерлерімен қоштасу үшін: «Үш ұмытылмас жыл..Сау бол!» деп жазып, қоштасуын білдіріп кетті. Кейін «Манчестер Юнайтедтің» бас бапкері [[Алекс Фергюсон|сэр Алекс Фергюсон]], итальяндық маманның жұмысынан босатқанына қарсылығын, мынадай пікірмен білдірді:<blockquote>'''''«Манчиниді жұмысынан босатпауға да болар еді.Өйткені, команданы УЕФА Чемпиондар Лигасына шығарды, ел біріншілігінде екінші орынды алып берді, ал алдыңғы жылы Ситиді ел біріншілігінде чемпион қылып және Англия Кубогын алып, бір емес, екі жүлде алып берді. Мен бұл итальяндық маманды жұмысынан кеткеніне басында таңғалдым, бірақ кейбір басшыларының сөзіне сүйенсек, барлығы дұрыс деп ойлаймын. Ал былай, Манчини бұндай түрмен клубтан кеткені дұрыс емес деп ойлаймын»'''''</blockquote><blockquote>''© сэр Алекс Фергюсон''</blockquote>Кейіннен, клуб директор Феррано Сориано да пікірін білдірді:<blockquote>'''''«Келесі маусым осы маусымнан да сәттірек болады деп ойлаймын. Қазір жоспарласақ, біз осы алдыңғы бес жылда бес трофей ұтуымыз да мүмкін. Келесі маусымда, біз ешқандай жүлде ала алмай, кейін, лезде екі жүлде алуымыз да әбден мүмкін»'''''</blockquote><blockquote>''© Феррано Сориано''</blockquote>[[File:Manuel Pellegrini 2013.jpg|thumb|236x236px|Мануэль Пеллегрини|солға]][[2013 жыл|2013]] жылдың [[14 маусым]]ында, «Сити» «[[Малага]]ның<nowiki/>» тренері, чилилік маман [[Мануэль Пеллегрини]]ді өздерінің бас бапкері қылды<ref>РЕСМИ: Пеллегрини "Манчестер Ситидің" жаңа бапкері. 14.06.13 http://www.soccer.ru/news/346613.shtml </ref>. Ағылшындық БАҚ-тарға сенсек, «Сити» чилилік маманмен үш жылға келісім-шартқа отырып, жалақысы жылына £3,4 миллион бағасында болды. Жаңа бапкер келісімен, «Сити» жаздық трансферде жақсы ойыншылар ала білді, және команда қатарынан Райан Макгиверн, Жереми Элан, Майкон, [[Коло Туре]] және Уэйн Бридж атты ойыншылар кетті. Карим Рекик, [[Гарет Барри]], Абдул Разак басқа клубқа жалға кетті. Бұлармен қоса, командадан, Мұхаммед Әбу мен Скотт Синклерде кетіп қалды. Ал [[Карлос Тевес|Тевес]] «[[Ювентус]]<nowiki/>» клубына €9 миллион бағасына кетсе, Роке Санта Круз бен [[Роберто Манчини]]дің ұлы Филиппо тегін агент атанды. Сол жаздық трансферде, «Сити» қатарына 32-жастағы «[[Атлетико Мадрид|Атлетико]]<nowiki/>» клубының орталық қорғаушысы [[Мартин Демичелис|Мартин Демикелис]] және украиндық клуб «[[Шахтер (футбол клубы, Донецк)|Шахтер]]<nowiki/>» қатарынан Фернандиньо және де €25 миллион бағасына [[Стеван Йоветич]], испандықтар [[Хесус Навас]] пен [[Альваро Негредо]] толықты. Мануэль Пеллегрини өз маусымын, орталықафрикадағы жарыстағы екі жеңіліспен бастады. ([[2013 жыл|2013]] жылдың [[14 шілде]] күні «[[Суперспорт Юнайтед]]<nowiki/>» клубынан 2:0 есебімен жеңілсе, кейін [[18 шілде]] күні «[[АмаЗулу]]<nowiki/>» клубынан 2:1 есебімен жеңілді). Бірақ бұл жарыста, «Ситиге» Пеллегрини бапкер болған жоқ, ол белгісіз жұмыстарымымен [[Чили]]ге кеткен болатын. Бапкерлік орнын өзінің көмекшілері ала тұрды<ref>Пеллегрини бір себептермен "Манчестер Ситиден" уақытша кете тұрды. 18.07.13 http://www.euro-football.ru/article/31/1002987138_pellegrini_pokinul_sbor_manchester_siti_po_semeynyim_prichinam </ref>. Чилилік маман «Ситиде» жүлделік жолын — [[Barclays Asia Trophy]] атты бейресми жүлдесін [[27 шілде]] күні [[Гонконг]]те жеңіп алды. Полуфиналда «[[Саут Чайн]]<nowiki/>» клубына қарсы ойнап, артта қалдырса, финалда «[[Сандерленд (футбол клубы)|Сандерленд]]<nowiki/>» клубын минималды есеппен жеңіп, өзінің алғашқы жүлдесін қолына алды. Екі ойында да [[Эдин Джеко]] көзге түсе алды<ref>«Сити» төменнен жоғарыға. 27.07.13 http://www.gazeta.ru/sport/2013/07/27/a_5512797.shtml </ref>. Жаздың соңына қарай, «Сити», [[Мюнхен]] қаласында өткен, Audi Cup атты жарысқа қатысты. Ол жарыста, «Манчестер Сити» «Милан» командасына бірінші таймның өзінде, 5:0 есебімен ойсырата ұтып жатты, бірақ итальяндық клубта, қарап қалмай, бірінші таймның соңына дейін үш гол салып, ойынның тағдырын бірінші таймда шешіп тастады. Бұл ойында, «Сити» сабынан, [[Давид Сильва]], Майка Ричардс, Александар Коларов және [[Эдин Джеко]] екі гол салып, ірі есеппен жеңуге ат салысты. 5:3 есебімен, «Миланды» артта қалдырып, Audi Cup жарысының финалына шықты. Бірақ финалдық ойында, жарыс мекенінің иесі, мюнхендік «Бавариядан» 1:2 есебімен жеңіліп қалған болатын. «Сити» сабынан жалғыз голды, 61-інші минутта испандық Альваро Негредо салды. Чилилік бапкер Пеллегрини 19 тамыз күні «Ньюкасл» клубына қарсы, Англия Премьер-Лигасының бірінші турында өзінің ресми ойынын өткізді. Ол ойында, [[Давид Сильва]] ойынның басында(6-ыншы минутта) лезде гол сала білді. Кейін 20-сыншы минуттарда [[Серхио Агуэро]] есеп айырмасын ұзарта алды. Кейінірек, екінші таймда, [[Яя Туре]] мен [[Самир Насри]] бір-бір голдан салып, 4:0 есебімен доп айырмасын күшейтті. Ірі есептен кейін, Пеллегрини:<blockquote>'''''«Мен, бұл ойында жеңгенімізге өте қуаныштымын. Қуаныш, тек жеңістерді емес, команданы күшейтуді де шақыртады. Біз үшін, бұл екі жағдайда маңыздырақ. Ойыншылар бұл ойында, қалағанынша гол салды. Біз гол сала қоймай, қорғаныс жағынан да жақсы болдық, ал бұл біз үшін өте жақсы нәтиже»'''''</blockquote><blockquote>''© Мануэль Пеллегрини''</blockquote>Бұл жеңістен кейінгі ойында, «Сити» жақсы нәтиже көрсете алмады. [[25 тамыз]]да Англия Премьер-Лигасының екінші турында, жоғарғы лигаға жаңадан келген, «[[Кардифф Сити]]<nowiki/>» клубына 2:3 есебімен есе жіберіп алды. Бұл ойында, «Сити» жеңіс үшін таласпағандай болды. Өйткені, ойын соңына дейін 3:1 есебімен жеңіліп жатты. Кейін, ойын соңына қарай, Альваро Негредо доп айырмасын қысқарта алғанымен, есеп жағынан алға шығара алмады.<ref>Эдин мүлде көзге түспеді. 25.08.13 http://www.gazeta.ru/sport/2013/08/25/a_5605645.shtml </ref> Англия Премьер-Лигасының бесінші турында, «Сити», «манчестерлік дербиде», алдыңғы ойындағы тең нәтижеге қарамастан, өзінің көршілесін 4:1 есебімен жеңіп, кестеде төртінші орынға тұрақтады. [[Серхио Агуэро]] екі гол алып, [[Яя Туре]] мен [[Самир Насри]] бір-бір голдан салды, және 87-інші минутқа қарай, [[Уэйн Руни]] есепті үш доп айырмасына қысқарта алды.<ref>"Манчестер Сити" - "Манчестер Юнайтед" - 4:1: Мойес САФ-тың шаңында. 23.09.13 http://www.sport-express.ua/football/england/news/229687-manchester-siti-manchester-junajted-4-1-mojes-idet-po-stopam-fergjusona-premer-liga-5-tur.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131214031842/http://www.sport-express.ua/football/england/news/229687-manchester-siti-manchester-junajted-4-1-mojes-idet-po-stopam-fergjusona-premer-liga-5-tur.html |date=2013-12-14 }}</ref> Мануэль Пеллегрини, [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]нда, «[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]<nowiki/>», «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>», «[[Виктория (футбол клубы, Пльзень)|Виктория Пльзень]]<nowiki/>» клубтарымен бір топқа түсті. Бұл топта, «Сити», өзінің алғашқы ойынын чехиялық клубты 3:0 есебімен жеңіп, жақсы нәтижемен аяқтады. Бірақ, келесі ойында мюнхендік клуб «[[Бавария (футбол клубы)|Баварияға]]<nowiki/>» 3:1 есебімен есе жіберіп алды. «Сити» сабынан жалғыз голды, 79-ыншы минутта [[Серхио Агуэро]] салып екі доп айырмасына қысқартқан болатын. Үшінші команда, «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>» клубымен ойындары, екі ойында да «Сити» мәскеулік клубты жеңе алды. Бірінші ойында, мәскеулік клуб сабынан Зоран Тошич ойын басында «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>» клубын алға шығарған болатын, бірақ кейінірек, [[Серхио Агуэро]] есепті теңестіре алды. 42-інші минутқа қарай, тағы да [[Серхио Агуэро]], ағылшындық клубты алға шығарып, ойын тағдырын бірінші таймда шешіп тастады. Кейін, «Сити» өз алаңында, «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>» клубын 5:2 есебімен жеңіп алды. Ойында, Альваро Негредо үш гол салып, [[Серхио Агуэро]] екі гол салды. Мәскеулік клубтан, [[Сейду Думбья|Сейду Думбия]] екі гол салды. Осы ойындардан 2 жылдан кейін, [[2016 жыл|2016]] жылдың [[15 наурыз]]ында, Мануэль Пеллегрини, 1/8 финалда киевтік клуб «[[Динамо (футбол клубы, Киев)|Динамомен]]<nowiki/>» арпалыса алып, манчестерлік клубты, тарихында алғашқы рет ширек-финалға шығарған болатын. Кейін, ширек-финалда париждік «[[Пари Сен-Жермен]]<nowiki/>» клубымен қонақта 0:0 есебімен нәтижені тең ұстап, өз алаңында 1:0 есебімен [[Кевин Де Брёйне|Кевин Де Брюйне]] алға шығарып, сенсациялық оқиғаларды көбейтіп, өз тарихында бірінші рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]ның жартылай финалына шықты. Бірақ жартылай финалда, «[[Реал Мадрид]]<nowiki/>» клубынан, қонақта 1:0 есебімен жеңіліп, өз алаңында 0:0 есебімен тең ойнап, финалдық ойынға шыға алмаған болатын. [[2016 жыл|2016]] жылдың [[1 ақпан]]ында «Манчестер Сити» өзінің болашақ бапкерін, уақытынан ерте таныстырды.<ref>Жаңа бапкер — Гвардиола. 1.02.16 <nowiki>http://alaman.kz</nowiki> </ref> Манчестерлік клубтың жаңа бапкері болып — [[Хосеп Гвардиола]] атанды. [[Хосеп Гвардиола]] «Манчестер Сити» клубымен, жылына €20 миллион жалақысымен, үш жылға келісім-шартқа отырды. Және бұл бапкер, «Манчестер Ситиге» келіп, әлемдегі ең көп жалақы алатын бапкерлердің көшін бастады.Ол өзінің бейресми және алғашқы ойынын, 20 шілде күні өзінің, бұның алдында жаттықтырған клубы «[[Бавария (футбол клубы)|Баварияға]]<nowiki/>» бастады. Бұл ойында «Сити» мюнхендік клубтан 1:0 есебімен жеңілген болатын. [[Сурет:Centre d'entraînement Manchester City 20-02-15.jpg|нобай|521x521 нүкте|Манчестер Сити 2014 жылы «Манчестер Сити» стадионына іргелес орналасқан Etihad кампусындағы жаңа кешеніне көшті]] Ең алғашқы ресми ойынын, [[2016 жыл|2016]] жылдың [[13 тамыз]]ында Англия Премьер-Лигасының бірінші турында, «[[Сандерленд (футбол клубы)|Сандерленд]]<nowiki/>» клубына қарсы бастаған болатын. Бұл ойынын 2:1 есебін жеңіп, «Манчестер Ситиді» жаттықтырып бастағаннан бері алғашқы жеңісін алған болатын. Ойында, [[Серхио Агуэро]] 4-інші минутта гол соғып есеп айырмасын бір голға көбейтті. Кейіннен, қарсыластар сабынан Джермейн Дефо гол соғып есепті теңестірген болатын. Ойын соңына қарай, 87-інші минутта «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» клубынан, «Сандерлендке» жалға келген Патрик Макнейр қателесіп, өз жағына(автогол) гол салдырып алды. Содан «Ситидің» жолы болып, жеңісті іліп әкеткен еді. 10 қыркүйек күні, «манчестерлік дерби» ойынында, «[[Олд Траффорд]]<nowiki/>» алаңында Хосеп Гвардиоланың командасы, 2:1 есебімен жеңіске жетті. 15-інші минутта [[Кевин Де Брёйне|Кевин Де Брюйне]] бірінші голды соғып, есепті ашқан болатын. Кейін, 20 минуттан кейін, 36-ыншы минутта, «Ситиден» шыққан шәкірт Келечи Ихеаначо есепті ұлғайта алды. Бірақ, 42-інші минутта [[Златан Ибрагимович]] гол соғып есепті бір гол айырмасына қысқартты. Бұдан кейін, көптеген мүмкіндіктер болғанымен, есеп осы күйінде қалды. [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]нда, квалификациялық жарыстың төртінші кезеңінде, «Стяуа» клубымен бастап, бұл румындық клубты бірінші ойында, 5:0 есебімен ұтып, бір марқайып алған болатын. Екінші ойында, «Сити» өз алаңында қабылдап, 1:0 есебімен жеңіп топтық кезеңге шықты.Топтық кезеңде «Манчестер Сити», «[[Селтик]]<nowiki/>», «[[Барселона]]<nowiki/>» және менхенгладбахтық «Боруссиямен» бірге бір топқа түсті. Топта, алғашқы ойынын менхенгладбахтық «Боруссиямен» бастап, бұл немістік клубты 4:0 есебімен жеңген еді. Бұл ойында, [[Серхио Агуэро]] екі гол салып, [[Рахим Стерлинг]] пен Келечи Ихеаначо бір-бір голдан салып, «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>» клубының артынан ілескен болатын. Кейін, «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>» клубымен кездесіп, «Камп Ноу» алаңында 4:0 есебімен ұтылғанымен, өз алаңында 3:1 есебімен жеңді. Ал «Селтик» клубымен, өз алаңында да, қонақта да тең нәтижемен қайтты. Өз алаңында 1:1 есебімен аяқтаса, қонақта 3:3 есебімен теңесіп қалды. 2016 жылдың 12 желтоқсанында, [[Хосеп Гвардиола]] «Манчестер Ситиді» үш жыл қатарынан, 1/8 финалына шығарды. 1/8 финалда «Манчестер Ситидің» қарсыласы «[[Монако (футбол клубы)|Монако]]<nowiki/>» болды. 2017 жылдың 21 ақпанында, «Манчестер Сити» «[[Монако (футбол клубы)|Монако]]<nowiki/>» клубын, 5:3 есебімен ұтып, УЕФА Чемпиондар Лигасының ең нәтижелі бірінші ойыны болды. 26-ыншы минутта Рахим Стерлинг есеп ашты, кейін Радамель Фалькао мен Киллиан Мбаппе есепті 1:2 қылып, алға шығарды. Екінші таймның 58-інші минутында [[Серхио Агуэро]] есепті теңестірді, бірақ кейіннен бес минуттан Радамель Фалькао гол салып, есепті 2:3 қылып, ойынды қыздырған болатын. Уақыт өте келе «Сити» ойыншылары қарап қалмай, он минут ішінде есепті 5:3 қылды. Ат салысқандар болып, [[Серхио Агуэро]], Джон Стоунз және Лерой Сане атанды. Бұдан кейін, жауапты матч «Манчестер Сити», француздық клубтан 3:1 есебімен жеңіліп қалып, келесі кезеңге шыға алмады. «Сити» қатарынан жалғыз голды Лерой Сане салды. [[Сурет:Taunton Holiday Inn - Ellisons WSM3.JPG|нобай|359x359 нүкте|Манчестер Сити клубының автобусы]] 23 сәуір күні, Англия Кубогының жартылай финалында «Сити» «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]<nowiki/>» клубына қарсы ойнады. «Манчестер Ситиді» 62-інші минутта [[Серхио Агуэро]] алға шығарғанымен, 71-інші минутта [[Начо Монреаль]] есепті теңестіріп, ойын соңында қосымша таймдар ойнатуға тура қылды. 101-інші минутта, [[Алексис Санчес]] «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналды]]<nowiki/>» алға шығарып, финалдық ойынға жолдама алып берді. Осымен, «Сити» жүлделерге деген мүмкіндерден айырылып қалды. [[Хосеп Гвардиола]] 2016/17 маусымында, 21 мамырда «[[Уотфорд (футбол клубы)|Уотфорд]]<nowiki/>» клубын 5:0 есебімен жеңіп, «Манчестер Ситимен» Англия Премьер-Лигасының кестесінде, үшінші орында аяқтады. [[Кевин Де Брёйне|Кевин де Брюйне]] — 18 голдық паспен, ең көп голдық пас берген ойыншы атанды. «Манчестер Сити» командасы 2017/18 маусымында 18 ойын қатарынан жеңіліс таппай, [[Англия Премьер-лигасы]]ның рекордын жаңартты. Бұған дейінгі рекорд «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]<nowiki/>» командасының қойнында болатын. Олар 2003/04 маусымында 13 ойын қатарынан жеңіс тауып рекорд қойған болатын. [[Серхио Агуэро]], 2017/18 маусымында, 181 голмен «Манчестер Сити» тарихындағы ең үздік бомбардир атанды. Бұған дейінгі үздік бомбардир атағын иемденген — Эрик Брук. Ол «Сити» сабында 177 гол салған еді. 2021 жылдың 19 сәуірінде 12 еуропалық клубтың арасында Манчестер Ситидің [[Суперлига (футбол)|Еуропа Суперлигасының]] негізін қалаушы болғаны жарияланды. Бірақ спорт шенеуніктері мен жанкүйерлердің наразылығына байланысты, келесі күні Манчестер Сити ресми түрде Еуропа Суперлигасынан шығатынын жариялады. 2020/21 маусымында «Манчестер Сити» [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасы]] финалына тарихында алғаш рет шығып, өзінің жерлестері «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» футбол клубымен ойнады. Бірақ өкінішке орай, Порту қаласындағы «Драган» алаңында жерлестеріне 0:1 есебімен есе жіберді.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.championat.com/football/news-4362185-chelsi-obygral-manchester-siti-i-stal-pobeditelem-ligi-chempionov-sezona-2020-2021.html|title=«Челси» обыграл «Манчестер Сити» и стал победителем Лиги чемпионов сезона-2020/2021|author=Алексей Ласнов|website=www.championat.com|access-date=2021-06-11}}</ref>. Der Spiegel журналының 2022 жылдың сәуіріндегі қосымша есебінде, сыртқа шығып кеткен ішкі құжаттарға сүйене отырып, Абу-Даби иелері бұрын клубқа Etihad және Etisalat сияқты әмірлік компаниялары демеушілік төлемдер ретінде жасырын төлемдер жасаған (клуб сәтті қорғады деген талап)  2020 жылы CAS);  Шейх Мансурдың Абу-Даби Юнайтед тобы (ADUG) кәмелетке толмаған ойыншылардың клубпен келісім шартқа отыруы үшін жанама түрде төлеген;  және клуб [[Роберто Манчини]] мен Мансурдың «Аль-Джазира» клубы арасындағы жалған келісім-шартты бұрынғы менеджерге жалақысына қосымша үлкен өтемақы төлеу үшін пайдаланды деген болжам бар. Ол сондай-ақ осы үш істің соңғы үш жыл ішінде Премьер-Лиганың тергеуінде болғанын мәлімдеді. Жауап ретінде клуб бұл мәлімдемелерді шындыққа жанаспайды және клубтың беделі мен тұтастығына нұқсан келтіру әрекеті ретінде жоққа шығарды. «Сити» «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульмен]]<nowiki/>» тағы бір жақын титулдық жарыстан кейін 2021–22 жылдары өзінің лига титулын қайтадан сақтап қалды; бес маусымда төрт рет [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-лига]] жеңімпазы атанды. «Ситидің» тағы бір жағдайында соңғы екі ойында төрт ұпай қажет болған Сити екі ойында да екі гол айырмашылығымен артта қалды, тек сыртта «[[Вест Хэм Юнайтед|Вест Хэммен]]<nowiki/>» 2-2 тең ойынға және 3-2 есебімен жеңіске жетті. Маусымның соңғы шешуші ойыны өз үйінде «[[Астон Вилла]]ға<nowiki/>» қарсы ойындағы салынған соңғы үш голдың барлығы 76-шы және 81-ші минуттар арасындағы бес минуттық [[Блиц (шахмат)|блицте]] «[[Этихад Стэдиум|Этихад]]<nowiki/>» стадионында 1999 жылғы плей-офф финалында Джиллингхэмге қарсы және 2011-12 маусымының тарихты ойынның соңғы минутында өзгерте білген Премьер-Лигадағы атақты жеңісімен қатар жүретін сәттерде соғылды. 2022 жылдың қысқы және жазғы трансфер маусымында негізгі ойыншылардан Англияның қазіргі чемпионы ешкімді жоғалтпады. Ия,«Манчестер Ситиден» «[[Атлетико Паранаэнсе|Атлетико Паранаэнсқа]]<nowiki/>» ауысқан [[Фернандиньо]] (еркін агент ретінде) кетті, бірақ оның орнына «'''қалалықтар'''» «[[Лидс Юнайтед]]тен<nowiki/>» [[Калвин Филлипс]]ті 50,00 миллион еуроға алды. Және «[[Боруссия Дортмунд]]<nowiki/>» клубынан 60,00 еуро бағасына алынған [[Эрлинг Холанд|Эрлинг Холланд]] келіп, «Сити» шабуылын қауіптірек қылды, әрі еселей түсті. Екеуінен басқа, тағы «Манчестер Сити» [[Арминия (футбол клубы, Билефельд)|Арминиядан]] Штефан Ортега Морено атты қақпашыны тегін алды. Бұл қақпашы 29 жастағы қақпашы Закари Штеффенмен екінші нөмір болу құқығы үшін бәсекелесуге тырысады. Сондай-ақ, Хулиан Алварес қосылды. «[[Ривер Плейт]]<nowiki/>» сабында 25 ойында 18 гол соққан 22 жастағы шабуылшыны «'''қалалықтар'''» қыста сатып алған болатын(€20,00 млн), бірақ артынша Ривер Плейт клубына жарты жылға кері жалға беріле тұрған болатын. 2022 жылдың жазғы трансфер маусымында Жезус пен Фернандиньодан басқа, тағы [[Александр Владимирович Зинченко|Олександр Зинченко]](«Арсенал», €35,7 млн) мен [[Рахим Стерлинг]](«Челси», €56,00 млн) өз клубтарын ауыстырған болатын. Манчестер Ситидегі тұрақты бәсекелестік артықшылық дәуірі Fair Play (FFP) Қаржылық ережелерін бұзды деген айыптаулармен сәйкес келді. 2020 жылы Спорттық Төрелік Сот (CAS) УЕФА-ның клубқа қатысты санкциялары ақталмады деп шешіп, "Ситидің" Екі жылдық Еуропалық тыйымын жойды.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-67</ref> 2023 жылы Премьер-Лига Манчестер Ситиге тағылған айыптар бойынша өзінің тергеуін жариялап, клубты 2017/18 маусымына дейін FFP ережелерін 115 бұзды деп айыптады.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-68</ref> «Манчестер Сити» 2023/24 маусымында 1992 жылдан бастап есептегенде, Англия футболының тарихында алғаш рет қатарынан төртінші рет [[Футболдан Англия чемпионаты|Англия Премьер-Лигасын]] жеңіп алған алғашқы клуб болды. Осыған дейін «Манчестер Юнайтед» тек қана үш рет қатарынан жеңімпаз атанған болатын. Англиядағы 4-in-a-Row(қатарынан төрт рет) ұранын орындаған әзірше жалғыз клуб атанды. Команда тағы да 2024/2025 маусымын чемпиондық жеңу үшін фаворит ретінде бастады, бірақ бірден қиындықтарға тап болды. Лиганың 10-шы турында «Манчестер Сити» сенсациялық түрде «Борнмуттан» 2:1 есебімен жеңіліп қалды. Келесі раундта Азаматтар сол есеппен Брайтоннан жеңілді. 12-ші раунд Тоттенхэмнің жеңілісімен есте қалды (0:4). Ливерпульмен негізгі кездесу де Пеп Гвардиола командасына ешқандай ұпай әкелмеді - матч мерсисайдтардың 2:0 жеңісімен аяқталды. «Ситидің» құлдырауы алғаш рет жаңа форматта өтіп жатқан Чемпиондар лигасында да байқалды. Лига кезеңінің 4-ші турында клуб Рубен Аморимның «Спортингінен» 4:1 есебімен жеңіліс тапты. 5-ші турда «Манчестер Сити» «Фейеноордпен» тең ойнап, матчтың ең соңында 3 гол айырмашылығын жоғалтып алды. Ювентуспен (2:0) және Пари Сен-Жерменмен (4:2) матчтардағы жеңілістерден кейін, Азаматтар лигадан кету аймағына түсті. Осылайша, 2025 жылдың қаңтарында Гвардиола командасы Англия чемпионатының үздік 4-тігіне кірмей, Чемпиондар лигасында 25-ші орынға жайғасты. Лига кезеңінің соңғы турында «Клуб Брюгге» командасын 3:1 есебімен жеңген «Ман Сити» Чемпиондар лигасының плей-офф кезеңіне өз орнын қамтамасыз етті. Плей-офф кезеңінде Гвардиоланың командасы «Реал Мадридті» жалпы 3:6 (2:3, 3:1) есебімен жеңді.<ref>https://www.mancity.com/news/mens/real-madrid-v-manchester-city-away-february-2025-63875589</ref> 2025 жылдың 17 мамырында команда 2024/25 жылғы Англия Кубогының финалында «Кристал Пэласқа» қарсы 1-0 есебімен жеңілді.<ref>https://www.rbc.ru/sport/17/05/2025/6828c0949a79475362427318</ref> 2025/26 маусымында «Сити» екі кубокты жеңіп алды: Англия Лига Кубогы (финалда «Арсеналды» 2-0 есебімен жеңді<ref>https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/401859837/manchester-city-arsenal</ref>) және Англия Кубогы (финалда «[[Челси (футбол клубы)|Челсиді]]<nowiki/>» 1-0 есебімен жеңді<ref>https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/401867655/manchester-city-chelsea</ref>). Олар лигада екінші орын алып, «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналға]]<nowiki/>» жеңілді.<ref>https://www.premierleague.com/en/news/4662306/arsenal-end-22-year-wait-for-premier-league-title/</ref> Чемпиондар Лигасында олар 1/8 финалда «Реал Мадридке» жалпы есеппен 1-5 (0-3<ref>https://www.espn.com.au/football/match/_/gameId/401862645/manchester-city-real-madrid</ref>, 1-2<ref>https://www.espn.co.uk/football/match/_/gameId/401862647/real-madrid-manchester-city</ref>) есебімен жолдан шығып қалды. 2026 жылдың 22 мамырында «Сити» Гвардиоланың маусым соңында клубтан кететінін растады.<ref>[https://www.mancity.com/citytv/mens/Guardiola:%20What%20a%20time%20we%20have%20had%20together! https://www.mancity.com/citytv/mens/Guardiola:%20What%20a%20time%20we%20have%20had%20together!]</ref>Клубтағы 10 жыл ішінде ол 20 кубок жеңіп алды: 6 [[Ағылшын Премьер-лигасы|Англия Премьер-лигасының титулы]], 3 Англия Кубогы, 5 Англия Лигасының Кубогы, 3 Англия Коммуналдық Шилдс, 1 [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасы]], 1 [[УЕФА Суперкубогы]] және 1 ФИФА клубтық әлем кубогы.<ref>https://www.mancity.com/citytv/mens/Every%20trophy%20lift%20under%20Pep%20Guardiola</ref> == Команданың негізгі түсі, жейдесі және логотипі == [[Сурет:A6-EYE Etihad A332 FRA Manchester City Livery (39956611433).jpg|нобай|459x459 нүкте|Манчестер Ситидің стадионы мен жейдесін Etihad Airways компаниясы 2009 жылдан бері демеушілік етеді]] Манчестер Ситидің үй жейдесінің түсі көк және ақ. Қонақтағы жейде дәстүрлі түсі қызыл-қоңыр немесе (1960 жылдардан бастап) қызыл және қара болды;  дегенмен, соңғы жылдары бірнеше түстер қолданыла бастады.Клубтың үй жейдесінің түсінің шығу тегі анық емес, бірақ клубтың 1892 жылдан бері немесе одан да ертерек көгілдір түсті кигені туралы дәлелдер бар. 1940 жылдары шыққан «Әйгілі футбол клубтары – Манчестер Сити» атты кітабында Вест Гортонның (Сент-Маркс) бастапқыда қызыл және қара түсте ойнағанын көрсетеді және 1884 жылғы есептерде ақ крест бейнеленген қара жейде киген команда сипатталып, клубтың шығу тегі көрсетілген. Жиі қолданылатын қызыл және қара түсті жейде бұрынғы менеджер көмекшісі Малкольм Эллисоннан шыққан, ол Миланның түстерін қабылдау Ситиді даңққа шабыттандырады деп сенді. Эллисонның бұл теориясы қазіргі уақытта да жұмыс істейді, ағымдағы маусымда (2022/23) қайта іске аспақ ойда бар. «Сити» 1969 жылы Англия кубогының финалында, 1970 жылы Лига кубогының финалында және 1970 жылы Еуропа Кубогының Жеңімпаздары Кубогының финалында қызыл және қара жолақтарда жеңіске жетті. Қала 2016 жылы қолданысқа енгізілген қазіргі төсбелгіне дейін көйлектеріне үш басқа белгіні тағып келген. Біріншісі, 1970 жылы енгізілген, 1960 жылдардың ортасынан бері клубтың ресми құжаттамасында қолданылған дизайнға негізделген.  Ол клубтың атауы бар шеңбердің ішінде ағымдағы белгі сияқты қалқанды (соның ішінде Манчестер қаласының гербіне негізделген кемені) пайдаланатын дөңгелек белгіден тұрды.  1972 жылы бұл қалқанның төменгі жартысын Ланкаширдің қызыл раушанымен ауыстырған вариациямен ауыстырылды.  1976 жылы қару-жарақ колледжі геральдикалық төсбелгіні Сити қолдануы үшін Ағылшын футбол лигасына берді.  Белгі қызыл раушанның үстіндегі таныс кемеден тұрды, бірақ қалқанның орнына дөңгелек құрылғыда («''А roundel per fess lauzure'' және ''argent in a argent in a roundel per fess lazur'' және ''argent in a argent in a lazoned'') үш діңгекті кеме желкендері ұшып бара жатқан немесе түбінде тікенді және тұқым себілген раушан гүлі бар. «Манчестер Сити» ірі кубок финалында ойнаған жағдайларда, клуб ірі іс-шарада қаланы таныстырудың мақтаныш белгісі ретінде Манчестер қаласының қолының белгісі бар жейделерді киді.  Бұл тәжірибе ойыншылардың жейделерінде әдетте ешқандай белгі болмайтын уақыттан пайда болды. Содан бері клуб тәжірибеден бас тартты;  2011 жылғы [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогының]] финалында 21-ші ғасырда алғаш рет Сити арнайы аңызбен жазылған кәдімгі төсбелгіні пайдаланды, бірақ Манчестердің елтаңбасы ойыншылардың жейделерінің артқы жағындағы сандарға шағын монохромды логотип ретінде енгізілген. 1997 жылы клубтың жаңа төсбелгісі қабылданды, нәтижесінде бұрынғы белгі сауда белгісі ретінде тіркеуге жарамсыз болды. Бұл белгі Манчестер қаласының қолына негізделген және алтын бүркіттің алдындағы қалқаннан тұрды. Бүркіт — Манчестер қаласының ескі геральдикалық символы;  1958 жылы қаланың төс белгісіне алтын бүркіт қосылды (бірақ содан бері алынып тасталды), ол өсіп келе жатқан авиация саласын білдіреді.  Қалқанның жоғарғы жартысында Манчестер кеме каналын бейнелейтін кеме бар, ал төменгі жартысындағы үш қиғаш жолақ қаланың үш өзенін – Ирвелл, Ирк және Медлокты бейнелейді.  Төсбелгінің төменгі жағында латын тілінен аударғанда «''Шайқастағы мақтаныш''» деп аударылатын «''Superbia in Proelio''» ұраны бейнеленген.  Бүркіт пен қалқанның үстінде үш жұлдыз бар, бұл таза сәндік болып танылды. 2015 жылдың 15 қазанында, 1997 жылғы төсбелгінің дизайнына қатысты жанкүйерлер тарапынан бірнеше жылдар бойы сынға ұшырағаннан кейін, клуб клуб төсбелгісін елемеу және жаңа дизайнды енгізу туралы жанкүйерлермен кеңес өткізуге ниетті екенін жариялады. Консультациядан кейін клуб 2015 жылдың қараша айының аяғында клубтың ағымдағы төсбелгісі уақыт өте келе ескі, дөңгелек нұсқалар стилінде жасалған жаңа нұсқамен ауыстырылатынын хабарлады. Жаңа белгі болып табылатын дизайн 2015 жылдың 26 ​​желтоқсанында IPO арқылы ресми ашылуына екі күн қалғанда, дизайн 22 желтоқсанда сауда белгісі болған кезде байқаусызда ағып кетті. Жаңа дизайн 26 желтоқсанда Сандерлендке қарсы клубтың өз алаңындағы матчында ресми түрде таныстырылды. === Жейдені шығарушы компания және жейдедегі серіктестер === {| class="wikitable" !Уақыты !{{comment|ЖШ|Жейдені шығаратын компания}} !Жейдедегі серіктес (кеудедегі) !Жейдедегі серіктес (жеңіндегі) |- |1974-1982 | rowspan="4" |Umbro | ''Серіктессіз'' | rowspan="12" | ''Серіктессіз'' |- |1982-1984 |Saab |- |1984-1987 |[[Philips]] |- |1987-1997 | rowspan="2" |Brother |- |1997-1999 |Kappa |- |1999-2002 | rowspan="2" |Le Coq Sportif |Eidos |- |2002-2003 | rowspan="2" |First Advice |- |2003-2004 | rowspan="2" |[[Reebok]] |- |2004-2007 | rowspan="2" |Thomas Cook |- |2007-2009 |Le Coq Sportif |- |2009-2013 |Umbro | rowspan="5" |Etihad Airways |- |2013-2017 | rowspan="2" |[[Nike]] |- |2017-2019 | rowspan="2" |Nexen Tire |- |2019-2023. | rowspan="2" |[[Puma (компания)|Puma]] |- |2023-қ.д. |OKX |} {| class="wikitable" |+ !Жейде өндірушісі !Жыл !Келісілді !Келісімшарт !Құны !Ескертпе |- |Le Coq Sportif |2007-2009 |13 мамыр 2007 |2007-2011 (4 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]2,5 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-80</ref> |Umbro келісімшартымен ауыстырылды |- |Umbro |2009-2013 |4 маусым 2009 |2009-2019 (10 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]2,5 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-80</ref> |Umbro келісімшарты 2013 жылы Nike бас компаниясына берілді |- |[[Nike]] |2013-2019 |4 мамыр 2009 |2013-2019 (6 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]20 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-81</ref> | |- |[[Puma (компания)|Puma]] |2019-2029 |28 ақпан 2019 |2019-2029 (10 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]65 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-82</ref> | |} == Құрамы == === Негізгі құрам === : ''2025 жылдың 1 ақпанына сәйкес'' {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:90%" ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="30" |№ ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="200" |Ойыншы ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="85" |Азаматтығы ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="140" |Туған күні ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="250" |Бұрынғы клуб |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Қақпашылар |- |1 |Джанлуижджи Доннарумма |{{flagicon|Италия}} |[[25 ақпан]] [[1999 жыл|1999]] | style="text-align:left;" | {{flagicon|Франция}} [[Пари Сен-Жермен]] |- |13 |Маркус Беттинелли |{{flagicon|Англия}} |[[24 мамыр]] [[1992 жыл|1992]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] |- |28 |[[Херонимо Рульи]] |{{flagicon|Аргентина}} |[[20 мамыр]] [[1992 жыл|1992]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Олимпик Марсель]] |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Қорғаушылар |- |3 |[[Рубен Диаш]] |{{flagicon|Португалия}} |[[14 мамыр]] [[1997 жыл|1997]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Португалия}} [[Бенфика]] |- |6 |[[Марк Гехи|Марк Геи]] |{{flagicon|England}} |[[13 шілде]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Кристал Пэлас (футбол клубы)|Кристал Пэлас]] |- |21 |Райан Аит-Нури |{{flagicon|Алжир}} |[[6 маусым]] [[2001 жыл|2001]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Вулверхэмптон Уондерерс|Вулверхемптон Уондерерс]] |- |22 |Витор Рейс |{{flagicon|Бразилия}} |[[12 қаңтар]] [[2006 жыл|2006]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Бразилия}} [[Палмейрас]] |- |24 |Йошко Гвардиол |{{flagicon|Хорватия}} |[[23 қаңтар]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Германия}} [[РБ Лейпциг]] |- |27 |[[Матеус Нунес|Матеуш Нунес]] |{{flagicon|Португалия}} |[[27 тамыз]] [[1998 жыл|1998]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Вулверхэмптон Уондерерс|Вулверхемптон Уондерерс]] |- |45 |Абдукодир Хусанов |{{flagicon|Өзбекстан}} |[[29 ақпан]] [[2005 жыл|2005]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Ланс (футбол клубы)|Ланс]] |- |61 |Кейден Бретуейт |{{flagicon|Англия}} |[[8 ақпан]] [[2008 жыл|2008]] | style="text-align:left;" | клуб шәкірті |- |82 |[[Рико Луис|Рико Льюис]] |{{flagicon|Англия}} |[[10 қазан]] [[2001 жыл|2001]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |97 |Джошуа Уилсон-Эсбранд |{{flagicon|England}} |[[26 желтоқсан]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Жартылай қорғаушылар |- |5 |Эллиот Андерсон |{{flagicon|Англия}} |[[6 қараша]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Ноттингем Форест]] |- |8 |[[Матео Ковачич]] |{{flagicon|Хорватия}} |[[6 мамыр]] [[1994 жыл|1994]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] |- |10 |[[Райан Шерки]] |{{flagicon|Франция}} |[[17 тамыз]] [[2003 жыл|2003]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Олимпик Лион]] |- |11 |[[Жереми Доку]] |{{flagicon|Бельгия}} |[[27 мамыр]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Ренн (футбол клубы)|Ренн]] |- |30 |Клаудио Эчеверри |{{flagicon|Испания}} |[[2 қаңтар]] [[2006 жыл|2006]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Аргентина}} [[Ривер Плейт]] |- |32 |Аюб Буадди |{{flagicon|Марокко}} |[[2 қазан]] [[2007 жыл|2007]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Лилль (футбол клубы)|Лилль]] |- |33 |Нико О’Райли |{{flagicon|Англия}} |[[21 наурыз]] [[2005 жыл|2005]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |52 |Джереми Монга |{{flagicon|Англия}} |[[10 шілде]] [[2009 жыл|2009]] |клуб шәкірті |- |69 |Флойд Самба |{{flagicon|Франция}} |[[15 қаңтар]] [[2009 жыл|2009]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |— |[[Энцо Фернандес]] |{{flagicon|Аргентина}} |[[17 қаңтар]] [[2001 жыл|2001]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Шабуылшылар |- |9 |[[Эрлинг Холанд|Эрлинг Холланд]] |{{flagicon|Норвегия}} |[[21 шілде]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Германия}} [[Боруссия Дортмунд]] |- |42 |Антуан Семенио |{{flagicon|Гана}} |[[7 қаңтар]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Борнмут (футбол клубы)|Борнмут]] |- |56 |Райан Макейду |{{flagicon|Англия}} |[[24 маусым]] [[2008 жыл|2008]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |47 |[[Фил Фоден]] |{{flagicon|Англия}} |[[28 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |— |Аллан |{{flagicon|Бразилия}} |[[19 сәуір]] [[2004 жыл|2004]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Бразилия}} [[Палмейрас]] |- |— |Илиман Ндиай |{{flagicon|Сенегал}} |[[6 наурыз]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]] |} === Жаңадан қосылғандар === {| class="wikitable" ! width="50" |{{comment|Лау.|Лауазымы}} ! width="200" |Ойыншы ! width="200" |Ескі клубы !Баға |- !{{comment|Қ|Қорғаушы}} !{{flagicon|Египет}} [[Омар Мармуш]] !{{flagicon|Германия}} [[Айнтрахт (футбол клубы, Майндағы Франкфурт)|Айнтрахт Франкфурт]] !75,00 млн € |- !{{comment|ОЖҚ|Орталық жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Өзбекстан}} Абдукодир Хусанов !{{flagicon|Франция}} [[Ланс (футбол клубы)|Ланс]] !40,00 млн € |- !{{comment|ЖҚ|Жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Бразилия}} Витор Рейс !{{flagicon|Бразилия}} [[Палмейрас]] !37,00 млн € |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Бразилия}} [[Савио|Савиньо]] !{{flagicon|Франция}} Труа !37,00 млн € |- !{{comment|ОҚ|Орталық қорғаушы}} !{{flagicon|Сьерра-Леоне}} Жұма Ба !{{flagicon|Испания}} [[Реал Вальядолид]] !6,00 млн € |- !{{comment|ОЖҚ|Орталық жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Сьерра-Леоне}} [[Илкай Гүндоған]] !{{flagicon|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]] !тегін |} === Қатардан кеткендер<ref name=":0">https://www.transfermarkt.com/manchester-city/rekordabgaenge/verein/281/saison_id/2021</ref> === {| class="wikitable" ! width="50" |{{comment|Лау.|Лауазымы}} !width=200|Ойыншы !Жасы ! width="200" |Жаңа клубы !Баға |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Аргентина}} [[Хулиан Альварес|Хулиан Алварес]] !25 !{{flagicon|Испания}} [[Атлетико Мадрид]] !75,00 млн € |- !{{comment|СҚ|Сол жақтағы қорғаушы}} !{{flagicon|Португалия}} [[Жуан Канселу]] !30 !{{flagicon|Сауд Арабиясы}} [[Әл-Хилал (футбол клубы, Эр-Рияд)|Әл-Хиләл]] !25,00 млн € |- !{{comment|Қ|Қақпашы}} !{{flagicon|Англия}} Тейлор Харвуд-Беллис !22 !{{flagicon|Англия}} [[Саутгемптон (футбол клубы)|Саутгемптон]] !23,00 млн € |- !{{comment|ОЖҚ|Орталық жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Испания}} Серхио Гомес !23 !{{flagicon|Испания}} [[Реал Сосьедад|Реал-Сосьедад]] !9,00 млн € |- !{{comment|ОЖҚ|Орталық жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Англия}} Томми Дойл !22 !{{flagicon|Англия}} [[Вулверхэмптон Уондерерс|Вулверхемптон]] !5,00 млн € |} == Директорлар кеңесі == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" [[Сурет:Khaldoon Al Mubarak.jpg|нобай|Команда төрағасы '''Халдун Әл Мубарак''']] |- !Лауазымы !Аты |- |align="left"|Төрағасы |align="left"| |- |align="left"|Директор |align="left"| |- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| |- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| |- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| |- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| |- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| |} == Корпоративтік басқарушылары == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" |- !Лауазымы !Аты |- | align="left" |Атқарушы директоры | align="left" | |- | align="left" |Коммерциялық директоры | align="left" | |- | align="left" |Спорттық директоры | align="left" | |- | align="left" |Операциялар департаментінің директоры | align="left" | |- | align="left" |Академияның директоры | align="left" | |- | align="left" |City Football Group директоры | align="left" | |} == Бапкерлік штаб == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" |- !Лауазымы !Аты |- | align="left" |Бас бапкер | align="left" | |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" | |- |Бас бапкердің көмекшісі | |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" | |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" | |- | align="left" |Қақпашылар басшысы | align="left" | |- |align="left"|Қақпашылар бапкері |align="left"| |- | align="left" |Фитнес ретіндегі бапкері | align="left" | |- | align="left" |Академия басшысы | align="left" | |- |align="left"|Ж-23 менеджері |align="left"| |- |align="left"|Ж-23 менеджердің көмекшісі |align="left"| |- |align="left"|Ж-23 қақпашылар бапкері |align="left"| |- |align="left"|Ж-18 академия менеджері |align="left"| |- |align="left"|Ж-18 академия менеджерінің көмекшісі |align="left"| |- |align="left"|Ж-18 қақпашылар бапкері |align="left"| |- |align="left"|Бірінші скаут |align="left"| |} == Бас бапкерлері == ''Бұл жерде ең кемі 1 ірі жүлде жеңіп алған бапкерлер көрсетілді'' {| class="wikitable" ! rowspan="2" |Аты-жөні ! rowspan="2" |Жаттықтырған жылдары ! colspan="5" |Көрсеткіштері ! rowspan="2" |Алған жүлделері |- !{{comment|ОС|Ойын саны}} !{{comment|Ж|Жеңіс}} !{{comment|Т|Тең}} !{{comment|Ж|Жеңіліс}} !Жеңіс %-ы&nbsp; |- |{{flagicon|Шотландия}} Том Мали |1902—1906 |150 |89 |22 |39 |59,33 |1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Англия}} Уилф Уайлд |1932—1946 |352 |158 |71 |123 |44,89 |1 Бірінші дивизион чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Шотландия}} Лес Макдауелл |1950—1963 |592 |220 |127 |245 |37,16 |1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Англия}} Джо Мерсер |1965—1971 |340 |149 |94 |97 |43,82 |1 Бірінші дивизион чемпионы, 1 Екінші дивизион чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]], 1 [[УЕФА Кубок иелері кубогы]] |- |{{flagicon|Англия}} Тони Бук |1973—1980 |269 |114 |75 |80 |42,38 |1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Италия}} Роберто Манчини |2009—2013 |191 |113 |38 |40 |59,16 |1 [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-Лига]] чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Чили}} Мануэль Пеллегрини |2013—2016 |167 |100 |28 |39 |59,88 |1 [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-Лига]] чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Испания}} Пеп Гвардиола |2016—2027 |472 |349 |57 |66 |72,67 |6 [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-Лига]] чемпионы, 2 [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогі]], 4 Англия Лигасының кубогы, 1 [[УЕФА Чемпиондар лигасы 2022/23|УЕФА Чемпиондар лигасы]], 1 [[УЕФА Суперкубогы 2023|УЕФА Суперкубогі]], 1 [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі|ФИФА Клубтар арасындағы әлем чемпионаты]] |} == Стадион == ''Негізгі мақала: [[Этихад Стэдиум]]'' [[Сурет:Etihad Stadium.jpg|нобай|436x436 нүкте|[[Этихад Стэдиум|Сити оф Манчестер]] және Этихад Стэдиум, 2003-тен бергі негізгі алаңы]] Манчестер қаласының шығысындағы «'''Сити оф Манчестер'''» стадионы, демеушілік себептермен 2011 жылдан бастап Etihad стадионы ретінде белгілі, Манчестер Сити Кеңесінен 200 жылға жалға алынған. 2002-03 маусымына дейін клубтың негізгі алаңы «'''Мейн Роуд'''» болды.«Манчестер Сити» стадионға көшпес бұрын оны футболға айналдыру үшін 30 миллион фунт стерлингтен астам қаражат жұмсады, алаң төмен түсірілді, оның айналасына тағы бір қабат қосылды және жаңа Солтүстік стенд салынды. Жаңа стадиондағы алғашқы матч жолдастық кездесуде Барселонаны 2:1 есебімен ұтты. Оңтүстік стендтегі 7000 орындық үшінші деңгей 2015-16 футбол маусымының басында аяқталды. Ағымдағы сыйымдылық 53,97 құрайды. Солтүстік стендтің үшінші деңгейінде жоспарлаудың келісімі бар және ол бойынша жұмыс 2017 жылға қарай басталып, сыйымдылықты 61000 -ға жеткізбек.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-146</ref> 1880-1887 жылдар аралығында бес стадионда матч өткізгеннен кейін, өз алаңы '''Хайд Роуд''' футбол алаңында 36 жыл қоныстанды.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-147</ref> 1920 жылы Хайд Роуд алаңының негізгі стендінде өрт болып, 84000 сыйымдылығы бар «'''Мейн Роуд 3'''» алаңына көшті. Бірнеше жыл өткен соң, дизайнерлері «Солтүстік Уэмбли» деп атап кеткен алаң '''Мейн Роуд''' 1934 жылы 3 наурызда Сток Ситиге қарсы Англия Кубогының матчына 84 569 адам тіркеліп рекорд орнатты.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-148</ref> '''Мейн Роуд''' 80 жылда бірнеше рет қайта өңделді, ал 1995 жылға қарай оның сыйымдылығы 32000-ға дейін шектелді, бұл жәйт 2003 жылы Сити оф Манчестер алаңына көшуге итермелеген болатын. '''Сити оф Манчестер''' 2011 жылы '''[[Этихад Стэдиум]]''' деп аталды [149] == Жүлделері == === Ұлттық жүлделер === * '''Англия чемпионы''' ''^{10 рет}'': ''1936/37, 1967/68, 2011/12, 2013/14, 2017/18, 2018/19, 2020/21, 2021/22, 2022/23, 2023/2024'' '''''Күміс алқа''' ^{6 рет}: 1903/04, 1920/21, 1976/77, 2012/13, 2014/15, 2019/20'' * '''Англия кубогінің иегері''' ''^{7 рет}'': ''1904, 1934, 1956, 1969, 2011, 2019, 2023'' '''''Финалист''' ^{6 рет}: 1926, 1933, 1955, 1981, 2013, 2024'' * '''Англия лигасы кубогінің иегері''' ''^{8 рет}'': ''1970, 1976, 2014, 2016, 2018, 2019, 2020, 2021'' '''''Финалист''' ^{1 рет}: 1974'' * '''Англия Суперкубогінің иегері''' ''^{6 рет}'': ''1937, 1968, 1972, 2012, 2018, 2019'' '''''Финалист''' ^{6 рет}: 1934, 1956, 1969, 1973, 2011, 2014, 2023'' * '''Толыққанды мүшелер клубы''' ''^{6 рет}: 1986'' === Халықаралық === * '''УЕФА Кубок иелері кубогы''' ^{''1 рет''}: ''1970'' * '''УЕФА Чемпиондар Лигасы''' ^{''1 рет''}'': 2023 '''Финалист''' ^{1 рет''':'''} 2021'' * '''УЕФА Суперкубогі''' ^{''1 рет''}'': 2023'' * '''ФИФА Клубтық әлем чемпионаты'''^{''1 рет''}: ''2023'' == УЕФА рейтингіндегі қазіргі орны == ''2024 жылдың 04 маусымына сәйкес''<ref>https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/country/seasons/?year=2024</ref> {| class="wikitable" |+ !Орын !Клуб аты !Мемлекеті !2023-24 ұпайы !Жалпы ұпайы !Ұлттық ұпайы |- |'''1''' |Манчестер Сити |{{flagicon|Англия}} |28.000 | '''148.000''' |17.375 |- |2 |[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]] |{{flagicon|Германия}} |28.000 | '''144.000''' |21.000 |- |3 |[[Реал Мадрид]] |{{flagicon|Испания}} |34.000 | '''136.000''' |16.062 |- |4 |[[Пари Сен-Жермен|ПСЖ]] |{{flagicon|Франция}} |23.000 | '''116.000''' |16.250 |- |5 |[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]] |{{flagicon|Англия}} |20.000 | '''114.000''' |17.375 |} == Рекордтары == === Командалық === * Англия Премьер-Лигасын қатарынан 4 рет алған алғаш әрі жалғыз клуб(әзірше) — 2020/21-2023/24 * Жеңіске жеткен ең ірі есебі: 1899 жылдың 18 ақпан күні «Дарвен» клубына қарсы 10:0 * Жеңіліске ұшыраған ең ірі есебі: 1890 жылдың 4 қазанында «Ливерпуль Стенли» клубынан 0:12 * Ұлттық чемпионаттағы ең ірі жеңілісі: 1894 жылдың 24 желтоқсанында «Бертон Уондерерс» клубынан 0:8, 1933 жылдың 23 желтоқсанында «Вулверхемптон Уондерерс» клубынан 0:8, 1906 жылдың ,3 қыркүйегінде «Эвертон» клубынан 1:9,1893 жылдың 7 наурызында «Смолл Хит» клубынан 0:12 * Англия Кубогындағы ең ірі жеңілісі: 1897 жылдың 30 қаңтарында «Престон Норт Энд» клубынан 0:6, 1946 жылдың 30 қаңтарында «Брэдфорд Парк Авеню» клубынан 2:8 * Ойын алаңының трибунасында ең көп жиналған көрермен: 1934 жылдың 3 наурызында «Сток Сити» клубына қарсы ойнағандағы көрермен — 84 569 адам * Англия Премьер-Лигасында жеңіске 18 рет қатарынан қол жеткізген әзірше жалғыз клуб * 20 турда 60-тан көп ұпай жинаған жалғыз клуб * 20 турда 60-тан аса көп гол салған жалғыз клуб * 20-сыншы турдан кейін 20 жеңіске қол жеткізген жалғыз клуб * Өз алаңында ең көп жеңіске қол жеткізген әзірше жалғыз клуб — 32 * Англия Премьер-Лигасында ең көп гол салған әзірше жалғыз клуб — 106 *Англия Премьер-Лигасында ең көп ұпай жинаған әзірше жалғыз клуб — 100 * «Манчестер Сити» — Жаңа Жыл қарсаңында чемпиондықтан 8 ұпайдан артта болса да, маусым соңында жеңімпаз атанған үшінші клуб * Англия лигасы Кубогін 4 рет қатарынан жеңген екінші клуб («Ливерпулден» кейін, 1981—1984). * Бір жыл ішінде барлық ішкі трофейдің жеңімпазы атанған бірінші клуб === Ойыншы және ойын жағынан === * «Сити» сабында, ұлттық чемпионатта ең көп ойын өткізген ойыншы: 564 ойын, Алан Оукс (1958 — 1976 жылдар арасында) * «Сити» сабында, барлық жағынан ең көп ойын өткізген ойыншы,: 680 ойын, Алан Оукс (1958 — 1976 жылдар арасында) * «Сити» сабында, ең көп гол салған ойыншы: 260 гол, [[Серхио Агуэро]] (2011 — 2021) * «Сити» сабында, бір маусымда ең көп гол салған ойыншы: 51 гол, [[Эрлинг Холанд]] (2022/23 маусымында) * «Сити» сабында, қатарынан екі маусымда ең көп гол салған ойыншы атанған және чемпион болған жалғыз ойыншы: [[Эрлинг Холанд]] (2022/23 және 2023/24 маусымдарында) * «Сити» қатарына, ең көп трансфер бағасына келген ойыншы: [[Джек Грилиш]] «[[Астон Вилла]]<nowiki/>» сапы<nowiki/>нан £100 миллион бағасына келді (2021 жылдың тамызында) * «Сити» сатып жіберген, ең қымбат ойыншы: [[Ферран Торрес]] «[[Барселона (футбол клубы)|Бар]]<nowiki/>[[Барселона (футбол клубы)|селон]]<nowiki/>[[Барселона (футбол клубы)|а]]<nowiki/>» клубына £55,<nowiki/>00 миллион бағасына кетті (2021 жылы) === Манчестер Сити клубының тарихындағы бомбардир ойыншылар (барлық жағынан) === ''Мәлімет 19.08.2021 жазылды'' '''Жуан жазумен''', қазір ойнап жүрген ойыншылар белгіленді {| class="wikitable sortable" cellpadding="3" style="text-align: center;" !№ !Аты-жөні !Гол саны !Ойын саны !Өткізген уақыты |- !1 |[[Серхио Агуэро]] |254 |370 |2011-2021 |- !2 |Эрик Брук |177 |493 |1928-1939 |- !3 |Томми Джонсон |166 |354 |1919—1930 |- !4 |Колин Белл |153 |501 |1966—1979 |- !5 |Джо Хайс |152 |364 |1953–1965 |- !6 |Билли Мередит |151 |393 |1894—1905 1921—1924 |- !7 |Фрэнсис Ли |148 |330 |1967—1974 |- !8 |Томми Бровэл |139 |247 |1913–1926 |- !9 |Билли Гиллеспи |132 |231 |1897–1905 |- !10 |Фред Тилсон |132 |275 |1928–1939 |} === '''Манчестер Сити клубының сабында ең көп ойын өткізген ойыншылар (барлық жағынан)''' === {| class="wikitable sortable" cellpadding="3" style="text-align: center;" !№ !Аты-жөні !Ойын саны !Гол саны !Өткізген уақыты |- !1 | align="left" |Алан Оукс |682 |33 |1958—1976 |- !2 | align="left" |Джо Корриган |603 |0 |1967—1983 |- !3 | align="left" |Майк Дойл |570 |41 |1964—1978 |- !4 | align="left" |Берт Траутманн |545 |0 |1949—1964 |- !5 | align="left" |Колин Белл |501 |153 |1966—1979 |- !6 | align="left" |Эрик Брук |493 |177 |1928—1939 |- !7 | align="left" |Томми Бут |491 |37 |1919—1930 |- !'''8''' | align="left" |Майк Саммерби |452 |68 |1965—1975 |- !'''9''' | align="left" |Пол Пауэр |444 |36 |1975—1986 |- !'''10''' | align="left" |Вилли Донахи |436 |2 |1968—1980 |} == Деректері == [[File:Foeplaque.JPG|Марк-Вивьен Фоэге арналған монумент|нобай|294x294 нүкте]] * «Манчестер Сити» клубында 23-інші нөмір, футболшыларға енді ешқашан берілмейді. Өйткені, 2003 жылы Англия Кубогының жартылай финалының ойынында, «Сити» сабындағы камерундық ойыншы Марк-Вивьен Фоэ жүрек талмасынан қаза тапқан болатын<ref>Марк-Вивьен Фоэ ойын кезінде қаза тапты. 27.06.03 http://www.newsru.ru/sport/27jun2003/dead.html{{Deadlink|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, осы қаза тапқан ойыншының реттік нөмірі 23 болатын. Сондықтан, енді бұл нөмір «Манчестер Сити» тарихындағы қаралы нөмір болып есептеледі. * 2011 жылдың 26 сәуірінде «Манчестер Сити» клубының қорғаушысы [[Коло Туре]] [[допинг]] қолданды деген кінәмен, 6 айға футболдан шеттетілді. Ол, әйелімнің арықтататын дәрісін байқамастан ішіп қойдым деп ақталған еді. Сосын FA комитеті ойыншыны 2 наурызы мен 2 қырқүйегі арасында ойынға шықпайды, деп жазалаған болатын. * 2013 жылдың 20 ақпанында әлеуметтік желілерде, «Манчестер Сити» ойыншыларының [[Harlem Shake]] билеген 32-секундтық видеосы салынған болатын. Бұл видео шынығатын бөлмеде түсірілген. Талисман басында билеп бастап, кейінірек, кенеттен барлығы билеп кетеді.<ref>Manchester City do the Harlem Shake, Alexander Kolarov’s protest steals the show. 20.02.13 http://www.101greatgoals.com/blog/manchester-city-do-the-harlem-shake-alexander-koloravs-protest-steal-the-show/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130224035221/http://www.101greatgoals.com/blog/manchester-city-do-the-harlem-shake-alexander-koloravs-protest-steal-the-show/ |date=2013-02-24 }}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер|2}} {{Сыртқы сілтемелер}} {{Ағылшын Премьер-лигасы}} {{Манчестер Сити ФК құрамы}} __МАЗМҰНДАТҚЫЗУ__ [[Санат:Англия футбол клубтары]] [[Санат:Манчестер Сити ФК]] [[Санат:1880 жылы құрылған футбол клубтары]] pnv5u9s3gxucbd5kf6lsh2uiybq4zao 3650079 3650075 2026-09-02T05:03:04Z Arris17 65613 /* Негізгі құрам */ 3650079 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубы |атауы = {{ту|Англия}} Манчестер Сити |ағымдағы маусым = [[Футболдан Англия чемпионаты 2026/2027|2026/27]] |логотипі = Manchester City FC badge.png |толық атауы = ''«Манчестер Сити» Футбол клубы (ағылш. Manchester City Football Club)'' |лақап аты = ''The Citizens (Қалалықтар)<ref name="автоссылка1">{{cite web|url=https://ru.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2528749.html#/|title=Прозвища участников плей-офф Лиги чемпионов|date=2018-02-07|publisher=UEFA.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180212084425/https://ru.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2528749.html#/|archivedate=2018-02-12}}{{ref-ru}}</ref><br>The Blues (Көктер)<ref>{{cite web |url=https://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history |title=Club History |publisher=ManCity.com |lang=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160907013909/http://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history |archivedate=2016-09-07 }}</ref><br>The Sky Blues (Аспан көктер)<ref name="автоссылка1" />'' |құрылған = 1880 («'''Сент Маркс (Уэст-Гортон)'''» атауымен)<br>{{Start date and age|df=yes|1894|4|16}} («'''Манчестер Сити'''» атауымен) |стадионы = {{ту|Англия}} [[Этихад Стэдиум]] |сыйымдылығы = 61038<ref>{{cite web |url=https://www.mancity.com/etihad-stadium/visiting-the-etihad-stadium |title=Visiting the Etihad Stadium |publisher=Manchester City |lang=en}}</ref> |иесі = {{Мемлекет туы|БАӘ|жоқ}} [[Мансур ибн Зайед әл-Нахайян]] |президенті = {{Мемлекет туы|БАӘ|жоқ}} [[Халдун Әл-Мүбарак]] |жаттықтырушы = {{Мемлекет туы|Италия|жоқ}} [[Энцо Мареска]] |капитаны = {{Мемлекет туы|Португалия|жоқ}} [[Рубен Диаш]] |рейтингі = [[УЕФА]] рейтингінде '''6-шы орын'''<ref>{{cite web|title=Club coefficients {{!}} UEFA Coefficients|url=https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/#/yr/2022|website=UEFA.com|accessdate=2022-06-30|lang=en}}</ref> |жарыс = [[Ағылшын Премьер-лигасы|Премьер-лига]] |маусым = [[Футболдан Англия чемпионаты 2025/2026|2025/26]] |орын = '''2-орын''' |сайты = {{URL|mancity.com}} | pattern_la1 = _mancity2627h | pattern_b1 = _mancity2627h | pattern_ra1 = _mancity2627h | pattern_sh1 = _mancity2627h | pattern_so1 = _mancity2627hl | leftarm1 = 98C6EB | body1 = 98C6EB | rightarm1 = 98C6EB | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 1C214F | pattern_la2 = _mancity2627a | pattern_b2 = _mancity2627a | pattern_ra2 = _mancity2627a | pattern_sh2 = _mancity2627a | pattern_so2 =_mancity2627al | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = FCCD10 | pattern_la3 = _mancity2627t | pattern_b3 = _mancity2627t | pattern_ra3 = _mancity2627t | pattern_sh3 = _mancity2627t | pattern_so3 = _mancity2627t | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} '''«Манчестер Сити»''' ({{lang-en|Manchester City Football Club}}) – [[Манчестер]] қаласының ағылшын футбол клубы. Клуб [[Ағылшын Премьер-лигасы]]нда өнер көрсетеді. [[1880 жыл]]ы «Уэст Гортон Сент Маркс» (West Gorton Saint Marks) деген атпен құрылды. [[1887 жыл]]ы атын «Ардуикке» ауыстырып, «Гайд Роуд» стадионына көшті. [[1894 жыл]]дан бастап клуб «Манчестер Сити» атымен ойнайды. Сегіз рет [[Ағылшын Премьер-лигасы|Премьер-лига]] иегері, алты [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогы]], сегіз [[Лига Кубогы]], алты [[Футболдан Англия суперкубогы|FA Community Shields]] және бір [[УЕФА Кубок иелері кубогы|Еуропа Кубогының Жеңімпаздары Кубогы]] бар бұл ағылшын футболындағы бесінші ең табысты клуб болып саналады. «Манчестер Сити» Футбол лигасын 1892 жылы қосылды, ал 1904 жылы өзінің алғашқы ірі марапаты — [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогын]] жеңіп алды. Клуб 1960-шы жылдардың аяғы мен 1970-ші жылдардың басында Джо Мерсер мен Малкольм Эллисонның басшылығымен Лиганы, [[УЕФА Кубок иелері кубогы 1969/70|еуропалық чемпиондар Кубогының иегерлері Кубогын]], Англия Кубогын және Лига Кубогын жеңіп алды. 1981 жылғы Англия Кубогының финалындағы жеңілістен кейін клуб 1998 жылы өз тарихында жалғыз рет ағылшын футболының үшінші эшелонына түсуімен аяқталған құлдырау кезеңінен өтті. Олар 2001/02 маусымда Жоғарғы дивизонға оралды және содан бері Премьер-Лигада қалды. Өз тарихында клуб үш рет стадион ауыстырды: құрылғаннан бастап [[1923 жыл|1923]] жылға дейін «Гард Роудте» ойнады, [[1923 жыл|1923]] жылдан бастап [[2003 жыл|2003]] жылға дейін – «Мейн Роуд» стадионында, ал қазіргі уақытта [[2002 жыл|2002]] жылы салынған, 55097 көрермен сыйдыра алатын «Этихад» стадионында ойнайды. XX ғасырда «Манчестер Сити» екі рет Англия чемпионы болды (1936/1937 және 1967/1968), бірақ [[1990 жыл|1990]] жылдары «Манчестер Сити» үш жыл ішінде үш рет астыңғы дивизиондарға түсіп, 1998/99 үшінші дивизионда бір маусым ойнады. [[2002 жыл|2000]] жылы клуб жоғарғы дивизонға оралып, Премьер-Лигада әлі күнге дейін өнер көрсетеді. [[2008 жыл|2008]] жылы «Манчестер Ситиді» «Абу-Даби Юнайтед Групп» компаниясы иеленді, бұдан кейін клубқа көптеген инвестициялар ағымы келіп, жоғары төленетін ойыншыларды трансфер кезінде алуға мүмкіндік пайда болды. [[2011 жыл|2011]] жылы клуб Англия Кубогын ұтты. Және де [[Футболдан Англия чемпионаты 2010/2011|2010/11]] жылдың қорытындысы бойынша, «Сити» бірден УЕФА чемпиондар Лигасының топтық турнирінде ойнау құқығына ие болып, [[1973 жыл|1973]] жылдан бері бірінші рет Англия Суперкубогы үшін ойынға қатысты. Бірақ [[2011 жыл|2011]] жылы 7 тамызда «Уэмбли» стадионында Англия чемпиондары «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» клубынан 2:3 есебімен ұтылып қалды.<ref>http://www.radiomayak.ru/doc.html?id=275862{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[2012 жыл|2012]] жылы 13 мамырда, соңғы турда «Куинз Парк Рейндержске» қарсы драмалық ойында, қосымша төртінші минутта шешуші гол соғып, 3:2 есебімен ұтып, «Манчестер Сити» 44 жыл өткен соң Англия чемпионы атанды<ref>http://www.kommersant.ru/doc/1933200?NodesID=9</ref>. «Қалалықтар» ("The Citizens"(клубтың лақапаттарының бірі)) өздерінің қас жауларын «[[Манчестер Юнайтед]]ті<nowiki/>» тек доп соғу және өткізу айырмасынан ғана асып түсті. 2012 жылы [[12 тамыз]]да Англия Суперкубогына таласта «Манчестер Сити» лондондық «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» клубынан 3:2 есебімен басым түсіп, соңғы 40 жылда бірінші рет осы жүлдені ұтты<ref>http://www.vesti.ru/doc.html?id=877448</ref>. [[2014 жыл|2014]] жылы [[2 наурыз]]да «Манчестер Сити» 38 жыл өткен соң алғашқы Футбол Лигасының Кубогын жеңіп алды.<ref>http://www.gazeta.ru/sport/2014/03/02/a_5932905.shtml</ref> [[2014 жыл|2014]] жылы [[11 мамыр]]да Манчестер Сити [[Вест Хэм Юнайтед|Вест Хэм]] клубын 2:0 есебімен жеңіп, өзінің тарихындағы төртінші АПЛ жүлдесін жеңіп алды<ref>«Манчестер Сити» - Англия чемпионы! 12 мамыр 2014 14:33 http://prosports.kz/kz/news/34837 </ref>.Манчестер Сити 2016 жылдың [[15 мамыр]] күні өз тарихында алғаш рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасының]] ширек-финалына жолдама алды.Ширек-финалда [[Пари Сен-Жермен|ПСЖ]] футбол клубымен кездесіп, Парижде тең ойын көрсетіп, өз алаңында 1:0 есебімен жеңіске жетіп, өз тарихында болмаған нәрсені жасады.Және бұнымен қоса, Англия футбол клубтары арасынан [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасының]] жартылай финалына шыққан 10-ыншы команда болды.Жалғыз голдың авторы — Кевин де Брюйне.Жартылай финалда [[Реал Мадрид]] футбол клубынан қонақта 1:0 есебімен жеңіліс тауып, финалға өте алмады. Клуб 2008 жылы Абу-Даби Юнайтед Груп арқылы шейх Мансур бен Заид Әл Нахаянды қабылдағаннан кейін ойын қызметкерлеріне де, жабдықтарға да айтарлықтай қаржылық инвестициялар алды, 2011 жылы Англия Кубогын және [[Футболдан Англия чемпионаты 2012/2013|2012]] жылы Премьер-Лиганы жеңіп алды, содан кейін 2014 жылы тағы бір чемпион атағын алды. Пеп Гвардиоланың басшылығымен «Сити» [[Футболдан Англия чемпионаты 2017/2018|2018]] жылы Премьер-лигада жеңіске жетіп, бір маусымда 100 ұпай жинаған Премьер-лиганың жалғыз командасы болды. 2019 жылы олар төрт кубокты жеңіп алды, Англиядағы барлық ішкі кубоктардың бұрын-соңды болмаған сериясын аяқтап, ішкі треблді жеңіп алған алғашқы ағылшын ерлер командасы болды. [[Хосеп Гвардиола|Пеп Гвардиола]] дәуірінде Премьер-лиганың [[Футболдан Англия чемпионаты 2020/2021|үшінші титулын]] жеңіп алумен қатар, «Сити» 2021 жылы [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Еуропа Чемпиондар Лигасының]] алғашқы финалына шықты, онда ол «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» жеңіліп қалды. 2019 жылы «Манчестер Сити» әлемдегі барлық футбол клубтары арасында табысы бойынша бесінші орынды иеленді. 2019 жылы ''[[Forbes]]'' клубты 2,7 миллиард долларға (2,06 миллиард фунт стерлинг) бағалады. Осылайша, Манчестер Сити әлемдегі ең бағалы спорт клубтарының тізімінде жиырма бесінші және ең құнды футбол клубтары тізімінде үшінші орында тұр. Клуб 2019 жылдың қараша айында құны 3,73 миллиард фунт стерлинг (4,8 АҚШ доллары) құрайтын Ұлыбританияда орналасқан City Football Group Limited [[холдинг]]-компаниясына тиесілі. 2023 жылы "Сити" өз тарихында алғаш рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2023|УЕФА Чемпиондар Лигасының]] жеңімпазы атанып, «[[Интернационале|Интер]]<nowiki/>» финалдық матчында 1:0 есебімен жеңіске жетті. Сонымен қатар, клуб өз тарихында алғаш рет «требл» деп аталатын — бір маусымда 3 кубокты (АПЛ + КА + ЛЧ) рәсімдеді және тарихта осындай жетістікке жеткен екінші ағылшын командасы болды (біріншісі 1998/99 маусымында »[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» болды). «Манчестер Сити» 2023/24 маусымында 1992 жылдан бастап есептегенде, Англия футболының тарихында алғаш рет қатарынан төртінші рет [[Футболдан Англия чемпионаты|Англия Премьер-Лигасын]] жеңіп алған алғашқы клуб болды. Осыған дейін «Манчестер Юнайтед» тек қана үш рет қатарынан жеңімпаз атанған болатын. «Манчестер Ситидің» бас бапкері - [[Энцо Мареска]]. Ол бұл қызметке 2026 жылдың 29 маусымында тағайындалды, ол [[Премьер-лига 2025/26|2025/26 жылғы Премьер-лига]] маусымының соңында қызметінен кеткен [[Хосеп Гвардиола|Пеп Гвардиоланың]] орнына келді<ref>https://www.skysports.com/football/news/11679/13548773/enzo-maresca-man-city-appoint-former-chelsea-head-coach-as-pep-guardiolas-successor-at-etihad-stadium</ref>. {{main|«Сент-Маркс» немесе «Вест Гортон» (1880—1894) тарихы|«Манчестер Сити» (1894—қазіргі кезге дейінгі) тарихы}} === ''ХІХ ғасыр'' === === «Cент-Маркс» немесе «Вест Гортон» === [[File:St Marks 1884.jpg|thumb|265x265px|«Сент Маркс» немесе «Вест Гортон», 1884 жылы|солға]] «Манчестер Сити» деген қазіргі кездегі алпауыт клубты құрған тұлға [[1855 жыл|1855]] жылы дүниеге келді. '''Анна Коннелл''' — Харрогиттегі Артур Коннелл атты дінбасының қызы болған. Оның әкесі [[1865 жыл|1865]] жылы Вест Гортондағы [[Ағылшындар|ағылшындық]] Киелі Марк шіркеуінің ректор қызметкері болды. Анна сол жылдары әкесінің жағдайын қарап, қолдап тұрды.Вест Гортон тұрғындары кейін спирттік ішімдіктер мен шылымдар қолданатын болған. Анна Коннелл барлығының басын қосатын жеңіл жолдарды іздеді.Сонысымен, [[1880 жыл|1880]] жылдың қарашасында Анна Коннелл екі шіркеудің дінбасыларымен бас қосып, бұнымен қоса металлургиялың зауыт кеңесімен бас қоса отырып, Брукс, Уильям Бистоу және Томас Гудбэер атты жұмысшыларымен көптеген спорттық клубтар ойлап табады.Бұлардың [[1875 жыл|1875]] жылғы Киелі Марк шіркеуінің крикет бойынша үш спортшысы — Уилтер Чоу, Эдвард Китчен және жаңағы Уильям Бистоу — крикет ойынын тастап, футболшы атанды.Манчестер архидъяконы Анна Коннелдің жұмысына жақсы көңіл бөліп, оған болашақ жұмысына сәттілік тілеп, көмек көрсетті. 1880 жылы қарашада Анна Коннелл, Бистоу және Гудбэер бірігіп «Сент-Маркс» немесе «Вест Гортон» деп футбол клубын құрды.<ref>{{cite book |last=James |first=Gary |title=Manchester City - The Complete Record |publisher=Breedon |location=Derby |year=2006 |isbn=1-85983-512-0}} p17</ref> Артур Коннелл, қара жейде және ақ шортымен ойнаған алғашқы президент атанды.Ең алғашқы ресми ойын, [[Максфилд]] шіркеуін командасымен болды, бұл ойында «Сент-Маркс» 1:2 есебімен жеңіліс тапты. «Сент-Маркс» бұл маусымда тек бір рет қана жеңді. Бұл жағдай 1881 жылдың наурызында, шығыс Манчестерде орналасқан — «Сталибридж Кларенске» қарсы ойында болды.<ref>{{cite book |last=Murray |first=Chris |title=Attitude Blue: Manchester City F.C. and P.L.C. |publisher=Blackwell Publishing |location=Manchester |year=2002 |isbn=0-9520520-9-1 |page=1}}</ref> === «Ардвик» === [[1884 жыл|1884]] жылы Гортон қауымдастығының шешімімен, клубтың атауын өзгерту қолға алынды. Сол кезде Уильям Бистоу, клубтың жейдесін өзгертуді ұсынып, өз жейдесін ойлап тапты. Жейде — қара және ол жейдеде ақ крест бейнеленді. [[1887 жыл|1887]] жылы клуб — «[[Гайд Роуд]]» атты ойын алаңына ауысты. Бұнымен қоса, атауын — «Ардвик» деп өзгертті. Екі жылдан кейін, «Гайд Роуд» сыйымдылығы 1000 көрермендікке жетті. [[1891 жыл|1891]] жылы, команда Альянс Лигада өнер көрсете бастап, екі жыл қатарынан чемпион атанды. [[1892 жыл|1892]] жылы клуб, екінші дивизион болып саналатын, Англия Футбол Лигасында өнер көрсете бастады. 1892/93 маусымында «Ардвик» 5-інші орынды иеленді. Келесі маусымда, қазіргі «[[Манчестер Юнайтед]]» деп аталатын, кезіндегі «[[Ньютон-Хит]]» екінші дивизонға, әрине, Англия Футбол Лигасына келді. Бұнымен қоса, бұл маусымда, «Ардвикке» басты қарсылас табылды. Сол кезде «Ардвик» менеджері [[Джошуа Парби]], клубтың атауын өзгертуді ұсынды. Комитет бұл ұсынысты қабылдап, «Манчестер Сити» 1894 жылдан қазіргі кезге дейін әлі өзгертілмей келеді. === ''ХХ ғасырдың басы'' === === '''«Манчестер Сити»''' === [[File:Billy meredith city.jpg |thumb|Билли Мередит|304x304 нүкте]]Бес жыл өте, «Манчестер Сити», бірінші дивизонда өнер көрсете бастады. Тағы бес жыл өте, [[1904 жыл|1904]] жылы, алғашы кубогын жеңіп алды — [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогы]]. Бұл жарыстың үздік ойыншысы болып — [[Билли Мередит]]<ref>{{cite news |first= |last= |title= FA Cup glory: 1904 |url=http://www.mcfc.co.uk/news/team-news/2013/may/fa-cup-glory-1904 |work=mcfc.co.uk |date=01.05.13 |accessdate=2013-11-14}}</ref>. [[File:ManCity1904.jpg|left|thumb|«Манчестер Сити», 1904 жылы, Англия Кубогының иегері|185x185px]]атанды. Өйткені ол финалдағы жалғыз голдың авторы.Бұл кубок оңай жолмен келмеді: [[1904 жыл|1904]] жылдың [[6 ақпан|6 ақпанында,]] 1/16 финалында «Сандерлендті» ауыр күшпен жеңді. Одан кейін, «Вулидж Арсеналды» екі доп айырмасымен жеңіп артта қалдырды. Содан соң қарсылас болып, «[[Мидлсбро]]» келді. Бірақ «Сити» бұл қарсыласымен тең ойын көрсетіп, 9 наурызда қайта ойнап 3:1 есебімен екінші ойында жеңе алды. Он күннен «Гудисон Паркта» «Уэнсдейді» қабылдап, 3:0 есебімен жеңді. Финалда «Болтон Уондерерспен» кездесіп, осылай кубок иегері атанған болатын. 1904/05 маусымында соңғы тур басталмай тұрып, «[[Ньюкасл Юнайтед]]пен<nowiki/>» бірдей ұпаймен жарысып тұрды. Бірақ соңғы турда «[[Астон Вилла]]ға<nowiki/>» жол беріп, үшінші орынға түсіп қалды. Ойыннан соң «Астон Вилла» ойыншысы Алек Ликтің айтуынша, Билли Мередит оған £10 төлеуін сұрған, одан соң Комитеттің шешімімен Билли Мередит кінәлі деп танылып, бір жылға ойыннан шектелді<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/wales/northeast/guides/halloffame/sport/billy_meredith.shtml|title=Billy Meredith|work=BBC North Wales Sport|date=18.06.09|accessdate=2012-06-03|archiveurl=http://www.webcitation.org/68hmJReM3|archivedate=2012-06-26}}</ref>. Байымдауынша, «Манчестер Сити» әр ойыншыға £4 төлеп отырған, және клубта бұл ісі үшін айыппұл алды. Билли Мередит кейін ақталып, өз пікірін білдірді:<blockquote>'''''«Манчестер Ситидің» құпиялығы неде? Бұны мен жәй ғана ереже бұзушылық деп санаймын, 4 фунт стерлингті бізде ешқандай ойыншы алмайды.»'''''</blockquote><blockquote>''© Билли Мередит''</blockquote>Қауымдастық клубқа тексеріс жүргізіп, клубтан қаржылай ереже бұзушылық тапты. «Манчестер Ситидің» бас бапкері Том Мейли өмір бойына футболдағы қызметтерден шеттетілді, ал «Ситиге» £900<ref>http://www.historicalkits.co.uk/Manchester_City/Manchester_City.htm</ref> көлемінде айыппұл салынды. Және де «Ситидің» бірдей 17 футболшысы [[1907 жыл|1907]] жылдың [[қаңтар]]ына дейін футболдан шеттетілді. Сосын, «Сити» айыппұлдан толықтай құтылу үшін өз ойыншыларын сатуға тура келді. Осы мүмкіндікті пайдаланып, «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» менеджері Эрнест Мангнэлл £500-ге Билли Мередитті және де онымен қоса Герберт Берджесс, Сэнди Тернбулл, Джимми Бэннистерді сатып алды. 1907/08 маусымында «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» осы ойыншылардың арқасында ел біріншілігін жеңіп алды. [[1920 жыл|1920]] жылы «Манчестер Сити» ойын алаңына Георг V қонақ болды. Бұл жағдай «Сити» ойын алаңын [[Лондон]]да орналаспаған, [[V Георг|Георг V]] қонақ болған алғашқы ойын алаңы болды. Осы жылы қарашада «Сити» үшін қайғылы оқиға болды, [[1920 жыл|1920]] жылы [[қараша]]да «Гайд Роудтың» басты трибунасы өртке оранып, құрып кетті. «Манчестер Сити» басшылары кейін жаңа ойын алаңын іздеуге көшті. Басында «[[Манчестер Юнайтед]]тің<nowiki/>» ойын алыңы «[[Олд Траффорд]]ты<nowiki/>» жалдап алғысы келді, бірақ «[[Манчестер Юнайтед|Юнайтед]]<nowiki/>» «[[Олд Траффорд]]<nowiki/>» үшін көптеген ақша сұрап, бұл ақшаны «Манчестер Ситидің» қалтасы көтермегендіктен жалға алудан бас тартты<ref>James, ''Manchester: The Greatest City'', p480</ref>. Кейін амал болмағандықтан, «Сити» өзінің ойын алаңында, жөнделіп ештеңеге жарамай тұрғанына қарамастан үш жыл бойы осы алаңда ойнауға тура келді.<ref>James, ''Manchester: The Greatest City'', p104</ref> 1923/24 жылдары «Сити» «[[Мейн Роуд]]<nowiki/>» алаңында ойнай бастады, ал «Гайд Роуд» алаңын бөлшектеп сатып жіберді.<ref>Clayton, ''Everything under the blue moon'', p107</ref>[[File:Sculpture of Bert Trautmann.jpg|thumb|331x331px|Берт Траутманнға арналған мүсін]] [[1926 жыл|1926]] жылы «Манчестер Сити» Англия Кубогінің жартылай финалына дейін барып, 5 ойында 31 гол соқты. Бірақ жартылай финалда «Болтон Уондерерстен» 1:0 есебімен жеңіліп, қалып қойды. Осы жылы «Сити» бірінші дивизонна ұшып кеткен болатын. Келесі жылы, жолы болып, екінші дивизонды бағындырып, бірінші дивизонға қайта оралды<ref>James, ''Manchester City — The Complete Record'', p. 116.</ref>. [[1930 жыл|1930]] жылы «Сити» көтеріле бастады. Бас бапкері болып, бұрынғы «Манчестер Юнайтедтің» бас бапкері Мэтт Басби болды. Қақпашысы Фрэнк Свифт, шабуылшылары Фрэд Тилсон және капитаны Сэм Коуэн болды. 1933 жылы клуб Англия Кубогінің финалына дейін барып, Эвертоннан 0:3 есебімен жеңіліп қалды. Бірақ бұған қарамастан, 1934 жылы «Сити» тағы да финалға шықты. Осы жолы қуанышқа орай, «Портсмут» клубын 2:1 есебімен жеңіп, кубок иегері атанды. 28 минутта гол жіберіп алғанына қарамастан, Тилсон екі гол соғып, команданы алға шығарып жеңіс сыйлады. Капитаны Сэм Коуэн Англия Кубогінің үш финалына да қатысқан алғашқы ойыншы болды<ref>James, ''The Official Manchester City Hall of Fame'', p. 153.</ref>. [[1937 жыл|1937]] жылы клуб тарихында алғаш рет Англия біріншілігінің чемпионы атанды. Бұл маусымда «Сити» 100-ден аса гол салды. Бірақ, келесі маусымда «Сити» бірінші дивизонмен қоштасты.<ref>http://www.rsssf.com/engpaul/FLA/1937-38.html</ref> «Манчестер Сити» екінші дивизионда тек бір рет ойнап жетісті, өйткені бұдан кейін Екінші Дүниежүзілік Соғыс басталғанына байланысты, футбол тоқтатылған болатын. Футбол жұмыс жасап бастағаннан кейін, «Ситиді» капитаны болған, Сэм Коуэн өз қолына алды. Ол бірінші матчын 3:0 есебімен жеңді, одан кейін клуб 19 ойын бойы жеңілмей келді. Бұның арқасында «Сити» Жоғарғы Лигага қайта оралды. Бірақ Сэм Коуэн, бизнес қызығушылықтарының кесірінен, жұмысынан босатылды. [[1949 жыл|1949]] жылы «Сити» неміс қақпашысы [[Берт Траутманн]]ды өз қатарына қосты<ref>James, ''The Official Manchester City Hall of Fame'', p76</ref>. Бұл футболшы англиялық клубқа қосылғаннан кейін, жергілікті тұрғындар нацисттік Германиямен байланысы бар деп митингке шықты<ref>'England really can go all the way' http://blogs.guardian.co.uk/worldcup06/2006/06/07/england_really_can_go_all_the.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060626171653/http://blogs.guardian.co.uk/worldcup06/2006/06/07/england_really_can_go_all_the.html |date=2006-06-26 }}</ref>. Бір жағынан өздерінің клубының қақпасын қорғағаны үшін қолдаса, бір жағынан нацисттік Германия өкілі болғандықтан күдіктенді.<ref>http://mcivta.com/players/old/trautmann.html</ref> [[2010 жыл|2010]] жылы<ref>Manchester City legend Bert Trautmann http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/news/2926741/Manchester-City-legend-Bert-Trautmann-Todays-Premiership-stars-couldnt-care-less.html</ref>:[[File:Don Revie statue.jpg|thumb|331x331px|Лидс қаласында орналасқан Дон Реви мүсіні]]<blockquote>'''''«Мен өз клубымды сүйемін, және қолдаймын.Мен «Ситидің бүкіл матчын қалдырмай көремін.Мен Англияға Германиямен ойнасада, жанкүйер боламын»'''''</blockquote><blockquote>''© Берт Траутманн''</blockquote> === ХХ ғасырдың ортасы === «Реви жоспарын» пайдаланып, «Сити» 50-інші жылдары аса қатты өнер көрсете алмады. Аса керемет өнер көрсетті деп, тек 1955 жылды айтуға болады. Өйткені бұл жылы Англия Кубогінің финалына шықты. Бірақ «Ньюкаслдан» 1:3 есебімен жеңіліс тапты. [[1956 жыл|1956]] жылдың [[5 мамыр]]ында 22 жылдан соң Англия Кубогын жеңіп алды. Жүз мың адам сыятын «Уэмблиде» «Манчестер Сити» «Бирмингем Ситимен» кездесіп, алғашқы голын 3-інші минутта салды, алғашқы голды Дон Реви салды. 12 минут өткен соң «Бирмингем» Ноэль Кинси көмегімен есепті теңестірді<ref>Birmingham soon behind but Kinsey quick to equalise Birmingham Mail 5 May 1 бет ;Final edition </ref>. «Сити» 62-інші минутта алға шықты, есеп 2:1. Голды салуға ат салысқандар болып, Кен Бернс, Бобби Джонстон және Джек Дайсон саналды<ref>{{cite book|last=James|first=Gary|title=Manchester&nbsp;– A Football History|publisher=James Ward|location=Halifax|year=2008|isbn=978-0-9558127-0-5|page=122}}</ref>. 64-інші минутта Берт Траутманнды мойынын ауыртып алғанына қарамастан, Дайсонға пас беріп, кейін Джонстон гол салып шабуыл иесі атанды<ref>{{cite book|last=Ward|first=Andrew|title=The Manchester City Story|publisher=Breedon|location=Derby|year=1984|isbn=0-907969-05-4|page=49}}</ref>. Осымен есеп 3:1 болып кубок иегерлері атанды.<ref>Rowlands, ''Trautmann: The Biography'', p. 179.</ref> «Манчестер Сити» кезеңі 60-70 жылдардың соңына қарай өркендей бастады. Бұл кездері команды Джо Мерсер қолға алды. Джо Мерсер команданы қолға алып Жоғарғы Лигага шығарған болатын. Мерсер «Сити» қатарына Джордж Хеслоп, Майк Саммерби, Колин Белл, Тони Бук, Фрэнсис Ли, жас Джо Корриган есімді ойыншыларды қосты. Бұл ойыншыларын команданы алға сүйреді. Кейін Мерсер, 34 жылдан кейінгі, [[1968 жыл|1968]] жылы, Джордж Бест есімді атақты шабуылшысы бар<ref>{{cite book|last=Goldstone|first=Phil|coauthors=Saffer, David|title=Manchester City Champions 1967/68|publisher=Tempus|location=Stroud|year=2005|isbn=978-0-7524-3611-1}}</ref> «Манчестер Юнайтедті» екі ұпай артта қалдырып, Англия чемпионы атанды. [[1969 жыл|1969]] жылдың [[26 сәуір]]інде Нил Янгтың голының арқасында «Лестер Ситиді» жеңіп, «Сити» тарихындағы төртінші Англия Кубогын жеңіп алды<ref>{{cite book|last=Penney|first=Ian|title=Blue Heaven: Manchester City's Greatest Games|publisher=Mainstream|location=Edinburgh|year=1996|isbn=1-85158-872-8}}</ref>. [[1970 жыл|1970]] жылдың [[7 наурыз]]ында «Сити» тарихында алғаш рет Футбол Лигасының Кубогін жеңіп алды, финалдық матчта Мерсердің «Ситиі» «Вест Бромвич Албионның» бір голына екі голмен жауап қайтарған болатын. Голдардың авторы: Майк Дойл және Глин Пардо.<ref>{{cite book|last=McOwan|first=Gavin|title=The Essential History of West Bromwich Albion|publisher=Headline|year=2002|isbn=0-7553-1146-9|page=261}}</ref> Сол жылы, «Сити» өте жоғарғы нәтиже көрсетіп Кубок Иегерлерінің Кубогын жеңіп алды. Венадағы финалда Польшаның клубы «Гурникті» 2:1 есебімен жеңді. «Сити» қатарынан голдарды Нил Янг және пенальтиден Фрэнсис Ли салған болатын<ref>''Paul Fitzpatrick.'' Lee Inspired by Vienna, The Guardian(30.04.70)</ref>. Джо Мерсер бұл ойыннан кейін<ref>''Paul Fitzpatrick.Mercer "happy", The Guardian(30.04.70)''</ref>: <blockquote>'''''«Нөсер жауын екінші таймда ойынды бұзды, бірақ біздің ойыншылар бұл кедергіге қарамастан керемет ойын көрсетіп, менің көңілімнен шықты»'''''</blockquote><blockquote>''© Джо Мерсер''</blockquote>Келесі жылы Джо Мерсер мен Мальколм Эллисон бірігіп тағы да, Кубок Иегерлерінің Кубогының жартылай финалына шықты. Бірақ «Ситидің» маңызды ойыншалыр жарақаттанып қалып, «Челсиден» 0:2 есебімен жеңіліп қалып, алдыңғы жылғы нәтижені қайталай алмады. Англия біріншілігінде «Сити» төртінші орында тұрып, соңына қарай алға жылжып, бас жүлдені иеленіп кетті. 1972 жылы, өкінішке орай, екі бапкердің арасы құлдилай бастады. Джо Мерсер «Ковентри Ситиді» жаттықтыруға кетіп қалды. Клуб президенті Питер Суолз<ref>Tossell, ''Big Mal'', p. 214.</ref>: <blockquote>'''''«Бізге Мальколм Эллисон мен Джо Мерсер арасындағы екеуін таңдау керек болды. Біз Мальколм Эллисонды таңдадық»'''''</blockquote><blockquote>''© Питер Суолз''</blockquote>Кейін Мальколм Эллисонде өз пікірін білдірді<ref>{{cite book|last=Penney|first=Ian|title=Manchester City: The Mercer-Allison Years|publisher=Breedon|year=2008|location=Derby|isbn=978-1-85983-608-8|page=176}}</ref>: <blockquote>'''''«Джо және мен керемет бапкерлік топ болдық. Мен ешқашан Джо Мерсермен бірге жұмыс атқарғаныма өкінген емеспін, және өкінбеймін де. Ол да осындай сезімде екенін білемін. Біз екеуміз керемет клубты құрдық. Мерсер-Эллисон атқарған жылдары «Сити» үшін ең керемет және есте қаларлықтай жылдар болады. Джоны тағы да өз орнында қалдырғанда, керемет болар еді. Ол да осылай айтатынына күмәнім жоқ.»'''''</blockquote><blockquote>''© Мальколм Эллисон''</blockquote>[[File:Joe Corrigan 20070922.jpg |thumb|284x284px|Джон Корриган, «Ситидің» көп жүлделі қақпашысы|солға]]Бірақ Мальколм Эллисон бапкерлік қызметте көп болмады. Өйткені ол 1972/73 жылдары «Ситиді» соңғы орындарда жетелеп жіберді. Клубы екінші дивизионға кетіп қалудан, тек жаңа бапкер Джонни Харт құтқарып қалды. Бірақ бұл бапкерде, өз жұмысында бола алмады. Маусым аяқтала сала бапкерлік орынды «Норвич Ситидің» бапкері Рон Саундерс басты. Бұл бапкердің көмегімен кубок жағында аса жақсы өнер көрсетсе, біріншілікте шамалы нәтиже көрсетті. Саундерсде өз орнында көп отыра алмады, 1974-1979 жылдар арасында «Ситидің» бұрынғы ойыншысы Тони Бук бапкерлік жағынан басқарды. Бук команданы алға шығарып, және сол нәтижені сақтап қалуды мақсат тұтты<ref>http://www.sporting-heroes.net/football-heroes/displayhero_club.asp?HeroID=36461</ref>. 1973/74 маусымының соңғы турында «Сити», біріншілікте қалу үшін тек жеңіс керек болған «Манчестер Юнайтедпен» кездесті. 1:0 есебімен «Манчестер Сити» жеңіп, ел біріншілігінен көршілес клубты екінші дивизионға шығарып салды. Жалғыз голдың авторы Денис Лоу, бұл матч ол үшін аса ауыр болды. Өйткені Лоу «Манчестер Юнайтед» қатарында 11 жыл ойын көрсетті, ол голды соққаннан кейін қуанбады және ойын алаңынан көңілсіз кетті. Бұл Лоу үшін мансабындағы ең соңғы матч болды<ref>http://www.mirrorfootball.co.uk/archive/Manchester-United-0-1-Manchester-City-article80249.html</ref>. Тони Бук кезінде «Манчестер Сити» жақсы команда болды. [[1976 жыл|1976]] жылдың 28 ақпанында «Ньюкасл» клубын 2:1 есебімен жеңіп, [[Лига Кубогы]] иегері атанса, [[1977 жыл|1977]] жылы «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульден]]<nowiki/>» бір ұпайға қалып қойып күміс жүлдеге ие болды. Және екі рет Лига Кубогының ширек-финалына барды, ал 1978/79 жылдары [[УЕФА]] Кубогының ширек-финалына дейін барды. 60-70 жылдардағы сәтті кезеңді 80-інші жылдардағы сәтті кезеңмен ауыстыруға болатыны сөзсіз. Мальколм Эллисон бапкерліктен босатылып, кейін қайтып келді. Бірақ Мальколмның кейінгі саясаты сәтсіз болды. Клубтан Эйс Хартфорд, [[Оуэн, Гари|Гари Оуэн]] и Питер Барнс сынды жұлдызды ойыншылар кетіп қалды. Кейін Стив Дейліді £1,5 миллион бағасына алып<ref>Тревор Фрэнсис: Погбаның бағасы бұл кезде, ойда жоқ еді. http://ukfootball.ru/transfers-1409.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120401231804/http://ukfootball.ru/transfers-1409.html |date=2012-04-01 }}</ref>, Англия біріншілігіндегі ең қымбат ойыншы атанды. Бірақ бұл «Ситиді» алға жетелей алмағандықтан, Эллисон 1980/81 маусымында қайтадан босатылды. Оның орнына Джон Бонд келді.<ref>http://www.guardian.co.uk/football/video/2009/sep/14/the-manager-football?intcmp=239</ref> [[Джон Бондтың]] көмегімен, «Сити» «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульды]]<nowiki/>» 3:1 есебімен жеңіп, ел біріншілігінде 10-ыншы орында аяқтады. Бондтың саясатымен, көптеген нәтижелі ойыншылар «Сити» қатарын толықтырды. Құрамда жас ойыншылар көбейді. Осы қарқынмен «Сити» Англия Кубогының финалына шықты<ref>http://www.mcfc.co.uk/News/Club-news/2010/April/This-week-in-City-history-060410 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120717104231/http://www.mcfc.co.uk/News/Club-news/2010/April/This-week-in-City-history-060410 |date=2012-07-17 }}</ref>, бірақ финалда «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэм]]<nowiki/>» «Ситиді» 3:2 есебімен жеңіп, басым түсті. Екі жылдан Бондта өз жұмысынан босатылды. Өйткені «Сити» ондыққа кіре алмады. Оның орнын Джон Бенсон басты. Джон Бенсон тек бірінші дивизионнан ұшып кетуі ғана есте қалды, бірінші дивизионның соңғы турында жеңіске жеткенде қалуы мүмкін еді. Тіпті тең нәтижеде «Ситиді» бірінші дивизионда қалдырар еді. Бірақ Джон Бенсон «Ситиді» тек жеңіліске ғана лайық екенін көрсетті. Кейін Бенсонның орнын [[Билли Макнилл]] басты. Бұл бапкер «Ситиді» бірінші дивизионға қайта әкелді. Бірақ 1985/86 жылдары бірінші дивизионнан ұшып кетуіне сәл қалды, және 1986/87 жылдардағы маусымды әлсіз бастады. Оны «Сити» басшылары орнынан босатып, оның орнына [[Джимми Фриззеллді]] шақырды. «Сити» сол маусымда соңынан екінші орын алып, қайта екінші дивизионға кетіп қалды. Кейін екінші дивизиондағы «Ситиді» [[Фриззелл]] басқармады, «Ситиді» Мел Макхин қайтадан бірінші дивизионға әкеліп, қарашада сэр Алекс Фергюсон басқарған «[[Манчестер Юнайтед]]ті<nowiki/>» 5:1<ref>http://www.mirrorfootball.co.uk/archive/Manchester-City-5-1-Manchester-United-special-unseen-pictures-of-David-Oldfield-Trevor-Morley-Gary-Pallister-and-Co-article374005.html</ref> есебімен ойсырата жеңді, бірақ бұған қарамастан басшылар Мел Макхинді орнынан босатты. сэр [[Алекс Фергюсон]] сол матчтан соң:<blockquote>'''''«Бұл менің бапкерлік мансабымдағы ең ұятты есеп болды»'''''<ref>Manchester Derby Special: Sportsmail takes City and United on a trip down memory lane<nowiki/>http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-1175519/MANCHESTER-DERBY-SPECIAL-Sportsmail-takes-City-United-trip-memory-lane.html</ref></blockquote><blockquote>''© сэр Алекс Фергюсон''</blockquote>[[File:Franny Lee.jpg|thumb|314x314px|Фрэнсис Ли — «Ситидің» аңыз ойыншысы]][[1989 жыл|1989]] жылдың [[қараша]]сымен [[1990 жыл|1990]] жылдың [[қараша]]сы арасында «Ситиді» Ховард Кендалл басқарды. Бұл бапкер команданы алға жетелей алды. Ховард Кендалл «Эвертонға» кетіп қалды. Ол кеткеннен кейін ойыншы-бапкер Питер Рид бапкер болды. Ридтің екі маусымында «Сити» бесінші орыннан не төмен, не жоғары аяқтай алмады. Ал 1992/93 жылдарда тоғызыншы орынға түсіп қалып, [[Питер Рид]] орнынан кетті. Оның орнына [[Брайан Хортон]] келді. Ол «Ситимен» 16-ыншы орынға түсіп қалды [[1994 жыл|1994]] жылы «Сити» , сәтсіз ойындарға қарамастан Хортонды команданың бапкері қылып қалдырды, бірақ 1994/95 маусымында 17 орын шынымен басшылардың көңілінен шықпады, және оны орнынан босатуға тура келді. Оның орнын «[[Саутгемптон]]<nowiki/>» клубының бұрынғы бапкері Алан Болл басты. Ол құрамды жасартқысы келіп, реформа өткізді. Құрамға [[Георгий Кинкладзе]] келіп, құрам жасара бастады. Бірақ 1995/96 жылдары «Сити» қайтадан бірінші дивизионға кетіп қалып, Болл орнынан босатылды. Стив Коппелл жаңа бапкер болып уақытша тағайындалды. Кейін клуб бапкері болып, [[Фил Нил]] тағайындалды. Бірақ ол 10 ойынның 7-еуінде жеңіліс тауып, «Ситиді» кестенің ортасына апарып тастады, кейін орнынан босатылды, орнына Джо Ройл келіп «Ситиді» екінші дивизионға кетіп қалудан құтқара алмай, екінші дивизионға кетіп қалды. Кейін Ройлдың сөзінде<ref>Маусым нәтижесі туралы. "Манчестер Сити" http://fapl.ru/posts/9353/ </ref>:<blockquote>'''''«Ситиде жақсы-жақсы ойыншыларды алатын аса көп ақша болмады, сондықтан кәрі футболшылармен тегін агенттерді алу керек болды»'''''</blockquote><blockquote>''© Джо Ройл''</blockquote>«Ситидің» құлдырау кезеңінде президенттік мансапты [[Дэвид Бернстайн]] басты. Жаңа президент келгеннен кейін «Сити» 1998/99 жылдарынан кейін бірінші дивизионға қайта оралды. Келесі маусымда клуб Премьер-Лигаға келді. [[2000 жыл|2000]] жылдың жазында клуб қатарына жартылай қорғаушы Альф-Инге Холланд және Джор, қыста қатарға Ричард Данн мен Даррен Хакербиде қосылды. Шотландтық «Рейнджерстен<nowiki/>» Андрей Канчельскис жалға алынды. [[2001 жыл|2001]] жылдың [[21 сәуір]]інде жанкүйерлер көтеріліп Джо Ройлды орнынан босатты<ref>Anger at Royle departure, BBC Sport, 21.05.01 2011-09-11 http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/1342563.stm </ref>. Үш күннен кейін Англия ұлттық құрамасының бұрынғы бапкері Кевин Киган «Ситидің» жаңа бапкері болып тағайындалды. === XXI ғасырдың басы === [[File:Thaksin DOD 20050915 (crop).jpg|thumb|278x278px|Таксин Чиннават, «Ситидің» алғашқы азиаттық басшысы]] [[2002 жыл|2002]] жылы «Манчестер Сити» Премьер-Лигаға қайта оралды. Маусым басында клуб көптеген жақсы ойыншыларды алды. «Қалалықтар» қатарын [[Петер Шмейхель]]<ref>Man City snap up Schmeichel, bbc.co.uk, 13.04.02, 2013-11-19 http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/a/aston_villa/1926287.stm </ref> толықтыра бастады, одан соң қорғаушылар [[Сильвен Дистен]] мен [[Давид Соммей]] келді. Марк-Вивьен Фоэмен<ref>Africa: Cameroon's Foe Joins Manchester City, allafrica.com, 2013-11-19 http://allafrica.com/stories/200206200061.html </ref> қоса, Висенте Матиас Вуосода<ref>Man City seal Vuoso deal http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/m/man_city/2027491.stm </ref> клуб қатарын толықтырды. Кейінірек «Пари Сен-Жермен» клубынан £17,5 миллион бағасына Николья Анелькада<ref>Manchester City officialise le transfert d'Anelka http://www.sport.fr/football/manchester-city-officialise-le-transfert-d-anelka-22393.shtm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610193926/http://www.sport.fr/football/manchester-city-officialise-le-transfert-d-anelka-22393.shtm |date=2015-06-10 }}</ref> келді. Қыстық трансферде — шабуылшы [[Робби Фаулер]]де қатарды толықтырды. Маусым нәтижесі бойынша, «Манчестер Сити» Премьер-Лигада тоғызыншы орын алып, 24 жылдан бері алғаш рет [[УЕФА Кубогы (кубок)|УЕФА Кубогының]] квалификациялық жарыс кезеңіне шықты. [[2003 жыл|2003]] жыл «Манчестер Сити» үшін «Мейн Роудтағы» соңғы ойын болды, өйткені олар — «[[Сити оф Манчестер]]<nowiki/>» деп аталатын 48 мың көрермендік жаңа ойын алаңына көшті. [[2007 жыл|2007]] жылы UK Sports Investments арқылы тайландты отбасынан шыққан бизнесмен Таиландтық бұрынгы премьер-министрі [[Таксин Чиннават]] $43 миллионға клубты сатып алды. Және ол клубты көркейтуге уәде берген болатын<ref>Таксин Чинават: «Келесі жылы "Манчестер Сити" ЧЛ-да ойнайтын болады» 21.03.08 http://www.voon.ru/news/75778 </ref>:<blockquote>'''''«Ең бірінші мақсат — ондыққа кіру, екіншісі — алтылыққа, ал үшінші мақсатымыз — [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасы]] үшін таласамыз»'''''</blockquote><blockquote>''© Таксин Чиннават''</blockquote>Жаңа басшылар «клубқа көптеген өзгерістер» енгізуді бастады. Ең алғашқы өзгеріс, [[2007 жыл|2007]] жылдың [[6 шілде]]сінде атақты швед бапкері [[Свен-Ёран Эрикссон]]мен үш жылға келісім-шартқа келді, және де ойыншылар Ведран Чорлукамен, Хавьер Гарридомен және Мартин Петров, Элано, Бенджани Мварувари, Валерия Божиновтармен келісім-шартқа келді. Бұл маусымда манчестерлік дербидің екеуінде де жеңіске жетті, бірақ соңғы турда «[[Мидлсбро]]ға<nowiki/>» 8:1 есебімен ойсырата жеңіліп, тоғызыншы орынға жайғасты. [[2008 жыл|2008]] жылдың [[2 маусым]]ында шведтік бапкерді жұмысынан босатты<ref>Эрикссон жұмысынан босатылды 02.06.08, futbol-1960.ru http://futbol-1960.ru/england/news/36074.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080604110946/http://futbol-1960.ru/england/news/36074.html |date=2008-06-04 }}</ref>. Оның орнына уэльстік бапкер [[Марк Хьюз]]ды<ref>"Манчестер Ситидің" жаңа бапкері Марк Хьюз болды, 05.06.08 http://www.belta.by/ru/all_news/sport/i_231625.html </ref> қойды. [[2008 жыл|2008]] жылы «Манчестер Ситиді» сату жөніндегі, үш апталық Дубайда өткен келісімнен кейін, қаржылай көмек беретін [[Біріккен Араб Әмірліктері|БАӘ-лық]] топ Abu Dhabi United Group (ADUG), және оның басшысы [[Мансур ибн Зайд Аль Нахайян]] Чиннаваттан 90%-дық акциясын сатып алды, бір жылдан кейінде 10%-ын сатып алып, тәуелсіз басшысы атанды. Клубты сатып ала, алға мақсат қойды. Мақсаты — алпауыт клубтардың қатарына кіру болатын. Кейін Шейх Мансур айтуынша<ref>«Шейх Сити», 03.08.2010, chelsearus.com http://chelsearus.com/1820-shejx-siti.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121060349/http://chelsearus.com/1820-shejx-siti.html |date=2010-11-21 }}</ref>:<blockquote>'''''«Челси және Барселона секілді клубтармен бірдей болу үшін, құрамдағы 22 ойыншыны жаңарту керек. Ақша — мәселе емес. Бастысы, менің командамда 22 ойыншының барлығы жұлдызды ойыншы болуы керек, ал клуб онжылдықта алпауыт клубқа айналады»'''''</blockquote><blockquote>''© Шейх Мансур''</blockquote>Жаздық трансферде көптеген жақсы ойыншылар алынды. [[Пабло Сабалета]], [[Венсан Компани]], [[Таль Бен-Хаим]] және Глаубер секілді ойыншылар алынды, кейін «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» [[Шон Райт-Филипс]] қайта оралды. Мәскеулік [[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА-дан]] £18 миллион бағасына бразилиялық шабуылшы Жо<ref>Жо "Манчестер Ситиге" келді, 02.07.2008, rusfootball.info http://www.rusfootball.info/rss/1146040509-zho-pereshel-v-manchester-siti-za-18-mln.-funtov.html </ref> келді. Қыстық трансферде нәтижелі қақпашы Шей Гивен келді және жас қақпашы Гуннар Нильсен, қорғаушы Уэйн Бридж, нәтижелі ойыншы Найджел де Йонг, екі шабуылшы — Крейг Беллами мен [[Робиньо]] қатарды толықтырды. [[Робиньо]] — «[[Реал Мадрид]]тен<nowiki/>» £32, 5 миллион бағасына келіп<ref>Робиньо "Манчестер Ситиге" келді. 02.09.2008 http://news.bigmir.net/sport/46780?bm_lang=ua</ref>, «Манчестер Сити» тарихындағы ең қымбат ойыншы атанды. Бұл маусымда, алдыңғы маусымға қарағанда «Сити» жақсы нәтиже көрсетті — 10-ыншы орын. [[2009 жыл|2009]] жылы Марк Хьюз орнына басқа бапкер келеді деген жалған ақпараттар көп болды. Бірақ 2009/10 жылдардағы маусымды уэльстік бапкермен басталды. «Сити» өзінің трансферлік саясатын жалғастыра кетті. Жазда «[[Астон Вилла]]<nowiki/>» клубынан [[Стюарт Тейлор]] атты қақпашы келді, содан соң жартылай қорғаушы [[Гарет Барри,]] «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>» футбол клубынан [[Силвиньо]], «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналдан]]<nowiki/>» [[Коло Туре]] мен Эммануэль Адебайор, «Эвертоннан» £24 миллион бағасына орталық қорғаушы Джолеон Лескотт, «[[Манчестер Юнайтед]]тен<nowiki/>» [[Карлос Тевес]], «[[Блэкберн Роверс]]<nowiki/>» клубынан Роке Санта Круз келіп, «Манчестер Сити» ойыншылар қатары толықты. [[2009 жыл|2009]] жылдың [[19 желтоқсан]]ында Марк Хьюз сәтсіз нәтижелері үшін бапкерлік қызметті босатты. Кейін Марк Хьюз өзінің бұл шешімге разы<ref>Марк Хьюз "Манчестер Ситидің" өткізіп жүрген саясатына разы емес, 20.12.09 http://www.dynamomania.com/news/98219-mark-hyuz-nedovolen-politikoy-rukovodstva-manchester-siti </ref> емес екенін білдірді:<blockquote>'''''«Сандерлендпен кейінгі ойында, маған келісім-шарт ерте ажырады деп айтты. Маған БАҚ-та бұл туралы ескертпеді, мен бұндай шешімді мүлде күткен жоқпын. Көп ұзамай, жаңа бапкерде табыла қойды, бұл, менің кетуім маусым басында шешілгенін білдіріп отыр. Мен маусым басталмай тұрып, клуб басшысымен кездестім, және біз бірге мақсат қойдық — ел біріншілігінде алтыншы орын алу немесе 70 ұпай жинау. Бұны мақсат тұтуды мен ойыншыларға да айтып қойғанмын. Әрине, Манчестер Сити сабында әркім көбірек жақсы нәтиже көрсетіп, ел біріншілігін менімен бірге алғысы келіп, тура жолға түстік, бірақ күтпеген жерден мені жұмысымнан босатты»'''''</blockquote><blockquote>''© Марк Хьюз''</blockquote>Кейін бұған «Сити» президенті әл-Мүбарәк жауап қайтарды:<blockquote>'''''«Соңғы он бір ойында бар болғаны екі-ақ жеңіс. Бұл «Манчестер Сити» клубы үшін өте жеткіліксіз. Шейх Мансур мен басшылар кеңесі, алға деген ұмтылыс және ынтаны көріп тұрған жоқ.»'''''</blockquote><blockquote>''© Халдун әл-Мүбарәк''</blockquote>[[File:Roberto Mancini RED BULL STADIUM JERSEY NY.jpg |thumb|230x230px|Роберто Манчини мен Брайан Кидд — «Ситидің» қазіргі деңгейіне жол ашқандар|солға]]Марк Хьюз орнына итальяндық маман [[Роберто Манчини]] келді<ref>«Манчестер Сити» Хьюзды жіберіп, Манчиниды бапкер қылды. 19.12.09 http://www.sports.ru/football/56836797.html </ref>.Және оның ассистенті болып [[Брайан Кидд]] тағайындалды. Қыста «Сити» ойыншылар қатарына [[Патрик Вьейра|Патрик Виейра]] мен жас ойыншы [[Адам Джонсон]] қосылды. [[Роберто Манчини|Манчинидың]] арқасында «Манчестер Сити» бесінші орын алып, [[УЕФА Еуропа Лигасы|Еуропа Лигасына]] жолдама алды. [[2010 жыл|2010]] жылы жазда «Манчестер Сити» трансфер прессасының бас жұлдызы болды.«Сити» қатарын Александр Коларов(£20 миллион бағасына), Жером Боатенг(£11 миллион бағасына), Яя Туре(£26,4 миллион бағасына), Джеймс Милнер(£19,3 миллион бағасына), Давид Сильва(£25,3 миллион бағасына) және сол кездердің нәтижелі шабуылшыларының бірі болған Марио Балотелли(£26 миллион бағасына) келіп қатар толықты. «Сити» осы жылы өзінің қорғаушысы Силвиньомен қоштасты, өйткені ол өзінің ойыншы мансабын аяқтады. Және Хавьером Гарридо, жартылай қорғаушылар Мартин Петров және де [[Стивен Айрленд]], шабуылшылар Бенджани Мварувари, «[[Милан (футбол клубы)|Миланға]]<nowiki/>» кеткен Робиньо атты ойыншыларымен қош айтысты. «Манчестер Сити» қыстық трансферлік терезеде көптеген футболшыны жалға жіберуі керек болды. Бұлардың қатарынад: Роке Санта Крус, Давид Гонсалес, Уэйн Бридж және Эммануэль Адебайор, «[[Реал Мадрид]]<nowiki/>» клубына кетті. «Манчестер Сити» жағдайы күрт күшейе түсті. Қыста «қалалықтар» [[Босния және Герцеговина|Босния және Герецеговинаның]] нәтижелі шабуылшысы [[Эдин Джеко]]мен келісім-шартқа келді(£27 миллион бағасына). Жаңағы трансферлердің барлық бағасын қоса түскенде, шейх Мансур £1 миллиард көлемінде қаржы жіберген(бапкер мен ойыншылардың жалақысын қосқанда).<ref>Ман. Сити: миллиард үшін, 09.01.11 http://football.ua/england/news/117983.html </ref> [[2011 жыл|2011]] жылдың [[17 наурыз]]ында «Манчестер Сити» [[УЕФА Еуропа Лигасы|Еуропа Лигасының]] 1/8 финалында [[Динамо (футбол клубы, Киев)|киевтік Динамоға]] жол берді (қонақта 0:2 ұтылып, өз алаңында 0:1 ұтылып). [[11 мамыр]]да «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэм]]<nowiki/>» клубын минималды есеппен жеңіп 1968/99 жылдардан бері алғаш рет УЕФА Чемпиондар Лигасына жолдама алды. «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэммен]]<nowiki/>» өткен ойыннан кейін [[Манчини]]:<blockquote>'''''«Бүкіл команданы жеңіспен құттықтаймын. Осы маусымда жақсы өнер көрсеттік деп ойлаймын. Алдымызда әлі екі ойын бар, және бұл Ситиді үшінші орынға апарады деп үміттенемін. Бұл мен үшін ең маңызды да әсерлі сәттердің бірі. Біз бұл маусымда көп еңбек еттік және мен Манчестер Сити жанкүйерлерін құттықтаймын. Мүмкін емес ешнәрсе жоқ, және біз Арсенал клубын артта қалдырамыз деп үміттенемін»'''''</blockquote><blockquote>''© Роберто Манчини''</blockquote>Сонан соң, Манчинидің арманы орындалған болатын. «Сити» екі ойында алты ұпай алып, 22 мамыр күні «Манчестер Сити» Англия Премьер-Лигасында күміс жүлдегер атанған, лондондық «[[Челси (футбол клубы)|Челсимен»]] бірдей ұпай жинады, бірақта голдар айырмашылығымен «Манчестер Сити» үшінші орынға жайғасты. Және бұл нәтиже квалификациялық жарыссыз, тікелей УЕФА Чемпиондар Лигасының топтық кезеңіне жолдама алды. Бұл жүлдемен қоса, ең үздік бомбардир атанған «Сити» ойыншысы [[Карлос Тевес]] «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» шабуылшысы [[Димитр Бербатов]]пен бірдей атанды. «Манчестер Сити» қақпашысы — [[Джо Харт]], «[[Алтын қолғап]]<nowiki/>» атағын жеңіп алды. Англия қақпашысы 17 ойын өз қақпасына гол жібермеген. «Манчестер Сити» үшін сол кезде Англия Кубогын «[[Сток Сити]]ден<nowiki/>» жеңіп алу үлкен нәтиже болды. Бұл жүлдені 1976 жылдан бері алғаш рет жеңіп отыр. [[Роберто Манчини]] ойыннан кейін:<blockquote>'''''«Тек бірнәрсе айта аламын, мен өз жанкүйерлерім үшін ризамын. Көп жылдар бері, бұл кубокты жеңе алмай келдік. Біз бүгін жақсы қорғандық деп айта алмаймын. Бізге әлі де күшею қажет, бірақ бұған қарамастан, біз өте бақыттымыз. Біз Манчестер Ситидың жаңа тарихын бастадық. Бұл әлі басы ғана»'''''</blockquote><blockquote>''© Роберто Манчини''</blockquote>2010/11 маусымы аяқталғаннан кейін [[Роберто Манчини]] [[Біріккен Араб Әмірліктері|БАӘ-де]] клуб басшысы Халдун әл-Мүбәрәкпен кездесті. Кездесуде итальяндық маман мен араб бизнесмені арасында, бюджетке көп қаржы бөлінетіні шешілді. [[2011 жыл|2011]] жылы жазда екі атақты ойыншы «Сити» қатарына қосылды. Бұлар — [[Самир Насри]] және [[Серхио Агуэро]]. [[Серхио Агуэро]] — «Манчестер Ситиге» £38 миллион бағасына келіп, «Сити» тарихындағы ең қымбат ойыншы атанды. Бұлармен қоса «Сити» сабына, [[Гаэль Клиши]] мен [[Стефан Савич|Стеван Савич]] және [[Оуэн Харгривз]]те қосылды, румындық қақпашы Костел Пантилимион «[[Тимишоара]]<nowiki/>» клубына жалға алынды, бірақ кейіннен толықтай сатып алынды. Сол жылы командадан, Патрик Виейра ойыншы мансабын аяқтап, кейін клуб штабына кірді. [[2013 жыл|2013]] жылдың [[мамыр]]ында «Манчестер Сити» жас ойыншыларының командасын басқара бастады. Эммануэль Адебайор қайта басқа клубқа жалға кетті. Және де Шей Гивен, Жо, Крейг Беллами, Шон Райт-Филипс, [[Жером Боатенг]], [[Фелипе Кайседо]] және тағы да басқа жас футболшылар клубтан кетті. [[2011 жыл|2011]] жылдың [[шілде]]сінде, клубтың ресми демеушісі [[Etihad Airways]] шешімімен «Сити оф Манчестер» атауы «[[Этихад Стэдиум]]<nowiki/>» деп өзгертілді. Etihad Airways пен «Манчестер Сити» он жылға серіктестік келісім-шартқа қол қойылды. Бұдан басқа Etihad Airways таңбасы, «Сити» жарнамаларында, ойын алаңының сыртында, шығыс Манчестерге Etihad Campus дүкенін салуға, және клуб жейдесінде белгіленетін болады. Кейбір мағлұматтарға сүйенсек, ойын алаңының атауын өзгерту £120 миллион бағасына шаққан. «[[Этихад Стэдиум]]<nowiki/>дегі» алғашқы матчта «Сити» өзінің көршілесі «Манчестер Юнайтедпен» кездесіп, бірінші таймда 2:0 есебімен жеңіп келіп, кейін 2:3 есебімен жеңіліп қалды. Бірақ «Сити» Премьер-Лигада сәтті бастады. 14 ойында 12 рет жеңіске жетіп, қалған екі «[[Фулхэм (футбол клубы)|Фулхэм]]<nowiki/>» мен «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]<nowiki/>» клубтарымен тең ойнады. 9 турда «Манчестер Сити» өзінің көршілестері «Манчестер Юнайтедті 6:1<ref>"МЮ" өзінің көршілесінен алты гол өткізіп алды. 23.10.11 http://www.lenta.ru/news/2011/10/23/mucity/ </ref> есебімен ойсырата жеңіп, «Сити» үшін «Олд Траффордтағы» 56 жылдан бергі алғашқы ірі есепті тіркеді.<ref>"Манчестер Сити" "Олд Траффордта" соңғы 56 жылда алғаш рет ірі есеппен жеңді. 23.10.11 http://news.sport-express.ru/2011-10-23/470932/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111025202348/http://news.sport-express.ru/2011-10-23/470932/ |date=2011-10-25 }}</ref> Ойсырата жеңген ойыннан кейін [[Роберто Манчини]]:<blockquote>'''''«Маусым өте ұзақ, және біз әрбір үш күн сайын ойын көрсетеміз, сондықтан әрбір ойын бара-бара қиындай бастайды. Біз Тоттенхэм және Болтон клубтарына қарсы жақсы нәтиже көрсеттік, бірақ мен бұл ойынды аса ерекше деп белгілеймін — біз Манчестер Юнайтед атты алпауыт клубты жеңдік. Бірақ біз бұл ойында тек үш ұпай алдық қой — ал алты голға келсек, бізге сол алты гол үшін ешкім алты ұпай бермейді. Бұл жәй ғана ойын, және мен, Манчестер Юнайтед әлі де бізден мықтырақ деп ойлаймын. Біз олардан мықты болуымыз үшін, Премьер-Лиганы жеңіп алуымыз керек. Сонда ғана барлығы өзгере бастайды деп сенемін, бірақ әзірше Манчестер Юнайтед бізден әлдеқайда мықтырақ. Әрине, мен Манчестер Юнайтед клубын ойсырата жеңгенімізге қуаныштымын. Барлық команда Олд Траффордта жеңе бермейді, сондықтан бұл ойын біз үшін маңызды да есте қалатын ойын — бастысы ірі нәтиже емес, бастысы біз олардың алаңында жеңіс таптық. Бұл матч жанкүйерлеріміз үшін тарихи матч. Голдар тек біздің алға шығуымызға және лигада көмек көрсете алады. Мен үш ұпайды алғанымызға қуаныштымын, бірақ, бізге әлдеқайда мықтырақ болуымыз үшін, және кестенің алғашқы орындарында қалуымыз үшін, бізге тынбай еңбек етуіміз керек, сонда ғана біз күшейе түсеміз»'''''</blockquote><blockquote>''© Роберто Манчини''</blockquote> [[Сурет:ManchesterCityFC League Performance.svg|нобай|409x409 нүкте|Футбол лигасындағы «'''Ситидің'''» жыл сайынғы орындарының кестесі]] «Сити» үшін алғашқы жеңіліс он бесінші турда тіркелді. [[2011 жыл|2011]] жылдың [[12 желтоқсан]]ында [[Андре Виллаш-Боаш]]тың командасы «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» 1:2 есебімен жеңіліп қалды. Бірінші голды екінші минутта Марио Балотелли салғанымен, кейін «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» екі голмен жауап қайтарып «Ситиден» басым түсті.<ref>"Челси" чемпиондық таласта. 13.12.11 http://football.sport-express.ru/reviews/18460/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120107222207/http://football.sport-express.ru/reviews/18460 |date=2012-01-07 }}</ref> «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» жеңілгеннен кейін, «Сити» УЕФА Чемпиондар Лигасында сәтсіздікке ұшырады. Топтық кезеңінде «[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]<nowiki/>» клубын 2:0 есебімен жеңгенімен<ref>"Сити" плей-офф құлттанған есігінің қасында. 07.12.11 http://ru.uefa.com/uefachampionsleague/season=2012/matches/round=2000263/match=2007657/postmatch/report/index.html </ref>, «Сити» «Бавария» мен «[[Наполи]]ден<nowiki/>» кейін үшінші орынға ие болып, регламент бойынша, [[УЕФА Еуропа Лигасы|Еуропа Лигасына]] кетіп қалды. Еуропа Лигасының 1/16 финалында, португалиялық «[[Порту (футбол клубы)|Портумен]]<nowiki/>» кездесіп, қонақта 2:1 есебімен жеңіп, ал өз алаңында 4:0 есебімен артта қалдырды. Кейін, 1/8 финалда басқа португалиялық клуб «[[Спортинг Лиссабон|Спортингпен]]<nowiki/>» кездесіп, қонақта 0:1<ref>"Сити" үшін жаман хабар. 08.03.12 http://ru.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2012/matches/round=2000274/match=2007453/postmatch/report/index.html </ref> есебімен жеңілді. Ал, өз алаңында 3:2 есебімен жеңгенімен келесі кезеңге өте алмады. Өйткені, ереже бойынша, өз алаңында гол өткізбеген клуб қана келесі кезеңге жолдама ала алады. Ойыннан кейін «[[Спортинг Лиссабон|Спортинг]]<nowiki/>» бас бапкері [[Са Пинту]] айтуынан<ref>Са Пинту: "Спортинг" жақсы үмітпен жеңді. 16.03.12 http://www.championat.com/football/news-1117932-sa-pintu-sporting-pobedil-blagodarja-igrovoj-discipline-i-vere-v-uspekh.html </ref>:<blockquote>'''''«Манчестер Сити құрамы өте мықты, бұл клубтың әрбір ойыншысы нәтижелі болып келеді. Бірақ Спортинг үлкен сенім мен және тынбай еңбек еткеніне орай жеңіске жетіп, келесі кезеңге өтті.»'''''</blockquote><blockquote>''© Са Пинту''</blockquote>[[File:Aguero sending photos - Premier League parade 2011-12.jpg|thumb|314x314px|Серхио Агуэро, 2011/12-дегі чемпиондығында]] Ел кубоктарында, «Сити» жақсы нәтиже көрсете алмады. Бірінші кубокта, 1/32 финалында өзінің көршілестері «[[Манчестер Юнайтед]]тен<nowiki/>» 3:2 есебімен жеңіліп, ары қарай жалғастыра алмады<ref>"Манчестер Юнайтед" "Манчестер Ситиді" Англия Кубогынан теуіп шығарды. 09.01.12 http://www.topnews.ru/news_id_47499.html </ref>. Ал екінші кубокта, әрине, Лига Кубогында, жартылай финалға дейін барып, «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]<nowiki/>» футбол клубынан өте алмады(қонақта 0:1 есебімен жеңілсе, өз алаңында 2:2 есебімен тең нәтиже көрсетті). Ал Премьер-Лигада ұзақ уақыт бойы алғашқы орынды бермей келе жатты, бірақ кейін «[[Суонси Сити]]ден<nowiki/>» минималды есеппен жеңіліп, «[[Манчестер Юнайтед]]ті<nowiki/>» алдына жіберіп алды. Келесі турда «[[Челси (футбол клубы)|Челсиге]]<nowiki/>» қарсы ойында 2:1 есебімен жеңді. Кейін «Сити», «Сток Сити» және «Сандерленд» клубтарымен тең ойын көрсетті, ал 8 сәуірде лондондық «Арсеналға» 0:1 есебімен есе жіберіп алды. Бұл сәтсіздіктерден кейін «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» 8 ұпаймен алға ұзап кеткен болатын. Бірақ «Сити», қуанышқа орай, алты ойын қатарынан жеңіске жетті, ішінде алғашқы орында тұрған «[[Манчестер Юнайтед]]те<nowiki/>» болды. Соңғы турға келгенде «Манчестер Сити», өзінің көршілес клубынан екі ұпай алға ұзады.Соңғы ойын «Куинз Парк Рейнджерске» қарсы ойын болатын. Бұл ойынның бірінші таймында «Сити» 1:2 есебімен жеңіліп жатты. Бірақ соңғы минуттардағы, [[Эдин Джеко]] мен [[Серхио Агуэро]] салған голдар, тарихты шыр айналдырды. Бұл голдардан кейн «Сити» «Куинз Парк Рейнджерстен» 1:2 жеңіліп жатып, 3:2 есебімен алға шығып кетіп, бұны қоя тұрғанда кесте «Манчестер Юнайтедті» артта қалдырып 89 ұпаймен, 44 жылдан бергі алғашқы Англия біріншілігін жеңіп алды. Үздік ойыншы болып — [[Венсан Компани]] атанды. Клуб басшысы Халдун әл-Мүбәрәк кейіннен, өз пікірін білдірді<ref>Халдун әл-Мубарак: Ескі "Манчестер Сити" ежелде қалды. 15.05.12 http://terrikon.com/posts/119489 </ref>:[[File:Vincent Kompany holds up the Premier League trophy 2012.jpg|thumb|315x315px|Команда капитаны Венсан Компани АПЛ кубогымен]]<blockquote>'''''«Жанкүйерлер бұл сәтті 44 жыл күтті, міне, 44 жылдан кейін алғашқы ел біріншілігінің чемпионы болдық, клуб кезінде жүлдесіз болды, жүлдеге қол жеткізе алмай жүрді. Кезіндегі «Сити» дымға қауқарсыз болған болатын. Енді бұл қауқарсыз «Ситиді» ұмытайық, бұрынғы нәрсе өтті де кетті. Енді көзімізді ашып, жаңа тарихтың бетін жазып бастайық. Бұл жүлде соңғы емес, әлі біз көптеген шыңдарды, бірге бағындыратын боламыз'''''</blockquote><blockquote>''© Халдун әл-Мүбәрәк''</blockquote>[[2012 жыл|2012]] жылдың басында [[Роберто Манчини]] «Манчестер Сити» клубымен, бес жылға келісім-шартқа отырғаны белгілі болды. Кейіннен, бұл итальяндық маманның жалақысы да белгілі. Жылдық жалақысы £7 миллионды құрады. Бұның алдында, [[Роберто Манчини]] Ресей футбол құрамасының бапкері болуы мүмкін деген ақпараттар да шықты. [[2012 жыл|2012]] жылдың [[мамыр]] айында, уэльстік [[Гарет Бейл]]ді және белгиялық футболды [[Эден Азар]]ды, сонымен қатар Премьер-Лиганың [[Футболдан Англия чемпионаты 2011/2012|2011/12 маусымында]], лондондық «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]<nowiki/>» сабында үздік бомбардир атанған [[Робин ван Перси]]ді өз қатарларына қосу мүмкін болған. Бірақ, [[Гарет Бейл]] «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэм]]<nowiki/>» клубымен келісім-шартын ұзартса, [[Эден Азар]] «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» сабына қосылды, ал [[Робин ван Перси]], өзінің көршілестері «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» клубына қосылған болатын. «Манчестер Сити» бұлардың орнына, қақпашы [[Ричард Райт]]ты өз қатарларына қосты. Және де бұнымес қоса, қорғаушы Матия Настасич пен Майконды, «[[Бенфика]]<nowiki/>» клубының қорғаушысы [[Хави Гарсия]]ны, «[[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]]<nowiki/>» клубынан Джек Родуэллді, «Суонсидің» шабуылшысы Скотт Синклерді өз саптарына қоса алды. «Барселона» футбол клубының бұрынғы топ-менеджері Феррано Сориано, «Ситидің» директоры болды. Клуб қатарынан, Грег Каннингем, Стефан Савич, Ахмед Бенали, Гай Ассулин, Владимир Вайсс, Адам Джонсон, Найджел де Йонг және де Эммануэль Адебайор басқа клубқа кетті, ал Уэйн Бридж, Дедрик Боята, Мұхаммед Әбу, Омар Элабделлауи, Гарри Банн және Роке Санта Круз жалға кетті. Стюарт Тейлор мен Оуэн Харгривз тегін агент атанды. [[2012 жыл|2012]] жылдың [[12 тамыз]]ында, «Манчестер Сити» «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» клубын 3:2 есебімен ұтып, Англия Суперкубогын жеңіп алды. Бірінші болып, голды «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» қатарынан [[Фернандо Торрес]] салып, командасын алға шығарса, екінші таймда «Сити» қатарынан [[Яя Туре]], [[Карлос Тевес]] және [[Самир Насри]] көзге көрініп команданы 3:1 есебімен алға шығара алды, ойын соңына қарай «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» есепті қысқарта алды, бірақ соңы жеңіс «Сити» қарамағында қалып, «Қалалықтар» кубок иегері атанды. [[Футболдан Англия чемпионаты 2012/2013|2012/13 маусымының]] басында, букмекерлік конторлар «Манчестер Ситиді» Премьер-Лига чемпионы болуға басты үміткер атады<ref>Букмекерлер «Манчестер Ситиді» АПЛ-дың 2012/13 маусымында чемпиондыққа басты үміткер атады. 18.08.12 http://www.sports.ru/football/142775111.html </ref>, бірақ «Манчестер Сити» бас бапкері Роберто Манчини, өзінің көршілестері «Манчестер Юнайтедті» басты үміткер атады.<ref>Роберто Манчини: "МЮ" - чемпион болуға басты үміткер". 18.08.12 http://news.sport-express.ru/2012-08-18/529295/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140821033143/http://news.sport-express.ru/2012-08-18/529295/ |date=2014-08-21 }}</ref> 2012/13 маусымының күзінде «Манчестер Сити» сәтсіздіктерге жолықты. [[2012 жыл|2012]] жылдың [[25 қыркүйек|25 қырқүйегінде]] Лига Кубогының 1/16 финалында «Манчестер Сити» «Астон Вилла» клубынан 2:4 есебімен жеңіліп қалды<ref>«Қасқырлар» жемтіксіз қалды. 26.09.12 http://www.gazeta.ru/sport/2012/09/26/a_4788253.shtml </ref>. УЕФА Чемпиондар Лигасының топтық кезеңінде 3 рет жеңіліс тауып және 3 рет тең нәтиже көрсетіп, жақсырақ нәтиже көрсете алмай, «[[Боруссия Дортмунд]]<nowiki/>», «[[Реал Мадрид]]<nowiki/>» және амстердамдық «[[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]<nowiki/>» клубтарынан кейін, 3 ұпаймен, соңғы орын алып, жарыспен қоштасты<ref>"Манчестер Сити" Чемпиондар Лигасымен қоштасты. 05.12.12 http://www.dni.ru/sport/2012/12/5/244696.html </ref>. Премьер-Лигадағы алғашқы жеңілісін, [[2012 жыл|2012]] жылдың [[9 желтоқсан]]ында өзінің көршілестері «[[Манчестер Юнайтед]]пен<nowiki/>» кездескенде 2:3 есебімен жеңіліп, сол кезде тапты. Сол кезден кейін, «Манчестер Сити» 9 жеңіс, 6 тең ойын және 1 жеңіліспен екінші орынға тұрақтады. Сол жеңілістен кейін, [[26 желтоқсан]]да, «Сандерлендтен» 0:1 есебімен жеңіліп, екінші жеңілісін алды. Осыдан кейін «Сити» жеңілмей, [[2013 жыл|2013]] жылдың 1[[3 қаңтар]]ында, лондондық «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналды]]<nowiki/>» 2:0 есебімен жеңіп, жеңіс сериясын бастады. Қыстық трансферде, Гуннар Нильсен<ref>Гуннар Нильсен "Манчестер Ситиден кетті". 22.12.12 http://faroesoccer.3dn.ru/publ/ostalnoe/transfery/gunnar_nilsen_pokidaet_quot_manchester_siti_quot/33-1-0-262 </ref>, Майкл Джонсон, және «[[Милан (футбол клубы)|Милан]]<nowiki/>» клубына €20 миллион бағасына [[Марио Балотелли]] атты үш ойыншы команда қатарынан кетті.[[File:Song Balotelli.jpg|thumb|Марио Балотелли, «Сити» сабында|304x304 нүкте|солға]]2012/13 маусымның екінші бөлігінде «Сити» 4-ақ жеңіліс алып, өзінің көршілестері «Манчестер Юнайтедті» 2:1 есебімен жеңіп, өш бере алса да, «Сити» «Манчестер Юнайтедтен» 11 ұпайға қалып қойып, Англия Премьер-Лигасының екінші орынында аяқтады. Бұдан басқа, «Сити» Лига Кубогында «Челсиді» жартылай финалда артта қалдыра алса да, шешуші кезеңде «[[Уиган Атлетик]]<nowiki/>» клубынан 1:0 есебімен жеңіліп, кубок иегері атана алмады. Соңында, «Сити» 2012/13 маусымында бірде-бір жүлде ала алмай, дымсыз қалды. Бұдан кейін, Роберто Манчиниді бапкерлік орнынан босатуға тура келді. Итальяндық маман орнына өзінің ассистенті Брайан Киддті уақытша қоя тұрды. Роберто Манчини кеткеннен кейін, жолақ алып, ол жолаққа «Манчестер Сити» жанкүйерлерімен қоштасу үшін: «Үш ұмытылмас жыл..Сау бол!» деп жазып, қоштасуын білдіріп кетті. Кейін «Манчестер Юнайтедтің» бас бапкері [[Алекс Фергюсон|сэр Алекс Фергюсон]], итальяндық маманның жұмысынан босатқанына қарсылығын, мынадай пікірмен білдірді:<blockquote>'''''«Манчиниді жұмысынан босатпауға да болар еді.Өйткені, команданы УЕФА Чемпиондар Лигасына шығарды, ел біріншілігінде екінші орынды алып берді, ал алдыңғы жылы Ситиді ел біріншілігінде чемпион қылып және Англия Кубогын алып, бір емес, екі жүлде алып берді. Мен бұл итальяндық маманды жұмысынан кеткеніне басында таңғалдым, бірақ кейбір басшыларының сөзіне сүйенсек, барлығы дұрыс деп ойлаймын. Ал былай, Манчини бұндай түрмен клубтан кеткені дұрыс емес деп ойлаймын»'''''</blockquote><blockquote>''© сэр Алекс Фергюсон''</blockquote>Кейіннен, клуб директор Феррано Сориано да пікірін білдірді:<blockquote>'''''«Келесі маусым осы маусымнан да сәттірек болады деп ойлаймын. Қазір жоспарласақ, біз осы алдыңғы бес жылда бес трофей ұтуымыз да мүмкін. Келесі маусымда, біз ешқандай жүлде ала алмай, кейін, лезде екі жүлде алуымыз да әбден мүмкін»'''''</blockquote><blockquote>''© Феррано Сориано''</blockquote>[[File:Manuel Pellegrini 2013.jpg|thumb|236x236px|Мануэль Пеллегрини|солға]][[2013 жыл|2013]] жылдың [[14 маусым]]ында, «Сити» «[[Малага]]ның<nowiki/>» тренері, чилилік маман [[Мануэль Пеллегрини]]ді өздерінің бас бапкері қылды<ref>РЕСМИ: Пеллегрини "Манчестер Ситидің" жаңа бапкері. 14.06.13 http://www.soccer.ru/news/346613.shtml </ref>. Ағылшындық БАҚ-тарға сенсек, «Сити» чилилік маманмен үш жылға келісім-шартқа отырып, жалақысы жылына £3,4 миллион бағасында болды. Жаңа бапкер келісімен, «Сити» жаздық трансферде жақсы ойыншылар ала білді, және команда қатарынан Райан Макгиверн, Жереми Элан, Майкон, [[Коло Туре]] және Уэйн Бридж атты ойыншылар кетті. Карим Рекик, [[Гарет Барри]], Абдул Разак басқа клубқа жалға кетті. Бұлармен қоса, командадан, Мұхаммед Әбу мен Скотт Синклерде кетіп қалды. Ал [[Карлос Тевес|Тевес]] «[[Ювентус]]<nowiki/>» клубына €9 миллион бағасына кетсе, Роке Санта Круз бен [[Роберто Манчини]]дің ұлы Филиппо тегін агент атанды. Сол жаздық трансферде, «Сити» қатарына 32-жастағы «[[Атлетико Мадрид|Атлетико]]<nowiki/>» клубының орталық қорғаушысы [[Мартин Демичелис|Мартин Демикелис]] және украиндық клуб «[[Шахтер (футбол клубы, Донецк)|Шахтер]]<nowiki/>» қатарынан Фернандиньо және де €25 миллион бағасына [[Стеван Йоветич]], испандықтар [[Хесус Навас]] пен [[Альваро Негредо]] толықты. Мануэль Пеллегрини өз маусымын, орталықафрикадағы жарыстағы екі жеңіліспен бастады. ([[2013 жыл|2013]] жылдың [[14 шілде]] күні «[[Суперспорт Юнайтед]]<nowiki/>» клубынан 2:0 есебімен жеңілсе, кейін [[18 шілде]] күні «[[АмаЗулу]]<nowiki/>» клубынан 2:1 есебімен жеңілді). Бірақ бұл жарыста, «Ситиге» Пеллегрини бапкер болған жоқ, ол белгісіз жұмыстарымымен [[Чили]]ге кеткен болатын. Бапкерлік орнын өзінің көмекшілері ала тұрды<ref>Пеллегрини бір себептермен "Манчестер Ситиден" уақытша кете тұрды. 18.07.13 http://www.euro-football.ru/article/31/1002987138_pellegrini_pokinul_sbor_manchester_siti_po_semeynyim_prichinam </ref>. Чилилік маман «Ситиде» жүлделік жолын — [[Barclays Asia Trophy]] атты бейресми жүлдесін [[27 шілде]] күні [[Гонконг]]те жеңіп алды. Полуфиналда «[[Саут Чайн]]<nowiki/>» клубына қарсы ойнап, артта қалдырса, финалда «[[Сандерленд (футбол клубы)|Сандерленд]]<nowiki/>» клубын минималды есеппен жеңіп, өзінің алғашқы жүлдесін қолына алды. Екі ойында да [[Эдин Джеко]] көзге түсе алды<ref>«Сити» төменнен жоғарыға. 27.07.13 http://www.gazeta.ru/sport/2013/07/27/a_5512797.shtml </ref>. Жаздың соңына қарай, «Сити», [[Мюнхен]] қаласында өткен, Audi Cup атты жарысқа қатысты. Ол жарыста, «Манчестер Сити» «Милан» командасына бірінші таймның өзінде, 5:0 есебімен ойсырата ұтып жатты, бірақ итальяндық клубта, қарап қалмай, бірінші таймның соңына дейін үш гол салып, ойынның тағдырын бірінші таймда шешіп тастады. Бұл ойында, «Сити» сабынан, [[Давид Сильва]], Майка Ричардс, Александар Коларов және [[Эдин Джеко]] екі гол салып, ірі есеппен жеңуге ат салысты. 5:3 есебімен, «Миланды» артта қалдырып, Audi Cup жарысының финалына шықты. Бірақ финалдық ойында, жарыс мекенінің иесі, мюнхендік «Бавариядан» 1:2 есебімен жеңіліп қалған болатын. «Сити» сабынан жалғыз голды, 61-інші минутта испандық Альваро Негредо салды. Чилилік бапкер Пеллегрини 19 тамыз күні «Ньюкасл» клубына қарсы, Англия Премьер-Лигасының бірінші турында өзінің ресми ойынын өткізді. Ол ойында, [[Давид Сильва]] ойынның басында(6-ыншы минутта) лезде гол сала білді. Кейін 20-сыншы минуттарда [[Серхио Агуэро]] есеп айырмасын ұзарта алды. Кейінірек, екінші таймда, [[Яя Туре]] мен [[Самир Насри]] бір-бір голдан салып, 4:0 есебімен доп айырмасын күшейтті. Ірі есептен кейін, Пеллегрини:<blockquote>'''''«Мен, бұл ойында жеңгенімізге өте қуаныштымын. Қуаныш, тек жеңістерді емес, команданы күшейтуді де шақыртады. Біз үшін, бұл екі жағдайда маңыздырақ. Ойыншылар бұл ойында, қалағанынша гол салды. Біз гол сала қоймай, қорғаныс жағынан да жақсы болдық, ал бұл біз үшін өте жақсы нәтиже»'''''</blockquote><blockquote>''© Мануэль Пеллегрини''</blockquote>Бұл жеңістен кейінгі ойында, «Сити» жақсы нәтиже көрсете алмады. [[25 тамыз]]да Англия Премьер-Лигасының екінші турында, жоғарғы лигаға жаңадан келген, «[[Кардифф Сити]]<nowiki/>» клубына 2:3 есебімен есе жіберіп алды. Бұл ойында, «Сити» жеңіс үшін таласпағандай болды. Өйткені, ойын соңына дейін 3:1 есебімен жеңіліп жатты. Кейін, ойын соңына қарай, Альваро Негредо доп айырмасын қысқарта алғанымен, есеп жағынан алға шығара алмады.<ref>Эдин мүлде көзге түспеді. 25.08.13 http://www.gazeta.ru/sport/2013/08/25/a_5605645.shtml </ref> Англия Премьер-Лигасының бесінші турында, «Сити», «манчестерлік дербиде», алдыңғы ойындағы тең нәтижеге қарамастан, өзінің көршілесін 4:1 есебімен жеңіп, кестеде төртінші орынға тұрақтады. [[Серхио Агуэро]] екі гол алып, [[Яя Туре]] мен [[Самир Насри]] бір-бір голдан салды, және 87-інші минутқа қарай, [[Уэйн Руни]] есепті үш доп айырмасына қысқарта алды.<ref>"Манчестер Сити" - "Манчестер Юнайтед" - 4:1: Мойес САФ-тың шаңында. 23.09.13 http://www.sport-express.ua/football/england/news/229687-manchester-siti-manchester-junajted-4-1-mojes-idet-po-stopam-fergjusona-premer-liga-5-tur.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131214031842/http://www.sport-express.ua/football/england/news/229687-manchester-siti-manchester-junajted-4-1-mojes-idet-po-stopam-fergjusona-premer-liga-5-tur.html |date=2013-12-14 }}</ref> Мануэль Пеллегрини, [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]нда, «[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]<nowiki/>», «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>», «[[Виктория (футбол клубы, Пльзень)|Виктория Пльзень]]<nowiki/>» клубтарымен бір топқа түсті. Бұл топта, «Сити», өзінің алғашқы ойынын чехиялық клубты 3:0 есебімен жеңіп, жақсы нәтижемен аяқтады. Бірақ, келесі ойында мюнхендік клуб «[[Бавария (футбол клубы)|Баварияға]]<nowiki/>» 3:1 есебімен есе жіберіп алды. «Сити» сабынан жалғыз голды, 79-ыншы минутта [[Серхио Агуэро]] салып екі доп айырмасына қысқартқан болатын. Үшінші команда, «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>» клубымен ойындары, екі ойында да «Сити» мәскеулік клубты жеңе алды. Бірінші ойында, мәскеулік клуб сабынан Зоран Тошич ойын басында «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>» клубын алға шығарған болатын, бірақ кейінірек, [[Серхио Агуэро]] есепті теңестіре алды. 42-інші минутқа қарай, тағы да [[Серхио Агуэро]], ағылшындық клубты алға шығарып, ойын тағдырын бірінші таймда шешіп тастады. Кейін, «Сити» өз алаңында, «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>» клубын 5:2 есебімен жеңіп алды. Ойында, Альваро Негредо үш гол салып, [[Серхио Агуэро]] екі гол салды. Мәскеулік клубтан, [[Сейду Думбья|Сейду Думбия]] екі гол салды. Осы ойындардан 2 жылдан кейін, [[2016 жыл|2016]] жылдың [[15 наурыз]]ында, Мануэль Пеллегрини, 1/8 финалда киевтік клуб «[[Динамо (футбол клубы, Киев)|Динамомен]]<nowiki/>» арпалыса алып, манчестерлік клубты, тарихында алғашқы рет ширек-финалға шығарған болатын. Кейін, ширек-финалда париждік «[[Пари Сен-Жермен]]<nowiki/>» клубымен қонақта 0:0 есебімен нәтижені тең ұстап, өз алаңында 1:0 есебімен [[Кевин Де Брёйне|Кевин Де Брюйне]] алға шығарып, сенсациялық оқиғаларды көбейтіп, өз тарихында бірінші рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]ның жартылай финалына шықты. Бірақ жартылай финалда, «[[Реал Мадрид]]<nowiki/>» клубынан, қонақта 1:0 есебімен жеңіліп, өз алаңында 0:0 есебімен тең ойнап, финалдық ойынға шыға алмаған болатын. [[2016 жыл|2016]] жылдың [[1 ақпан]]ында «Манчестер Сити» өзінің болашақ бапкерін, уақытынан ерте таныстырды.<ref>Жаңа бапкер — Гвардиола. 1.02.16 <nowiki>http://alaman.kz</nowiki> </ref> Манчестерлік клубтың жаңа бапкері болып — [[Хосеп Гвардиола]] атанды. [[Хосеп Гвардиола]] «Манчестер Сити» клубымен, жылына €20 миллион жалақысымен, үш жылға келісім-шартқа отырды. Және бұл бапкер, «Манчестер Ситиге» келіп, әлемдегі ең көп жалақы алатын бапкерлердің көшін бастады.Ол өзінің бейресми және алғашқы ойынын, 20 шілде күні өзінің, бұның алдында жаттықтырған клубы «[[Бавария (футбол клубы)|Баварияға]]<nowiki/>» бастады. Бұл ойында «Сити» мюнхендік клубтан 1:0 есебімен жеңілген болатын. [[Сурет:Centre d'entraînement Manchester City 20-02-15.jpg|нобай|521x521 нүкте|Манчестер Сити 2014 жылы «Манчестер Сити» стадионына іргелес орналасқан Etihad кампусындағы жаңа кешеніне көшті]] Ең алғашқы ресми ойынын, [[2016 жыл|2016]] жылдың [[13 тамыз]]ында Англия Премьер-Лигасының бірінші турында, «[[Сандерленд (футбол клубы)|Сандерленд]]<nowiki/>» клубына қарсы бастаған болатын. Бұл ойынын 2:1 есебін жеңіп, «Манчестер Ситиді» жаттықтырып бастағаннан бері алғашқы жеңісін алған болатын. Ойында, [[Серхио Агуэро]] 4-інші минутта гол соғып есеп айырмасын бір голға көбейтті. Кейіннен, қарсыластар сабынан Джермейн Дефо гол соғып есепті теңестірген болатын. Ойын соңына қарай, 87-інші минутта «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» клубынан, «Сандерлендке» жалға келген Патрик Макнейр қателесіп, өз жағына(автогол) гол салдырып алды. Содан «Ситидің» жолы болып, жеңісті іліп әкеткен еді. 10 қыркүйек күні, «манчестерлік дерби» ойынында, «[[Олд Траффорд]]<nowiki/>» алаңында Хосеп Гвардиоланың командасы, 2:1 есебімен жеңіске жетті. 15-інші минутта [[Кевин Де Брёйне|Кевин Де Брюйне]] бірінші голды соғып, есепті ашқан болатын. Кейін, 20 минуттан кейін, 36-ыншы минутта, «Ситиден» шыққан шәкірт Келечи Ихеаначо есепті ұлғайта алды. Бірақ, 42-інші минутта [[Златан Ибрагимович]] гол соғып есепті бір гол айырмасына қысқартты. Бұдан кейін, көптеген мүмкіндіктер болғанымен, есеп осы күйінде қалды. [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]нда, квалификациялық жарыстың төртінші кезеңінде, «Стяуа» клубымен бастап, бұл румындық клубты бірінші ойында, 5:0 есебімен ұтып, бір марқайып алған болатын. Екінші ойында, «Сити» өз алаңында қабылдап, 1:0 есебімен жеңіп топтық кезеңге шықты.Топтық кезеңде «Манчестер Сити», «[[Селтик]]<nowiki/>», «[[Барселона]]<nowiki/>» және менхенгладбахтық «Боруссиямен» бірге бір топқа түсті. Топта, алғашқы ойынын менхенгладбахтық «Боруссиямен» бастап, бұл немістік клубты 4:0 есебімен жеңген еді. Бұл ойында, [[Серхио Агуэро]] екі гол салып, [[Рахим Стерлинг]] пен Келечи Ихеаначо бір-бір голдан салып, «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>» клубының артынан ілескен болатын. Кейін, «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>» клубымен кездесіп, «Камп Ноу» алаңында 4:0 есебімен ұтылғанымен, өз алаңында 3:1 есебімен жеңді. Ал «Селтик» клубымен, өз алаңында да, қонақта да тең нәтижемен қайтты. Өз алаңында 1:1 есебімен аяқтаса, қонақта 3:3 есебімен теңесіп қалды. 2016 жылдың 12 желтоқсанында, [[Хосеп Гвардиола]] «Манчестер Ситиді» үш жыл қатарынан, 1/8 финалына шығарды. 1/8 финалда «Манчестер Ситидің» қарсыласы «[[Монако (футбол клубы)|Монако]]<nowiki/>» болды. 2017 жылдың 21 ақпанында, «Манчестер Сити» «[[Монако (футбол клубы)|Монако]]<nowiki/>» клубын, 5:3 есебімен ұтып, УЕФА Чемпиондар Лигасының ең нәтижелі бірінші ойыны болды. 26-ыншы минутта Рахим Стерлинг есеп ашты, кейін Радамель Фалькао мен Киллиан Мбаппе есепті 1:2 қылып, алға шығарды. Екінші таймның 58-інші минутында [[Серхио Агуэро]] есепті теңестірді, бірақ кейіннен бес минуттан Радамель Фалькао гол салып, есепті 2:3 қылып, ойынды қыздырған болатын. Уақыт өте келе «Сити» ойыншылары қарап қалмай, он минут ішінде есепті 5:3 қылды. Ат салысқандар болып, [[Серхио Агуэро]], Джон Стоунз және Лерой Сане атанды. Бұдан кейін, жауапты матч «Манчестер Сити», француздық клубтан 3:1 есебімен жеңіліп қалып, келесі кезеңге шыға алмады. «Сити» қатарынан жалғыз голды Лерой Сане салды. [[Сурет:Taunton Holiday Inn - Ellisons WSM3.JPG|нобай|359x359 нүкте|Манчестер Сити клубының автобусы]] 23 сәуір күні, Англия Кубогының жартылай финалында «Сити» «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]<nowiki/>» клубына қарсы ойнады. «Манчестер Ситиді» 62-інші минутта [[Серхио Агуэро]] алға шығарғанымен, 71-інші минутта [[Начо Монреаль]] есепті теңестіріп, ойын соңында қосымша таймдар ойнатуға тура қылды. 101-інші минутта, [[Алексис Санчес]] «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналды]]<nowiki/>» алға шығарып, финалдық ойынға жолдама алып берді. Осымен, «Сити» жүлделерге деген мүмкіндерден айырылып қалды. [[Хосеп Гвардиола]] 2016/17 маусымында, 21 мамырда «[[Уотфорд (футбол клубы)|Уотфорд]]<nowiki/>» клубын 5:0 есебімен жеңіп, «Манчестер Ситимен» Англия Премьер-Лигасының кестесінде, үшінші орында аяқтады. [[Кевин Де Брёйне|Кевин де Брюйне]] — 18 голдық паспен, ең көп голдық пас берген ойыншы атанды. «Манчестер Сити» командасы 2017/18 маусымында 18 ойын қатарынан жеңіліс таппай, [[Англия Премьер-лигасы]]ның рекордын жаңартты. Бұған дейінгі рекорд «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]<nowiki/>» командасының қойнында болатын. Олар 2003/04 маусымында 13 ойын қатарынан жеңіс тауып рекорд қойған болатын. [[Серхио Агуэро]], 2017/18 маусымында, 181 голмен «Манчестер Сити» тарихындағы ең үздік бомбардир атанды. Бұған дейінгі үздік бомбардир атағын иемденген — Эрик Брук. Ол «Сити» сабында 177 гол салған еді. 2021 жылдың 19 сәуірінде 12 еуропалық клубтың арасында Манчестер Ситидің [[Суперлига (футбол)|Еуропа Суперлигасының]] негізін қалаушы болғаны жарияланды. Бірақ спорт шенеуніктері мен жанкүйерлердің наразылығына байланысты, келесі күні Манчестер Сити ресми түрде Еуропа Суперлигасынан шығатынын жариялады. 2020/21 маусымында «Манчестер Сити» [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасы]] финалына тарихында алғаш рет шығып, өзінің жерлестері «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» футбол клубымен ойнады. Бірақ өкінішке орай, Порту қаласындағы «Драган» алаңында жерлестеріне 0:1 есебімен есе жіберді.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.championat.com/football/news-4362185-chelsi-obygral-manchester-siti-i-stal-pobeditelem-ligi-chempionov-sezona-2020-2021.html|title=«Челси» обыграл «Манчестер Сити» и стал победителем Лиги чемпионов сезона-2020/2021|author=Алексей Ласнов|website=www.championat.com|access-date=2021-06-11}}</ref>. Der Spiegel журналының 2022 жылдың сәуіріндегі қосымша есебінде, сыртқа шығып кеткен ішкі құжаттарға сүйене отырып, Абу-Даби иелері бұрын клубқа Etihad және Etisalat сияқты әмірлік компаниялары демеушілік төлемдер ретінде жасырын төлемдер жасаған (клуб сәтті қорғады деген талап)  2020 жылы CAS);  Шейх Мансурдың Абу-Даби Юнайтед тобы (ADUG) кәмелетке толмаған ойыншылардың клубпен келісім шартқа отыруы үшін жанама түрде төлеген;  және клуб [[Роберто Манчини]] мен Мансурдың «Аль-Джазира» клубы арасындағы жалған келісім-шартты бұрынғы менеджерге жалақысына қосымша үлкен өтемақы төлеу үшін пайдаланды деген болжам бар. Ол сондай-ақ осы үш істің соңғы үш жыл ішінде Премьер-Лиганың тергеуінде болғанын мәлімдеді. Жауап ретінде клуб бұл мәлімдемелерді шындыққа жанаспайды және клубтың беделі мен тұтастығына нұқсан келтіру әрекеті ретінде жоққа шығарды. «Сити» «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульмен]]<nowiki/>» тағы бір жақын титулдық жарыстан кейін 2021–22 жылдары өзінің лига титулын қайтадан сақтап қалды; бес маусымда төрт рет [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-лига]] жеңімпазы атанды. «Ситидің» тағы бір жағдайында соңғы екі ойында төрт ұпай қажет болған Сити екі ойында да екі гол айырмашылығымен артта қалды, тек сыртта «[[Вест Хэм Юнайтед|Вест Хэммен]]<nowiki/>» 2-2 тең ойынға және 3-2 есебімен жеңіске жетті. Маусымның соңғы шешуші ойыны өз үйінде «[[Астон Вилла]]ға<nowiki/>» қарсы ойындағы салынған соңғы үш голдың барлығы 76-шы және 81-ші минуттар арасындағы бес минуттық [[Блиц (шахмат)|блицте]] «[[Этихад Стэдиум|Этихад]]<nowiki/>» стадионында 1999 жылғы плей-офф финалында Джиллингхэмге қарсы және 2011-12 маусымының тарихты ойынның соңғы минутында өзгерте білген Премьер-Лигадағы атақты жеңісімен қатар жүретін сәттерде соғылды. 2022 жылдың қысқы және жазғы трансфер маусымында негізгі ойыншылардан Англияның қазіргі чемпионы ешкімді жоғалтпады. Ия,«Манчестер Ситиден» «[[Атлетико Паранаэнсе|Атлетико Паранаэнсқа]]<nowiki/>» ауысқан [[Фернандиньо]] (еркін агент ретінде) кетті, бірақ оның орнына «'''қалалықтар'''» «[[Лидс Юнайтед]]тен<nowiki/>» [[Калвин Филлипс]]ті 50,00 миллион еуроға алды. Және «[[Боруссия Дортмунд]]<nowiki/>» клубынан 60,00 еуро бағасына алынған [[Эрлинг Холанд|Эрлинг Холланд]] келіп, «Сити» шабуылын қауіптірек қылды, әрі еселей түсті. Екеуінен басқа, тағы «Манчестер Сити» [[Арминия (футбол клубы, Билефельд)|Арминиядан]] Штефан Ортега Морено атты қақпашыны тегін алды. Бұл қақпашы 29 жастағы қақпашы Закари Штеффенмен екінші нөмір болу құқығы үшін бәсекелесуге тырысады. Сондай-ақ, Хулиан Алварес қосылды. «[[Ривер Плейт]]<nowiki/>» сабында 25 ойында 18 гол соққан 22 жастағы шабуылшыны «'''қалалықтар'''» қыста сатып алған болатын(€20,00 млн), бірақ артынша Ривер Плейт клубына жарты жылға кері жалға беріле тұрған болатын. 2022 жылдың жазғы трансфер маусымында Жезус пен Фернандиньодан басқа, тағы [[Александр Владимирович Зинченко|Олександр Зинченко]](«Арсенал», €35,7 млн) мен [[Рахим Стерлинг]](«Челси», €56,00 млн) өз клубтарын ауыстырған болатын. Манчестер Ситидегі тұрақты бәсекелестік артықшылық дәуірі Fair Play (FFP) Қаржылық ережелерін бұзды деген айыптаулармен сәйкес келді. 2020 жылы Спорттық Төрелік Сот (CAS) УЕФА-ның клубқа қатысты санкциялары ақталмады деп шешіп, "Ситидің" Екі жылдық Еуропалық тыйымын жойды.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-67</ref> 2023 жылы Премьер-Лига Манчестер Ситиге тағылған айыптар бойынша өзінің тергеуін жариялап, клубты 2017/18 маусымына дейін FFP ережелерін 115 бұзды деп айыптады.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-68</ref> «Манчестер Сити» 2023/24 маусымында 1992 жылдан бастап есептегенде, Англия футболының тарихында алғаш рет қатарынан төртінші рет [[Футболдан Англия чемпионаты|Англия Премьер-Лигасын]] жеңіп алған алғашқы клуб болды. Осыған дейін «Манчестер Юнайтед» тек қана үш рет қатарынан жеңімпаз атанған болатын. Англиядағы 4-in-a-Row(қатарынан төрт рет) ұранын орындаған әзірше жалғыз клуб атанды. Команда тағы да 2024/2025 маусымын чемпиондық жеңу үшін фаворит ретінде бастады, бірақ бірден қиындықтарға тап болды. Лиганың 10-шы турында «Манчестер Сити» сенсациялық түрде «Борнмуттан» 2:1 есебімен жеңіліп қалды. Келесі раундта Азаматтар сол есеппен Брайтоннан жеңілді. 12-ші раунд Тоттенхэмнің жеңілісімен есте қалды (0:4). Ливерпульмен негізгі кездесу де Пеп Гвардиола командасына ешқандай ұпай әкелмеді - матч мерсисайдтардың 2:0 жеңісімен аяқталды. «Ситидің» құлдырауы алғаш рет жаңа форматта өтіп жатқан Чемпиондар лигасында да байқалды. Лига кезеңінің 4-ші турында клуб Рубен Аморимның «Спортингінен» 4:1 есебімен жеңіліс тапты. 5-ші турда «Манчестер Сити» «Фейеноордпен» тең ойнап, матчтың ең соңында 3 гол айырмашылығын жоғалтып алды. Ювентуспен (2:0) және Пари Сен-Жерменмен (4:2) матчтардағы жеңілістерден кейін, Азаматтар лигадан кету аймағына түсті. Осылайша, 2025 жылдың қаңтарында Гвардиола командасы Англия чемпионатының үздік 4-тігіне кірмей, Чемпиондар лигасында 25-ші орынға жайғасты. Лига кезеңінің соңғы турында «Клуб Брюгге» командасын 3:1 есебімен жеңген «Ман Сити» Чемпиондар лигасының плей-офф кезеңіне өз орнын қамтамасыз етті. Плей-офф кезеңінде Гвардиоланың командасы «Реал Мадридті» жалпы 3:6 (2:3, 3:1) есебімен жеңді.<ref>https://www.mancity.com/news/mens/real-madrid-v-manchester-city-away-february-2025-63875589</ref> 2025 жылдың 17 мамырында команда 2024/25 жылғы Англия Кубогының финалында «Кристал Пэласқа» қарсы 1-0 есебімен жеңілді.<ref>https://www.rbc.ru/sport/17/05/2025/6828c0949a79475362427318</ref> 2025/26 маусымында «Сити» екі кубокты жеңіп алды: Англия Лига Кубогы (финалда «Арсеналды» 2-0 есебімен жеңді<ref>https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/401859837/manchester-city-arsenal</ref>) және Англия Кубогы (финалда «[[Челси (футбол клубы)|Челсиді]]<nowiki/>» 1-0 есебімен жеңді<ref>https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/401867655/manchester-city-chelsea</ref>). Олар лигада екінші орын алып, «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналға]]<nowiki/>» жеңілді.<ref>https://www.premierleague.com/en/news/4662306/arsenal-end-22-year-wait-for-premier-league-title/</ref> Чемпиондар Лигасында олар 1/8 финалда «Реал Мадридке» жалпы есеппен 1-5 (0-3<ref>https://www.espn.com.au/football/match/_/gameId/401862645/manchester-city-real-madrid</ref>, 1-2<ref>https://www.espn.co.uk/football/match/_/gameId/401862647/real-madrid-manchester-city</ref>) есебімен жолдан шығып қалды. 2026 жылдың 22 мамырында «Сити» Гвардиоланың маусым соңында клубтан кететінін растады.<ref>[https://www.mancity.com/citytv/mens/Guardiola:%20What%20a%20time%20we%20have%20had%20together! https://www.mancity.com/citytv/mens/Guardiola:%20What%20a%20time%20we%20have%20had%20together!]</ref>Клубтағы 10 жыл ішінде ол 20 кубок жеңіп алды: 6 [[Ағылшын Премьер-лигасы|Англия Премьер-лигасының титулы]], 3 Англия Кубогы, 5 Англия Лигасының Кубогы, 3 Англия Коммуналдық Шилдс, 1 [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасы]], 1 [[УЕФА Суперкубогы]] және 1 ФИФА клубтық әлем кубогы.<ref>https://www.mancity.com/citytv/mens/Every%20trophy%20lift%20under%20Pep%20Guardiola</ref> == Команданың негізгі түсі, жейдесі және логотипі == [[Сурет:A6-EYE Etihad A332 FRA Manchester City Livery (39956611433).jpg|нобай|459x459 нүкте|Манчестер Ситидің стадионы мен жейдесін Etihad Airways компаниясы 2009 жылдан бері демеушілік етеді]] Манчестер Ситидің үй жейдесінің түсі көк және ақ. Қонақтағы жейде дәстүрлі түсі қызыл-қоңыр немесе (1960 жылдардан бастап) қызыл және қара болды;  дегенмен, соңғы жылдары бірнеше түстер қолданыла бастады.Клубтың үй жейдесінің түсінің шығу тегі анық емес, бірақ клубтың 1892 жылдан бері немесе одан да ертерек көгілдір түсті кигені туралы дәлелдер бар. 1940 жылдары шыққан «Әйгілі футбол клубтары – Манчестер Сити» атты кітабында Вест Гортонның (Сент-Маркс) бастапқыда қызыл және қара түсте ойнағанын көрсетеді және 1884 жылғы есептерде ақ крест бейнеленген қара жейде киген команда сипатталып, клубтың шығу тегі көрсетілген. Жиі қолданылатын қызыл және қара түсті жейде бұрынғы менеджер көмекшісі Малкольм Эллисоннан шыққан, ол Миланның түстерін қабылдау Ситиді даңққа шабыттандырады деп сенді. Эллисонның бұл теориясы қазіргі уақытта да жұмыс істейді, ағымдағы маусымда (2022/23) қайта іске аспақ ойда бар. «Сити» 1969 жылы Англия кубогының финалында, 1970 жылы Лига кубогының финалында және 1970 жылы Еуропа Кубогының Жеңімпаздары Кубогының финалында қызыл және қара жолақтарда жеңіске жетті. Қала 2016 жылы қолданысқа енгізілген қазіргі төсбелгіне дейін көйлектеріне үш басқа белгіні тағып келген. Біріншісі, 1970 жылы енгізілген, 1960 жылдардың ортасынан бері клубтың ресми құжаттамасында қолданылған дизайнға негізделген.  Ол клубтың атауы бар шеңбердің ішінде ағымдағы белгі сияқты қалқанды (соның ішінде Манчестер қаласының гербіне негізделген кемені) пайдаланатын дөңгелек белгіден тұрды.  1972 жылы бұл қалқанның төменгі жартысын Ланкаширдің қызыл раушанымен ауыстырған вариациямен ауыстырылды.  1976 жылы қару-жарақ колледжі геральдикалық төсбелгіні Сити қолдануы үшін Ағылшын футбол лигасына берді.  Белгі қызыл раушанның үстіндегі таныс кемеден тұрды, бірақ қалқанның орнына дөңгелек құрылғыда («''А roundel per fess lauzure'' және ''argent in a argent in a roundel per fess lazur'' және ''argent in a argent in a lazoned'') үш діңгекті кеме желкендері ұшып бара жатқан немесе түбінде тікенді және тұқым себілген раушан гүлі бар. «Манчестер Сити» ірі кубок финалында ойнаған жағдайларда, клуб ірі іс-шарада қаланы таныстырудың мақтаныш белгісі ретінде Манчестер қаласының қолының белгісі бар жейделерді киді.  Бұл тәжірибе ойыншылардың жейделерінде әдетте ешқандай белгі болмайтын уақыттан пайда болды. Содан бері клуб тәжірибеден бас тартты;  2011 жылғы [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогының]] финалында 21-ші ғасырда алғаш рет Сити арнайы аңызбен жазылған кәдімгі төсбелгіні пайдаланды, бірақ Манчестердің елтаңбасы ойыншылардың жейделерінің артқы жағындағы сандарға шағын монохромды логотип ретінде енгізілген. 1997 жылы клубтың жаңа төсбелгісі қабылданды, нәтижесінде бұрынғы белгі сауда белгісі ретінде тіркеуге жарамсыз болды. Бұл белгі Манчестер қаласының қолына негізделген және алтын бүркіттің алдындағы қалқаннан тұрды. Бүркіт — Манчестер қаласының ескі геральдикалық символы;  1958 жылы қаланың төс белгісіне алтын бүркіт қосылды (бірақ содан бері алынып тасталды), ол өсіп келе жатқан авиация саласын білдіреді.  Қалқанның жоғарғы жартысында Манчестер кеме каналын бейнелейтін кеме бар, ал төменгі жартысындағы үш қиғаш жолақ қаланың үш өзенін – Ирвелл, Ирк және Медлокты бейнелейді.  Төсбелгінің төменгі жағында латын тілінен аударғанда «''Шайқастағы мақтаныш''» деп аударылатын «''Superbia in Proelio''» ұраны бейнеленген.  Бүркіт пен қалқанның үстінде үш жұлдыз бар, бұл таза сәндік болып танылды. 2015 жылдың 15 қазанында, 1997 жылғы төсбелгінің дизайнына қатысты жанкүйерлер тарапынан бірнеше жылдар бойы сынға ұшырағаннан кейін, клуб клуб төсбелгісін елемеу және жаңа дизайнды енгізу туралы жанкүйерлермен кеңес өткізуге ниетті екенін жариялады. Консультациядан кейін клуб 2015 жылдың қараша айының аяғында клубтың ағымдағы төсбелгісі уақыт өте келе ескі, дөңгелек нұсқалар стилінде жасалған жаңа нұсқамен ауыстырылатынын хабарлады. Жаңа белгі болып табылатын дизайн 2015 жылдың 26 ​​желтоқсанында IPO арқылы ресми ашылуына екі күн қалғанда, дизайн 22 желтоқсанда сауда белгісі болған кезде байқаусызда ағып кетті. Жаңа дизайн 26 желтоқсанда Сандерлендке қарсы клубтың өз алаңындағы матчында ресми түрде таныстырылды. === Жейдені шығарушы компания және жейдедегі серіктестер === {| class="wikitable" !Уақыты !{{comment|ЖШ|Жейдені шығаратын компания}} !Жейдедегі серіктес (кеудедегі) !Жейдедегі серіктес (жеңіндегі) |- |1974-1982 | rowspan="4" |Umbro | ''Серіктессіз'' | rowspan="12" | ''Серіктессіз'' |- |1982-1984 |Saab |- |1984-1987 |[[Philips]] |- |1987-1997 | rowspan="2" |Brother |- |1997-1999 |Kappa |- |1999-2002 | rowspan="2" |Le Coq Sportif |Eidos |- |2002-2003 | rowspan="2" |First Advice |- |2003-2004 | rowspan="2" |[[Reebok]] |- |2004-2007 | rowspan="2" |Thomas Cook |- |2007-2009 |Le Coq Sportif |- |2009-2013 |Umbro | rowspan="5" |Etihad Airways |- |2013-2017 | rowspan="2" |[[Nike]] |- |2017-2019 | rowspan="2" |Nexen Tire |- |2019-2023. | rowspan="2" |[[Puma (компания)|Puma]] |- |2023-қ.д. |OKX |} {| class="wikitable" |+ !Жейде өндірушісі !Жыл !Келісілді !Келісімшарт !Құны !Ескертпе |- |Le Coq Sportif |2007-2009 |13 мамыр 2007 |2007-2011 (4 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]2,5 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-80</ref> |Umbro келісімшартымен ауыстырылды |- |Umbro |2009-2013 |4 маусым 2009 |2009-2019 (10 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]2,5 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-80</ref> |Umbro келісімшарты 2013 жылы Nike бас компаниясына берілді |- |[[Nike]] |2013-2019 |4 мамыр 2009 |2013-2019 (6 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]20 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-81</ref> | |- |[[Puma (компания)|Puma]] |2019-2029 |28 ақпан 2019 |2019-2029 (10 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]65 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-82</ref> | |} == Құрамы == === Негізгі құрам === : ''2025 жылдың 1 ақпанына сәйкес'' {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:90%" ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="30" |№ ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="200" |Ойыншы ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="85" |Азаматтығы ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="140" |Туған күні ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="250" |Бұрынғы клуб |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Қақпашылар |- |1 |Джанлуижджи Доннарумма |{{flagicon|Италия}} |[[25 ақпан]] [[1999 жыл|1999]] | style="text-align:left;" | {{flagicon|Франция}} [[Пари Сен-Жермен]] |- |13 |Маркус Беттинелли |{{flagicon|Англия}} |[[24 мамыр]] [[1992 жыл|1992]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] |- |28 |[[Херонимо Рульи]] |{{flagicon|Аргентина}} |[[20 мамыр]] [[1992 жыл|1992]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Олимпик Марсель]] |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Қорғаушылар |- |3 |[[Рубен Диаш]] |{{flagicon|Португалия}} |[[14 мамыр]] [[1997 жыл|1997]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Португалия}} [[Бенфика]] |- |6 |[[Марк Гехи|Марк Геи]] |{{flagicon|England}} |[[13 шілде]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Кристал Пэлас (футбол клубы)|Кристал Пэлас]] |- |21 |Райан Аит-Нури |{{flagicon|Алжир}} |[[6 маусым]] [[2001 жыл|2001]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Вулверхэмптон Уондерерс|Вулверхемптон Уондерерс]] |- |22 |Витор Рейс |{{flagicon|Бразилия}} |[[12 қаңтар]] [[2006 жыл|2006]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Бразилия}} [[Палмейрас]] |- |24 |Йошко Гвардиол |{{flagicon|Хорватия}} |[[23 қаңтар]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Германия}} [[РБ Лейпциг]] |- |27 |[[Матеус Нунес|Матеуш Нунес]] |{{flagicon|Португалия}} |[[27 тамыз]] [[1998 жыл|1998]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Вулверхэмптон Уондерерс|Вулверхемптон Уондерерс]] |- |45 |Абдукодир Хусанов |{{flagicon|Өзбекстан}} |[[29 ақпан]] [[2005 жыл|2005]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Ланс (футбол клубы)|Ланс]] |- |61 |Кейден Бретуейт |{{flagicon|Англия}} |[[8 ақпан]] [[2008 жыл|2008]] | style="text-align:left;" | клуб шәкірті |- |82 |[[Рико Луис|Рико Льюис]] |{{flagicon|Англия}} |[[10 қазан]] [[2001 жыл|2001]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |97 |Джошуа Уилсон-Эсбранд |{{flagicon|England}} |[[26 желтоқсан]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Жартылай қорғаушылар |- |5 |Эллиот Андерсон |{{flagicon|Англия}} |[[6 қараша]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Ноттингем Форест]] |- |8 |[[Матео Ковачич]] |{{flagicon|Хорватия}} |[[6 мамыр]] [[1994 жыл|1994]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] |- |10 |[[Райан Шерки]] |{{flagicon|Франция}} |[[17 тамыз]] [[2003 жыл|2003]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Олимпик Лион]] |- |11 |[[Жереми Доку]] |{{flagicon|Бельгия}} |[[27 мамыр]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Ренн (футбол клубы)|Ренн]] |- |28 |Джаден Хаскей |{{flagicon|Англия}} |[[17 желтоқсан]] [[2005 жыл|2005]] | style="text-align: left;" |клуб шәкірті |- |30 |Клаудио Эчеверри |{{flagicon|Испания}} |[[2 қаңтар]] [[2006 жыл|2006]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Аргентина}} [[Ривер Плейт]] |- |32 |Аюб Буадди |{{flagicon|Марокко}} |[[2 қазан]] [[2007 жыл|2007]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Лилль (футбол клубы)|Лилль]] |- |33 |Нико О’Райли |{{flagicon|Англия}} |[[21 наурыз]] [[2005 жыл|2005]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |52 |Джереми Монга |{{flagicon|Англия}} |[[10 шілде]] [[2009 жыл|2009]] |style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |69 |Флойд Самба |{{flagicon|Франция}} |[[15 қаңтар]] [[2009 жыл|2009]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |— |[[Энцо Фернандес]] |{{flagicon|Аргентина}} |[[17 қаңтар]] [[2001 жыл|2001]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Шабуылшылар |- |9 |[[Эрлинг Холанд|Эрлинг Холланд]] |{{flagicon|Норвегия}} |[[21 шілде]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Германия}} [[Боруссия Дортмунд]] |- |42 |Антуан Семенио |{{flagicon|Гана}} |[[7 қаңтар]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Борнмут (футбол клубы)|Борнмут]] |- |56 |Райан Макейду |{{flagicon|Англия}} |[[24 маусым]] [[2008 жыл|2008]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |47 |[[Фил Фоден]] |{{flagicon|Англия}} |[[28 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |— |Аллан |{{flagicon|Бразилия}} |[[19 сәуір]] [[2004 жыл|2004]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Бразилия}} [[Палмейрас]] |- |— |Илиман Ндиай |{{flagicon|Сенегал}} |[[6 наурыз]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]] |} === Жаңадан қосылғандар === {| class="wikitable" ! width="50" |{{comment|Лау.|Лауазымы}} ! width="200" |Ойыншы ! width="200" |Ескі клубы !Баға |- !{{comment|Қ|Қорғаушы}} !{{flagicon|Египет}} [[Омар Мармуш]] !{{flagicon|Германия}} [[Айнтрахт (футбол клубы, Майндағы Франкфурт)|Айнтрахт Франкфурт]] !75,00 млн € |- !{{comment|ОЖҚ|Орталық жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Өзбекстан}} Абдукодир Хусанов !{{flagicon|Франция}} [[Ланс (футбол клубы)|Ланс]] !40,00 млн € |- !{{comment|ЖҚ|Жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Бразилия}} Витор Рейс !{{flagicon|Бразилия}} [[Палмейрас]] !37,00 млн € |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Бразилия}} [[Савио|Савиньо]] !{{flagicon|Франция}} Труа !37,00 млн € |- !{{comment|ОҚ|Орталық қорғаушы}} !{{flagicon|Сьерра-Леоне}} Жұма Ба !{{flagicon|Испания}} [[Реал Вальядолид]] !6,00 млн € |- !{{comment|ОЖҚ|Орталық жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Сьерра-Леоне}} [[Илкай Гүндоған]] !{{flagicon|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]] !тегін |} === Қатардан кеткендер<ref name=":0">https://www.transfermarkt.com/manchester-city/rekordabgaenge/verein/281/saison_id/2021</ref> === {| class="wikitable" ! width="50" |{{comment|Лау.|Лауазымы}} !width=200|Ойыншы !Жасы ! width="200" |Жаңа клубы !Баға |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Аргентина}} [[Хулиан Альварес|Хулиан Алварес]] !25 !{{flagicon|Испания}} [[Атлетико Мадрид]] !75,00 млн € |- !{{comment|СҚ|Сол жақтағы қорғаушы}} !{{flagicon|Португалия}} [[Жуан Канселу]] !30 !{{flagicon|Сауд Арабиясы}} [[Әл-Хилал (футбол клубы, Эр-Рияд)|Әл-Хиләл]] !25,00 млн € |- !{{comment|Қ|Қақпашы}} !{{flagicon|Англия}} Тейлор Харвуд-Беллис !22 !{{flagicon|Англия}} [[Саутгемптон (футбол клубы)|Саутгемптон]] !23,00 млн € |- !{{comment|ОЖҚ|Орталық жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Испания}} Серхио Гомес !23 !{{flagicon|Испания}} [[Реал Сосьедад|Реал-Сосьедад]] !9,00 млн € |- !{{comment|ОЖҚ|Орталық жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Англия}} Томми Дойл !22 !{{flagicon|Англия}} [[Вулверхэмптон Уондерерс|Вулверхемптон]] !5,00 млн € |} == Директорлар кеңесі == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" [[Сурет:Khaldoon Al Mubarak.jpg|нобай|Команда төрағасы '''Халдун Әл Мубарак''']] |- !Лауазымы !Аты |- |align="left"|Төрағасы |align="left"| |- |align="left"|Директор |align="left"| |- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| |- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| |- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| |- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| |- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| |} == Корпоративтік басқарушылары == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" |- !Лауазымы !Аты |- | align="left" |Атқарушы директоры | align="left" | |- | align="left" |Коммерциялық директоры | align="left" | |- | align="left" |Спорттық директоры | align="left" | |- | align="left" |Операциялар департаментінің директоры | align="left" | |- | align="left" |Академияның директоры | align="left" | |- | align="left" |City Football Group директоры | align="left" | |} == Бапкерлік штаб == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" |- !Лауазымы !Аты |- | align="left" |Бас бапкер | align="left" | |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" | |- |Бас бапкердің көмекшісі | |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" | |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" | |- | align="left" |Қақпашылар басшысы | align="left" | |- |align="left"|Қақпашылар бапкері |align="left"| |- | align="left" |Фитнес ретіндегі бапкері | align="left" | |- | align="left" |Академия басшысы | align="left" | |- |align="left"|Ж-23 менеджері |align="left"| |- |align="left"|Ж-23 менеджердің көмекшісі |align="left"| |- |align="left"|Ж-23 қақпашылар бапкері |align="left"| |- |align="left"|Ж-18 академия менеджері |align="left"| |- |align="left"|Ж-18 академия менеджерінің көмекшісі |align="left"| |- |align="left"|Ж-18 қақпашылар бапкері |align="left"| |- |align="left"|Бірінші скаут |align="left"| |} == Бас бапкерлері == ''Бұл жерде ең кемі 1 ірі жүлде жеңіп алған бапкерлер көрсетілді'' {| class="wikitable" ! rowspan="2" |Аты-жөні ! rowspan="2" |Жаттықтырған жылдары ! colspan="5" |Көрсеткіштері ! rowspan="2" |Алған жүлделері |- !{{comment|ОС|Ойын саны}} !{{comment|Ж|Жеңіс}} !{{comment|Т|Тең}} !{{comment|Ж|Жеңіліс}} !Жеңіс %-ы&nbsp; |- |{{flagicon|Шотландия}} Том Мали |1902—1906 |150 |89 |22 |39 |59,33 |1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Англия}} Уилф Уайлд |1932—1946 |352 |158 |71 |123 |44,89 |1 Бірінші дивизион чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Шотландия}} Лес Макдауелл |1950—1963 |592 |220 |127 |245 |37,16 |1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Англия}} Джо Мерсер |1965—1971 |340 |149 |94 |97 |43,82 |1 Бірінші дивизион чемпионы, 1 Екінші дивизион чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]], 1 [[УЕФА Кубок иелері кубогы]] |- |{{flagicon|Англия}} Тони Бук |1973—1980 |269 |114 |75 |80 |42,38 |1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Италия}} Роберто Манчини |2009—2013 |191 |113 |38 |40 |59,16 |1 [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-Лига]] чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Чили}} Мануэль Пеллегрини |2013—2016 |167 |100 |28 |39 |59,88 |1 [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-Лига]] чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Испания}} Пеп Гвардиола |2016—2027 |472 |349 |57 |66 |72,67 |6 [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-Лига]] чемпионы, 2 [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогі]], 4 Англия Лигасының кубогы, 1 [[УЕФА Чемпиондар лигасы 2022/23|УЕФА Чемпиондар лигасы]], 1 [[УЕФА Суперкубогы 2023|УЕФА Суперкубогі]], 1 [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі|ФИФА Клубтар арасындағы әлем чемпионаты]] |} == Стадион == ''Негізгі мақала: [[Этихад Стэдиум]]'' [[Сурет:Etihad Stadium.jpg|нобай|436x436 нүкте|[[Этихад Стэдиум|Сити оф Манчестер]] және Этихад Стэдиум, 2003-тен бергі негізгі алаңы]] Манчестер қаласының шығысындағы «'''Сити оф Манчестер'''» стадионы, демеушілік себептермен 2011 жылдан бастап Etihad стадионы ретінде белгілі, Манчестер Сити Кеңесінен 200 жылға жалға алынған. 2002-03 маусымына дейін клубтың негізгі алаңы «'''Мейн Роуд'''» болды.«Манчестер Сити» стадионға көшпес бұрын оны футболға айналдыру үшін 30 миллион фунт стерлингтен астам қаражат жұмсады, алаң төмен түсірілді, оның айналасына тағы бір қабат қосылды және жаңа Солтүстік стенд салынды. Жаңа стадиондағы алғашқы матч жолдастық кездесуде Барселонаны 2:1 есебімен ұтты. Оңтүстік стендтегі 7000 орындық үшінші деңгей 2015-16 футбол маусымының басында аяқталды. Ағымдағы сыйымдылық 53,97 құрайды. Солтүстік стендтің үшінші деңгейінде жоспарлаудың келісімі бар және ол бойынша жұмыс 2017 жылға қарай басталып, сыйымдылықты 61000 -ға жеткізбек.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-146</ref> 1880-1887 жылдар аралығында бес стадионда матч өткізгеннен кейін, өз алаңы '''Хайд Роуд''' футбол алаңында 36 жыл қоныстанды.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-147</ref> 1920 жылы Хайд Роуд алаңының негізгі стендінде өрт болып, 84000 сыйымдылығы бар «'''Мейн Роуд 3'''» алаңына көшті. Бірнеше жыл өткен соң, дизайнерлері «Солтүстік Уэмбли» деп атап кеткен алаң '''Мейн Роуд''' 1934 жылы 3 наурызда Сток Ситиге қарсы Англия Кубогының матчына 84 569 адам тіркеліп рекорд орнатты.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-148</ref> '''Мейн Роуд''' 80 жылда бірнеше рет қайта өңделді, ал 1995 жылға қарай оның сыйымдылығы 32000-ға дейін шектелді, бұл жәйт 2003 жылы Сити оф Манчестер алаңына көшуге итермелеген болатын. '''Сити оф Манчестер''' 2011 жылы '''[[Этихад Стэдиум]]''' деп аталды [149] == Жүлделері == === Ұлттық жүлделер === * '''Англия чемпионы''' ''^{10 рет}'': ''1936/37, 1967/68, 2011/12, 2013/14, 2017/18, 2018/19, 2020/21, 2021/22, 2022/23, 2023/2024'' '''''Күміс алқа''' ^{6 рет}: 1903/04, 1920/21, 1976/77, 2012/13, 2014/15, 2019/20'' * '''Англия кубогінің иегері''' ''^{7 рет}'': ''1904, 1934, 1956, 1969, 2011, 2019, 2023'' '''''Финалист''' ^{6 рет}: 1926, 1933, 1955, 1981, 2013, 2024'' * '''Англия лигасы кубогінің иегері''' ''^{8 рет}'': ''1970, 1976, 2014, 2016, 2018, 2019, 2020, 2021'' '''''Финалист''' ^{1 рет}: 1974'' * '''Англия Суперкубогінің иегері''' ''^{6 рет}'': ''1937, 1968, 1972, 2012, 2018, 2019'' '''''Финалист''' ^{6 рет}: 1934, 1956, 1969, 1973, 2011, 2014, 2023'' * '''Толыққанды мүшелер клубы''' ''^{6 рет}: 1986'' === Халықаралық === * '''УЕФА Кубок иелері кубогы''' ^{''1 рет''}: ''1970'' * '''УЕФА Чемпиондар Лигасы''' ^{''1 рет''}'': 2023 '''Финалист''' ^{1 рет''':'''} 2021'' * '''УЕФА Суперкубогі''' ^{''1 рет''}'': 2023'' * '''ФИФА Клубтық әлем чемпионаты'''^{''1 рет''}: ''2023'' == УЕФА рейтингіндегі қазіргі орны == ''2024 жылдың 04 маусымына сәйкес''<ref>https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/country/seasons/?year=2024</ref> {| class="wikitable" |+ !Орын !Клуб аты !Мемлекеті !2023-24 ұпайы !Жалпы ұпайы !Ұлттық ұпайы |- |'''1''' |Манчестер Сити |{{flagicon|Англия}} |28.000 | '''148.000''' |17.375 |- |2 |[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]] |{{flagicon|Германия}} |28.000 | '''144.000''' |21.000 |- |3 |[[Реал Мадрид]] |{{flagicon|Испания}} |34.000 | '''136.000''' |16.062 |- |4 |[[Пари Сен-Жермен|ПСЖ]] |{{flagicon|Франция}} |23.000 | '''116.000''' |16.250 |- |5 |[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]] |{{flagicon|Англия}} |20.000 | '''114.000''' |17.375 |} == Рекордтары == === Командалық === * Англия Премьер-Лигасын қатарынан 4 рет алған алғаш әрі жалғыз клуб(әзірше) — 2020/21-2023/24 * Жеңіске жеткен ең ірі есебі: 1899 жылдың 18 ақпан күні «Дарвен» клубына қарсы 10:0 * Жеңіліске ұшыраған ең ірі есебі: 1890 жылдың 4 қазанында «Ливерпуль Стенли» клубынан 0:12 * Ұлттық чемпионаттағы ең ірі жеңілісі: 1894 жылдың 24 желтоқсанында «Бертон Уондерерс» клубынан 0:8, 1933 жылдың 23 желтоқсанында «Вулверхемптон Уондерерс» клубынан 0:8, 1906 жылдың ,3 қыркүйегінде «Эвертон» клубынан 1:9,1893 жылдың 7 наурызында «Смолл Хит» клубынан 0:12 * Англия Кубогындағы ең ірі жеңілісі: 1897 жылдың 30 қаңтарында «Престон Норт Энд» клубынан 0:6, 1946 жылдың 30 қаңтарында «Брэдфорд Парк Авеню» клубынан 2:8 * Ойын алаңының трибунасында ең көп жиналған көрермен: 1934 жылдың 3 наурызында «Сток Сити» клубына қарсы ойнағандағы көрермен — 84 569 адам * Англия Премьер-Лигасында жеңіске 18 рет қатарынан қол жеткізген әзірше жалғыз клуб * 20 турда 60-тан көп ұпай жинаған жалғыз клуб * 20 турда 60-тан аса көп гол салған жалғыз клуб * 20-сыншы турдан кейін 20 жеңіске қол жеткізген жалғыз клуб * Өз алаңында ең көп жеңіске қол жеткізген әзірше жалғыз клуб — 32 * Англия Премьер-Лигасында ең көп гол салған әзірше жалғыз клуб — 106 *Англия Премьер-Лигасында ең көп ұпай жинаған әзірше жалғыз клуб — 100 * «Манчестер Сити» — Жаңа Жыл қарсаңында чемпиондықтан 8 ұпайдан артта болса да, маусым соңында жеңімпаз атанған үшінші клуб * Англия лигасы Кубогін 4 рет қатарынан жеңген екінші клуб («Ливерпулден» кейін, 1981—1984). * Бір жыл ішінде барлық ішкі трофейдің жеңімпазы атанған бірінші клуб === Ойыншы және ойын жағынан === * «Сити» сабында, ұлттық чемпионатта ең көп ойын өткізген ойыншы: 564 ойын, Алан Оукс (1958 — 1976 жылдар арасында) * «Сити» сабында, барлық жағынан ең көп ойын өткізген ойыншы,: 680 ойын, Алан Оукс (1958 — 1976 жылдар арасында) * «Сити» сабында, ең көп гол салған ойыншы: 260 гол, [[Серхио Агуэро]] (2011 — 2021) * «Сити» сабында, бір маусымда ең көп гол салған ойыншы: 51 гол, [[Эрлинг Холанд]] (2022/23 маусымында) * «Сити» сабында, қатарынан екі маусымда ең көп гол салған ойыншы атанған және чемпион болған жалғыз ойыншы: [[Эрлинг Холанд]] (2022/23 және 2023/24 маусымдарында) * «Сити» қатарына, ең көп трансфер бағасына келген ойыншы: [[Джек Грилиш]] «[[Астон Вилла]]<nowiki/>» сапы<nowiki/>нан £100 миллион бағасына келді (2021 жылдың тамызында) * «Сити» сатып жіберген, ең қымбат ойыншы: [[Ферран Торрес]] «[[Барселона (футбол клубы)|Бар]]<nowiki/>[[Барселона (футбол клубы)|селон]]<nowiki/>[[Барселона (футбол клубы)|а]]<nowiki/>» клубына £55,<nowiki/>00 миллион бағасына кетті (2021 жылы) === Манчестер Сити клубының тарихындағы бомбардир ойыншылар (барлық жағынан) === ''Мәлімет 19.08.2021 жазылды'' '''Жуан жазумен''', қазір ойнап жүрген ойыншылар белгіленді {| class="wikitable sortable" cellpadding="3" style="text-align: center;" !№ !Аты-жөні !Гол саны !Ойын саны !Өткізген уақыты |- !1 |[[Серхио Агуэро]] |254 |370 |2011-2021 |- !2 |Эрик Брук |177 |493 |1928-1939 |- !3 |Томми Джонсон |166 |354 |1919—1930 |- !4 |Колин Белл |153 |501 |1966—1979 |- !5 |Джо Хайс |152 |364 |1953–1965 |- !6 |Билли Мередит |151 |393 |1894—1905 1921—1924 |- !7 |Фрэнсис Ли |148 |330 |1967—1974 |- !8 |Томми Бровэл |139 |247 |1913–1926 |- !9 |Билли Гиллеспи |132 |231 |1897–1905 |- !10 |Фред Тилсон |132 |275 |1928–1939 |} === '''Манчестер Сити клубының сабында ең көп ойын өткізген ойыншылар (барлық жағынан)''' === {| class="wikitable sortable" cellpadding="3" style="text-align: center;" !№ !Аты-жөні !Ойын саны !Гол саны !Өткізген уақыты |- !1 | align="left" |Алан Оукс |682 |33 |1958—1976 |- !2 | align="left" |Джо Корриган |603 |0 |1967—1983 |- !3 | align="left" |Майк Дойл |570 |41 |1964—1978 |- !4 | align="left" |Берт Траутманн |545 |0 |1949—1964 |- !5 | align="left" |Колин Белл |501 |153 |1966—1979 |- !6 | align="left" |Эрик Брук |493 |177 |1928—1939 |- !7 | align="left" |Томми Бут |491 |37 |1919—1930 |- !'''8''' | align="left" |Майк Саммерби |452 |68 |1965—1975 |- !'''9''' | align="left" |Пол Пауэр |444 |36 |1975—1986 |- !'''10''' | align="left" |Вилли Донахи |436 |2 |1968—1980 |} == Деректері == [[File:Foeplaque.JPG|Марк-Вивьен Фоэге арналған монумент|нобай|294x294 нүкте]] * «Манчестер Сити» клубында 23-інші нөмір, футболшыларға енді ешқашан берілмейді. Өйткені, 2003 жылы Англия Кубогының жартылай финалының ойынында, «Сити» сабындағы камерундық ойыншы Марк-Вивьен Фоэ жүрек талмасынан қаза тапқан болатын<ref>Марк-Вивьен Фоэ ойын кезінде қаза тапты. 27.06.03 http://www.newsru.ru/sport/27jun2003/dead.html{{Deadlink|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, осы қаза тапқан ойыншының реттік нөмірі 23 болатын. Сондықтан, енді бұл нөмір «Манчестер Сити» тарихындағы қаралы нөмір болып есептеледі. * 2011 жылдың 26 сәуірінде «Манчестер Сити» клубының қорғаушысы [[Коло Туре]] [[допинг]] қолданды деген кінәмен, 6 айға футболдан шеттетілді. Ол, әйелімнің арықтататын дәрісін байқамастан ішіп қойдым деп ақталған еді. Сосын FA комитеті ойыншыны 2 наурызы мен 2 қырқүйегі арасында ойынға шықпайды, деп жазалаған болатын. * 2013 жылдың 20 ақпанында әлеуметтік желілерде, «Манчестер Сити» ойыншыларының [[Harlem Shake]] билеген 32-секундтық видеосы салынған болатын. Бұл видео шынығатын бөлмеде түсірілген. Талисман басында билеп бастап, кейінірек, кенеттен барлығы билеп кетеді.<ref>Manchester City do the Harlem Shake, Alexander Kolarov’s protest steals the show. 20.02.13 http://www.101greatgoals.com/blog/manchester-city-do-the-harlem-shake-alexander-koloravs-protest-steal-the-show/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130224035221/http://www.101greatgoals.com/blog/manchester-city-do-the-harlem-shake-alexander-koloravs-protest-steal-the-show/ |date=2013-02-24 }}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер|2}} {{Сыртқы сілтемелер}} {{Ағылшын Премьер-лигасы}} {{Манчестер Сити ФК құрамы}} __МАЗМҰНДАТҚЫЗУ__ [[Санат:Англия футбол клубтары]] [[Санат:Манчестер Сити ФК]] [[Санат:1880 жылы құрылған футбол клубтары]] 8qy5hn8h5k8osplrp3wd5262k81v8a9 3650082 3650079 2026-09-02T05:24:53Z Arris17 65613 /* Жаңадан қосылғандар */ 3650082 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубы |атауы = {{ту|Англия}} Манчестер Сити |ағымдағы маусым = [[Футболдан Англия чемпионаты 2026/2027|2026/27]] |логотипі = Manchester City FC badge.png |толық атауы = ''«Манчестер Сити» Футбол клубы (ағылш. Manchester City Football Club)'' |лақап аты = ''The Citizens (Қалалықтар)<ref name="автоссылка1">{{cite web|url=https://ru.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2528749.html#/|title=Прозвища участников плей-офф Лиги чемпионов|date=2018-02-07|publisher=UEFA.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180212084425/https://ru.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2528749.html#/|archivedate=2018-02-12}}{{ref-ru}}</ref><br>The Blues (Көктер)<ref>{{cite web |url=https://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history |title=Club History |publisher=ManCity.com |lang=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160907013909/http://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history |archivedate=2016-09-07 }}</ref><br>The Sky Blues (Аспан көктер)<ref name="автоссылка1" />'' |құрылған = 1880 («'''Сент Маркс (Уэст-Гортон)'''» атауымен)<br>{{Start date and age|df=yes|1894|4|16}} («'''Манчестер Сити'''» атауымен) |стадионы = {{ту|Англия}} [[Этихад Стэдиум]] |сыйымдылығы = 61038<ref>{{cite web |url=https://www.mancity.com/etihad-stadium/visiting-the-etihad-stadium |title=Visiting the Etihad Stadium |publisher=Manchester City |lang=en}}</ref> |иесі = {{Мемлекет туы|БАӘ|жоқ}} [[Мансур ибн Зайед әл-Нахайян]] |президенті = {{Мемлекет туы|БАӘ|жоқ}} [[Халдун Әл-Мүбарак]] |жаттықтырушы = {{Мемлекет туы|Италия|жоқ}} [[Энцо Мареска]] |капитаны = {{Мемлекет туы|Португалия|жоқ}} [[Рубен Диаш]] |рейтингі = [[УЕФА]] рейтингінде '''6-шы орын'''<ref>{{cite web|title=Club coefficients {{!}} UEFA Coefficients|url=https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/#/yr/2022|website=UEFA.com|accessdate=2022-06-30|lang=en}}</ref> |жарыс = [[Ағылшын Премьер-лигасы|Премьер-лига]] |маусым = [[Футболдан Англия чемпионаты 2025/2026|2025/26]] |орын = '''2-орын''' |сайты = {{URL|mancity.com}} | pattern_la1 = _mancity2627h | pattern_b1 = _mancity2627h | pattern_ra1 = _mancity2627h | pattern_sh1 = _mancity2627h | pattern_so1 = _mancity2627hl | leftarm1 = 98C6EB | body1 = 98C6EB | rightarm1 = 98C6EB | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 1C214F | pattern_la2 = _mancity2627a | pattern_b2 = _mancity2627a | pattern_ra2 = _mancity2627a | pattern_sh2 = _mancity2627a | pattern_so2 =_mancity2627al | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = FCCD10 | pattern_la3 = _mancity2627t | pattern_b3 = _mancity2627t | pattern_ra3 = _mancity2627t | pattern_sh3 = _mancity2627t | pattern_so3 = _mancity2627t | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} '''«Манчестер Сити»''' ({{lang-en|Manchester City Football Club}}) – [[Манчестер]] қаласының ағылшын футбол клубы. Клуб [[Ағылшын Премьер-лигасы]]нда өнер көрсетеді. [[1880 жыл]]ы «Уэст Гортон Сент Маркс» (West Gorton Saint Marks) деген атпен құрылды. [[1887 жыл]]ы атын «Ардуикке» ауыстырып, «Гайд Роуд» стадионына көшті. [[1894 жыл]]дан бастап клуб «Манчестер Сити» атымен ойнайды. Сегіз рет [[Ағылшын Премьер-лигасы|Премьер-лига]] иегері, алты [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогы]], сегіз [[Лига Кубогы]], алты [[Футболдан Англия суперкубогы|FA Community Shields]] және бір [[УЕФА Кубок иелері кубогы|Еуропа Кубогының Жеңімпаздары Кубогы]] бар бұл ағылшын футболындағы бесінші ең табысты клуб болып саналады. «Манчестер Сити» Футбол лигасын 1892 жылы қосылды, ал 1904 жылы өзінің алғашқы ірі марапаты — [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогын]] жеңіп алды. Клуб 1960-шы жылдардың аяғы мен 1970-ші жылдардың басында Джо Мерсер мен Малкольм Эллисонның басшылығымен Лиганы, [[УЕФА Кубок иелері кубогы 1969/70|еуропалық чемпиондар Кубогының иегерлері Кубогын]], Англия Кубогын және Лига Кубогын жеңіп алды. 1981 жылғы Англия Кубогының финалындағы жеңілістен кейін клуб 1998 жылы өз тарихында жалғыз рет ағылшын футболының үшінші эшелонына түсуімен аяқталған құлдырау кезеңінен өтті. Олар 2001/02 маусымда Жоғарғы дивизонға оралды және содан бері Премьер-Лигада қалды. Өз тарихында клуб үш рет стадион ауыстырды: құрылғаннан бастап [[1923 жыл|1923]] жылға дейін «Гард Роудте» ойнады, [[1923 жыл|1923]] жылдан бастап [[2003 жыл|2003]] жылға дейін – «Мейн Роуд» стадионында, ал қазіргі уақытта [[2002 жыл|2002]] жылы салынған, 55097 көрермен сыйдыра алатын «Этихад» стадионында ойнайды. XX ғасырда «Манчестер Сити» екі рет Англия чемпионы болды (1936/1937 және 1967/1968), бірақ [[1990 жыл|1990]] жылдары «Манчестер Сити» үш жыл ішінде үш рет астыңғы дивизиондарға түсіп, 1998/99 үшінші дивизионда бір маусым ойнады. [[2002 жыл|2000]] жылы клуб жоғарғы дивизонға оралып, Премьер-Лигада әлі күнге дейін өнер көрсетеді. [[2008 жыл|2008]] жылы «Манчестер Ситиді» «Абу-Даби Юнайтед Групп» компаниясы иеленді, бұдан кейін клубқа көптеген инвестициялар ағымы келіп, жоғары төленетін ойыншыларды трансфер кезінде алуға мүмкіндік пайда болды. [[2011 жыл|2011]] жылы клуб Англия Кубогын ұтты. Және де [[Футболдан Англия чемпионаты 2010/2011|2010/11]] жылдың қорытындысы бойынша, «Сити» бірден УЕФА чемпиондар Лигасының топтық турнирінде ойнау құқығына ие болып, [[1973 жыл|1973]] жылдан бері бірінші рет Англия Суперкубогы үшін ойынға қатысты. Бірақ [[2011 жыл|2011]] жылы 7 тамызда «Уэмбли» стадионында Англия чемпиондары «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» клубынан 2:3 есебімен ұтылып қалды.<ref>http://www.radiomayak.ru/doc.html?id=275862{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[2012 жыл|2012]] жылы 13 мамырда, соңғы турда «Куинз Парк Рейндержске» қарсы драмалық ойында, қосымша төртінші минутта шешуші гол соғып, 3:2 есебімен ұтып, «Манчестер Сити» 44 жыл өткен соң Англия чемпионы атанды<ref>http://www.kommersant.ru/doc/1933200?NodesID=9</ref>. «Қалалықтар» ("The Citizens"(клубтың лақапаттарының бірі)) өздерінің қас жауларын «[[Манчестер Юнайтед]]ті<nowiki/>» тек доп соғу және өткізу айырмасынан ғана асып түсті. 2012 жылы [[12 тамыз]]да Англия Суперкубогына таласта «Манчестер Сити» лондондық «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» клубынан 3:2 есебімен басым түсіп, соңғы 40 жылда бірінші рет осы жүлдені ұтты<ref>http://www.vesti.ru/doc.html?id=877448</ref>. [[2014 жыл|2014]] жылы [[2 наурыз]]да «Манчестер Сити» 38 жыл өткен соң алғашқы Футбол Лигасының Кубогын жеңіп алды.<ref>http://www.gazeta.ru/sport/2014/03/02/a_5932905.shtml</ref> [[2014 жыл|2014]] жылы [[11 мамыр]]да Манчестер Сити [[Вест Хэм Юнайтед|Вест Хэм]] клубын 2:0 есебімен жеңіп, өзінің тарихындағы төртінші АПЛ жүлдесін жеңіп алды<ref>«Манчестер Сити» - Англия чемпионы! 12 мамыр 2014 14:33 http://prosports.kz/kz/news/34837 </ref>.Манчестер Сити 2016 жылдың [[15 мамыр]] күні өз тарихында алғаш рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасының]] ширек-финалына жолдама алды.Ширек-финалда [[Пари Сен-Жермен|ПСЖ]] футбол клубымен кездесіп, Парижде тең ойын көрсетіп, өз алаңында 1:0 есебімен жеңіске жетіп, өз тарихында болмаған нәрсені жасады.Және бұнымен қоса, Англия футбол клубтары арасынан [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасының]] жартылай финалына шыққан 10-ыншы команда болды.Жалғыз голдың авторы — Кевин де Брюйне.Жартылай финалда [[Реал Мадрид]] футбол клубынан қонақта 1:0 есебімен жеңіліс тауып, финалға өте алмады. Клуб 2008 жылы Абу-Даби Юнайтед Груп арқылы шейх Мансур бен Заид Әл Нахаянды қабылдағаннан кейін ойын қызметкерлеріне де, жабдықтарға да айтарлықтай қаржылық инвестициялар алды, 2011 жылы Англия Кубогын және [[Футболдан Англия чемпионаты 2012/2013|2012]] жылы Премьер-Лиганы жеңіп алды, содан кейін 2014 жылы тағы бір чемпион атағын алды. Пеп Гвардиоланың басшылығымен «Сити» [[Футболдан Англия чемпионаты 2017/2018|2018]] жылы Премьер-лигада жеңіске жетіп, бір маусымда 100 ұпай жинаған Премьер-лиганың жалғыз командасы болды. 2019 жылы олар төрт кубокты жеңіп алды, Англиядағы барлық ішкі кубоктардың бұрын-соңды болмаған сериясын аяқтап, ішкі треблді жеңіп алған алғашқы ағылшын ерлер командасы болды. [[Хосеп Гвардиола|Пеп Гвардиола]] дәуірінде Премьер-лиганың [[Футболдан Англия чемпионаты 2020/2021|үшінші титулын]] жеңіп алумен қатар, «Сити» 2021 жылы [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Еуропа Чемпиондар Лигасының]] алғашқы финалына шықты, онда ол «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» жеңіліп қалды. 2019 жылы «Манчестер Сити» әлемдегі барлық футбол клубтары арасында табысы бойынша бесінші орынды иеленді. 2019 жылы ''[[Forbes]]'' клубты 2,7 миллиард долларға (2,06 миллиард фунт стерлинг) бағалады. Осылайша, Манчестер Сити әлемдегі ең бағалы спорт клубтарының тізімінде жиырма бесінші және ең құнды футбол клубтары тізімінде үшінші орында тұр. Клуб 2019 жылдың қараша айында құны 3,73 миллиард фунт стерлинг (4,8 АҚШ доллары) құрайтын Ұлыбританияда орналасқан City Football Group Limited [[холдинг]]-компаниясына тиесілі. 2023 жылы "Сити" өз тарихында алғаш рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2023|УЕФА Чемпиондар Лигасының]] жеңімпазы атанып, «[[Интернационале|Интер]]<nowiki/>» финалдық матчында 1:0 есебімен жеңіске жетті. Сонымен қатар, клуб өз тарихында алғаш рет «требл» деп аталатын — бір маусымда 3 кубокты (АПЛ + КА + ЛЧ) рәсімдеді және тарихта осындай жетістікке жеткен екінші ағылшын командасы болды (біріншісі 1998/99 маусымында »[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» болды). «Манчестер Сити» 2023/24 маусымында 1992 жылдан бастап есептегенде, Англия футболының тарихында алғаш рет қатарынан төртінші рет [[Футболдан Англия чемпионаты|Англия Премьер-Лигасын]] жеңіп алған алғашқы клуб болды. Осыған дейін «Манчестер Юнайтед» тек қана үш рет қатарынан жеңімпаз атанған болатын. «Манчестер Ситидің» бас бапкері - [[Энцо Мареска]]. Ол бұл қызметке 2026 жылдың 29 маусымында тағайындалды, ол [[Премьер-лига 2025/26|2025/26 жылғы Премьер-лига]] маусымының соңында қызметінен кеткен [[Хосеп Гвардиола|Пеп Гвардиоланың]] орнына келді<ref>https://www.skysports.com/football/news/11679/13548773/enzo-maresca-man-city-appoint-former-chelsea-head-coach-as-pep-guardiolas-successor-at-etihad-stadium</ref>. {{main|«Сент-Маркс» немесе «Вест Гортон» (1880—1894) тарихы|«Манчестер Сити» (1894—қазіргі кезге дейінгі) тарихы}} === ''ХІХ ғасыр'' === === «Cент-Маркс» немесе «Вест Гортон» === [[File:St Marks 1884.jpg|thumb|265x265px|«Сент Маркс» немесе «Вест Гортон», 1884 жылы|солға]] «Манчестер Сити» деген қазіргі кездегі алпауыт клубты құрған тұлға [[1855 жыл|1855]] жылы дүниеге келді. '''Анна Коннелл''' — Харрогиттегі Артур Коннелл атты дінбасының қызы болған. Оның әкесі [[1865 жыл|1865]] жылы Вест Гортондағы [[Ағылшындар|ағылшындық]] Киелі Марк шіркеуінің ректор қызметкері болды. Анна сол жылдары әкесінің жағдайын қарап, қолдап тұрды.Вест Гортон тұрғындары кейін спирттік ішімдіктер мен шылымдар қолданатын болған. Анна Коннелл барлығының басын қосатын жеңіл жолдарды іздеді.Сонысымен, [[1880 жыл|1880]] жылдың қарашасында Анна Коннелл екі шіркеудің дінбасыларымен бас қосып, бұнымен қоса металлургиялың зауыт кеңесімен бас қоса отырып, Брукс, Уильям Бистоу және Томас Гудбэер атты жұмысшыларымен көптеген спорттық клубтар ойлап табады.Бұлардың [[1875 жыл|1875]] жылғы Киелі Марк шіркеуінің крикет бойынша үш спортшысы — Уилтер Чоу, Эдвард Китчен және жаңағы Уильям Бистоу — крикет ойынын тастап, футболшы атанды.Манчестер архидъяконы Анна Коннелдің жұмысына жақсы көңіл бөліп, оған болашақ жұмысына сәттілік тілеп, көмек көрсетті. 1880 жылы қарашада Анна Коннелл, Бистоу және Гудбэер бірігіп «Сент-Маркс» немесе «Вест Гортон» деп футбол клубын құрды.<ref>{{cite book |last=James |first=Gary |title=Manchester City - The Complete Record |publisher=Breedon |location=Derby |year=2006 |isbn=1-85983-512-0}} p17</ref> Артур Коннелл, қара жейде және ақ шортымен ойнаған алғашқы президент атанды.Ең алғашқы ресми ойын, [[Максфилд]] шіркеуін командасымен болды, бұл ойында «Сент-Маркс» 1:2 есебімен жеңіліс тапты. «Сент-Маркс» бұл маусымда тек бір рет қана жеңді. Бұл жағдай 1881 жылдың наурызында, шығыс Манчестерде орналасқан — «Сталибридж Кларенске» қарсы ойында болды.<ref>{{cite book |last=Murray |first=Chris |title=Attitude Blue: Manchester City F.C. and P.L.C. |publisher=Blackwell Publishing |location=Manchester |year=2002 |isbn=0-9520520-9-1 |page=1}}</ref> === «Ардвик» === [[1884 жыл|1884]] жылы Гортон қауымдастығының шешімімен, клубтың атауын өзгерту қолға алынды. Сол кезде Уильям Бистоу, клубтың жейдесін өзгертуді ұсынып, өз жейдесін ойлап тапты. Жейде — қара және ол жейдеде ақ крест бейнеленді. [[1887 жыл|1887]] жылы клуб — «[[Гайд Роуд]]» атты ойын алаңына ауысты. Бұнымен қоса, атауын — «Ардвик» деп өзгертті. Екі жылдан кейін, «Гайд Роуд» сыйымдылығы 1000 көрермендікке жетті. [[1891 жыл|1891]] жылы, команда Альянс Лигада өнер көрсете бастап, екі жыл қатарынан чемпион атанды. [[1892 жыл|1892]] жылы клуб, екінші дивизион болып саналатын, Англия Футбол Лигасында өнер көрсете бастады. 1892/93 маусымында «Ардвик» 5-інші орынды иеленді. Келесі маусымда, қазіргі «[[Манчестер Юнайтед]]» деп аталатын, кезіндегі «[[Ньютон-Хит]]» екінші дивизонға, әрине, Англия Футбол Лигасына келді. Бұнымен қоса, бұл маусымда, «Ардвикке» басты қарсылас табылды. Сол кезде «Ардвик» менеджері [[Джошуа Парби]], клубтың атауын өзгертуді ұсынды. Комитет бұл ұсынысты қабылдап, «Манчестер Сити» 1894 жылдан қазіргі кезге дейін әлі өзгертілмей келеді. === ''ХХ ғасырдың басы'' === === '''«Манчестер Сити»''' === [[File:Billy meredith city.jpg |thumb|Билли Мередит|304x304 нүкте]]Бес жыл өте, «Манчестер Сити», бірінші дивизонда өнер көрсете бастады. Тағы бес жыл өте, [[1904 жыл|1904]] жылы, алғашы кубогын жеңіп алды — [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогы]]. Бұл жарыстың үздік ойыншысы болып — [[Билли Мередит]]<ref>{{cite news |first= |last= |title= FA Cup glory: 1904 |url=http://www.mcfc.co.uk/news/team-news/2013/may/fa-cup-glory-1904 |work=mcfc.co.uk |date=01.05.13 |accessdate=2013-11-14}}</ref>. [[File:ManCity1904.jpg|left|thumb|«Манчестер Сити», 1904 жылы, Англия Кубогының иегері|185x185px]]атанды. Өйткені ол финалдағы жалғыз голдың авторы.Бұл кубок оңай жолмен келмеді: [[1904 жыл|1904]] жылдың [[6 ақпан|6 ақпанында,]] 1/16 финалында «Сандерлендті» ауыр күшпен жеңді. Одан кейін, «Вулидж Арсеналды» екі доп айырмасымен жеңіп артта қалдырды. Содан соң қарсылас болып, «[[Мидлсбро]]» келді. Бірақ «Сити» бұл қарсыласымен тең ойын көрсетіп, 9 наурызда қайта ойнап 3:1 есебімен екінші ойында жеңе алды. Он күннен «Гудисон Паркта» «Уэнсдейді» қабылдап, 3:0 есебімен жеңді. Финалда «Болтон Уондерерспен» кездесіп, осылай кубок иегері атанған болатын. 1904/05 маусымында соңғы тур басталмай тұрып, «[[Ньюкасл Юнайтед]]пен<nowiki/>» бірдей ұпаймен жарысып тұрды. Бірақ соңғы турда «[[Астон Вилла]]ға<nowiki/>» жол беріп, үшінші орынға түсіп қалды. Ойыннан соң «Астон Вилла» ойыншысы Алек Ликтің айтуынша, Билли Мередит оған £10 төлеуін сұрған, одан соң Комитеттің шешімімен Билли Мередит кінәлі деп танылып, бір жылға ойыннан шектелді<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/wales/northeast/guides/halloffame/sport/billy_meredith.shtml|title=Billy Meredith|work=BBC North Wales Sport|date=18.06.09|accessdate=2012-06-03|archiveurl=http://www.webcitation.org/68hmJReM3|archivedate=2012-06-26}}</ref>. Байымдауынша, «Манчестер Сити» әр ойыншыға £4 төлеп отырған, және клубта бұл ісі үшін айыппұл алды. Билли Мередит кейін ақталып, өз пікірін білдірді:<blockquote>'''''«Манчестер Ситидің» құпиялығы неде? Бұны мен жәй ғана ереже бұзушылық деп санаймын, 4 фунт стерлингті бізде ешқандай ойыншы алмайды.»'''''</blockquote><blockquote>''© Билли Мередит''</blockquote>Қауымдастық клубқа тексеріс жүргізіп, клубтан қаржылай ереже бұзушылық тапты. «Манчестер Ситидің» бас бапкері Том Мейли өмір бойына футболдағы қызметтерден шеттетілді, ал «Ситиге» £900<ref>http://www.historicalkits.co.uk/Manchester_City/Manchester_City.htm</ref> көлемінде айыппұл салынды. Және де «Ситидің» бірдей 17 футболшысы [[1907 жыл|1907]] жылдың [[қаңтар]]ына дейін футболдан шеттетілді. Сосын, «Сити» айыппұлдан толықтай құтылу үшін өз ойыншыларын сатуға тура келді. Осы мүмкіндікті пайдаланып, «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» менеджері Эрнест Мангнэлл £500-ге Билли Мередитті және де онымен қоса Герберт Берджесс, Сэнди Тернбулл, Джимми Бэннистерді сатып алды. 1907/08 маусымында «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» осы ойыншылардың арқасында ел біріншілігін жеңіп алды. [[1920 жыл|1920]] жылы «Манчестер Сити» ойын алаңына Георг V қонақ болды. Бұл жағдай «Сити» ойын алаңын [[Лондон]]да орналаспаған, [[V Георг|Георг V]] қонақ болған алғашқы ойын алаңы болды. Осы жылы қарашада «Сити» үшін қайғылы оқиға болды, [[1920 жыл|1920]] жылы [[қараша]]да «Гайд Роудтың» басты трибунасы өртке оранып, құрып кетті. «Манчестер Сити» басшылары кейін жаңа ойын алаңын іздеуге көшті. Басында «[[Манчестер Юнайтед]]тің<nowiki/>» ойын алыңы «[[Олд Траффорд]]ты<nowiki/>» жалдап алғысы келді, бірақ «[[Манчестер Юнайтед|Юнайтед]]<nowiki/>» «[[Олд Траффорд]]<nowiki/>» үшін көптеген ақша сұрап, бұл ақшаны «Манчестер Ситидің» қалтасы көтермегендіктен жалға алудан бас тартты<ref>James, ''Manchester: The Greatest City'', p480</ref>. Кейін амал болмағандықтан, «Сити» өзінің ойын алаңында, жөнделіп ештеңеге жарамай тұрғанына қарамастан үш жыл бойы осы алаңда ойнауға тура келді.<ref>James, ''Manchester: The Greatest City'', p104</ref> 1923/24 жылдары «Сити» «[[Мейн Роуд]]<nowiki/>» алаңында ойнай бастады, ал «Гайд Роуд» алаңын бөлшектеп сатып жіберді.<ref>Clayton, ''Everything under the blue moon'', p107</ref>[[File:Sculpture of Bert Trautmann.jpg|thumb|331x331px|Берт Траутманнға арналған мүсін]] [[1926 жыл|1926]] жылы «Манчестер Сити» Англия Кубогінің жартылай финалына дейін барып, 5 ойында 31 гол соқты. Бірақ жартылай финалда «Болтон Уондерерстен» 1:0 есебімен жеңіліп, қалып қойды. Осы жылы «Сити» бірінші дивизонна ұшып кеткен болатын. Келесі жылы, жолы болып, екінші дивизонды бағындырып, бірінші дивизонға қайта оралды<ref>James, ''Manchester City — The Complete Record'', p. 116.</ref>. [[1930 жыл|1930]] жылы «Сити» көтеріле бастады. Бас бапкері болып, бұрынғы «Манчестер Юнайтедтің» бас бапкері Мэтт Басби болды. Қақпашысы Фрэнк Свифт, шабуылшылары Фрэд Тилсон және капитаны Сэм Коуэн болды. 1933 жылы клуб Англия Кубогінің финалына дейін барып, Эвертоннан 0:3 есебімен жеңіліп қалды. Бірақ бұған қарамастан, 1934 жылы «Сити» тағы да финалға шықты. Осы жолы қуанышқа орай, «Портсмут» клубын 2:1 есебімен жеңіп, кубок иегері атанды. 28 минутта гол жіберіп алғанына қарамастан, Тилсон екі гол соғып, команданы алға шығарып жеңіс сыйлады. Капитаны Сэм Коуэн Англия Кубогінің үш финалына да қатысқан алғашқы ойыншы болды<ref>James, ''The Official Manchester City Hall of Fame'', p. 153.</ref>. [[1937 жыл|1937]] жылы клуб тарихында алғаш рет Англия біріншілігінің чемпионы атанды. Бұл маусымда «Сити» 100-ден аса гол салды. Бірақ, келесі маусымда «Сити» бірінші дивизонмен қоштасты.<ref>http://www.rsssf.com/engpaul/FLA/1937-38.html</ref> «Манчестер Сити» екінші дивизионда тек бір рет ойнап жетісті, өйткені бұдан кейін Екінші Дүниежүзілік Соғыс басталғанына байланысты, футбол тоқтатылған болатын. Футбол жұмыс жасап бастағаннан кейін, «Ситиді» капитаны болған, Сэм Коуэн өз қолына алды. Ол бірінші матчын 3:0 есебімен жеңді, одан кейін клуб 19 ойын бойы жеңілмей келді. Бұның арқасында «Сити» Жоғарғы Лигага қайта оралды. Бірақ Сэм Коуэн, бизнес қызығушылықтарының кесірінен, жұмысынан босатылды. [[1949 жыл|1949]] жылы «Сити» неміс қақпашысы [[Берт Траутманн]]ды өз қатарына қосты<ref>James, ''The Official Manchester City Hall of Fame'', p76</ref>. Бұл футболшы англиялық клубқа қосылғаннан кейін, жергілікті тұрғындар нацисттік Германиямен байланысы бар деп митингке шықты<ref>'England really can go all the way' http://blogs.guardian.co.uk/worldcup06/2006/06/07/england_really_can_go_all_the.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060626171653/http://blogs.guardian.co.uk/worldcup06/2006/06/07/england_really_can_go_all_the.html |date=2006-06-26 }}</ref>. Бір жағынан өздерінің клубының қақпасын қорғағаны үшін қолдаса, бір жағынан нацисттік Германия өкілі болғандықтан күдіктенді.<ref>http://mcivta.com/players/old/trautmann.html</ref> [[2010 жыл|2010]] жылы<ref>Manchester City legend Bert Trautmann http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/news/2926741/Manchester-City-legend-Bert-Trautmann-Todays-Premiership-stars-couldnt-care-less.html</ref>:[[File:Don Revie statue.jpg|thumb|331x331px|Лидс қаласында орналасқан Дон Реви мүсіні]]<blockquote>'''''«Мен өз клубымды сүйемін, және қолдаймын.Мен «Ситидің бүкіл матчын қалдырмай көремін.Мен Англияға Германиямен ойнасада, жанкүйер боламын»'''''</blockquote><blockquote>''© Берт Траутманн''</blockquote> === ХХ ғасырдың ортасы === «Реви жоспарын» пайдаланып, «Сити» 50-інші жылдары аса қатты өнер көрсете алмады. Аса керемет өнер көрсетті деп, тек 1955 жылды айтуға болады. Өйткені бұл жылы Англия Кубогінің финалына шықты. Бірақ «Ньюкаслдан» 1:3 есебімен жеңіліс тапты. [[1956 жыл|1956]] жылдың [[5 мамыр]]ында 22 жылдан соң Англия Кубогын жеңіп алды. Жүз мың адам сыятын «Уэмблиде» «Манчестер Сити» «Бирмингем Ситимен» кездесіп, алғашқы голын 3-інші минутта салды, алғашқы голды Дон Реви салды. 12 минут өткен соң «Бирмингем» Ноэль Кинси көмегімен есепті теңестірді<ref>Birmingham soon behind but Kinsey quick to equalise Birmingham Mail 5 May 1 бет ;Final edition </ref>. «Сити» 62-інші минутта алға шықты, есеп 2:1. Голды салуға ат салысқандар болып, Кен Бернс, Бобби Джонстон және Джек Дайсон саналды<ref>{{cite book|last=James|first=Gary|title=Manchester&nbsp;– A Football History|publisher=James Ward|location=Halifax|year=2008|isbn=978-0-9558127-0-5|page=122}}</ref>. 64-інші минутта Берт Траутманнды мойынын ауыртып алғанына қарамастан, Дайсонға пас беріп, кейін Джонстон гол салып шабуыл иесі атанды<ref>{{cite book|last=Ward|first=Andrew|title=The Manchester City Story|publisher=Breedon|location=Derby|year=1984|isbn=0-907969-05-4|page=49}}</ref>. Осымен есеп 3:1 болып кубок иегерлері атанды.<ref>Rowlands, ''Trautmann: The Biography'', p. 179.</ref> «Манчестер Сити» кезеңі 60-70 жылдардың соңына қарай өркендей бастады. Бұл кездері команды Джо Мерсер қолға алды. Джо Мерсер команданы қолға алып Жоғарғы Лигага шығарған болатын. Мерсер «Сити» қатарына Джордж Хеслоп, Майк Саммерби, Колин Белл, Тони Бук, Фрэнсис Ли, жас Джо Корриган есімді ойыншыларды қосты. Бұл ойыншыларын команданы алға сүйреді. Кейін Мерсер, 34 жылдан кейінгі, [[1968 жыл|1968]] жылы, Джордж Бест есімді атақты шабуылшысы бар<ref>{{cite book|last=Goldstone|first=Phil|coauthors=Saffer, David|title=Manchester City Champions 1967/68|publisher=Tempus|location=Stroud|year=2005|isbn=978-0-7524-3611-1}}</ref> «Манчестер Юнайтедті» екі ұпай артта қалдырып, Англия чемпионы атанды. [[1969 жыл|1969]] жылдың [[26 сәуір]]інде Нил Янгтың голының арқасында «Лестер Ситиді» жеңіп, «Сити» тарихындағы төртінші Англия Кубогын жеңіп алды<ref>{{cite book|last=Penney|first=Ian|title=Blue Heaven: Manchester City's Greatest Games|publisher=Mainstream|location=Edinburgh|year=1996|isbn=1-85158-872-8}}</ref>. [[1970 жыл|1970]] жылдың [[7 наурыз]]ында «Сити» тарихында алғаш рет Футбол Лигасының Кубогін жеңіп алды, финалдық матчта Мерсердің «Ситиі» «Вест Бромвич Албионның» бір голына екі голмен жауап қайтарған болатын. Голдардың авторы: Майк Дойл және Глин Пардо.<ref>{{cite book|last=McOwan|first=Gavin|title=The Essential History of West Bromwich Albion|publisher=Headline|year=2002|isbn=0-7553-1146-9|page=261}}</ref> Сол жылы, «Сити» өте жоғарғы нәтиже көрсетіп Кубок Иегерлерінің Кубогын жеңіп алды. Венадағы финалда Польшаның клубы «Гурникті» 2:1 есебімен жеңді. «Сити» қатарынан голдарды Нил Янг және пенальтиден Фрэнсис Ли салған болатын<ref>''Paul Fitzpatrick.'' Lee Inspired by Vienna, The Guardian(30.04.70)</ref>. Джо Мерсер бұл ойыннан кейін<ref>''Paul Fitzpatrick.Mercer "happy", The Guardian(30.04.70)''</ref>: <blockquote>'''''«Нөсер жауын екінші таймда ойынды бұзды, бірақ біздің ойыншылар бұл кедергіге қарамастан керемет ойын көрсетіп, менің көңілімнен шықты»'''''</blockquote><blockquote>''© Джо Мерсер''</blockquote>Келесі жылы Джо Мерсер мен Мальколм Эллисон бірігіп тағы да, Кубок Иегерлерінің Кубогының жартылай финалына шықты. Бірақ «Ситидің» маңызды ойыншалыр жарақаттанып қалып, «Челсиден» 0:2 есебімен жеңіліп қалып, алдыңғы жылғы нәтижені қайталай алмады. Англия біріншілігінде «Сити» төртінші орында тұрып, соңына қарай алға жылжып, бас жүлдені иеленіп кетті. 1972 жылы, өкінішке орай, екі бапкердің арасы құлдилай бастады. Джо Мерсер «Ковентри Ситиді» жаттықтыруға кетіп қалды. Клуб президенті Питер Суолз<ref>Tossell, ''Big Mal'', p. 214.</ref>: <blockquote>'''''«Бізге Мальколм Эллисон мен Джо Мерсер арасындағы екеуін таңдау керек болды. Біз Мальколм Эллисонды таңдадық»'''''</blockquote><blockquote>''© Питер Суолз''</blockquote>Кейін Мальколм Эллисонде өз пікірін білдірді<ref>{{cite book|last=Penney|first=Ian|title=Manchester City: The Mercer-Allison Years|publisher=Breedon|year=2008|location=Derby|isbn=978-1-85983-608-8|page=176}}</ref>: <blockquote>'''''«Джо және мен керемет бапкерлік топ болдық. Мен ешқашан Джо Мерсермен бірге жұмыс атқарғаныма өкінген емеспін, және өкінбеймін де. Ол да осындай сезімде екенін білемін. Біз екеуміз керемет клубты құрдық. Мерсер-Эллисон атқарған жылдары «Сити» үшін ең керемет және есте қаларлықтай жылдар болады. Джоны тағы да өз орнында қалдырғанда, керемет болар еді. Ол да осылай айтатынына күмәнім жоқ.»'''''</blockquote><blockquote>''© Мальколм Эллисон''</blockquote>[[File:Joe Corrigan 20070922.jpg |thumb|284x284px|Джон Корриган, «Ситидің» көп жүлделі қақпашысы|солға]]Бірақ Мальколм Эллисон бапкерлік қызметте көп болмады. Өйткені ол 1972/73 жылдары «Ситиді» соңғы орындарда жетелеп жіберді. Клубы екінші дивизионға кетіп қалудан, тек жаңа бапкер Джонни Харт құтқарып қалды. Бірақ бұл бапкерде, өз жұмысында бола алмады. Маусым аяқтала сала бапкерлік орынды «Норвич Ситидің» бапкері Рон Саундерс басты. Бұл бапкердің көмегімен кубок жағында аса жақсы өнер көрсетсе, біріншілікте шамалы нәтиже көрсетті. Саундерсде өз орнында көп отыра алмады, 1974-1979 жылдар арасында «Ситидің» бұрынғы ойыншысы Тони Бук бапкерлік жағынан басқарды. Бук команданы алға шығарып, және сол нәтижені сақтап қалуды мақсат тұтты<ref>http://www.sporting-heroes.net/football-heroes/displayhero_club.asp?HeroID=36461</ref>. 1973/74 маусымының соңғы турында «Сити», біріншілікте қалу үшін тек жеңіс керек болған «Манчестер Юнайтедпен» кездесті. 1:0 есебімен «Манчестер Сити» жеңіп, ел біріншілігінен көршілес клубты екінші дивизионға шығарып салды. Жалғыз голдың авторы Денис Лоу, бұл матч ол үшін аса ауыр болды. Өйткені Лоу «Манчестер Юнайтед» қатарында 11 жыл ойын көрсетті, ол голды соққаннан кейін қуанбады және ойын алаңынан көңілсіз кетті. Бұл Лоу үшін мансабындағы ең соңғы матч болды<ref>http://www.mirrorfootball.co.uk/archive/Manchester-United-0-1-Manchester-City-article80249.html</ref>. Тони Бук кезінде «Манчестер Сити» жақсы команда болды. [[1976 жыл|1976]] жылдың 28 ақпанында «Ньюкасл» клубын 2:1 есебімен жеңіп, [[Лига Кубогы]] иегері атанса, [[1977 жыл|1977]] жылы «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульден]]<nowiki/>» бір ұпайға қалып қойып күміс жүлдеге ие болды. Және екі рет Лига Кубогының ширек-финалына барды, ал 1978/79 жылдары [[УЕФА]] Кубогының ширек-финалына дейін барды. 60-70 жылдардағы сәтті кезеңді 80-інші жылдардағы сәтті кезеңмен ауыстыруға болатыны сөзсіз. Мальколм Эллисон бапкерліктен босатылып, кейін қайтып келді. Бірақ Мальколмның кейінгі саясаты сәтсіз болды. Клубтан Эйс Хартфорд, [[Оуэн, Гари|Гари Оуэн]] и Питер Барнс сынды жұлдызды ойыншылар кетіп қалды. Кейін Стив Дейліді £1,5 миллион бағасына алып<ref>Тревор Фрэнсис: Погбаның бағасы бұл кезде, ойда жоқ еді. http://ukfootball.ru/transfers-1409.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120401231804/http://ukfootball.ru/transfers-1409.html |date=2012-04-01 }}</ref>, Англия біріншілігіндегі ең қымбат ойыншы атанды. Бірақ бұл «Ситиді» алға жетелей алмағандықтан, Эллисон 1980/81 маусымында қайтадан босатылды. Оның орнына Джон Бонд келді.<ref>http://www.guardian.co.uk/football/video/2009/sep/14/the-manager-football?intcmp=239</ref> [[Джон Бондтың]] көмегімен, «Сити» «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульды]]<nowiki/>» 3:1 есебімен жеңіп, ел біріншілігінде 10-ыншы орында аяқтады. Бондтың саясатымен, көптеген нәтижелі ойыншылар «Сити» қатарын толықтырды. Құрамда жас ойыншылар көбейді. Осы қарқынмен «Сити» Англия Кубогының финалына шықты<ref>http://www.mcfc.co.uk/News/Club-news/2010/April/This-week-in-City-history-060410 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120717104231/http://www.mcfc.co.uk/News/Club-news/2010/April/This-week-in-City-history-060410 |date=2012-07-17 }}</ref>, бірақ финалда «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэм]]<nowiki/>» «Ситиді» 3:2 есебімен жеңіп, басым түсті. Екі жылдан Бондта өз жұмысынан босатылды. Өйткені «Сити» ондыққа кіре алмады. Оның орнын Джон Бенсон басты. Джон Бенсон тек бірінші дивизионнан ұшып кетуі ғана есте қалды, бірінші дивизионның соңғы турында жеңіске жеткенде қалуы мүмкін еді. Тіпті тең нәтижеде «Ситиді» бірінші дивизионда қалдырар еді. Бірақ Джон Бенсон «Ситиді» тек жеңіліске ғана лайық екенін көрсетті. Кейін Бенсонның орнын [[Билли Макнилл]] басты. Бұл бапкер «Ситиді» бірінші дивизионға қайта әкелді. Бірақ 1985/86 жылдары бірінші дивизионнан ұшып кетуіне сәл қалды, және 1986/87 жылдардағы маусымды әлсіз бастады. Оны «Сити» басшылары орнынан босатып, оның орнына [[Джимми Фриззеллді]] шақырды. «Сити» сол маусымда соңынан екінші орын алып, қайта екінші дивизионға кетіп қалды. Кейін екінші дивизиондағы «Ситиді» [[Фриззелл]] басқармады, «Ситиді» Мел Макхин қайтадан бірінші дивизионға әкеліп, қарашада сэр Алекс Фергюсон басқарған «[[Манчестер Юнайтед]]ті<nowiki/>» 5:1<ref>http://www.mirrorfootball.co.uk/archive/Manchester-City-5-1-Manchester-United-special-unseen-pictures-of-David-Oldfield-Trevor-Morley-Gary-Pallister-and-Co-article374005.html</ref> есебімен ойсырата жеңді, бірақ бұған қарамастан басшылар Мел Макхинді орнынан босатты. сэр [[Алекс Фергюсон]] сол матчтан соң:<blockquote>'''''«Бұл менің бапкерлік мансабымдағы ең ұятты есеп болды»'''''<ref>Manchester Derby Special: Sportsmail takes City and United on a trip down memory lane<nowiki/>http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-1175519/MANCHESTER-DERBY-SPECIAL-Sportsmail-takes-City-United-trip-memory-lane.html</ref></blockquote><blockquote>''© сэр Алекс Фергюсон''</blockquote>[[File:Franny Lee.jpg|thumb|314x314px|Фрэнсис Ли — «Ситидің» аңыз ойыншысы]][[1989 жыл|1989]] жылдың [[қараша]]сымен [[1990 жыл|1990]] жылдың [[қараша]]сы арасында «Ситиді» Ховард Кендалл басқарды. Бұл бапкер команданы алға жетелей алды. Ховард Кендалл «Эвертонға» кетіп қалды. Ол кеткеннен кейін ойыншы-бапкер Питер Рид бапкер болды. Ридтің екі маусымында «Сити» бесінші орыннан не төмен, не жоғары аяқтай алмады. Ал 1992/93 жылдарда тоғызыншы орынға түсіп қалып, [[Питер Рид]] орнынан кетті. Оның орнына [[Брайан Хортон]] келді. Ол «Ситимен» 16-ыншы орынға түсіп қалды [[1994 жыл|1994]] жылы «Сити» , сәтсіз ойындарға қарамастан Хортонды команданың бапкері қылып қалдырды, бірақ 1994/95 маусымында 17 орын шынымен басшылардың көңілінен шықпады, және оны орнынан босатуға тура келді. Оның орнын «[[Саутгемптон]]<nowiki/>» клубының бұрынғы бапкері Алан Болл басты. Ол құрамды жасартқысы келіп, реформа өткізді. Құрамға [[Георгий Кинкладзе]] келіп, құрам жасара бастады. Бірақ 1995/96 жылдары «Сити» қайтадан бірінші дивизионға кетіп қалып, Болл орнынан босатылды. Стив Коппелл жаңа бапкер болып уақытша тағайындалды. Кейін клуб бапкері болып, [[Фил Нил]] тағайындалды. Бірақ ол 10 ойынның 7-еуінде жеңіліс тауып, «Ситиді» кестенің ортасына апарып тастады, кейін орнынан босатылды, орнына Джо Ройл келіп «Ситиді» екінші дивизионға кетіп қалудан құтқара алмай, екінші дивизионға кетіп қалды. Кейін Ройлдың сөзінде<ref>Маусым нәтижесі туралы. "Манчестер Сити" http://fapl.ru/posts/9353/ </ref>:<blockquote>'''''«Ситиде жақсы-жақсы ойыншыларды алатын аса көп ақша болмады, сондықтан кәрі футболшылармен тегін агенттерді алу керек болды»'''''</blockquote><blockquote>''© Джо Ройл''</blockquote>«Ситидің» құлдырау кезеңінде президенттік мансапты [[Дэвид Бернстайн]] басты. Жаңа президент келгеннен кейін «Сити» 1998/99 жылдарынан кейін бірінші дивизионға қайта оралды. Келесі маусымда клуб Премьер-Лигаға келді. [[2000 жыл|2000]] жылдың жазында клуб қатарына жартылай қорғаушы Альф-Инге Холланд және Джор, қыста қатарға Ричард Данн мен Даррен Хакербиде қосылды. Шотландтық «Рейнджерстен<nowiki/>» Андрей Канчельскис жалға алынды. [[2001 жыл|2001]] жылдың [[21 сәуір]]інде жанкүйерлер көтеріліп Джо Ройлды орнынан босатты<ref>Anger at Royle departure, BBC Sport, 21.05.01 2011-09-11 http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/1342563.stm </ref>. Үш күннен кейін Англия ұлттық құрамасының бұрынғы бапкері Кевин Киган «Ситидің» жаңа бапкері болып тағайындалды. === XXI ғасырдың басы === [[File:Thaksin DOD 20050915 (crop).jpg|thumb|278x278px|Таксин Чиннават, «Ситидің» алғашқы азиаттық басшысы]] [[2002 жыл|2002]] жылы «Манчестер Сити» Премьер-Лигаға қайта оралды. Маусым басында клуб көптеген жақсы ойыншыларды алды. «Қалалықтар» қатарын [[Петер Шмейхель]]<ref>Man City snap up Schmeichel, bbc.co.uk, 13.04.02, 2013-11-19 http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/a/aston_villa/1926287.stm </ref> толықтыра бастады, одан соң қорғаушылар [[Сильвен Дистен]] мен [[Давид Соммей]] келді. Марк-Вивьен Фоэмен<ref>Africa: Cameroon's Foe Joins Manchester City, allafrica.com, 2013-11-19 http://allafrica.com/stories/200206200061.html </ref> қоса, Висенте Матиас Вуосода<ref>Man City seal Vuoso deal http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/m/man_city/2027491.stm </ref> клуб қатарын толықтырды. Кейінірек «Пари Сен-Жермен» клубынан £17,5 миллион бағасына Николья Анелькада<ref>Manchester City officialise le transfert d'Anelka http://www.sport.fr/football/manchester-city-officialise-le-transfert-d-anelka-22393.shtm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610193926/http://www.sport.fr/football/manchester-city-officialise-le-transfert-d-anelka-22393.shtm |date=2015-06-10 }}</ref> келді. Қыстық трансферде — шабуылшы [[Робби Фаулер]]де қатарды толықтырды. Маусым нәтижесі бойынша, «Манчестер Сити» Премьер-Лигада тоғызыншы орын алып, 24 жылдан бері алғаш рет [[УЕФА Кубогы (кубок)|УЕФА Кубогының]] квалификациялық жарыс кезеңіне шықты. [[2003 жыл|2003]] жыл «Манчестер Сити» үшін «Мейн Роудтағы» соңғы ойын болды, өйткені олар — «[[Сити оф Манчестер]]<nowiki/>» деп аталатын 48 мың көрермендік жаңа ойын алаңына көшті. [[2007 жыл|2007]] жылы UK Sports Investments арқылы тайландты отбасынан шыққан бизнесмен Таиландтық бұрынгы премьер-министрі [[Таксин Чиннават]] $43 миллионға клубты сатып алды. Және ол клубты көркейтуге уәде берген болатын<ref>Таксин Чинават: «Келесі жылы "Манчестер Сити" ЧЛ-да ойнайтын болады» 21.03.08 http://www.voon.ru/news/75778 </ref>:<blockquote>'''''«Ең бірінші мақсат — ондыққа кіру, екіншісі — алтылыққа, ал үшінші мақсатымыз — [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасы]] үшін таласамыз»'''''</blockquote><blockquote>''© Таксин Чиннават''</blockquote>Жаңа басшылар «клубқа көптеген өзгерістер» енгізуді бастады. Ең алғашқы өзгеріс, [[2007 жыл|2007]] жылдың [[6 шілде]]сінде атақты швед бапкері [[Свен-Ёран Эрикссон]]мен үш жылға келісім-шартқа келді, және де ойыншылар Ведран Чорлукамен, Хавьер Гарридомен және Мартин Петров, Элано, Бенджани Мварувари, Валерия Божиновтармен келісім-шартқа келді. Бұл маусымда манчестерлік дербидің екеуінде де жеңіске жетті, бірақ соңғы турда «[[Мидлсбро]]ға<nowiki/>» 8:1 есебімен ойсырата жеңіліп, тоғызыншы орынға жайғасты. [[2008 жыл|2008]] жылдың [[2 маусым]]ында шведтік бапкерді жұмысынан босатты<ref>Эрикссон жұмысынан босатылды 02.06.08, futbol-1960.ru http://futbol-1960.ru/england/news/36074.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080604110946/http://futbol-1960.ru/england/news/36074.html |date=2008-06-04 }}</ref>. Оның орнына уэльстік бапкер [[Марк Хьюз]]ды<ref>"Манчестер Ситидің" жаңа бапкері Марк Хьюз болды, 05.06.08 http://www.belta.by/ru/all_news/sport/i_231625.html </ref> қойды. [[2008 жыл|2008]] жылы «Манчестер Ситиді» сату жөніндегі, үш апталық Дубайда өткен келісімнен кейін, қаржылай көмек беретін [[Біріккен Араб Әмірліктері|БАӘ-лық]] топ Abu Dhabi United Group (ADUG), және оның басшысы [[Мансур ибн Зайд Аль Нахайян]] Чиннаваттан 90%-дық акциясын сатып алды, бір жылдан кейінде 10%-ын сатып алып, тәуелсіз басшысы атанды. Клубты сатып ала, алға мақсат қойды. Мақсаты — алпауыт клубтардың қатарына кіру болатын. Кейін Шейх Мансур айтуынша<ref>«Шейх Сити», 03.08.2010, chelsearus.com http://chelsearus.com/1820-shejx-siti.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121060349/http://chelsearus.com/1820-shejx-siti.html |date=2010-11-21 }}</ref>:<blockquote>'''''«Челси және Барселона секілді клубтармен бірдей болу үшін, құрамдағы 22 ойыншыны жаңарту керек. Ақша — мәселе емес. Бастысы, менің командамда 22 ойыншының барлығы жұлдызды ойыншы болуы керек, ал клуб онжылдықта алпауыт клубқа айналады»'''''</blockquote><blockquote>''© Шейх Мансур''</blockquote>Жаздық трансферде көптеген жақсы ойыншылар алынды. [[Пабло Сабалета]], [[Венсан Компани]], [[Таль Бен-Хаим]] және Глаубер секілді ойыншылар алынды, кейін «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» [[Шон Райт-Филипс]] қайта оралды. Мәскеулік [[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА-дан]] £18 миллион бағасына бразилиялық шабуылшы Жо<ref>Жо "Манчестер Ситиге" келді, 02.07.2008, rusfootball.info http://www.rusfootball.info/rss/1146040509-zho-pereshel-v-manchester-siti-za-18-mln.-funtov.html </ref> келді. Қыстық трансферде нәтижелі қақпашы Шей Гивен келді және жас қақпашы Гуннар Нильсен, қорғаушы Уэйн Бридж, нәтижелі ойыншы Найджел де Йонг, екі шабуылшы — Крейг Беллами мен [[Робиньо]] қатарды толықтырды. [[Робиньо]] — «[[Реал Мадрид]]тен<nowiki/>» £32, 5 миллион бағасына келіп<ref>Робиньо "Манчестер Ситиге" келді. 02.09.2008 http://news.bigmir.net/sport/46780?bm_lang=ua</ref>, «Манчестер Сити» тарихындағы ең қымбат ойыншы атанды. Бұл маусымда, алдыңғы маусымға қарағанда «Сити» жақсы нәтиже көрсетті — 10-ыншы орын. [[2009 жыл|2009]] жылы Марк Хьюз орнына басқа бапкер келеді деген жалған ақпараттар көп болды. Бірақ 2009/10 жылдардағы маусымды уэльстік бапкермен басталды. «Сити» өзінің трансферлік саясатын жалғастыра кетті. Жазда «[[Астон Вилла]]<nowiki/>» клубынан [[Стюарт Тейлор]] атты қақпашы келді, содан соң жартылай қорғаушы [[Гарет Барри,]] «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>» футбол клубынан [[Силвиньо]], «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналдан]]<nowiki/>» [[Коло Туре]] мен Эммануэль Адебайор, «Эвертоннан» £24 миллион бағасына орталық қорғаушы Джолеон Лескотт, «[[Манчестер Юнайтед]]тен<nowiki/>» [[Карлос Тевес]], «[[Блэкберн Роверс]]<nowiki/>» клубынан Роке Санта Круз келіп, «Манчестер Сити» ойыншылар қатары толықты. [[2009 жыл|2009]] жылдың [[19 желтоқсан]]ында Марк Хьюз сәтсіз нәтижелері үшін бапкерлік қызметті босатты. Кейін Марк Хьюз өзінің бұл шешімге разы<ref>Марк Хьюз "Манчестер Ситидің" өткізіп жүрген саясатына разы емес, 20.12.09 http://www.dynamomania.com/news/98219-mark-hyuz-nedovolen-politikoy-rukovodstva-manchester-siti </ref> емес екенін білдірді:<blockquote>'''''«Сандерлендпен кейінгі ойында, маған келісім-шарт ерте ажырады деп айтты. Маған БАҚ-та бұл туралы ескертпеді, мен бұндай шешімді мүлде күткен жоқпын. Көп ұзамай, жаңа бапкерде табыла қойды, бұл, менің кетуім маусым басында шешілгенін білдіріп отыр. Мен маусым басталмай тұрып, клуб басшысымен кездестім, және біз бірге мақсат қойдық — ел біріншілігінде алтыншы орын алу немесе 70 ұпай жинау. Бұны мақсат тұтуды мен ойыншыларға да айтып қойғанмын. Әрине, Манчестер Сити сабында әркім көбірек жақсы нәтиже көрсетіп, ел біріншілігін менімен бірге алғысы келіп, тура жолға түстік, бірақ күтпеген жерден мені жұмысымнан босатты»'''''</blockquote><blockquote>''© Марк Хьюз''</blockquote>Кейін бұған «Сити» президенті әл-Мүбарәк жауап қайтарды:<blockquote>'''''«Соңғы он бір ойында бар болғаны екі-ақ жеңіс. Бұл «Манчестер Сити» клубы үшін өте жеткіліксіз. Шейх Мансур мен басшылар кеңесі, алға деген ұмтылыс және ынтаны көріп тұрған жоқ.»'''''</blockquote><blockquote>''© Халдун әл-Мүбарәк''</blockquote>[[File:Roberto Mancini RED BULL STADIUM JERSEY NY.jpg |thumb|230x230px|Роберто Манчини мен Брайан Кидд — «Ситидің» қазіргі деңгейіне жол ашқандар|солға]]Марк Хьюз орнына итальяндық маман [[Роберто Манчини]] келді<ref>«Манчестер Сити» Хьюзды жіберіп, Манчиниды бапкер қылды. 19.12.09 http://www.sports.ru/football/56836797.html </ref>.Және оның ассистенті болып [[Брайан Кидд]] тағайындалды. Қыста «Сити» ойыншылар қатарына [[Патрик Вьейра|Патрик Виейра]] мен жас ойыншы [[Адам Джонсон]] қосылды. [[Роберто Манчини|Манчинидың]] арқасында «Манчестер Сити» бесінші орын алып, [[УЕФА Еуропа Лигасы|Еуропа Лигасына]] жолдама алды. [[2010 жыл|2010]] жылы жазда «Манчестер Сити» трансфер прессасының бас жұлдызы болды.«Сити» қатарын Александр Коларов(£20 миллион бағасына), Жером Боатенг(£11 миллион бағасына), Яя Туре(£26,4 миллион бағасына), Джеймс Милнер(£19,3 миллион бағасына), Давид Сильва(£25,3 миллион бағасына) және сол кездердің нәтижелі шабуылшыларының бірі болған Марио Балотелли(£26 миллион бағасына) келіп қатар толықты. «Сити» осы жылы өзінің қорғаушысы Силвиньомен қоштасты, өйткені ол өзінің ойыншы мансабын аяқтады. Және Хавьером Гарридо, жартылай қорғаушылар Мартин Петров және де [[Стивен Айрленд]], шабуылшылар Бенджани Мварувари, «[[Милан (футбол клубы)|Миланға]]<nowiki/>» кеткен Робиньо атты ойыншыларымен қош айтысты. «Манчестер Сити» қыстық трансферлік терезеде көптеген футболшыны жалға жіберуі керек болды. Бұлардың қатарынад: Роке Санта Крус, Давид Гонсалес, Уэйн Бридж және Эммануэль Адебайор, «[[Реал Мадрид]]<nowiki/>» клубына кетті. «Манчестер Сити» жағдайы күрт күшейе түсті. Қыста «қалалықтар» [[Босния және Герцеговина|Босния және Герецеговинаның]] нәтижелі шабуылшысы [[Эдин Джеко]]мен келісім-шартқа келді(£27 миллион бағасына). Жаңағы трансферлердің барлық бағасын қоса түскенде, шейх Мансур £1 миллиард көлемінде қаржы жіберген(бапкер мен ойыншылардың жалақысын қосқанда).<ref>Ман. Сити: миллиард үшін, 09.01.11 http://football.ua/england/news/117983.html </ref> [[2011 жыл|2011]] жылдың [[17 наурыз]]ында «Манчестер Сити» [[УЕФА Еуропа Лигасы|Еуропа Лигасының]] 1/8 финалында [[Динамо (футбол клубы, Киев)|киевтік Динамоға]] жол берді (қонақта 0:2 ұтылып, өз алаңында 0:1 ұтылып). [[11 мамыр]]да «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэм]]<nowiki/>» клубын минималды есеппен жеңіп 1968/99 жылдардан бері алғаш рет УЕФА Чемпиондар Лигасына жолдама алды. «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэммен]]<nowiki/>» өткен ойыннан кейін [[Манчини]]:<blockquote>'''''«Бүкіл команданы жеңіспен құттықтаймын. Осы маусымда жақсы өнер көрсеттік деп ойлаймын. Алдымызда әлі екі ойын бар, және бұл Ситиді үшінші орынға апарады деп үміттенемін. Бұл мен үшін ең маңызды да әсерлі сәттердің бірі. Біз бұл маусымда көп еңбек еттік және мен Манчестер Сити жанкүйерлерін құттықтаймын. Мүмкін емес ешнәрсе жоқ, және біз Арсенал клубын артта қалдырамыз деп үміттенемін»'''''</blockquote><blockquote>''© Роберто Манчини''</blockquote>Сонан соң, Манчинидің арманы орындалған болатын. «Сити» екі ойында алты ұпай алып, 22 мамыр күні «Манчестер Сити» Англия Премьер-Лигасында күміс жүлдегер атанған, лондондық «[[Челси (футбол клубы)|Челсимен»]] бірдей ұпай жинады, бірақта голдар айырмашылығымен «Манчестер Сити» үшінші орынға жайғасты. Және бұл нәтиже квалификациялық жарыссыз, тікелей УЕФА Чемпиондар Лигасының топтық кезеңіне жолдама алды. Бұл жүлдемен қоса, ең үздік бомбардир атанған «Сити» ойыншысы [[Карлос Тевес]] «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» шабуылшысы [[Димитр Бербатов]]пен бірдей атанды. «Манчестер Сити» қақпашысы — [[Джо Харт]], «[[Алтын қолғап]]<nowiki/>» атағын жеңіп алды. Англия қақпашысы 17 ойын өз қақпасына гол жібермеген. «Манчестер Сити» үшін сол кезде Англия Кубогын «[[Сток Сити]]ден<nowiki/>» жеңіп алу үлкен нәтиже болды. Бұл жүлдені 1976 жылдан бері алғаш рет жеңіп отыр. [[Роберто Манчини]] ойыннан кейін:<blockquote>'''''«Тек бірнәрсе айта аламын, мен өз жанкүйерлерім үшін ризамын. Көп жылдар бері, бұл кубокты жеңе алмай келдік. Біз бүгін жақсы қорғандық деп айта алмаймын. Бізге әлі де күшею қажет, бірақ бұған қарамастан, біз өте бақыттымыз. Біз Манчестер Ситидың жаңа тарихын бастадық. Бұл әлі басы ғана»'''''</blockquote><blockquote>''© Роберто Манчини''</blockquote>2010/11 маусымы аяқталғаннан кейін [[Роберто Манчини]] [[Біріккен Араб Әмірліктері|БАӘ-де]] клуб басшысы Халдун әл-Мүбәрәкпен кездесті. Кездесуде итальяндық маман мен араб бизнесмені арасында, бюджетке көп қаржы бөлінетіні шешілді. [[2011 жыл|2011]] жылы жазда екі атақты ойыншы «Сити» қатарына қосылды. Бұлар — [[Самир Насри]] және [[Серхио Агуэро]]. [[Серхио Агуэро]] — «Манчестер Ситиге» £38 миллион бағасына келіп, «Сити» тарихындағы ең қымбат ойыншы атанды. Бұлармен қоса «Сити» сабына, [[Гаэль Клиши]] мен [[Стефан Савич|Стеван Савич]] және [[Оуэн Харгривз]]те қосылды, румындық қақпашы Костел Пантилимион «[[Тимишоара]]<nowiki/>» клубына жалға алынды, бірақ кейіннен толықтай сатып алынды. Сол жылы командадан, Патрик Виейра ойыншы мансабын аяқтап, кейін клуб штабына кірді. [[2013 жыл|2013]] жылдың [[мамыр]]ында «Манчестер Сити» жас ойыншыларының командасын басқара бастады. Эммануэль Адебайор қайта басқа клубқа жалға кетті. Және де Шей Гивен, Жо, Крейг Беллами, Шон Райт-Филипс, [[Жером Боатенг]], [[Фелипе Кайседо]] және тағы да басқа жас футболшылар клубтан кетті. [[2011 жыл|2011]] жылдың [[шілде]]сінде, клубтың ресми демеушісі [[Etihad Airways]] шешімімен «Сити оф Манчестер» атауы «[[Этихад Стэдиум]]<nowiki/>» деп өзгертілді. Etihad Airways пен «Манчестер Сити» он жылға серіктестік келісім-шартқа қол қойылды. Бұдан басқа Etihad Airways таңбасы, «Сити» жарнамаларында, ойын алаңының сыртында, шығыс Манчестерге Etihad Campus дүкенін салуға, және клуб жейдесінде белгіленетін болады. Кейбір мағлұматтарға сүйенсек, ойын алаңының атауын өзгерту £120 миллион бағасына шаққан. «[[Этихад Стэдиум]]<nowiki/>дегі» алғашқы матчта «Сити» өзінің көршілесі «Манчестер Юнайтедпен» кездесіп, бірінші таймда 2:0 есебімен жеңіп келіп, кейін 2:3 есебімен жеңіліп қалды. Бірақ «Сити» Премьер-Лигада сәтті бастады. 14 ойында 12 рет жеңіске жетіп, қалған екі «[[Фулхэм (футбол клубы)|Фулхэм]]<nowiki/>» мен «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]<nowiki/>» клубтарымен тең ойнады. 9 турда «Манчестер Сити» өзінің көршілестері «Манчестер Юнайтедті 6:1<ref>"МЮ" өзінің көршілесінен алты гол өткізіп алды. 23.10.11 http://www.lenta.ru/news/2011/10/23/mucity/ </ref> есебімен ойсырата жеңіп, «Сити» үшін «Олд Траффордтағы» 56 жылдан бергі алғашқы ірі есепті тіркеді.<ref>"Манчестер Сити" "Олд Траффордта" соңғы 56 жылда алғаш рет ірі есеппен жеңді. 23.10.11 http://news.sport-express.ru/2011-10-23/470932/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111025202348/http://news.sport-express.ru/2011-10-23/470932/ |date=2011-10-25 }}</ref> Ойсырата жеңген ойыннан кейін [[Роберто Манчини]]:<blockquote>'''''«Маусым өте ұзақ, және біз әрбір үш күн сайын ойын көрсетеміз, сондықтан әрбір ойын бара-бара қиындай бастайды. Біз Тоттенхэм және Болтон клубтарына қарсы жақсы нәтиже көрсеттік, бірақ мен бұл ойынды аса ерекше деп белгілеймін — біз Манчестер Юнайтед атты алпауыт клубты жеңдік. Бірақ біз бұл ойында тек үш ұпай алдық қой — ал алты голға келсек, бізге сол алты гол үшін ешкім алты ұпай бермейді. Бұл жәй ғана ойын, және мен, Манчестер Юнайтед әлі де бізден мықтырақ деп ойлаймын. Біз олардан мықты болуымыз үшін, Премьер-Лиганы жеңіп алуымыз керек. Сонда ғана барлығы өзгере бастайды деп сенемін, бірақ әзірше Манчестер Юнайтед бізден әлдеқайда мықтырақ. Әрине, мен Манчестер Юнайтед клубын ойсырата жеңгенімізге қуаныштымын. Барлық команда Олд Траффордта жеңе бермейді, сондықтан бұл ойын біз үшін маңызды да есте қалатын ойын — бастысы ірі нәтиже емес, бастысы біз олардың алаңында жеңіс таптық. Бұл матч жанкүйерлеріміз үшін тарихи матч. Голдар тек біздің алға шығуымызға және лигада көмек көрсете алады. Мен үш ұпайды алғанымызға қуаныштымын, бірақ, бізге әлдеқайда мықтырақ болуымыз үшін, және кестенің алғашқы орындарында қалуымыз үшін, бізге тынбай еңбек етуіміз керек, сонда ғана біз күшейе түсеміз»'''''</blockquote><blockquote>''© Роберто Манчини''</blockquote> [[Сурет:ManchesterCityFC League Performance.svg|нобай|409x409 нүкте|Футбол лигасындағы «'''Ситидің'''» жыл сайынғы орындарының кестесі]] «Сити» үшін алғашқы жеңіліс он бесінші турда тіркелді. [[2011 жыл|2011]] жылдың [[12 желтоқсан]]ында [[Андре Виллаш-Боаш]]тың командасы «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» 1:2 есебімен жеңіліп қалды. Бірінші голды екінші минутта Марио Балотелли салғанымен, кейін «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» екі голмен жауап қайтарып «Ситиден» басым түсті.<ref>"Челси" чемпиондық таласта. 13.12.11 http://football.sport-express.ru/reviews/18460/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120107222207/http://football.sport-express.ru/reviews/18460 |date=2012-01-07 }}</ref> «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» жеңілгеннен кейін, «Сити» УЕФА Чемпиондар Лигасында сәтсіздікке ұшырады. Топтық кезеңінде «[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]<nowiki/>» клубын 2:0 есебімен жеңгенімен<ref>"Сити" плей-офф құлттанған есігінің қасында. 07.12.11 http://ru.uefa.com/uefachampionsleague/season=2012/matches/round=2000263/match=2007657/postmatch/report/index.html </ref>, «Сити» «Бавария» мен «[[Наполи]]ден<nowiki/>» кейін үшінші орынға ие болып, регламент бойынша, [[УЕФА Еуропа Лигасы|Еуропа Лигасына]] кетіп қалды. Еуропа Лигасының 1/16 финалында, португалиялық «[[Порту (футбол клубы)|Портумен]]<nowiki/>» кездесіп, қонақта 2:1 есебімен жеңіп, ал өз алаңында 4:0 есебімен артта қалдырды. Кейін, 1/8 финалда басқа португалиялық клуб «[[Спортинг Лиссабон|Спортингпен]]<nowiki/>» кездесіп, қонақта 0:1<ref>"Сити" үшін жаман хабар. 08.03.12 http://ru.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2012/matches/round=2000274/match=2007453/postmatch/report/index.html </ref> есебімен жеңілді. Ал, өз алаңында 3:2 есебімен жеңгенімен келесі кезеңге өте алмады. Өйткені, ереже бойынша, өз алаңында гол өткізбеген клуб қана келесі кезеңге жолдама ала алады. Ойыннан кейін «[[Спортинг Лиссабон|Спортинг]]<nowiki/>» бас бапкері [[Са Пинту]] айтуынан<ref>Са Пинту: "Спортинг" жақсы үмітпен жеңді. 16.03.12 http://www.championat.com/football/news-1117932-sa-pintu-sporting-pobedil-blagodarja-igrovoj-discipline-i-vere-v-uspekh.html </ref>:<blockquote>'''''«Манчестер Сити құрамы өте мықты, бұл клубтың әрбір ойыншысы нәтижелі болып келеді. Бірақ Спортинг үлкен сенім мен және тынбай еңбек еткеніне орай жеңіске жетіп, келесі кезеңге өтті.»'''''</blockquote><blockquote>''© Са Пинту''</blockquote>[[File:Aguero sending photos - Premier League parade 2011-12.jpg|thumb|314x314px|Серхио Агуэро, 2011/12-дегі чемпиондығында]] Ел кубоктарында, «Сити» жақсы нәтиже көрсете алмады. Бірінші кубокта, 1/32 финалында өзінің көршілестері «[[Манчестер Юнайтед]]тен<nowiki/>» 3:2 есебімен жеңіліп, ары қарай жалғастыра алмады<ref>"Манчестер Юнайтед" "Манчестер Ситиді" Англия Кубогынан теуіп шығарды. 09.01.12 http://www.topnews.ru/news_id_47499.html </ref>. Ал екінші кубокта, әрине, Лига Кубогында, жартылай финалға дейін барып, «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]<nowiki/>» футбол клубынан өте алмады(қонақта 0:1 есебімен жеңілсе, өз алаңында 2:2 есебімен тең нәтиже көрсетті). Ал Премьер-Лигада ұзақ уақыт бойы алғашқы орынды бермей келе жатты, бірақ кейін «[[Суонси Сити]]ден<nowiki/>» минималды есеппен жеңіліп, «[[Манчестер Юнайтед]]ті<nowiki/>» алдына жіберіп алды. Келесі турда «[[Челси (футбол клубы)|Челсиге]]<nowiki/>» қарсы ойында 2:1 есебімен жеңді. Кейін «Сити», «Сток Сити» және «Сандерленд» клубтарымен тең ойын көрсетті, ал 8 сәуірде лондондық «Арсеналға» 0:1 есебімен есе жіберіп алды. Бұл сәтсіздіктерден кейін «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» 8 ұпаймен алға ұзап кеткен болатын. Бірақ «Сити», қуанышқа орай, алты ойын қатарынан жеңіске жетті, ішінде алғашқы орында тұрған «[[Манчестер Юнайтед]]те<nowiki/>» болды. Соңғы турға келгенде «Манчестер Сити», өзінің көршілес клубынан екі ұпай алға ұзады.Соңғы ойын «Куинз Парк Рейнджерске» қарсы ойын болатын. Бұл ойынның бірінші таймында «Сити» 1:2 есебімен жеңіліп жатты. Бірақ соңғы минуттардағы, [[Эдин Джеко]] мен [[Серхио Агуэро]] салған голдар, тарихты шыр айналдырды. Бұл голдардан кейн «Сити» «Куинз Парк Рейнджерстен» 1:2 жеңіліп жатып, 3:2 есебімен алға шығып кетіп, бұны қоя тұрғанда кесте «Манчестер Юнайтедті» артта қалдырып 89 ұпаймен, 44 жылдан бергі алғашқы Англия біріншілігін жеңіп алды. Үздік ойыншы болып — [[Венсан Компани]] атанды. Клуб басшысы Халдун әл-Мүбәрәк кейіннен, өз пікірін білдірді<ref>Халдун әл-Мубарак: Ескі "Манчестер Сити" ежелде қалды. 15.05.12 http://terrikon.com/posts/119489 </ref>:[[File:Vincent Kompany holds up the Premier League trophy 2012.jpg|thumb|315x315px|Команда капитаны Венсан Компани АПЛ кубогымен]]<blockquote>'''''«Жанкүйерлер бұл сәтті 44 жыл күтті, міне, 44 жылдан кейін алғашқы ел біріншілігінің чемпионы болдық, клуб кезінде жүлдесіз болды, жүлдеге қол жеткізе алмай жүрді. Кезіндегі «Сити» дымға қауқарсыз болған болатын. Енді бұл қауқарсыз «Ситиді» ұмытайық, бұрынғы нәрсе өтті де кетті. Енді көзімізді ашып, жаңа тарихтың бетін жазып бастайық. Бұл жүлде соңғы емес, әлі біз көптеген шыңдарды, бірге бағындыратын боламыз'''''</blockquote><blockquote>''© Халдун әл-Мүбәрәк''</blockquote>[[2012 жыл|2012]] жылдың басында [[Роберто Манчини]] «Манчестер Сити» клубымен, бес жылға келісім-шартқа отырғаны белгілі болды. Кейіннен, бұл итальяндық маманның жалақысы да белгілі. Жылдық жалақысы £7 миллионды құрады. Бұның алдында, [[Роберто Манчини]] Ресей футбол құрамасының бапкері болуы мүмкін деген ақпараттар да шықты. [[2012 жыл|2012]] жылдың [[мамыр]] айында, уэльстік [[Гарет Бейл]]ді және белгиялық футболды [[Эден Азар]]ды, сонымен қатар Премьер-Лиганың [[Футболдан Англия чемпионаты 2011/2012|2011/12 маусымында]], лондондық «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]<nowiki/>» сабында үздік бомбардир атанған [[Робин ван Перси]]ді өз қатарларына қосу мүмкін болған. Бірақ, [[Гарет Бейл]] «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэм]]<nowiki/>» клубымен келісім-шартын ұзартса, [[Эден Азар]] «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» сабына қосылды, ал [[Робин ван Перси]], өзінің көршілестері «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» клубына қосылған болатын. «Манчестер Сити» бұлардың орнына, қақпашы [[Ричард Райт]]ты өз қатарларына қосты. Және де бұнымес қоса, қорғаушы Матия Настасич пен Майконды, «[[Бенфика]]<nowiki/>» клубының қорғаушысы [[Хави Гарсия]]ны, «[[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]]<nowiki/>» клубынан Джек Родуэллді, «Суонсидің» шабуылшысы Скотт Синклерді өз саптарына қоса алды. «Барселона» футбол клубының бұрынғы топ-менеджері Феррано Сориано, «Ситидің» директоры болды. Клуб қатарынан, Грег Каннингем, Стефан Савич, Ахмед Бенали, Гай Ассулин, Владимир Вайсс, Адам Джонсон, Найджел де Йонг және де Эммануэль Адебайор басқа клубқа кетті, ал Уэйн Бридж, Дедрик Боята, Мұхаммед Әбу, Омар Элабделлауи, Гарри Банн және Роке Санта Круз жалға кетті. Стюарт Тейлор мен Оуэн Харгривз тегін агент атанды. [[2012 жыл|2012]] жылдың [[12 тамыз]]ында, «Манчестер Сити» «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» клубын 3:2 есебімен ұтып, Англия Суперкубогын жеңіп алды. Бірінші болып, голды «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» қатарынан [[Фернандо Торрес]] салып, командасын алға шығарса, екінші таймда «Сити» қатарынан [[Яя Туре]], [[Карлос Тевес]] және [[Самир Насри]] көзге көрініп команданы 3:1 есебімен алға шығара алды, ойын соңына қарай «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» есепті қысқарта алды, бірақ соңы жеңіс «Сити» қарамағында қалып, «Қалалықтар» кубок иегері атанды. [[Футболдан Англия чемпионаты 2012/2013|2012/13 маусымының]] басында, букмекерлік конторлар «Манчестер Ситиді» Премьер-Лига чемпионы болуға басты үміткер атады<ref>Букмекерлер «Манчестер Ситиді» АПЛ-дың 2012/13 маусымында чемпиондыққа басты үміткер атады. 18.08.12 http://www.sports.ru/football/142775111.html </ref>, бірақ «Манчестер Сити» бас бапкері Роберто Манчини, өзінің көршілестері «Манчестер Юнайтедті» басты үміткер атады.<ref>Роберто Манчини: "МЮ" - чемпион болуға басты үміткер". 18.08.12 http://news.sport-express.ru/2012-08-18/529295/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140821033143/http://news.sport-express.ru/2012-08-18/529295/ |date=2014-08-21 }}</ref> 2012/13 маусымының күзінде «Манчестер Сити» сәтсіздіктерге жолықты. [[2012 жыл|2012]] жылдың [[25 қыркүйек|25 қырқүйегінде]] Лига Кубогының 1/16 финалында «Манчестер Сити» «Астон Вилла» клубынан 2:4 есебімен жеңіліп қалды<ref>«Қасқырлар» жемтіксіз қалды. 26.09.12 http://www.gazeta.ru/sport/2012/09/26/a_4788253.shtml </ref>. УЕФА Чемпиондар Лигасының топтық кезеңінде 3 рет жеңіліс тауып және 3 рет тең нәтиже көрсетіп, жақсырақ нәтиже көрсете алмай, «[[Боруссия Дортмунд]]<nowiki/>», «[[Реал Мадрид]]<nowiki/>» және амстердамдық «[[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]<nowiki/>» клубтарынан кейін, 3 ұпаймен, соңғы орын алып, жарыспен қоштасты<ref>"Манчестер Сити" Чемпиондар Лигасымен қоштасты. 05.12.12 http://www.dni.ru/sport/2012/12/5/244696.html </ref>. Премьер-Лигадағы алғашқы жеңілісін, [[2012 жыл|2012]] жылдың [[9 желтоқсан]]ында өзінің көршілестері «[[Манчестер Юнайтед]]пен<nowiki/>» кездескенде 2:3 есебімен жеңіліп, сол кезде тапты. Сол кезден кейін, «Манчестер Сити» 9 жеңіс, 6 тең ойын және 1 жеңіліспен екінші орынға тұрақтады. Сол жеңілістен кейін, [[26 желтоқсан]]да, «Сандерлендтен» 0:1 есебімен жеңіліп, екінші жеңілісін алды. Осыдан кейін «Сити» жеңілмей, [[2013 жыл|2013]] жылдың 1[[3 қаңтар]]ында, лондондық «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналды]]<nowiki/>» 2:0 есебімен жеңіп, жеңіс сериясын бастады. Қыстық трансферде, Гуннар Нильсен<ref>Гуннар Нильсен "Манчестер Ситиден кетті". 22.12.12 http://faroesoccer.3dn.ru/publ/ostalnoe/transfery/gunnar_nilsen_pokidaet_quot_manchester_siti_quot/33-1-0-262 </ref>, Майкл Джонсон, және «[[Милан (футбол клубы)|Милан]]<nowiki/>» клубына €20 миллион бағасына [[Марио Балотелли]] атты үш ойыншы команда қатарынан кетті.[[File:Song Balotelli.jpg|thumb|Марио Балотелли, «Сити» сабында|304x304 нүкте|солға]]2012/13 маусымның екінші бөлігінде «Сити» 4-ақ жеңіліс алып, өзінің көршілестері «Манчестер Юнайтедті» 2:1 есебімен жеңіп, өш бере алса да, «Сити» «Манчестер Юнайтедтен» 11 ұпайға қалып қойып, Англия Премьер-Лигасының екінші орынында аяқтады. Бұдан басқа, «Сити» Лига Кубогында «Челсиді» жартылай финалда артта қалдыра алса да, шешуші кезеңде «[[Уиган Атлетик]]<nowiki/>» клубынан 1:0 есебімен жеңіліп, кубок иегері атана алмады. Соңында, «Сити» 2012/13 маусымында бірде-бір жүлде ала алмай, дымсыз қалды. Бұдан кейін, Роберто Манчиниді бапкерлік орнынан босатуға тура келді. Итальяндық маман орнына өзінің ассистенті Брайан Киддті уақытша қоя тұрды. Роберто Манчини кеткеннен кейін, жолақ алып, ол жолаққа «Манчестер Сити» жанкүйерлерімен қоштасу үшін: «Үш ұмытылмас жыл..Сау бол!» деп жазып, қоштасуын білдіріп кетті. Кейін «Манчестер Юнайтедтің» бас бапкері [[Алекс Фергюсон|сэр Алекс Фергюсон]], итальяндық маманның жұмысынан босатқанына қарсылығын, мынадай пікірмен білдірді:<blockquote>'''''«Манчиниді жұмысынан босатпауға да болар еді.Өйткені, команданы УЕФА Чемпиондар Лигасына шығарды, ел біріншілігінде екінші орынды алып берді, ал алдыңғы жылы Ситиді ел біріншілігінде чемпион қылып және Англия Кубогын алып, бір емес, екі жүлде алып берді. Мен бұл итальяндық маманды жұмысынан кеткеніне басында таңғалдым, бірақ кейбір басшыларының сөзіне сүйенсек, барлығы дұрыс деп ойлаймын. Ал былай, Манчини бұндай түрмен клубтан кеткені дұрыс емес деп ойлаймын»'''''</blockquote><blockquote>''© сэр Алекс Фергюсон''</blockquote>Кейіннен, клуб директор Феррано Сориано да пікірін білдірді:<blockquote>'''''«Келесі маусым осы маусымнан да сәттірек болады деп ойлаймын. Қазір жоспарласақ, біз осы алдыңғы бес жылда бес трофей ұтуымыз да мүмкін. Келесі маусымда, біз ешқандай жүлде ала алмай, кейін, лезде екі жүлде алуымыз да әбден мүмкін»'''''</blockquote><blockquote>''© Феррано Сориано''</blockquote>[[File:Manuel Pellegrini 2013.jpg|thumb|236x236px|Мануэль Пеллегрини|солға]][[2013 жыл|2013]] жылдың [[14 маусым]]ында, «Сити» «[[Малага]]ның<nowiki/>» тренері, чилилік маман [[Мануэль Пеллегрини]]ді өздерінің бас бапкері қылды<ref>РЕСМИ: Пеллегрини "Манчестер Ситидің" жаңа бапкері. 14.06.13 http://www.soccer.ru/news/346613.shtml </ref>. Ағылшындық БАҚ-тарға сенсек, «Сити» чилилік маманмен үш жылға келісім-шартқа отырып, жалақысы жылына £3,4 миллион бағасында болды. Жаңа бапкер келісімен, «Сити» жаздық трансферде жақсы ойыншылар ала білді, және команда қатарынан Райан Макгиверн, Жереми Элан, Майкон, [[Коло Туре]] және Уэйн Бридж атты ойыншылар кетті. Карим Рекик, [[Гарет Барри]], Абдул Разак басқа клубқа жалға кетті. Бұлармен қоса, командадан, Мұхаммед Әбу мен Скотт Синклерде кетіп қалды. Ал [[Карлос Тевес|Тевес]] «[[Ювентус]]<nowiki/>» клубына €9 миллион бағасына кетсе, Роке Санта Круз бен [[Роберто Манчини]]дің ұлы Филиппо тегін агент атанды. Сол жаздық трансферде, «Сити» қатарына 32-жастағы «[[Атлетико Мадрид|Атлетико]]<nowiki/>» клубының орталық қорғаушысы [[Мартин Демичелис|Мартин Демикелис]] және украиндық клуб «[[Шахтер (футбол клубы, Донецк)|Шахтер]]<nowiki/>» қатарынан Фернандиньо және де €25 миллион бағасына [[Стеван Йоветич]], испандықтар [[Хесус Навас]] пен [[Альваро Негредо]] толықты. Мануэль Пеллегрини өз маусымын, орталықафрикадағы жарыстағы екі жеңіліспен бастады. ([[2013 жыл|2013]] жылдың [[14 шілде]] күні «[[Суперспорт Юнайтед]]<nowiki/>» клубынан 2:0 есебімен жеңілсе, кейін [[18 шілде]] күні «[[АмаЗулу]]<nowiki/>» клубынан 2:1 есебімен жеңілді). Бірақ бұл жарыста, «Ситиге» Пеллегрини бапкер болған жоқ, ол белгісіз жұмыстарымымен [[Чили]]ге кеткен болатын. Бапкерлік орнын өзінің көмекшілері ала тұрды<ref>Пеллегрини бір себептермен "Манчестер Ситиден" уақытша кете тұрды. 18.07.13 http://www.euro-football.ru/article/31/1002987138_pellegrini_pokinul_sbor_manchester_siti_po_semeynyim_prichinam </ref>. Чилилік маман «Ситиде» жүлделік жолын — [[Barclays Asia Trophy]] атты бейресми жүлдесін [[27 шілде]] күні [[Гонконг]]те жеңіп алды. Полуфиналда «[[Саут Чайн]]<nowiki/>» клубына қарсы ойнап, артта қалдырса, финалда «[[Сандерленд (футбол клубы)|Сандерленд]]<nowiki/>» клубын минималды есеппен жеңіп, өзінің алғашқы жүлдесін қолына алды. Екі ойында да [[Эдин Джеко]] көзге түсе алды<ref>«Сити» төменнен жоғарыға. 27.07.13 http://www.gazeta.ru/sport/2013/07/27/a_5512797.shtml </ref>. Жаздың соңына қарай, «Сити», [[Мюнхен]] қаласында өткен, Audi Cup атты жарысқа қатысты. Ол жарыста, «Манчестер Сити» «Милан» командасына бірінші таймның өзінде, 5:0 есебімен ойсырата ұтып жатты, бірақ итальяндық клубта, қарап қалмай, бірінші таймның соңына дейін үш гол салып, ойынның тағдырын бірінші таймда шешіп тастады. Бұл ойында, «Сити» сабынан, [[Давид Сильва]], Майка Ричардс, Александар Коларов және [[Эдин Джеко]] екі гол салып, ірі есеппен жеңуге ат салысты. 5:3 есебімен, «Миланды» артта қалдырып, Audi Cup жарысының финалына шықты. Бірақ финалдық ойында, жарыс мекенінің иесі, мюнхендік «Бавариядан» 1:2 есебімен жеңіліп қалған болатын. «Сити» сабынан жалғыз голды, 61-інші минутта испандық Альваро Негредо салды. Чилилік бапкер Пеллегрини 19 тамыз күні «Ньюкасл» клубына қарсы, Англия Премьер-Лигасының бірінші турында өзінің ресми ойынын өткізді. Ол ойында, [[Давид Сильва]] ойынның басында(6-ыншы минутта) лезде гол сала білді. Кейін 20-сыншы минуттарда [[Серхио Агуэро]] есеп айырмасын ұзарта алды. Кейінірек, екінші таймда, [[Яя Туре]] мен [[Самир Насри]] бір-бір голдан салып, 4:0 есебімен доп айырмасын күшейтті. Ірі есептен кейін, Пеллегрини:<blockquote>'''''«Мен, бұл ойында жеңгенімізге өте қуаныштымын. Қуаныш, тек жеңістерді емес, команданы күшейтуді де шақыртады. Біз үшін, бұл екі жағдайда маңыздырақ. Ойыншылар бұл ойында, қалағанынша гол салды. Біз гол сала қоймай, қорғаныс жағынан да жақсы болдық, ал бұл біз үшін өте жақсы нәтиже»'''''</blockquote><blockquote>''© Мануэль Пеллегрини''</blockquote>Бұл жеңістен кейінгі ойында, «Сити» жақсы нәтиже көрсете алмады. [[25 тамыз]]да Англия Премьер-Лигасының екінші турында, жоғарғы лигаға жаңадан келген, «[[Кардифф Сити]]<nowiki/>» клубына 2:3 есебімен есе жіберіп алды. Бұл ойында, «Сити» жеңіс үшін таласпағандай болды. Өйткені, ойын соңына дейін 3:1 есебімен жеңіліп жатты. Кейін, ойын соңына қарай, Альваро Негредо доп айырмасын қысқарта алғанымен, есеп жағынан алға шығара алмады.<ref>Эдин мүлде көзге түспеді. 25.08.13 http://www.gazeta.ru/sport/2013/08/25/a_5605645.shtml </ref> Англия Премьер-Лигасының бесінші турында, «Сити», «манчестерлік дербиде», алдыңғы ойындағы тең нәтижеге қарамастан, өзінің көршілесін 4:1 есебімен жеңіп, кестеде төртінші орынға тұрақтады. [[Серхио Агуэро]] екі гол алып, [[Яя Туре]] мен [[Самир Насри]] бір-бір голдан салды, және 87-інші минутқа қарай, [[Уэйн Руни]] есепті үш доп айырмасына қысқарта алды.<ref>"Манчестер Сити" - "Манчестер Юнайтед" - 4:1: Мойес САФ-тың шаңында. 23.09.13 http://www.sport-express.ua/football/england/news/229687-manchester-siti-manchester-junajted-4-1-mojes-idet-po-stopam-fergjusona-premer-liga-5-tur.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131214031842/http://www.sport-express.ua/football/england/news/229687-manchester-siti-manchester-junajted-4-1-mojes-idet-po-stopam-fergjusona-premer-liga-5-tur.html |date=2013-12-14 }}</ref> Мануэль Пеллегрини, [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]нда, «[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]<nowiki/>», «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>», «[[Виктория (футбол клубы, Пльзень)|Виктория Пльзень]]<nowiki/>» клубтарымен бір топқа түсті. Бұл топта, «Сити», өзінің алғашқы ойынын чехиялық клубты 3:0 есебімен жеңіп, жақсы нәтижемен аяқтады. Бірақ, келесі ойында мюнхендік клуб «[[Бавария (футбол клубы)|Баварияға]]<nowiki/>» 3:1 есебімен есе жіберіп алды. «Сити» сабынан жалғыз голды, 79-ыншы минутта [[Серхио Агуэро]] салып екі доп айырмасына қысқартқан болатын. Үшінші команда, «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>» клубымен ойындары, екі ойында да «Сити» мәскеулік клубты жеңе алды. Бірінші ойында, мәскеулік клуб сабынан Зоран Тошич ойын басында «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>» клубын алға шығарған болатын, бірақ кейінірек, [[Серхио Агуэро]] есепті теңестіре алды. 42-інші минутқа қарай, тағы да [[Серхио Агуэро]], ағылшындық клубты алға шығарып, ойын тағдырын бірінші таймда шешіп тастады. Кейін, «Сити» өз алаңында, «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>» клубын 5:2 есебімен жеңіп алды. Ойында, Альваро Негредо үш гол салып, [[Серхио Агуэро]] екі гол салды. Мәскеулік клубтан, [[Сейду Думбья|Сейду Думбия]] екі гол салды. Осы ойындардан 2 жылдан кейін, [[2016 жыл|2016]] жылдың [[15 наурыз]]ында, Мануэль Пеллегрини, 1/8 финалда киевтік клуб «[[Динамо (футбол клубы, Киев)|Динамомен]]<nowiki/>» арпалыса алып, манчестерлік клубты, тарихында алғашқы рет ширек-финалға шығарған болатын. Кейін, ширек-финалда париждік «[[Пари Сен-Жермен]]<nowiki/>» клубымен қонақта 0:0 есебімен нәтижені тең ұстап, өз алаңында 1:0 есебімен [[Кевин Де Брёйне|Кевин Де Брюйне]] алға шығарып, сенсациялық оқиғаларды көбейтіп, өз тарихында бірінші рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]ның жартылай финалына шықты. Бірақ жартылай финалда, «[[Реал Мадрид]]<nowiki/>» клубынан, қонақта 1:0 есебімен жеңіліп, өз алаңында 0:0 есебімен тең ойнап, финалдық ойынға шыға алмаған болатын. [[2016 жыл|2016]] жылдың [[1 ақпан]]ында «Манчестер Сити» өзінің болашақ бапкерін, уақытынан ерте таныстырды.<ref>Жаңа бапкер — Гвардиола. 1.02.16 <nowiki>http://alaman.kz</nowiki> </ref> Манчестерлік клубтың жаңа бапкері болып — [[Хосеп Гвардиола]] атанды. [[Хосеп Гвардиола]] «Манчестер Сити» клубымен, жылына €20 миллион жалақысымен, үш жылға келісім-шартқа отырды. Және бұл бапкер, «Манчестер Ситиге» келіп, әлемдегі ең көп жалақы алатын бапкерлердің көшін бастады.Ол өзінің бейресми және алғашқы ойынын, 20 шілде күні өзінің, бұның алдында жаттықтырған клубы «[[Бавария (футбол клубы)|Баварияға]]<nowiki/>» бастады. Бұл ойында «Сити» мюнхендік клубтан 1:0 есебімен жеңілген болатын. [[Сурет:Centre d'entraînement Manchester City 20-02-15.jpg|нобай|521x521 нүкте|Манчестер Сити 2014 жылы «Манчестер Сити» стадионына іргелес орналасқан Etihad кампусындағы жаңа кешеніне көшті]] Ең алғашқы ресми ойынын, [[2016 жыл|2016]] жылдың [[13 тамыз]]ында Англия Премьер-Лигасының бірінші турында, «[[Сандерленд (футбол клубы)|Сандерленд]]<nowiki/>» клубына қарсы бастаған болатын. Бұл ойынын 2:1 есебін жеңіп, «Манчестер Ситиді» жаттықтырып бастағаннан бері алғашқы жеңісін алған болатын. Ойында, [[Серхио Агуэро]] 4-інші минутта гол соғып есеп айырмасын бір голға көбейтті. Кейіннен, қарсыластар сабынан Джермейн Дефо гол соғып есепті теңестірген болатын. Ойын соңына қарай, 87-інші минутта «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» клубынан, «Сандерлендке» жалға келген Патрик Макнейр қателесіп, өз жағына(автогол) гол салдырып алды. Содан «Ситидің» жолы болып, жеңісті іліп әкеткен еді. 10 қыркүйек күні, «манчестерлік дерби» ойынында, «[[Олд Траффорд]]<nowiki/>» алаңында Хосеп Гвардиоланың командасы, 2:1 есебімен жеңіске жетті. 15-інші минутта [[Кевин Де Брёйне|Кевин Де Брюйне]] бірінші голды соғып, есепті ашқан болатын. Кейін, 20 минуттан кейін, 36-ыншы минутта, «Ситиден» шыққан шәкірт Келечи Ихеаначо есепті ұлғайта алды. Бірақ, 42-інші минутта [[Златан Ибрагимович]] гол соғып есепті бір гол айырмасына қысқартты. Бұдан кейін, көптеген мүмкіндіктер болғанымен, есеп осы күйінде қалды. [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]нда, квалификациялық жарыстың төртінші кезеңінде, «Стяуа» клубымен бастап, бұл румындық клубты бірінші ойында, 5:0 есебімен ұтып, бір марқайып алған болатын. Екінші ойында, «Сити» өз алаңында қабылдап, 1:0 есебімен жеңіп топтық кезеңге шықты.Топтық кезеңде «Манчестер Сити», «[[Селтик]]<nowiki/>», «[[Барселона]]<nowiki/>» және менхенгладбахтық «Боруссиямен» бірге бір топқа түсті. Топта, алғашқы ойынын менхенгладбахтық «Боруссиямен» бастап, бұл немістік клубты 4:0 есебімен жеңген еді. Бұл ойында, [[Серхио Агуэро]] екі гол салып, [[Рахим Стерлинг]] пен Келечи Ихеаначо бір-бір голдан салып, «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>» клубының артынан ілескен болатын. Кейін, «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>» клубымен кездесіп, «Камп Ноу» алаңында 4:0 есебімен ұтылғанымен, өз алаңында 3:1 есебімен жеңді. Ал «Селтик» клубымен, өз алаңында да, қонақта да тең нәтижемен қайтты. Өз алаңында 1:1 есебімен аяқтаса, қонақта 3:3 есебімен теңесіп қалды. 2016 жылдың 12 желтоқсанында, [[Хосеп Гвардиола]] «Манчестер Ситиді» үш жыл қатарынан, 1/8 финалына шығарды. 1/8 финалда «Манчестер Ситидің» қарсыласы «[[Монако (футбол клубы)|Монако]]<nowiki/>» болды. 2017 жылдың 21 ақпанында, «Манчестер Сити» «[[Монако (футбол клубы)|Монако]]<nowiki/>» клубын, 5:3 есебімен ұтып, УЕФА Чемпиондар Лигасының ең нәтижелі бірінші ойыны болды. 26-ыншы минутта Рахим Стерлинг есеп ашты, кейін Радамель Фалькао мен Киллиан Мбаппе есепті 1:2 қылып, алға шығарды. Екінші таймның 58-інші минутында [[Серхио Агуэро]] есепті теңестірді, бірақ кейіннен бес минуттан Радамель Фалькао гол салып, есепті 2:3 қылып, ойынды қыздырған болатын. Уақыт өте келе «Сити» ойыншылары қарап қалмай, он минут ішінде есепті 5:3 қылды. Ат салысқандар болып, [[Серхио Агуэро]], Джон Стоунз және Лерой Сане атанды. Бұдан кейін, жауапты матч «Манчестер Сити», француздық клубтан 3:1 есебімен жеңіліп қалып, келесі кезеңге шыға алмады. «Сити» қатарынан жалғыз голды Лерой Сане салды. [[Сурет:Taunton Holiday Inn - Ellisons WSM3.JPG|нобай|359x359 нүкте|Манчестер Сити клубының автобусы]] 23 сәуір күні, Англия Кубогының жартылай финалында «Сити» «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]<nowiki/>» клубына қарсы ойнады. «Манчестер Ситиді» 62-інші минутта [[Серхио Агуэро]] алға шығарғанымен, 71-інші минутта [[Начо Монреаль]] есепті теңестіріп, ойын соңында қосымша таймдар ойнатуға тура қылды. 101-інші минутта, [[Алексис Санчес]] «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналды]]<nowiki/>» алға шығарып, финалдық ойынға жолдама алып берді. Осымен, «Сити» жүлделерге деген мүмкіндерден айырылып қалды. [[Хосеп Гвардиола]] 2016/17 маусымында, 21 мамырда «[[Уотфорд (футбол клубы)|Уотфорд]]<nowiki/>» клубын 5:0 есебімен жеңіп, «Манчестер Ситимен» Англия Премьер-Лигасының кестесінде, үшінші орында аяқтады. [[Кевин Де Брёйне|Кевин де Брюйне]] — 18 голдық паспен, ең көп голдық пас берген ойыншы атанды. «Манчестер Сити» командасы 2017/18 маусымында 18 ойын қатарынан жеңіліс таппай, [[Англия Премьер-лигасы]]ның рекордын жаңартты. Бұған дейінгі рекорд «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]<nowiki/>» командасының қойнында болатын. Олар 2003/04 маусымында 13 ойын қатарынан жеңіс тауып рекорд қойған болатын. [[Серхио Агуэро]], 2017/18 маусымында, 181 голмен «Манчестер Сити» тарихындағы ең үздік бомбардир атанды. Бұған дейінгі үздік бомбардир атағын иемденген — Эрик Брук. Ол «Сити» сабында 177 гол салған еді. 2021 жылдың 19 сәуірінде 12 еуропалық клубтың арасында Манчестер Ситидің [[Суперлига (футбол)|Еуропа Суперлигасының]] негізін қалаушы болғаны жарияланды. Бірақ спорт шенеуніктері мен жанкүйерлердің наразылығына байланысты, келесі күні Манчестер Сити ресми түрде Еуропа Суперлигасынан шығатынын жариялады. 2020/21 маусымында «Манчестер Сити» [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасы]] финалына тарихында алғаш рет шығып, өзінің жерлестері «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» футбол клубымен ойнады. Бірақ өкінішке орай, Порту қаласындағы «Драган» алаңында жерлестеріне 0:1 есебімен есе жіберді.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.championat.com/football/news-4362185-chelsi-obygral-manchester-siti-i-stal-pobeditelem-ligi-chempionov-sezona-2020-2021.html|title=«Челси» обыграл «Манчестер Сити» и стал победителем Лиги чемпионов сезона-2020/2021|author=Алексей Ласнов|website=www.championat.com|access-date=2021-06-11}}</ref>. Der Spiegel журналының 2022 жылдың сәуіріндегі қосымша есебінде, сыртқа шығып кеткен ішкі құжаттарға сүйене отырып, Абу-Даби иелері бұрын клубқа Etihad және Etisalat сияқты әмірлік компаниялары демеушілік төлемдер ретінде жасырын төлемдер жасаған (клуб сәтті қорғады деген талап)  2020 жылы CAS);  Шейх Мансурдың Абу-Даби Юнайтед тобы (ADUG) кәмелетке толмаған ойыншылардың клубпен келісім шартқа отыруы үшін жанама түрде төлеген;  және клуб [[Роберто Манчини]] мен Мансурдың «Аль-Джазира» клубы арасындағы жалған келісім-шартты бұрынғы менеджерге жалақысына қосымша үлкен өтемақы төлеу үшін пайдаланды деген болжам бар. Ол сондай-ақ осы үш істің соңғы үш жыл ішінде Премьер-Лиганың тергеуінде болғанын мәлімдеді. Жауап ретінде клуб бұл мәлімдемелерді шындыққа жанаспайды және клубтың беделі мен тұтастығына нұқсан келтіру әрекеті ретінде жоққа шығарды. «Сити» «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульмен]]<nowiki/>» тағы бір жақын титулдық жарыстан кейін 2021–22 жылдары өзінің лига титулын қайтадан сақтап қалды; бес маусымда төрт рет [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-лига]] жеңімпазы атанды. «Ситидің» тағы бір жағдайында соңғы екі ойында төрт ұпай қажет болған Сити екі ойында да екі гол айырмашылығымен артта қалды, тек сыртта «[[Вест Хэм Юнайтед|Вест Хэммен]]<nowiki/>» 2-2 тең ойынға және 3-2 есебімен жеңіске жетті. Маусымның соңғы шешуші ойыны өз үйінде «[[Астон Вилла]]ға<nowiki/>» қарсы ойындағы салынған соңғы үш голдың барлығы 76-шы және 81-ші минуттар арасындағы бес минуттық [[Блиц (шахмат)|блицте]] «[[Этихад Стэдиум|Этихад]]<nowiki/>» стадионында 1999 жылғы плей-офф финалында Джиллингхэмге қарсы және 2011-12 маусымының тарихты ойынның соңғы минутында өзгерте білген Премьер-Лигадағы атақты жеңісімен қатар жүретін сәттерде соғылды. 2022 жылдың қысқы және жазғы трансфер маусымында негізгі ойыншылардан Англияның қазіргі чемпионы ешкімді жоғалтпады. Ия,«Манчестер Ситиден» «[[Атлетико Паранаэнсе|Атлетико Паранаэнсқа]]<nowiki/>» ауысқан [[Фернандиньо]] (еркін агент ретінде) кетті, бірақ оның орнына «'''қалалықтар'''» «[[Лидс Юнайтед]]тен<nowiki/>» [[Калвин Филлипс]]ті 50,00 миллион еуроға алды. Және «[[Боруссия Дортмунд]]<nowiki/>» клубынан 60,00 еуро бағасына алынған [[Эрлинг Холанд|Эрлинг Холланд]] келіп, «Сити» шабуылын қауіптірек қылды, әрі еселей түсті. Екеуінен басқа, тағы «Манчестер Сити» [[Арминия (футбол клубы, Билефельд)|Арминиядан]] Штефан Ортега Морено атты қақпашыны тегін алды. Бұл қақпашы 29 жастағы қақпашы Закари Штеффенмен екінші нөмір болу құқығы үшін бәсекелесуге тырысады. Сондай-ақ, Хулиан Алварес қосылды. «[[Ривер Плейт]]<nowiki/>» сабында 25 ойында 18 гол соққан 22 жастағы шабуылшыны «'''қалалықтар'''» қыста сатып алған болатын(€20,00 млн), бірақ артынша Ривер Плейт клубына жарты жылға кері жалға беріле тұрған болатын. 2022 жылдың жазғы трансфер маусымында Жезус пен Фернандиньодан басқа, тағы [[Александр Владимирович Зинченко|Олександр Зинченко]](«Арсенал», €35,7 млн) мен [[Рахим Стерлинг]](«Челси», €56,00 млн) өз клубтарын ауыстырған болатын. Манчестер Ситидегі тұрақты бәсекелестік артықшылық дәуірі Fair Play (FFP) Қаржылық ережелерін бұзды деген айыптаулармен сәйкес келді. 2020 жылы Спорттық Төрелік Сот (CAS) УЕФА-ның клубқа қатысты санкциялары ақталмады деп шешіп, "Ситидің" Екі жылдық Еуропалық тыйымын жойды.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-67</ref> 2023 жылы Премьер-Лига Манчестер Ситиге тағылған айыптар бойынша өзінің тергеуін жариялап, клубты 2017/18 маусымына дейін FFP ережелерін 115 бұзды деп айыптады.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-68</ref> «Манчестер Сити» 2023/24 маусымында 1992 жылдан бастап есептегенде, Англия футболының тарихында алғаш рет қатарынан төртінші рет [[Футболдан Англия чемпионаты|Англия Премьер-Лигасын]] жеңіп алған алғашқы клуб болды. Осыған дейін «Манчестер Юнайтед» тек қана үш рет қатарынан жеңімпаз атанған болатын. Англиядағы 4-in-a-Row(қатарынан төрт рет) ұранын орындаған әзірше жалғыз клуб атанды. Команда тағы да 2024/2025 маусымын чемпиондық жеңу үшін фаворит ретінде бастады, бірақ бірден қиындықтарға тап болды. Лиганың 10-шы турында «Манчестер Сити» сенсациялық түрде «Борнмуттан» 2:1 есебімен жеңіліп қалды. Келесі раундта Азаматтар сол есеппен Брайтоннан жеңілді. 12-ші раунд Тоттенхэмнің жеңілісімен есте қалды (0:4). Ливерпульмен негізгі кездесу де Пеп Гвардиола командасына ешқандай ұпай әкелмеді - матч мерсисайдтардың 2:0 жеңісімен аяқталды. «Ситидің» құлдырауы алғаш рет жаңа форматта өтіп жатқан Чемпиондар лигасында да байқалды. Лига кезеңінің 4-ші турында клуб Рубен Аморимның «Спортингінен» 4:1 есебімен жеңіліс тапты. 5-ші турда «Манчестер Сити» «Фейеноордпен» тең ойнап, матчтың ең соңында 3 гол айырмашылығын жоғалтып алды. Ювентуспен (2:0) және Пари Сен-Жерменмен (4:2) матчтардағы жеңілістерден кейін, Азаматтар лигадан кету аймағына түсті. Осылайша, 2025 жылдың қаңтарында Гвардиола командасы Англия чемпионатының үздік 4-тігіне кірмей, Чемпиондар лигасында 25-ші орынға жайғасты. Лига кезеңінің соңғы турында «Клуб Брюгге» командасын 3:1 есебімен жеңген «Ман Сити» Чемпиондар лигасының плей-офф кезеңіне өз орнын қамтамасыз етті. Плей-офф кезеңінде Гвардиоланың командасы «Реал Мадридті» жалпы 3:6 (2:3, 3:1) есебімен жеңді.<ref>https://www.mancity.com/news/mens/real-madrid-v-manchester-city-away-february-2025-63875589</ref> 2025 жылдың 17 мамырында команда 2024/25 жылғы Англия Кубогының финалында «Кристал Пэласқа» қарсы 1-0 есебімен жеңілді.<ref>https://www.rbc.ru/sport/17/05/2025/6828c0949a79475362427318</ref> 2025/26 маусымында «Сити» екі кубокты жеңіп алды: Англия Лига Кубогы (финалда «Арсеналды» 2-0 есебімен жеңді<ref>https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/401859837/manchester-city-arsenal</ref>) және Англия Кубогы (финалда «[[Челси (футбол клубы)|Челсиді]]<nowiki/>» 1-0 есебімен жеңді<ref>https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/401867655/manchester-city-chelsea</ref>). Олар лигада екінші орын алып, «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналға]]<nowiki/>» жеңілді.<ref>https://www.premierleague.com/en/news/4662306/arsenal-end-22-year-wait-for-premier-league-title/</ref> Чемпиондар Лигасында олар 1/8 финалда «Реал Мадридке» жалпы есеппен 1-5 (0-3<ref>https://www.espn.com.au/football/match/_/gameId/401862645/manchester-city-real-madrid</ref>, 1-2<ref>https://www.espn.co.uk/football/match/_/gameId/401862647/real-madrid-manchester-city</ref>) есебімен жолдан шығып қалды. 2026 жылдың 22 мамырында «Сити» Гвардиоланың маусым соңында клубтан кететінін растады.<ref>[https://www.mancity.com/citytv/mens/Guardiola:%20What%20a%20time%20we%20have%20had%20together! https://www.mancity.com/citytv/mens/Guardiola:%20What%20a%20time%20we%20have%20had%20together!]</ref>Клубтағы 10 жыл ішінде ол 20 кубок жеңіп алды: 6 [[Ағылшын Премьер-лигасы|Англия Премьер-лигасының титулы]], 3 Англия Кубогы, 5 Англия Лигасының Кубогы, 3 Англия Коммуналдық Шилдс, 1 [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасы]], 1 [[УЕФА Суперкубогы]] және 1 ФИФА клубтық әлем кубогы.<ref>https://www.mancity.com/citytv/mens/Every%20trophy%20lift%20under%20Pep%20Guardiola</ref> == Команданың негізгі түсі, жейдесі және логотипі == [[Сурет:A6-EYE Etihad A332 FRA Manchester City Livery (39956611433).jpg|нобай|459x459 нүкте|Манчестер Ситидің стадионы мен жейдесін Etihad Airways компаниясы 2009 жылдан бері демеушілік етеді]] Манчестер Ситидің үй жейдесінің түсі көк және ақ. Қонақтағы жейде дәстүрлі түсі қызыл-қоңыр немесе (1960 жылдардан бастап) қызыл және қара болды;  дегенмен, соңғы жылдары бірнеше түстер қолданыла бастады.Клубтың үй жейдесінің түсінің шығу тегі анық емес, бірақ клубтың 1892 жылдан бері немесе одан да ертерек көгілдір түсті кигені туралы дәлелдер бар. 1940 жылдары шыққан «Әйгілі футбол клубтары – Манчестер Сити» атты кітабында Вест Гортонның (Сент-Маркс) бастапқыда қызыл және қара түсте ойнағанын көрсетеді және 1884 жылғы есептерде ақ крест бейнеленген қара жейде киген команда сипатталып, клубтың шығу тегі көрсетілген. Жиі қолданылатын қызыл және қара түсті жейде бұрынғы менеджер көмекшісі Малкольм Эллисоннан шыққан, ол Миланның түстерін қабылдау Ситиді даңққа шабыттандырады деп сенді. Эллисонның бұл теориясы қазіргі уақытта да жұмыс істейді, ағымдағы маусымда (2022/23) қайта іске аспақ ойда бар. «Сити» 1969 жылы Англия кубогының финалында, 1970 жылы Лига кубогының финалында және 1970 жылы Еуропа Кубогының Жеңімпаздары Кубогының финалында қызыл және қара жолақтарда жеңіске жетті. Қала 2016 жылы қолданысқа енгізілген қазіргі төсбелгіне дейін көйлектеріне үш басқа белгіні тағып келген. Біріншісі, 1970 жылы енгізілген, 1960 жылдардың ортасынан бері клубтың ресми құжаттамасында қолданылған дизайнға негізделген.  Ол клубтың атауы бар шеңбердің ішінде ағымдағы белгі сияқты қалқанды (соның ішінде Манчестер қаласының гербіне негізделген кемені) пайдаланатын дөңгелек белгіден тұрды.  1972 жылы бұл қалқанның төменгі жартысын Ланкаширдің қызыл раушанымен ауыстырған вариациямен ауыстырылды.  1976 жылы қару-жарақ колледжі геральдикалық төсбелгіні Сити қолдануы үшін Ағылшын футбол лигасына берді.  Белгі қызыл раушанның үстіндегі таныс кемеден тұрды, бірақ қалқанның орнына дөңгелек құрылғыда («''А roundel per fess lauzure'' және ''argent in a argent in a roundel per fess lazur'' және ''argent in a argent in a lazoned'') үш діңгекті кеме желкендері ұшып бара жатқан немесе түбінде тікенді және тұқым себілген раушан гүлі бар. «Манчестер Сити» ірі кубок финалында ойнаған жағдайларда, клуб ірі іс-шарада қаланы таныстырудың мақтаныш белгісі ретінде Манчестер қаласының қолының белгісі бар жейделерді киді.  Бұл тәжірибе ойыншылардың жейделерінде әдетте ешқандай белгі болмайтын уақыттан пайда болды. Содан бері клуб тәжірибеден бас тартты;  2011 жылғы [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогының]] финалында 21-ші ғасырда алғаш рет Сити арнайы аңызбен жазылған кәдімгі төсбелгіні пайдаланды, бірақ Манчестердің елтаңбасы ойыншылардың жейделерінің артқы жағындағы сандарға шағын монохромды логотип ретінде енгізілген. 1997 жылы клубтың жаңа төсбелгісі қабылданды, нәтижесінде бұрынғы белгі сауда белгісі ретінде тіркеуге жарамсыз болды. Бұл белгі Манчестер қаласының қолына негізделген және алтын бүркіттің алдындағы қалқаннан тұрды. Бүркіт — Манчестер қаласының ескі геральдикалық символы;  1958 жылы қаланың төс белгісіне алтын бүркіт қосылды (бірақ содан бері алынып тасталды), ол өсіп келе жатқан авиация саласын білдіреді.  Қалқанның жоғарғы жартысында Манчестер кеме каналын бейнелейтін кеме бар, ал төменгі жартысындағы үш қиғаш жолақ қаланың үш өзенін – Ирвелл, Ирк және Медлокты бейнелейді.  Төсбелгінің төменгі жағында латын тілінен аударғанда «''Шайқастағы мақтаныш''» деп аударылатын «''Superbia in Proelio''» ұраны бейнеленген.  Бүркіт пен қалқанның үстінде үш жұлдыз бар, бұл таза сәндік болып танылды. 2015 жылдың 15 қазанында, 1997 жылғы төсбелгінің дизайнына қатысты жанкүйерлер тарапынан бірнеше жылдар бойы сынға ұшырағаннан кейін, клуб клуб төсбелгісін елемеу және жаңа дизайнды енгізу туралы жанкүйерлермен кеңес өткізуге ниетті екенін жариялады. Консультациядан кейін клуб 2015 жылдың қараша айының аяғында клубтың ағымдағы төсбелгісі уақыт өте келе ескі, дөңгелек нұсқалар стилінде жасалған жаңа нұсқамен ауыстырылатынын хабарлады. Жаңа белгі болып табылатын дизайн 2015 жылдың 26 ​​желтоқсанында IPO арқылы ресми ашылуына екі күн қалғанда, дизайн 22 желтоқсанда сауда белгісі болған кезде байқаусызда ағып кетті. Жаңа дизайн 26 желтоқсанда Сандерлендке қарсы клубтың өз алаңындағы матчында ресми түрде таныстырылды. === Жейдені шығарушы компания және жейдедегі серіктестер === {| class="wikitable" !Уақыты !{{comment|ЖШ|Жейдені шығаратын компания}} !Жейдедегі серіктес (кеудедегі) !Жейдедегі серіктес (жеңіндегі) |- |1974-1982 | rowspan="4" |Umbro | ''Серіктессіз'' | rowspan="12" | ''Серіктессіз'' |- |1982-1984 |Saab |- |1984-1987 |[[Philips]] |- |1987-1997 | rowspan="2" |Brother |- |1997-1999 |Kappa |- |1999-2002 | rowspan="2" |Le Coq Sportif |Eidos |- |2002-2003 | rowspan="2" |First Advice |- |2003-2004 | rowspan="2" |[[Reebok]] |- |2004-2007 | rowspan="2" |Thomas Cook |- |2007-2009 |Le Coq Sportif |- |2009-2013 |Umbro | rowspan="5" |Etihad Airways |- |2013-2017 | rowspan="2" |[[Nike]] |- |2017-2019 | rowspan="2" |Nexen Tire |- |2019-2023. | rowspan="2" |[[Puma (компания)|Puma]] |- |2023-қ.д. |OKX |} {| class="wikitable" |+ !Жейде өндірушісі !Жыл !Келісілді !Келісімшарт !Құны !Ескертпе |- |Le Coq Sportif |2007-2009 |13 мамыр 2007 |2007-2011 (4 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]2,5 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-80</ref> |Umbro келісімшартымен ауыстырылды |- |Umbro |2009-2013 |4 маусым 2009 |2009-2019 (10 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]2,5 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-80</ref> |Umbro келісімшарты 2013 жылы Nike бас компаниясына берілді |- |[[Nike]] |2013-2019 |4 мамыр 2009 |2013-2019 (6 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]20 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-81</ref> | |- |[[Puma (компания)|Puma]] |2019-2029 |28 ақпан 2019 |2019-2029 (10 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]65 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-82</ref> | |} == Құрамы == === Негізгі құрам === : ''2025 жылдың 1 ақпанына сәйкес'' {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:90%" ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="30" |№ ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="200" |Ойыншы ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="85" |Азаматтығы ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="140" |Туған күні ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="250" |Бұрынғы клуб |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Қақпашылар |- |1 |Джанлуижджи Доннарумма |{{flagicon|Италия}} |[[25 ақпан]] [[1999 жыл|1999]] | style="text-align:left;" | {{flagicon|Франция}} [[Пари Сен-Жермен]] |- |13 |Маркус Беттинелли |{{flagicon|Англия}} |[[24 мамыр]] [[1992 жыл|1992]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] |- |28 |[[Херонимо Рульи]] |{{flagicon|Аргентина}} |[[20 мамыр]] [[1992 жыл|1992]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Олимпик Марсель]] |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Қорғаушылар |- |3 |[[Рубен Диаш]] |{{flagicon|Португалия}} |[[14 мамыр]] [[1997 жыл|1997]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Португалия}} [[Бенфика]] |- |6 |[[Марк Гехи|Марк Геи]] |{{flagicon|England}} |[[13 шілде]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Кристал Пэлас (футбол клубы)|Кристал Пэлас]] |- |21 |Райан Аит-Нури |{{flagicon|Алжир}} |[[6 маусым]] [[2001 жыл|2001]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Вулверхэмптон Уондерерс|Вулверхемптон Уондерерс]] |- |22 |Витор Рейс |{{flagicon|Бразилия}} |[[12 қаңтар]] [[2006 жыл|2006]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Бразилия}} [[Палмейрас]] |- |24 |Йошко Гвардиол |{{flagicon|Хорватия}} |[[23 қаңтар]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Германия}} [[РБ Лейпциг]] |- |27 |[[Матеус Нунес|Матеуш Нунес]] |{{flagicon|Португалия}} |[[27 тамыз]] [[1998 жыл|1998]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Вулверхэмптон Уондерерс|Вулверхемптон Уондерерс]] |- |45 |Абдукодир Хусанов |{{flagicon|Өзбекстан}} |[[29 ақпан]] [[2005 жыл|2005]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Ланс (футбол клубы)|Ланс]] |- |61 |Кейден Бретуейт |{{flagicon|Англия}} |[[8 ақпан]] [[2008 жыл|2008]] | style="text-align:left;" | клуб шәкірті |- |82 |[[Рико Луис|Рико Льюис]] |{{flagicon|Англия}} |[[10 қазан]] [[2001 жыл|2001]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |97 |Джошуа Уилсон-Эсбранд |{{flagicon|England}} |[[26 желтоқсан]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Жартылай қорғаушылар |- |5 |Эллиот Андерсон |{{flagicon|Англия}} |[[6 қараша]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Ноттингем Форест]] |- |8 |[[Матео Ковачич]] |{{flagicon|Хорватия}} |[[6 мамыр]] [[1994 жыл|1994]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] |- |10 |[[Райан Шерки]] |{{flagicon|Франция}} |[[17 тамыз]] [[2003 жыл|2003]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Олимпик Лион]] |- |11 |[[Жереми Доку]] |{{flagicon|Бельгия}} |[[27 мамыр]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Ренн (футбол клубы)|Ренн]] |- |28 |Джаден Хаскей |{{flagicon|Англия}} |[[17 желтоқсан]] [[2005 жыл|2005]] | style="text-align: left;" |клуб шәкірті |- |30 |Клаудио Эчеверри |{{flagicon|Испания}} |[[2 қаңтар]] [[2006 жыл|2006]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Аргентина}} [[Ривер Плейт]] |- |32 |Аюб Буадди |{{flagicon|Марокко}} |[[2 қазан]] [[2007 жыл|2007]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Лилль (футбол клубы)|Лилль]] |- |33 |Нико О’Райли |{{flagicon|Англия}} |[[21 наурыз]] [[2005 жыл|2005]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |52 |Джереми Монга |{{flagicon|Англия}} |[[10 шілде]] [[2009 жыл|2009]] |style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Лестер Сити]] |- |69 |Флойд Самба |{{flagicon|Франция}} |[[15 қаңтар]] [[2009 жыл|2009]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |— |[[Энцо Фернандес]] |{{flagicon|Аргентина}} |[[17 қаңтар]] [[2001 жыл|2001]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Шабуылшылар |- |9 |[[Эрлинг Холанд|Эрлинг Холланд]] |{{flagicon|Норвегия}} |[[21 шілде]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Германия}} [[Боруссия Дортмунд]] |- |42 |Антуан Семенио |{{flagicon|Гана}} |[[7 қаңтар]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Борнмут (футбол клубы)|Борнмут]] |- |56 |Райан Макейду |{{flagicon|Англия}} |[[24 маусым]] [[2008 жыл|2008]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |47 |[[Фил Фоден]] |{{flagicon|Англия}} |[[28 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |— |Аллан |{{flagicon|Бразилия}} |[[19 сәуір]] [[2004 жыл|2004]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Бразилия}} [[Палмейрас]] |- |— |Илиман Ндиайе |{{flagicon|Сенегал}} |[[6 наурыз]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]] |} === Жаңадан қосылғандар === {| class="wikitable" ! width="50" |{{comment|Лау.|Лауазымы}} ! width="200" |Ойыншы ! width="200" |Ескі клубы !Баға |- !{{comment|ЖҚ|Жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Аргентина}}[[Энцо Фернандес]] !{{flagicon|Англия}} Челси !145,00 млн € |- !{{comment|ОҚ|Орталық қорғаушы}} !{{flagicon|Англия}} Эллиот Андерсон !{{flagicon|Англия}} [[Ноттингем Форест]] !135,00 млн € |- !{{comment|ЖҚ|Жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Марокко}}Аюб Буадди !{{flagicon|Франция}} [[Лилль (футбол клубы)|Лилль]] !95,00 млн € |- !{{comment|ОҚ|Орталық қорғаушы}} !{{flagicon|Сенегал}} Илиман Ндиайе !{{flagicon|Англия}} [[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]] !70,00 млн € |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Бразилия}} Аллан !{{flagicon|Бразилия}} [[Палмейрас]] !37,50 млн € |- !{{comment|ОЖҚ|Орталық жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Англия}}Джереми Монга !{{flagicon|Англия}} [[Лестер Сити]] !11,70 млн € |- !{{comment|Қ|Қорғаушы}} !{{flagicon|Аргентина}} [[Херонимо Рульи]] !{{flagicon|Франция}} [[Олимпик Марсель]] !2,00 млн € |} === Қатардан кеткендер<ref name=":0">https://www.transfermarkt.com/manchester-city/rekordabgaenge/verein/281/saison_id/2021</ref> === {| class="wikitable" ! width="50" |{{comment|Лау.|Лауазымы}} !width=200|Ойыншы !Жасы ! width="200" |Жаңа клубы !Баға |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Бразилия}} [[Савио|Савиньо]] !22 !{{flagicon|Англия}} [[Тоттенхэм Хотспур]] !100,00 млн € |- !{{comment|Қ|Қақпашы}} !{{flagicon|Нидерланд}} Тиджани Рейндерс !28 !{{flagicon|Сауд Арабиясы}} Әл-Кадисия !61,00 млн € |- !{{comment|СҚ|Сол жақтағы қорғаушы}} !{{flagicon|Испания}} [[Родриго Эрнандес|Родри]] !30 !{{flagicon|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]] !60,00 млн € |- !{{comment|ОЖҚ|Орталық жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Испания}} [[Нико Уильямс]] !24 !{{flagicon|Англия}} [[Ньюкасл Юнайтед]] !56,00 млн € |- !{{comment|ОЖҚ|Орталық жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Англия}} Джеймс Траффорд !23 !{{flagicon|Англия}} [[Лидс Юнайтед]] !46,80 млн € |- !{{comment|Қ|Қақпашы}} !{{flagicon|Буркина-Фасо}} Исса Каборе !25 !{{flagicon|Англия}} [[Рексем]] !2,40 млн € |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Англия}} Рейган Хески !18 !{{flagicon|Германия}} Кельн !2,00 млн € |} == Директорлар кеңесі == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" [[Сурет:Khaldoon Al Mubarak.jpg|нобай|Команда төрағасы '''Халдун Әл Мубарак''']] |- !Лауазымы !Аты |- |align="left"|Төрағасы |align="left"| |- |align="left"|Директор |align="left"| |- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| |- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| |- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| |- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| |- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| |} == Корпоративтік басқарушылары == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" |- !Лауазымы !Аты |- | align="left" |Атқарушы директоры | align="left" | |- | align="left" |Коммерциялық директоры | align="left" | |- | align="left" |Спорттық директоры | align="left" | |- | align="left" |Операциялар департаментінің директоры | align="left" | |- | align="left" |Академияның директоры | align="left" | |- | align="left" |City Football Group директоры | align="left" | |} == Бапкерлік штаб == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" |- !Лауазымы !Аты |- | align="left" |Бас бапкер | align="left" | |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" | |- |Бас бапкердің көмекшісі | |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" | |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" | |- | align="left" |Қақпашылар басшысы | align="left" | |- |align="left"|Қақпашылар бапкері |align="left"| |- | align="left" |Фитнес ретіндегі бапкері | align="left" | |- | align="left" |Академия басшысы | align="left" | |- |align="left"|Ж-23 менеджері |align="left"| |- |align="left"|Ж-23 менеджердің көмекшісі |align="left"| |- |align="left"|Ж-23 қақпашылар бапкері |align="left"| |- |align="left"|Ж-18 академия менеджері |align="left"| |- |align="left"|Ж-18 академия менеджерінің көмекшісі |align="left"| |- |align="left"|Ж-18 қақпашылар бапкері |align="left"| |- |align="left"|Бірінші скаут |align="left"| |} == Бас бапкерлері == ''Бұл жерде ең кемі 1 ірі жүлде жеңіп алған бапкерлер көрсетілді'' {| class="wikitable" ! rowspan="2" |Аты-жөні ! rowspan="2" |Жаттықтырған жылдары ! colspan="5" |Көрсеткіштері ! rowspan="2" |Алған жүлделері |- !{{comment|ОС|Ойын саны}} !{{comment|Ж|Жеңіс}} !{{comment|Т|Тең}} !{{comment|Ж|Жеңіліс}} !Жеңіс %-ы&nbsp; |- |{{flagicon|Шотландия}} Том Мали |1902—1906 |150 |89 |22 |39 |59,33 |1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Англия}} Уилф Уайлд |1932—1946 |352 |158 |71 |123 |44,89 |1 Бірінші дивизион чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Шотландия}} Лес Макдауелл |1950—1963 |592 |220 |127 |245 |37,16 |1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Англия}} Джо Мерсер |1965—1971 |340 |149 |94 |97 |43,82 |1 Бірінші дивизион чемпионы, 1 Екінші дивизион чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]], 1 [[УЕФА Кубок иелері кубогы]] |- |{{flagicon|Англия}} Тони Бук |1973—1980 |269 |114 |75 |80 |42,38 |1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Италия}} Роберто Манчини |2009—2013 |191 |113 |38 |40 |59,16 |1 [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-Лига]] чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Чили}} Мануэль Пеллегрини |2013—2016 |167 |100 |28 |39 |59,88 |1 [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-Лига]] чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Испания}} Пеп Гвардиола |2016—2027 |472 |349 |57 |66 |72,67 |6 [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-Лига]] чемпионы, 2 [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогі]], 4 Англия Лигасының кубогы, 1 [[УЕФА Чемпиондар лигасы 2022/23|УЕФА Чемпиондар лигасы]], 1 [[УЕФА Суперкубогы 2023|УЕФА Суперкубогі]], 1 [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі|ФИФА Клубтар арасындағы әлем чемпионаты]] |} == Стадион == ''Негізгі мақала: [[Этихад Стэдиум]]'' [[Сурет:Etihad Stadium.jpg|нобай|436x436 нүкте|[[Этихад Стэдиум|Сити оф Манчестер]] және Этихад Стэдиум, 2003-тен бергі негізгі алаңы]] Манчестер қаласының шығысындағы «'''Сити оф Манчестер'''» стадионы, демеушілік себептермен 2011 жылдан бастап Etihad стадионы ретінде белгілі, Манчестер Сити Кеңесінен 200 жылға жалға алынған. 2002-03 маусымына дейін клубтың негізгі алаңы «'''Мейн Роуд'''» болды.«Манчестер Сити» стадионға көшпес бұрын оны футболға айналдыру үшін 30 миллион фунт стерлингтен астам қаражат жұмсады, алаң төмен түсірілді, оның айналасына тағы бір қабат қосылды және жаңа Солтүстік стенд салынды. Жаңа стадиондағы алғашқы матч жолдастық кездесуде Барселонаны 2:1 есебімен ұтты. Оңтүстік стендтегі 7000 орындық үшінші деңгей 2015-16 футбол маусымының басында аяқталды. Ағымдағы сыйымдылық 53,97 құрайды. Солтүстік стендтің үшінші деңгейінде жоспарлаудың келісімі бар және ол бойынша жұмыс 2017 жылға қарай басталып, сыйымдылықты 61000 -ға жеткізбек.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-146</ref> 1880-1887 жылдар аралығында бес стадионда матч өткізгеннен кейін, өз алаңы '''Хайд Роуд''' футбол алаңында 36 жыл қоныстанды.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-147</ref> 1920 жылы Хайд Роуд алаңының негізгі стендінде өрт болып, 84000 сыйымдылығы бар «'''Мейн Роуд 3'''» алаңына көшті. Бірнеше жыл өткен соң, дизайнерлері «Солтүстік Уэмбли» деп атап кеткен алаң '''Мейн Роуд''' 1934 жылы 3 наурызда Сток Ситиге қарсы Англия Кубогының матчына 84 569 адам тіркеліп рекорд орнатты.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-148</ref> '''Мейн Роуд''' 80 жылда бірнеше рет қайта өңделді, ал 1995 жылға қарай оның сыйымдылығы 32000-ға дейін шектелді, бұл жәйт 2003 жылы Сити оф Манчестер алаңына көшуге итермелеген болатын. '''Сити оф Манчестер''' 2011 жылы '''[[Этихад Стэдиум]]''' деп аталды [149] == Жүлделері == === Ұлттық жүлделер === * '''Англия чемпионы''' ''^{10 рет}'': ''1936/37, 1967/68, 2011/12, 2013/14, 2017/18, 2018/19, 2020/21, 2021/22, 2022/23, 2023/2024'' '''''Күміс алқа''' ^{6 рет}: 1903/04, 1920/21, 1976/77, 2012/13, 2014/15, 2019/20'' * '''Англия кубогінің иегері''' ''^{7 рет}'': ''1904, 1934, 1956, 1969, 2011, 2019, 2023'' '''''Финалист''' ^{6 рет}: 1926, 1933, 1955, 1981, 2013, 2024'' * '''Англия лигасы кубогінің иегері''' ''^{8 рет}'': ''1970, 1976, 2014, 2016, 2018, 2019, 2020, 2021'' '''''Финалист''' ^{1 рет}: 1974'' * '''Англия Суперкубогінің иегері''' ''^{6 рет}'': ''1937, 1968, 1972, 2012, 2018, 2019'' '''''Финалист''' ^{6 рет}: 1934, 1956, 1969, 1973, 2011, 2014, 2023'' * '''Толыққанды мүшелер клубы''' ''^{6 рет}: 1986'' === Халықаралық === * '''УЕФА Кубок иелері кубогы''' ^{''1 рет''}: ''1970'' * '''УЕФА Чемпиондар Лигасы''' ^{''1 рет''}'': 2023 '''Финалист''' ^{1 рет''':'''} 2021'' * '''УЕФА Суперкубогі''' ^{''1 рет''}'': 2023'' * '''ФИФА Клубтық әлем чемпионаты'''^{''1 рет''}: ''2023'' == УЕФА рейтингіндегі қазіргі орны == ''2024 жылдың 04 маусымына сәйкес''<ref>https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/country/seasons/?year=2024</ref> {| class="wikitable" |+ !Орын !Клуб аты !Мемлекеті !2023-24 ұпайы !Жалпы ұпайы !Ұлттық ұпайы |- |'''1''' |Манчестер Сити |{{flagicon|Англия}} |28.000 | '''148.000''' |17.375 |- |2 |[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]] |{{flagicon|Германия}} |28.000 | '''144.000''' |21.000 |- |3 |[[Реал Мадрид]] |{{flagicon|Испания}} |34.000 | '''136.000''' |16.062 |- |4 |[[Пари Сен-Жермен|ПСЖ]] |{{flagicon|Франция}} |23.000 | '''116.000''' |16.250 |- |5 |[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]] |{{flagicon|Англия}} |20.000 | '''114.000''' |17.375 |} == Рекордтары == === Командалық === * Англия Премьер-Лигасын қатарынан 4 рет алған алғаш әрі жалғыз клуб(әзірше) — 2020/21-2023/24 * Жеңіске жеткен ең ірі есебі: 1899 жылдың 18 ақпан күні «Дарвен» клубына қарсы 10:0 * Жеңіліске ұшыраған ең ірі есебі: 1890 жылдың 4 қазанында «Ливерпуль Стенли» клубынан 0:12 * Ұлттық чемпионаттағы ең ірі жеңілісі: 1894 жылдың 24 желтоқсанында «Бертон Уондерерс» клубынан 0:8, 1933 жылдың 23 желтоқсанында «Вулверхемптон Уондерерс» клубынан 0:8, 1906 жылдың ,3 қыркүйегінде «Эвертон» клубынан 1:9,1893 жылдың 7 наурызында «Смолл Хит» клубынан 0:12 * Англия Кубогындағы ең ірі жеңілісі: 1897 жылдың 30 қаңтарында «Престон Норт Энд» клубынан 0:6, 1946 жылдың 30 қаңтарында «Брэдфорд Парк Авеню» клубынан 2:8 * Ойын алаңының трибунасында ең көп жиналған көрермен: 1934 жылдың 3 наурызында «Сток Сити» клубына қарсы ойнағандағы көрермен — 84 569 адам * Англия Премьер-Лигасында жеңіске 18 рет қатарынан қол жеткізген әзірше жалғыз клуб * 20 турда 60-тан көп ұпай жинаған жалғыз клуб * 20 турда 60-тан аса көп гол салған жалғыз клуб * 20-сыншы турдан кейін 20 жеңіске қол жеткізген жалғыз клуб * Өз алаңында ең көп жеңіске қол жеткізген әзірше жалғыз клуб — 32 * Англия Премьер-Лигасында ең көп гол салған әзірше жалғыз клуб — 106 *Англия Премьер-Лигасында ең көп ұпай жинаған әзірше жалғыз клуб — 100 * «Манчестер Сити» — Жаңа Жыл қарсаңында чемпиондықтан 8 ұпайдан артта болса да, маусым соңында жеңімпаз атанған үшінші клуб * Англия лигасы Кубогін 4 рет қатарынан жеңген екінші клуб («Ливерпулден» кейін, 1981—1984). * Бір жыл ішінде барлық ішкі трофейдің жеңімпазы атанған бірінші клуб === Ойыншы және ойын жағынан === * «Сити» сабында, ұлттық чемпионатта ең көп ойын өткізген ойыншы: 564 ойын, Алан Оукс (1958 — 1976 жылдар арасында) * «Сити» сабында, барлық жағынан ең көп ойын өткізген ойыншы,: 680 ойын, Алан Оукс (1958 — 1976 жылдар арасында) * «Сити» сабында, ең көп гол салған ойыншы: 260 гол, [[Серхио Агуэро]] (2011 — 2021) * «Сити» сабында, бір маусымда ең көп гол салған ойыншы: 51 гол, [[Эрлинг Холанд]] (2022/23 маусымында) * «Сити» сабында, қатарынан екі маусымда ең көп гол салған ойыншы атанған және чемпион болған жалғыз ойыншы: [[Эрлинг Холанд]] (2022/23 және 2023/24 маусымдарында) * «Сити» қатарына, ең көп трансфер бағасына келген ойыншы: [[Джек Грилиш]] «[[Астон Вилла]]<nowiki/>» сапы<nowiki/>нан £100 миллион бағасына келді (2021 жылдың тамызында) * «Сити» сатып жіберген, ең қымбат ойыншы: [[Ферран Торрес]] «[[Барселона (футбол клубы)|Бар]]<nowiki/>[[Барселона (футбол клубы)|селон]]<nowiki/>[[Барселона (футбол клубы)|а]]<nowiki/>» клубына £55,<nowiki/>00 миллион бағасына кетті (2021 жылы) === Манчестер Сити клубының тарихындағы бомбардир ойыншылар (барлық жағынан) === ''Мәлімет 19.08.2021 жазылды'' '''Жуан жазумен''', қазір ойнап жүрген ойыншылар белгіленді {| class="wikitable sortable" cellpadding="3" style="text-align: center;" !№ !Аты-жөні !Гол саны !Ойын саны !Өткізген уақыты |- !1 |[[Серхио Агуэро]] |254 |370 |2011-2021 |- !2 |Эрик Брук |177 |493 |1928-1939 |- !3 |Томми Джонсон |166 |354 |1919—1930 |- !4 |Колин Белл |153 |501 |1966—1979 |- !5 |Джо Хайс |152 |364 |1953–1965 |- !6 |Билли Мередит |151 |393 |1894—1905 1921—1924 |- !7 |Фрэнсис Ли |148 |330 |1967—1974 |- !8 |Томми Бровэл |139 |247 |1913–1926 |- !9 |Билли Гиллеспи |132 |231 |1897–1905 |- !10 |Фред Тилсон |132 |275 |1928–1939 |} === '''Манчестер Сити клубының сабында ең көп ойын өткізген ойыншылар (барлық жағынан)''' === {| class="wikitable sortable" cellpadding="3" style="text-align: center;" !№ !Аты-жөні !Ойын саны !Гол саны !Өткізген уақыты |- !1 | align="left" |Алан Оукс |682 |33 |1958—1976 |- !2 | align="left" |Джо Корриган |603 |0 |1967—1983 |- !3 | align="left" |Майк Дойл |570 |41 |1964—1978 |- !4 | align="left" |Берт Траутманн |545 |0 |1949—1964 |- !5 | align="left" |Колин Белл |501 |153 |1966—1979 |- !6 | align="left" |Эрик Брук |493 |177 |1928—1939 |- !7 | align="left" |Томми Бут |491 |37 |1919—1930 |- !'''8''' | align="left" |Майк Саммерби |452 |68 |1965—1975 |- !'''9''' | align="left" |Пол Пауэр |444 |36 |1975—1986 |- !'''10''' | align="left" |Вилли Донахи |436 |2 |1968—1980 |} == Деректері == [[File:Foeplaque.JPG|Марк-Вивьен Фоэге арналған монумент|нобай|294x294 нүкте]] * «Манчестер Сити» клубында 23-інші нөмір, футболшыларға енді ешқашан берілмейді. Өйткені, 2003 жылы Англия Кубогының жартылай финалының ойынында, «Сити» сабындағы камерундық ойыншы Марк-Вивьен Фоэ жүрек талмасынан қаза тапқан болатын<ref>Марк-Вивьен Фоэ ойын кезінде қаза тапты. 27.06.03 http://www.newsru.ru/sport/27jun2003/dead.html{{Deadlink|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, осы қаза тапқан ойыншының реттік нөмірі 23 болатын. Сондықтан, енді бұл нөмір «Манчестер Сити» тарихындағы қаралы нөмір болып есептеледі. * 2011 жылдың 26 сәуірінде «Манчестер Сити» клубының қорғаушысы [[Коло Туре]] [[допинг]] қолданды деген кінәмен, 6 айға футболдан шеттетілді. Ол, әйелімнің арықтататын дәрісін байқамастан ішіп қойдым деп ақталған еді. Сосын FA комитеті ойыншыны 2 наурызы мен 2 қырқүйегі арасында ойынға шықпайды, деп жазалаған болатын. * 2013 жылдың 20 ақпанында әлеуметтік желілерде, «Манчестер Сити» ойыншыларының [[Harlem Shake]] билеген 32-секундтық видеосы салынған болатын. Бұл видео шынығатын бөлмеде түсірілген. Талисман басында билеп бастап, кейінірек, кенеттен барлығы билеп кетеді.<ref>Manchester City do the Harlem Shake, Alexander Kolarov’s protest steals the show. 20.02.13 http://www.101greatgoals.com/blog/manchester-city-do-the-harlem-shake-alexander-koloravs-protest-steal-the-show/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130224035221/http://www.101greatgoals.com/blog/manchester-city-do-the-harlem-shake-alexander-koloravs-protest-steal-the-show/ |date=2013-02-24 }}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер|2}} {{Сыртқы сілтемелер}} {{Ағылшын Премьер-лигасы}} {{Манчестер Сити ФК құрамы}} __МАЗМҰНДАТҚЫЗУ__ [[Санат:Англия футбол клубтары]] [[Санат:Манчестер Сити ФК]] [[Санат:1880 жылы құрылған футбол клубтары]] ickhad58v9ai03dyhag3mzdp77dvbqe 3650083 3650082 2026-09-02T05:37:34Z Arris17 65613 /* Қатардан кеткендер[90] */ 3650083 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубы |атауы = {{ту|Англия}} Манчестер Сити |ағымдағы маусым = [[Футболдан Англия чемпионаты 2026/2027|2026/27]] |логотипі = Manchester City FC badge.png |толық атауы = ''«Манчестер Сити» Футбол клубы (ағылш. Manchester City Football Club)'' |лақап аты = ''The Citizens (Қалалықтар)<ref name="автоссылка1">{{cite web|url=https://ru.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2528749.html#/|title=Прозвища участников плей-офф Лиги чемпионов|date=2018-02-07|publisher=UEFA.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180212084425/https://ru.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2528749.html#/|archivedate=2018-02-12}}{{ref-ru}}</ref><br>The Blues (Көктер)<ref>{{cite web |url=https://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history |title=Club History |publisher=ManCity.com |lang=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160907013909/http://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history |archivedate=2016-09-07 }}</ref><br>The Sky Blues (Аспан көктер)<ref name="автоссылка1" />'' |құрылған = 1880 («'''Сент Маркс (Уэст-Гортон)'''» атауымен)<br>{{Start date and age|df=yes|1894|4|16}} («'''Манчестер Сити'''» атауымен) |стадионы = {{ту|Англия}} [[Этихад Стэдиум]] |сыйымдылығы = 61038<ref>{{cite web |url=https://www.mancity.com/etihad-stadium/visiting-the-etihad-stadium |title=Visiting the Etihad Stadium |publisher=Manchester City |lang=en}}</ref> |иесі = {{Мемлекет туы|БАӘ|жоқ}} [[Мансур ибн Зайед әл-Нахайян]] |президенті = {{Мемлекет туы|БАӘ|жоқ}} [[Халдун Әл-Мүбарак]] |жаттықтырушы = {{Мемлекет туы|Италия|жоқ}} [[Энцо Мареска]] |капитаны = {{Мемлекет туы|Португалия|жоқ}} [[Рубен Диаш]] |рейтингі = [[УЕФА]] рейтингінде '''6-шы орын'''<ref>{{cite web|title=Club coefficients {{!}} UEFA Coefficients|url=https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/#/yr/2022|website=UEFA.com|accessdate=2022-06-30|lang=en}}</ref> |жарыс = [[Ағылшын Премьер-лигасы|Премьер-лига]] |маусым = [[Футболдан Англия чемпионаты 2025/2026|2025/26]] |орын = '''2-орын''' |сайты = {{URL|mancity.com}} | pattern_la1 = _mancity2627h | pattern_b1 = _mancity2627h | pattern_ra1 = _mancity2627h | pattern_sh1 = _mancity2627h | pattern_so1 = _mancity2627hl | leftarm1 = 98C6EB | body1 = 98C6EB | rightarm1 = 98C6EB | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 1C214F | pattern_la2 = _mancity2627a | pattern_b2 = _mancity2627a | pattern_ra2 = _mancity2627a | pattern_sh2 = _mancity2627a | pattern_so2 =_mancity2627al | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = FCCD10 | pattern_la3 = _mancity2627t | pattern_b3 = _mancity2627t | pattern_ra3 = _mancity2627t | pattern_sh3 = _mancity2627t | pattern_so3 = _mancity2627t | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} '''«Манчестер Сити»''' ({{lang-en|Manchester City Football Club}}) – [[Манчестер]] қаласының ағылшын футбол клубы. Клуб [[Ағылшын Премьер-лигасы]]нда өнер көрсетеді. [[1880 жыл]]ы «Уэст Гортон Сент Маркс» (West Gorton Saint Marks) деген атпен құрылды. [[1887 жыл]]ы атын «Ардуикке» ауыстырып, «Гайд Роуд» стадионына көшті. [[1894 жыл]]дан бастап клуб «Манчестер Сити» атымен ойнайды. Сегіз рет [[Ағылшын Премьер-лигасы|Премьер-лига]] иегері, алты [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогы]], сегіз [[Лига Кубогы]], алты [[Футболдан Англия суперкубогы|FA Community Shields]] және бір [[УЕФА Кубок иелері кубогы|Еуропа Кубогының Жеңімпаздары Кубогы]] бар бұл ағылшын футболындағы бесінші ең табысты клуб болып саналады. «Манчестер Сити» Футбол лигасын 1892 жылы қосылды, ал 1904 жылы өзінің алғашқы ірі марапаты — [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогын]] жеңіп алды. Клуб 1960-шы жылдардың аяғы мен 1970-ші жылдардың басында Джо Мерсер мен Малкольм Эллисонның басшылығымен Лиганы, [[УЕФА Кубок иелері кубогы 1969/70|еуропалық чемпиондар Кубогының иегерлері Кубогын]], Англия Кубогын және Лига Кубогын жеңіп алды. 1981 жылғы Англия Кубогының финалындағы жеңілістен кейін клуб 1998 жылы өз тарихында жалғыз рет ағылшын футболының үшінші эшелонына түсуімен аяқталған құлдырау кезеңінен өтті. Олар 2001/02 маусымда Жоғарғы дивизонға оралды және содан бері Премьер-Лигада қалды. Өз тарихында клуб үш рет стадион ауыстырды: құрылғаннан бастап [[1923 жыл|1923]] жылға дейін «Гард Роудте» ойнады, [[1923 жыл|1923]] жылдан бастап [[2003 жыл|2003]] жылға дейін – «Мейн Роуд» стадионында, ал қазіргі уақытта [[2002 жыл|2002]] жылы салынған, 55097 көрермен сыйдыра алатын «Этихад» стадионында ойнайды. XX ғасырда «Манчестер Сити» екі рет Англия чемпионы болды (1936/1937 және 1967/1968), бірақ [[1990 жыл|1990]] жылдары «Манчестер Сити» үш жыл ішінде үш рет астыңғы дивизиондарға түсіп, 1998/99 үшінші дивизионда бір маусым ойнады. [[2002 жыл|2000]] жылы клуб жоғарғы дивизонға оралып, Премьер-Лигада әлі күнге дейін өнер көрсетеді. [[2008 жыл|2008]] жылы «Манчестер Ситиді» «Абу-Даби Юнайтед Групп» компаниясы иеленді, бұдан кейін клубқа көптеген инвестициялар ағымы келіп, жоғары төленетін ойыншыларды трансфер кезінде алуға мүмкіндік пайда болды. [[2011 жыл|2011]] жылы клуб Англия Кубогын ұтты. Және де [[Футболдан Англия чемпионаты 2010/2011|2010/11]] жылдың қорытындысы бойынша, «Сити» бірден УЕФА чемпиондар Лигасының топтық турнирінде ойнау құқығына ие болып, [[1973 жыл|1973]] жылдан бері бірінші рет Англия Суперкубогы үшін ойынға қатысты. Бірақ [[2011 жыл|2011]] жылы 7 тамызда «Уэмбли» стадионында Англия чемпиондары «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» клубынан 2:3 есебімен ұтылып қалды.<ref>http://www.radiomayak.ru/doc.html?id=275862{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[2012 жыл|2012]] жылы 13 мамырда, соңғы турда «Куинз Парк Рейндержске» қарсы драмалық ойында, қосымша төртінші минутта шешуші гол соғып, 3:2 есебімен ұтып, «Манчестер Сити» 44 жыл өткен соң Англия чемпионы атанды<ref>http://www.kommersant.ru/doc/1933200?NodesID=9</ref>. «Қалалықтар» ("The Citizens"(клубтың лақапаттарының бірі)) өздерінің қас жауларын «[[Манчестер Юнайтед]]ті<nowiki/>» тек доп соғу және өткізу айырмасынан ғана асып түсті. 2012 жылы [[12 тамыз]]да Англия Суперкубогына таласта «Манчестер Сити» лондондық «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» клубынан 3:2 есебімен басым түсіп, соңғы 40 жылда бірінші рет осы жүлдені ұтты<ref>http://www.vesti.ru/doc.html?id=877448</ref>. [[2014 жыл|2014]] жылы [[2 наурыз]]да «Манчестер Сити» 38 жыл өткен соң алғашқы Футбол Лигасының Кубогын жеңіп алды.<ref>http://www.gazeta.ru/sport/2014/03/02/a_5932905.shtml</ref> [[2014 жыл|2014]] жылы [[11 мамыр]]да Манчестер Сити [[Вест Хэм Юнайтед|Вест Хэм]] клубын 2:0 есебімен жеңіп, өзінің тарихындағы төртінші АПЛ жүлдесін жеңіп алды<ref>«Манчестер Сити» - Англия чемпионы! 12 мамыр 2014 14:33 http://prosports.kz/kz/news/34837 </ref>.Манчестер Сити 2016 жылдың [[15 мамыр]] күні өз тарихында алғаш рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасының]] ширек-финалына жолдама алды.Ширек-финалда [[Пари Сен-Жермен|ПСЖ]] футбол клубымен кездесіп, Парижде тең ойын көрсетіп, өз алаңында 1:0 есебімен жеңіске жетіп, өз тарихында болмаған нәрсені жасады.Және бұнымен қоса, Англия футбол клубтары арасынан [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасының]] жартылай финалына шыққан 10-ыншы команда болды.Жалғыз голдың авторы — Кевин де Брюйне.Жартылай финалда [[Реал Мадрид]] футбол клубынан қонақта 1:0 есебімен жеңіліс тауып, финалға өте алмады. Клуб 2008 жылы Абу-Даби Юнайтед Груп арқылы шейх Мансур бен Заид Әл Нахаянды қабылдағаннан кейін ойын қызметкерлеріне де, жабдықтарға да айтарлықтай қаржылық инвестициялар алды, 2011 жылы Англия Кубогын және [[Футболдан Англия чемпионаты 2012/2013|2012]] жылы Премьер-Лиганы жеңіп алды, содан кейін 2014 жылы тағы бір чемпион атағын алды. Пеп Гвардиоланың басшылығымен «Сити» [[Футболдан Англия чемпионаты 2017/2018|2018]] жылы Премьер-лигада жеңіске жетіп, бір маусымда 100 ұпай жинаған Премьер-лиганың жалғыз командасы болды. 2019 жылы олар төрт кубокты жеңіп алды, Англиядағы барлық ішкі кубоктардың бұрын-соңды болмаған сериясын аяқтап, ішкі треблді жеңіп алған алғашқы ағылшын ерлер командасы болды. [[Хосеп Гвардиола|Пеп Гвардиола]] дәуірінде Премьер-лиганың [[Футболдан Англия чемпионаты 2020/2021|үшінші титулын]] жеңіп алумен қатар, «Сити» 2021 жылы [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Еуропа Чемпиондар Лигасының]] алғашқы финалына шықты, онда ол «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» жеңіліп қалды. 2019 жылы «Манчестер Сити» әлемдегі барлық футбол клубтары арасында табысы бойынша бесінші орынды иеленді. 2019 жылы ''[[Forbes]]'' клубты 2,7 миллиард долларға (2,06 миллиард фунт стерлинг) бағалады. Осылайша, Манчестер Сити әлемдегі ең бағалы спорт клубтарының тізімінде жиырма бесінші және ең құнды футбол клубтары тізімінде үшінші орында тұр. Клуб 2019 жылдың қараша айында құны 3,73 миллиард фунт стерлинг (4,8 АҚШ доллары) құрайтын Ұлыбританияда орналасқан City Football Group Limited [[холдинг]]-компаниясына тиесілі. 2023 жылы "Сити" өз тарихында алғаш рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2023|УЕФА Чемпиондар Лигасының]] жеңімпазы атанып, «[[Интернационале|Интер]]<nowiki/>» финалдық матчында 1:0 есебімен жеңіске жетті. Сонымен қатар, клуб өз тарихында алғаш рет «требл» деп аталатын — бір маусымда 3 кубокты (АПЛ + КА + ЛЧ) рәсімдеді және тарихта осындай жетістікке жеткен екінші ағылшын командасы болды (біріншісі 1998/99 маусымында »[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» болды). «Манчестер Сити» 2023/24 маусымында 1992 жылдан бастап есептегенде, Англия футболының тарихында алғаш рет қатарынан төртінші рет [[Футболдан Англия чемпионаты|Англия Премьер-Лигасын]] жеңіп алған алғашқы клуб болды. Осыған дейін «Манчестер Юнайтед» тек қана үш рет қатарынан жеңімпаз атанған болатын. «Манчестер Ситидің» бас бапкері - [[Энцо Мареска]]. Ол бұл қызметке 2026 жылдың 29 маусымында тағайындалды, ол [[Премьер-лига 2025/26|2025/26 жылғы Премьер-лига]] маусымының соңында қызметінен кеткен [[Хосеп Гвардиола|Пеп Гвардиоланың]] орнына келді<ref>https://www.skysports.com/football/news/11679/13548773/enzo-maresca-man-city-appoint-former-chelsea-head-coach-as-pep-guardiolas-successor-at-etihad-stadium</ref>. {{main|«Сент-Маркс» немесе «Вест Гортон» (1880—1894) тарихы|«Манчестер Сити» (1894—қазіргі кезге дейінгі) тарихы}} === ''ХІХ ғасыр'' === === «Cент-Маркс» немесе «Вест Гортон» === [[File:St Marks 1884.jpg|thumb|265x265px|«Сент Маркс» немесе «Вест Гортон», 1884 жылы|солға]] «Манчестер Сити» деген қазіргі кездегі алпауыт клубты құрған тұлға [[1855 жыл|1855]] жылы дүниеге келді. '''Анна Коннелл''' — Харрогиттегі Артур Коннелл атты дінбасының қызы болған. Оның әкесі [[1865 жыл|1865]] жылы Вест Гортондағы [[Ағылшындар|ағылшындық]] Киелі Марк шіркеуінің ректор қызметкері болды. Анна сол жылдары әкесінің жағдайын қарап, қолдап тұрды.Вест Гортон тұрғындары кейін спирттік ішімдіктер мен шылымдар қолданатын болған. Анна Коннелл барлығының басын қосатын жеңіл жолдарды іздеді.Сонысымен, [[1880 жыл|1880]] жылдың қарашасында Анна Коннелл екі шіркеудің дінбасыларымен бас қосып, бұнымен қоса металлургиялың зауыт кеңесімен бас қоса отырып, Брукс, Уильям Бистоу және Томас Гудбэер атты жұмысшыларымен көптеген спорттық клубтар ойлап табады.Бұлардың [[1875 жыл|1875]] жылғы Киелі Марк шіркеуінің крикет бойынша үш спортшысы — Уилтер Чоу, Эдвард Китчен және жаңағы Уильям Бистоу — крикет ойынын тастап, футболшы атанды.Манчестер архидъяконы Анна Коннелдің жұмысына жақсы көңіл бөліп, оған болашақ жұмысына сәттілік тілеп, көмек көрсетті. 1880 жылы қарашада Анна Коннелл, Бистоу және Гудбэер бірігіп «Сент-Маркс» немесе «Вест Гортон» деп футбол клубын құрды.<ref>{{cite book |last=James |first=Gary |title=Manchester City - The Complete Record |publisher=Breedon |location=Derby |year=2006 |isbn=1-85983-512-0}} p17</ref> Артур Коннелл, қара жейде және ақ шортымен ойнаған алғашқы президент атанды.Ең алғашқы ресми ойын, [[Максфилд]] шіркеуін командасымен болды, бұл ойында «Сент-Маркс» 1:2 есебімен жеңіліс тапты. «Сент-Маркс» бұл маусымда тек бір рет қана жеңді. Бұл жағдай 1881 жылдың наурызында, шығыс Манчестерде орналасқан — «Сталибридж Кларенске» қарсы ойында болды.<ref>{{cite book |last=Murray |first=Chris |title=Attitude Blue: Manchester City F.C. and P.L.C. |publisher=Blackwell Publishing |location=Manchester |year=2002 |isbn=0-9520520-9-1 |page=1}}</ref> === «Ардвик» === [[1884 жыл|1884]] жылы Гортон қауымдастығының шешімімен, клубтың атауын өзгерту қолға алынды. Сол кезде Уильям Бистоу, клубтың жейдесін өзгертуді ұсынып, өз жейдесін ойлап тапты. Жейде — қара және ол жейдеде ақ крест бейнеленді. [[1887 жыл|1887]] жылы клуб — «[[Гайд Роуд]]» атты ойын алаңына ауысты. Бұнымен қоса, атауын — «Ардвик» деп өзгертті. Екі жылдан кейін, «Гайд Роуд» сыйымдылығы 1000 көрермендікке жетті. [[1891 жыл|1891]] жылы, команда Альянс Лигада өнер көрсете бастап, екі жыл қатарынан чемпион атанды. [[1892 жыл|1892]] жылы клуб, екінші дивизион болып саналатын, Англия Футбол Лигасында өнер көрсете бастады. 1892/93 маусымында «Ардвик» 5-інші орынды иеленді. Келесі маусымда, қазіргі «[[Манчестер Юнайтед]]» деп аталатын, кезіндегі «[[Ньютон-Хит]]» екінші дивизонға, әрине, Англия Футбол Лигасына келді. Бұнымен қоса, бұл маусымда, «Ардвикке» басты қарсылас табылды. Сол кезде «Ардвик» менеджері [[Джошуа Парби]], клубтың атауын өзгертуді ұсынды. Комитет бұл ұсынысты қабылдап, «Манчестер Сити» 1894 жылдан қазіргі кезге дейін әлі өзгертілмей келеді. === ''ХХ ғасырдың басы'' === === '''«Манчестер Сити»''' === [[File:Billy meredith city.jpg |thumb|Билли Мередит|304x304 нүкте]]Бес жыл өте, «Манчестер Сити», бірінші дивизонда өнер көрсете бастады. Тағы бес жыл өте, [[1904 жыл|1904]] жылы, алғашы кубогын жеңіп алды — [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогы]]. Бұл жарыстың үздік ойыншысы болып — [[Билли Мередит]]<ref>{{cite news |first= |last= |title= FA Cup glory: 1904 |url=http://www.mcfc.co.uk/news/team-news/2013/may/fa-cup-glory-1904 |work=mcfc.co.uk |date=01.05.13 |accessdate=2013-11-14}}</ref>. [[File:ManCity1904.jpg|left|thumb|«Манчестер Сити», 1904 жылы, Англия Кубогының иегері|185x185px]]атанды. Өйткені ол финалдағы жалғыз голдың авторы.Бұл кубок оңай жолмен келмеді: [[1904 жыл|1904]] жылдың [[6 ақпан|6 ақпанында,]] 1/16 финалында «Сандерлендті» ауыр күшпен жеңді. Одан кейін, «Вулидж Арсеналды» екі доп айырмасымен жеңіп артта қалдырды. Содан соң қарсылас болып, «[[Мидлсбро]]» келді. Бірақ «Сити» бұл қарсыласымен тең ойын көрсетіп, 9 наурызда қайта ойнап 3:1 есебімен екінші ойында жеңе алды. Он күннен «Гудисон Паркта» «Уэнсдейді» қабылдап, 3:0 есебімен жеңді. Финалда «Болтон Уондерерспен» кездесіп, осылай кубок иегері атанған болатын. 1904/05 маусымында соңғы тур басталмай тұрып, «[[Ньюкасл Юнайтед]]пен<nowiki/>» бірдей ұпаймен жарысып тұрды. Бірақ соңғы турда «[[Астон Вилла]]ға<nowiki/>» жол беріп, үшінші орынға түсіп қалды. Ойыннан соң «Астон Вилла» ойыншысы Алек Ликтің айтуынша, Билли Мередит оған £10 төлеуін сұрған, одан соң Комитеттің шешімімен Билли Мередит кінәлі деп танылып, бір жылға ойыннан шектелді<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/wales/northeast/guides/halloffame/sport/billy_meredith.shtml|title=Billy Meredith|work=BBC North Wales Sport|date=18.06.09|accessdate=2012-06-03|archiveurl=http://www.webcitation.org/68hmJReM3|archivedate=2012-06-26}}</ref>. Байымдауынша, «Манчестер Сити» әр ойыншыға £4 төлеп отырған, және клубта бұл ісі үшін айыппұл алды. Билли Мередит кейін ақталып, өз пікірін білдірді:<blockquote>'''''«Манчестер Ситидің» құпиялығы неде? Бұны мен жәй ғана ереже бұзушылық деп санаймын, 4 фунт стерлингті бізде ешқандай ойыншы алмайды.»'''''</blockquote><blockquote>''© Билли Мередит''</blockquote>Қауымдастық клубқа тексеріс жүргізіп, клубтан қаржылай ереже бұзушылық тапты. «Манчестер Ситидің» бас бапкері Том Мейли өмір бойына футболдағы қызметтерден шеттетілді, ал «Ситиге» £900<ref>http://www.historicalkits.co.uk/Manchester_City/Manchester_City.htm</ref> көлемінде айыппұл салынды. Және де «Ситидің» бірдей 17 футболшысы [[1907 жыл|1907]] жылдың [[қаңтар]]ына дейін футболдан шеттетілді. Сосын, «Сити» айыппұлдан толықтай құтылу үшін өз ойыншыларын сатуға тура келді. Осы мүмкіндікті пайдаланып, «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» менеджері Эрнест Мангнэлл £500-ге Билли Мередитті және де онымен қоса Герберт Берджесс, Сэнди Тернбулл, Джимми Бэннистерді сатып алды. 1907/08 маусымында «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» осы ойыншылардың арқасында ел біріншілігін жеңіп алды. [[1920 жыл|1920]] жылы «Манчестер Сити» ойын алаңына Георг V қонақ болды. Бұл жағдай «Сити» ойын алаңын [[Лондон]]да орналаспаған, [[V Георг|Георг V]] қонақ болған алғашқы ойын алаңы болды. Осы жылы қарашада «Сити» үшін қайғылы оқиға болды, [[1920 жыл|1920]] жылы [[қараша]]да «Гайд Роудтың» басты трибунасы өртке оранып, құрып кетті. «Манчестер Сити» басшылары кейін жаңа ойын алаңын іздеуге көшті. Басында «[[Манчестер Юнайтед]]тің<nowiki/>» ойын алыңы «[[Олд Траффорд]]ты<nowiki/>» жалдап алғысы келді, бірақ «[[Манчестер Юнайтед|Юнайтед]]<nowiki/>» «[[Олд Траффорд]]<nowiki/>» үшін көптеген ақша сұрап, бұл ақшаны «Манчестер Ситидің» қалтасы көтермегендіктен жалға алудан бас тартты<ref>James, ''Manchester: The Greatest City'', p480</ref>. Кейін амал болмағандықтан, «Сити» өзінің ойын алаңында, жөнделіп ештеңеге жарамай тұрғанына қарамастан үш жыл бойы осы алаңда ойнауға тура келді.<ref>James, ''Manchester: The Greatest City'', p104</ref> 1923/24 жылдары «Сити» «[[Мейн Роуд]]<nowiki/>» алаңында ойнай бастады, ал «Гайд Роуд» алаңын бөлшектеп сатып жіберді.<ref>Clayton, ''Everything under the blue moon'', p107</ref>[[File:Sculpture of Bert Trautmann.jpg|thumb|331x331px|Берт Траутманнға арналған мүсін]] [[1926 жыл|1926]] жылы «Манчестер Сити» Англия Кубогінің жартылай финалына дейін барып, 5 ойында 31 гол соқты. Бірақ жартылай финалда «Болтон Уондерерстен» 1:0 есебімен жеңіліп, қалып қойды. Осы жылы «Сити» бірінші дивизонна ұшып кеткен болатын. Келесі жылы, жолы болып, екінші дивизонды бағындырып, бірінші дивизонға қайта оралды<ref>James, ''Manchester City — The Complete Record'', p. 116.</ref>. [[1930 жыл|1930]] жылы «Сити» көтеріле бастады. Бас бапкері болып, бұрынғы «Манчестер Юнайтедтің» бас бапкері Мэтт Басби болды. Қақпашысы Фрэнк Свифт, шабуылшылары Фрэд Тилсон және капитаны Сэм Коуэн болды. 1933 жылы клуб Англия Кубогінің финалына дейін барып, Эвертоннан 0:3 есебімен жеңіліп қалды. Бірақ бұған қарамастан, 1934 жылы «Сити» тағы да финалға шықты. Осы жолы қуанышқа орай, «Портсмут» клубын 2:1 есебімен жеңіп, кубок иегері атанды. 28 минутта гол жіберіп алғанына қарамастан, Тилсон екі гол соғып, команданы алға шығарып жеңіс сыйлады. Капитаны Сэм Коуэн Англия Кубогінің үш финалына да қатысқан алғашқы ойыншы болды<ref>James, ''The Official Manchester City Hall of Fame'', p. 153.</ref>. [[1937 жыл|1937]] жылы клуб тарихында алғаш рет Англия біріншілігінің чемпионы атанды. Бұл маусымда «Сити» 100-ден аса гол салды. Бірақ, келесі маусымда «Сити» бірінші дивизонмен қоштасты.<ref>http://www.rsssf.com/engpaul/FLA/1937-38.html</ref> «Манчестер Сити» екінші дивизионда тек бір рет ойнап жетісті, өйткені бұдан кейін Екінші Дүниежүзілік Соғыс басталғанына байланысты, футбол тоқтатылған болатын. Футбол жұмыс жасап бастағаннан кейін, «Ситиді» капитаны болған, Сэм Коуэн өз қолына алды. Ол бірінші матчын 3:0 есебімен жеңді, одан кейін клуб 19 ойын бойы жеңілмей келді. Бұның арқасында «Сити» Жоғарғы Лигага қайта оралды. Бірақ Сэм Коуэн, бизнес қызығушылықтарының кесірінен, жұмысынан босатылды. [[1949 жыл|1949]] жылы «Сити» неміс қақпашысы [[Берт Траутманн]]ды өз қатарына қосты<ref>James, ''The Official Manchester City Hall of Fame'', p76</ref>. Бұл футболшы англиялық клубқа қосылғаннан кейін, жергілікті тұрғындар нацисттік Германиямен байланысы бар деп митингке шықты<ref>'England really can go all the way' http://blogs.guardian.co.uk/worldcup06/2006/06/07/england_really_can_go_all_the.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060626171653/http://blogs.guardian.co.uk/worldcup06/2006/06/07/england_really_can_go_all_the.html |date=2006-06-26 }}</ref>. Бір жағынан өздерінің клубының қақпасын қорғағаны үшін қолдаса, бір жағынан нацисттік Германия өкілі болғандықтан күдіктенді.<ref>http://mcivta.com/players/old/trautmann.html</ref> [[2010 жыл|2010]] жылы<ref>Manchester City legend Bert Trautmann http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/news/2926741/Manchester-City-legend-Bert-Trautmann-Todays-Premiership-stars-couldnt-care-less.html</ref>:[[File:Don Revie statue.jpg|thumb|331x331px|Лидс қаласында орналасқан Дон Реви мүсіні]]<blockquote>'''''«Мен өз клубымды сүйемін, және қолдаймын.Мен «Ситидің бүкіл матчын қалдырмай көремін.Мен Англияға Германиямен ойнасада, жанкүйер боламын»'''''</blockquote><blockquote>''© Берт Траутманн''</blockquote> === ХХ ғасырдың ортасы === «Реви жоспарын» пайдаланып, «Сити» 50-інші жылдары аса қатты өнер көрсете алмады. Аса керемет өнер көрсетті деп, тек 1955 жылды айтуға болады. Өйткені бұл жылы Англия Кубогінің финалына шықты. Бірақ «Ньюкаслдан» 1:3 есебімен жеңіліс тапты. [[1956 жыл|1956]] жылдың [[5 мамыр]]ында 22 жылдан соң Англия Кубогын жеңіп алды. Жүз мың адам сыятын «Уэмблиде» «Манчестер Сити» «Бирмингем Ситимен» кездесіп, алғашқы голын 3-інші минутта салды, алғашқы голды Дон Реви салды. 12 минут өткен соң «Бирмингем» Ноэль Кинси көмегімен есепті теңестірді<ref>Birmingham soon behind but Kinsey quick to equalise Birmingham Mail 5 May 1 бет ;Final edition </ref>. «Сити» 62-інші минутта алға шықты, есеп 2:1. Голды салуға ат салысқандар болып, Кен Бернс, Бобби Джонстон және Джек Дайсон саналды<ref>{{cite book|last=James|first=Gary|title=Manchester&nbsp;– A Football History|publisher=James Ward|location=Halifax|year=2008|isbn=978-0-9558127-0-5|page=122}}</ref>. 64-інші минутта Берт Траутманнды мойынын ауыртып алғанына қарамастан, Дайсонға пас беріп, кейін Джонстон гол салып шабуыл иесі атанды<ref>{{cite book|last=Ward|first=Andrew|title=The Manchester City Story|publisher=Breedon|location=Derby|year=1984|isbn=0-907969-05-4|page=49}}</ref>. Осымен есеп 3:1 болып кубок иегерлері атанды.<ref>Rowlands, ''Trautmann: The Biography'', p. 179.</ref> «Манчестер Сити» кезеңі 60-70 жылдардың соңына қарай өркендей бастады. Бұл кездері команды Джо Мерсер қолға алды. Джо Мерсер команданы қолға алып Жоғарғы Лигага шығарған болатын. Мерсер «Сити» қатарына Джордж Хеслоп, Майк Саммерби, Колин Белл, Тони Бук, Фрэнсис Ли, жас Джо Корриган есімді ойыншыларды қосты. Бұл ойыншыларын команданы алға сүйреді. Кейін Мерсер, 34 жылдан кейінгі, [[1968 жыл|1968]] жылы, Джордж Бест есімді атақты шабуылшысы бар<ref>{{cite book|last=Goldstone|first=Phil|coauthors=Saffer, David|title=Manchester City Champions 1967/68|publisher=Tempus|location=Stroud|year=2005|isbn=978-0-7524-3611-1}}</ref> «Манчестер Юнайтедті» екі ұпай артта қалдырып, Англия чемпионы атанды. [[1969 жыл|1969]] жылдың [[26 сәуір]]інде Нил Янгтың голының арқасында «Лестер Ситиді» жеңіп, «Сити» тарихындағы төртінші Англия Кубогын жеңіп алды<ref>{{cite book|last=Penney|first=Ian|title=Blue Heaven: Manchester City's Greatest Games|publisher=Mainstream|location=Edinburgh|year=1996|isbn=1-85158-872-8}}</ref>. [[1970 жыл|1970]] жылдың [[7 наурыз]]ында «Сити» тарихында алғаш рет Футбол Лигасының Кубогін жеңіп алды, финалдық матчта Мерсердің «Ситиі» «Вест Бромвич Албионның» бір голына екі голмен жауап қайтарған болатын. Голдардың авторы: Майк Дойл және Глин Пардо.<ref>{{cite book|last=McOwan|first=Gavin|title=The Essential History of West Bromwich Albion|publisher=Headline|year=2002|isbn=0-7553-1146-9|page=261}}</ref> Сол жылы, «Сити» өте жоғарғы нәтиже көрсетіп Кубок Иегерлерінің Кубогын жеңіп алды. Венадағы финалда Польшаның клубы «Гурникті» 2:1 есебімен жеңді. «Сити» қатарынан голдарды Нил Янг және пенальтиден Фрэнсис Ли салған болатын<ref>''Paul Fitzpatrick.'' Lee Inspired by Vienna, The Guardian(30.04.70)</ref>. Джо Мерсер бұл ойыннан кейін<ref>''Paul Fitzpatrick.Mercer "happy", The Guardian(30.04.70)''</ref>: <blockquote>'''''«Нөсер жауын екінші таймда ойынды бұзды, бірақ біздің ойыншылар бұл кедергіге қарамастан керемет ойын көрсетіп, менің көңілімнен шықты»'''''</blockquote><blockquote>''© Джо Мерсер''</blockquote>Келесі жылы Джо Мерсер мен Мальколм Эллисон бірігіп тағы да, Кубок Иегерлерінің Кубогының жартылай финалына шықты. Бірақ «Ситидің» маңызды ойыншалыр жарақаттанып қалып, «Челсиден» 0:2 есебімен жеңіліп қалып, алдыңғы жылғы нәтижені қайталай алмады. Англия біріншілігінде «Сити» төртінші орында тұрып, соңына қарай алға жылжып, бас жүлдені иеленіп кетті. 1972 жылы, өкінішке орай, екі бапкердің арасы құлдилай бастады. Джо Мерсер «Ковентри Ситиді» жаттықтыруға кетіп қалды. Клуб президенті Питер Суолз<ref>Tossell, ''Big Mal'', p. 214.</ref>: <blockquote>'''''«Бізге Мальколм Эллисон мен Джо Мерсер арасындағы екеуін таңдау керек болды. Біз Мальколм Эллисонды таңдадық»'''''</blockquote><blockquote>''© Питер Суолз''</blockquote>Кейін Мальколм Эллисонде өз пікірін білдірді<ref>{{cite book|last=Penney|first=Ian|title=Manchester City: The Mercer-Allison Years|publisher=Breedon|year=2008|location=Derby|isbn=978-1-85983-608-8|page=176}}</ref>: <blockquote>'''''«Джо және мен керемет бапкерлік топ болдық. Мен ешқашан Джо Мерсермен бірге жұмыс атқарғаныма өкінген емеспін, және өкінбеймін де. Ол да осындай сезімде екенін білемін. Біз екеуміз керемет клубты құрдық. Мерсер-Эллисон атқарған жылдары «Сити» үшін ең керемет және есте қаларлықтай жылдар болады. Джоны тағы да өз орнында қалдырғанда, керемет болар еді. Ол да осылай айтатынына күмәнім жоқ.»'''''</blockquote><blockquote>''© Мальколм Эллисон''</blockquote>[[File:Joe Corrigan 20070922.jpg |thumb|284x284px|Джон Корриган, «Ситидің» көп жүлделі қақпашысы|солға]]Бірақ Мальколм Эллисон бапкерлік қызметте көп болмады. Өйткені ол 1972/73 жылдары «Ситиді» соңғы орындарда жетелеп жіберді. Клубы екінші дивизионға кетіп қалудан, тек жаңа бапкер Джонни Харт құтқарып қалды. Бірақ бұл бапкерде, өз жұмысында бола алмады. Маусым аяқтала сала бапкерлік орынды «Норвич Ситидің» бапкері Рон Саундерс басты. Бұл бапкердің көмегімен кубок жағында аса жақсы өнер көрсетсе, біріншілікте шамалы нәтиже көрсетті. Саундерсде өз орнында көп отыра алмады, 1974-1979 жылдар арасында «Ситидің» бұрынғы ойыншысы Тони Бук бапкерлік жағынан басқарды. Бук команданы алға шығарып, және сол нәтижені сақтап қалуды мақсат тұтты<ref>http://www.sporting-heroes.net/football-heroes/displayhero_club.asp?HeroID=36461</ref>. 1973/74 маусымының соңғы турында «Сити», біріншілікте қалу үшін тек жеңіс керек болған «Манчестер Юнайтедпен» кездесті. 1:0 есебімен «Манчестер Сити» жеңіп, ел біріншілігінен көршілес клубты екінші дивизионға шығарып салды. Жалғыз голдың авторы Денис Лоу, бұл матч ол үшін аса ауыр болды. Өйткені Лоу «Манчестер Юнайтед» қатарында 11 жыл ойын көрсетті, ол голды соққаннан кейін қуанбады және ойын алаңынан көңілсіз кетті. Бұл Лоу үшін мансабындағы ең соңғы матч болды<ref>http://www.mirrorfootball.co.uk/archive/Manchester-United-0-1-Manchester-City-article80249.html</ref>. Тони Бук кезінде «Манчестер Сити» жақсы команда болды. [[1976 жыл|1976]] жылдың 28 ақпанында «Ньюкасл» клубын 2:1 есебімен жеңіп, [[Лига Кубогы]] иегері атанса, [[1977 жыл|1977]] жылы «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульден]]<nowiki/>» бір ұпайға қалып қойып күміс жүлдеге ие болды. Және екі рет Лига Кубогының ширек-финалына барды, ал 1978/79 жылдары [[УЕФА]] Кубогының ширек-финалына дейін барды. 60-70 жылдардағы сәтті кезеңді 80-інші жылдардағы сәтті кезеңмен ауыстыруға болатыны сөзсіз. Мальколм Эллисон бапкерліктен босатылып, кейін қайтып келді. Бірақ Мальколмның кейінгі саясаты сәтсіз болды. Клубтан Эйс Хартфорд, [[Оуэн, Гари|Гари Оуэн]] и Питер Барнс сынды жұлдызды ойыншылар кетіп қалды. Кейін Стив Дейліді £1,5 миллион бағасына алып<ref>Тревор Фрэнсис: Погбаның бағасы бұл кезде, ойда жоқ еді. http://ukfootball.ru/transfers-1409.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120401231804/http://ukfootball.ru/transfers-1409.html |date=2012-04-01 }}</ref>, Англия біріншілігіндегі ең қымбат ойыншы атанды. Бірақ бұл «Ситиді» алға жетелей алмағандықтан, Эллисон 1980/81 маусымында қайтадан босатылды. Оның орнына Джон Бонд келді.<ref>http://www.guardian.co.uk/football/video/2009/sep/14/the-manager-football?intcmp=239</ref> [[Джон Бондтың]] көмегімен, «Сити» «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульды]]<nowiki/>» 3:1 есебімен жеңіп, ел біріншілігінде 10-ыншы орында аяқтады. Бондтың саясатымен, көптеген нәтижелі ойыншылар «Сити» қатарын толықтырды. Құрамда жас ойыншылар көбейді. Осы қарқынмен «Сити» Англия Кубогының финалына шықты<ref>http://www.mcfc.co.uk/News/Club-news/2010/April/This-week-in-City-history-060410 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120717104231/http://www.mcfc.co.uk/News/Club-news/2010/April/This-week-in-City-history-060410 |date=2012-07-17 }}</ref>, бірақ финалда «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэм]]<nowiki/>» «Ситиді» 3:2 есебімен жеңіп, басым түсті. Екі жылдан Бондта өз жұмысынан босатылды. Өйткені «Сити» ондыққа кіре алмады. Оның орнын Джон Бенсон басты. Джон Бенсон тек бірінші дивизионнан ұшып кетуі ғана есте қалды, бірінші дивизионның соңғы турында жеңіске жеткенде қалуы мүмкін еді. Тіпті тең нәтижеде «Ситиді» бірінші дивизионда қалдырар еді. Бірақ Джон Бенсон «Ситиді» тек жеңіліске ғана лайық екенін көрсетті. Кейін Бенсонның орнын [[Билли Макнилл]] басты. Бұл бапкер «Ситиді» бірінші дивизионға қайта әкелді. Бірақ 1985/86 жылдары бірінші дивизионнан ұшып кетуіне сәл қалды, және 1986/87 жылдардағы маусымды әлсіз бастады. Оны «Сити» басшылары орнынан босатып, оның орнына [[Джимми Фриззеллді]] шақырды. «Сити» сол маусымда соңынан екінші орын алып, қайта екінші дивизионға кетіп қалды. Кейін екінші дивизиондағы «Ситиді» [[Фриззелл]] басқармады, «Ситиді» Мел Макхин қайтадан бірінші дивизионға әкеліп, қарашада сэр Алекс Фергюсон басқарған «[[Манчестер Юнайтед]]ті<nowiki/>» 5:1<ref>http://www.mirrorfootball.co.uk/archive/Manchester-City-5-1-Manchester-United-special-unseen-pictures-of-David-Oldfield-Trevor-Morley-Gary-Pallister-and-Co-article374005.html</ref> есебімен ойсырата жеңді, бірақ бұған қарамастан басшылар Мел Макхинді орнынан босатты. сэр [[Алекс Фергюсон]] сол матчтан соң:<blockquote>'''''«Бұл менің бапкерлік мансабымдағы ең ұятты есеп болды»'''''<ref>Manchester Derby Special: Sportsmail takes City and United on a trip down memory lane<nowiki/>http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-1175519/MANCHESTER-DERBY-SPECIAL-Sportsmail-takes-City-United-trip-memory-lane.html</ref></blockquote><blockquote>''© сэр Алекс Фергюсон''</blockquote>[[File:Franny Lee.jpg|thumb|314x314px|Фрэнсис Ли — «Ситидің» аңыз ойыншысы]][[1989 жыл|1989]] жылдың [[қараша]]сымен [[1990 жыл|1990]] жылдың [[қараша]]сы арасында «Ситиді» Ховард Кендалл басқарды. Бұл бапкер команданы алға жетелей алды. Ховард Кендалл «Эвертонға» кетіп қалды. Ол кеткеннен кейін ойыншы-бапкер Питер Рид бапкер болды. Ридтің екі маусымында «Сити» бесінші орыннан не төмен, не жоғары аяқтай алмады. Ал 1992/93 жылдарда тоғызыншы орынға түсіп қалып, [[Питер Рид]] орнынан кетті. Оның орнына [[Брайан Хортон]] келді. Ол «Ситимен» 16-ыншы орынға түсіп қалды [[1994 жыл|1994]] жылы «Сити» , сәтсіз ойындарға қарамастан Хортонды команданың бапкері қылып қалдырды, бірақ 1994/95 маусымында 17 орын шынымен басшылардың көңілінен шықпады, және оны орнынан босатуға тура келді. Оның орнын «[[Саутгемптон]]<nowiki/>» клубының бұрынғы бапкері Алан Болл басты. Ол құрамды жасартқысы келіп, реформа өткізді. Құрамға [[Георгий Кинкладзе]] келіп, құрам жасара бастады. Бірақ 1995/96 жылдары «Сити» қайтадан бірінші дивизионға кетіп қалып, Болл орнынан босатылды. Стив Коппелл жаңа бапкер болып уақытша тағайындалды. Кейін клуб бапкері болып, [[Фил Нил]] тағайындалды. Бірақ ол 10 ойынның 7-еуінде жеңіліс тауып, «Ситиді» кестенің ортасына апарып тастады, кейін орнынан босатылды, орнына Джо Ройл келіп «Ситиді» екінші дивизионға кетіп қалудан құтқара алмай, екінші дивизионға кетіп қалды. Кейін Ройлдың сөзінде<ref>Маусым нәтижесі туралы. "Манчестер Сити" http://fapl.ru/posts/9353/ </ref>:<blockquote>'''''«Ситиде жақсы-жақсы ойыншыларды алатын аса көп ақша болмады, сондықтан кәрі футболшылармен тегін агенттерді алу керек болды»'''''</blockquote><blockquote>''© Джо Ройл''</blockquote>«Ситидің» құлдырау кезеңінде президенттік мансапты [[Дэвид Бернстайн]] басты. Жаңа президент келгеннен кейін «Сити» 1998/99 жылдарынан кейін бірінші дивизионға қайта оралды. Келесі маусымда клуб Премьер-Лигаға келді. [[2000 жыл|2000]] жылдың жазында клуб қатарына жартылай қорғаушы Альф-Инге Холланд және Джор, қыста қатарға Ричард Данн мен Даррен Хакербиде қосылды. Шотландтық «Рейнджерстен<nowiki/>» Андрей Канчельскис жалға алынды. [[2001 жыл|2001]] жылдың [[21 сәуір]]інде жанкүйерлер көтеріліп Джо Ройлды орнынан босатты<ref>Anger at Royle departure, BBC Sport, 21.05.01 2011-09-11 http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/1342563.stm </ref>. Үш күннен кейін Англия ұлттық құрамасының бұрынғы бапкері Кевин Киган «Ситидің» жаңа бапкері болып тағайындалды. === XXI ғасырдың басы === [[File:Thaksin DOD 20050915 (crop).jpg|thumb|278x278px|Таксин Чиннават, «Ситидің» алғашқы азиаттық басшысы]] [[2002 жыл|2002]] жылы «Манчестер Сити» Премьер-Лигаға қайта оралды. Маусым басында клуб көптеген жақсы ойыншыларды алды. «Қалалықтар» қатарын [[Петер Шмейхель]]<ref>Man City snap up Schmeichel, bbc.co.uk, 13.04.02, 2013-11-19 http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/a/aston_villa/1926287.stm </ref> толықтыра бастады, одан соң қорғаушылар [[Сильвен Дистен]] мен [[Давид Соммей]] келді. Марк-Вивьен Фоэмен<ref>Africa: Cameroon's Foe Joins Manchester City, allafrica.com, 2013-11-19 http://allafrica.com/stories/200206200061.html </ref> қоса, Висенте Матиас Вуосода<ref>Man City seal Vuoso deal http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/m/man_city/2027491.stm </ref> клуб қатарын толықтырды. Кейінірек «Пари Сен-Жермен» клубынан £17,5 миллион бағасына Николья Анелькада<ref>Manchester City officialise le transfert d'Anelka http://www.sport.fr/football/manchester-city-officialise-le-transfert-d-anelka-22393.shtm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610193926/http://www.sport.fr/football/manchester-city-officialise-le-transfert-d-anelka-22393.shtm |date=2015-06-10 }}</ref> келді. Қыстық трансферде — шабуылшы [[Робби Фаулер]]де қатарды толықтырды. Маусым нәтижесі бойынша, «Манчестер Сити» Премьер-Лигада тоғызыншы орын алып, 24 жылдан бері алғаш рет [[УЕФА Кубогы (кубок)|УЕФА Кубогының]] квалификациялық жарыс кезеңіне шықты. [[2003 жыл|2003]] жыл «Манчестер Сити» үшін «Мейн Роудтағы» соңғы ойын болды, өйткені олар — «[[Сити оф Манчестер]]<nowiki/>» деп аталатын 48 мың көрермендік жаңа ойын алаңына көшті. [[2007 жыл|2007]] жылы UK Sports Investments арқылы тайландты отбасынан шыққан бизнесмен Таиландтық бұрынгы премьер-министрі [[Таксин Чиннават]] $43 миллионға клубты сатып алды. Және ол клубты көркейтуге уәде берген болатын<ref>Таксин Чинават: «Келесі жылы "Манчестер Сити" ЧЛ-да ойнайтын болады» 21.03.08 http://www.voon.ru/news/75778 </ref>:<blockquote>'''''«Ең бірінші мақсат — ондыққа кіру, екіншісі — алтылыққа, ал үшінші мақсатымыз — [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасы]] үшін таласамыз»'''''</blockquote><blockquote>''© Таксин Чиннават''</blockquote>Жаңа басшылар «клубқа көптеген өзгерістер» енгізуді бастады. Ең алғашқы өзгеріс, [[2007 жыл|2007]] жылдың [[6 шілде]]сінде атақты швед бапкері [[Свен-Ёран Эрикссон]]мен үш жылға келісім-шартқа келді, және де ойыншылар Ведран Чорлукамен, Хавьер Гарридомен және Мартин Петров, Элано, Бенджани Мварувари, Валерия Божиновтармен келісім-шартқа келді. Бұл маусымда манчестерлік дербидің екеуінде де жеңіске жетті, бірақ соңғы турда «[[Мидлсбро]]ға<nowiki/>» 8:1 есебімен ойсырата жеңіліп, тоғызыншы орынға жайғасты. [[2008 жыл|2008]] жылдың [[2 маусым]]ында шведтік бапкерді жұмысынан босатты<ref>Эрикссон жұмысынан босатылды 02.06.08, futbol-1960.ru http://futbol-1960.ru/england/news/36074.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080604110946/http://futbol-1960.ru/england/news/36074.html |date=2008-06-04 }}</ref>. Оның орнына уэльстік бапкер [[Марк Хьюз]]ды<ref>"Манчестер Ситидің" жаңа бапкері Марк Хьюз болды, 05.06.08 http://www.belta.by/ru/all_news/sport/i_231625.html </ref> қойды. [[2008 жыл|2008]] жылы «Манчестер Ситиді» сату жөніндегі, үш апталық Дубайда өткен келісімнен кейін, қаржылай көмек беретін [[Біріккен Араб Әмірліктері|БАӘ-лық]] топ Abu Dhabi United Group (ADUG), және оның басшысы [[Мансур ибн Зайд Аль Нахайян]] Чиннаваттан 90%-дық акциясын сатып алды, бір жылдан кейінде 10%-ын сатып алып, тәуелсіз басшысы атанды. Клубты сатып ала, алға мақсат қойды. Мақсаты — алпауыт клубтардың қатарына кіру болатын. Кейін Шейх Мансур айтуынша<ref>«Шейх Сити», 03.08.2010, chelsearus.com http://chelsearus.com/1820-shejx-siti.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121060349/http://chelsearus.com/1820-shejx-siti.html |date=2010-11-21 }}</ref>:<blockquote>'''''«Челси және Барселона секілді клубтармен бірдей болу үшін, құрамдағы 22 ойыншыны жаңарту керек. Ақша — мәселе емес. Бастысы, менің командамда 22 ойыншының барлығы жұлдызды ойыншы болуы керек, ал клуб онжылдықта алпауыт клубқа айналады»'''''</blockquote><blockquote>''© Шейх Мансур''</blockquote>Жаздық трансферде көптеген жақсы ойыншылар алынды. [[Пабло Сабалета]], [[Венсан Компани]], [[Таль Бен-Хаим]] және Глаубер секілді ойыншылар алынды, кейін «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» [[Шон Райт-Филипс]] қайта оралды. Мәскеулік [[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА-дан]] £18 миллион бағасына бразилиялық шабуылшы Жо<ref>Жо "Манчестер Ситиге" келді, 02.07.2008, rusfootball.info http://www.rusfootball.info/rss/1146040509-zho-pereshel-v-manchester-siti-za-18-mln.-funtov.html </ref> келді. Қыстық трансферде нәтижелі қақпашы Шей Гивен келді және жас қақпашы Гуннар Нильсен, қорғаушы Уэйн Бридж, нәтижелі ойыншы Найджел де Йонг, екі шабуылшы — Крейг Беллами мен [[Робиньо]] қатарды толықтырды. [[Робиньо]] — «[[Реал Мадрид]]тен<nowiki/>» £32, 5 миллион бағасына келіп<ref>Робиньо "Манчестер Ситиге" келді. 02.09.2008 http://news.bigmir.net/sport/46780?bm_lang=ua</ref>, «Манчестер Сити» тарихындағы ең қымбат ойыншы атанды. Бұл маусымда, алдыңғы маусымға қарағанда «Сити» жақсы нәтиже көрсетті — 10-ыншы орын. [[2009 жыл|2009]] жылы Марк Хьюз орнына басқа бапкер келеді деген жалған ақпараттар көп болды. Бірақ 2009/10 жылдардағы маусымды уэльстік бапкермен басталды. «Сити» өзінің трансферлік саясатын жалғастыра кетті. Жазда «[[Астон Вилла]]<nowiki/>» клубынан [[Стюарт Тейлор]] атты қақпашы келді, содан соң жартылай қорғаушы [[Гарет Барри,]] «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>» футбол клубынан [[Силвиньо]], «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналдан]]<nowiki/>» [[Коло Туре]] мен Эммануэль Адебайор, «Эвертоннан» £24 миллион бағасына орталық қорғаушы Джолеон Лескотт, «[[Манчестер Юнайтед]]тен<nowiki/>» [[Карлос Тевес]], «[[Блэкберн Роверс]]<nowiki/>» клубынан Роке Санта Круз келіп, «Манчестер Сити» ойыншылар қатары толықты. [[2009 жыл|2009]] жылдың [[19 желтоқсан]]ында Марк Хьюз сәтсіз нәтижелері үшін бапкерлік қызметті босатты. Кейін Марк Хьюз өзінің бұл шешімге разы<ref>Марк Хьюз "Манчестер Ситидің" өткізіп жүрген саясатына разы емес, 20.12.09 http://www.dynamomania.com/news/98219-mark-hyuz-nedovolen-politikoy-rukovodstva-manchester-siti </ref> емес екенін білдірді:<blockquote>'''''«Сандерлендпен кейінгі ойында, маған келісім-шарт ерте ажырады деп айтты. Маған БАҚ-та бұл туралы ескертпеді, мен бұндай шешімді мүлде күткен жоқпын. Көп ұзамай, жаңа бапкерде табыла қойды, бұл, менің кетуім маусым басында шешілгенін білдіріп отыр. Мен маусым басталмай тұрып, клуб басшысымен кездестім, және біз бірге мақсат қойдық — ел біріншілігінде алтыншы орын алу немесе 70 ұпай жинау. Бұны мақсат тұтуды мен ойыншыларға да айтып қойғанмын. Әрине, Манчестер Сити сабында әркім көбірек жақсы нәтиже көрсетіп, ел біріншілігін менімен бірге алғысы келіп, тура жолға түстік, бірақ күтпеген жерден мені жұмысымнан босатты»'''''</blockquote><blockquote>''© Марк Хьюз''</blockquote>Кейін бұған «Сити» президенті әл-Мүбарәк жауап қайтарды:<blockquote>'''''«Соңғы он бір ойында бар болғаны екі-ақ жеңіс. Бұл «Манчестер Сити» клубы үшін өте жеткіліксіз. Шейх Мансур мен басшылар кеңесі, алға деген ұмтылыс және ынтаны көріп тұрған жоқ.»'''''</blockquote><blockquote>''© Халдун әл-Мүбарәк''</blockquote>[[File:Roberto Mancini RED BULL STADIUM JERSEY NY.jpg |thumb|230x230px|Роберто Манчини мен Брайан Кидд — «Ситидің» қазіргі деңгейіне жол ашқандар|солға]]Марк Хьюз орнына итальяндық маман [[Роберто Манчини]] келді<ref>«Манчестер Сити» Хьюзды жіберіп, Манчиниды бапкер қылды. 19.12.09 http://www.sports.ru/football/56836797.html </ref>.Және оның ассистенті болып [[Брайан Кидд]] тағайындалды. Қыста «Сити» ойыншылар қатарына [[Патрик Вьейра|Патрик Виейра]] мен жас ойыншы [[Адам Джонсон]] қосылды. [[Роберто Манчини|Манчинидың]] арқасында «Манчестер Сити» бесінші орын алып, [[УЕФА Еуропа Лигасы|Еуропа Лигасына]] жолдама алды. [[2010 жыл|2010]] жылы жазда «Манчестер Сити» трансфер прессасының бас жұлдызы болды.«Сити» қатарын Александр Коларов(£20 миллион бағасына), Жером Боатенг(£11 миллион бағасына), Яя Туре(£26,4 миллион бағасына), Джеймс Милнер(£19,3 миллион бағасына), Давид Сильва(£25,3 миллион бағасына) және сол кездердің нәтижелі шабуылшыларының бірі болған Марио Балотелли(£26 миллион бағасына) келіп қатар толықты. «Сити» осы жылы өзінің қорғаушысы Силвиньомен қоштасты, өйткені ол өзінің ойыншы мансабын аяқтады. Және Хавьером Гарридо, жартылай қорғаушылар Мартин Петров және де [[Стивен Айрленд]], шабуылшылар Бенджани Мварувари, «[[Милан (футбол клубы)|Миланға]]<nowiki/>» кеткен Робиньо атты ойыншыларымен қош айтысты. «Манчестер Сити» қыстық трансферлік терезеде көптеген футболшыны жалға жіберуі керек болды. Бұлардың қатарынад: Роке Санта Крус, Давид Гонсалес, Уэйн Бридж және Эммануэль Адебайор, «[[Реал Мадрид]]<nowiki/>» клубына кетті. «Манчестер Сити» жағдайы күрт күшейе түсті. Қыста «қалалықтар» [[Босния және Герцеговина|Босния және Герецеговинаның]] нәтижелі шабуылшысы [[Эдин Джеко]]мен келісім-шартқа келді(£27 миллион бағасына). Жаңағы трансферлердің барлық бағасын қоса түскенде, шейх Мансур £1 миллиард көлемінде қаржы жіберген(бапкер мен ойыншылардың жалақысын қосқанда).<ref>Ман. Сити: миллиард үшін, 09.01.11 http://football.ua/england/news/117983.html </ref> [[2011 жыл|2011]] жылдың [[17 наурыз]]ында «Манчестер Сити» [[УЕФА Еуропа Лигасы|Еуропа Лигасының]] 1/8 финалында [[Динамо (футбол клубы, Киев)|киевтік Динамоға]] жол берді (қонақта 0:2 ұтылып, өз алаңында 0:1 ұтылып). [[11 мамыр]]да «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэм]]<nowiki/>» клубын минималды есеппен жеңіп 1968/99 жылдардан бері алғаш рет УЕФА Чемпиондар Лигасына жолдама алды. «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэммен]]<nowiki/>» өткен ойыннан кейін [[Манчини]]:<blockquote>'''''«Бүкіл команданы жеңіспен құттықтаймын. Осы маусымда жақсы өнер көрсеттік деп ойлаймын. Алдымызда әлі екі ойын бар, және бұл Ситиді үшінші орынға апарады деп үміттенемін. Бұл мен үшін ең маңызды да әсерлі сәттердің бірі. Біз бұл маусымда көп еңбек еттік және мен Манчестер Сити жанкүйерлерін құттықтаймын. Мүмкін емес ешнәрсе жоқ, және біз Арсенал клубын артта қалдырамыз деп үміттенемін»'''''</blockquote><blockquote>''© Роберто Манчини''</blockquote>Сонан соң, Манчинидің арманы орындалған болатын. «Сити» екі ойында алты ұпай алып, 22 мамыр күні «Манчестер Сити» Англия Премьер-Лигасында күміс жүлдегер атанған, лондондық «[[Челси (футбол клубы)|Челсимен»]] бірдей ұпай жинады, бірақта голдар айырмашылығымен «Манчестер Сити» үшінші орынға жайғасты. Және бұл нәтиже квалификациялық жарыссыз, тікелей УЕФА Чемпиондар Лигасының топтық кезеңіне жолдама алды. Бұл жүлдемен қоса, ең үздік бомбардир атанған «Сити» ойыншысы [[Карлос Тевес]] «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» шабуылшысы [[Димитр Бербатов]]пен бірдей атанды. «Манчестер Сити» қақпашысы — [[Джо Харт]], «[[Алтын қолғап]]<nowiki/>» атағын жеңіп алды. Англия қақпашысы 17 ойын өз қақпасына гол жібермеген. «Манчестер Сити» үшін сол кезде Англия Кубогын «[[Сток Сити]]ден<nowiki/>» жеңіп алу үлкен нәтиже болды. Бұл жүлдені 1976 жылдан бері алғаш рет жеңіп отыр. [[Роберто Манчини]] ойыннан кейін:<blockquote>'''''«Тек бірнәрсе айта аламын, мен өз жанкүйерлерім үшін ризамын. Көп жылдар бері, бұл кубокты жеңе алмай келдік. Біз бүгін жақсы қорғандық деп айта алмаймын. Бізге әлі де күшею қажет, бірақ бұған қарамастан, біз өте бақыттымыз. Біз Манчестер Ситидың жаңа тарихын бастадық. Бұл әлі басы ғана»'''''</blockquote><blockquote>''© Роберто Манчини''</blockquote>2010/11 маусымы аяқталғаннан кейін [[Роберто Манчини]] [[Біріккен Араб Әмірліктері|БАӘ-де]] клуб басшысы Халдун әл-Мүбәрәкпен кездесті. Кездесуде итальяндық маман мен араб бизнесмені арасында, бюджетке көп қаржы бөлінетіні шешілді. [[2011 жыл|2011]] жылы жазда екі атақты ойыншы «Сити» қатарына қосылды. Бұлар — [[Самир Насри]] және [[Серхио Агуэро]]. [[Серхио Агуэро]] — «Манчестер Ситиге» £38 миллион бағасына келіп, «Сити» тарихындағы ең қымбат ойыншы атанды. Бұлармен қоса «Сити» сабына, [[Гаэль Клиши]] мен [[Стефан Савич|Стеван Савич]] және [[Оуэн Харгривз]]те қосылды, румындық қақпашы Костел Пантилимион «[[Тимишоара]]<nowiki/>» клубына жалға алынды, бірақ кейіннен толықтай сатып алынды. Сол жылы командадан, Патрик Виейра ойыншы мансабын аяқтап, кейін клуб штабына кірді. [[2013 жыл|2013]] жылдың [[мамыр]]ында «Манчестер Сити» жас ойыншыларының командасын басқара бастады. Эммануэль Адебайор қайта басқа клубқа жалға кетті. Және де Шей Гивен, Жо, Крейг Беллами, Шон Райт-Филипс, [[Жером Боатенг]], [[Фелипе Кайседо]] және тағы да басқа жас футболшылар клубтан кетті. [[2011 жыл|2011]] жылдың [[шілде]]сінде, клубтың ресми демеушісі [[Etihad Airways]] шешімімен «Сити оф Манчестер» атауы «[[Этихад Стэдиум]]<nowiki/>» деп өзгертілді. Etihad Airways пен «Манчестер Сити» он жылға серіктестік келісім-шартқа қол қойылды. Бұдан басқа Etihad Airways таңбасы, «Сити» жарнамаларында, ойын алаңының сыртында, шығыс Манчестерге Etihad Campus дүкенін салуға, және клуб жейдесінде белгіленетін болады. Кейбір мағлұматтарға сүйенсек, ойын алаңының атауын өзгерту £120 миллион бағасына шаққан. «[[Этихад Стэдиум]]<nowiki/>дегі» алғашқы матчта «Сити» өзінің көршілесі «Манчестер Юнайтедпен» кездесіп, бірінші таймда 2:0 есебімен жеңіп келіп, кейін 2:3 есебімен жеңіліп қалды. Бірақ «Сити» Премьер-Лигада сәтті бастады. 14 ойында 12 рет жеңіске жетіп, қалған екі «[[Фулхэм (футбол клубы)|Фулхэм]]<nowiki/>» мен «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]<nowiki/>» клубтарымен тең ойнады. 9 турда «Манчестер Сити» өзінің көршілестері «Манчестер Юнайтедті 6:1<ref>"МЮ" өзінің көршілесінен алты гол өткізіп алды. 23.10.11 http://www.lenta.ru/news/2011/10/23/mucity/ </ref> есебімен ойсырата жеңіп, «Сити» үшін «Олд Траффордтағы» 56 жылдан бергі алғашқы ірі есепті тіркеді.<ref>"Манчестер Сити" "Олд Траффордта" соңғы 56 жылда алғаш рет ірі есеппен жеңді. 23.10.11 http://news.sport-express.ru/2011-10-23/470932/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111025202348/http://news.sport-express.ru/2011-10-23/470932/ |date=2011-10-25 }}</ref> Ойсырата жеңген ойыннан кейін [[Роберто Манчини]]:<blockquote>'''''«Маусым өте ұзақ, және біз әрбір үш күн сайын ойын көрсетеміз, сондықтан әрбір ойын бара-бара қиындай бастайды. Біз Тоттенхэм және Болтон клубтарына қарсы жақсы нәтиже көрсеттік, бірақ мен бұл ойынды аса ерекше деп белгілеймін — біз Манчестер Юнайтед атты алпауыт клубты жеңдік. Бірақ біз бұл ойында тек үш ұпай алдық қой — ал алты голға келсек, бізге сол алты гол үшін ешкім алты ұпай бермейді. Бұл жәй ғана ойын, және мен, Манчестер Юнайтед әлі де бізден мықтырақ деп ойлаймын. Біз олардан мықты болуымыз үшін, Премьер-Лиганы жеңіп алуымыз керек. Сонда ғана барлығы өзгере бастайды деп сенемін, бірақ әзірше Манчестер Юнайтед бізден әлдеқайда мықтырақ. Әрине, мен Манчестер Юнайтед клубын ойсырата жеңгенімізге қуаныштымын. Барлық команда Олд Траффордта жеңе бермейді, сондықтан бұл ойын біз үшін маңызды да есте қалатын ойын — бастысы ірі нәтиже емес, бастысы біз олардың алаңында жеңіс таптық. Бұл матч жанкүйерлеріміз үшін тарихи матч. Голдар тек біздің алға шығуымызға және лигада көмек көрсете алады. Мен үш ұпайды алғанымызға қуаныштымын, бірақ, бізге әлдеқайда мықтырақ болуымыз үшін, және кестенің алғашқы орындарында қалуымыз үшін, бізге тынбай еңбек етуіміз керек, сонда ғана біз күшейе түсеміз»'''''</blockquote><blockquote>''© Роберто Манчини''</blockquote> [[Сурет:ManchesterCityFC League Performance.svg|нобай|409x409 нүкте|Футбол лигасындағы «'''Ситидің'''» жыл сайынғы орындарының кестесі]] «Сити» үшін алғашқы жеңіліс он бесінші турда тіркелді. [[2011 жыл|2011]] жылдың [[12 желтоқсан]]ында [[Андре Виллаш-Боаш]]тың командасы «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» 1:2 есебімен жеңіліп қалды. Бірінші голды екінші минутта Марио Балотелли салғанымен, кейін «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» екі голмен жауап қайтарып «Ситиден» басым түсті.<ref>"Челси" чемпиондық таласта. 13.12.11 http://football.sport-express.ru/reviews/18460/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120107222207/http://football.sport-express.ru/reviews/18460 |date=2012-01-07 }}</ref> «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» жеңілгеннен кейін, «Сити» УЕФА Чемпиондар Лигасында сәтсіздікке ұшырады. Топтық кезеңінде «[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]<nowiki/>» клубын 2:0 есебімен жеңгенімен<ref>"Сити" плей-офф құлттанған есігінің қасында. 07.12.11 http://ru.uefa.com/uefachampionsleague/season=2012/matches/round=2000263/match=2007657/postmatch/report/index.html </ref>, «Сити» «Бавария» мен «[[Наполи]]ден<nowiki/>» кейін үшінші орынға ие болып, регламент бойынша, [[УЕФА Еуропа Лигасы|Еуропа Лигасына]] кетіп қалды. Еуропа Лигасының 1/16 финалында, португалиялық «[[Порту (футбол клубы)|Портумен]]<nowiki/>» кездесіп, қонақта 2:1 есебімен жеңіп, ал өз алаңында 4:0 есебімен артта қалдырды. Кейін, 1/8 финалда басқа португалиялық клуб «[[Спортинг Лиссабон|Спортингпен]]<nowiki/>» кездесіп, қонақта 0:1<ref>"Сити" үшін жаман хабар. 08.03.12 http://ru.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2012/matches/round=2000274/match=2007453/postmatch/report/index.html </ref> есебімен жеңілді. Ал, өз алаңында 3:2 есебімен жеңгенімен келесі кезеңге өте алмады. Өйткені, ереже бойынша, өз алаңында гол өткізбеген клуб қана келесі кезеңге жолдама ала алады. Ойыннан кейін «[[Спортинг Лиссабон|Спортинг]]<nowiki/>» бас бапкері [[Са Пинту]] айтуынан<ref>Са Пинту: "Спортинг" жақсы үмітпен жеңді. 16.03.12 http://www.championat.com/football/news-1117932-sa-pintu-sporting-pobedil-blagodarja-igrovoj-discipline-i-vere-v-uspekh.html </ref>:<blockquote>'''''«Манчестер Сити құрамы өте мықты, бұл клубтың әрбір ойыншысы нәтижелі болып келеді. Бірақ Спортинг үлкен сенім мен және тынбай еңбек еткеніне орай жеңіске жетіп, келесі кезеңге өтті.»'''''</blockquote><blockquote>''© Са Пинту''</blockquote>[[File:Aguero sending photos - Premier League parade 2011-12.jpg|thumb|314x314px|Серхио Агуэро, 2011/12-дегі чемпиондығында]] Ел кубоктарында, «Сити» жақсы нәтиже көрсете алмады. Бірінші кубокта, 1/32 финалында өзінің көршілестері «[[Манчестер Юнайтед]]тен<nowiki/>» 3:2 есебімен жеңіліп, ары қарай жалғастыра алмады<ref>"Манчестер Юнайтед" "Манчестер Ситиді" Англия Кубогынан теуіп шығарды. 09.01.12 http://www.topnews.ru/news_id_47499.html </ref>. Ал екінші кубокта, әрине, Лига Кубогында, жартылай финалға дейін барып, «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]<nowiki/>» футбол клубынан өте алмады(қонақта 0:1 есебімен жеңілсе, өз алаңында 2:2 есебімен тең нәтиже көрсетті). Ал Премьер-Лигада ұзақ уақыт бойы алғашқы орынды бермей келе жатты, бірақ кейін «[[Суонси Сити]]ден<nowiki/>» минималды есеппен жеңіліп, «[[Манчестер Юнайтед]]ті<nowiki/>» алдына жіберіп алды. Келесі турда «[[Челси (футбол клубы)|Челсиге]]<nowiki/>» қарсы ойында 2:1 есебімен жеңді. Кейін «Сити», «Сток Сити» және «Сандерленд» клубтарымен тең ойын көрсетті, ал 8 сәуірде лондондық «Арсеналға» 0:1 есебімен есе жіберіп алды. Бұл сәтсіздіктерден кейін «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» 8 ұпаймен алға ұзап кеткен болатын. Бірақ «Сити», қуанышқа орай, алты ойын қатарынан жеңіске жетті, ішінде алғашқы орында тұрған «[[Манчестер Юнайтед]]те<nowiki/>» болды. Соңғы турға келгенде «Манчестер Сити», өзінің көршілес клубынан екі ұпай алға ұзады.Соңғы ойын «Куинз Парк Рейнджерске» қарсы ойын болатын. Бұл ойынның бірінші таймында «Сити» 1:2 есебімен жеңіліп жатты. Бірақ соңғы минуттардағы, [[Эдин Джеко]] мен [[Серхио Агуэро]] салған голдар, тарихты шыр айналдырды. Бұл голдардан кейн «Сити» «Куинз Парк Рейнджерстен» 1:2 жеңіліп жатып, 3:2 есебімен алға шығып кетіп, бұны қоя тұрғанда кесте «Манчестер Юнайтедті» артта қалдырып 89 ұпаймен, 44 жылдан бергі алғашқы Англия біріншілігін жеңіп алды. Үздік ойыншы болып — [[Венсан Компани]] атанды. Клуб басшысы Халдун әл-Мүбәрәк кейіннен, өз пікірін білдірді<ref>Халдун әл-Мубарак: Ескі "Манчестер Сити" ежелде қалды. 15.05.12 http://terrikon.com/posts/119489 </ref>:[[File:Vincent Kompany holds up the Premier League trophy 2012.jpg|thumb|315x315px|Команда капитаны Венсан Компани АПЛ кубогымен]]<blockquote>'''''«Жанкүйерлер бұл сәтті 44 жыл күтті, міне, 44 жылдан кейін алғашқы ел біріншілігінің чемпионы болдық, клуб кезінде жүлдесіз болды, жүлдеге қол жеткізе алмай жүрді. Кезіндегі «Сити» дымға қауқарсыз болған болатын. Енді бұл қауқарсыз «Ситиді» ұмытайық, бұрынғы нәрсе өтті де кетті. Енді көзімізді ашып, жаңа тарихтың бетін жазып бастайық. Бұл жүлде соңғы емес, әлі біз көптеген шыңдарды, бірге бағындыратын боламыз'''''</blockquote><blockquote>''© Халдун әл-Мүбәрәк''</blockquote>[[2012 жыл|2012]] жылдың басында [[Роберто Манчини]] «Манчестер Сити» клубымен, бес жылға келісім-шартқа отырғаны белгілі болды. Кейіннен, бұл итальяндық маманның жалақысы да белгілі. Жылдық жалақысы £7 миллионды құрады. Бұның алдында, [[Роберто Манчини]] Ресей футбол құрамасының бапкері болуы мүмкін деген ақпараттар да шықты. [[2012 жыл|2012]] жылдың [[мамыр]] айында, уэльстік [[Гарет Бейл]]ді және белгиялық футболды [[Эден Азар]]ды, сонымен қатар Премьер-Лиганың [[Футболдан Англия чемпионаты 2011/2012|2011/12 маусымында]], лондондық «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]<nowiki/>» сабында үздік бомбардир атанған [[Робин ван Перси]]ді өз қатарларына қосу мүмкін болған. Бірақ, [[Гарет Бейл]] «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэм]]<nowiki/>» клубымен келісім-шартын ұзартса, [[Эден Азар]] «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» сабына қосылды, ал [[Робин ван Перси]], өзінің көршілестері «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» клубына қосылған болатын. «Манчестер Сити» бұлардың орнына, қақпашы [[Ричард Райт]]ты өз қатарларына қосты. Және де бұнымес қоса, қорғаушы Матия Настасич пен Майконды, «[[Бенфика]]<nowiki/>» клубының қорғаушысы [[Хави Гарсия]]ны, «[[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]]<nowiki/>» клубынан Джек Родуэллді, «Суонсидің» шабуылшысы Скотт Синклерді өз саптарына қоса алды. «Барселона» футбол клубының бұрынғы топ-менеджері Феррано Сориано, «Ситидің» директоры болды. Клуб қатарынан, Грег Каннингем, Стефан Савич, Ахмед Бенали, Гай Ассулин, Владимир Вайсс, Адам Джонсон, Найджел де Йонг және де Эммануэль Адебайор басқа клубқа кетті, ал Уэйн Бридж, Дедрик Боята, Мұхаммед Әбу, Омар Элабделлауи, Гарри Банн және Роке Санта Круз жалға кетті. Стюарт Тейлор мен Оуэн Харгривз тегін агент атанды. [[2012 жыл|2012]] жылдың [[12 тамыз]]ында, «Манчестер Сити» «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» клубын 3:2 есебімен ұтып, Англия Суперкубогын жеңіп алды. Бірінші болып, голды «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» қатарынан [[Фернандо Торрес]] салып, командасын алға шығарса, екінші таймда «Сити» қатарынан [[Яя Туре]], [[Карлос Тевес]] және [[Самир Насри]] көзге көрініп команданы 3:1 есебімен алға шығара алды, ойын соңына қарай «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» есепті қысқарта алды, бірақ соңы жеңіс «Сити» қарамағында қалып, «Қалалықтар» кубок иегері атанды. [[Футболдан Англия чемпионаты 2012/2013|2012/13 маусымының]] басында, букмекерлік конторлар «Манчестер Ситиді» Премьер-Лига чемпионы болуға басты үміткер атады<ref>Букмекерлер «Манчестер Ситиді» АПЛ-дың 2012/13 маусымында чемпиондыққа басты үміткер атады. 18.08.12 http://www.sports.ru/football/142775111.html </ref>, бірақ «Манчестер Сити» бас бапкері Роберто Манчини, өзінің көршілестері «Манчестер Юнайтедті» басты үміткер атады.<ref>Роберто Манчини: "МЮ" - чемпион болуға басты үміткер". 18.08.12 http://news.sport-express.ru/2012-08-18/529295/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140821033143/http://news.sport-express.ru/2012-08-18/529295/ |date=2014-08-21 }}</ref> 2012/13 маусымының күзінде «Манчестер Сити» сәтсіздіктерге жолықты. [[2012 жыл|2012]] жылдың [[25 қыркүйек|25 қырқүйегінде]] Лига Кубогының 1/16 финалында «Манчестер Сити» «Астон Вилла» клубынан 2:4 есебімен жеңіліп қалды<ref>«Қасқырлар» жемтіксіз қалды. 26.09.12 http://www.gazeta.ru/sport/2012/09/26/a_4788253.shtml </ref>. УЕФА Чемпиондар Лигасының топтық кезеңінде 3 рет жеңіліс тауып және 3 рет тең нәтиже көрсетіп, жақсырақ нәтиже көрсете алмай, «[[Боруссия Дортмунд]]<nowiki/>», «[[Реал Мадрид]]<nowiki/>» және амстердамдық «[[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]<nowiki/>» клубтарынан кейін, 3 ұпаймен, соңғы орын алып, жарыспен қоштасты<ref>"Манчестер Сити" Чемпиондар Лигасымен қоштасты. 05.12.12 http://www.dni.ru/sport/2012/12/5/244696.html </ref>. Премьер-Лигадағы алғашқы жеңілісін, [[2012 жыл|2012]] жылдың [[9 желтоқсан]]ында өзінің көршілестері «[[Манчестер Юнайтед]]пен<nowiki/>» кездескенде 2:3 есебімен жеңіліп, сол кезде тапты. Сол кезден кейін, «Манчестер Сити» 9 жеңіс, 6 тең ойын және 1 жеңіліспен екінші орынға тұрақтады. Сол жеңілістен кейін, [[26 желтоқсан]]да, «Сандерлендтен» 0:1 есебімен жеңіліп, екінші жеңілісін алды. Осыдан кейін «Сити» жеңілмей, [[2013 жыл|2013]] жылдың 1[[3 қаңтар]]ында, лондондық «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналды]]<nowiki/>» 2:0 есебімен жеңіп, жеңіс сериясын бастады. Қыстық трансферде, Гуннар Нильсен<ref>Гуннар Нильсен "Манчестер Ситиден кетті". 22.12.12 http://faroesoccer.3dn.ru/publ/ostalnoe/transfery/gunnar_nilsen_pokidaet_quot_manchester_siti_quot/33-1-0-262 </ref>, Майкл Джонсон, және «[[Милан (футбол клубы)|Милан]]<nowiki/>» клубына €20 миллион бағасына [[Марио Балотелли]] атты үш ойыншы команда қатарынан кетті.[[File:Song Balotelli.jpg|thumb|Марио Балотелли, «Сити» сабында|304x304 нүкте|солға]]2012/13 маусымның екінші бөлігінде «Сити» 4-ақ жеңіліс алып, өзінің көршілестері «Манчестер Юнайтедті» 2:1 есебімен жеңіп, өш бере алса да, «Сити» «Манчестер Юнайтедтен» 11 ұпайға қалып қойып, Англия Премьер-Лигасының екінші орынында аяқтады. Бұдан басқа, «Сити» Лига Кубогында «Челсиді» жартылай финалда артта қалдыра алса да, шешуші кезеңде «[[Уиган Атлетик]]<nowiki/>» клубынан 1:0 есебімен жеңіліп, кубок иегері атана алмады. Соңында, «Сити» 2012/13 маусымында бірде-бір жүлде ала алмай, дымсыз қалды. Бұдан кейін, Роберто Манчиниді бапкерлік орнынан босатуға тура келді. Итальяндық маман орнына өзінің ассистенті Брайан Киддті уақытша қоя тұрды. Роберто Манчини кеткеннен кейін, жолақ алып, ол жолаққа «Манчестер Сити» жанкүйерлерімен қоштасу үшін: «Үш ұмытылмас жыл..Сау бол!» деп жазып, қоштасуын білдіріп кетті. Кейін «Манчестер Юнайтедтің» бас бапкері [[Алекс Фергюсон|сэр Алекс Фергюсон]], итальяндық маманның жұмысынан босатқанына қарсылығын, мынадай пікірмен білдірді:<blockquote>'''''«Манчиниді жұмысынан босатпауға да болар еді.Өйткені, команданы УЕФА Чемпиондар Лигасына шығарды, ел біріншілігінде екінші орынды алып берді, ал алдыңғы жылы Ситиді ел біріншілігінде чемпион қылып және Англия Кубогын алып, бір емес, екі жүлде алып берді. Мен бұл итальяндық маманды жұмысынан кеткеніне басында таңғалдым, бірақ кейбір басшыларының сөзіне сүйенсек, барлығы дұрыс деп ойлаймын. Ал былай, Манчини бұндай түрмен клубтан кеткені дұрыс емес деп ойлаймын»'''''</blockquote><blockquote>''© сэр Алекс Фергюсон''</blockquote>Кейіннен, клуб директор Феррано Сориано да пікірін білдірді:<blockquote>'''''«Келесі маусым осы маусымнан да сәттірек болады деп ойлаймын. Қазір жоспарласақ, біз осы алдыңғы бес жылда бес трофей ұтуымыз да мүмкін. Келесі маусымда, біз ешқандай жүлде ала алмай, кейін, лезде екі жүлде алуымыз да әбден мүмкін»'''''</blockquote><blockquote>''© Феррано Сориано''</blockquote>[[File:Manuel Pellegrini 2013.jpg|thumb|236x236px|Мануэль Пеллегрини|солға]][[2013 жыл|2013]] жылдың [[14 маусым]]ында, «Сити» «[[Малага]]ның<nowiki/>» тренері, чилилік маман [[Мануэль Пеллегрини]]ді өздерінің бас бапкері қылды<ref>РЕСМИ: Пеллегрини "Манчестер Ситидің" жаңа бапкері. 14.06.13 http://www.soccer.ru/news/346613.shtml </ref>. Ағылшындық БАҚ-тарға сенсек, «Сити» чилилік маманмен үш жылға келісім-шартқа отырып, жалақысы жылына £3,4 миллион бағасында болды. Жаңа бапкер келісімен, «Сити» жаздық трансферде жақсы ойыншылар ала білді, және команда қатарынан Райан Макгиверн, Жереми Элан, Майкон, [[Коло Туре]] және Уэйн Бридж атты ойыншылар кетті. Карим Рекик, [[Гарет Барри]], Абдул Разак басқа клубқа жалға кетті. Бұлармен қоса, командадан, Мұхаммед Әбу мен Скотт Синклерде кетіп қалды. Ал [[Карлос Тевес|Тевес]] «[[Ювентус]]<nowiki/>» клубына €9 миллион бағасына кетсе, Роке Санта Круз бен [[Роберто Манчини]]дің ұлы Филиппо тегін агент атанды. Сол жаздық трансферде, «Сити» қатарына 32-жастағы «[[Атлетико Мадрид|Атлетико]]<nowiki/>» клубының орталық қорғаушысы [[Мартин Демичелис|Мартин Демикелис]] және украиндық клуб «[[Шахтер (футбол клубы, Донецк)|Шахтер]]<nowiki/>» қатарынан Фернандиньо және де €25 миллион бағасына [[Стеван Йоветич]], испандықтар [[Хесус Навас]] пен [[Альваро Негредо]] толықты. Мануэль Пеллегрини өз маусымын, орталықафрикадағы жарыстағы екі жеңіліспен бастады. ([[2013 жыл|2013]] жылдың [[14 шілде]] күні «[[Суперспорт Юнайтед]]<nowiki/>» клубынан 2:0 есебімен жеңілсе, кейін [[18 шілде]] күні «[[АмаЗулу]]<nowiki/>» клубынан 2:1 есебімен жеңілді). Бірақ бұл жарыста, «Ситиге» Пеллегрини бапкер болған жоқ, ол белгісіз жұмыстарымымен [[Чили]]ге кеткен болатын. Бапкерлік орнын өзінің көмекшілері ала тұрды<ref>Пеллегрини бір себептермен "Манчестер Ситиден" уақытша кете тұрды. 18.07.13 http://www.euro-football.ru/article/31/1002987138_pellegrini_pokinul_sbor_manchester_siti_po_semeynyim_prichinam </ref>. Чилилік маман «Ситиде» жүлделік жолын — [[Barclays Asia Trophy]] атты бейресми жүлдесін [[27 шілде]] күні [[Гонконг]]те жеңіп алды. Полуфиналда «[[Саут Чайн]]<nowiki/>» клубына қарсы ойнап, артта қалдырса, финалда «[[Сандерленд (футбол клубы)|Сандерленд]]<nowiki/>» клубын минималды есеппен жеңіп, өзінің алғашқы жүлдесін қолына алды. Екі ойында да [[Эдин Джеко]] көзге түсе алды<ref>«Сити» төменнен жоғарыға. 27.07.13 http://www.gazeta.ru/sport/2013/07/27/a_5512797.shtml </ref>. Жаздың соңына қарай, «Сити», [[Мюнхен]] қаласында өткен, Audi Cup атты жарысқа қатысты. Ол жарыста, «Манчестер Сити» «Милан» командасына бірінші таймның өзінде, 5:0 есебімен ойсырата ұтып жатты, бірақ итальяндық клубта, қарап қалмай, бірінші таймның соңына дейін үш гол салып, ойынның тағдырын бірінші таймда шешіп тастады. Бұл ойында, «Сити» сабынан, [[Давид Сильва]], Майка Ричардс, Александар Коларов және [[Эдин Джеко]] екі гол салып, ірі есеппен жеңуге ат салысты. 5:3 есебімен, «Миланды» артта қалдырып, Audi Cup жарысының финалына шықты. Бірақ финалдық ойында, жарыс мекенінің иесі, мюнхендік «Бавариядан» 1:2 есебімен жеңіліп қалған болатын. «Сити» сабынан жалғыз голды, 61-інші минутта испандық Альваро Негредо салды. Чилилік бапкер Пеллегрини 19 тамыз күні «Ньюкасл» клубына қарсы, Англия Премьер-Лигасының бірінші турында өзінің ресми ойынын өткізді. Ол ойында, [[Давид Сильва]] ойынның басында(6-ыншы минутта) лезде гол сала білді. Кейін 20-сыншы минуттарда [[Серхио Агуэро]] есеп айырмасын ұзарта алды. Кейінірек, екінші таймда, [[Яя Туре]] мен [[Самир Насри]] бір-бір голдан салып, 4:0 есебімен доп айырмасын күшейтті. Ірі есептен кейін, Пеллегрини:<blockquote>'''''«Мен, бұл ойында жеңгенімізге өте қуаныштымын. Қуаныш, тек жеңістерді емес, команданы күшейтуді де шақыртады. Біз үшін, бұл екі жағдайда маңыздырақ. Ойыншылар бұл ойында, қалағанынша гол салды. Біз гол сала қоймай, қорғаныс жағынан да жақсы болдық, ал бұл біз үшін өте жақсы нәтиже»'''''</blockquote><blockquote>''© Мануэль Пеллегрини''</blockquote>Бұл жеңістен кейінгі ойында, «Сити» жақсы нәтиже көрсете алмады. [[25 тамыз]]да Англия Премьер-Лигасының екінші турында, жоғарғы лигаға жаңадан келген, «[[Кардифф Сити]]<nowiki/>» клубына 2:3 есебімен есе жіберіп алды. Бұл ойында, «Сити» жеңіс үшін таласпағандай болды. Өйткені, ойын соңына дейін 3:1 есебімен жеңіліп жатты. Кейін, ойын соңына қарай, Альваро Негредо доп айырмасын қысқарта алғанымен, есеп жағынан алға шығара алмады.<ref>Эдин мүлде көзге түспеді. 25.08.13 http://www.gazeta.ru/sport/2013/08/25/a_5605645.shtml </ref> Англия Премьер-Лигасының бесінші турында, «Сити», «манчестерлік дербиде», алдыңғы ойындағы тең нәтижеге қарамастан, өзінің көршілесін 4:1 есебімен жеңіп, кестеде төртінші орынға тұрақтады. [[Серхио Агуэро]] екі гол алып, [[Яя Туре]] мен [[Самир Насри]] бір-бір голдан салды, және 87-інші минутқа қарай, [[Уэйн Руни]] есепті үш доп айырмасына қысқарта алды.<ref>"Манчестер Сити" - "Манчестер Юнайтед" - 4:1: Мойес САФ-тың шаңында. 23.09.13 http://www.sport-express.ua/football/england/news/229687-manchester-siti-manchester-junajted-4-1-mojes-idet-po-stopam-fergjusona-premer-liga-5-tur.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131214031842/http://www.sport-express.ua/football/england/news/229687-manchester-siti-manchester-junajted-4-1-mojes-idet-po-stopam-fergjusona-premer-liga-5-tur.html |date=2013-12-14 }}</ref> Мануэль Пеллегрини, [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]нда, «[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]<nowiki/>», «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>», «[[Виктория (футбол клубы, Пльзень)|Виктория Пльзень]]<nowiki/>» клубтарымен бір топқа түсті. Бұл топта, «Сити», өзінің алғашқы ойынын чехиялық клубты 3:0 есебімен жеңіп, жақсы нәтижемен аяқтады. Бірақ, келесі ойында мюнхендік клуб «[[Бавария (футбол клубы)|Баварияға]]<nowiki/>» 3:1 есебімен есе жіберіп алды. «Сити» сабынан жалғыз голды, 79-ыншы минутта [[Серхио Агуэро]] салып екі доп айырмасына қысқартқан болатын. Үшінші команда, «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>» клубымен ойындары, екі ойында да «Сити» мәскеулік клубты жеңе алды. Бірінші ойында, мәскеулік клуб сабынан Зоран Тошич ойын басында «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>» клубын алға шығарған болатын, бірақ кейінірек, [[Серхио Агуэро]] есепті теңестіре алды. 42-інші минутқа қарай, тағы да [[Серхио Агуэро]], ағылшындық клубты алға шығарып, ойын тағдырын бірінші таймда шешіп тастады. Кейін, «Сити» өз алаңында, «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>» клубын 5:2 есебімен жеңіп алды. Ойында, Альваро Негредо үш гол салып, [[Серхио Агуэро]] екі гол салды. Мәскеулік клубтан, [[Сейду Думбья|Сейду Думбия]] екі гол салды. Осы ойындардан 2 жылдан кейін, [[2016 жыл|2016]] жылдың [[15 наурыз]]ында, Мануэль Пеллегрини, 1/8 финалда киевтік клуб «[[Динамо (футбол клубы, Киев)|Динамомен]]<nowiki/>» арпалыса алып, манчестерлік клубты, тарихында алғашқы рет ширек-финалға шығарған болатын. Кейін, ширек-финалда париждік «[[Пари Сен-Жермен]]<nowiki/>» клубымен қонақта 0:0 есебімен нәтижені тең ұстап, өз алаңында 1:0 есебімен [[Кевин Де Брёйне|Кевин Де Брюйне]] алға шығарып, сенсациялық оқиғаларды көбейтіп, өз тарихында бірінші рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]ның жартылай финалына шықты. Бірақ жартылай финалда, «[[Реал Мадрид]]<nowiki/>» клубынан, қонақта 1:0 есебімен жеңіліп, өз алаңында 0:0 есебімен тең ойнап, финалдық ойынға шыға алмаған болатын. [[2016 жыл|2016]] жылдың [[1 ақпан]]ында «Манчестер Сити» өзінің болашақ бапкерін, уақытынан ерте таныстырды.<ref>Жаңа бапкер — Гвардиола. 1.02.16 <nowiki>http://alaman.kz</nowiki> </ref> Манчестерлік клубтың жаңа бапкері болып — [[Хосеп Гвардиола]] атанды. [[Хосеп Гвардиола]] «Манчестер Сити» клубымен, жылына €20 миллион жалақысымен, үш жылға келісім-шартқа отырды. Және бұл бапкер, «Манчестер Ситиге» келіп, әлемдегі ең көп жалақы алатын бапкерлердің көшін бастады.Ол өзінің бейресми және алғашқы ойынын, 20 шілде күні өзінің, бұның алдында жаттықтырған клубы «[[Бавария (футбол клубы)|Баварияға]]<nowiki/>» бастады. Бұл ойында «Сити» мюнхендік клубтан 1:0 есебімен жеңілген болатын. [[Сурет:Centre d'entraînement Manchester City 20-02-15.jpg|нобай|521x521 нүкте|Манчестер Сити 2014 жылы «Манчестер Сити» стадионына іргелес орналасқан Etihad кампусындағы жаңа кешеніне көшті]] Ең алғашқы ресми ойынын, [[2016 жыл|2016]] жылдың [[13 тамыз]]ында Англия Премьер-Лигасының бірінші турында, «[[Сандерленд (футбол клубы)|Сандерленд]]<nowiki/>» клубына қарсы бастаған болатын. Бұл ойынын 2:1 есебін жеңіп, «Манчестер Ситиді» жаттықтырып бастағаннан бері алғашқы жеңісін алған болатын. Ойында, [[Серхио Агуэро]] 4-інші минутта гол соғып есеп айырмасын бір голға көбейтті. Кейіннен, қарсыластар сабынан Джермейн Дефо гол соғып есепті теңестірген болатын. Ойын соңына қарай, 87-інші минутта «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» клубынан, «Сандерлендке» жалға келген Патрик Макнейр қателесіп, өз жағына(автогол) гол салдырып алды. Содан «Ситидің» жолы болып, жеңісті іліп әкеткен еді. 10 қыркүйек күні, «манчестерлік дерби» ойынында, «[[Олд Траффорд]]<nowiki/>» алаңында Хосеп Гвардиоланың командасы, 2:1 есебімен жеңіске жетті. 15-інші минутта [[Кевин Де Брёйне|Кевин Де Брюйне]] бірінші голды соғып, есепті ашқан болатын. Кейін, 20 минуттан кейін, 36-ыншы минутта, «Ситиден» шыққан шәкірт Келечи Ихеаначо есепті ұлғайта алды. Бірақ, 42-інші минутта [[Златан Ибрагимович]] гол соғып есепті бір гол айырмасына қысқартты. Бұдан кейін, көптеген мүмкіндіктер болғанымен, есеп осы күйінде қалды. [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]нда, квалификациялық жарыстың төртінші кезеңінде, «Стяуа» клубымен бастап, бұл румындық клубты бірінші ойында, 5:0 есебімен ұтып, бір марқайып алған болатын. Екінші ойында, «Сити» өз алаңында қабылдап, 1:0 есебімен жеңіп топтық кезеңге шықты.Топтық кезеңде «Манчестер Сити», «[[Селтик]]<nowiki/>», «[[Барселона]]<nowiki/>» және менхенгладбахтық «Боруссиямен» бірге бір топқа түсті. Топта, алғашқы ойынын менхенгладбахтық «Боруссиямен» бастап, бұл немістік клубты 4:0 есебімен жеңген еді. Бұл ойында, [[Серхио Агуэро]] екі гол салып, [[Рахим Стерлинг]] пен Келечи Ихеаначо бір-бір голдан салып, «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>» клубының артынан ілескен болатын. Кейін, «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>» клубымен кездесіп, «Камп Ноу» алаңында 4:0 есебімен ұтылғанымен, өз алаңында 3:1 есебімен жеңді. Ал «Селтик» клубымен, өз алаңында да, қонақта да тең нәтижемен қайтты. Өз алаңында 1:1 есебімен аяқтаса, қонақта 3:3 есебімен теңесіп қалды. 2016 жылдың 12 желтоқсанында, [[Хосеп Гвардиола]] «Манчестер Ситиді» үш жыл қатарынан, 1/8 финалына шығарды. 1/8 финалда «Манчестер Ситидің» қарсыласы «[[Монако (футбол клубы)|Монако]]<nowiki/>» болды. 2017 жылдың 21 ақпанында, «Манчестер Сити» «[[Монако (футбол клубы)|Монако]]<nowiki/>» клубын, 5:3 есебімен ұтып, УЕФА Чемпиондар Лигасының ең нәтижелі бірінші ойыны болды. 26-ыншы минутта Рахим Стерлинг есеп ашты, кейін Радамель Фалькао мен Киллиан Мбаппе есепті 1:2 қылып, алға шығарды. Екінші таймның 58-інші минутында [[Серхио Агуэро]] есепті теңестірді, бірақ кейіннен бес минуттан Радамель Фалькао гол салып, есепті 2:3 қылып, ойынды қыздырған болатын. Уақыт өте келе «Сити» ойыншылары қарап қалмай, он минут ішінде есепті 5:3 қылды. Ат салысқандар болып, [[Серхио Агуэро]], Джон Стоунз және Лерой Сане атанды. Бұдан кейін, жауапты матч «Манчестер Сити», француздық клубтан 3:1 есебімен жеңіліп қалып, келесі кезеңге шыға алмады. «Сити» қатарынан жалғыз голды Лерой Сане салды. [[Сурет:Taunton Holiday Inn - Ellisons WSM3.JPG|нобай|359x359 нүкте|Манчестер Сити клубының автобусы]] 23 сәуір күні, Англия Кубогының жартылай финалында «Сити» «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]<nowiki/>» клубына қарсы ойнады. «Манчестер Ситиді» 62-інші минутта [[Серхио Агуэро]] алға шығарғанымен, 71-інші минутта [[Начо Монреаль]] есепті теңестіріп, ойын соңында қосымша таймдар ойнатуға тура қылды. 101-інші минутта, [[Алексис Санчес]] «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналды]]<nowiki/>» алға шығарып, финалдық ойынға жолдама алып берді. Осымен, «Сити» жүлделерге деген мүмкіндерден айырылып қалды. [[Хосеп Гвардиола]] 2016/17 маусымында, 21 мамырда «[[Уотфорд (футбол клубы)|Уотфорд]]<nowiki/>» клубын 5:0 есебімен жеңіп, «Манчестер Ситимен» Англия Премьер-Лигасының кестесінде, үшінші орында аяқтады. [[Кевин Де Брёйне|Кевин де Брюйне]] — 18 голдық паспен, ең көп голдық пас берген ойыншы атанды. «Манчестер Сити» командасы 2017/18 маусымында 18 ойын қатарынан жеңіліс таппай, [[Англия Премьер-лигасы]]ның рекордын жаңартты. Бұған дейінгі рекорд «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]<nowiki/>» командасының қойнында болатын. Олар 2003/04 маусымында 13 ойын қатарынан жеңіс тауып рекорд қойған болатын. [[Серхио Агуэро]], 2017/18 маусымында, 181 голмен «Манчестер Сити» тарихындағы ең үздік бомбардир атанды. Бұған дейінгі үздік бомбардир атағын иемденген — Эрик Брук. Ол «Сити» сабында 177 гол салған еді. 2021 жылдың 19 сәуірінде 12 еуропалық клубтың арасында Манчестер Ситидің [[Суперлига (футбол)|Еуропа Суперлигасының]] негізін қалаушы болғаны жарияланды. Бірақ спорт шенеуніктері мен жанкүйерлердің наразылығына байланысты, келесі күні Манчестер Сити ресми түрде Еуропа Суперлигасынан шығатынын жариялады. 2020/21 маусымында «Манчестер Сити» [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасы]] финалына тарихында алғаш рет шығып, өзінің жерлестері «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» футбол клубымен ойнады. Бірақ өкінішке орай, Порту қаласындағы «Драган» алаңында жерлестеріне 0:1 есебімен есе жіберді.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.championat.com/football/news-4362185-chelsi-obygral-manchester-siti-i-stal-pobeditelem-ligi-chempionov-sezona-2020-2021.html|title=«Челси» обыграл «Манчестер Сити» и стал победителем Лиги чемпионов сезона-2020/2021|author=Алексей Ласнов|website=www.championat.com|access-date=2021-06-11}}</ref>. Der Spiegel журналының 2022 жылдың сәуіріндегі қосымша есебінде, сыртқа шығып кеткен ішкі құжаттарға сүйене отырып, Абу-Даби иелері бұрын клубқа Etihad және Etisalat сияқты әмірлік компаниялары демеушілік төлемдер ретінде жасырын төлемдер жасаған (клуб сәтті қорғады деген талап)  2020 жылы CAS);  Шейх Мансурдың Абу-Даби Юнайтед тобы (ADUG) кәмелетке толмаған ойыншылардың клубпен келісім шартқа отыруы үшін жанама түрде төлеген;  және клуб [[Роберто Манчини]] мен Мансурдың «Аль-Джазира» клубы арасындағы жалған келісім-шартты бұрынғы менеджерге жалақысына қосымша үлкен өтемақы төлеу үшін пайдаланды деген болжам бар. Ол сондай-ақ осы үш істің соңғы үш жыл ішінде Премьер-Лиганың тергеуінде болғанын мәлімдеді. Жауап ретінде клуб бұл мәлімдемелерді шындыққа жанаспайды және клубтың беделі мен тұтастығына нұқсан келтіру әрекеті ретінде жоққа шығарды. «Сити» «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульмен]]<nowiki/>» тағы бір жақын титулдық жарыстан кейін 2021–22 жылдары өзінің лига титулын қайтадан сақтап қалды; бес маусымда төрт рет [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-лига]] жеңімпазы атанды. «Ситидің» тағы бір жағдайында соңғы екі ойында төрт ұпай қажет болған Сити екі ойында да екі гол айырмашылығымен артта қалды, тек сыртта «[[Вест Хэм Юнайтед|Вест Хэммен]]<nowiki/>» 2-2 тең ойынға және 3-2 есебімен жеңіске жетті. Маусымның соңғы шешуші ойыны өз үйінде «[[Астон Вилла]]ға<nowiki/>» қарсы ойындағы салынған соңғы үш голдың барлығы 76-шы және 81-ші минуттар арасындағы бес минуттық [[Блиц (шахмат)|блицте]] «[[Этихад Стэдиум|Этихад]]<nowiki/>» стадионында 1999 жылғы плей-офф финалында Джиллингхэмге қарсы және 2011-12 маусымының тарихты ойынның соңғы минутында өзгерте білген Премьер-Лигадағы атақты жеңісімен қатар жүретін сәттерде соғылды. 2022 жылдың қысқы және жазғы трансфер маусымында негізгі ойыншылардан Англияның қазіргі чемпионы ешкімді жоғалтпады. Ия,«Манчестер Ситиден» «[[Атлетико Паранаэнсе|Атлетико Паранаэнсқа]]<nowiki/>» ауысқан [[Фернандиньо]] (еркін агент ретінде) кетті, бірақ оның орнына «'''қалалықтар'''» «[[Лидс Юнайтед]]тен<nowiki/>» [[Калвин Филлипс]]ті 50,00 миллион еуроға алды. Және «[[Боруссия Дортмунд]]<nowiki/>» клубынан 60,00 еуро бағасына алынған [[Эрлинг Холанд|Эрлинг Холланд]] келіп, «Сити» шабуылын қауіптірек қылды, әрі еселей түсті. Екеуінен басқа, тағы «Манчестер Сити» [[Арминия (футбол клубы, Билефельд)|Арминиядан]] Штефан Ортега Морено атты қақпашыны тегін алды. Бұл қақпашы 29 жастағы қақпашы Закари Штеффенмен екінші нөмір болу құқығы үшін бәсекелесуге тырысады. Сондай-ақ, Хулиан Алварес қосылды. «[[Ривер Плейт]]<nowiki/>» сабында 25 ойында 18 гол соққан 22 жастағы шабуылшыны «'''қалалықтар'''» қыста сатып алған болатын(€20,00 млн), бірақ артынша Ривер Плейт клубына жарты жылға кері жалға беріле тұрған болатын. 2022 жылдың жазғы трансфер маусымында Жезус пен Фернандиньодан басқа, тағы [[Александр Владимирович Зинченко|Олександр Зинченко]](«Арсенал», €35,7 млн) мен [[Рахим Стерлинг]](«Челси», €56,00 млн) өз клубтарын ауыстырған болатын. Манчестер Ситидегі тұрақты бәсекелестік артықшылық дәуірі Fair Play (FFP) Қаржылық ережелерін бұзды деген айыптаулармен сәйкес келді. 2020 жылы Спорттық Төрелік Сот (CAS) УЕФА-ның клубқа қатысты санкциялары ақталмады деп шешіп, "Ситидің" Екі жылдық Еуропалық тыйымын жойды.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-67</ref> 2023 жылы Премьер-Лига Манчестер Ситиге тағылған айыптар бойынша өзінің тергеуін жариялап, клубты 2017/18 маусымына дейін FFP ережелерін 115 бұзды деп айыптады.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-68</ref> «Манчестер Сити» 2023/24 маусымында 1992 жылдан бастап есептегенде, Англия футболының тарихында алғаш рет қатарынан төртінші рет [[Футболдан Англия чемпионаты|Англия Премьер-Лигасын]] жеңіп алған алғашқы клуб болды. Осыған дейін «Манчестер Юнайтед» тек қана үш рет қатарынан жеңімпаз атанған болатын. Англиядағы 4-in-a-Row(қатарынан төрт рет) ұранын орындаған әзірше жалғыз клуб атанды. Команда тағы да 2024/2025 маусымын чемпиондық жеңу үшін фаворит ретінде бастады, бірақ бірден қиындықтарға тап болды. Лиганың 10-шы турында «Манчестер Сити» сенсациялық түрде «Борнмуттан» 2:1 есебімен жеңіліп қалды. Келесі раундта Азаматтар сол есеппен Брайтоннан жеңілді. 12-ші раунд Тоттенхэмнің жеңілісімен есте қалды (0:4). Ливерпульмен негізгі кездесу де Пеп Гвардиола командасына ешқандай ұпай әкелмеді - матч мерсисайдтардың 2:0 жеңісімен аяқталды. «Ситидің» құлдырауы алғаш рет жаңа форматта өтіп жатқан Чемпиондар лигасында да байқалды. Лига кезеңінің 4-ші турында клуб Рубен Аморимның «Спортингінен» 4:1 есебімен жеңіліс тапты. 5-ші турда «Манчестер Сити» «Фейеноордпен» тең ойнап, матчтың ең соңында 3 гол айырмашылығын жоғалтып алды. Ювентуспен (2:0) және Пари Сен-Жерменмен (4:2) матчтардағы жеңілістерден кейін, Азаматтар лигадан кету аймағына түсті. Осылайша, 2025 жылдың қаңтарында Гвардиола командасы Англия чемпионатының үздік 4-тігіне кірмей, Чемпиондар лигасында 25-ші орынға жайғасты. Лига кезеңінің соңғы турында «Клуб Брюгге» командасын 3:1 есебімен жеңген «Ман Сити» Чемпиондар лигасының плей-офф кезеңіне өз орнын қамтамасыз етті. Плей-офф кезеңінде Гвардиоланың командасы «Реал Мадридті» жалпы 3:6 (2:3, 3:1) есебімен жеңді.<ref>https://www.mancity.com/news/mens/real-madrid-v-manchester-city-away-february-2025-63875589</ref> 2025 жылдың 17 мамырында команда 2024/25 жылғы Англия Кубогының финалында «Кристал Пэласқа» қарсы 1-0 есебімен жеңілді.<ref>https://www.rbc.ru/sport/17/05/2025/6828c0949a79475362427318</ref> 2025/26 маусымында «Сити» екі кубокты жеңіп алды: Англия Лига Кубогы (финалда «Арсеналды» 2-0 есебімен жеңді<ref>https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/401859837/manchester-city-arsenal</ref>) және Англия Кубогы (финалда «[[Челси (футбол клубы)|Челсиді]]<nowiki/>» 1-0 есебімен жеңді<ref>https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/401867655/manchester-city-chelsea</ref>). Олар лигада екінші орын алып, «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналға]]<nowiki/>» жеңілді.<ref>https://www.premierleague.com/en/news/4662306/arsenal-end-22-year-wait-for-premier-league-title/</ref> Чемпиондар Лигасында олар 1/8 финалда «Реал Мадридке» жалпы есеппен 1-5 (0-3<ref>https://www.espn.com.au/football/match/_/gameId/401862645/manchester-city-real-madrid</ref>, 1-2<ref>https://www.espn.co.uk/football/match/_/gameId/401862647/real-madrid-manchester-city</ref>) есебімен жолдан шығып қалды. 2026 жылдың 22 мамырында «Сити» Гвардиоланың маусым соңында клубтан кететінін растады.<ref>[https://www.mancity.com/citytv/mens/Guardiola:%20What%20a%20time%20we%20have%20had%20together! https://www.mancity.com/citytv/mens/Guardiola:%20What%20a%20time%20we%20have%20had%20together!]</ref>Клубтағы 10 жыл ішінде ол 20 кубок жеңіп алды: 6 [[Ағылшын Премьер-лигасы|Англия Премьер-лигасының титулы]], 3 Англия Кубогы, 5 Англия Лигасының Кубогы, 3 Англия Коммуналдық Шилдс, 1 [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасы]], 1 [[УЕФА Суперкубогы]] және 1 ФИФА клубтық әлем кубогы.<ref>https://www.mancity.com/citytv/mens/Every%20trophy%20lift%20under%20Pep%20Guardiola</ref> == Команданың негізгі түсі, жейдесі және логотипі == [[Сурет:A6-EYE Etihad A332 FRA Manchester City Livery (39956611433).jpg|нобай|459x459 нүкте|Манчестер Ситидің стадионы мен жейдесін Etihad Airways компаниясы 2009 жылдан бері демеушілік етеді]] Манчестер Ситидің үй жейдесінің түсі көк және ақ. Қонақтағы жейде дәстүрлі түсі қызыл-қоңыр немесе (1960 жылдардан бастап) қызыл және қара болды;  дегенмен, соңғы жылдары бірнеше түстер қолданыла бастады.Клубтың үй жейдесінің түсінің шығу тегі анық емес, бірақ клубтың 1892 жылдан бері немесе одан да ертерек көгілдір түсті кигені туралы дәлелдер бар. 1940 жылдары шыққан «Әйгілі футбол клубтары – Манчестер Сити» атты кітабында Вест Гортонның (Сент-Маркс) бастапқыда қызыл және қара түсте ойнағанын көрсетеді және 1884 жылғы есептерде ақ крест бейнеленген қара жейде киген команда сипатталып, клубтың шығу тегі көрсетілген. Жиі қолданылатын қызыл және қара түсті жейде бұрынғы менеджер көмекшісі Малкольм Эллисоннан шыққан, ол Миланның түстерін қабылдау Ситиді даңққа шабыттандырады деп сенді. Эллисонның бұл теориясы қазіргі уақытта да жұмыс істейді, ағымдағы маусымда (2022/23) қайта іске аспақ ойда бар. «Сити» 1969 жылы Англия кубогының финалында, 1970 жылы Лига кубогының финалында және 1970 жылы Еуропа Кубогының Жеңімпаздары Кубогының финалында қызыл және қара жолақтарда жеңіске жетті. Қала 2016 жылы қолданысқа енгізілген қазіргі төсбелгіне дейін көйлектеріне үш басқа белгіні тағып келген. Біріншісі, 1970 жылы енгізілген, 1960 жылдардың ортасынан бері клубтың ресми құжаттамасында қолданылған дизайнға негізделген.  Ол клубтың атауы бар шеңбердің ішінде ағымдағы белгі сияқты қалқанды (соның ішінде Манчестер қаласының гербіне негізделген кемені) пайдаланатын дөңгелек белгіден тұрды.  1972 жылы бұл қалқанның төменгі жартысын Ланкаширдің қызыл раушанымен ауыстырған вариациямен ауыстырылды.  1976 жылы қару-жарақ колледжі геральдикалық төсбелгіні Сити қолдануы үшін Ағылшын футбол лигасына берді.  Белгі қызыл раушанның үстіндегі таныс кемеден тұрды, бірақ қалқанның орнына дөңгелек құрылғыда («''А roundel per fess lauzure'' және ''argent in a argent in a roundel per fess lazur'' және ''argent in a argent in a lazoned'') үш діңгекті кеме желкендері ұшып бара жатқан немесе түбінде тікенді және тұқым себілген раушан гүлі бар. «Манчестер Сити» ірі кубок финалында ойнаған жағдайларда, клуб ірі іс-шарада қаланы таныстырудың мақтаныш белгісі ретінде Манчестер қаласының қолының белгісі бар жейделерді киді.  Бұл тәжірибе ойыншылардың жейделерінде әдетте ешқандай белгі болмайтын уақыттан пайда болды. Содан бері клуб тәжірибеден бас тартты;  2011 жылғы [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогының]] финалында 21-ші ғасырда алғаш рет Сити арнайы аңызбен жазылған кәдімгі төсбелгіні пайдаланды, бірақ Манчестердің елтаңбасы ойыншылардың жейделерінің артқы жағындағы сандарға шағын монохромды логотип ретінде енгізілген. 1997 жылы клубтың жаңа төсбелгісі қабылданды, нәтижесінде бұрынғы белгі сауда белгісі ретінде тіркеуге жарамсыз болды. Бұл белгі Манчестер қаласының қолына негізделген және алтын бүркіттің алдындағы қалқаннан тұрды. Бүркіт — Манчестер қаласының ескі геральдикалық символы;  1958 жылы қаланың төс белгісіне алтын бүркіт қосылды (бірақ содан бері алынып тасталды), ол өсіп келе жатқан авиация саласын білдіреді.  Қалқанның жоғарғы жартысында Манчестер кеме каналын бейнелейтін кеме бар, ал төменгі жартысындағы үш қиғаш жолақ қаланың үш өзенін – Ирвелл, Ирк және Медлокты бейнелейді.  Төсбелгінің төменгі жағында латын тілінен аударғанда «''Шайқастағы мақтаныш''» деп аударылатын «''Superbia in Proelio''» ұраны бейнеленген.  Бүркіт пен қалқанның үстінде үш жұлдыз бар, бұл таза сәндік болып танылды. 2015 жылдың 15 қазанында, 1997 жылғы төсбелгінің дизайнына қатысты жанкүйерлер тарапынан бірнеше жылдар бойы сынға ұшырағаннан кейін, клуб клуб төсбелгісін елемеу және жаңа дизайнды енгізу туралы жанкүйерлермен кеңес өткізуге ниетті екенін жариялады. Консультациядан кейін клуб 2015 жылдың қараша айының аяғында клубтың ағымдағы төсбелгісі уақыт өте келе ескі, дөңгелек нұсқалар стилінде жасалған жаңа нұсқамен ауыстырылатынын хабарлады. Жаңа белгі болып табылатын дизайн 2015 жылдың 26 ​​желтоқсанында IPO арқылы ресми ашылуына екі күн қалғанда, дизайн 22 желтоқсанда сауда белгісі болған кезде байқаусызда ағып кетті. Жаңа дизайн 26 желтоқсанда Сандерлендке қарсы клубтың өз алаңындағы матчында ресми түрде таныстырылды. === Жейдені шығарушы компания және жейдедегі серіктестер === {| class="wikitable" !Уақыты !{{comment|ЖШ|Жейдені шығаратын компания}} !Жейдедегі серіктес (кеудедегі) !Жейдедегі серіктес (жеңіндегі) |- |1974-1982 | rowspan="4" |Umbro | ''Серіктессіз'' | rowspan="12" | ''Серіктессіз'' |- |1982-1984 |Saab |- |1984-1987 |[[Philips]] |- |1987-1997 | rowspan="2" |Brother |- |1997-1999 |Kappa |- |1999-2002 | rowspan="2" |Le Coq Sportif |Eidos |- |2002-2003 | rowspan="2" |First Advice |- |2003-2004 | rowspan="2" |[[Reebok]] |- |2004-2007 | rowspan="2" |Thomas Cook |- |2007-2009 |Le Coq Sportif |- |2009-2013 |Umbro | rowspan="5" |Etihad Airways |- |2013-2017 | rowspan="2" |[[Nike]] |- |2017-2019 | rowspan="2" |Nexen Tire |- |2019-2023. | rowspan="2" |[[Puma (компания)|Puma]] |- |2023-қ.д. |OKX |} {| class="wikitable" |+ !Жейде өндірушісі !Жыл !Келісілді !Келісімшарт !Құны !Ескертпе |- |Le Coq Sportif |2007-2009 |13 мамыр 2007 |2007-2011 (4 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]2,5 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-80</ref> |Umbro келісімшартымен ауыстырылды |- |Umbro |2009-2013 |4 маусым 2009 |2009-2019 (10 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]2,5 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-80</ref> |Umbro келісімшарты 2013 жылы Nike бас компаниясына берілді |- |[[Nike]] |2013-2019 |4 мамыр 2009 |2013-2019 (6 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]20 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-81</ref> | |- |[[Puma (компания)|Puma]] |2019-2029 |28 ақпан 2019 |2019-2029 (10 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]65 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-82</ref> | |} == Құрамы == === Негізгі құрам === : ''2025 жылдың 1 ақпанына сәйкес'' {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:90%" ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="30" |№ ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="200" |Ойыншы ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="85" |Азаматтығы ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="140" |Туған күні ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="250" |Бұрынғы клуб |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Қақпашылар |- |1 |Джанлуижджи Доннарумма |{{flagicon|Италия}} |[[25 ақпан]] [[1999 жыл|1999]] | style="text-align:left;" | {{flagicon|Франция}} [[Пари Сен-Жермен]] |- |13 |Маркус Беттинелли |{{flagicon|Англия}} |[[24 мамыр]] [[1992 жыл|1992]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] |- |28 |[[Херонимо Рульи]] |{{flagicon|Аргентина}} |[[20 мамыр]] [[1992 жыл|1992]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Олимпик Марсель]] |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Қорғаушылар |- |3 |[[Рубен Диаш]] |{{flagicon|Португалия}} |[[14 мамыр]] [[1997 жыл|1997]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Португалия}} [[Бенфика]] |- |6 |[[Марк Гехи|Марк Геи]] |{{flagicon|England}} |[[13 шілде]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Кристал Пэлас (футбол клубы)|Кристал Пэлас]] |- |21 |Райан Аит-Нури |{{flagicon|Алжир}} |[[6 маусым]] [[2001 жыл|2001]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Вулверхэмптон Уондерерс|Вулверхемптон Уондерерс]] |- |22 |Витор Рейс |{{flagicon|Бразилия}} |[[12 қаңтар]] [[2006 жыл|2006]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Бразилия}} [[Палмейрас]] |- |24 |Йошко Гвардиол |{{flagicon|Хорватия}} |[[23 қаңтар]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Германия}} [[РБ Лейпциг]] |- |27 |[[Матеус Нунес|Матеуш Нунес]] |{{flagicon|Португалия}} |[[27 тамыз]] [[1998 жыл|1998]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Вулверхэмптон Уондерерс|Вулверхемптон Уондерерс]] |- |45 |Абдукодир Хусанов |{{flagicon|Өзбекстан}} |[[29 ақпан]] [[2005 жыл|2005]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Ланс (футбол клубы)|Ланс]] |- |61 |Кейден Бретуейт |{{flagicon|Англия}} |[[8 ақпан]] [[2008 жыл|2008]] | style="text-align:left;" | клуб шәкірті |- |82 |[[Рико Луис|Рико Льюис]] |{{flagicon|Англия}} |[[10 қазан]] [[2001 жыл|2001]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |97 |Джошуа Уилсон-Эсбранд |{{flagicon|England}} |[[26 желтоқсан]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Жартылай қорғаушылар |- |5 |Эллиот Андерсон |{{flagicon|Англия}} |[[6 қараша]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Ноттингем Форест]] |- |8 |[[Матео Ковачич]] |{{flagicon|Хорватия}} |[[6 мамыр]] [[1994 жыл|1994]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] |- |10 |[[Райан Шерки]] |{{flagicon|Франция}} |[[17 тамыз]] [[2003 жыл|2003]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Олимпик Лион]] |- |11 |[[Жереми Доку]] |{{flagicon|Бельгия}} |[[27 мамыр]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Ренн (футбол клубы)|Ренн]] |- |28 |Джаден Хаскей |{{flagicon|Англия}} |[[17 желтоқсан]] [[2005 жыл|2005]] | style="text-align: left;" |клуб шәкірті |- |30 |Клаудио Эчеверри |{{flagicon|Испания}} |[[2 қаңтар]] [[2006 жыл|2006]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Аргентина}} [[Ривер Плейт]] |- |32 |Аюб Буадди |{{flagicon|Марокко}} |[[2 қазан]] [[2007 жыл|2007]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Лилль (футбол клубы)|Лилль]] |- |33 |Нико О’Райли |{{flagicon|Англия}} |[[21 наурыз]] [[2005 жыл|2005]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |52 |Джереми Монга |{{flagicon|Англия}} |[[10 шілде]] [[2009 жыл|2009]] |style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Лестер Сити]] |- |69 |Флойд Самба |{{flagicon|Франция}} |[[15 қаңтар]] [[2009 жыл|2009]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |— |[[Энцо Фернандес]] |{{flagicon|Аргентина}} |[[17 қаңтар]] [[2001 жыл|2001]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Шабуылшылар |- |9 |[[Эрлинг Холанд|Эрлинг Холланд]] |{{flagicon|Норвегия}} |[[21 шілде]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Германия}} [[Боруссия Дортмунд]] |- |42 |Антуан Семенио |{{flagicon|Гана}} |[[7 қаңтар]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Борнмут (футбол клубы)|Борнмут]] |- |56 |Райан Макейду |{{flagicon|Англия}} |[[24 маусым]] [[2008 жыл|2008]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |47 |[[Фил Фоден]] |{{flagicon|Англия}} |[[28 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |— |Аллан |{{flagicon|Бразилия}} |[[19 сәуір]] [[2004 жыл|2004]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Бразилия}} [[Палмейрас]] |- |— |Илиман Ндиайе |{{flagicon|Сенегал}} |[[6 наурыз]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]] |} === Жаңадан қосылғандар === {| class="wikitable" ! width="50" |{{comment|Лау.|Лауазымы}} ! width="200" |Ойыншы ! width="200" |Ескі клубы !Баға |- !{{comment|ЖҚ|Жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Аргентина}}[[Энцо Фернандес]] !{{flagicon|Англия}} Челси !145,00 млн € |- !{{comment|ОҚ|Орталық қорғаушы}} !{{flagicon|Англия}} Эллиот Андерсон !{{flagicon|Англия}} [[Ноттингем Форест]] !135,00 млн € |- !{{comment|ЖҚ|Жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Марокко}}Аюб Буадди !{{flagicon|Франция}} [[Лилль (футбол клубы)|Лилль]] !95,00 млн € |- !{{comment|ОҚ|Орталық қорғаушы}} !{{flagicon|Сенегал}} Илиман Ндиайе !{{flagicon|Англия}} [[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]] !70,00 млн € |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Бразилия}} Аллан !{{flagicon|Бразилия}} [[Палмейрас]] !37,50 млн € |- !{{comment|ОЖҚ|Орталық жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Англия}}Джереми Монга !{{flagicon|Англия}} [[Лестер Сити]] !11,70 млн € |- !{{comment|Қ|Қорғаушы}} !{{flagicon|Аргентина}} [[Херонимо Рульи]] !{{flagicon|Франция}} [[Олимпик Марсель]] !2,00 млн € |} === Қатардан кеткендер<ref name=":0">https://www.transfermarkt.com/manchester-city/rekordabgaenge/verein/281/saison_id/2021</ref> === {| class="wikitable" ! width="50" |{{comment|Лау.|Лауазымы}} !width=200|Ойыншы !Жасы ! width="200" |Жаңа клубы !Баға |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Бразилия}} [[Савио|Савиньо]] !22 !{{flagicon|Англия}} [[Тоттенхэм Хотспур]] !100,00 млн € |- !{{comment|Қ|Қақпашы}} !{{flagicon|Нидерланд}} Тиджани Рейндерс !28 !{{flagicon|Сауд Арабиясы}} Әл-Кадисия !61,00 млн € |- !{{comment|СҚ|Сол жақтағы қорғаушы}} !{{flagicon|Испания}} [[Родриго Эрнандес|Родри]] !30 !{{flagicon|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]] !60,00 млн € |- !{{comment|ОЖҚ|Орталық жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Испания}} [[Нико Уильямс]] !24 !{{flagicon|Англия}} [[Ньюкасл Юнайтед]] !56,00 млн € |- !{{comment|ОЖҚ|Орталық жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Англия}} Джеймс Траффорд !23 !{{flagicon|Англия}} [[Лидс Юнайтед]] !46,80 млн € |- !{{comment|Қ|Қақпашы}} !{{flagicon|Буркина-Фасо}} Исса Каборе !25 !{{flagicon|Англия}} [[Рексем]] !2,40 млн € |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Англия}} Рейган Хески !18 !{{flagicon|Германия}} Кельн !2,00 млн € |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Англия}} Йоэль Ндала !20 !{{flagicon|Бельгия}} [[Серкль Брюгге]] !850 мың € |- !{{comment|Қ|Қақпашы}} !{{flagicon|Англия}} Финли Бернс !23 !{{flagicon|Англия}} [[Уиган Атлетик]] !230 мың € |} == Директорлар кеңесі == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" [[Сурет:Khaldoon Al Mubarak.jpg|нобай|Команда төрағасы '''Халдун Әл Мубарак''']] |- !Лауазымы !Аты |- |align="left"|Төрағасы |align="left"| |- |align="left"|Директор |align="left"| |- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| |- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| |- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| |- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| |- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| |} == Корпоративтік басқарушылары == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" |- !Лауазымы !Аты |- | align="left" |Атқарушы директоры | align="left" | |- | align="left" |Коммерциялық директоры | align="left" | |- | align="left" |Спорттық директоры | align="left" | |- | align="left" |Операциялар департаментінің директоры | align="left" | |- | align="left" |Академияның директоры | align="left" | |- | align="left" |City Football Group директоры | align="left" | |} == Бапкерлік штаб == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" |- !Лауазымы !Аты |- | align="left" |Бас бапкер | align="left" | |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" | |- |Бас бапкердің көмекшісі | |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" | |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" | |- | align="left" |Қақпашылар басшысы | align="left" | |- |align="left"|Қақпашылар бапкері |align="left"| |- | align="left" |Фитнес ретіндегі бапкері | align="left" | |- | align="left" |Академия басшысы | align="left" | |- |align="left"|Ж-23 менеджері |align="left"| |- |align="left"|Ж-23 менеджердің көмекшісі |align="left"| |- |align="left"|Ж-23 қақпашылар бапкері |align="left"| |- |align="left"|Ж-18 академия менеджері |align="left"| |- |align="left"|Ж-18 академия менеджерінің көмекшісі |align="left"| |- |align="left"|Ж-18 қақпашылар бапкері |align="left"| |- |align="left"|Бірінші скаут |align="left"| |} == Бас бапкерлері == ''Бұл жерде ең кемі 1 ірі жүлде жеңіп алған бапкерлер көрсетілді'' {| class="wikitable" ! rowspan="2" |Аты-жөні ! rowspan="2" |Жаттықтырған жылдары ! colspan="5" |Көрсеткіштері ! rowspan="2" |Алған жүлделері |- !{{comment|ОС|Ойын саны}} !{{comment|Ж|Жеңіс}} !{{comment|Т|Тең}} !{{comment|Ж|Жеңіліс}} !Жеңіс %-ы&nbsp; |- |{{flagicon|Шотландия}} Том Мали |1902—1906 |150 |89 |22 |39 |59,33 |1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Англия}} Уилф Уайлд |1932—1946 |352 |158 |71 |123 |44,89 |1 Бірінші дивизион чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Шотландия}} Лес Макдауелл |1950—1963 |592 |220 |127 |245 |37,16 |1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Англия}} Джо Мерсер |1965—1971 |340 |149 |94 |97 |43,82 |1 Бірінші дивизион чемпионы, 1 Екінші дивизион чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]], 1 [[УЕФА Кубок иелері кубогы]] |- |{{flagicon|Англия}} Тони Бук |1973—1980 |269 |114 |75 |80 |42,38 |1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Италия}} Роберто Манчини |2009—2013 |191 |113 |38 |40 |59,16 |1 [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-Лига]] чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Чили}} Мануэль Пеллегрини |2013—2016 |167 |100 |28 |39 |59,88 |1 [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-Лига]] чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Испания}} Пеп Гвардиола |2016—2027 |472 |349 |57 |66 |72,67 |6 [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-Лига]] чемпионы, 2 [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогі]], 4 Англия Лигасының кубогы, 1 [[УЕФА Чемпиондар лигасы 2022/23|УЕФА Чемпиондар лигасы]], 1 [[УЕФА Суперкубогы 2023|УЕФА Суперкубогі]], 1 [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі|ФИФА Клубтар арасындағы әлем чемпионаты]] |} == Стадион == ''Негізгі мақала: [[Этихад Стэдиум]]'' [[Сурет:Etihad Stadium.jpg|нобай|436x436 нүкте|[[Этихад Стэдиум|Сити оф Манчестер]] және Этихад Стэдиум, 2003-тен бергі негізгі алаңы]] Манчестер қаласының шығысындағы «'''Сити оф Манчестер'''» стадионы, демеушілік себептермен 2011 жылдан бастап Etihad стадионы ретінде белгілі, Манчестер Сити Кеңесінен 200 жылға жалға алынған. 2002-03 маусымына дейін клубтың негізгі алаңы «'''Мейн Роуд'''» болды.«Манчестер Сити» стадионға көшпес бұрын оны футболға айналдыру үшін 30 миллион фунт стерлингтен астам қаражат жұмсады, алаң төмен түсірілді, оның айналасына тағы бір қабат қосылды және жаңа Солтүстік стенд салынды. Жаңа стадиондағы алғашқы матч жолдастық кездесуде Барселонаны 2:1 есебімен ұтты. Оңтүстік стендтегі 7000 орындық үшінші деңгей 2015-16 футбол маусымының басында аяқталды. Ағымдағы сыйымдылық 53,97 құрайды. Солтүстік стендтің үшінші деңгейінде жоспарлаудың келісімі бар және ол бойынша жұмыс 2017 жылға қарай басталып, сыйымдылықты 61000 -ға жеткізбек.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-146</ref> 1880-1887 жылдар аралығында бес стадионда матч өткізгеннен кейін, өз алаңы '''Хайд Роуд''' футбол алаңында 36 жыл қоныстанды.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-147</ref> 1920 жылы Хайд Роуд алаңының негізгі стендінде өрт болып, 84000 сыйымдылығы бар «'''Мейн Роуд 3'''» алаңына көшті. Бірнеше жыл өткен соң, дизайнерлері «Солтүстік Уэмбли» деп атап кеткен алаң '''Мейн Роуд''' 1934 жылы 3 наурызда Сток Ситиге қарсы Англия Кубогының матчына 84 569 адам тіркеліп рекорд орнатты.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-148</ref> '''Мейн Роуд''' 80 жылда бірнеше рет қайта өңделді, ал 1995 жылға қарай оның сыйымдылығы 32000-ға дейін шектелді, бұл жәйт 2003 жылы Сити оф Манчестер алаңына көшуге итермелеген болатын. '''Сити оф Манчестер''' 2011 жылы '''[[Этихад Стэдиум]]''' деп аталды [149] == Жүлделері == === Ұлттық жүлделер === * '''Англия чемпионы''' ''^{10 рет}'': ''1936/37, 1967/68, 2011/12, 2013/14, 2017/18, 2018/19, 2020/21, 2021/22, 2022/23, 2023/2024'' '''''Күміс алқа''' ^{6 рет}: 1903/04, 1920/21, 1976/77, 2012/13, 2014/15, 2019/20'' * '''Англия кубогінің иегері''' ''^{7 рет}'': ''1904, 1934, 1956, 1969, 2011, 2019, 2023'' '''''Финалист''' ^{6 рет}: 1926, 1933, 1955, 1981, 2013, 2024'' * '''Англия лигасы кубогінің иегері''' ''^{8 рет}'': ''1970, 1976, 2014, 2016, 2018, 2019, 2020, 2021'' '''''Финалист''' ^{1 рет}: 1974'' * '''Англия Суперкубогінің иегері''' ''^{6 рет}'': ''1937, 1968, 1972, 2012, 2018, 2019'' '''''Финалист''' ^{6 рет}: 1934, 1956, 1969, 1973, 2011, 2014, 2023'' * '''Толыққанды мүшелер клубы''' ''^{6 рет}: 1986'' === Халықаралық === * '''УЕФА Кубок иелері кубогы''' ^{''1 рет''}: ''1970'' * '''УЕФА Чемпиондар Лигасы''' ^{''1 рет''}'': 2023 '''Финалист''' ^{1 рет''':'''} 2021'' * '''УЕФА Суперкубогі''' ^{''1 рет''}'': 2023'' * '''ФИФА Клубтық әлем чемпионаты'''^{''1 рет''}: ''2023'' == УЕФА рейтингіндегі қазіргі орны == ''2024 жылдың 04 маусымына сәйкес''<ref>https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/country/seasons/?year=2024</ref> {| class="wikitable" |+ !Орын !Клуб аты !Мемлекеті !2023-24 ұпайы !Жалпы ұпайы !Ұлттық ұпайы |- |'''1''' |Манчестер Сити |{{flagicon|Англия}} |28.000 | '''148.000''' |17.375 |- |2 |[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]] |{{flagicon|Германия}} |28.000 | '''144.000''' |21.000 |- |3 |[[Реал Мадрид]] |{{flagicon|Испания}} |34.000 | '''136.000''' |16.062 |- |4 |[[Пари Сен-Жермен|ПСЖ]] |{{flagicon|Франция}} |23.000 | '''116.000''' |16.250 |- |5 |[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]] |{{flagicon|Англия}} |20.000 | '''114.000''' |17.375 |} == Рекордтары == === Командалық === * Англия Премьер-Лигасын қатарынан 4 рет алған алғаш әрі жалғыз клуб(әзірше) — 2020/21-2023/24 * Жеңіске жеткен ең ірі есебі: 1899 жылдың 18 ақпан күні «Дарвен» клубына қарсы 10:0 * Жеңіліске ұшыраған ең ірі есебі: 1890 жылдың 4 қазанында «Ливерпуль Стенли» клубынан 0:12 * Ұлттық чемпионаттағы ең ірі жеңілісі: 1894 жылдың 24 желтоқсанында «Бертон Уондерерс» клубынан 0:8, 1933 жылдың 23 желтоқсанында «Вулверхемптон Уондерерс» клубынан 0:8, 1906 жылдың ,3 қыркүйегінде «Эвертон» клубынан 1:9,1893 жылдың 7 наурызында «Смолл Хит» клубынан 0:12 * Англия Кубогындағы ең ірі жеңілісі: 1897 жылдың 30 қаңтарында «Престон Норт Энд» клубынан 0:6, 1946 жылдың 30 қаңтарында «Брэдфорд Парк Авеню» клубынан 2:8 * Ойын алаңының трибунасында ең көп жиналған көрермен: 1934 жылдың 3 наурызында «Сток Сити» клубына қарсы ойнағандағы көрермен — 84 569 адам * Англия Премьер-Лигасында жеңіске 18 рет қатарынан қол жеткізген әзірше жалғыз клуб * 20 турда 60-тан көп ұпай жинаған жалғыз клуб * 20 турда 60-тан аса көп гол салған жалғыз клуб * 20-сыншы турдан кейін 20 жеңіске қол жеткізген жалғыз клуб * Өз алаңында ең көп жеңіске қол жеткізген әзірше жалғыз клуб — 32 * Англия Премьер-Лигасында ең көп гол салған әзірше жалғыз клуб — 106 *Англия Премьер-Лигасында ең көп ұпай жинаған әзірше жалғыз клуб — 100 * «Манчестер Сити» — Жаңа Жыл қарсаңында чемпиондықтан 8 ұпайдан артта болса да, маусым соңында жеңімпаз атанған үшінші клуб * Англия лигасы Кубогін 4 рет қатарынан жеңген екінші клуб («Ливерпулден» кейін, 1981—1984). * Бір жыл ішінде барлық ішкі трофейдің жеңімпазы атанған бірінші клуб === Ойыншы және ойын жағынан === * «Сити» сабында, ұлттық чемпионатта ең көп ойын өткізген ойыншы: 564 ойын, Алан Оукс (1958 — 1976 жылдар арасында) * «Сити» сабында, барлық жағынан ең көп ойын өткізген ойыншы,: 680 ойын, Алан Оукс (1958 — 1976 жылдар арасында) * «Сити» сабында, ең көп гол салған ойыншы: 260 гол, [[Серхио Агуэро]] (2011 — 2021) * «Сити» сабында, бір маусымда ең көп гол салған ойыншы: 51 гол, [[Эрлинг Холанд]] (2022/23 маусымында) * «Сити» сабында, қатарынан екі маусымда ең көп гол салған ойыншы атанған және чемпион болған жалғыз ойыншы: [[Эрлинг Холанд]] (2022/23 және 2023/24 маусымдарында) * «Сити» қатарына, ең көп трансфер бағасына келген ойыншы: [[Джек Грилиш]] «[[Астон Вилла]]<nowiki/>» сапы<nowiki/>нан £100 миллион бағасына келді (2021 жылдың тамызында) * «Сити» сатып жіберген, ең қымбат ойыншы: [[Ферран Торрес]] «[[Барселона (футбол клубы)|Бар]]<nowiki/>[[Барселона (футбол клубы)|селон]]<nowiki/>[[Барселона (футбол клубы)|а]]<nowiki/>» клубына £55,<nowiki/>00 миллион бағасына кетті (2021 жылы) === Манчестер Сити клубының тарихындағы бомбардир ойыншылар (барлық жағынан) === ''Мәлімет 19.08.2021 жазылды'' '''Жуан жазумен''', қазір ойнап жүрген ойыншылар белгіленді {| class="wikitable sortable" cellpadding="3" style="text-align: center;" !№ !Аты-жөні !Гол саны !Ойын саны !Өткізген уақыты |- !1 |[[Серхио Агуэро]] |254 |370 |2011-2021 |- !2 |Эрик Брук |177 |493 |1928-1939 |- !3 |Томми Джонсон |166 |354 |1919—1930 |- !4 |Колин Белл |153 |501 |1966—1979 |- !5 |Джо Хайс |152 |364 |1953–1965 |- !6 |Билли Мередит |151 |393 |1894—1905 1921—1924 |- !7 |Фрэнсис Ли |148 |330 |1967—1974 |- !8 |Томми Бровэл |139 |247 |1913–1926 |- !9 |Билли Гиллеспи |132 |231 |1897–1905 |- !10 |Фред Тилсон |132 |275 |1928–1939 |} === '''Манчестер Сити клубының сабында ең көп ойын өткізген ойыншылар (барлық жағынан)''' === {| class="wikitable sortable" cellpadding="3" style="text-align: center;" !№ !Аты-жөні !Ойын саны !Гол саны !Өткізген уақыты |- !1 | align="left" |Алан Оукс |682 |33 |1958—1976 |- !2 | align="left" |Джо Корриган |603 |0 |1967—1983 |- !3 | align="left" |Майк Дойл |570 |41 |1964—1978 |- !4 | align="left" |Берт Траутманн |545 |0 |1949—1964 |- !5 | align="left" |Колин Белл |501 |153 |1966—1979 |- !6 | align="left" |Эрик Брук |493 |177 |1928—1939 |- !7 | align="left" |Томми Бут |491 |37 |1919—1930 |- !'''8''' | align="left" |Майк Саммерби |452 |68 |1965—1975 |- !'''9''' | align="left" |Пол Пауэр |444 |36 |1975—1986 |- !'''10''' | align="left" |Вилли Донахи |436 |2 |1968—1980 |} == Деректері == [[File:Foeplaque.JPG|Марк-Вивьен Фоэге арналған монумент|нобай|294x294 нүкте]] * «Манчестер Сити» клубында 23-інші нөмір, футболшыларға енді ешқашан берілмейді. Өйткені, 2003 жылы Англия Кубогының жартылай финалының ойынында, «Сити» сабындағы камерундық ойыншы Марк-Вивьен Фоэ жүрек талмасынан қаза тапқан болатын<ref>Марк-Вивьен Фоэ ойын кезінде қаза тапты. 27.06.03 http://www.newsru.ru/sport/27jun2003/dead.html{{Deadlink|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, осы қаза тапқан ойыншының реттік нөмірі 23 болатын. Сондықтан, енді бұл нөмір «Манчестер Сити» тарихындағы қаралы нөмір болып есептеледі. * 2011 жылдың 26 сәуірінде «Манчестер Сити» клубының қорғаушысы [[Коло Туре]] [[допинг]] қолданды деген кінәмен, 6 айға футболдан шеттетілді. Ол, әйелімнің арықтататын дәрісін байқамастан ішіп қойдым деп ақталған еді. Сосын FA комитеті ойыншыны 2 наурызы мен 2 қырқүйегі арасында ойынға шықпайды, деп жазалаған болатын. * 2013 жылдың 20 ақпанында әлеуметтік желілерде, «Манчестер Сити» ойыншыларының [[Harlem Shake]] билеген 32-секундтық видеосы салынған болатын. Бұл видео шынығатын бөлмеде түсірілген. Талисман басында билеп бастап, кейінірек, кенеттен барлығы билеп кетеді.<ref>Manchester City do the Harlem Shake, Alexander Kolarov’s protest steals the show. 20.02.13 http://www.101greatgoals.com/blog/manchester-city-do-the-harlem-shake-alexander-koloravs-protest-steal-the-show/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130224035221/http://www.101greatgoals.com/blog/manchester-city-do-the-harlem-shake-alexander-koloravs-protest-steal-the-show/ |date=2013-02-24 }}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер|2}} {{Сыртқы сілтемелер}} {{Ағылшын Премьер-лигасы}} {{Манчестер Сити ФК құрамы}} __МАЗМҰНДАТҚЫЗУ__ [[Санат:Англия футбол клубтары]] [[Санат:Манчестер Сити ФК]] [[Санат:1880 жылы құрылған футбол клубтары]] 8enl5vzd251w9hbcotchgaqbwdqjm5c 3650084 3650083 2026-09-02T05:40:44Z Arris17 65613 /* Директорлар кеңесі */ 3650084 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубы |атауы = {{ту|Англия}} Манчестер Сити |ағымдағы маусым = [[Футболдан Англия чемпионаты 2026/2027|2026/27]] |логотипі = Manchester City FC badge.png |толық атауы = ''«Манчестер Сити» Футбол клубы (ағылш. Manchester City Football Club)'' |лақап аты = ''The Citizens (Қалалықтар)<ref name="автоссылка1">{{cite web|url=https://ru.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2528749.html#/|title=Прозвища участников плей-офф Лиги чемпионов|date=2018-02-07|publisher=UEFA.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180212084425/https://ru.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2528749.html#/|archivedate=2018-02-12}}{{ref-ru}}</ref><br>The Blues (Көктер)<ref>{{cite web |url=https://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history |title=Club History |publisher=ManCity.com |lang=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160907013909/http://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history |archivedate=2016-09-07 }}</ref><br>The Sky Blues (Аспан көктер)<ref name="автоссылка1" />'' |құрылған = 1880 («'''Сент Маркс (Уэст-Гортон)'''» атауымен)<br>{{Start date and age|df=yes|1894|4|16}} («'''Манчестер Сити'''» атауымен) |стадионы = {{ту|Англия}} [[Этихад Стэдиум]] |сыйымдылығы = 61038<ref>{{cite web |url=https://www.mancity.com/etihad-stadium/visiting-the-etihad-stadium |title=Visiting the Etihad Stadium |publisher=Manchester City |lang=en}}</ref> |иесі = {{Мемлекет туы|БАӘ|жоқ}} [[Мансур ибн Зайед әл-Нахайян]] |президенті = {{Мемлекет туы|БАӘ|жоқ}} [[Халдун Әл-Мүбарак]] |жаттықтырушы = {{Мемлекет туы|Италия|жоқ}} [[Энцо Мареска]] |капитаны = {{Мемлекет туы|Португалия|жоқ}} [[Рубен Диаш]] |рейтингі = [[УЕФА]] рейтингінде '''6-шы орын'''<ref>{{cite web|title=Club coefficients {{!}} UEFA Coefficients|url=https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/#/yr/2022|website=UEFA.com|accessdate=2022-06-30|lang=en}}</ref> |жарыс = [[Ағылшын Премьер-лигасы|Премьер-лига]] |маусым = [[Футболдан Англия чемпионаты 2025/2026|2025/26]] |орын = '''2-орын''' |сайты = {{URL|mancity.com}} | pattern_la1 = _mancity2627h | pattern_b1 = _mancity2627h | pattern_ra1 = _mancity2627h | pattern_sh1 = _mancity2627h | pattern_so1 = _mancity2627hl | leftarm1 = 98C6EB | body1 = 98C6EB | rightarm1 = 98C6EB | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 1C214F | pattern_la2 = _mancity2627a | pattern_b2 = _mancity2627a | pattern_ra2 = _mancity2627a | pattern_sh2 = _mancity2627a | pattern_so2 =_mancity2627al | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = FCCD10 | pattern_la3 = _mancity2627t | pattern_b3 = _mancity2627t | pattern_ra3 = _mancity2627t | pattern_sh3 = _mancity2627t | pattern_so3 = _mancity2627t | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} '''«Манчестер Сити»''' ({{lang-en|Manchester City Football Club}}) – [[Манчестер]] қаласының ағылшын футбол клубы. Клуб [[Ағылшын Премьер-лигасы]]нда өнер көрсетеді. [[1880 жыл]]ы «Уэст Гортон Сент Маркс» (West Gorton Saint Marks) деген атпен құрылды. [[1887 жыл]]ы атын «Ардуикке» ауыстырып, «Гайд Роуд» стадионына көшті. [[1894 жыл]]дан бастап клуб «Манчестер Сити» атымен ойнайды. Сегіз рет [[Ағылшын Премьер-лигасы|Премьер-лига]] иегері, алты [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогы]], сегіз [[Лига Кубогы]], алты [[Футболдан Англия суперкубогы|FA Community Shields]] және бір [[УЕФА Кубок иелері кубогы|Еуропа Кубогының Жеңімпаздары Кубогы]] бар бұл ағылшын футболындағы бесінші ең табысты клуб болып саналады. «Манчестер Сити» Футбол лигасын 1892 жылы қосылды, ал 1904 жылы өзінің алғашқы ірі марапаты — [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогын]] жеңіп алды. Клуб 1960-шы жылдардың аяғы мен 1970-ші жылдардың басында Джо Мерсер мен Малкольм Эллисонның басшылығымен Лиганы, [[УЕФА Кубок иелері кубогы 1969/70|еуропалық чемпиондар Кубогының иегерлері Кубогын]], Англия Кубогын және Лига Кубогын жеңіп алды. 1981 жылғы Англия Кубогының финалындағы жеңілістен кейін клуб 1998 жылы өз тарихында жалғыз рет ағылшын футболының үшінші эшелонына түсуімен аяқталған құлдырау кезеңінен өтті. Олар 2001/02 маусымда Жоғарғы дивизонға оралды және содан бері Премьер-Лигада қалды. Өз тарихында клуб үш рет стадион ауыстырды: құрылғаннан бастап [[1923 жыл|1923]] жылға дейін «Гард Роудте» ойнады, [[1923 жыл|1923]] жылдан бастап [[2003 жыл|2003]] жылға дейін – «Мейн Роуд» стадионында, ал қазіргі уақытта [[2002 жыл|2002]] жылы салынған, 55097 көрермен сыйдыра алатын «Этихад» стадионында ойнайды. XX ғасырда «Манчестер Сити» екі рет Англия чемпионы болды (1936/1937 және 1967/1968), бірақ [[1990 жыл|1990]] жылдары «Манчестер Сити» үш жыл ішінде үш рет астыңғы дивизиондарға түсіп, 1998/99 үшінші дивизионда бір маусым ойнады. [[2002 жыл|2000]] жылы клуб жоғарғы дивизонға оралып, Премьер-Лигада әлі күнге дейін өнер көрсетеді. [[2008 жыл|2008]] жылы «Манчестер Ситиді» «Абу-Даби Юнайтед Групп» компаниясы иеленді, бұдан кейін клубқа көптеген инвестициялар ағымы келіп, жоғары төленетін ойыншыларды трансфер кезінде алуға мүмкіндік пайда болды. [[2011 жыл|2011]] жылы клуб Англия Кубогын ұтты. Және де [[Футболдан Англия чемпионаты 2010/2011|2010/11]] жылдың қорытындысы бойынша, «Сити» бірден УЕФА чемпиондар Лигасының топтық турнирінде ойнау құқығына ие болып, [[1973 жыл|1973]] жылдан бері бірінші рет Англия Суперкубогы үшін ойынға қатысты. Бірақ [[2011 жыл|2011]] жылы 7 тамызда «Уэмбли» стадионында Англия чемпиондары «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» клубынан 2:3 есебімен ұтылып қалды.<ref>http://www.radiomayak.ru/doc.html?id=275862{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[2012 жыл|2012]] жылы 13 мамырда, соңғы турда «Куинз Парк Рейндержске» қарсы драмалық ойында, қосымша төртінші минутта шешуші гол соғып, 3:2 есебімен ұтып, «Манчестер Сити» 44 жыл өткен соң Англия чемпионы атанды<ref>http://www.kommersant.ru/doc/1933200?NodesID=9</ref>. «Қалалықтар» ("The Citizens"(клубтың лақапаттарының бірі)) өздерінің қас жауларын «[[Манчестер Юнайтед]]ті<nowiki/>» тек доп соғу және өткізу айырмасынан ғана асып түсті. 2012 жылы [[12 тамыз]]да Англия Суперкубогына таласта «Манчестер Сити» лондондық «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» клубынан 3:2 есебімен басым түсіп, соңғы 40 жылда бірінші рет осы жүлдені ұтты<ref>http://www.vesti.ru/doc.html?id=877448</ref>. [[2014 жыл|2014]] жылы [[2 наурыз]]да «Манчестер Сити» 38 жыл өткен соң алғашқы Футбол Лигасының Кубогын жеңіп алды.<ref>http://www.gazeta.ru/sport/2014/03/02/a_5932905.shtml</ref> [[2014 жыл|2014]] жылы [[11 мамыр]]да Манчестер Сити [[Вест Хэм Юнайтед|Вест Хэм]] клубын 2:0 есебімен жеңіп, өзінің тарихындағы төртінші АПЛ жүлдесін жеңіп алды<ref>«Манчестер Сити» - Англия чемпионы! 12 мамыр 2014 14:33 http://prosports.kz/kz/news/34837 </ref>.Манчестер Сити 2016 жылдың [[15 мамыр]] күні өз тарихында алғаш рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасының]] ширек-финалына жолдама алды.Ширек-финалда [[Пари Сен-Жермен|ПСЖ]] футбол клубымен кездесіп, Парижде тең ойын көрсетіп, өз алаңында 1:0 есебімен жеңіске жетіп, өз тарихында болмаған нәрсені жасады.Және бұнымен қоса, Англия футбол клубтары арасынан [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасының]] жартылай финалына шыққан 10-ыншы команда болды.Жалғыз голдың авторы — Кевин де Брюйне.Жартылай финалда [[Реал Мадрид]] футбол клубынан қонақта 1:0 есебімен жеңіліс тауып, финалға өте алмады. Клуб 2008 жылы Абу-Даби Юнайтед Груп арқылы шейх Мансур бен Заид Әл Нахаянды қабылдағаннан кейін ойын қызметкерлеріне де, жабдықтарға да айтарлықтай қаржылық инвестициялар алды, 2011 жылы Англия Кубогын және [[Футболдан Англия чемпионаты 2012/2013|2012]] жылы Премьер-Лиганы жеңіп алды, содан кейін 2014 жылы тағы бір чемпион атағын алды. Пеп Гвардиоланың басшылығымен «Сити» [[Футболдан Англия чемпионаты 2017/2018|2018]] жылы Премьер-лигада жеңіске жетіп, бір маусымда 100 ұпай жинаған Премьер-лиганың жалғыз командасы болды. 2019 жылы олар төрт кубокты жеңіп алды, Англиядағы барлық ішкі кубоктардың бұрын-соңды болмаған сериясын аяқтап, ішкі треблді жеңіп алған алғашқы ағылшын ерлер командасы болды. [[Хосеп Гвардиола|Пеп Гвардиола]] дәуірінде Премьер-лиганың [[Футболдан Англия чемпионаты 2020/2021|үшінші титулын]] жеңіп алумен қатар, «Сити» 2021 жылы [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Еуропа Чемпиондар Лигасының]] алғашқы финалына шықты, онда ол «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» жеңіліп қалды. 2019 жылы «Манчестер Сити» әлемдегі барлық футбол клубтары арасында табысы бойынша бесінші орынды иеленді. 2019 жылы ''[[Forbes]]'' клубты 2,7 миллиард долларға (2,06 миллиард фунт стерлинг) бағалады. Осылайша, Манчестер Сити әлемдегі ең бағалы спорт клубтарының тізімінде жиырма бесінші және ең құнды футбол клубтары тізімінде үшінші орында тұр. Клуб 2019 жылдың қараша айында құны 3,73 миллиард фунт стерлинг (4,8 АҚШ доллары) құрайтын Ұлыбританияда орналасқан City Football Group Limited [[холдинг]]-компаниясына тиесілі. 2023 жылы "Сити" өз тарихында алғаш рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2023|УЕФА Чемпиондар Лигасының]] жеңімпазы атанып, «[[Интернационале|Интер]]<nowiki/>» финалдық матчында 1:0 есебімен жеңіске жетті. Сонымен қатар, клуб өз тарихында алғаш рет «требл» деп аталатын — бір маусымда 3 кубокты (АПЛ + КА + ЛЧ) рәсімдеді және тарихта осындай жетістікке жеткен екінші ағылшын командасы болды (біріншісі 1998/99 маусымында »[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» болды). «Манчестер Сити» 2023/24 маусымында 1992 жылдан бастап есептегенде, Англия футболының тарихында алғаш рет қатарынан төртінші рет [[Футболдан Англия чемпионаты|Англия Премьер-Лигасын]] жеңіп алған алғашқы клуб болды. Осыған дейін «Манчестер Юнайтед» тек қана үш рет қатарынан жеңімпаз атанған болатын. «Манчестер Ситидің» бас бапкері - [[Энцо Мареска]]. Ол бұл қызметке 2026 жылдың 29 маусымында тағайындалды, ол [[Премьер-лига 2025/26|2025/26 жылғы Премьер-лига]] маусымының соңында қызметінен кеткен [[Хосеп Гвардиола|Пеп Гвардиоланың]] орнына келді<ref>https://www.skysports.com/football/news/11679/13548773/enzo-maresca-man-city-appoint-former-chelsea-head-coach-as-pep-guardiolas-successor-at-etihad-stadium</ref>. {{main|«Сент-Маркс» немесе «Вест Гортон» (1880—1894) тарихы|«Манчестер Сити» (1894—қазіргі кезге дейінгі) тарихы}} === ''ХІХ ғасыр'' === === «Cент-Маркс» немесе «Вест Гортон» === [[File:St Marks 1884.jpg|thumb|265x265px|«Сент Маркс» немесе «Вест Гортон», 1884 жылы|солға]] «Манчестер Сити» деген қазіргі кездегі алпауыт клубты құрған тұлға [[1855 жыл|1855]] жылы дүниеге келді. '''Анна Коннелл''' — Харрогиттегі Артур Коннелл атты дінбасының қызы болған. Оның әкесі [[1865 жыл|1865]] жылы Вест Гортондағы [[Ағылшындар|ағылшындық]] Киелі Марк шіркеуінің ректор қызметкері болды. Анна сол жылдары әкесінің жағдайын қарап, қолдап тұрды.Вест Гортон тұрғындары кейін спирттік ішімдіктер мен шылымдар қолданатын болған. Анна Коннелл барлығының басын қосатын жеңіл жолдарды іздеді.Сонысымен, [[1880 жыл|1880]] жылдың қарашасында Анна Коннелл екі шіркеудің дінбасыларымен бас қосып, бұнымен қоса металлургиялың зауыт кеңесімен бас қоса отырып, Брукс, Уильям Бистоу және Томас Гудбэер атты жұмысшыларымен көптеген спорттық клубтар ойлап табады.Бұлардың [[1875 жыл|1875]] жылғы Киелі Марк шіркеуінің крикет бойынша үш спортшысы — Уилтер Чоу, Эдвард Китчен және жаңағы Уильям Бистоу — крикет ойынын тастап, футболшы атанды.Манчестер архидъяконы Анна Коннелдің жұмысына жақсы көңіл бөліп, оған болашақ жұмысына сәттілік тілеп, көмек көрсетті. 1880 жылы қарашада Анна Коннелл, Бистоу және Гудбэер бірігіп «Сент-Маркс» немесе «Вест Гортон» деп футбол клубын құрды.<ref>{{cite book |last=James |first=Gary |title=Manchester City - The Complete Record |publisher=Breedon |location=Derby |year=2006 |isbn=1-85983-512-0}} p17</ref> Артур Коннелл, қара жейде және ақ шортымен ойнаған алғашқы президент атанды.Ең алғашқы ресми ойын, [[Максфилд]] шіркеуін командасымен болды, бұл ойында «Сент-Маркс» 1:2 есебімен жеңіліс тапты. «Сент-Маркс» бұл маусымда тек бір рет қана жеңді. Бұл жағдай 1881 жылдың наурызында, шығыс Манчестерде орналасқан — «Сталибридж Кларенске» қарсы ойында болды.<ref>{{cite book |last=Murray |first=Chris |title=Attitude Blue: Manchester City F.C. and P.L.C. |publisher=Blackwell Publishing |location=Manchester |year=2002 |isbn=0-9520520-9-1 |page=1}}</ref> === «Ардвик» === [[1884 жыл|1884]] жылы Гортон қауымдастығының шешімімен, клубтың атауын өзгерту қолға алынды. Сол кезде Уильям Бистоу, клубтың жейдесін өзгертуді ұсынып, өз жейдесін ойлап тапты. Жейде — қара және ол жейдеде ақ крест бейнеленді. [[1887 жыл|1887]] жылы клуб — «[[Гайд Роуд]]» атты ойын алаңына ауысты. Бұнымен қоса, атауын — «Ардвик» деп өзгертті. Екі жылдан кейін, «Гайд Роуд» сыйымдылығы 1000 көрермендікке жетті. [[1891 жыл|1891]] жылы, команда Альянс Лигада өнер көрсете бастап, екі жыл қатарынан чемпион атанды. [[1892 жыл|1892]] жылы клуб, екінші дивизион болып саналатын, Англия Футбол Лигасында өнер көрсете бастады. 1892/93 маусымында «Ардвик» 5-інші орынды иеленді. Келесі маусымда, қазіргі «[[Манчестер Юнайтед]]» деп аталатын, кезіндегі «[[Ньютон-Хит]]» екінші дивизонға, әрине, Англия Футбол Лигасына келді. Бұнымен қоса, бұл маусымда, «Ардвикке» басты қарсылас табылды. Сол кезде «Ардвик» менеджері [[Джошуа Парби]], клубтың атауын өзгертуді ұсынды. Комитет бұл ұсынысты қабылдап, «Манчестер Сити» 1894 жылдан қазіргі кезге дейін әлі өзгертілмей келеді. === ''ХХ ғасырдың басы'' === === '''«Манчестер Сити»''' === [[File:Billy meredith city.jpg |thumb|Билли Мередит|304x304 нүкте]]Бес жыл өте, «Манчестер Сити», бірінші дивизонда өнер көрсете бастады. Тағы бес жыл өте, [[1904 жыл|1904]] жылы, алғашы кубогын жеңіп алды — [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогы]]. Бұл жарыстың үздік ойыншысы болып — [[Билли Мередит]]<ref>{{cite news |first= |last= |title= FA Cup glory: 1904 |url=http://www.mcfc.co.uk/news/team-news/2013/may/fa-cup-glory-1904 |work=mcfc.co.uk |date=01.05.13 |accessdate=2013-11-14}}</ref>. [[File:ManCity1904.jpg|left|thumb|«Манчестер Сити», 1904 жылы, Англия Кубогының иегері|185x185px]]атанды. Өйткені ол финалдағы жалғыз голдың авторы.Бұл кубок оңай жолмен келмеді: [[1904 жыл|1904]] жылдың [[6 ақпан|6 ақпанында,]] 1/16 финалында «Сандерлендті» ауыр күшпен жеңді. Одан кейін, «Вулидж Арсеналды» екі доп айырмасымен жеңіп артта қалдырды. Содан соң қарсылас болып, «[[Мидлсбро]]» келді. Бірақ «Сити» бұл қарсыласымен тең ойын көрсетіп, 9 наурызда қайта ойнап 3:1 есебімен екінші ойында жеңе алды. Он күннен «Гудисон Паркта» «Уэнсдейді» қабылдап, 3:0 есебімен жеңді. Финалда «Болтон Уондерерспен» кездесіп, осылай кубок иегері атанған болатын. 1904/05 маусымында соңғы тур басталмай тұрып, «[[Ньюкасл Юнайтед]]пен<nowiki/>» бірдей ұпаймен жарысып тұрды. Бірақ соңғы турда «[[Астон Вилла]]ға<nowiki/>» жол беріп, үшінші орынға түсіп қалды. Ойыннан соң «Астон Вилла» ойыншысы Алек Ликтің айтуынша, Билли Мередит оған £10 төлеуін сұрған, одан соң Комитеттің шешімімен Билли Мередит кінәлі деп танылып, бір жылға ойыннан шектелді<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/wales/northeast/guides/halloffame/sport/billy_meredith.shtml|title=Billy Meredith|work=BBC North Wales Sport|date=18.06.09|accessdate=2012-06-03|archiveurl=http://www.webcitation.org/68hmJReM3|archivedate=2012-06-26}}</ref>. Байымдауынша, «Манчестер Сити» әр ойыншыға £4 төлеп отырған, және клубта бұл ісі үшін айыппұл алды. Билли Мередит кейін ақталып, өз пікірін білдірді:<blockquote>'''''«Манчестер Ситидің» құпиялығы неде? Бұны мен жәй ғана ереже бұзушылық деп санаймын, 4 фунт стерлингті бізде ешқандай ойыншы алмайды.»'''''</blockquote><blockquote>''© Билли Мередит''</blockquote>Қауымдастық клубқа тексеріс жүргізіп, клубтан қаржылай ереже бұзушылық тапты. «Манчестер Ситидің» бас бапкері Том Мейли өмір бойына футболдағы қызметтерден шеттетілді, ал «Ситиге» £900<ref>http://www.historicalkits.co.uk/Manchester_City/Manchester_City.htm</ref> көлемінде айыппұл салынды. Және де «Ситидің» бірдей 17 футболшысы [[1907 жыл|1907]] жылдың [[қаңтар]]ына дейін футболдан шеттетілді. Сосын, «Сити» айыппұлдан толықтай құтылу үшін өз ойыншыларын сатуға тура келді. Осы мүмкіндікті пайдаланып, «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» менеджері Эрнест Мангнэлл £500-ге Билли Мередитті және де онымен қоса Герберт Берджесс, Сэнди Тернбулл, Джимми Бэннистерді сатып алды. 1907/08 маусымында «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» осы ойыншылардың арқасында ел біріншілігін жеңіп алды. [[1920 жыл|1920]] жылы «Манчестер Сити» ойын алаңына Георг V қонақ болды. Бұл жағдай «Сити» ойын алаңын [[Лондон]]да орналаспаған, [[V Георг|Георг V]] қонақ болған алғашқы ойын алаңы болды. Осы жылы қарашада «Сити» үшін қайғылы оқиға болды, [[1920 жыл|1920]] жылы [[қараша]]да «Гайд Роудтың» басты трибунасы өртке оранып, құрып кетті. «Манчестер Сити» басшылары кейін жаңа ойын алаңын іздеуге көшті. Басында «[[Манчестер Юнайтед]]тің<nowiki/>» ойын алыңы «[[Олд Траффорд]]ты<nowiki/>» жалдап алғысы келді, бірақ «[[Манчестер Юнайтед|Юнайтед]]<nowiki/>» «[[Олд Траффорд]]<nowiki/>» үшін көптеген ақша сұрап, бұл ақшаны «Манчестер Ситидің» қалтасы көтермегендіктен жалға алудан бас тартты<ref>James, ''Manchester: The Greatest City'', p480</ref>. Кейін амал болмағандықтан, «Сити» өзінің ойын алаңында, жөнделіп ештеңеге жарамай тұрғанына қарамастан үш жыл бойы осы алаңда ойнауға тура келді.<ref>James, ''Manchester: The Greatest City'', p104</ref> 1923/24 жылдары «Сити» «[[Мейн Роуд]]<nowiki/>» алаңында ойнай бастады, ал «Гайд Роуд» алаңын бөлшектеп сатып жіберді.<ref>Clayton, ''Everything under the blue moon'', p107</ref>[[File:Sculpture of Bert Trautmann.jpg|thumb|331x331px|Берт Траутманнға арналған мүсін]] [[1926 жыл|1926]] жылы «Манчестер Сити» Англия Кубогінің жартылай финалына дейін барып, 5 ойында 31 гол соқты. Бірақ жартылай финалда «Болтон Уондерерстен» 1:0 есебімен жеңіліп, қалып қойды. Осы жылы «Сити» бірінші дивизонна ұшып кеткен болатын. Келесі жылы, жолы болып, екінші дивизонды бағындырып, бірінші дивизонға қайта оралды<ref>James, ''Manchester City — The Complete Record'', p. 116.</ref>. [[1930 жыл|1930]] жылы «Сити» көтеріле бастады. Бас бапкері болып, бұрынғы «Манчестер Юнайтедтің» бас бапкері Мэтт Басби болды. Қақпашысы Фрэнк Свифт, шабуылшылары Фрэд Тилсон және капитаны Сэм Коуэн болды. 1933 жылы клуб Англия Кубогінің финалына дейін барып, Эвертоннан 0:3 есебімен жеңіліп қалды. Бірақ бұған қарамастан, 1934 жылы «Сити» тағы да финалға шықты. Осы жолы қуанышқа орай, «Портсмут» клубын 2:1 есебімен жеңіп, кубок иегері атанды. 28 минутта гол жіберіп алғанына қарамастан, Тилсон екі гол соғып, команданы алға шығарып жеңіс сыйлады. Капитаны Сэм Коуэн Англия Кубогінің үш финалына да қатысқан алғашқы ойыншы болды<ref>James, ''The Official Manchester City Hall of Fame'', p. 153.</ref>. [[1937 жыл|1937]] жылы клуб тарихында алғаш рет Англия біріншілігінің чемпионы атанды. Бұл маусымда «Сити» 100-ден аса гол салды. Бірақ, келесі маусымда «Сити» бірінші дивизонмен қоштасты.<ref>http://www.rsssf.com/engpaul/FLA/1937-38.html</ref> «Манчестер Сити» екінші дивизионда тек бір рет ойнап жетісті, өйткені бұдан кейін Екінші Дүниежүзілік Соғыс басталғанына байланысты, футбол тоқтатылған болатын. Футбол жұмыс жасап бастағаннан кейін, «Ситиді» капитаны болған, Сэм Коуэн өз қолына алды. Ол бірінші матчын 3:0 есебімен жеңді, одан кейін клуб 19 ойын бойы жеңілмей келді. Бұның арқасында «Сити» Жоғарғы Лигага қайта оралды. Бірақ Сэм Коуэн, бизнес қызығушылықтарының кесірінен, жұмысынан босатылды. [[1949 жыл|1949]] жылы «Сити» неміс қақпашысы [[Берт Траутманн]]ды өз қатарына қосты<ref>James, ''The Official Manchester City Hall of Fame'', p76</ref>. Бұл футболшы англиялық клубқа қосылғаннан кейін, жергілікті тұрғындар нацисттік Германиямен байланысы бар деп митингке шықты<ref>'England really can go all the way' http://blogs.guardian.co.uk/worldcup06/2006/06/07/england_really_can_go_all_the.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060626171653/http://blogs.guardian.co.uk/worldcup06/2006/06/07/england_really_can_go_all_the.html |date=2006-06-26 }}</ref>. Бір жағынан өздерінің клубының қақпасын қорғағаны үшін қолдаса, бір жағынан нацисттік Германия өкілі болғандықтан күдіктенді.<ref>http://mcivta.com/players/old/trautmann.html</ref> [[2010 жыл|2010]] жылы<ref>Manchester City legend Bert Trautmann http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/news/2926741/Manchester-City-legend-Bert-Trautmann-Todays-Premiership-stars-couldnt-care-less.html</ref>:[[File:Don Revie statue.jpg|thumb|331x331px|Лидс қаласында орналасқан Дон Реви мүсіні]]<blockquote>'''''«Мен өз клубымды сүйемін, және қолдаймын.Мен «Ситидің бүкіл матчын қалдырмай көремін.Мен Англияға Германиямен ойнасада, жанкүйер боламын»'''''</blockquote><blockquote>''© Берт Траутманн''</blockquote> === ХХ ғасырдың ортасы === «Реви жоспарын» пайдаланып, «Сити» 50-інші жылдары аса қатты өнер көрсете алмады. Аса керемет өнер көрсетті деп, тек 1955 жылды айтуға болады. Өйткені бұл жылы Англия Кубогінің финалына шықты. Бірақ «Ньюкаслдан» 1:3 есебімен жеңіліс тапты. [[1956 жыл|1956]] жылдың [[5 мамыр]]ында 22 жылдан соң Англия Кубогын жеңіп алды. Жүз мың адам сыятын «Уэмблиде» «Манчестер Сити» «Бирмингем Ситимен» кездесіп, алғашқы голын 3-інші минутта салды, алғашқы голды Дон Реви салды. 12 минут өткен соң «Бирмингем» Ноэль Кинси көмегімен есепті теңестірді<ref>Birmingham soon behind but Kinsey quick to equalise Birmingham Mail 5 May 1 бет ;Final edition </ref>. «Сити» 62-інші минутта алға шықты, есеп 2:1. Голды салуға ат салысқандар болып, Кен Бернс, Бобби Джонстон және Джек Дайсон саналды<ref>{{cite book|last=James|first=Gary|title=Manchester&nbsp;– A Football History|publisher=James Ward|location=Halifax|year=2008|isbn=978-0-9558127-0-5|page=122}}</ref>. 64-інші минутта Берт Траутманнды мойынын ауыртып алғанына қарамастан, Дайсонға пас беріп, кейін Джонстон гол салып шабуыл иесі атанды<ref>{{cite book|last=Ward|first=Andrew|title=The Manchester City Story|publisher=Breedon|location=Derby|year=1984|isbn=0-907969-05-4|page=49}}</ref>. Осымен есеп 3:1 болып кубок иегерлері атанды.<ref>Rowlands, ''Trautmann: The Biography'', p. 179.</ref> «Манчестер Сити» кезеңі 60-70 жылдардың соңына қарай өркендей бастады. Бұл кездері команды Джо Мерсер қолға алды. Джо Мерсер команданы қолға алып Жоғарғы Лигага шығарған болатын. Мерсер «Сити» қатарына Джордж Хеслоп, Майк Саммерби, Колин Белл, Тони Бук, Фрэнсис Ли, жас Джо Корриган есімді ойыншыларды қосты. Бұл ойыншыларын команданы алға сүйреді. Кейін Мерсер, 34 жылдан кейінгі, [[1968 жыл|1968]] жылы, Джордж Бест есімді атақты шабуылшысы бар<ref>{{cite book|last=Goldstone|first=Phil|coauthors=Saffer, David|title=Manchester City Champions 1967/68|publisher=Tempus|location=Stroud|year=2005|isbn=978-0-7524-3611-1}}</ref> «Манчестер Юнайтедті» екі ұпай артта қалдырып, Англия чемпионы атанды. [[1969 жыл|1969]] жылдың [[26 сәуір]]інде Нил Янгтың голының арқасында «Лестер Ситиді» жеңіп, «Сити» тарихындағы төртінші Англия Кубогын жеңіп алды<ref>{{cite book|last=Penney|first=Ian|title=Blue Heaven: Manchester City's Greatest Games|publisher=Mainstream|location=Edinburgh|year=1996|isbn=1-85158-872-8}}</ref>. [[1970 жыл|1970]] жылдың [[7 наурыз]]ында «Сити» тарихында алғаш рет Футбол Лигасының Кубогін жеңіп алды, финалдық матчта Мерсердің «Ситиі» «Вест Бромвич Албионның» бір голына екі голмен жауап қайтарған болатын. Голдардың авторы: Майк Дойл және Глин Пардо.<ref>{{cite book|last=McOwan|first=Gavin|title=The Essential History of West Bromwich Albion|publisher=Headline|year=2002|isbn=0-7553-1146-9|page=261}}</ref> Сол жылы, «Сити» өте жоғарғы нәтиже көрсетіп Кубок Иегерлерінің Кубогын жеңіп алды. Венадағы финалда Польшаның клубы «Гурникті» 2:1 есебімен жеңді. «Сити» қатарынан голдарды Нил Янг және пенальтиден Фрэнсис Ли салған болатын<ref>''Paul Fitzpatrick.'' Lee Inspired by Vienna, The Guardian(30.04.70)</ref>. Джо Мерсер бұл ойыннан кейін<ref>''Paul Fitzpatrick.Mercer "happy", The Guardian(30.04.70)''</ref>: <blockquote>'''''«Нөсер жауын екінші таймда ойынды бұзды, бірақ біздің ойыншылар бұл кедергіге қарамастан керемет ойын көрсетіп, менің көңілімнен шықты»'''''</blockquote><blockquote>''© Джо Мерсер''</blockquote>Келесі жылы Джо Мерсер мен Мальколм Эллисон бірігіп тағы да, Кубок Иегерлерінің Кубогының жартылай финалына шықты. Бірақ «Ситидің» маңызды ойыншалыр жарақаттанып қалып, «Челсиден» 0:2 есебімен жеңіліп қалып, алдыңғы жылғы нәтижені қайталай алмады. Англия біріншілігінде «Сити» төртінші орында тұрып, соңына қарай алға жылжып, бас жүлдені иеленіп кетті. 1972 жылы, өкінішке орай, екі бапкердің арасы құлдилай бастады. Джо Мерсер «Ковентри Ситиді» жаттықтыруға кетіп қалды. Клуб президенті Питер Суолз<ref>Tossell, ''Big Mal'', p. 214.</ref>: <blockquote>'''''«Бізге Мальколм Эллисон мен Джо Мерсер арасындағы екеуін таңдау керек болды. Біз Мальколм Эллисонды таңдадық»'''''</blockquote><blockquote>''© Питер Суолз''</blockquote>Кейін Мальколм Эллисонде өз пікірін білдірді<ref>{{cite book|last=Penney|first=Ian|title=Manchester City: The Mercer-Allison Years|publisher=Breedon|year=2008|location=Derby|isbn=978-1-85983-608-8|page=176}}</ref>: <blockquote>'''''«Джо және мен керемет бапкерлік топ болдық. Мен ешқашан Джо Мерсермен бірге жұмыс атқарғаныма өкінген емеспін, және өкінбеймін де. Ол да осындай сезімде екенін білемін. Біз екеуміз керемет клубты құрдық. Мерсер-Эллисон атқарған жылдары «Сити» үшін ең керемет және есте қаларлықтай жылдар болады. Джоны тағы да өз орнында қалдырғанда, керемет болар еді. Ол да осылай айтатынына күмәнім жоқ.»'''''</blockquote><blockquote>''© Мальколм Эллисон''</blockquote>[[File:Joe Corrigan 20070922.jpg |thumb|284x284px|Джон Корриган, «Ситидің» көп жүлделі қақпашысы|солға]]Бірақ Мальколм Эллисон бапкерлік қызметте көп болмады. Өйткені ол 1972/73 жылдары «Ситиді» соңғы орындарда жетелеп жіберді. Клубы екінші дивизионға кетіп қалудан, тек жаңа бапкер Джонни Харт құтқарып қалды. Бірақ бұл бапкерде, өз жұмысында бола алмады. Маусым аяқтала сала бапкерлік орынды «Норвич Ситидің» бапкері Рон Саундерс басты. Бұл бапкердің көмегімен кубок жағында аса жақсы өнер көрсетсе, біріншілікте шамалы нәтиже көрсетті. Саундерсде өз орнында көп отыра алмады, 1974-1979 жылдар арасында «Ситидің» бұрынғы ойыншысы Тони Бук бапкерлік жағынан басқарды. Бук команданы алға шығарып, және сол нәтижені сақтап қалуды мақсат тұтты<ref>http://www.sporting-heroes.net/football-heroes/displayhero_club.asp?HeroID=36461</ref>. 1973/74 маусымының соңғы турында «Сити», біріншілікте қалу үшін тек жеңіс керек болған «Манчестер Юнайтедпен» кездесті. 1:0 есебімен «Манчестер Сити» жеңіп, ел біріншілігінен көршілес клубты екінші дивизионға шығарып салды. Жалғыз голдың авторы Денис Лоу, бұл матч ол үшін аса ауыр болды. Өйткені Лоу «Манчестер Юнайтед» қатарында 11 жыл ойын көрсетті, ол голды соққаннан кейін қуанбады және ойын алаңынан көңілсіз кетті. Бұл Лоу үшін мансабындағы ең соңғы матч болды<ref>http://www.mirrorfootball.co.uk/archive/Manchester-United-0-1-Manchester-City-article80249.html</ref>. Тони Бук кезінде «Манчестер Сити» жақсы команда болды. [[1976 жыл|1976]] жылдың 28 ақпанында «Ньюкасл» клубын 2:1 есебімен жеңіп, [[Лига Кубогы]] иегері атанса, [[1977 жыл|1977]] жылы «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульден]]<nowiki/>» бір ұпайға қалып қойып күміс жүлдеге ие болды. Және екі рет Лига Кубогының ширек-финалына барды, ал 1978/79 жылдары [[УЕФА]] Кубогының ширек-финалына дейін барды. 60-70 жылдардағы сәтті кезеңді 80-інші жылдардағы сәтті кезеңмен ауыстыруға болатыны сөзсіз. Мальколм Эллисон бапкерліктен босатылып, кейін қайтып келді. Бірақ Мальколмның кейінгі саясаты сәтсіз болды. Клубтан Эйс Хартфорд, [[Оуэн, Гари|Гари Оуэн]] и Питер Барнс сынды жұлдызды ойыншылар кетіп қалды. Кейін Стив Дейліді £1,5 миллион бағасына алып<ref>Тревор Фрэнсис: Погбаның бағасы бұл кезде, ойда жоқ еді. http://ukfootball.ru/transfers-1409.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120401231804/http://ukfootball.ru/transfers-1409.html |date=2012-04-01 }}</ref>, Англия біріншілігіндегі ең қымбат ойыншы атанды. Бірақ бұл «Ситиді» алға жетелей алмағандықтан, Эллисон 1980/81 маусымында қайтадан босатылды. Оның орнына Джон Бонд келді.<ref>http://www.guardian.co.uk/football/video/2009/sep/14/the-manager-football?intcmp=239</ref> [[Джон Бондтың]] көмегімен, «Сити» «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульды]]<nowiki/>» 3:1 есебімен жеңіп, ел біріншілігінде 10-ыншы орында аяқтады. Бондтың саясатымен, көптеген нәтижелі ойыншылар «Сити» қатарын толықтырды. Құрамда жас ойыншылар көбейді. Осы қарқынмен «Сити» Англия Кубогының финалына шықты<ref>http://www.mcfc.co.uk/News/Club-news/2010/April/This-week-in-City-history-060410 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120717104231/http://www.mcfc.co.uk/News/Club-news/2010/April/This-week-in-City-history-060410 |date=2012-07-17 }}</ref>, бірақ финалда «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэм]]<nowiki/>» «Ситиді» 3:2 есебімен жеңіп, басым түсті. Екі жылдан Бондта өз жұмысынан босатылды. Өйткені «Сити» ондыққа кіре алмады. Оның орнын Джон Бенсон басты. Джон Бенсон тек бірінші дивизионнан ұшып кетуі ғана есте қалды, бірінші дивизионның соңғы турында жеңіске жеткенде қалуы мүмкін еді. Тіпті тең нәтижеде «Ситиді» бірінші дивизионда қалдырар еді. Бірақ Джон Бенсон «Ситиді» тек жеңіліске ғана лайық екенін көрсетті. Кейін Бенсонның орнын [[Билли Макнилл]] басты. Бұл бапкер «Ситиді» бірінші дивизионға қайта әкелді. Бірақ 1985/86 жылдары бірінші дивизионнан ұшып кетуіне сәл қалды, және 1986/87 жылдардағы маусымды әлсіз бастады. Оны «Сити» басшылары орнынан босатып, оның орнына [[Джимми Фриззеллді]] шақырды. «Сити» сол маусымда соңынан екінші орын алып, қайта екінші дивизионға кетіп қалды. Кейін екінші дивизиондағы «Ситиді» [[Фриззелл]] басқармады, «Ситиді» Мел Макхин қайтадан бірінші дивизионға әкеліп, қарашада сэр Алекс Фергюсон басқарған «[[Манчестер Юнайтед]]ті<nowiki/>» 5:1<ref>http://www.mirrorfootball.co.uk/archive/Manchester-City-5-1-Manchester-United-special-unseen-pictures-of-David-Oldfield-Trevor-Morley-Gary-Pallister-and-Co-article374005.html</ref> есебімен ойсырата жеңді, бірақ бұған қарамастан басшылар Мел Макхинді орнынан босатты. сэр [[Алекс Фергюсон]] сол матчтан соң:<blockquote>'''''«Бұл менің бапкерлік мансабымдағы ең ұятты есеп болды»'''''<ref>Manchester Derby Special: Sportsmail takes City and United on a trip down memory lane<nowiki/>http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-1175519/MANCHESTER-DERBY-SPECIAL-Sportsmail-takes-City-United-trip-memory-lane.html</ref></blockquote><blockquote>''© сэр Алекс Фергюсон''</blockquote>[[File:Franny Lee.jpg|thumb|314x314px|Фрэнсис Ли — «Ситидің» аңыз ойыншысы]][[1989 жыл|1989]] жылдың [[қараша]]сымен [[1990 жыл|1990]] жылдың [[қараша]]сы арасында «Ситиді» Ховард Кендалл басқарды. Бұл бапкер команданы алға жетелей алды. Ховард Кендалл «Эвертонға» кетіп қалды. Ол кеткеннен кейін ойыншы-бапкер Питер Рид бапкер болды. Ридтің екі маусымында «Сити» бесінші орыннан не төмен, не жоғары аяқтай алмады. Ал 1992/93 жылдарда тоғызыншы орынға түсіп қалып, [[Питер Рид]] орнынан кетті. Оның орнына [[Брайан Хортон]] келді. Ол «Ситимен» 16-ыншы орынға түсіп қалды [[1994 жыл|1994]] жылы «Сити» , сәтсіз ойындарға қарамастан Хортонды команданың бапкері қылып қалдырды, бірақ 1994/95 маусымында 17 орын шынымен басшылардың көңілінен шықпады, және оны орнынан босатуға тура келді. Оның орнын «[[Саутгемптон]]<nowiki/>» клубының бұрынғы бапкері Алан Болл басты. Ол құрамды жасартқысы келіп, реформа өткізді. Құрамға [[Георгий Кинкладзе]] келіп, құрам жасара бастады. Бірақ 1995/96 жылдары «Сити» қайтадан бірінші дивизионға кетіп қалып, Болл орнынан босатылды. Стив Коппелл жаңа бапкер болып уақытша тағайындалды. Кейін клуб бапкері болып, [[Фил Нил]] тағайындалды. Бірақ ол 10 ойынның 7-еуінде жеңіліс тауып, «Ситиді» кестенің ортасына апарып тастады, кейін орнынан босатылды, орнына Джо Ройл келіп «Ситиді» екінші дивизионға кетіп қалудан құтқара алмай, екінші дивизионға кетіп қалды. Кейін Ройлдың сөзінде<ref>Маусым нәтижесі туралы. "Манчестер Сити" http://fapl.ru/posts/9353/ </ref>:<blockquote>'''''«Ситиде жақсы-жақсы ойыншыларды алатын аса көп ақша болмады, сондықтан кәрі футболшылармен тегін агенттерді алу керек болды»'''''</blockquote><blockquote>''© Джо Ройл''</blockquote>«Ситидің» құлдырау кезеңінде президенттік мансапты [[Дэвид Бернстайн]] басты. Жаңа президент келгеннен кейін «Сити» 1998/99 жылдарынан кейін бірінші дивизионға қайта оралды. Келесі маусымда клуб Премьер-Лигаға келді. [[2000 жыл|2000]] жылдың жазында клуб қатарына жартылай қорғаушы Альф-Инге Холланд және Джор, қыста қатарға Ричард Данн мен Даррен Хакербиде қосылды. Шотландтық «Рейнджерстен<nowiki/>» Андрей Канчельскис жалға алынды. [[2001 жыл|2001]] жылдың [[21 сәуір]]інде жанкүйерлер көтеріліп Джо Ройлды орнынан босатты<ref>Anger at Royle departure, BBC Sport, 21.05.01 2011-09-11 http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/1342563.stm </ref>. Үш күннен кейін Англия ұлттық құрамасының бұрынғы бапкері Кевин Киган «Ситидің» жаңа бапкері болып тағайындалды. === XXI ғасырдың басы === [[File:Thaksin DOD 20050915 (crop).jpg|thumb|278x278px|Таксин Чиннават, «Ситидің» алғашқы азиаттық басшысы]] [[2002 жыл|2002]] жылы «Манчестер Сити» Премьер-Лигаға қайта оралды. Маусым басында клуб көптеген жақсы ойыншыларды алды. «Қалалықтар» қатарын [[Петер Шмейхель]]<ref>Man City snap up Schmeichel, bbc.co.uk, 13.04.02, 2013-11-19 http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/a/aston_villa/1926287.stm </ref> толықтыра бастады, одан соң қорғаушылар [[Сильвен Дистен]] мен [[Давид Соммей]] келді. Марк-Вивьен Фоэмен<ref>Africa: Cameroon's Foe Joins Manchester City, allafrica.com, 2013-11-19 http://allafrica.com/stories/200206200061.html </ref> қоса, Висенте Матиас Вуосода<ref>Man City seal Vuoso deal http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/m/man_city/2027491.stm </ref> клуб қатарын толықтырды. Кейінірек «Пари Сен-Жермен» клубынан £17,5 миллион бағасына Николья Анелькада<ref>Manchester City officialise le transfert d'Anelka http://www.sport.fr/football/manchester-city-officialise-le-transfert-d-anelka-22393.shtm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610193926/http://www.sport.fr/football/manchester-city-officialise-le-transfert-d-anelka-22393.shtm |date=2015-06-10 }}</ref> келді. Қыстық трансферде — шабуылшы [[Робби Фаулер]]де қатарды толықтырды. Маусым нәтижесі бойынша, «Манчестер Сити» Премьер-Лигада тоғызыншы орын алып, 24 жылдан бері алғаш рет [[УЕФА Кубогы (кубок)|УЕФА Кубогының]] квалификациялық жарыс кезеңіне шықты. [[2003 жыл|2003]] жыл «Манчестер Сити» үшін «Мейн Роудтағы» соңғы ойын болды, өйткені олар — «[[Сити оф Манчестер]]<nowiki/>» деп аталатын 48 мың көрермендік жаңа ойын алаңына көшті. [[2007 жыл|2007]] жылы UK Sports Investments арқылы тайландты отбасынан шыққан бизнесмен Таиландтық бұрынгы премьер-министрі [[Таксин Чиннават]] $43 миллионға клубты сатып алды. Және ол клубты көркейтуге уәде берген болатын<ref>Таксин Чинават: «Келесі жылы "Манчестер Сити" ЧЛ-да ойнайтын болады» 21.03.08 http://www.voon.ru/news/75778 </ref>:<blockquote>'''''«Ең бірінші мақсат — ондыққа кіру, екіншісі — алтылыққа, ал үшінші мақсатымыз — [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасы]] үшін таласамыз»'''''</blockquote><blockquote>''© Таксин Чиннават''</blockquote>Жаңа басшылар «клубқа көптеген өзгерістер» енгізуді бастады. Ең алғашқы өзгеріс, [[2007 жыл|2007]] жылдың [[6 шілде]]сінде атақты швед бапкері [[Свен-Ёран Эрикссон]]мен үш жылға келісім-шартқа келді, және де ойыншылар Ведран Чорлукамен, Хавьер Гарридомен және Мартин Петров, Элано, Бенджани Мварувари, Валерия Божиновтармен келісім-шартқа келді. Бұл маусымда манчестерлік дербидің екеуінде де жеңіске жетті, бірақ соңғы турда «[[Мидлсбро]]ға<nowiki/>» 8:1 есебімен ойсырата жеңіліп, тоғызыншы орынға жайғасты. [[2008 жыл|2008]] жылдың [[2 маусым]]ында шведтік бапкерді жұмысынан босатты<ref>Эрикссон жұмысынан босатылды 02.06.08, futbol-1960.ru http://futbol-1960.ru/england/news/36074.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080604110946/http://futbol-1960.ru/england/news/36074.html |date=2008-06-04 }}</ref>. Оның орнына уэльстік бапкер [[Марк Хьюз]]ды<ref>"Манчестер Ситидің" жаңа бапкері Марк Хьюз болды, 05.06.08 http://www.belta.by/ru/all_news/sport/i_231625.html </ref> қойды. [[2008 жыл|2008]] жылы «Манчестер Ситиді» сату жөніндегі, үш апталық Дубайда өткен келісімнен кейін, қаржылай көмек беретін [[Біріккен Араб Әмірліктері|БАӘ-лық]] топ Abu Dhabi United Group (ADUG), және оның басшысы [[Мансур ибн Зайд Аль Нахайян]] Чиннаваттан 90%-дық акциясын сатып алды, бір жылдан кейінде 10%-ын сатып алып, тәуелсіз басшысы атанды. Клубты сатып ала, алға мақсат қойды. Мақсаты — алпауыт клубтардың қатарына кіру болатын. Кейін Шейх Мансур айтуынша<ref>«Шейх Сити», 03.08.2010, chelsearus.com http://chelsearus.com/1820-shejx-siti.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121060349/http://chelsearus.com/1820-shejx-siti.html |date=2010-11-21 }}</ref>:<blockquote>'''''«Челси және Барселона секілді клубтармен бірдей болу үшін, құрамдағы 22 ойыншыны жаңарту керек. Ақша — мәселе емес. Бастысы, менің командамда 22 ойыншының барлығы жұлдызды ойыншы болуы керек, ал клуб онжылдықта алпауыт клубқа айналады»'''''</blockquote><blockquote>''© Шейх Мансур''</blockquote>Жаздық трансферде көптеген жақсы ойыншылар алынды. [[Пабло Сабалета]], [[Венсан Компани]], [[Таль Бен-Хаим]] және Глаубер секілді ойыншылар алынды, кейін «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» [[Шон Райт-Филипс]] қайта оралды. Мәскеулік [[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА-дан]] £18 миллион бағасына бразилиялық шабуылшы Жо<ref>Жо "Манчестер Ситиге" келді, 02.07.2008, rusfootball.info http://www.rusfootball.info/rss/1146040509-zho-pereshel-v-manchester-siti-za-18-mln.-funtov.html </ref> келді. Қыстық трансферде нәтижелі қақпашы Шей Гивен келді және жас қақпашы Гуннар Нильсен, қорғаушы Уэйн Бридж, нәтижелі ойыншы Найджел де Йонг, екі шабуылшы — Крейг Беллами мен [[Робиньо]] қатарды толықтырды. [[Робиньо]] — «[[Реал Мадрид]]тен<nowiki/>» £32, 5 миллион бағасына келіп<ref>Робиньо "Манчестер Ситиге" келді. 02.09.2008 http://news.bigmir.net/sport/46780?bm_lang=ua</ref>, «Манчестер Сити» тарихындағы ең қымбат ойыншы атанды. Бұл маусымда, алдыңғы маусымға қарағанда «Сити» жақсы нәтиже көрсетті — 10-ыншы орын. [[2009 жыл|2009]] жылы Марк Хьюз орнына басқа бапкер келеді деген жалған ақпараттар көп болды. Бірақ 2009/10 жылдардағы маусымды уэльстік бапкермен басталды. «Сити» өзінің трансферлік саясатын жалғастыра кетті. Жазда «[[Астон Вилла]]<nowiki/>» клубынан [[Стюарт Тейлор]] атты қақпашы келді, содан соң жартылай қорғаушы [[Гарет Барри,]] «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>» футбол клубынан [[Силвиньо]], «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналдан]]<nowiki/>» [[Коло Туре]] мен Эммануэль Адебайор, «Эвертоннан» £24 миллион бағасына орталық қорғаушы Джолеон Лескотт, «[[Манчестер Юнайтед]]тен<nowiki/>» [[Карлос Тевес]], «[[Блэкберн Роверс]]<nowiki/>» клубынан Роке Санта Круз келіп, «Манчестер Сити» ойыншылар қатары толықты. [[2009 жыл|2009]] жылдың [[19 желтоқсан]]ында Марк Хьюз сәтсіз нәтижелері үшін бапкерлік қызметті босатты. Кейін Марк Хьюз өзінің бұл шешімге разы<ref>Марк Хьюз "Манчестер Ситидің" өткізіп жүрген саясатына разы емес, 20.12.09 http://www.dynamomania.com/news/98219-mark-hyuz-nedovolen-politikoy-rukovodstva-manchester-siti </ref> емес екенін білдірді:<blockquote>'''''«Сандерлендпен кейінгі ойында, маған келісім-шарт ерте ажырады деп айтты. Маған БАҚ-та бұл туралы ескертпеді, мен бұндай шешімді мүлде күткен жоқпын. Көп ұзамай, жаңа бапкерде табыла қойды, бұл, менің кетуім маусым басында шешілгенін білдіріп отыр. Мен маусым басталмай тұрып, клуб басшысымен кездестім, және біз бірге мақсат қойдық — ел біріншілігінде алтыншы орын алу немесе 70 ұпай жинау. Бұны мақсат тұтуды мен ойыншыларға да айтып қойғанмын. Әрине, Манчестер Сити сабында әркім көбірек жақсы нәтиже көрсетіп, ел біріншілігін менімен бірге алғысы келіп, тура жолға түстік, бірақ күтпеген жерден мені жұмысымнан босатты»'''''</blockquote><blockquote>''© Марк Хьюз''</blockquote>Кейін бұған «Сити» президенті әл-Мүбарәк жауап қайтарды:<blockquote>'''''«Соңғы он бір ойында бар болғаны екі-ақ жеңіс. Бұл «Манчестер Сити» клубы үшін өте жеткіліксіз. Шейх Мансур мен басшылар кеңесі, алға деген ұмтылыс және ынтаны көріп тұрған жоқ.»'''''</blockquote><blockquote>''© Халдун әл-Мүбарәк''</blockquote>[[File:Roberto Mancini RED BULL STADIUM JERSEY NY.jpg |thumb|230x230px|Роберто Манчини мен Брайан Кидд — «Ситидің» қазіргі деңгейіне жол ашқандар|солға]]Марк Хьюз орнына итальяндық маман [[Роберто Манчини]] келді<ref>«Манчестер Сити» Хьюзды жіберіп, Манчиниды бапкер қылды. 19.12.09 http://www.sports.ru/football/56836797.html </ref>.Және оның ассистенті болып [[Брайан Кидд]] тағайындалды. Қыста «Сити» ойыншылар қатарына [[Патрик Вьейра|Патрик Виейра]] мен жас ойыншы [[Адам Джонсон]] қосылды. [[Роберто Манчини|Манчинидың]] арқасында «Манчестер Сити» бесінші орын алып, [[УЕФА Еуропа Лигасы|Еуропа Лигасына]] жолдама алды. [[2010 жыл|2010]] жылы жазда «Манчестер Сити» трансфер прессасының бас жұлдызы болды.«Сити» қатарын Александр Коларов(£20 миллион бағасына), Жером Боатенг(£11 миллион бағасына), Яя Туре(£26,4 миллион бағасына), Джеймс Милнер(£19,3 миллион бағасына), Давид Сильва(£25,3 миллион бағасына) және сол кездердің нәтижелі шабуылшыларының бірі болған Марио Балотелли(£26 миллион бағасына) келіп қатар толықты. «Сити» осы жылы өзінің қорғаушысы Силвиньомен қоштасты, өйткені ол өзінің ойыншы мансабын аяқтады. Және Хавьером Гарридо, жартылай қорғаушылар Мартин Петров және де [[Стивен Айрленд]], шабуылшылар Бенджани Мварувари, «[[Милан (футбол клубы)|Миланға]]<nowiki/>» кеткен Робиньо атты ойыншыларымен қош айтысты. «Манчестер Сити» қыстық трансферлік терезеде көптеген футболшыны жалға жіберуі керек болды. Бұлардың қатарынад: Роке Санта Крус, Давид Гонсалес, Уэйн Бридж және Эммануэль Адебайор, «[[Реал Мадрид]]<nowiki/>» клубына кетті. «Манчестер Сити» жағдайы күрт күшейе түсті. Қыста «қалалықтар» [[Босния және Герцеговина|Босния және Герецеговинаның]] нәтижелі шабуылшысы [[Эдин Джеко]]мен келісім-шартқа келді(£27 миллион бағасына). Жаңағы трансферлердің барлық бағасын қоса түскенде, шейх Мансур £1 миллиард көлемінде қаржы жіберген(бапкер мен ойыншылардың жалақысын қосқанда).<ref>Ман. Сити: миллиард үшін, 09.01.11 http://football.ua/england/news/117983.html </ref> [[2011 жыл|2011]] жылдың [[17 наурыз]]ында «Манчестер Сити» [[УЕФА Еуропа Лигасы|Еуропа Лигасының]] 1/8 финалында [[Динамо (футбол клубы, Киев)|киевтік Динамоға]] жол берді (қонақта 0:2 ұтылып, өз алаңында 0:1 ұтылып). [[11 мамыр]]да «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэм]]<nowiki/>» клубын минималды есеппен жеңіп 1968/99 жылдардан бері алғаш рет УЕФА Чемпиондар Лигасына жолдама алды. «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэммен]]<nowiki/>» өткен ойыннан кейін [[Манчини]]:<blockquote>'''''«Бүкіл команданы жеңіспен құттықтаймын. Осы маусымда жақсы өнер көрсеттік деп ойлаймын. Алдымызда әлі екі ойын бар, және бұл Ситиді үшінші орынға апарады деп үміттенемін. Бұл мен үшін ең маңызды да әсерлі сәттердің бірі. Біз бұл маусымда көп еңбек еттік және мен Манчестер Сити жанкүйерлерін құттықтаймын. Мүмкін емес ешнәрсе жоқ, және біз Арсенал клубын артта қалдырамыз деп үміттенемін»'''''</blockquote><blockquote>''© Роберто Манчини''</blockquote>Сонан соң, Манчинидің арманы орындалған болатын. «Сити» екі ойында алты ұпай алып, 22 мамыр күні «Манчестер Сити» Англия Премьер-Лигасында күміс жүлдегер атанған, лондондық «[[Челси (футбол клубы)|Челсимен»]] бірдей ұпай жинады, бірақта голдар айырмашылығымен «Манчестер Сити» үшінші орынға жайғасты. Және бұл нәтиже квалификациялық жарыссыз, тікелей УЕФА Чемпиондар Лигасының топтық кезеңіне жолдама алды. Бұл жүлдемен қоса, ең үздік бомбардир атанған «Сити» ойыншысы [[Карлос Тевес]] «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» шабуылшысы [[Димитр Бербатов]]пен бірдей атанды. «Манчестер Сити» қақпашысы — [[Джо Харт]], «[[Алтын қолғап]]<nowiki/>» атағын жеңіп алды. Англия қақпашысы 17 ойын өз қақпасына гол жібермеген. «Манчестер Сити» үшін сол кезде Англия Кубогын «[[Сток Сити]]ден<nowiki/>» жеңіп алу үлкен нәтиже болды. Бұл жүлдені 1976 жылдан бері алғаш рет жеңіп отыр. [[Роберто Манчини]] ойыннан кейін:<blockquote>'''''«Тек бірнәрсе айта аламын, мен өз жанкүйерлерім үшін ризамын. Көп жылдар бері, бұл кубокты жеңе алмай келдік. Біз бүгін жақсы қорғандық деп айта алмаймын. Бізге әлі де күшею қажет, бірақ бұған қарамастан, біз өте бақыттымыз. Біз Манчестер Ситидың жаңа тарихын бастадық. Бұл әлі басы ғана»'''''</blockquote><blockquote>''© Роберто Манчини''</blockquote>2010/11 маусымы аяқталғаннан кейін [[Роберто Манчини]] [[Біріккен Араб Әмірліктері|БАӘ-де]] клуб басшысы Халдун әл-Мүбәрәкпен кездесті. Кездесуде итальяндық маман мен араб бизнесмені арасында, бюджетке көп қаржы бөлінетіні шешілді. [[2011 жыл|2011]] жылы жазда екі атақты ойыншы «Сити» қатарына қосылды. Бұлар — [[Самир Насри]] және [[Серхио Агуэро]]. [[Серхио Агуэро]] — «Манчестер Ситиге» £38 миллион бағасына келіп, «Сити» тарихындағы ең қымбат ойыншы атанды. Бұлармен қоса «Сити» сабына, [[Гаэль Клиши]] мен [[Стефан Савич|Стеван Савич]] және [[Оуэн Харгривз]]те қосылды, румындық қақпашы Костел Пантилимион «[[Тимишоара]]<nowiki/>» клубына жалға алынды, бірақ кейіннен толықтай сатып алынды. Сол жылы командадан, Патрик Виейра ойыншы мансабын аяқтап, кейін клуб штабына кірді. [[2013 жыл|2013]] жылдың [[мамыр]]ында «Манчестер Сити» жас ойыншыларының командасын басқара бастады. Эммануэль Адебайор қайта басқа клубқа жалға кетті. Және де Шей Гивен, Жо, Крейг Беллами, Шон Райт-Филипс, [[Жером Боатенг]], [[Фелипе Кайседо]] және тағы да басқа жас футболшылар клубтан кетті. [[2011 жыл|2011]] жылдың [[шілде]]сінде, клубтың ресми демеушісі [[Etihad Airways]] шешімімен «Сити оф Манчестер» атауы «[[Этихад Стэдиум]]<nowiki/>» деп өзгертілді. Etihad Airways пен «Манчестер Сити» он жылға серіктестік келісім-шартқа қол қойылды. Бұдан басқа Etihad Airways таңбасы, «Сити» жарнамаларында, ойын алаңының сыртында, шығыс Манчестерге Etihad Campus дүкенін салуға, және клуб жейдесінде белгіленетін болады. Кейбір мағлұматтарға сүйенсек, ойын алаңының атауын өзгерту £120 миллион бағасына шаққан. «[[Этихад Стэдиум]]<nowiki/>дегі» алғашқы матчта «Сити» өзінің көршілесі «Манчестер Юнайтедпен» кездесіп, бірінші таймда 2:0 есебімен жеңіп келіп, кейін 2:3 есебімен жеңіліп қалды. Бірақ «Сити» Премьер-Лигада сәтті бастады. 14 ойында 12 рет жеңіске жетіп, қалған екі «[[Фулхэм (футбол клубы)|Фулхэм]]<nowiki/>» мен «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]<nowiki/>» клубтарымен тең ойнады. 9 турда «Манчестер Сити» өзінің көршілестері «Манчестер Юнайтедті 6:1<ref>"МЮ" өзінің көршілесінен алты гол өткізіп алды. 23.10.11 http://www.lenta.ru/news/2011/10/23/mucity/ </ref> есебімен ойсырата жеңіп, «Сити» үшін «Олд Траффордтағы» 56 жылдан бергі алғашқы ірі есепті тіркеді.<ref>"Манчестер Сити" "Олд Траффордта" соңғы 56 жылда алғаш рет ірі есеппен жеңді. 23.10.11 http://news.sport-express.ru/2011-10-23/470932/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111025202348/http://news.sport-express.ru/2011-10-23/470932/ |date=2011-10-25 }}</ref> Ойсырата жеңген ойыннан кейін [[Роберто Манчини]]:<blockquote>'''''«Маусым өте ұзақ, және біз әрбір үш күн сайын ойын көрсетеміз, сондықтан әрбір ойын бара-бара қиындай бастайды. Біз Тоттенхэм және Болтон клубтарына қарсы жақсы нәтиже көрсеттік, бірақ мен бұл ойынды аса ерекше деп белгілеймін — біз Манчестер Юнайтед атты алпауыт клубты жеңдік. Бірақ біз бұл ойында тек үш ұпай алдық қой — ал алты голға келсек, бізге сол алты гол үшін ешкім алты ұпай бермейді. Бұл жәй ғана ойын, және мен, Манчестер Юнайтед әлі де бізден мықтырақ деп ойлаймын. Біз олардан мықты болуымыз үшін, Премьер-Лиганы жеңіп алуымыз керек. Сонда ғана барлығы өзгере бастайды деп сенемін, бірақ әзірше Манчестер Юнайтед бізден әлдеқайда мықтырақ. Әрине, мен Манчестер Юнайтед клубын ойсырата жеңгенімізге қуаныштымын. Барлық команда Олд Траффордта жеңе бермейді, сондықтан бұл ойын біз үшін маңызды да есте қалатын ойын — бастысы ірі нәтиже емес, бастысы біз олардың алаңында жеңіс таптық. Бұл матч жанкүйерлеріміз үшін тарихи матч. Голдар тек біздің алға шығуымызға және лигада көмек көрсете алады. Мен үш ұпайды алғанымызға қуаныштымын, бірақ, бізге әлдеқайда мықтырақ болуымыз үшін, және кестенің алғашқы орындарында қалуымыз үшін, бізге тынбай еңбек етуіміз керек, сонда ғана біз күшейе түсеміз»'''''</blockquote><blockquote>''© Роберто Манчини''</blockquote> [[Сурет:ManchesterCityFC League Performance.svg|нобай|409x409 нүкте|Футбол лигасындағы «'''Ситидің'''» жыл сайынғы орындарының кестесі]] «Сити» үшін алғашқы жеңіліс он бесінші турда тіркелді. [[2011 жыл|2011]] жылдың [[12 желтоқсан]]ында [[Андре Виллаш-Боаш]]тың командасы «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» 1:2 есебімен жеңіліп қалды. Бірінші голды екінші минутта Марио Балотелли салғанымен, кейін «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» екі голмен жауап қайтарып «Ситиден» басым түсті.<ref>"Челси" чемпиондық таласта. 13.12.11 http://football.sport-express.ru/reviews/18460/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120107222207/http://football.sport-express.ru/reviews/18460 |date=2012-01-07 }}</ref> «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» жеңілгеннен кейін, «Сити» УЕФА Чемпиондар Лигасында сәтсіздікке ұшырады. Топтық кезеңінде «[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]<nowiki/>» клубын 2:0 есебімен жеңгенімен<ref>"Сити" плей-офф құлттанған есігінің қасында. 07.12.11 http://ru.uefa.com/uefachampionsleague/season=2012/matches/round=2000263/match=2007657/postmatch/report/index.html </ref>, «Сити» «Бавария» мен «[[Наполи]]ден<nowiki/>» кейін үшінші орынға ие болып, регламент бойынша, [[УЕФА Еуропа Лигасы|Еуропа Лигасына]] кетіп қалды. Еуропа Лигасының 1/16 финалында, португалиялық «[[Порту (футбол клубы)|Портумен]]<nowiki/>» кездесіп, қонақта 2:1 есебімен жеңіп, ал өз алаңында 4:0 есебімен артта қалдырды. Кейін, 1/8 финалда басқа португалиялық клуб «[[Спортинг Лиссабон|Спортингпен]]<nowiki/>» кездесіп, қонақта 0:1<ref>"Сити" үшін жаман хабар. 08.03.12 http://ru.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2012/matches/round=2000274/match=2007453/postmatch/report/index.html </ref> есебімен жеңілді. Ал, өз алаңында 3:2 есебімен жеңгенімен келесі кезеңге өте алмады. Өйткені, ереже бойынша, өз алаңында гол өткізбеген клуб қана келесі кезеңге жолдама ала алады. Ойыннан кейін «[[Спортинг Лиссабон|Спортинг]]<nowiki/>» бас бапкері [[Са Пинту]] айтуынан<ref>Са Пинту: "Спортинг" жақсы үмітпен жеңді. 16.03.12 http://www.championat.com/football/news-1117932-sa-pintu-sporting-pobedil-blagodarja-igrovoj-discipline-i-vere-v-uspekh.html </ref>:<blockquote>'''''«Манчестер Сити құрамы өте мықты, бұл клубтың әрбір ойыншысы нәтижелі болып келеді. Бірақ Спортинг үлкен сенім мен және тынбай еңбек еткеніне орай жеңіске жетіп, келесі кезеңге өтті.»'''''</blockquote><blockquote>''© Са Пинту''</blockquote>[[File:Aguero sending photos - Premier League parade 2011-12.jpg|thumb|314x314px|Серхио Агуэро, 2011/12-дегі чемпиондығында]] Ел кубоктарында, «Сити» жақсы нәтиже көрсете алмады. Бірінші кубокта, 1/32 финалында өзінің көршілестері «[[Манчестер Юнайтед]]тен<nowiki/>» 3:2 есебімен жеңіліп, ары қарай жалғастыра алмады<ref>"Манчестер Юнайтед" "Манчестер Ситиді" Англия Кубогынан теуіп шығарды. 09.01.12 http://www.topnews.ru/news_id_47499.html </ref>. Ал екінші кубокта, әрине, Лига Кубогында, жартылай финалға дейін барып, «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]<nowiki/>» футбол клубынан өте алмады(қонақта 0:1 есебімен жеңілсе, өз алаңында 2:2 есебімен тең нәтиже көрсетті). Ал Премьер-Лигада ұзақ уақыт бойы алғашқы орынды бермей келе жатты, бірақ кейін «[[Суонси Сити]]ден<nowiki/>» минималды есеппен жеңіліп, «[[Манчестер Юнайтед]]ті<nowiki/>» алдына жіберіп алды. Келесі турда «[[Челси (футбол клубы)|Челсиге]]<nowiki/>» қарсы ойында 2:1 есебімен жеңді. Кейін «Сити», «Сток Сити» және «Сандерленд» клубтарымен тең ойын көрсетті, ал 8 сәуірде лондондық «Арсеналға» 0:1 есебімен есе жіберіп алды. Бұл сәтсіздіктерден кейін «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» 8 ұпаймен алға ұзап кеткен болатын. Бірақ «Сити», қуанышқа орай, алты ойын қатарынан жеңіске жетті, ішінде алғашқы орында тұрған «[[Манчестер Юнайтед]]те<nowiki/>» болды. Соңғы турға келгенде «Манчестер Сити», өзінің көршілес клубынан екі ұпай алға ұзады.Соңғы ойын «Куинз Парк Рейнджерске» қарсы ойын болатын. Бұл ойынның бірінші таймында «Сити» 1:2 есебімен жеңіліп жатты. Бірақ соңғы минуттардағы, [[Эдин Джеко]] мен [[Серхио Агуэро]] салған голдар, тарихты шыр айналдырды. Бұл голдардан кейн «Сити» «Куинз Парк Рейнджерстен» 1:2 жеңіліп жатып, 3:2 есебімен алға шығып кетіп, бұны қоя тұрғанда кесте «Манчестер Юнайтедті» артта қалдырып 89 ұпаймен, 44 жылдан бергі алғашқы Англия біріншілігін жеңіп алды. Үздік ойыншы болып — [[Венсан Компани]] атанды. Клуб басшысы Халдун әл-Мүбәрәк кейіннен, өз пікірін білдірді<ref>Халдун әл-Мубарак: Ескі "Манчестер Сити" ежелде қалды. 15.05.12 http://terrikon.com/posts/119489 </ref>:[[File:Vincent Kompany holds up the Premier League trophy 2012.jpg|thumb|315x315px|Команда капитаны Венсан Компани АПЛ кубогымен]]<blockquote>'''''«Жанкүйерлер бұл сәтті 44 жыл күтті, міне, 44 жылдан кейін алғашқы ел біріншілігінің чемпионы болдық, клуб кезінде жүлдесіз болды, жүлдеге қол жеткізе алмай жүрді. Кезіндегі «Сити» дымға қауқарсыз болған болатын. Енді бұл қауқарсыз «Ситиді» ұмытайық, бұрынғы нәрсе өтті де кетті. Енді көзімізді ашып, жаңа тарихтың бетін жазып бастайық. Бұл жүлде соңғы емес, әлі біз көптеген шыңдарды, бірге бағындыратын боламыз'''''</blockquote><blockquote>''© Халдун әл-Мүбәрәк''</blockquote>[[2012 жыл|2012]] жылдың басында [[Роберто Манчини]] «Манчестер Сити» клубымен, бес жылға келісім-шартқа отырғаны белгілі болды. Кейіннен, бұл итальяндық маманның жалақысы да белгілі. Жылдық жалақысы £7 миллионды құрады. Бұның алдында, [[Роберто Манчини]] Ресей футбол құрамасының бапкері болуы мүмкін деген ақпараттар да шықты. [[2012 жыл|2012]] жылдың [[мамыр]] айында, уэльстік [[Гарет Бейл]]ді және белгиялық футболды [[Эден Азар]]ды, сонымен қатар Премьер-Лиганың [[Футболдан Англия чемпионаты 2011/2012|2011/12 маусымында]], лондондық «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]<nowiki/>» сабында үздік бомбардир атанған [[Робин ван Перси]]ді өз қатарларына қосу мүмкін болған. Бірақ, [[Гарет Бейл]] «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэм]]<nowiki/>» клубымен келісім-шартын ұзартса, [[Эден Азар]] «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» сабына қосылды, ал [[Робин ван Перси]], өзінің көршілестері «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» клубына қосылған болатын. «Манчестер Сити» бұлардың орнына, қақпашы [[Ричард Райт]]ты өз қатарларына қосты. Және де бұнымес қоса, қорғаушы Матия Настасич пен Майконды, «[[Бенфика]]<nowiki/>» клубының қорғаушысы [[Хави Гарсия]]ны, «[[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]]<nowiki/>» клубынан Джек Родуэллді, «Суонсидің» шабуылшысы Скотт Синклерді өз саптарына қоса алды. «Барселона» футбол клубының бұрынғы топ-менеджері Феррано Сориано, «Ситидің» директоры болды. Клуб қатарынан, Грег Каннингем, Стефан Савич, Ахмед Бенали, Гай Ассулин, Владимир Вайсс, Адам Джонсон, Найджел де Йонг және де Эммануэль Адебайор басқа клубқа кетті, ал Уэйн Бридж, Дедрик Боята, Мұхаммед Әбу, Омар Элабделлауи, Гарри Банн және Роке Санта Круз жалға кетті. Стюарт Тейлор мен Оуэн Харгривз тегін агент атанды. [[2012 жыл|2012]] жылдың [[12 тамыз]]ында, «Манчестер Сити» «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» клубын 3:2 есебімен ұтып, Англия Суперкубогын жеңіп алды. Бірінші болып, голды «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» қатарынан [[Фернандо Торрес]] салып, командасын алға шығарса, екінші таймда «Сити» қатарынан [[Яя Туре]], [[Карлос Тевес]] және [[Самир Насри]] көзге көрініп команданы 3:1 есебімен алға шығара алды, ойын соңына қарай «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» есепті қысқарта алды, бірақ соңы жеңіс «Сити» қарамағында қалып, «Қалалықтар» кубок иегері атанды. [[Футболдан Англия чемпионаты 2012/2013|2012/13 маусымының]] басында, букмекерлік конторлар «Манчестер Ситиді» Премьер-Лига чемпионы болуға басты үміткер атады<ref>Букмекерлер «Манчестер Ситиді» АПЛ-дың 2012/13 маусымында чемпиондыққа басты үміткер атады. 18.08.12 http://www.sports.ru/football/142775111.html </ref>, бірақ «Манчестер Сити» бас бапкері Роберто Манчини, өзінің көршілестері «Манчестер Юнайтедті» басты үміткер атады.<ref>Роберто Манчини: "МЮ" - чемпион болуға басты үміткер". 18.08.12 http://news.sport-express.ru/2012-08-18/529295/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140821033143/http://news.sport-express.ru/2012-08-18/529295/ |date=2014-08-21 }}</ref> 2012/13 маусымының күзінде «Манчестер Сити» сәтсіздіктерге жолықты. [[2012 жыл|2012]] жылдың [[25 қыркүйек|25 қырқүйегінде]] Лига Кубогының 1/16 финалында «Манчестер Сити» «Астон Вилла» клубынан 2:4 есебімен жеңіліп қалды<ref>«Қасқырлар» жемтіксіз қалды. 26.09.12 http://www.gazeta.ru/sport/2012/09/26/a_4788253.shtml </ref>. УЕФА Чемпиондар Лигасының топтық кезеңінде 3 рет жеңіліс тауып және 3 рет тең нәтиже көрсетіп, жақсырақ нәтиже көрсете алмай, «[[Боруссия Дортмунд]]<nowiki/>», «[[Реал Мадрид]]<nowiki/>» және амстердамдық «[[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]<nowiki/>» клубтарынан кейін, 3 ұпаймен, соңғы орын алып, жарыспен қоштасты<ref>"Манчестер Сити" Чемпиондар Лигасымен қоштасты. 05.12.12 http://www.dni.ru/sport/2012/12/5/244696.html </ref>. Премьер-Лигадағы алғашқы жеңілісін, [[2012 жыл|2012]] жылдың [[9 желтоқсан]]ында өзінің көршілестері «[[Манчестер Юнайтед]]пен<nowiki/>» кездескенде 2:3 есебімен жеңіліп, сол кезде тапты. Сол кезден кейін, «Манчестер Сити» 9 жеңіс, 6 тең ойын және 1 жеңіліспен екінші орынға тұрақтады. Сол жеңілістен кейін, [[26 желтоқсан]]да, «Сандерлендтен» 0:1 есебімен жеңіліп, екінші жеңілісін алды. Осыдан кейін «Сити» жеңілмей, [[2013 жыл|2013]] жылдың 1[[3 қаңтар]]ында, лондондық «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналды]]<nowiki/>» 2:0 есебімен жеңіп, жеңіс сериясын бастады. Қыстық трансферде, Гуннар Нильсен<ref>Гуннар Нильсен "Манчестер Ситиден кетті". 22.12.12 http://faroesoccer.3dn.ru/publ/ostalnoe/transfery/gunnar_nilsen_pokidaet_quot_manchester_siti_quot/33-1-0-262 </ref>, Майкл Джонсон, және «[[Милан (футбол клубы)|Милан]]<nowiki/>» клубына €20 миллион бағасына [[Марио Балотелли]] атты үш ойыншы команда қатарынан кетті.[[File:Song Balotelli.jpg|thumb|Марио Балотелли, «Сити» сабында|304x304 нүкте|солға]]2012/13 маусымның екінші бөлігінде «Сити» 4-ақ жеңіліс алып, өзінің көршілестері «Манчестер Юнайтедті» 2:1 есебімен жеңіп, өш бере алса да, «Сити» «Манчестер Юнайтедтен» 11 ұпайға қалып қойып, Англия Премьер-Лигасының екінші орынында аяқтады. Бұдан басқа, «Сити» Лига Кубогында «Челсиді» жартылай финалда артта қалдыра алса да, шешуші кезеңде «[[Уиган Атлетик]]<nowiki/>» клубынан 1:0 есебімен жеңіліп, кубок иегері атана алмады. Соңында, «Сити» 2012/13 маусымында бірде-бір жүлде ала алмай, дымсыз қалды. Бұдан кейін, Роберто Манчиниді бапкерлік орнынан босатуға тура келді. Итальяндық маман орнына өзінің ассистенті Брайан Киддті уақытша қоя тұрды. Роберто Манчини кеткеннен кейін, жолақ алып, ол жолаққа «Манчестер Сити» жанкүйерлерімен қоштасу үшін: «Үш ұмытылмас жыл..Сау бол!» деп жазып, қоштасуын білдіріп кетті. Кейін «Манчестер Юнайтедтің» бас бапкері [[Алекс Фергюсон|сэр Алекс Фергюсон]], итальяндық маманның жұмысынан босатқанына қарсылығын, мынадай пікірмен білдірді:<blockquote>'''''«Манчиниді жұмысынан босатпауға да болар еді.Өйткені, команданы УЕФА Чемпиондар Лигасына шығарды, ел біріншілігінде екінші орынды алып берді, ал алдыңғы жылы Ситиді ел біріншілігінде чемпион қылып және Англия Кубогын алып, бір емес, екі жүлде алып берді. Мен бұл итальяндық маманды жұмысынан кеткеніне басында таңғалдым, бірақ кейбір басшыларының сөзіне сүйенсек, барлығы дұрыс деп ойлаймын. Ал былай, Манчини бұндай түрмен клубтан кеткені дұрыс емес деп ойлаймын»'''''</blockquote><blockquote>''© сэр Алекс Фергюсон''</blockquote>Кейіннен, клуб директор Феррано Сориано да пікірін білдірді:<blockquote>'''''«Келесі маусым осы маусымнан да сәттірек болады деп ойлаймын. Қазір жоспарласақ, біз осы алдыңғы бес жылда бес трофей ұтуымыз да мүмкін. Келесі маусымда, біз ешқандай жүлде ала алмай, кейін, лезде екі жүлде алуымыз да әбден мүмкін»'''''</blockquote><blockquote>''© Феррано Сориано''</blockquote>[[File:Manuel Pellegrini 2013.jpg|thumb|236x236px|Мануэль Пеллегрини|солға]][[2013 жыл|2013]] жылдың [[14 маусым]]ында, «Сити» «[[Малага]]ның<nowiki/>» тренері, чилилік маман [[Мануэль Пеллегрини]]ді өздерінің бас бапкері қылды<ref>РЕСМИ: Пеллегрини "Манчестер Ситидің" жаңа бапкері. 14.06.13 http://www.soccer.ru/news/346613.shtml </ref>. Ағылшындық БАҚ-тарға сенсек, «Сити» чилилік маманмен үш жылға келісім-шартқа отырып, жалақысы жылына £3,4 миллион бағасында болды. Жаңа бапкер келісімен, «Сити» жаздық трансферде жақсы ойыншылар ала білді, және команда қатарынан Райан Макгиверн, Жереми Элан, Майкон, [[Коло Туре]] және Уэйн Бридж атты ойыншылар кетті. Карим Рекик, [[Гарет Барри]], Абдул Разак басқа клубқа жалға кетті. Бұлармен қоса, командадан, Мұхаммед Әбу мен Скотт Синклерде кетіп қалды. Ал [[Карлос Тевес|Тевес]] «[[Ювентус]]<nowiki/>» клубына €9 миллион бағасына кетсе, Роке Санта Круз бен [[Роберто Манчини]]дің ұлы Филиппо тегін агент атанды. Сол жаздық трансферде, «Сити» қатарына 32-жастағы «[[Атлетико Мадрид|Атлетико]]<nowiki/>» клубының орталық қорғаушысы [[Мартин Демичелис|Мартин Демикелис]] және украиндық клуб «[[Шахтер (футбол клубы, Донецк)|Шахтер]]<nowiki/>» қатарынан Фернандиньо және де €25 миллион бағасына [[Стеван Йоветич]], испандықтар [[Хесус Навас]] пен [[Альваро Негредо]] толықты. Мануэль Пеллегрини өз маусымын, орталықафрикадағы жарыстағы екі жеңіліспен бастады. ([[2013 жыл|2013]] жылдың [[14 шілде]] күні «[[Суперспорт Юнайтед]]<nowiki/>» клубынан 2:0 есебімен жеңілсе, кейін [[18 шілде]] күні «[[АмаЗулу]]<nowiki/>» клубынан 2:1 есебімен жеңілді). Бірақ бұл жарыста, «Ситиге» Пеллегрини бапкер болған жоқ, ол белгісіз жұмыстарымымен [[Чили]]ге кеткен болатын. Бапкерлік орнын өзінің көмекшілері ала тұрды<ref>Пеллегрини бір себептермен "Манчестер Ситиден" уақытша кете тұрды. 18.07.13 http://www.euro-football.ru/article/31/1002987138_pellegrini_pokinul_sbor_manchester_siti_po_semeynyim_prichinam </ref>. Чилилік маман «Ситиде» жүлделік жолын — [[Barclays Asia Trophy]] атты бейресми жүлдесін [[27 шілде]] күні [[Гонконг]]те жеңіп алды. Полуфиналда «[[Саут Чайн]]<nowiki/>» клубына қарсы ойнап, артта қалдырса, финалда «[[Сандерленд (футбол клубы)|Сандерленд]]<nowiki/>» клубын минималды есеппен жеңіп, өзінің алғашқы жүлдесін қолына алды. Екі ойында да [[Эдин Джеко]] көзге түсе алды<ref>«Сити» төменнен жоғарыға. 27.07.13 http://www.gazeta.ru/sport/2013/07/27/a_5512797.shtml </ref>. Жаздың соңына қарай, «Сити», [[Мюнхен]] қаласында өткен, Audi Cup атты жарысқа қатысты. Ол жарыста, «Манчестер Сити» «Милан» командасына бірінші таймның өзінде, 5:0 есебімен ойсырата ұтып жатты, бірақ итальяндық клубта, қарап қалмай, бірінші таймның соңына дейін үш гол салып, ойынның тағдырын бірінші таймда шешіп тастады. Бұл ойында, «Сити» сабынан, [[Давид Сильва]], Майка Ричардс, Александар Коларов және [[Эдин Джеко]] екі гол салып, ірі есеппен жеңуге ат салысты. 5:3 есебімен, «Миланды» артта қалдырып, Audi Cup жарысының финалына шықты. Бірақ финалдық ойында, жарыс мекенінің иесі, мюнхендік «Бавариядан» 1:2 есебімен жеңіліп қалған болатын. «Сити» сабынан жалғыз голды, 61-інші минутта испандық Альваро Негредо салды. Чилилік бапкер Пеллегрини 19 тамыз күні «Ньюкасл» клубына қарсы, Англия Премьер-Лигасының бірінші турында өзінің ресми ойынын өткізді. Ол ойында, [[Давид Сильва]] ойынның басында(6-ыншы минутта) лезде гол сала білді. Кейін 20-сыншы минуттарда [[Серхио Агуэро]] есеп айырмасын ұзарта алды. Кейінірек, екінші таймда, [[Яя Туре]] мен [[Самир Насри]] бір-бір голдан салып, 4:0 есебімен доп айырмасын күшейтті. Ірі есептен кейін, Пеллегрини:<blockquote>'''''«Мен, бұл ойында жеңгенімізге өте қуаныштымын. Қуаныш, тек жеңістерді емес, команданы күшейтуді де шақыртады. Біз үшін, бұл екі жағдайда маңыздырақ. Ойыншылар бұл ойында, қалағанынша гол салды. Біз гол сала қоймай, қорғаныс жағынан да жақсы болдық, ал бұл біз үшін өте жақсы нәтиже»'''''</blockquote><blockquote>''© Мануэль Пеллегрини''</blockquote>Бұл жеңістен кейінгі ойында, «Сити» жақсы нәтиже көрсете алмады. [[25 тамыз]]да Англия Премьер-Лигасының екінші турында, жоғарғы лигаға жаңадан келген, «[[Кардифф Сити]]<nowiki/>» клубына 2:3 есебімен есе жіберіп алды. Бұл ойында, «Сити» жеңіс үшін таласпағандай болды. Өйткені, ойын соңына дейін 3:1 есебімен жеңіліп жатты. Кейін, ойын соңына қарай, Альваро Негредо доп айырмасын қысқарта алғанымен, есеп жағынан алға шығара алмады.<ref>Эдин мүлде көзге түспеді. 25.08.13 http://www.gazeta.ru/sport/2013/08/25/a_5605645.shtml </ref> Англия Премьер-Лигасының бесінші турында, «Сити», «манчестерлік дербиде», алдыңғы ойындағы тең нәтижеге қарамастан, өзінің көршілесін 4:1 есебімен жеңіп, кестеде төртінші орынға тұрақтады. [[Серхио Агуэро]] екі гол алып, [[Яя Туре]] мен [[Самир Насри]] бір-бір голдан салды, және 87-інші минутқа қарай, [[Уэйн Руни]] есепті үш доп айырмасына қысқарта алды.<ref>"Манчестер Сити" - "Манчестер Юнайтед" - 4:1: Мойес САФ-тың шаңында. 23.09.13 http://www.sport-express.ua/football/england/news/229687-manchester-siti-manchester-junajted-4-1-mojes-idet-po-stopam-fergjusona-premer-liga-5-tur.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131214031842/http://www.sport-express.ua/football/england/news/229687-manchester-siti-manchester-junajted-4-1-mojes-idet-po-stopam-fergjusona-premer-liga-5-tur.html |date=2013-12-14 }}</ref> Мануэль Пеллегрини, [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]нда, «[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]<nowiki/>», «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>», «[[Виктория (футбол клубы, Пльзень)|Виктория Пльзень]]<nowiki/>» клубтарымен бір топқа түсті. Бұл топта, «Сити», өзінің алғашқы ойынын чехиялық клубты 3:0 есебімен жеңіп, жақсы нәтижемен аяқтады. Бірақ, келесі ойында мюнхендік клуб «[[Бавария (футбол клубы)|Баварияға]]<nowiki/>» 3:1 есебімен есе жіберіп алды. «Сити» сабынан жалғыз голды, 79-ыншы минутта [[Серхио Агуэро]] салып екі доп айырмасына қысқартқан болатын. Үшінші команда, «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>» клубымен ойындары, екі ойында да «Сити» мәскеулік клубты жеңе алды. Бірінші ойында, мәскеулік клуб сабынан Зоран Тошич ойын басында «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>» клубын алға шығарған болатын, бірақ кейінірек, [[Серхио Агуэро]] есепті теңестіре алды. 42-інші минутқа қарай, тағы да [[Серхио Агуэро]], ағылшындық клубты алға шығарып, ойын тағдырын бірінші таймда шешіп тастады. Кейін, «Сити» өз алаңында, «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>» клубын 5:2 есебімен жеңіп алды. Ойында, Альваро Негредо үш гол салып, [[Серхио Агуэро]] екі гол салды. Мәскеулік клубтан, [[Сейду Думбья|Сейду Думбия]] екі гол салды. Осы ойындардан 2 жылдан кейін, [[2016 жыл|2016]] жылдың [[15 наурыз]]ында, Мануэль Пеллегрини, 1/8 финалда киевтік клуб «[[Динамо (футбол клубы, Киев)|Динамомен]]<nowiki/>» арпалыса алып, манчестерлік клубты, тарихында алғашқы рет ширек-финалға шығарған болатын. Кейін, ширек-финалда париждік «[[Пари Сен-Жермен]]<nowiki/>» клубымен қонақта 0:0 есебімен нәтижені тең ұстап, өз алаңында 1:0 есебімен [[Кевин Де Брёйне|Кевин Де Брюйне]] алға шығарып, сенсациялық оқиғаларды көбейтіп, өз тарихында бірінші рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]ның жартылай финалына шықты. Бірақ жартылай финалда, «[[Реал Мадрид]]<nowiki/>» клубынан, қонақта 1:0 есебімен жеңіліп, өз алаңында 0:0 есебімен тең ойнап, финалдық ойынға шыға алмаған болатын. [[2016 жыл|2016]] жылдың [[1 ақпан]]ында «Манчестер Сити» өзінің болашақ бапкерін, уақытынан ерте таныстырды.<ref>Жаңа бапкер — Гвардиола. 1.02.16 <nowiki>http://alaman.kz</nowiki> </ref> Манчестерлік клубтың жаңа бапкері болып — [[Хосеп Гвардиола]] атанды. [[Хосеп Гвардиола]] «Манчестер Сити» клубымен, жылына €20 миллион жалақысымен, үш жылға келісім-шартқа отырды. Және бұл бапкер, «Манчестер Ситиге» келіп, әлемдегі ең көп жалақы алатын бапкерлердің көшін бастады.Ол өзінің бейресми және алғашқы ойынын, 20 шілде күні өзінің, бұның алдында жаттықтырған клубы «[[Бавария (футбол клубы)|Баварияға]]<nowiki/>» бастады. Бұл ойында «Сити» мюнхендік клубтан 1:0 есебімен жеңілген болатын. [[Сурет:Centre d'entraînement Manchester City 20-02-15.jpg|нобай|521x521 нүкте|Манчестер Сити 2014 жылы «Манчестер Сити» стадионына іргелес орналасқан Etihad кампусындағы жаңа кешеніне көшті]] Ең алғашқы ресми ойынын, [[2016 жыл|2016]] жылдың [[13 тамыз]]ында Англия Премьер-Лигасының бірінші турында, «[[Сандерленд (футбол клубы)|Сандерленд]]<nowiki/>» клубына қарсы бастаған болатын. Бұл ойынын 2:1 есебін жеңіп, «Манчестер Ситиді» жаттықтырып бастағаннан бері алғашқы жеңісін алған болатын. Ойында, [[Серхио Агуэро]] 4-інші минутта гол соғып есеп айырмасын бір голға көбейтті. Кейіннен, қарсыластар сабынан Джермейн Дефо гол соғып есепті теңестірген болатын. Ойын соңына қарай, 87-інші минутта «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» клубынан, «Сандерлендке» жалға келген Патрик Макнейр қателесіп, өз жағына(автогол) гол салдырып алды. Содан «Ситидің» жолы болып, жеңісті іліп әкеткен еді. 10 қыркүйек күні, «манчестерлік дерби» ойынында, «[[Олд Траффорд]]<nowiki/>» алаңында Хосеп Гвардиоланың командасы, 2:1 есебімен жеңіске жетті. 15-інші минутта [[Кевин Де Брёйне|Кевин Де Брюйне]] бірінші голды соғып, есепті ашқан болатын. Кейін, 20 минуттан кейін, 36-ыншы минутта, «Ситиден» шыққан шәкірт Келечи Ихеаначо есепті ұлғайта алды. Бірақ, 42-інші минутта [[Златан Ибрагимович]] гол соғып есепті бір гол айырмасына қысқартты. Бұдан кейін, көптеген мүмкіндіктер болғанымен, есеп осы күйінде қалды. [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]нда, квалификациялық жарыстың төртінші кезеңінде, «Стяуа» клубымен бастап, бұл румындық клубты бірінші ойында, 5:0 есебімен ұтып, бір марқайып алған болатын. Екінші ойында, «Сити» өз алаңында қабылдап, 1:0 есебімен жеңіп топтық кезеңге шықты.Топтық кезеңде «Манчестер Сити», «[[Селтик]]<nowiki/>», «[[Барселона]]<nowiki/>» және менхенгладбахтық «Боруссиямен» бірге бір топқа түсті. Топта, алғашқы ойынын менхенгладбахтық «Боруссиямен» бастап, бұл немістік клубты 4:0 есебімен жеңген еді. Бұл ойында, [[Серхио Агуэро]] екі гол салып, [[Рахим Стерлинг]] пен Келечи Ихеаначо бір-бір голдан салып, «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>» клубының артынан ілескен болатын. Кейін, «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>» клубымен кездесіп, «Камп Ноу» алаңында 4:0 есебімен ұтылғанымен, өз алаңында 3:1 есебімен жеңді. Ал «Селтик» клубымен, өз алаңында да, қонақта да тең нәтижемен қайтты. Өз алаңында 1:1 есебімен аяқтаса, қонақта 3:3 есебімен теңесіп қалды. 2016 жылдың 12 желтоқсанында, [[Хосеп Гвардиола]] «Манчестер Ситиді» үш жыл қатарынан, 1/8 финалына шығарды. 1/8 финалда «Манчестер Ситидің» қарсыласы «[[Монако (футбол клубы)|Монако]]<nowiki/>» болды. 2017 жылдың 21 ақпанында, «Манчестер Сити» «[[Монако (футбол клубы)|Монако]]<nowiki/>» клубын, 5:3 есебімен ұтып, УЕФА Чемпиондар Лигасының ең нәтижелі бірінші ойыны болды. 26-ыншы минутта Рахим Стерлинг есеп ашты, кейін Радамель Фалькао мен Киллиан Мбаппе есепті 1:2 қылып, алға шығарды. Екінші таймның 58-інші минутында [[Серхио Агуэро]] есепті теңестірді, бірақ кейіннен бес минуттан Радамель Фалькао гол салып, есепті 2:3 қылып, ойынды қыздырған болатын. Уақыт өте келе «Сити» ойыншылары қарап қалмай, он минут ішінде есепті 5:3 қылды. Ат салысқандар болып, [[Серхио Агуэро]], Джон Стоунз және Лерой Сане атанды. Бұдан кейін, жауапты матч «Манчестер Сити», француздық клубтан 3:1 есебімен жеңіліп қалып, келесі кезеңге шыға алмады. «Сити» қатарынан жалғыз голды Лерой Сане салды. [[Сурет:Taunton Holiday Inn - Ellisons WSM3.JPG|нобай|359x359 нүкте|Манчестер Сити клубының автобусы]] 23 сәуір күні, Англия Кубогының жартылай финалында «Сити» «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]<nowiki/>» клубына қарсы ойнады. «Манчестер Ситиді» 62-інші минутта [[Серхио Агуэро]] алға шығарғанымен, 71-інші минутта [[Начо Монреаль]] есепті теңестіріп, ойын соңында қосымша таймдар ойнатуға тура қылды. 101-інші минутта, [[Алексис Санчес]] «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналды]]<nowiki/>» алға шығарып, финалдық ойынға жолдама алып берді. Осымен, «Сити» жүлделерге деген мүмкіндерден айырылып қалды. [[Хосеп Гвардиола]] 2016/17 маусымында, 21 мамырда «[[Уотфорд (футбол клубы)|Уотфорд]]<nowiki/>» клубын 5:0 есебімен жеңіп, «Манчестер Ситимен» Англия Премьер-Лигасының кестесінде, үшінші орында аяқтады. [[Кевин Де Брёйне|Кевин де Брюйне]] — 18 голдық паспен, ең көп голдық пас берген ойыншы атанды. «Манчестер Сити» командасы 2017/18 маусымында 18 ойын қатарынан жеңіліс таппай, [[Англия Премьер-лигасы]]ның рекордын жаңартты. Бұған дейінгі рекорд «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]<nowiki/>» командасының қойнында болатын. Олар 2003/04 маусымында 13 ойын қатарынан жеңіс тауып рекорд қойған болатын. [[Серхио Агуэро]], 2017/18 маусымында, 181 голмен «Манчестер Сити» тарихындағы ең үздік бомбардир атанды. Бұған дейінгі үздік бомбардир атағын иемденген — Эрик Брук. Ол «Сити» сабында 177 гол салған еді. 2021 жылдың 19 сәуірінде 12 еуропалық клубтың арасында Манчестер Ситидің [[Суперлига (футбол)|Еуропа Суперлигасының]] негізін қалаушы болғаны жарияланды. Бірақ спорт шенеуніктері мен жанкүйерлердің наразылығына байланысты, келесі күні Манчестер Сити ресми түрде Еуропа Суперлигасынан шығатынын жариялады. 2020/21 маусымында «Манчестер Сити» [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасы]] финалына тарихында алғаш рет шығып, өзінің жерлестері «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» футбол клубымен ойнады. Бірақ өкінішке орай, Порту қаласындағы «Драган» алаңында жерлестеріне 0:1 есебімен есе жіберді.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.championat.com/football/news-4362185-chelsi-obygral-manchester-siti-i-stal-pobeditelem-ligi-chempionov-sezona-2020-2021.html|title=«Челси» обыграл «Манчестер Сити» и стал победителем Лиги чемпионов сезона-2020/2021|author=Алексей Ласнов|website=www.championat.com|access-date=2021-06-11}}</ref>. Der Spiegel журналының 2022 жылдың сәуіріндегі қосымша есебінде, сыртқа шығып кеткен ішкі құжаттарға сүйене отырып, Абу-Даби иелері бұрын клубқа Etihad және Etisalat сияқты әмірлік компаниялары демеушілік төлемдер ретінде жасырын төлемдер жасаған (клуб сәтті қорғады деген талап)  2020 жылы CAS);  Шейх Мансурдың Абу-Даби Юнайтед тобы (ADUG) кәмелетке толмаған ойыншылардың клубпен келісім шартқа отыруы үшін жанама түрде төлеген;  және клуб [[Роберто Манчини]] мен Мансурдың «Аль-Джазира» клубы арасындағы жалған келісім-шартты бұрынғы менеджерге жалақысына қосымша үлкен өтемақы төлеу үшін пайдаланды деген болжам бар. Ол сондай-ақ осы үш істің соңғы үш жыл ішінде Премьер-Лиганың тергеуінде болғанын мәлімдеді. Жауап ретінде клуб бұл мәлімдемелерді шындыққа жанаспайды және клубтың беделі мен тұтастығына нұқсан келтіру әрекеті ретінде жоққа шығарды. «Сити» «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульмен]]<nowiki/>» тағы бір жақын титулдық жарыстан кейін 2021–22 жылдары өзінің лига титулын қайтадан сақтап қалды; бес маусымда төрт рет [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-лига]] жеңімпазы атанды. «Ситидің» тағы бір жағдайында соңғы екі ойында төрт ұпай қажет болған Сити екі ойында да екі гол айырмашылығымен артта қалды, тек сыртта «[[Вест Хэм Юнайтед|Вест Хэммен]]<nowiki/>» 2-2 тең ойынға және 3-2 есебімен жеңіске жетті. Маусымның соңғы шешуші ойыны өз үйінде «[[Астон Вилла]]ға<nowiki/>» қарсы ойындағы салынған соңғы үш голдың барлығы 76-шы және 81-ші минуттар арасындағы бес минуттық [[Блиц (шахмат)|блицте]] «[[Этихад Стэдиум|Этихад]]<nowiki/>» стадионында 1999 жылғы плей-офф финалында Джиллингхэмге қарсы және 2011-12 маусымының тарихты ойынның соңғы минутында өзгерте білген Премьер-Лигадағы атақты жеңісімен қатар жүретін сәттерде соғылды. 2022 жылдың қысқы және жазғы трансфер маусымында негізгі ойыншылардан Англияның қазіргі чемпионы ешкімді жоғалтпады. Ия,«Манчестер Ситиден» «[[Атлетико Паранаэнсе|Атлетико Паранаэнсқа]]<nowiki/>» ауысқан [[Фернандиньо]] (еркін агент ретінде) кетті, бірақ оның орнына «'''қалалықтар'''» «[[Лидс Юнайтед]]тен<nowiki/>» [[Калвин Филлипс]]ті 50,00 миллион еуроға алды. Және «[[Боруссия Дортмунд]]<nowiki/>» клубынан 60,00 еуро бағасына алынған [[Эрлинг Холанд|Эрлинг Холланд]] келіп, «Сити» шабуылын қауіптірек қылды, әрі еселей түсті. Екеуінен басқа, тағы «Манчестер Сити» [[Арминия (футбол клубы, Билефельд)|Арминиядан]] Штефан Ортега Морено атты қақпашыны тегін алды. Бұл қақпашы 29 жастағы қақпашы Закари Штеффенмен екінші нөмір болу құқығы үшін бәсекелесуге тырысады. Сондай-ақ, Хулиан Алварес қосылды. «[[Ривер Плейт]]<nowiki/>» сабында 25 ойында 18 гол соққан 22 жастағы шабуылшыны «'''қалалықтар'''» қыста сатып алған болатын(€20,00 млн), бірақ артынша Ривер Плейт клубына жарты жылға кері жалға беріле тұрған болатын. 2022 жылдың жазғы трансфер маусымында Жезус пен Фернандиньодан басқа, тағы [[Александр Владимирович Зинченко|Олександр Зинченко]](«Арсенал», €35,7 млн) мен [[Рахим Стерлинг]](«Челси», €56,00 млн) өз клубтарын ауыстырған болатын. Манчестер Ситидегі тұрақты бәсекелестік артықшылық дәуірі Fair Play (FFP) Қаржылық ережелерін бұзды деген айыптаулармен сәйкес келді. 2020 жылы Спорттық Төрелік Сот (CAS) УЕФА-ның клубқа қатысты санкциялары ақталмады деп шешіп, "Ситидің" Екі жылдық Еуропалық тыйымын жойды.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-67</ref> 2023 жылы Премьер-Лига Манчестер Ситиге тағылған айыптар бойынша өзінің тергеуін жариялап, клубты 2017/18 маусымына дейін FFP ережелерін 115 бұзды деп айыптады.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-68</ref> «Манчестер Сити» 2023/24 маусымында 1992 жылдан бастап есептегенде, Англия футболының тарихында алғаш рет қатарынан төртінші рет [[Футболдан Англия чемпионаты|Англия Премьер-Лигасын]] жеңіп алған алғашқы клуб болды. Осыған дейін «Манчестер Юнайтед» тек қана үш рет қатарынан жеңімпаз атанған болатын. Англиядағы 4-in-a-Row(қатарынан төрт рет) ұранын орындаған әзірше жалғыз клуб атанды. Команда тағы да 2024/2025 маусымын чемпиондық жеңу үшін фаворит ретінде бастады, бірақ бірден қиындықтарға тап болды. Лиганың 10-шы турында «Манчестер Сити» сенсациялық түрде «Борнмуттан» 2:1 есебімен жеңіліп қалды. Келесі раундта Азаматтар сол есеппен Брайтоннан жеңілді. 12-ші раунд Тоттенхэмнің жеңілісімен есте қалды (0:4). Ливерпульмен негізгі кездесу де Пеп Гвардиола командасына ешқандай ұпай әкелмеді - матч мерсисайдтардың 2:0 жеңісімен аяқталды. «Ситидің» құлдырауы алғаш рет жаңа форматта өтіп жатқан Чемпиондар лигасында да байқалды. Лига кезеңінің 4-ші турында клуб Рубен Аморимның «Спортингінен» 4:1 есебімен жеңіліс тапты. 5-ші турда «Манчестер Сити» «Фейеноордпен» тең ойнап, матчтың ең соңында 3 гол айырмашылығын жоғалтып алды. Ювентуспен (2:0) және Пари Сен-Жерменмен (4:2) матчтардағы жеңілістерден кейін, Азаматтар лигадан кету аймағына түсті. Осылайша, 2025 жылдың қаңтарында Гвардиола командасы Англия чемпионатының үздік 4-тігіне кірмей, Чемпиондар лигасында 25-ші орынға жайғасты. Лига кезеңінің соңғы турында «Клуб Брюгге» командасын 3:1 есебімен жеңген «Ман Сити» Чемпиондар лигасының плей-офф кезеңіне өз орнын қамтамасыз етті. Плей-офф кезеңінде Гвардиоланың командасы «Реал Мадридті» жалпы 3:6 (2:3, 3:1) есебімен жеңді.<ref>https://www.mancity.com/news/mens/real-madrid-v-manchester-city-away-february-2025-63875589</ref> 2025 жылдың 17 мамырында команда 2024/25 жылғы Англия Кубогының финалында «Кристал Пэласқа» қарсы 1-0 есебімен жеңілді.<ref>https://www.rbc.ru/sport/17/05/2025/6828c0949a79475362427318</ref> 2025/26 маусымында «Сити» екі кубокты жеңіп алды: Англия Лига Кубогы (финалда «Арсеналды» 2-0 есебімен жеңді<ref>https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/401859837/manchester-city-arsenal</ref>) және Англия Кубогы (финалда «[[Челси (футбол клубы)|Челсиді]]<nowiki/>» 1-0 есебімен жеңді<ref>https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/401867655/manchester-city-chelsea</ref>). Олар лигада екінші орын алып, «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналға]]<nowiki/>» жеңілді.<ref>https://www.premierleague.com/en/news/4662306/arsenal-end-22-year-wait-for-premier-league-title/</ref> Чемпиондар Лигасында олар 1/8 финалда «Реал Мадридке» жалпы есеппен 1-5 (0-3<ref>https://www.espn.com.au/football/match/_/gameId/401862645/manchester-city-real-madrid</ref>, 1-2<ref>https://www.espn.co.uk/football/match/_/gameId/401862647/real-madrid-manchester-city</ref>) есебімен жолдан шығып қалды. 2026 жылдың 22 мамырында «Сити» Гвардиоланың маусым соңында клубтан кететінін растады.<ref>[https://www.mancity.com/citytv/mens/Guardiola:%20What%20a%20time%20we%20have%20had%20together! https://www.mancity.com/citytv/mens/Guardiola:%20What%20a%20time%20we%20have%20had%20together!]</ref>Клубтағы 10 жыл ішінде ол 20 кубок жеңіп алды: 6 [[Ағылшын Премьер-лигасы|Англия Премьер-лигасының титулы]], 3 Англия Кубогы, 5 Англия Лигасының Кубогы, 3 Англия Коммуналдық Шилдс, 1 [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасы]], 1 [[УЕФА Суперкубогы]] және 1 ФИФА клубтық әлем кубогы.<ref>https://www.mancity.com/citytv/mens/Every%20trophy%20lift%20under%20Pep%20Guardiola</ref> == Команданың негізгі түсі, жейдесі және логотипі == [[Сурет:A6-EYE Etihad A332 FRA Manchester City Livery (39956611433).jpg|нобай|459x459 нүкте|Манчестер Ситидің стадионы мен жейдесін Etihad Airways компаниясы 2009 жылдан бері демеушілік етеді]] Манчестер Ситидің үй жейдесінің түсі көк және ақ. Қонақтағы жейде дәстүрлі түсі қызыл-қоңыр немесе (1960 жылдардан бастап) қызыл және қара болды;  дегенмен, соңғы жылдары бірнеше түстер қолданыла бастады.Клубтың үй жейдесінің түсінің шығу тегі анық емес, бірақ клубтың 1892 жылдан бері немесе одан да ертерек көгілдір түсті кигені туралы дәлелдер бар. 1940 жылдары шыққан «Әйгілі футбол клубтары – Манчестер Сити» атты кітабында Вест Гортонның (Сент-Маркс) бастапқыда қызыл және қара түсте ойнағанын көрсетеді және 1884 жылғы есептерде ақ крест бейнеленген қара жейде киген команда сипатталып, клубтың шығу тегі көрсетілген. Жиі қолданылатын қызыл және қара түсті жейде бұрынғы менеджер көмекшісі Малкольм Эллисоннан шыққан, ол Миланның түстерін қабылдау Ситиді даңққа шабыттандырады деп сенді. Эллисонның бұл теориясы қазіргі уақытта да жұмыс істейді, ағымдағы маусымда (2022/23) қайта іске аспақ ойда бар. «Сити» 1969 жылы Англия кубогының финалында, 1970 жылы Лига кубогының финалында және 1970 жылы Еуропа Кубогының Жеңімпаздары Кубогының финалында қызыл және қара жолақтарда жеңіске жетті. Қала 2016 жылы қолданысқа енгізілген қазіргі төсбелгіне дейін көйлектеріне үш басқа белгіні тағып келген. Біріншісі, 1970 жылы енгізілген, 1960 жылдардың ортасынан бері клубтың ресми құжаттамасында қолданылған дизайнға негізделген.  Ол клубтың атауы бар шеңбердің ішінде ағымдағы белгі сияқты қалқанды (соның ішінде Манчестер қаласының гербіне негізделген кемені) пайдаланатын дөңгелек белгіден тұрды.  1972 жылы бұл қалқанның төменгі жартысын Ланкаширдің қызыл раушанымен ауыстырған вариациямен ауыстырылды.  1976 жылы қару-жарақ колледжі геральдикалық төсбелгіні Сити қолдануы үшін Ағылшын футбол лигасына берді.  Белгі қызыл раушанның үстіндегі таныс кемеден тұрды, бірақ қалқанның орнына дөңгелек құрылғыда («''А roundel per fess lauzure'' және ''argent in a argent in a roundel per fess lazur'' және ''argent in a argent in a lazoned'') үш діңгекті кеме желкендері ұшып бара жатқан немесе түбінде тікенді және тұқым себілген раушан гүлі бар. «Манчестер Сити» ірі кубок финалында ойнаған жағдайларда, клуб ірі іс-шарада қаланы таныстырудың мақтаныш белгісі ретінде Манчестер қаласының қолының белгісі бар жейделерді киді.  Бұл тәжірибе ойыншылардың жейделерінде әдетте ешқандай белгі болмайтын уақыттан пайда болды. Содан бері клуб тәжірибеден бас тартты;  2011 жылғы [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогының]] финалында 21-ші ғасырда алғаш рет Сити арнайы аңызбен жазылған кәдімгі төсбелгіні пайдаланды, бірақ Манчестердің елтаңбасы ойыншылардың жейделерінің артқы жағындағы сандарға шағын монохромды логотип ретінде енгізілген. 1997 жылы клубтың жаңа төсбелгісі қабылданды, нәтижесінде бұрынғы белгі сауда белгісі ретінде тіркеуге жарамсыз болды. Бұл белгі Манчестер қаласының қолына негізделген және алтын бүркіттің алдындағы қалқаннан тұрды. Бүркіт — Манчестер қаласының ескі геральдикалық символы;  1958 жылы қаланың төс белгісіне алтын бүркіт қосылды (бірақ содан бері алынып тасталды), ол өсіп келе жатқан авиация саласын білдіреді.  Қалқанның жоғарғы жартысында Манчестер кеме каналын бейнелейтін кеме бар, ал төменгі жартысындағы үш қиғаш жолақ қаланың үш өзенін – Ирвелл, Ирк және Медлокты бейнелейді.  Төсбелгінің төменгі жағында латын тілінен аударғанда «''Шайқастағы мақтаныш''» деп аударылатын «''Superbia in Proelio''» ұраны бейнеленген.  Бүркіт пен қалқанның үстінде үш жұлдыз бар, бұл таза сәндік болып танылды. 2015 жылдың 15 қазанында, 1997 жылғы төсбелгінің дизайнына қатысты жанкүйерлер тарапынан бірнеше жылдар бойы сынға ұшырағаннан кейін, клуб клуб төсбелгісін елемеу және жаңа дизайнды енгізу туралы жанкүйерлермен кеңес өткізуге ниетті екенін жариялады. Консультациядан кейін клуб 2015 жылдың қараша айының аяғында клубтың ағымдағы төсбелгісі уақыт өте келе ескі, дөңгелек нұсқалар стилінде жасалған жаңа нұсқамен ауыстырылатынын хабарлады. Жаңа белгі болып табылатын дизайн 2015 жылдың 26 ​​желтоқсанында IPO арқылы ресми ашылуына екі күн қалғанда, дизайн 22 желтоқсанда сауда белгісі болған кезде байқаусызда ағып кетті. Жаңа дизайн 26 желтоқсанда Сандерлендке қарсы клубтың өз алаңындағы матчында ресми түрде таныстырылды. === Жейдені шығарушы компания және жейдедегі серіктестер === {| class="wikitable" !Уақыты !{{comment|ЖШ|Жейдені шығаратын компания}} !Жейдедегі серіктес (кеудедегі) !Жейдедегі серіктес (жеңіндегі) |- |1974-1982 | rowspan="4" |Umbro | ''Серіктессіз'' | rowspan="12" | ''Серіктессіз'' |- |1982-1984 |Saab |- |1984-1987 |[[Philips]] |- |1987-1997 | rowspan="2" |Brother |- |1997-1999 |Kappa |- |1999-2002 | rowspan="2" |Le Coq Sportif |Eidos |- |2002-2003 | rowspan="2" |First Advice |- |2003-2004 | rowspan="2" |[[Reebok]] |- |2004-2007 | rowspan="2" |Thomas Cook |- |2007-2009 |Le Coq Sportif |- |2009-2013 |Umbro | rowspan="5" |Etihad Airways |- |2013-2017 | rowspan="2" |[[Nike]] |- |2017-2019 | rowspan="2" |Nexen Tire |- |2019-2023. | rowspan="2" |[[Puma (компания)|Puma]] |- |2023-қ.д. |OKX |} {| class="wikitable" |+ !Жейде өндірушісі !Жыл !Келісілді !Келісімшарт !Құны !Ескертпе |- |Le Coq Sportif |2007-2009 |13 мамыр 2007 |2007-2011 (4 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]2,5 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-80</ref> |Umbro келісімшартымен ауыстырылды |- |Umbro |2009-2013 |4 маусым 2009 |2009-2019 (10 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]2,5 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-80</ref> |Umbro келісімшарты 2013 жылы Nike бас компаниясына берілді |- |[[Nike]] |2013-2019 |4 мамыр 2009 |2013-2019 (6 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]20 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-81</ref> | |- |[[Puma (компания)|Puma]] |2019-2029 |28 ақпан 2019 |2019-2029 (10 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]65 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-82</ref> | |} == Құрамы == === Негізгі құрам === : ''2025 жылдың 1 ақпанына сәйкес'' {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:90%" ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="30" |№ ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="200" |Ойыншы ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="85" |Азаматтығы ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="140" |Туған күні ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="250" |Бұрынғы клуб |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Қақпашылар |- |1 |Джанлуижджи Доннарумма |{{flagicon|Италия}} |[[25 ақпан]] [[1999 жыл|1999]] | style="text-align:left;" | {{flagicon|Франция}} [[Пари Сен-Жермен]] |- |13 |Маркус Беттинелли |{{flagicon|Англия}} |[[24 мамыр]] [[1992 жыл|1992]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] |- |28 |[[Херонимо Рульи]] |{{flagicon|Аргентина}} |[[20 мамыр]] [[1992 жыл|1992]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Олимпик Марсель]] |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Қорғаушылар |- |3 |[[Рубен Диаш]] |{{flagicon|Португалия}} |[[14 мамыр]] [[1997 жыл|1997]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Португалия}} [[Бенфика]] |- |6 |[[Марк Гехи|Марк Геи]] |{{flagicon|England}} |[[13 шілде]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Кристал Пэлас (футбол клубы)|Кристал Пэлас]] |- |21 |Райан Аит-Нури |{{flagicon|Алжир}} |[[6 маусым]] [[2001 жыл|2001]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Вулверхэмптон Уондерерс|Вулверхемптон Уондерерс]] |- |22 |Витор Рейс |{{flagicon|Бразилия}} |[[12 қаңтар]] [[2006 жыл|2006]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Бразилия}} [[Палмейрас]] |- |24 |Йошко Гвардиол |{{flagicon|Хорватия}} |[[23 қаңтар]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Германия}} [[РБ Лейпциг]] |- |27 |[[Матеус Нунес|Матеуш Нунес]] |{{flagicon|Португалия}} |[[27 тамыз]] [[1998 жыл|1998]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Вулверхэмптон Уондерерс|Вулверхемптон Уондерерс]] |- |45 |Абдукодир Хусанов |{{flagicon|Өзбекстан}} |[[29 ақпан]] [[2005 жыл|2005]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Ланс (футбол клубы)|Ланс]] |- |61 |Кейден Бретуейт |{{flagicon|Англия}} |[[8 ақпан]] [[2008 жыл|2008]] | style="text-align:left;" | клуб шәкірті |- |82 |[[Рико Луис|Рико Льюис]] |{{flagicon|Англия}} |[[10 қазан]] [[2001 жыл|2001]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |97 |Джошуа Уилсон-Эсбранд |{{flagicon|England}} |[[26 желтоқсан]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Жартылай қорғаушылар |- |5 |Эллиот Андерсон |{{flagicon|Англия}} |[[6 қараша]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Ноттингем Форест]] |- |8 |[[Матео Ковачич]] |{{flagicon|Хорватия}} |[[6 мамыр]] [[1994 жыл|1994]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] |- |10 |[[Райан Шерки]] |{{flagicon|Франция}} |[[17 тамыз]] [[2003 жыл|2003]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Олимпик Лион]] |- |11 |[[Жереми Доку]] |{{flagicon|Бельгия}} |[[27 мамыр]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Ренн (футбол клубы)|Ренн]] |- |28 |Джаден Хаскей |{{flagicon|Англия}} |[[17 желтоқсан]] [[2005 жыл|2005]] | style="text-align: left;" |клуб шәкірті |- |30 |Клаудио Эчеверри |{{flagicon|Испания}} |[[2 қаңтар]] [[2006 жыл|2006]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Аргентина}} [[Ривер Плейт]] |- |32 |Аюб Буадди |{{flagicon|Марокко}} |[[2 қазан]] [[2007 жыл|2007]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Лилль (футбол клубы)|Лилль]] |- |33 |Нико О’Райли |{{flagicon|Англия}} |[[21 наурыз]] [[2005 жыл|2005]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |52 |Джереми Монга |{{flagicon|Англия}} |[[10 шілде]] [[2009 жыл|2009]] |style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Лестер Сити]] |- |69 |Флойд Самба |{{flagicon|Франция}} |[[15 қаңтар]] [[2009 жыл|2009]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |— |[[Энцо Фернандес]] |{{flagicon|Аргентина}} |[[17 қаңтар]] [[2001 жыл|2001]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Шабуылшылар |- |9 |[[Эрлинг Холанд|Эрлинг Холланд]] |{{flagicon|Норвегия}} |[[21 шілде]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Германия}} [[Боруссия Дортмунд]] |- |42 |Антуан Семенио |{{flagicon|Гана}} |[[7 қаңтар]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Борнмут (футбол клубы)|Борнмут]] |- |56 |Райан Макейду |{{flagicon|Англия}} |[[24 маусым]] [[2008 жыл|2008]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |47 |[[Фил Фоден]] |{{flagicon|Англия}} |[[28 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |— |Аллан |{{flagicon|Бразилия}} |[[19 сәуір]] [[2004 жыл|2004]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Бразилия}} [[Палмейрас]] |- |— |Илиман Ндиайе |{{flagicon|Сенегал}} |[[6 наурыз]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]] |} === Жаңадан қосылғандар === {| class="wikitable" ! width="50" |{{comment|Лау.|Лауазымы}} ! width="200" |Ойыншы ! width="200" |Ескі клубы !Баға |- !{{comment|ЖҚ|Жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Аргентина}}[[Энцо Фернандес]] !{{flagicon|Англия}} Челси !145,00 млн € |- !{{comment|ОҚ|Орталық қорғаушы}} !{{flagicon|Англия}} Эллиот Андерсон !{{flagicon|Англия}} [[Ноттингем Форест]] !135,00 млн € |- !{{comment|ЖҚ|Жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Марокко}}Аюб Буадди !{{flagicon|Франция}} [[Лилль (футбол клубы)|Лилль]] !95,00 млн € |- !{{comment|ОҚ|Орталық қорғаушы}} !{{flagicon|Сенегал}} Илиман Ндиайе !{{flagicon|Англия}} [[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]] !70,00 млн € |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Бразилия}} Аллан !{{flagicon|Бразилия}} [[Палмейрас]] !37,50 млн € |- !{{comment|ОЖҚ|Орталық жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Англия}}Джереми Монга !{{flagicon|Англия}} [[Лестер Сити]] !11,70 млн € |- !{{comment|Қ|Қорғаушы}} !{{flagicon|Аргентина}} [[Херонимо Рульи]] !{{flagicon|Франция}} [[Олимпик Марсель]] !2,00 млн € |} === Қатардан кеткендер<ref name=":0">https://www.transfermarkt.com/manchester-city/rekordabgaenge/verein/281/saison_id/2021</ref> === {| class="wikitable" ! width="50" |{{comment|Лау.|Лауазымы}} !width=200|Ойыншы !Жасы ! width="200" |Жаңа клубы !Баға |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Бразилия}} [[Савио|Савиньо]] !22 !{{flagicon|Англия}} [[Тоттенхэм Хотспур]] !100,00 млн € |- !{{comment|Қ|Қақпашы}} !{{flagicon|Нидерланд}} Тиджани Рейндерс !28 !{{flagicon|Сауд Арабиясы}} Әл-Кадисия !61,00 млн € |- !{{comment|СҚ|Сол жақтағы қорғаушы}} !{{flagicon|Испания}} [[Родриго Эрнандес|Родри]] !30 !{{flagicon|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]] !60,00 млн € |- !{{comment|ОЖҚ|Орталық жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Испания}} [[Нико Уильямс]] !24 !{{flagicon|Англия}} [[Ньюкасл Юнайтед]] !56,00 млн € |- !{{comment|ОЖҚ|Орталық жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Англия}} Джеймс Траффорд !23 !{{flagicon|Англия}} [[Лидс Юнайтед]] !46,80 млн € |- !{{comment|Қ|Қақпашы}} !{{flagicon|Буркина-Фасо}} Исса Каборе !25 !{{flagicon|Англия}} [[Рексем]] !2,40 млн € |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Англия}} Рейган Хески !18 !{{flagicon|Германия}} Кельн !2,00 млн € |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Англия}} Йоэль Ндала !20 !{{flagicon|Бельгия}} [[Серкль Брюгге]] !850 мың € |- !{{comment|Қ|Қақпашы}} !{{flagicon|Англия}} Финли Бернс !23 !{{flagicon|Англия}} [[Уиган Атлетик]] !230 мың € |} == Директорлар кеңесі == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" |- !Лауазымы !Аты |- |align="left"|Төрағасы |align="left"| {{Флаг|ОАЭ}} Халдун Әл Мүбарак|- |align="left"|Директор |align="left"| {{Флаг|Англия}} Саймон Пирс|- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| {{Флаг|США}} Марти Эдельман|- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| {{Флаг|ОАЭ}} Мұхаммед Әл Мазруи|- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| {{Флаг|Англия}} Джон Макбит |- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| {{Флаг|Италия}} Альберто Галасси |} == Корпоративтік басқарушылары == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" |- !Лауазымы !Аты |- | align="left" |Атқарушы директоры | align="left" |{{Флаг|Испания}} {{iw|Сориано, Ферран|Ферран Сориано||Ferran Soriano}} |- | align="left" |Коммерциялық директоры | align="left" |{{Флаг|США}} Том Глик |- | align="left" |Спорттық директоры | align="left" | |- | align="left" |Операциялар департаментінің директоры | align="left" | |- | align="left" |Академияның директоры | align="left" | |- | align="left" |City Football Group директоры | align="left" | |} == Бапкерлік штаб == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" |- !Лауазымы !Аты |- | align="left" |Бас бапкер | align="left" |{{Флаг|Италия}} [[Энцо Мареска]] |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" | |- |Бас бапкердің көмекшісі | |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" | |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" | |- | align="left" |Қақпашылар басшысы | align="left" | |- |align="left"|Қақпашылар бапкері |align="left"| |- | align="left" |Фитнес ретіндегі бапкері | align="left" | |- | align="left" |Академия басшысы | align="left" | |- |align="left"|Ж-23 менеджері |align="left"| |- |align="left"|Ж-23 менеджердің көмекшісі |align="left"| |- |align="left"|Ж-23 қақпашылар бапкері |align="left"| |- |align="left"|Ж-18 академия менеджері |align="left"| |- |align="left"|Ж-18 академия менеджерінің көмекшісі |align="left"| |- |align="left"|Ж-18 қақпашылар бапкері |align="left"| |- |align="left"|Бірінші скаут |align="left"| |} == Бас бапкерлері == ''Бұл жерде ең кемі 1 ірі жүлде жеңіп алған бапкерлер көрсетілді'' {| class="wikitable" ! rowspan="2" |Аты-жөні ! rowspan="2" |Жаттықтырған жылдары ! colspan="5" |Көрсеткіштері ! rowspan="2" |Алған жүлделері |- !{{comment|ОС|Ойын саны}} !{{comment|Ж|Жеңіс}} !{{comment|Т|Тең}} !{{comment|Ж|Жеңіліс}} !Жеңіс %-ы&nbsp; |- |{{flagicon|Шотландия}} Том Мали |1902—1906 |150 |89 |22 |39 |59,33 |1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Англия}} Уилф Уайлд |1932—1946 |352 |158 |71 |123 |44,89 |1 Бірінші дивизион чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Шотландия}} Лес Макдауелл |1950—1963 |592 |220 |127 |245 |37,16 |1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Англия}} Джо Мерсер |1965—1971 |340 |149 |94 |97 |43,82 |1 Бірінші дивизион чемпионы, 1 Екінші дивизион чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]], 1 [[УЕФА Кубок иелері кубогы]] |- |{{flagicon|Англия}} Тони Бук |1973—1980 |269 |114 |75 |80 |42,38 |1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Италия}} Роберто Манчини |2009—2013 |191 |113 |38 |40 |59,16 |1 [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-Лига]] чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Чили}} Мануэль Пеллегрини |2013—2016 |167 |100 |28 |39 |59,88 |1 [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-Лига]] чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Испания}} Пеп Гвардиола |2016—2027 |472 |349 |57 |66 |72,67 |6 [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-Лига]] чемпионы, 2 [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогі]], 4 Англия Лигасының кубогы, 1 [[УЕФА Чемпиондар лигасы 2022/23|УЕФА Чемпиондар лигасы]], 1 [[УЕФА Суперкубогы 2023|УЕФА Суперкубогі]], 1 [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі|ФИФА Клубтар арасындағы әлем чемпионаты]] |} == Стадион == ''Негізгі мақала: [[Этихад Стэдиум]]'' [[Сурет:Etihad Stadium.jpg|нобай|436x436 нүкте|[[Этихад Стэдиум|Сити оф Манчестер]] және Этихад Стэдиум, 2003-тен бергі негізгі алаңы]] Манчестер қаласының шығысындағы «'''Сити оф Манчестер'''» стадионы, демеушілік себептермен 2011 жылдан бастап Etihad стадионы ретінде белгілі, Манчестер Сити Кеңесінен 200 жылға жалға алынған. 2002-03 маусымына дейін клубтың негізгі алаңы «'''Мейн Роуд'''» болды.«Манчестер Сити» стадионға көшпес бұрын оны футболға айналдыру үшін 30 миллион фунт стерлингтен астам қаражат жұмсады, алаң төмен түсірілді, оның айналасына тағы бір қабат қосылды және жаңа Солтүстік стенд салынды. Жаңа стадиондағы алғашқы матч жолдастық кездесуде Барселонаны 2:1 есебімен ұтты. Оңтүстік стендтегі 7000 орындық үшінші деңгей 2015-16 футбол маусымының басында аяқталды. Ағымдағы сыйымдылық 53,97 құрайды. Солтүстік стендтің үшінші деңгейінде жоспарлаудың келісімі бар және ол бойынша жұмыс 2017 жылға қарай басталып, сыйымдылықты 61000 -ға жеткізбек.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-146</ref> 1880-1887 жылдар аралығында бес стадионда матч өткізгеннен кейін, өз алаңы '''Хайд Роуд''' футбол алаңында 36 жыл қоныстанды.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-147</ref> 1920 жылы Хайд Роуд алаңының негізгі стендінде өрт болып, 84000 сыйымдылығы бар «'''Мейн Роуд 3'''» алаңына көшті. Бірнеше жыл өткен соң, дизайнерлері «Солтүстік Уэмбли» деп атап кеткен алаң '''Мейн Роуд''' 1934 жылы 3 наурызда Сток Ситиге қарсы Англия Кубогының матчына 84 569 адам тіркеліп рекорд орнатты.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-148</ref> '''Мейн Роуд''' 80 жылда бірнеше рет қайта өңделді, ал 1995 жылға қарай оның сыйымдылығы 32000-ға дейін шектелді, бұл жәйт 2003 жылы Сити оф Манчестер алаңына көшуге итермелеген болатын. '''Сити оф Манчестер''' 2011 жылы '''[[Этихад Стэдиум]]''' деп аталды [149] == Жүлделері == === Ұлттық жүлделер === * '''Англия чемпионы''' ''^{10 рет}'': ''1936/37, 1967/68, 2011/12, 2013/14, 2017/18, 2018/19, 2020/21, 2021/22, 2022/23, 2023/2024'' '''''Күміс алқа''' ^{6 рет}: 1903/04, 1920/21, 1976/77, 2012/13, 2014/15, 2019/20'' * '''Англия кубогінің иегері''' ''^{7 рет}'': ''1904, 1934, 1956, 1969, 2011, 2019, 2023'' '''''Финалист''' ^{6 рет}: 1926, 1933, 1955, 1981, 2013, 2024'' * '''Англия лигасы кубогінің иегері''' ''^{8 рет}'': ''1970, 1976, 2014, 2016, 2018, 2019, 2020, 2021'' '''''Финалист''' ^{1 рет}: 1974'' * '''Англия Суперкубогінің иегері''' ''^{6 рет}'': ''1937, 1968, 1972, 2012, 2018, 2019'' '''''Финалист''' ^{6 рет}: 1934, 1956, 1969, 1973, 2011, 2014, 2023'' * '''Толыққанды мүшелер клубы''' ''^{6 рет}: 1986'' === Халықаралық === * '''УЕФА Кубок иелері кубогы''' ^{''1 рет''}: ''1970'' * '''УЕФА Чемпиондар Лигасы''' ^{''1 рет''}'': 2023 '''Финалист''' ^{1 рет''':'''} 2021'' * '''УЕФА Суперкубогі''' ^{''1 рет''}'': 2023'' * '''ФИФА Клубтық әлем чемпионаты'''^{''1 рет''}: ''2023'' == УЕФА рейтингіндегі қазіргі орны == ''2024 жылдың 04 маусымына сәйкес''<ref>https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/country/seasons/?year=2024</ref> {| class="wikitable" |+ !Орын !Клуб аты !Мемлекеті !2023-24 ұпайы !Жалпы ұпайы !Ұлттық ұпайы |- |'''1''' |Манчестер Сити |{{flagicon|Англия}} |28.000 | '''148.000''' |17.375 |- |2 |[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]] |{{flagicon|Германия}} |28.000 | '''144.000''' |21.000 |- |3 |[[Реал Мадрид]] |{{flagicon|Испания}} |34.000 | '''136.000''' |16.062 |- |4 |[[Пари Сен-Жермен|ПСЖ]] |{{flagicon|Франция}} |23.000 | '''116.000''' |16.250 |- |5 |[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]] |{{flagicon|Англия}} |20.000 | '''114.000''' |17.375 |} == Рекордтары == === Командалық === * Англия Премьер-Лигасын қатарынан 4 рет алған алғаш әрі жалғыз клуб(әзірше) — 2020/21-2023/24 * Жеңіске жеткен ең ірі есебі: 1899 жылдың 18 ақпан күні «Дарвен» клубына қарсы 10:0 * Жеңіліске ұшыраған ең ірі есебі: 1890 жылдың 4 қазанында «Ливерпуль Стенли» клубынан 0:12 * Ұлттық чемпионаттағы ең ірі жеңілісі: 1894 жылдың 24 желтоқсанында «Бертон Уондерерс» клубынан 0:8, 1933 жылдың 23 желтоқсанында «Вулверхемптон Уондерерс» клубынан 0:8, 1906 жылдың ,3 қыркүйегінде «Эвертон» клубынан 1:9,1893 жылдың 7 наурызында «Смолл Хит» клубынан 0:12 * Англия Кубогындағы ең ірі жеңілісі: 1897 жылдың 30 қаңтарында «Престон Норт Энд» клубынан 0:6, 1946 жылдың 30 қаңтарында «Брэдфорд Парк Авеню» клубынан 2:8 * Ойын алаңының трибунасында ең көп жиналған көрермен: 1934 жылдың 3 наурызында «Сток Сити» клубына қарсы ойнағандағы көрермен — 84 569 адам * Англия Премьер-Лигасында жеңіске 18 рет қатарынан қол жеткізген әзірше жалғыз клуб * 20 турда 60-тан көп ұпай жинаған жалғыз клуб * 20 турда 60-тан аса көп гол салған жалғыз клуб * 20-сыншы турдан кейін 20 жеңіске қол жеткізген жалғыз клуб * Өз алаңында ең көп жеңіске қол жеткізген әзірше жалғыз клуб — 32 * Англия Премьер-Лигасында ең көп гол салған әзірше жалғыз клуб — 106 *Англия Премьер-Лигасында ең көп ұпай жинаған әзірше жалғыз клуб — 100 * «Манчестер Сити» — Жаңа Жыл қарсаңында чемпиондықтан 8 ұпайдан артта болса да, маусым соңында жеңімпаз атанған үшінші клуб * Англия лигасы Кубогін 4 рет қатарынан жеңген екінші клуб («Ливерпулден» кейін, 1981—1984). * Бір жыл ішінде барлық ішкі трофейдің жеңімпазы атанған бірінші клуб === Ойыншы және ойын жағынан === * «Сити» сабында, ұлттық чемпионатта ең көп ойын өткізген ойыншы: 564 ойын, Алан Оукс (1958 — 1976 жылдар арасында) * «Сити» сабында, барлық жағынан ең көп ойын өткізген ойыншы,: 680 ойын, Алан Оукс (1958 — 1976 жылдар арасында) * «Сити» сабында, ең көп гол салған ойыншы: 260 гол, [[Серхио Агуэро]] (2011 — 2021) * «Сити» сабында, бір маусымда ең көп гол салған ойыншы: 51 гол, [[Эрлинг Холанд]] (2022/23 маусымында) * «Сити» сабында, қатарынан екі маусымда ең көп гол салған ойыншы атанған және чемпион болған жалғыз ойыншы: [[Эрлинг Холанд]] (2022/23 және 2023/24 маусымдарында) * «Сити» қатарына, ең көп трансфер бағасына келген ойыншы: [[Джек Грилиш]] «[[Астон Вилла]]<nowiki/>» сапы<nowiki/>нан £100 миллион бағасына келді (2021 жылдың тамызында) * «Сити» сатып жіберген, ең қымбат ойыншы: [[Ферран Торрес]] «[[Барселона (футбол клубы)|Бар]]<nowiki/>[[Барселона (футбол клубы)|селон]]<nowiki/>[[Барселона (футбол клубы)|а]]<nowiki/>» клубына £55,<nowiki/>00 миллион бағасына кетті (2021 жылы) === Манчестер Сити клубының тарихындағы бомбардир ойыншылар (барлық жағынан) === ''Мәлімет 19.08.2021 жазылды'' '''Жуан жазумен''', қазір ойнап жүрген ойыншылар белгіленді {| class="wikitable sortable" cellpadding="3" style="text-align: center;" !№ !Аты-жөні !Гол саны !Ойын саны !Өткізген уақыты |- !1 |[[Серхио Агуэро]] |254 |370 |2011-2021 |- !2 |Эрик Брук |177 |493 |1928-1939 |- !3 |Томми Джонсон |166 |354 |1919—1930 |- !4 |Колин Белл |153 |501 |1966—1979 |- !5 |Джо Хайс |152 |364 |1953–1965 |- !6 |Билли Мередит |151 |393 |1894—1905 1921—1924 |- !7 |Фрэнсис Ли |148 |330 |1967—1974 |- !8 |Томми Бровэл |139 |247 |1913–1926 |- !9 |Билли Гиллеспи |132 |231 |1897–1905 |- !10 |Фред Тилсон |132 |275 |1928–1939 |} === '''Манчестер Сити клубының сабында ең көп ойын өткізген ойыншылар (барлық жағынан)''' === {| class="wikitable sortable" cellpadding="3" style="text-align: center;" !№ !Аты-жөні !Ойын саны !Гол саны !Өткізген уақыты |- !1 | align="left" |Алан Оукс |682 |33 |1958—1976 |- !2 | align="left" |Джо Корриган |603 |0 |1967—1983 |- !3 | align="left" |Майк Дойл |570 |41 |1964—1978 |- !4 | align="left" |Берт Траутманн |545 |0 |1949—1964 |- !5 | align="left" |Колин Белл |501 |153 |1966—1979 |- !6 | align="left" |Эрик Брук |493 |177 |1928—1939 |- !7 | align="left" |Томми Бут |491 |37 |1919—1930 |- !'''8''' | align="left" |Майк Саммерби |452 |68 |1965—1975 |- !'''9''' | align="left" |Пол Пауэр |444 |36 |1975—1986 |- !'''10''' | align="left" |Вилли Донахи |436 |2 |1968—1980 |} == Деректері == [[File:Foeplaque.JPG|Марк-Вивьен Фоэге арналған монумент|нобай|294x294 нүкте]] * «Манчестер Сити» клубында 23-інші нөмір, футболшыларға енді ешқашан берілмейді. Өйткені, 2003 жылы Англия Кубогының жартылай финалының ойынында, «Сити» сабындағы камерундық ойыншы Марк-Вивьен Фоэ жүрек талмасынан қаза тапқан болатын<ref>Марк-Вивьен Фоэ ойын кезінде қаза тапты. 27.06.03 http://www.newsru.ru/sport/27jun2003/dead.html{{Deadlink|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, осы қаза тапқан ойыншының реттік нөмірі 23 болатын. Сондықтан, енді бұл нөмір «Манчестер Сити» тарихындағы қаралы нөмір болып есептеледі. * 2011 жылдың 26 сәуірінде «Манчестер Сити» клубының қорғаушысы [[Коло Туре]] [[допинг]] қолданды деген кінәмен, 6 айға футболдан шеттетілді. Ол, әйелімнің арықтататын дәрісін байқамастан ішіп қойдым деп ақталған еді. Сосын FA комитеті ойыншыны 2 наурызы мен 2 қырқүйегі арасында ойынға шықпайды, деп жазалаған болатын. * 2013 жылдың 20 ақпанында әлеуметтік желілерде, «Манчестер Сити» ойыншыларының [[Harlem Shake]] билеген 32-секундтық видеосы салынған болатын. Бұл видео шынығатын бөлмеде түсірілген. Талисман басында билеп бастап, кейінірек, кенеттен барлығы билеп кетеді.<ref>Manchester City do the Harlem Shake, Alexander Kolarov’s protest steals the show. 20.02.13 http://www.101greatgoals.com/blog/manchester-city-do-the-harlem-shake-alexander-koloravs-protest-steal-the-show/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130224035221/http://www.101greatgoals.com/blog/manchester-city-do-the-harlem-shake-alexander-koloravs-protest-steal-the-show/ |date=2013-02-24 }}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер|2}} {{Сыртқы сілтемелер}} {{Ағылшын Премьер-лигасы}} {{Манчестер Сити ФК құрамы}} __МАЗМҰНДАТҚЫЗУ__ [[Санат:Англия футбол клубтары]] [[Санат:Манчестер Сити ФК]] [[Санат:1880 жылы құрылған футбол клубтары]] tg7y5nftpn5gjjj2rh6sowaqsjqobam 3650091 3650084 2026-09-02T06:15:31Z Arris17 65613 Кіріспе 3650091 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубы |атауы = {{ту|Англия}} Манчестер Сити |ағымдағы маусым = [[Футболдан Англия чемпионаты 2026/2027|2026/27]] |логотипі = Manchester City FC badge.png |толық атауы = ''«Манчестер Сити» Футбол клубы (ағылш. Manchester City Football Club)'' |лақап аты = ''The Citizens (Қалалықтар)<ref name="автоссылка1">{{cite web|url=https://ru.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2528749.html#/|title=Прозвища участников плей-офф Лиги чемпионов|date=2018-02-07|publisher=UEFA.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180212084425/https://ru.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2528749.html#/|archivedate=2018-02-12}}{{ref-ru}}</ref><br>The Blues (Көктер)<ref>{{cite web |url=https://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history |title=Club History |publisher=ManCity.com |lang=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160907013909/http://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history |archivedate=2016-09-07 }}</ref><br>The Sky Blues (Аспан көктер)<ref name="автоссылка1" />'' |құрылған = 1880 («'''Сент Маркс (Уэст-Гортон)'''» атауымен)<br>{{Start date and age|df=yes|1894|4|16}} («'''Манчестер Сити'''» атауымен) |стадионы = {{ту|Англия}} [[Этихад Стэдиум]] |сыйымдылығы = 61038<ref>{{cite web |url=https://www.mancity.com/etihad-stadium/visiting-the-etihad-stadium |title=Visiting the Etihad Stadium |publisher=Manchester City |lang=en}}</ref> |иесі = {{Мемлекет туы|БАӘ|жоқ}} [[Мансур ибн Зайед әл-Нахайян]] |президенті = {{Мемлекет туы|БАӘ|жоқ}} [[Халдун Әл-Мүбарак]] |жаттықтырушы = {{Мемлекет туы|Италия|жоқ}} [[Энцо Мареска]] |капитаны = {{Мемлекет туы|Португалия|жоқ}} [[Рубен Диаш]] |рейтингі = [[УЕФА]] рейтингінде '''6-шы орын'''<ref>{{cite web|title=Club coefficients {{!}} UEFA Coefficients|url=https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/#/yr/2022|website=UEFA.com|accessdate=2022-06-30|lang=en}}</ref> |жарыс = [[Ағылшын Премьер-лигасы|Премьер-лига]] |маусым = [[Футболдан Англия чемпионаты 2025/2026|2025/26]] |орын = '''2-орын''' |сайты = {{URL|mancity.com}} | pattern_la1 = _mancity2627h | pattern_b1 = _mancity2627h | pattern_ra1 = _mancity2627h | pattern_sh1 = _mancity2627h | pattern_so1 = _mancity2627hl | leftarm1 = 98C6EB | body1 = 98C6EB | rightarm1 = 98C6EB | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 1C214F | pattern_la2 = _mancity2627a | pattern_b2 = _mancity2627a | pattern_ra2 = _mancity2627a | pattern_sh2 = _mancity2627a | pattern_so2 =_mancity2627al | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = FCCD10 | pattern_la3 = _mancity2627t | pattern_b3 = _mancity2627t | pattern_ra3 = _mancity2627t | pattern_sh3 = _mancity2627t | pattern_so3 = _mancity2627t | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} '''«Манчестер Сити»''' ({{lang-en|Manchester City Football Club}}) – [[Манчестер]] қаласының ағылшын футбол клубы. Клуб [[Ағылшын Премьер-лигасы]]нда өнер көрсетеді. [[1880 жыл]]ы «Уэст Гортон Сент Маркс» (West Gorton Saint Marks) деген атпен құрылды. [[1887 жыл]]ы атын «Ардуикке» ауыстырып, «Гайд Роуд» стадионына көшті. [[1894 жыл]]дан бастап клуб «Манчестер Сити» атымен ойнайды. Саны он рет [[Ағылшын Премьер-лигасы|Премьер-лига]] иегері, жеті рет [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогы]], сегіз [[Лига Кубогы]], алты [[Футболдан Англия суперкубогы|FA Community Shields]], бір рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасының]] иегері және бір [[УЕФА Кубок иелері кубогы|Еуропа Кубогының Жеңімпаздары Кубогы]] бар бұл ағылшын футболындағы төртінші ең табысты клуб болып саналады. «Манчестер Сити» Футбол лигасын 1892 жылы қосылды, ал 1904 жылы өзінің алғашқы ірі марапаты — [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогын]] жеңіп алды. Клуб 1960-шы жылдардың аяғы мен 1970-ші жылдардың басында Джо Мерсер мен Малкольм Эллисонның басшылығымен Лиганы, [[УЕФА Кубок иелері кубогы 1969/70|еуропалық чемпиондар Кубогының иегерлері Кубогын]], Англия Кубогын және Лига Кубогын жеңіп алды. 1981 жылғы Англия Кубогының финалындағы жеңілістен кейін клуб 1998 жылы өз тарихында жалғыз рет ағылшын футболының үшінші эшелонына түсуімен аяқталған құлдырау кезеңінен өтті. Олар 2001/02 маусымда Жоғарғы дивизонға оралды және содан бері Премьер-Лигада қалды. Өз тарихында клуб үш рет стадион ауыстырды: құрылғаннан бастап [[1923 жыл|1923]] жылға дейін «Гард Роудте» ойнады, [[1923 жыл|1923]] жылдан бастап [[2003 жыл|2003]] жылға дейін – «Мейн Роуд» стадионында, ал қазіргі уақытта [[2002 жыл|2002]] жылы салынған, 55097 көрермен сыйдыра алатын «Этихад» стадионында ойнайды. 2026 жылы «Этихад» стадионы 61038-ге дейін кеңейді. XX ғасырда «Манчестер Сити» екі рет Англия чемпионы болды (1936/1937 және 1967/1968), бірақ [[1990 жыл|1990]] жылдары «Манчестер Сити» үш жыл ішінде үш рет астыңғы дивизиондарға түсіп, 1998/99 үшінші дивизионда бір маусым ойнады. [[2002 жыл|2000]] жылы клуб жоғарғы дивизонға оралып, Премьер-Лигада әлі күнге дейін өнер көрсетеді. [[2008 жыл|2008]] жылы «Манчестер Ситиді» «Абу-Даби Юнайтед Групп» компаниясы иеленді, бұдан кейін клубқа көптеген инвестициялар ағымы келіп, жоғары төленетін ойыншыларды трансфер кезінде алуға мүмкіндік пайда болды. [[2011 жыл|2011]] жылы клуб Англия Кубогын ұтты. Және де [[Футболдан Англия чемпионаты 2010/2011|2010/11]] жылдың қорытындысы бойынша, «Сити» бірден УЕФА чемпиондар Лигасының топтық турнирінде ойнау құқығына ие болып, [[1973 жыл|1973]] жылдан бері бірінші рет Англия Суперкубогы үшін ойынға қатысты. Бірақ [[2011 жыл|2011]] жылы 7 тамызда «Уэмбли» стадионында Англия чемпиондары «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» клубынан 2:3 есебімен ұтылып қалды.<ref>http://www.radiomayak.ru/doc.html?id=275862{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[2012 жыл|2012]] жылы 13 мамырда, соңғы турда «Куинз Парк Рейндержске» қарсы драмалық ойында, қосымша төртінші минутта шешуші гол соғып, 3:2 есебімен ұтып, «Манчестер Сити» 44 жыл өткен соң Англия чемпионы атанды<ref>http://www.kommersant.ru/doc/1933200?NodesID=9</ref>. «Қалалықтар» ("The Citizens"(клубтың лақапаттарының бірі)) өздерінің қас жауларын «[[Манчестер Юнайтед]]ті<nowiki/>» тек доп соғу және өткізу айырмасынан ғана асып түсті. 2012 жылы [[12 тамыз]]да Англия Суперкубогына таласта «Манчестер Сити» лондондық «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» клубынан 3:2 есебімен басым түсіп, соңғы 40 жылда бірінші рет осы жүлдені ұтты<ref>http://www.vesti.ru/doc.html?id=877448</ref>. [[2014 жыл|2014]] жылы [[2 наурыз]]да «Манчестер Сити» 38 жыл өткен соң алғашқы Футбол Лигасының Кубогын жеңіп алды.<ref>http://www.gazeta.ru/sport/2014/03/02/a_5932905.shtml</ref> [[2014 жыл|2014]] жылы [[11 мамыр]]да Манчестер Сити [[Вест Хэм Юнайтед|Вест Хэм]] клубын 2:0 есебімен жеңіп, өзінің тарихындағы төртінші АПЛ жүлдесін жеңіп алды<ref>«Манчестер Сити» - Англия чемпионы! 12 мамыр 2014 14:33 http://prosports.kz/kz/news/34837 </ref>.Манчестер Сити 2016 жылдың [[15 мамыр]] күні өз тарихында алғаш рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасының]] ширек-финалына жолдама алды.Ширек-финалда [[Пари Сен-Жермен|ПСЖ]] футбол клубымен кездесіп, Парижде тең ойын көрсетіп, өз алаңында 1:0 есебімен жеңіске жетіп, өз тарихында болмаған нәрсені жасады.Және бұнымен қоса, Англия футбол клубтары арасынан [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасының]] жартылай финалына шыққан 10-ыншы команда болды.Жалғыз голдың авторы — Кевин де Брюйне.Жартылай финалда [[Реал Мадрид]] футбол клубынан қонақта 1:0 есебімен жеңіліс тауып, финалға өте алмады. Клуб 2008 жылы Абу-Даби Юнайтед Груп арқылы шейх Мансур бен Заид Әл Нахаянды қабылдағаннан кейін ойын қызметкерлеріне де, жабдықтарға да айтарлықтай қаржылық инвестициялар алды, 2011 жылы Англия Кубогын және [[Футболдан Англия чемпионаты 2012/2013|2012]] жылы Премьер-Лиганы жеңіп алды, содан кейін 2014 жылы тағы бір чемпион атағын алды. Пеп Гвардиоланың басшылығымен «Сити» [[Футболдан Англия чемпионаты 2017/2018|2018]] жылы Премьер-лигада жеңіске жетіп, бір маусымда 100 ұпай жинаған Премьер-лиганың жалғыз командасы болды. 2019 жылы олар төрт кубокты жеңіп алды, Англиядағы барлық ішкі кубоктардың бұрын-соңды болмаған сериясын аяқтап, ішкі треблді жеңіп алған алғашқы ағылшын ерлер командасы болды. [[Хосеп Гвардиола|Пеп Гвардиола]] дәуірінде Премьер-лиганың [[Футболдан Англия чемпионаты 2020/2021|үшінші титулын]] жеңіп алумен қатар, «Сити» 2021 жылы [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Еуропа Чемпиондар Лигасының]] алғашқы финалына шықты, онда ол «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» жеңіліп қалды. 2019 жылы «Манчестер Сити» әлемдегі барлық футбол клубтары арасында табысы бойынша бесінші орынды иеленді. 2019 жылы ''[[Forbes]]'' клубты 2,7 миллиард долларға (2,06 миллиард фунт стерлинг) бағалады. Осылайша, Манчестер Сити әлемдегі ең бағалы спорт клубтарының тізімінде жиырма бесінші және ең құнды футбол клубтары тізімінде үшінші орында тұр. Клуб 2019 жылдың қараша айында құны 3,73 миллиард фунт стерлинг (4,8 АҚШ доллары) құрайтын Ұлыбританияда орналасқан City Football Group Limited [[холдинг]]-компаниясына тиесілі. 2023 жылы "қалалықтар" өз тарихында алғаш рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2023|УЕФА Чемпиондар Лигасының]] жеңімпазы атанып, «[[Интернационале|Интер]]<nowiki/>» финалдық матчында 1:0 есебімен жеңіске жетті. Сонымен қатар, клуб өз тарихында алғаш рет «требл» деп аталатын — бір маусымда 3 кубокты (АПЛ + КА + ЛЧ) рәсімдеді және тарихта осындай жетістікке жеткен екінші ағылшын командасы болды (біріншісі 1998/99 маусымында »[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» болды). «Манчестер Сити» 2023/24 маусымында 1992 жылдан бастап есептегенде, Англия футболының тарихында алғаш рет қатарынан төртінші рет [[Футболдан Англия чемпионаты|Англия Премьер-Лигасын]] жеңіп алған алғашқы клуб болды. Осыған дейін «Манчестер Юнайтед» тек қана үш рет қатарынан жеңімпаз атанған болатын. «Манчестер Ситидің» бас бапкері - [[Энцо Мареска]]. Ол бұл қызметке 2026 жылдың 29 маусымында тағайындалды, ол [[Премьер-лига 2025/26|2025/26 жылғы Премьер-лига]] маусымының соңында қызметінен кеткен [[Хосеп Гвардиола|Пеп Гвардиоланың]] орнына келді<ref>https://www.skysports.com/football/news/11679/13548773/enzo-maresca-man-city-appoint-former-chelsea-head-coach-as-pep-guardiolas-successor-at-etihad-stadium</ref>. {{main|«Сент-Маркс» немесе «Вест Гортон» (1880—1894) тарихы|«Манчестер Сити» (1894—қазіргі кезге дейінгі) тарихы}} === ''ХІХ ғасыр'' === === «Cент-Маркс» немесе «Вест Гортон» === [[File:St Marks 1884.jpg|thumb|265x265px|«Сент Маркс» немесе «Вест Гортон», 1884 жылы|солға]] «Манчестер Сити» деген қазіргі кездегі алпауыт клубты құрған тұлға [[1855 жыл|1855]] жылы дүниеге келді. '''Анна Коннелл''' — Харрогиттегі Артур Коннелл атты дінбасының қызы болған. Оның әкесі [[1865 жыл|1865]] жылы Вест Гортондағы [[Ағылшындар|ағылшындық]] Киелі Марк шіркеуінің ректор қызметкері болды. Анна сол жылдары әкесінің жағдайын қарап, қолдап тұрды.Вест Гортон тұрғындары кейін спирттік ішімдіктер мен шылымдар қолданатын болған. Анна Коннелл барлығының басын қосатын жеңіл жолдарды іздеді.Сонысымен, [[1880 жыл|1880]] жылдың қарашасында Анна Коннелл екі шіркеудің дінбасыларымен бас қосып, бұнымен қоса металлургиялың зауыт кеңесімен бас қоса отырып, Брукс, Уильям Бистоу және Томас Гудбэер атты жұмысшыларымен көптеген спорттық клубтар ойлап табады.Бұлардың [[1875 жыл|1875]] жылғы Киелі Марк шіркеуінің крикет бойынша үш спортшысы — Уилтер Чоу, Эдвард Китчен және жаңағы Уильям Бистоу — крикет ойынын тастап, футболшы атанды.Манчестер архидъяконы Анна Коннелдің жұмысына жақсы көңіл бөліп, оған болашақ жұмысына сәттілік тілеп, көмек көрсетті. 1880 жылы қарашада Анна Коннелл, Бистоу және Гудбэер бірігіп «Сент-Маркс» немесе «Вест Гортон» деп футбол клубын құрды.<ref>{{cite book |last=James |first=Gary |title=Manchester City - The Complete Record |publisher=Breedon |location=Derby |year=2006 |isbn=1-85983-512-0}} p17</ref> Артур Коннелл, қара жейде және ақ шортымен ойнаған алғашқы президент атанды.Ең алғашқы ресми ойын, [[Максфилд]] шіркеуін командасымен болды, бұл ойында «Сент-Маркс» 1:2 есебімен жеңіліс тапты. «Сент-Маркс» бұл маусымда тек бір рет қана жеңді. Бұл жағдай 1881 жылдың наурызында, шығыс Манчестерде орналасқан — «Сталибридж Кларенске» қарсы ойында болды.<ref>{{cite book |last=Murray |first=Chris |title=Attitude Blue: Manchester City F.C. and P.L.C. |publisher=Blackwell Publishing |location=Manchester |year=2002 |isbn=0-9520520-9-1 |page=1}}</ref> === «Ардвик» === [[1884 жыл|1884]] жылы Гортон қауымдастығының шешімімен, клубтың атауын өзгерту қолға алынды. Сол кезде Уильям Бистоу, клубтың жейдесін өзгертуді ұсынып, өз жейдесін ойлап тапты. Жейде — қара және ол жейдеде ақ крест бейнеленді. [[1887 жыл|1887]] жылы клуб — «[[Гайд Роуд]]» атты ойын алаңына ауысты. Бұнымен қоса, атауын — «Ардвик» деп өзгертті. Екі жылдан кейін, «Гайд Роуд» сыйымдылығы 1000 көрермендікке жетті. [[1891 жыл|1891]] жылы, команда Альянс Лигада өнер көрсете бастап, екі жыл қатарынан чемпион атанды. [[1892 жыл|1892]] жылы клуб, екінші дивизион болып саналатын, Англия Футбол Лигасында өнер көрсете бастады. 1892/93 маусымында «Ардвик» 5-інші орынды иеленді. Келесі маусымда, қазіргі «[[Манчестер Юнайтед]]» деп аталатын, кезіндегі «[[Ньютон-Хит]]» екінші дивизонға, әрине, Англия Футбол Лигасына келді. Бұнымен қоса, бұл маусымда, «Ардвикке» басты қарсылас табылды. Сол кезде «Ардвик» менеджері [[Джошуа Парби]], клубтың атауын өзгертуді ұсынды. Комитет бұл ұсынысты қабылдап, «Манчестер Сити» 1894 жылдан қазіргі кезге дейін әлі өзгертілмей келеді. === ''ХХ ғасырдың басы'' === === '''«Манчестер Сити»''' === [[File:Billy meredith city.jpg |thumb|Билли Мередит|304x304 нүкте]]Бес жыл өте, «Манчестер Сити», бірінші дивизонда өнер көрсете бастады. Тағы бес жыл өте, [[1904 жыл|1904]] жылы, алғашы кубогын жеңіп алды — [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогы]]. Бұл жарыстың үздік ойыншысы болып — [[Билли Мередит]]<ref>{{cite news |first= |last= |title= FA Cup glory: 1904 |url=http://www.mcfc.co.uk/news/team-news/2013/may/fa-cup-glory-1904 |work=mcfc.co.uk |date=01.05.13 |accessdate=2013-11-14}}</ref>. [[File:ManCity1904.jpg|left|thumb|«Манчестер Сити», 1904 жылы, Англия Кубогының иегері|185x185px]]атанды. Өйткені ол финалдағы жалғыз голдың авторы.Бұл кубок оңай жолмен келмеді: [[1904 жыл|1904]] жылдың [[6 ақпан|6 ақпанында,]] 1/16 финалында «Сандерлендті» ауыр күшпен жеңді. Одан кейін, «Вулидж Арсеналды» екі доп айырмасымен жеңіп артта қалдырды. Содан соң қарсылас болып, «[[Мидлсбро]]» келді. Бірақ «Сити» бұл қарсыласымен тең ойын көрсетіп, 9 наурызда қайта ойнап 3:1 есебімен екінші ойында жеңе алды. Он күннен «Гудисон Паркта» «Уэнсдейді» қабылдап, 3:0 есебімен жеңді. Финалда «Болтон Уондерерспен» кездесіп, осылай кубок иегері атанған болатын. 1904/05 маусымында соңғы тур басталмай тұрып, «[[Ньюкасл Юнайтед]]пен<nowiki/>» бірдей ұпаймен жарысып тұрды. Бірақ соңғы турда «[[Астон Вилла]]ға<nowiki/>» жол беріп, үшінші орынға түсіп қалды. Ойыннан соң «Астон Вилла» ойыншысы Алек Ликтің айтуынша, Билли Мередит оған £10 төлеуін сұрған, одан соң Комитеттің шешімімен Билли Мередит кінәлі деп танылып, бір жылға ойыннан шектелді<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/wales/northeast/guides/halloffame/sport/billy_meredith.shtml|title=Billy Meredith|work=BBC North Wales Sport|date=18.06.09|accessdate=2012-06-03|archiveurl=http://www.webcitation.org/68hmJReM3|archivedate=2012-06-26}}</ref>. Байымдауынша, «Манчестер Сити» әр ойыншыға £4 төлеп отырған, және клубта бұл ісі үшін айыппұл алды. Билли Мередит кейін ақталып, өз пікірін білдірді:<blockquote>'''''«Манчестер Ситидің» құпиялығы неде? Бұны мен жәй ғана ереже бұзушылық деп санаймын, 4 фунт стерлингті бізде ешқандай ойыншы алмайды.»'''''</blockquote><blockquote>''© Билли Мередит''</blockquote>Қауымдастық клубқа тексеріс жүргізіп, клубтан қаржылай ереже бұзушылық тапты. «Манчестер Ситидің» бас бапкері Том Мейли өмір бойына футболдағы қызметтерден шеттетілді, ал «Ситиге» £900<ref>http://www.historicalkits.co.uk/Manchester_City/Manchester_City.htm</ref> көлемінде айыппұл салынды. Және де «Ситидің» бірдей 17 футболшысы [[1907 жыл|1907]] жылдың [[қаңтар]]ына дейін футболдан шеттетілді. Сосын, «Сити» айыппұлдан толықтай құтылу үшін өз ойыншыларын сатуға тура келді. Осы мүмкіндікті пайдаланып, «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» менеджері Эрнест Мангнэлл £500-ге Билли Мередитті және де онымен қоса Герберт Берджесс, Сэнди Тернбулл, Джимми Бэннистерді сатып алды. 1907/08 маусымында «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» осы ойыншылардың арқасында ел біріншілігін жеңіп алды. [[1920 жыл|1920]] жылы «Манчестер Сити» ойын алаңына Георг V қонақ болды. Бұл жағдай «Сити» ойын алаңын [[Лондон]]да орналаспаған, [[V Георг|Георг V]] қонақ болған алғашқы ойын алаңы болды. Осы жылы қарашада «Сити» үшін қайғылы оқиға болды, [[1920 жыл|1920]] жылы [[қараша]]да «Гайд Роудтың» басты трибунасы өртке оранып, құрып кетті. «Манчестер Сити» басшылары кейін жаңа ойын алаңын іздеуге көшті. Басында «[[Манчестер Юнайтед]]тің<nowiki/>» ойын алыңы «[[Олд Траффорд]]ты<nowiki/>» жалдап алғысы келді, бірақ «[[Манчестер Юнайтед|Юнайтед]]<nowiki/>» «[[Олд Траффорд]]<nowiki/>» үшін көптеген ақша сұрап, бұл ақшаны «Манчестер Ситидің» қалтасы көтермегендіктен жалға алудан бас тартты<ref>James, ''Manchester: The Greatest City'', p480</ref>. Кейін амал болмағандықтан, «Сити» өзінің ойын алаңында, жөнделіп ештеңеге жарамай тұрғанына қарамастан үш жыл бойы осы алаңда ойнауға тура келді.<ref>James, ''Manchester: The Greatest City'', p104</ref> 1923/24 жылдары «Сити» «[[Мейн Роуд]]<nowiki/>» алаңында ойнай бастады, ал «Гайд Роуд» алаңын бөлшектеп сатып жіберді.<ref>Clayton, ''Everything under the blue moon'', p107</ref>[[File:Sculpture of Bert Trautmann.jpg|thumb|331x331px|Берт Траутманнға арналған мүсін]] [[1926 жыл|1926]] жылы «Манчестер Сити» Англия Кубогінің жартылай финалына дейін барып, 5 ойында 31 гол соқты. Бірақ жартылай финалда «Болтон Уондерерстен» 1:0 есебімен жеңіліп, қалып қойды. Осы жылы «Сити» бірінші дивизонна ұшып кеткен болатын. Келесі жылы, жолы болып, екінші дивизонды бағындырып, бірінші дивизонға қайта оралды<ref>James, ''Manchester City — The Complete Record'', p. 116.</ref>. [[1930 жыл|1930]] жылы «Сити» көтеріле бастады. Бас бапкері болып, бұрынғы «Манчестер Юнайтедтің» бас бапкері Мэтт Басби болды. Қақпашысы Фрэнк Свифт, шабуылшылары Фрэд Тилсон және капитаны Сэм Коуэн болды. 1933 жылы клуб Англия Кубогінің финалына дейін барып, Эвертоннан 0:3 есебімен жеңіліп қалды. Бірақ бұған қарамастан, 1934 жылы «Сити» тағы да финалға шықты. Осы жолы қуанышқа орай, «Портсмут» клубын 2:1 есебімен жеңіп, кубок иегері атанды. 28 минутта гол жіберіп алғанына қарамастан, Тилсон екі гол соғып, команданы алға шығарып жеңіс сыйлады. Капитаны Сэм Коуэн Англия Кубогінің үш финалына да қатысқан алғашқы ойыншы болды<ref>James, ''The Official Manchester City Hall of Fame'', p. 153.</ref>. [[1937 жыл|1937]] жылы клуб тарихында алғаш рет Англия біріншілігінің чемпионы атанды. Бұл маусымда «Сити» 100-ден аса гол салды. Бірақ, келесі маусымда «Сити» бірінші дивизонмен қоштасты.<ref>http://www.rsssf.com/engpaul/FLA/1937-38.html</ref> «Манчестер Сити» екінші дивизионда тек бір рет ойнап жетісті, өйткені бұдан кейін Екінші Дүниежүзілік Соғыс басталғанына байланысты, футбол тоқтатылған болатын. Футбол жұмыс жасап бастағаннан кейін, «Ситиді» капитаны болған, Сэм Коуэн өз қолына алды. Ол бірінші матчын 3:0 есебімен жеңді, одан кейін клуб 19 ойын бойы жеңілмей келді. Бұның арқасында «Сити» Жоғарғы Лигага қайта оралды. Бірақ Сэм Коуэн, бизнес қызығушылықтарының кесірінен, жұмысынан босатылды. [[1949 жыл|1949]] жылы «Сити» неміс қақпашысы [[Берт Траутманн]]ды өз қатарына қосты<ref>James, ''The Official Manchester City Hall of Fame'', p76</ref>. Бұл футболшы англиялық клубқа қосылғаннан кейін, жергілікті тұрғындар нацисттік Германиямен байланысы бар деп митингке шықты<ref>'England really can go all the way' http://blogs.guardian.co.uk/worldcup06/2006/06/07/england_really_can_go_all_the.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060626171653/http://blogs.guardian.co.uk/worldcup06/2006/06/07/england_really_can_go_all_the.html |date=2006-06-26 }}</ref>. Бір жағынан өздерінің клубының қақпасын қорғағаны үшін қолдаса, бір жағынан нацисттік Германия өкілі болғандықтан күдіктенді.<ref>http://mcivta.com/players/old/trautmann.html</ref> [[2010 жыл|2010]] жылы<ref>Manchester City legend Bert Trautmann http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/news/2926741/Manchester-City-legend-Bert-Trautmann-Todays-Premiership-stars-couldnt-care-less.html</ref>:[[File:Don Revie statue.jpg|thumb|331x331px|Лидс қаласында орналасқан Дон Реви мүсіні]]<blockquote>'''''«Мен өз клубымды сүйемін, және қолдаймын.Мен «Ситидің бүкіл матчын қалдырмай көремін.Мен Англияға Германиямен ойнасада, жанкүйер боламын»'''''</blockquote><blockquote>''© Берт Траутманн''</blockquote> === ХХ ғасырдың ортасы === «Реви жоспарын» пайдаланып, «Сити» 50-інші жылдары аса қатты өнер көрсете алмады. Аса керемет өнер көрсетті деп, тек 1955 жылды айтуға болады. Өйткені бұл жылы Англия Кубогінің финалына шықты. Бірақ «Ньюкаслдан» 1:3 есебімен жеңіліс тапты. [[1956 жыл|1956]] жылдың [[5 мамыр]]ында 22 жылдан соң Англия Кубогын жеңіп алды. Жүз мың адам сыятын «Уэмблиде» «Манчестер Сити» «Бирмингем Ситимен» кездесіп, алғашқы голын 3-інші минутта салды, алғашқы голды Дон Реви салды. 12 минут өткен соң «Бирмингем» Ноэль Кинси көмегімен есепті теңестірді<ref>Birmingham soon behind but Kinsey quick to equalise Birmingham Mail 5 May 1 бет ;Final edition </ref>. «Сити» 62-інші минутта алға шықты, есеп 2:1. Голды салуға ат салысқандар болып, Кен Бернс, Бобби Джонстон және Джек Дайсон саналды<ref>{{cite book|last=James|first=Gary|title=Manchester&nbsp;– A Football History|publisher=James Ward|location=Halifax|year=2008|isbn=978-0-9558127-0-5|page=122}}</ref>. 64-інші минутта Берт Траутманнды мойынын ауыртып алғанына қарамастан, Дайсонға пас беріп, кейін Джонстон гол салып шабуыл иесі атанды<ref>{{cite book|last=Ward|first=Andrew|title=The Manchester City Story|publisher=Breedon|location=Derby|year=1984|isbn=0-907969-05-4|page=49}}</ref>. Осымен есеп 3:1 болып кубок иегерлері атанды.<ref>Rowlands, ''Trautmann: The Biography'', p. 179.</ref> «Манчестер Сити» кезеңі 60-70 жылдардың соңына қарай өркендей бастады. Бұл кездері команды Джо Мерсер қолға алды. Джо Мерсер команданы қолға алып Жоғарғы Лигага шығарған болатын. Мерсер «Сити» қатарына Джордж Хеслоп, Майк Саммерби, Колин Белл, Тони Бук, Фрэнсис Ли, жас Джо Корриган есімді ойыншыларды қосты. Бұл ойыншыларын команданы алға сүйреді. Кейін Мерсер, 34 жылдан кейінгі, [[1968 жыл|1968]] жылы, Джордж Бест есімді атақты шабуылшысы бар<ref>{{cite book|last=Goldstone|first=Phil|coauthors=Saffer, David|title=Manchester City Champions 1967/68|publisher=Tempus|location=Stroud|year=2005|isbn=978-0-7524-3611-1}}</ref> «Манчестер Юнайтедті» екі ұпай артта қалдырып, Англия чемпионы атанды. [[1969 жыл|1969]] жылдың [[26 сәуір]]інде Нил Янгтың голының арқасында «Лестер Ситиді» жеңіп, «Сити» тарихындағы төртінші Англия Кубогын жеңіп алды<ref>{{cite book|last=Penney|first=Ian|title=Blue Heaven: Manchester City's Greatest Games|publisher=Mainstream|location=Edinburgh|year=1996|isbn=1-85158-872-8}}</ref>. [[1970 жыл|1970]] жылдың [[7 наурыз]]ында «Сити» тарихында алғаш рет Футбол Лигасының Кубогін жеңіп алды, финалдық матчта Мерсердің «Ситиі» «Вест Бромвич Албионның» бір голына екі голмен жауап қайтарған болатын. Голдардың авторы: Майк Дойл және Глин Пардо.<ref>{{cite book|last=McOwan|first=Gavin|title=The Essential History of West Bromwich Albion|publisher=Headline|year=2002|isbn=0-7553-1146-9|page=261}}</ref> Сол жылы, «Сити» өте жоғарғы нәтиже көрсетіп Кубок Иегерлерінің Кубогын жеңіп алды. Венадағы финалда Польшаның клубы «Гурникті» 2:1 есебімен жеңді. «Сити» қатарынан голдарды Нил Янг және пенальтиден Фрэнсис Ли салған болатын<ref>''Paul Fitzpatrick.'' Lee Inspired by Vienna, The Guardian(30.04.70)</ref>. Джо Мерсер бұл ойыннан кейін<ref>''Paul Fitzpatrick.Mercer "happy", The Guardian(30.04.70)''</ref>: <blockquote>'''''«Нөсер жауын екінші таймда ойынды бұзды, бірақ біздің ойыншылар бұл кедергіге қарамастан керемет ойын көрсетіп, менің көңілімнен шықты»'''''</blockquote><blockquote>''© Джо Мерсер''</blockquote>Келесі жылы Джо Мерсер мен Мальколм Эллисон бірігіп тағы да, Кубок Иегерлерінің Кубогының жартылай финалына шықты. Бірақ «Ситидің» маңызды ойыншалыр жарақаттанып қалып, «Челсиден» 0:2 есебімен жеңіліп қалып, алдыңғы жылғы нәтижені қайталай алмады. Англия біріншілігінде «Сити» төртінші орында тұрып, соңына қарай алға жылжып, бас жүлдені иеленіп кетті. 1972 жылы, өкінішке орай, екі бапкердің арасы құлдилай бастады. Джо Мерсер «Ковентри Ситиді» жаттықтыруға кетіп қалды. Клуб президенті Питер Суолз<ref>Tossell, ''Big Mal'', p. 214.</ref>: <blockquote>'''''«Бізге Мальколм Эллисон мен Джо Мерсер арасындағы екеуін таңдау керек болды. Біз Мальколм Эллисонды таңдадық»'''''</blockquote><blockquote>''© Питер Суолз''</blockquote>Кейін Мальколм Эллисонде өз пікірін білдірді<ref>{{cite book|last=Penney|first=Ian|title=Manchester City: The Mercer-Allison Years|publisher=Breedon|year=2008|location=Derby|isbn=978-1-85983-608-8|page=176}}</ref>: <blockquote>'''''«Джо және мен керемет бапкерлік топ болдық. Мен ешқашан Джо Мерсермен бірге жұмыс атқарғаныма өкінген емеспін, және өкінбеймін де. Ол да осындай сезімде екенін білемін. Біз екеуміз керемет клубты құрдық. Мерсер-Эллисон атқарған жылдары «Сити» үшін ең керемет және есте қаларлықтай жылдар болады. Джоны тағы да өз орнында қалдырғанда, керемет болар еді. Ол да осылай айтатынына күмәнім жоқ.»'''''</blockquote><blockquote>''© Мальколм Эллисон''</blockquote>[[File:Joe Corrigan 20070922.jpg |thumb|284x284px|Джон Корриган, «Ситидің» көп жүлделі қақпашысы|солға]]Бірақ Мальколм Эллисон бапкерлік қызметте көп болмады. Өйткені ол 1972/73 жылдары «Ситиді» соңғы орындарда жетелеп жіберді. Клубы екінші дивизионға кетіп қалудан, тек жаңа бапкер Джонни Харт құтқарып қалды. Бірақ бұл бапкерде, өз жұмысында бола алмады. Маусым аяқтала сала бапкерлік орынды «Норвич Ситидің» бапкері Рон Саундерс басты. Бұл бапкердің көмегімен кубок жағында аса жақсы өнер көрсетсе, біріншілікте шамалы нәтиже көрсетті. Саундерсде өз орнында көп отыра алмады, 1974-1979 жылдар арасында «Ситидің» бұрынғы ойыншысы Тони Бук бапкерлік жағынан басқарды. Бук команданы алға шығарып, және сол нәтижені сақтап қалуды мақсат тұтты<ref>http://www.sporting-heroes.net/football-heroes/displayhero_club.asp?HeroID=36461</ref>. 1973/74 маусымының соңғы турында «Сити», біріншілікте қалу үшін тек жеңіс керек болған «Манчестер Юнайтедпен» кездесті. 1:0 есебімен «Манчестер Сити» жеңіп, ел біріншілігінен көршілес клубты екінші дивизионға шығарып салды. Жалғыз голдың авторы Денис Лоу, бұл матч ол үшін аса ауыр болды. Өйткені Лоу «Манчестер Юнайтед» қатарында 11 жыл ойын көрсетті, ол голды соққаннан кейін қуанбады және ойын алаңынан көңілсіз кетті. Бұл Лоу үшін мансабындағы ең соңғы матч болды<ref>http://www.mirrorfootball.co.uk/archive/Manchester-United-0-1-Manchester-City-article80249.html</ref>. Тони Бук кезінде «Манчестер Сити» жақсы команда болды. [[1976 жыл|1976]] жылдың 28 ақпанында «Ньюкасл» клубын 2:1 есебімен жеңіп, [[Лига Кубогы]] иегері атанса, [[1977 жыл|1977]] жылы «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульден]]<nowiki/>» бір ұпайға қалып қойып күміс жүлдеге ие болды. Және екі рет Лига Кубогының ширек-финалына барды, ал 1978/79 жылдары [[УЕФА]] Кубогының ширек-финалына дейін барды. 60-70 жылдардағы сәтті кезеңді 80-інші жылдардағы сәтті кезеңмен ауыстыруға болатыны сөзсіз. Мальколм Эллисон бапкерліктен босатылып, кейін қайтып келді. Бірақ Мальколмның кейінгі саясаты сәтсіз болды. Клубтан Эйс Хартфорд, [[Оуэн, Гари|Гари Оуэн]] и Питер Барнс сынды жұлдызды ойыншылар кетіп қалды. Кейін Стив Дейліді £1,5 миллион бағасына алып<ref>Тревор Фрэнсис: Погбаның бағасы бұл кезде, ойда жоқ еді. http://ukfootball.ru/transfers-1409.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120401231804/http://ukfootball.ru/transfers-1409.html |date=2012-04-01 }}</ref>, Англия біріншілігіндегі ең қымбат ойыншы атанды. Бірақ бұл «Ситиді» алға жетелей алмағандықтан, Эллисон 1980/81 маусымында қайтадан босатылды. Оның орнына Джон Бонд келді.<ref>http://www.guardian.co.uk/football/video/2009/sep/14/the-manager-football?intcmp=239</ref> [[Джон Бондтың]] көмегімен, «Сити» «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульды]]<nowiki/>» 3:1 есебімен жеңіп, ел біріншілігінде 10-ыншы орында аяқтады. Бондтың саясатымен, көптеген нәтижелі ойыншылар «Сити» қатарын толықтырды. Құрамда жас ойыншылар көбейді. Осы қарқынмен «Сити» Англия Кубогының финалына шықты<ref>http://www.mcfc.co.uk/News/Club-news/2010/April/This-week-in-City-history-060410 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120717104231/http://www.mcfc.co.uk/News/Club-news/2010/April/This-week-in-City-history-060410 |date=2012-07-17 }}</ref>, бірақ финалда «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэм]]<nowiki/>» «Ситиді» 3:2 есебімен жеңіп, басым түсті. Екі жылдан Бондта өз жұмысынан босатылды. Өйткені «Сити» ондыққа кіре алмады. Оның орнын Джон Бенсон басты. Джон Бенсон тек бірінші дивизионнан ұшып кетуі ғана есте қалды, бірінші дивизионның соңғы турында жеңіске жеткенде қалуы мүмкін еді. Тіпті тең нәтижеде «Ситиді» бірінші дивизионда қалдырар еді. Бірақ Джон Бенсон «Ситиді» тек жеңіліске ғана лайық екенін көрсетті. Кейін Бенсонның орнын [[Билли Макнилл]] басты. Бұл бапкер «Ситиді» бірінші дивизионға қайта әкелді. Бірақ 1985/86 жылдары бірінші дивизионнан ұшып кетуіне сәл қалды, және 1986/87 жылдардағы маусымды әлсіз бастады. Оны «Сити» басшылары орнынан босатып, оның орнына [[Джимми Фриззеллді]] шақырды. «Сити» сол маусымда соңынан екінші орын алып, қайта екінші дивизионға кетіп қалды. Кейін екінші дивизиондағы «Ситиді» [[Фриззелл]] басқармады, «Ситиді» Мел Макхин қайтадан бірінші дивизионға әкеліп, қарашада сэр Алекс Фергюсон басқарған «[[Манчестер Юнайтед]]ті<nowiki/>» 5:1<ref>http://www.mirrorfootball.co.uk/archive/Manchester-City-5-1-Manchester-United-special-unseen-pictures-of-David-Oldfield-Trevor-Morley-Gary-Pallister-and-Co-article374005.html</ref> есебімен ойсырата жеңді, бірақ бұған қарамастан басшылар Мел Макхинді орнынан босатты. сэр [[Алекс Фергюсон]] сол матчтан соң:<blockquote>'''''«Бұл менің бапкерлік мансабымдағы ең ұятты есеп болды»'''''<ref>Manchester Derby Special: Sportsmail takes City and United on a trip down memory lane<nowiki/>http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-1175519/MANCHESTER-DERBY-SPECIAL-Sportsmail-takes-City-United-trip-memory-lane.html</ref></blockquote><blockquote>''© сэр Алекс Фергюсон''</blockquote>[[File:Franny Lee.jpg|thumb|314x314px|Фрэнсис Ли — «Ситидің» аңыз ойыншысы]][[1989 жыл|1989]] жылдың [[қараша]]сымен [[1990 жыл|1990]] жылдың [[қараша]]сы арасында «Ситиді» Ховард Кендалл басқарды. Бұл бапкер команданы алға жетелей алды. Ховард Кендалл «Эвертонға» кетіп қалды. Ол кеткеннен кейін ойыншы-бапкер Питер Рид бапкер болды. Ридтің екі маусымында «Сити» бесінші орыннан не төмен, не жоғары аяқтай алмады. Ал 1992/93 жылдарда тоғызыншы орынға түсіп қалып, [[Питер Рид]] орнынан кетті. Оның орнына [[Брайан Хортон]] келді. Ол «Ситимен» 16-ыншы орынға түсіп қалды [[1994 жыл|1994]] жылы «Сити» , сәтсіз ойындарға қарамастан Хортонды команданың бапкері қылып қалдырды, бірақ 1994/95 маусымында 17 орын шынымен басшылардың көңілінен шықпады, және оны орнынан босатуға тура келді. Оның орнын «[[Саутгемптон]]<nowiki/>» клубының бұрынғы бапкері Алан Болл басты. Ол құрамды жасартқысы келіп, реформа өткізді. Құрамға [[Георгий Кинкладзе]] келіп, құрам жасара бастады. Бірақ 1995/96 жылдары «Сити» қайтадан бірінші дивизионға кетіп қалып, Болл орнынан босатылды. Стив Коппелл жаңа бапкер болып уақытша тағайындалды. Кейін клуб бапкері болып, [[Фил Нил]] тағайындалды. Бірақ ол 10 ойынның 7-еуінде жеңіліс тауып, «Ситиді» кестенің ортасына апарып тастады, кейін орнынан босатылды, орнына Джо Ройл келіп «Ситиді» екінші дивизионға кетіп қалудан құтқара алмай, екінші дивизионға кетіп қалды. Кейін Ройлдың сөзінде<ref>Маусым нәтижесі туралы. "Манчестер Сити" http://fapl.ru/posts/9353/ </ref>:<blockquote>'''''«Ситиде жақсы-жақсы ойыншыларды алатын аса көп ақша болмады, сондықтан кәрі футболшылармен тегін агенттерді алу керек болды»'''''</blockquote><blockquote>''© Джо Ройл''</blockquote>«Ситидің» құлдырау кезеңінде президенттік мансапты [[Дэвид Бернстайн]] басты. Жаңа президент келгеннен кейін «Сити» 1998/99 жылдарынан кейін бірінші дивизионға қайта оралды. Келесі маусымда клуб Премьер-Лигаға келді. [[2000 жыл|2000]] жылдың жазында клуб қатарына жартылай қорғаушы Альф-Инге Холланд және Джор, қыста қатарға Ричард Данн мен Даррен Хакербиде қосылды. Шотландтық «Рейнджерстен<nowiki/>» Андрей Канчельскис жалға алынды. [[2001 жыл|2001]] жылдың [[21 сәуір]]інде жанкүйерлер көтеріліп Джо Ройлды орнынан босатты<ref>Anger at Royle departure, BBC Sport, 21.05.01 2011-09-11 http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/1342563.stm </ref>. Үш күннен кейін Англия ұлттық құрамасының бұрынғы бапкері Кевин Киган «Ситидің» жаңа бапкері болып тағайындалды. === XXI ғасырдың басы === [[File:Thaksin DOD 20050915 (crop).jpg|thumb|278x278px|Таксин Чиннават, «Ситидің» алғашқы азиаттық басшысы]] [[2002 жыл|2002]] жылы «Манчестер Сити» Премьер-Лигаға қайта оралды. Маусым басында клуб көптеген жақсы ойыншыларды алды. «Қалалықтар» қатарын [[Петер Шмейхель]]<ref>Man City snap up Schmeichel, bbc.co.uk, 13.04.02, 2013-11-19 http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/a/aston_villa/1926287.stm </ref> толықтыра бастады, одан соң қорғаушылар [[Сильвен Дистен]] мен [[Давид Соммей]] келді. Марк-Вивьен Фоэмен<ref>Africa: Cameroon's Foe Joins Manchester City, allafrica.com, 2013-11-19 http://allafrica.com/stories/200206200061.html </ref> қоса, Висенте Матиас Вуосода<ref>Man City seal Vuoso deal http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/m/man_city/2027491.stm </ref> клуб қатарын толықтырды. Кейінірек «Пари Сен-Жермен» клубынан £17,5 миллион бағасына Николья Анелькада<ref>Manchester City officialise le transfert d'Anelka http://www.sport.fr/football/manchester-city-officialise-le-transfert-d-anelka-22393.shtm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610193926/http://www.sport.fr/football/manchester-city-officialise-le-transfert-d-anelka-22393.shtm |date=2015-06-10 }}</ref> келді. Қыстық трансферде — шабуылшы [[Робби Фаулер]]де қатарды толықтырды. Маусым нәтижесі бойынша, «Манчестер Сити» Премьер-Лигада тоғызыншы орын алып, 24 жылдан бері алғаш рет [[УЕФА Кубогы (кубок)|УЕФА Кубогының]] квалификациялық жарыс кезеңіне шықты. [[2003 жыл|2003]] жыл «Манчестер Сити» үшін «Мейн Роудтағы» соңғы ойын болды, өйткені олар — «[[Сити оф Манчестер]]<nowiki/>» деп аталатын 48 мың көрермендік жаңа ойын алаңына көшті. [[2007 жыл|2007]] жылы UK Sports Investments арқылы тайландты отбасынан шыққан бизнесмен Таиландтық бұрынгы премьер-министрі [[Таксин Чиннават]] $43 миллионға клубты сатып алды. Және ол клубты көркейтуге уәде берген болатын<ref>Таксин Чинават: «Келесі жылы "Манчестер Сити" ЧЛ-да ойнайтын болады» 21.03.08 http://www.voon.ru/news/75778 </ref>:<blockquote>'''''«Ең бірінші мақсат — ондыққа кіру, екіншісі — алтылыққа, ал үшінші мақсатымыз — [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасы]] үшін таласамыз»'''''</blockquote><blockquote>''© Таксин Чиннават''</blockquote>Жаңа басшылар «клубқа көптеген өзгерістер» енгізуді бастады. Ең алғашқы өзгеріс, [[2007 жыл|2007]] жылдың [[6 шілде]]сінде атақты швед бапкері [[Свен-Ёран Эрикссон]]мен үш жылға келісім-шартқа келді, және де ойыншылар Ведран Чорлукамен, Хавьер Гарридомен және Мартин Петров, Элано, Бенджани Мварувари, Валерия Божиновтармен келісім-шартқа келді. Бұл маусымда манчестерлік дербидің екеуінде де жеңіске жетті, бірақ соңғы турда «[[Мидлсбро]]ға<nowiki/>» 8:1 есебімен ойсырата жеңіліп, тоғызыншы орынға жайғасты. [[2008 жыл|2008]] жылдың [[2 маусым]]ында шведтік бапкерді жұмысынан босатты<ref>Эрикссон жұмысынан босатылды 02.06.08, futbol-1960.ru http://futbol-1960.ru/england/news/36074.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080604110946/http://futbol-1960.ru/england/news/36074.html |date=2008-06-04 }}</ref>. Оның орнына уэльстік бапкер [[Марк Хьюз]]ды<ref>"Манчестер Ситидің" жаңа бапкері Марк Хьюз болды, 05.06.08 http://www.belta.by/ru/all_news/sport/i_231625.html </ref> қойды. [[2008 жыл|2008]] жылы «Манчестер Ситиді» сату жөніндегі, үш апталық Дубайда өткен келісімнен кейін, қаржылай көмек беретін [[Біріккен Араб Әмірліктері|БАӘ-лық]] топ Abu Dhabi United Group (ADUG), және оның басшысы [[Мансур ибн Зайд Аль Нахайян]] Чиннаваттан 90%-дық акциясын сатып алды, бір жылдан кейінде 10%-ын сатып алып, тәуелсіз басшысы атанды. Клубты сатып ала, алға мақсат қойды. Мақсаты — алпауыт клубтардың қатарына кіру болатын. Кейін Шейх Мансур айтуынша<ref>«Шейх Сити», 03.08.2010, chelsearus.com http://chelsearus.com/1820-shejx-siti.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121060349/http://chelsearus.com/1820-shejx-siti.html |date=2010-11-21 }}</ref>:<blockquote>'''''«Челси және Барселона секілді клубтармен бірдей болу үшін, құрамдағы 22 ойыншыны жаңарту керек. Ақша — мәселе емес. Бастысы, менің командамда 22 ойыншының барлығы жұлдызды ойыншы болуы керек, ал клуб онжылдықта алпауыт клубқа айналады»'''''</blockquote><blockquote>''© Шейх Мансур''</blockquote>Жаздық трансферде көптеген жақсы ойыншылар алынды. [[Пабло Сабалета]], [[Венсан Компани]], [[Таль Бен-Хаим]] және Глаубер секілді ойыншылар алынды, кейін «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» [[Шон Райт-Филипс]] қайта оралды. Мәскеулік [[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА-дан]] £18 миллион бағасына бразилиялық шабуылшы Жо<ref>Жо "Манчестер Ситиге" келді, 02.07.2008, rusfootball.info http://www.rusfootball.info/rss/1146040509-zho-pereshel-v-manchester-siti-za-18-mln.-funtov.html </ref> келді. Қыстық трансферде нәтижелі қақпашы Шей Гивен келді және жас қақпашы Гуннар Нильсен, қорғаушы Уэйн Бридж, нәтижелі ойыншы Найджел де Йонг, екі шабуылшы — Крейг Беллами мен [[Робиньо]] қатарды толықтырды. [[Робиньо]] — «[[Реал Мадрид]]тен<nowiki/>» £32, 5 миллион бағасына келіп<ref>Робиньо "Манчестер Ситиге" келді. 02.09.2008 http://news.bigmir.net/sport/46780?bm_lang=ua</ref>, «Манчестер Сити» тарихындағы ең қымбат ойыншы атанды. Бұл маусымда, алдыңғы маусымға қарағанда «Сити» жақсы нәтиже көрсетті — 10-ыншы орын. [[2009 жыл|2009]] жылы Марк Хьюз орнына басқа бапкер келеді деген жалған ақпараттар көп болды. Бірақ 2009/10 жылдардағы маусымды уэльстік бапкермен басталды. «Сити» өзінің трансферлік саясатын жалғастыра кетті. Жазда «[[Астон Вилла]]<nowiki/>» клубынан [[Стюарт Тейлор]] атты қақпашы келді, содан соң жартылай қорғаушы [[Гарет Барри,]] «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>» футбол клубынан [[Силвиньо]], «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналдан]]<nowiki/>» [[Коло Туре]] мен Эммануэль Адебайор, «Эвертоннан» £24 миллион бағасына орталық қорғаушы Джолеон Лескотт, «[[Манчестер Юнайтед]]тен<nowiki/>» [[Карлос Тевес]], «[[Блэкберн Роверс]]<nowiki/>» клубынан Роке Санта Круз келіп, «Манчестер Сити» ойыншылар қатары толықты. [[2009 жыл|2009]] жылдың [[19 желтоқсан]]ында Марк Хьюз сәтсіз нәтижелері үшін бапкерлік қызметті босатты. Кейін Марк Хьюз өзінің бұл шешімге разы<ref>Марк Хьюз "Манчестер Ситидің" өткізіп жүрген саясатына разы емес, 20.12.09 http://www.dynamomania.com/news/98219-mark-hyuz-nedovolen-politikoy-rukovodstva-manchester-siti </ref> емес екенін білдірді:<blockquote>'''''«Сандерлендпен кейінгі ойында, маған келісім-шарт ерте ажырады деп айтты. Маған БАҚ-та бұл туралы ескертпеді, мен бұндай шешімді мүлде күткен жоқпын. Көп ұзамай, жаңа бапкерде табыла қойды, бұл, менің кетуім маусым басында шешілгенін білдіріп отыр. Мен маусым басталмай тұрып, клуб басшысымен кездестім, және біз бірге мақсат қойдық — ел біріншілігінде алтыншы орын алу немесе 70 ұпай жинау. Бұны мақсат тұтуды мен ойыншыларға да айтып қойғанмын. Әрине, Манчестер Сити сабында әркім көбірек жақсы нәтиже көрсетіп, ел біріншілігін менімен бірге алғысы келіп, тура жолға түстік, бірақ күтпеген жерден мені жұмысымнан босатты»'''''</blockquote><blockquote>''© Марк Хьюз''</blockquote>Кейін бұған «Сити» президенті әл-Мүбарәк жауап қайтарды:<blockquote>'''''«Соңғы он бір ойында бар болғаны екі-ақ жеңіс. Бұл «Манчестер Сити» клубы үшін өте жеткіліксіз. Шейх Мансур мен басшылар кеңесі, алға деген ұмтылыс және ынтаны көріп тұрған жоқ.»'''''</blockquote><blockquote>''© Халдун әл-Мүбарәк''</blockquote>[[File:Roberto Mancini RED BULL STADIUM JERSEY NY.jpg |thumb|230x230px|Роберто Манчини мен Брайан Кидд — «Ситидің» қазіргі деңгейіне жол ашқандар|солға]]Марк Хьюз орнына итальяндық маман [[Роберто Манчини]] келді<ref>«Манчестер Сити» Хьюзды жіберіп, Манчиниды бапкер қылды. 19.12.09 http://www.sports.ru/football/56836797.html </ref>.Және оның ассистенті болып [[Брайан Кидд]] тағайындалды. Қыста «Сити» ойыншылар қатарына [[Патрик Вьейра|Патрик Виейра]] мен жас ойыншы [[Адам Джонсон]] қосылды. [[Роберто Манчини|Манчинидың]] арқасында «Манчестер Сити» бесінші орын алып, [[УЕФА Еуропа Лигасы|Еуропа Лигасына]] жолдама алды. [[2010 жыл|2010]] жылы жазда «Манчестер Сити» трансфер прессасының бас жұлдызы болды.«Сити» қатарын Александр Коларов(£20 миллион бағасына), Жером Боатенг(£11 миллион бағасына), Яя Туре(£26,4 миллион бағасына), Джеймс Милнер(£19,3 миллион бағасына), Давид Сильва(£25,3 миллион бағасына) және сол кездердің нәтижелі шабуылшыларының бірі болған Марио Балотелли(£26 миллион бағасына) келіп қатар толықты. «Сити» осы жылы өзінің қорғаушысы Силвиньомен қоштасты, өйткені ол өзінің ойыншы мансабын аяқтады. Және Хавьером Гарридо, жартылай қорғаушылар Мартин Петров және де [[Стивен Айрленд]], шабуылшылар Бенджани Мварувари, «[[Милан (футбол клубы)|Миланға]]<nowiki/>» кеткен Робиньо атты ойыншыларымен қош айтысты. «Манчестер Сити» қыстық трансферлік терезеде көптеген футболшыны жалға жіберуі керек болды. Бұлардың қатарынад: Роке Санта Крус, Давид Гонсалес, Уэйн Бридж және Эммануэль Адебайор, «[[Реал Мадрид]]<nowiki/>» клубына кетті. «Манчестер Сити» жағдайы күрт күшейе түсті. Қыста «қалалықтар» [[Босния және Герцеговина|Босния және Герецеговинаның]] нәтижелі шабуылшысы [[Эдин Джеко]]мен келісім-шартқа келді(£27 миллион бағасына). Жаңағы трансферлердің барлық бағасын қоса түскенде, шейх Мансур £1 миллиард көлемінде қаржы жіберген(бапкер мен ойыншылардың жалақысын қосқанда).<ref>Ман. Сити: миллиард үшін, 09.01.11 http://football.ua/england/news/117983.html </ref> [[2011 жыл|2011]] жылдың [[17 наурыз]]ында «Манчестер Сити» [[УЕФА Еуропа Лигасы|Еуропа Лигасының]] 1/8 финалында [[Динамо (футбол клубы, Киев)|киевтік Динамоға]] жол берді (қонақта 0:2 ұтылып, өз алаңында 0:1 ұтылып). [[11 мамыр]]да «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэм]]<nowiki/>» клубын минималды есеппен жеңіп 1968/99 жылдардан бері алғаш рет УЕФА Чемпиондар Лигасына жолдама алды. «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэммен]]<nowiki/>» өткен ойыннан кейін [[Манчини]]:<blockquote>'''''«Бүкіл команданы жеңіспен құттықтаймын. Осы маусымда жақсы өнер көрсеттік деп ойлаймын. Алдымызда әлі екі ойын бар, және бұл Ситиді үшінші орынға апарады деп үміттенемін. Бұл мен үшін ең маңызды да әсерлі сәттердің бірі. Біз бұл маусымда көп еңбек еттік және мен Манчестер Сити жанкүйерлерін құттықтаймын. Мүмкін емес ешнәрсе жоқ, және біз Арсенал клубын артта қалдырамыз деп үміттенемін»'''''</blockquote><blockquote>''© Роберто Манчини''</blockquote>Сонан соң, Манчинидің арманы орындалған болатын. «Сити» екі ойында алты ұпай алып, 22 мамыр күні «Манчестер Сити» Англия Премьер-Лигасында күміс жүлдегер атанған, лондондық «[[Челси (футбол клубы)|Челсимен»]] бірдей ұпай жинады, бірақта голдар айырмашылығымен «Манчестер Сити» үшінші орынға жайғасты. Және бұл нәтиже квалификациялық жарыссыз, тікелей УЕФА Чемпиондар Лигасының топтық кезеңіне жолдама алды. Бұл жүлдемен қоса, ең үздік бомбардир атанған «Сити» ойыншысы [[Карлос Тевес]] «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» шабуылшысы [[Димитр Бербатов]]пен бірдей атанды. «Манчестер Сити» қақпашысы — [[Джо Харт]], «[[Алтын қолғап]]<nowiki/>» атағын жеңіп алды. Англия қақпашысы 17 ойын өз қақпасына гол жібермеген. «Манчестер Сити» үшін сол кезде Англия Кубогын «[[Сток Сити]]ден<nowiki/>» жеңіп алу үлкен нәтиже болды. Бұл жүлдені 1976 жылдан бері алғаш рет жеңіп отыр. [[Роберто Манчини]] ойыннан кейін:<blockquote>'''''«Тек бірнәрсе айта аламын, мен өз жанкүйерлерім үшін ризамын. Көп жылдар бері, бұл кубокты жеңе алмай келдік. Біз бүгін жақсы қорғандық деп айта алмаймын. Бізге әлі де күшею қажет, бірақ бұған қарамастан, біз өте бақыттымыз. Біз Манчестер Ситидың жаңа тарихын бастадық. Бұл әлі басы ғана»'''''</blockquote><blockquote>''© Роберто Манчини''</blockquote>2010/11 маусымы аяқталғаннан кейін [[Роберто Манчини]] [[Біріккен Араб Әмірліктері|БАӘ-де]] клуб басшысы Халдун әл-Мүбәрәкпен кездесті. Кездесуде итальяндық маман мен араб бизнесмені арасында, бюджетке көп қаржы бөлінетіні шешілді. [[2011 жыл|2011]] жылы жазда екі атақты ойыншы «Сити» қатарына қосылды. Бұлар — [[Самир Насри]] және [[Серхио Агуэро]]. [[Серхио Агуэро]] — «Манчестер Ситиге» £38 миллион бағасына келіп, «Сити» тарихындағы ең қымбат ойыншы атанды. Бұлармен қоса «Сити» сабына, [[Гаэль Клиши]] мен [[Стефан Савич|Стеван Савич]] және [[Оуэн Харгривз]]те қосылды, румындық қақпашы Костел Пантилимион «[[Тимишоара]]<nowiki/>» клубына жалға алынды, бірақ кейіннен толықтай сатып алынды. Сол жылы командадан, Патрик Виейра ойыншы мансабын аяқтап, кейін клуб штабына кірді. [[2013 жыл|2013]] жылдың [[мамыр]]ында «Манчестер Сити» жас ойыншыларының командасын басқара бастады. Эммануэль Адебайор қайта басқа клубқа жалға кетті. Және де Шей Гивен, Жо, Крейг Беллами, Шон Райт-Филипс, [[Жером Боатенг]], [[Фелипе Кайседо]] және тағы да басқа жас футболшылар клубтан кетті. [[2011 жыл|2011]] жылдың [[шілде]]сінде, клубтың ресми демеушісі [[Etihad Airways]] шешімімен «Сити оф Манчестер» атауы «[[Этихад Стэдиум]]<nowiki/>» деп өзгертілді. Etihad Airways пен «Манчестер Сити» он жылға серіктестік келісім-шартқа қол қойылды. Бұдан басқа Etihad Airways таңбасы, «Сити» жарнамаларында, ойын алаңының сыртында, шығыс Манчестерге Etihad Campus дүкенін салуға, және клуб жейдесінде белгіленетін болады. Кейбір мағлұматтарға сүйенсек, ойын алаңының атауын өзгерту £120 миллион бағасына шаққан. «[[Этихад Стэдиум]]<nowiki/>дегі» алғашқы матчта «Сити» өзінің көршілесі «Манчестер Юнайтедпен» кездесіп, бірінші таймда 2:0 есебімен жеңіп келіп, кейін 2:3 есебімен жеңіліп қалды. Бірақ «Сити» Премьер-Лигада сәтті бастады. 14 ойында 12 рет жеңіске жетіп, қалған екі «[[Фулхэм (футбол клубы)|Фулхэм]]<nowiki/>» мен «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]<nowiki/>» клубтарымен тең ойнады. 9 турда «Манчестер Сити» өзінің көршілестері «Манчестер Юнайтедті 6:1<ref>"МЮ" өзінің көршілесінен алты гол өткізіп алды. 23.10.11 http://www.lenta.ru/news/2011/10/23/mucity/ </ref> есебімен ойсырата жеңіп, «Сити» үшін «Олд Траффордтағы» 56 жылдан бергі алғашқы ірі есепті тіркеді.<ref>"Манчестер Сити" "Олд Траффордта" соңғы 56 жылда алғаш рет ірі есеппен жеңді. 23.10.11 http://news.sport-express.ru/2011-10-23/470932/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111025202348/http://news.sport-express.ru/2011-10-23/470932/ |date=2011-10-25 }}</ref> Ойсырата жеңген ойыннан кейін [[Роберто Манчини]]:<blockquote>'''''«Маусым өте ұзақ, және біз әрбір үш күн сайын ойын көрсетеміз, сондықтан әрбір ойын бара-бара қиындай бастайды. Біз Тоттенхэм және Болтон клубтарына қарсы жақсы нәтиже көрсеттік, бірақ мен бұл ойынды аса ерекше деп белгілеймін — біз Манчестер Юнайтед атты алпауыт клубты жеңдік. Бірақ біз бұл ойында тек үш ұпай алдық қой — ал алты голға келсек, бізге сол алты гол үшін ешкім алты ұпай бермейді. Бұл жәй ғана ойын, және мен, Манчестер Юнайтед әлі де бізден мықтырақ деп ойлаймын. Біз олардан мықты болуымыз үшін, Премьер-Лиганы жеңіп алуымыз керек. Сонда ғана барлығы өзгере бастайды деп сенемін, бірақ әзірше Манчестер Юнайтед бізден әлдеқайда мықтырақ. Әрине, мен Манчестер Юнайтед клубын ойсырата жеңгенімізге қуаныштымын. Барлық команда Олд Траффордта жеңе бермейді, сондықтан бұл ойын біз үшін маңызды да есте қалатын ойын — бастысы ірі нәтиже емес, бастысы біз олардың алаңында жеңіс таптық. Бұл матч жанкүйерлеріміз үшін тарихи матч. Голдар тек біздің алға шығуымызға және лигада көмек көрсете алады. Мен үш ұпайды алғанымызға қуаныштымын, бірақ, бізге әлдеқайда мықтырақ болуымыз үшін, және кестенің алғашқы орындарында қалуымыз үшін, бізге тынбай еңбек етуіміз керек, сонда ғана біз күшейе түсеміз»'''''</blockquote><blockquote>''© Роберто Манчини''</blockquote> [[Сурет:ManchesterCityFC League Performance.svg|нобай|409x409 нүкте|Футбол лигасындағы «'''Ситидің'''» жыл сайынғы орындарының кестесі]] «Сити» үшін алғашқы жеңіліс он бесінші турда тіркелді. [[2011 жыл|2011]] жылдың [[12 желтоқсан]]ында [[Андре Виллаш-Боаш]]тың командасы «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» 1:2 есебімен жеңіліп қалды. Бірінші голды екінші минутта Марио Балотелли салғанымен, кейін «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» екі голмен жауап қайтарып «Ситиден» басым түсті.<ref>"Челси" чемпиондық таласта. 13.12.11 http://football.sport-express.ru/reviews/18460/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120107222207/http://football.sport-express.ru/reviews/18460 |date=2012-01-07 }}</ref> «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» жеңілгеннен кейін, «Сити» УЕФА Чемпиондар Лигасында сәтсіздікке ұшырады. Топтық кезеңінде «[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]<nowiki/>» клубын 2:0 есебімен жеңгенімен<ref>"Сити" плей-офф құлттанған есігінің қасында. 07.12.11 http://ru.uefa.com/uefachampionsleague/season=2012/matches/round=2000263/match=2007657/postmatch/report/index.html </ref>, «Сити» «Бавария» мен «[[Наполи]]ден<nowiki/>» кейін үшінші орынға ие болып, регламент бойынша, [[УЕФА Еуропа Лигасы|Еуропа Лигасына]] кетіп қалды. Еуропа Лигасының 1/16 финалында, португалиялық «[[Порту (футбол клубы)|Портумен]]<nowiki/>» кездесіп, қонақта 2:1 есебімен жеңіп, ал өз алаңында 4:0 есебімен артта қалдырды. Кейін, 1/8 финалда басқа португалиялық клуб «[[Спортинг Лиссабон|Спортингпен]]<nowiki/>» кездесіп, қонақта 0:1<ref>"Сити" үшін жаман хабар. 08.03.12 http://ru.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2012/matches/round=2000274/match=2007453/postmatch/report/index.html </ref> есебімен жеңілді. Ал, өз алаңында 3:2 есебімен жеңгенімен келесі кезеңге өте алмады. Өйткені, ереже бойынша, өз алаңында гол өткізбеген клуб қана келесі кезеңге жолдама ала алады. Ойыннан кейін «[[Спортинг Лиссабон|Спортинг]]<nowiki/>» бас бапкері [[Са Пинту]] айтуынан<ref>Са Пинту: "Спортинг" жақсы үмітпен жеңді. 16.03.12 http://www.championat.com/football/news-1117932-sa-pintu-sporting-pobedil-blagodarja-igrovoj-discipline-i-vere-v-uspekh.html </ref>:<blockquote>'''''«Манчестер Сити құрамы өте мықты, бұл клубтың әрбір ойыншысы нәтижелі болып келеді. Бірақ Спортинг үлкен сенім мен және тынбай еңбек еткеніне орай жеңіске жетіп, келесі кезеңге өтті.»'''''</blockquote><blockquote>''© Са Пинту''</blockquote>[[File:Aguero sending photos - Premier League parade 2011-12.jpg|thumb|314x314px|Серхио Агуэро, 2011/12-дегі чемпиондығында]] Ел кубоктарында, «Сити» жақсы нәтиже көрсете алмады. Бірінші кубокта, 1/32 финалында өзінің көршілестері «[[Манчестер Юнайтед]]тен<nowiki/>» 3:2 есебімен жеңіліп, ары қарай жалғастыра алмады<ref>"Манчестер Юнайтед" "Манчестер Ситиді" Англия Кубогынан теуіп шығарды. 09.01.12 http://www.topnews.ru/news_id_47499.html </ref>. Ал екінші кубокта, әрине, Лига Кубогында, жартылай финалға дейін барып, «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]<nowiki/>» футбол клубынан өте алмады(қонақта 0:1 есебімен жеңілсе, өз алаңында 2:2 есебімен тең нәтиже көрсетті). Ал Премьер-Лигада ұзақ уақыт бойы алғашқы орынды бермей келе жатты, бірақ кейін «[[Суонси Сити]]ден<nowiki/>» минималды есеппен жеңіліп, «[[Манчестер Юнайтед]]ті<nowiki/>» алдына жіберіп алды. Келесі турда «[[Челси (футбол клубы)|Челсиге]]<nowiki/>» қарсы ойында 2:1 есебімен жеңді. Кейін «Сити», «Сток Сити» және «Сандерленд» клубтарымен тең ойын көрсетті, ал 8 сәуірде лондондық «Арсеналға» 0:1 есебімен есе жіберіп алды. Бұл сәтсіздіктерден кейін «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» 8 ұпаймен алға ұзап кеткен болатын. Бірақ «Сити», қуанышқа орай, алты ойын қатарынан жеңіске жетті, ішінде алғашқы орында тұрған «[[Манчестер Юнайтед]]те<nowiki/>» болды. Соңғы турға келгенде «Манчестер Сити», өзінің көршілес клубынан екі ұпай алға ұзады.Соңғы ойын «Куинз Парк Рейнджерске» қарсы ойын болатын. Бұл ойынның бірінші таймында «Сити» 1:2 есебімен жеңіліп жатты. Бірақ соңғы минуттардағы, [[Эдин Джеко]] мен [[Серхио Агуэро]] салған голдар, тарихты шыр айналдырды. Бұл голдардан кейн «Сити» «Куинз Парк Рейнджерстен» 1:2 жеңіліп жатып, 3:2 есебімен алға шығып кетіп, бұны қоя тұрғанда кесте «Манчестер Юнайтедті» артта қалдырып 89 ұпаймен, 44 жылдан бергі алғашқы Англия біріншілігін жеңіп алды. Үздік ойыншы болып — [[Венсан Компани]] атанды. Клуб басшысы Халдун әл-Мүбәрәк кейіннен, өз пікірін білдірді<ref>Халдун әл-Мубарак: Ескі "Манчестер Сити" ежелде қалды. 15.05.12 http://terrikon.com/posts/119489 </ref>:[[File:Vincent Kompany holds up the Premier League trophy 2012.jpg|thumb|315x315px|Команда капитаны Венсан Компани АПЛ кубогымен]]<blockquote>'''''«Жанкүйерлер бұл сәтті 44 жыл күтті, міне, 44 жылдан кейін алғашқы ел біріншілігінің чемпионы болдық, клуб кезінде жүлдесіз болды, жүлдеге қол жеткізе алмай жүрді. Кезіндегі «Сити» дымға қауқарсыз болған болатын. Енді бұл қауқарсыз «Ситиді» ұмытайық, бұрынғы нәрсе өтті де кетті. Енді көзімізді ашып, жаңа тарихтың бетін жазып бастайық. Бұл жүлде соңғы емес, әлі біз көптеген шыңдарды, бірге бағындыратын боламыз'''''</blockquote><blockquote>''© Халдун әл-Мүбәрәк''</blockquote>[[2012 жыл|2012]] жылдың басында [[Роберто Манчини]] «Манчестер Сити» клубымен, бес жылға келісім-шартқа отырғаны белгілі болды. Кейіннен, бұл итальяндық маманның жалақысы да белгілі. Жылдық жалақысы £7 миллионды құрады. Бұның алдында, [[Роберто Манчини]] Ресей футбол құрамасының бапкері болуы мүмкін деген ақпараттар да шықты. [[2012 жыл|2012]] жылдың [[мамыр]] айында, уэльстік [[Гарет Бейл]]ді және белгиялық футболды [[Эден Азар]]ды, сонымен қатар Премьер-Лиганың [[Футболдан Англия чемпионаты 2011/2012|2011/12 маусымында]], лондондық «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]<nowiki/>» сабында үздік бомбардир атанған [[Робин ван Перси]]ді өз қатарларына қосу мүмкін болған. Бірақ, [[Гарет Бейл]] «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэм]]<nowiki/>» клубымен келісім-шартын ұзартса, [[Эден Азар]] «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» сабына қосылды, ал [[Робин ван Перси]], өзінің көршілестері «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» клубына қосылған болатын. «Манчестер Сити» бұлардың орнына, қақпашы [[Ричард Райт]]ты өз қатарларына қосты. Және де бұнымес қоса, қорғаушы Матия Настасич пен Майконды, «[[Бенфика]]<nowiki/>» клубының қорғаушысы [[Хави Гарсия]]ны, «[[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]]<nowiki/>» клубынан Джек Родуэллді, «Суонсидің» шабуылшысы Скотт Синклерді өз саптарына қоса алды. «Барселона» футбол клубының бұрынғы топ-менеджері Феррано Сориано, «Ситидің» директоры болды. Клуб қатарынан, Грег Каннингем, Стефан Савич, Ахмед Бенали, Гай Ассулин, Владимир Вайсс, Адам Джонсон, Найджел де Йонг және де Эммануэль Адебайор басқа клубқа кетті, ал Уэйн Бридж, Дедрик Боята, Мұхаммед Әбу, Омар Элабделлауи, Гарри Банн және Роке Санта Круз жалға кетті. Стюарт Тейлор мен Оуэн Харгривз тегін агент атанды. [[2012 жыл|2012]] жылдың [[12 тамыз]]ында, «Манчестер Сити» «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» клубын 3:2 есебімен ұтып, Англия Суперкубогын жеңіп алды. Бірінші болып, голды «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» қатарынан [[Фернандо Торрес]] салып, командасын алға шығарса, екінші таймда «Сити» қатарынан [[Яя Туре]], [[Карлос Тевес]] және [[Самир Насри]] көзге көрініп команданы 3:1 есебімен алға шығара алды, ойын соңына қарай «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» есепті қысқарта алды, бірақ соңы жеңіс «Сити» қарамағында қалып, «Қалалықтар» кубок иегері атанды. [[Футболдан Англия чемпионаты 2012/2013|2012/13 маусымының]] басында, букмекерлік конторлар «Манчестер Ситиді» Премьер-Лига чемпионы болуға басты үміткер атады<ref>Букмекерлер «Манчестер Ситиді» АПЛ-дың 2012/13 маусымында чемпиондыққа басты үміткер атады. 18.08.12 http://www.sports.ru/football/142775111.html </ref>, бірақ «Манчестер Сити» бас бапкері Роберто Манчини, өзінің көршілестері «Манчестер Юнайтедті» басты үміткер атады.<ref>Роберто Манчини: "МЮ" - чемпион болуға басты үміткер". 18.08.12 http://news.sport-express.ru/2012-08-18/529295/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140821033143/http://news.sport-express.ru/2012-08-18/529295/ |date=2014-08-21 }}</ref> 2012/13 маусымының күзінде «Манчестер Сити» сәтсіздіктерге жолықты. [[2012 жыл|2012]] жылдың [[25 қыркүйек|25 қырқүйегінде]] Лига Кубогының 1/16 финалында «Манчестер Сити» «Астон Вилла» клубынан 2:4 есебімен жеңіліп қалды<ref>«Қасқырлар» жемтіксіз қалды. 26.09.12 http://www.gazeta.ru/sport/2012/09/26/a_4788253.shtml </ref>. УЕФА Чемпиондар Лигасының топтық кезеңінде 3 рет жеңіліс тауып және 3 рет тең нәтиже көрсетіп, жақсырақ нәтиже көрсете алмай, «[[Боруссия Дортмунд]]<nowiki/>», «[[Реал Мадрид]]<nowiki/>» және амстердамдық «[[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]<nowiki/>» клубтарынан кейін, 3 ұпаймен, соңғы орын алып, жарыспен қоштасты<ref>"Манчестер Сити" Чемпиондар Лигасымен қоштасты. 05.12.12 http://www.dni.ru/sport/2012/12/5/244696.html </ref>. Премьер-Лигадағы алғашқы жеңілісін, [[2012 жыл|2012]] жылдың [[9 желтоқсан]]ында өзінің көршілестері «[[Манчестер Юнайтед]]пен<nowiki/>» кездескенде 2:3 есебімен жеңіліп, сол кезде тапты. Сол кезден кейін, «Манчестер Сити» 9 жеңіс, 6 тең ойын және 1 жеңіліспен екінші орынға тұрақтады. Сол жеңілістен кейін, [[26 желтоқсан]]да, «Сандерлендтен» 0:1 есебімен жеңіліп, екінші жеңілісін алды. Осыдан кейін «Сити» жеңілмей, [[2013 жыл|2013]] жылдың 1[[3 қаңтар]]ында, лондондық «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналды]]<nowiki/>» 2:0 есебімен жеңіп, жеңіс сериясын бастады. Қыстық трансферде, Гуннар Нильсен<ref>Гуннар Нильсен "Манчестер Ситиден кетті". 22.12.12 http://faroesoccer.3dn.ru/publ/ostalnoe/transfery/gunnar_nilsen_pokidaet_quot_manchester_siti_quot/33-1-0-262 </ref>, Майкл Джонсон, және «[[Милан (футбол клубы)|Милан]]<nowiki/>» клубына €20 миллион бағасына [[Марио Балотелли]] атты үш ойыншы команда қатарынан кетті.[[File:Song Balotelli.jpg|thumb|Марио Балотелли, «Сити» сабында|304x304 нүкте|солға]]2012/13 маусымның екінші бөлігінде «Сити» 4-ақ жеңіліс алып, өзінің көршілестері «Манчестер Юнайтедті» 2:1 есебімен жеңіп, өш бере алса да, «Сити» «Манчестер Юнайтедтен» 11 ұпайға қалып қойып, Англия Премьер-Лигасының екінші орынында аяқтады. Бұдан басқа, «Сити» Лига Кубогында «Челсиді» жартылай финалда артта қалдыра алса да, шешуші кезеңде «[[Уиган Атлетик]]<nowiki/>» клубынан 1:0 есебімен жеңіліп, кубок иегері атана алмады. Соңында, «Сити» 2012/13 маусымында бірде-бір жүлде ала алмай, дымсыз қалды. Бұдан кейін, Роберто Манчиниді бапкерлік орнынан босатуға тура келді. Итальяндық маман орнына өзінің ассистенті Брайан Киддті уақытша қоя тұрды. Роберто Манчини кеткеннен кейін, жолақ алып, ол жолаққа «Манчестер Сити» жанкүйерлерімен қоштасу үшін: «Үш ұмытылмас жыл..Сау бол!» деп жазып, қоштасуын білдіріп кетті. Кейін «Манчестер Юнайтедтің» бас бапкері [[Алекс Фергюсон|сэр Алекс Фергюсон]], итальяндық маманның жұмысынан босатқанына қарсылығын, мынадай пікірмен білдірді:<blockquote>'''''«Манчиниді жұмысынан босатпауға да болар еді.Өйткені, команданы УЕФА Чемпиондар Лигасына шығарды, ел біріншілігінде екінші орынды алып берді, ал алдыңғы жылы Ситиді ел біріншілігінде чемпион қылып және Англия Кубогын алып, бір емес, екі жүлде алып берді. Мен бұл итальяндық маманды жұмысынан кеткеніне басында таңғалдым, бірақ кейбір басшыларының сөзіне сүйенсек, барлығы дұрыс деп ойлаймын. Ал былай, Манчини бұндай түрмен клубтан кеткені дұрыс емес деп ойлаймын»'''''</blockquote><blockquote>''© сэр Алекс Фергюсон''</blockquote>Кейіннен, клуб директор Феррано Сориано да пікірін білдірді:<blockquote>'''''«Келесі маусым осы маусымнан да сәттірек болады деп ойлаймын. Қазір жоспарласақ, біз осы алдыңғы бес жылда бес трофей ұтуымыз да мүмкін. Келесі маусымда, біз ешқандай жүлде ала алмай, кейін, лезде екі жүлде алуымыз да әбден мүмкін»'''''</blockquote><blockquote>''© Феррано Сориано''</blockquote>[[File:Manuel Pellegrini 2013.jpg|thumb|236x236px|Мануэль Пеллегрини|солға]][[2013 жыл|2013]] жылдың [[14 маусым]]ында, «Сити» «[[Малага]]ның<nowiki/>» тренері, чилилік маман [[Мануэль Пеллегрини]]ді өздерінің бас бапкері қылды<ref>РЕСМИ: Пеллегрини "Манчестер Ситидің" жаңа бапкері. 14.06.13 http://www.soccer.ru/news/346613.shtml </ref>. Ағылшындық БАҚ-тарға сенсек, «Сити» чилилік маманмен үш жылға келісім-шартқа отырып, жалақысы жылына £3,4 миллион бағасында болды. Жаңа бапкер келісімен, «Сити» жаздық трансферде жақсы ойыншылар ала білді, және команда қатарынан Райан Макгиверн, Жереми Элан, Майкон, [[Коло Туре]] және Уэйн Бридж атты ойыншылар кетті. Карим Рекик, [[Гарет Барри]], Абдул Разак басқа клубқа жалға кетті. Бұлармен қоса, командадан, Мұхаммед Әбу мен Скотт Синклерде кетіп қалды. Ал [[Карлос Тевес|Тевес]] «[[Ювентус]]<nowiki/>» клубына €9 миллион бағасына кетсе, Роке Санта Круз бен [[Роберто Манчини]]дің ұлы Филиппо тегін агент атанды. Сол жаздық трансферде, «Сити» қатарына 32-жастағы «[[Атлетико Мадрид|Атлетико]]<nowiki/>» клубының орталық қорғаушысы [[Мартин Демичелис|Мартин Демикелис]] және украиндық клуб «[[Шахтер (футбол клубы, Донецк)|Шахтер]]<nowiki/>» қатарынан Фернандиньо және де €25 миллион бағасына [[Стеван Йоветич]], испандықтар [[Хесус Навас]] пен [[Альваро Негредо]] толықты. Мануэль Пеллегрини өз маусымын, орталықафрикадағы жарыстағы екі жеңіліспен бастады. ([[2013 жыл|2013]] жылдың [[14 шілде]] күні «[[Суперспорт Юнайтед]]<nowiki/>» клубынан 2:0 есебімен жеңілсе, кейін [[18 шілде]] күні «[[АмаЗулу]]<nowiki/>» клубынан 2:1 есебімен жеңілді). Бірақ бұл жарыста, «Ситиге» Пеллегрини бапкер болған жоқ, ол белгісіз жұмыстарымымен [[Чили]]ге кеткен болатын. Бапкерлік орнын өзінің көмекшілері ала тұрды<ref>Пеллегрини бір себептермен "Манчестер Ситиден" уақытша кете тұрды. 18.07.13 http://www.euro-football.ru/article/31/1002987138_pellegrini_pokinul_sbor_manchester_siti_po_semeynyim_prichinam </ref>. Чилилік маман «Ситиде» жүлделік жолын — [[Barclays Asia Trophy]] атты бейресми жүлдесін [[27 шілде]] күні [[Гонконг]]те жеңіп алды. Полуфиналда «[[Саут Чайн]]<nowiki/>» клубына қарсы ойнап, артта қалдырса, финалда «[[Сандерленд (футбол клубы)|Сандерленд]]<nowiki/>» клубын минималды есеппен жеңіп, өзінің алғашқы жүлдесін қолына алды. Екі ойында да [[Эдин Джеко]] көзге түсе алды<ref>«Сити» төменнен жоғарыға. 27.07.13 http://www.gazeta.ru/sport/2013/07/27/a_5512797.shtml </ref>. Жаздың соңына қарай, «Сити», [[Мюнхен]] қаласында өткен, Audi Cup атты жарысқа қатысты. Ол жарыста, «Манчестер Сити» «Милан» командасына бірінші таймның өзінде, 5:0 есебімен ойсырата ұтып жатты, бірақ итальяндық клубта, қарап қалмай, бірінші таймның соңына дейін үш гол салып, ойынның тағдырын бірінші таймда шешіп тастады. Бұл ойында, «Сити» сабынан, [[Давид Сильва]], Майка Ричардс, Александар Коларов және [[Эдин Джеко]] екі гол салып, ірі есеппен жеңуге ат салысты. 5:3 есебімен, «Миланды» артта қалдырып, Audi Cup жарысының финалына шықты. Бірақ финалдық ойында, жарыс мекенінің иесі, мюнхендік «Бавариядан» 1:2 есебімен жеңіліп қалған болатын. «Сити» сабынан жалғыз голды, 61-інші минутта испандық Альваро Негредо салды. Чилилік бапкер Пеллегрини 19 тамыз күні «Ньюкасл» клубына қарсы, Англия Премьер-Лигасының бірінші турында өзінің ресми ойынын өткізді. Ол ойында, [[Давид Сильва]] ойынның басында(6-ыншы минутта) лезде гол сала білді. Кейін 20-сыншы минуттарда [[Серхио Агуэро]] есеп айырмасын ұзарта алды. Кейінірек, екінші таймда, [[Яя Туре]] мен [[Самир Насри]] бір-бір голдан салып, 4:0 есебімен доп айырмасын күшейтті. Ірі есептен кейін, Пеллегрини:<blockquote>'''''«Мен, бұл ойында жеңгенімізге өте қуаныштымын. Қуаныш, тек жеңістерді емес, команданы күшейтуді де шақыртады. Біз үшін, бұл екі жағдайда маңыздырақ. Ойыншылар бұл ойында, қалағанынша гол салды. Біз гол сала қоймай, қорғаныс жағынан да жақсы болдық, ал бұл біз үшін өте жақсы нәтиже»'''''</blockquote><blockquote>''© Мануэль Пеллегрини''</blockquote>Бұл жеңістен кейінгі ойында, «Сити» жақсы нәтиже көрсете алмады. [[25 тамыз]]да Англия Премьер-Лигасының екінші турында, жоғарғы лигаға жаңадан келген, «[[Кардифф Сити]]<nowiki/>» клубына 2:3 есебімен есе жіберіп алды. Бұл ойында, «Сити» жеңіс үшін таласпағандай болды. Өйткені, ойын соңына дейін 3:1 есебімен жеңіліп жатты. Кейін, ойын соңына қарай, Альваро Негредо доп айырмасын қысқарта алғанымен, есеп жағынан алға шығара алмады.<ref>Эдин мүлде көзге түспеді. 25.08.13 http://www.gazeta.ru/sport/2013/08/25/a_5605645.shtml </ref> Англия Премьер-Лигасының бесінші турында, «Сити», «манчестерлік дербиде», алдыңғы ойындағы тең нәтижеге қарамастан, өзінің көршілесін 4:1 есебімен жеңіп, кестеде төртінші орынға тұрақтады. [[Серхио Агуэро]] екі гол алып, [[Яя Туре]] мен [[Самир Насри]] бір-бір голдан салды, және 87-інші минутқа қарай, [[Уэйн Руни]] есепті үш доп айырмасына қысқарта алды.<ref>"Манчестер Сити" - "Манчестер Юнайтед" - 4:1: Мойес САФ-тың шаңында. 23.09.13 http://www.sport-express.ua/football/england/news/229687-manchester-siti-manchester-junajted-4-1-mojes-idet-po-stopam-fergjusona-premer-liga-5-tur.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131214031842/http://www.sport-express.ua/football/england/news/229687-manchester-siti-manchester-junajted-4-1-mojes-idet-po-stopam-fergjusona-premer-liga-5-tur.html |date=2013-12-14 }}</ref> Мануэль Пеллегрини, [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]нда, «[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]<nowiki/>», «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>», «[[Виктория (футбол клубы, Пльзень)|Виктория Пльзень]]<nowiki/>» клубтарымен бір топқа түсті. Бұл топта, «Сити», өзінің алғашқы ойынын чехиялық клубты 3:0 есебімен жеңіп, жақсы нәтижемен аяқтады. Бірақ, келесі ойында мюнхендік клуб «[[Бавария (футбол клубы)|Баварияға]]<nowiki/>» 3:1 есебімен есе жіберіп алды. «Сити» сабынан жалғыз голды, 79-ыншы минутта [[Серхио Агуэро]] салып екі доп айырмасына қысқартқан болатын. Үшінші команда, «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>» клубымен ойындары, екі ойында да «Сити» мәскеулік клубты жеңе алды. Бірінші ойында, мәскеулік клуб сабынан Зоран Тошич ойын басында «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>» клубын алға шығарған болатын, бірақ кейінірек, [[Серхио Агуэро]] есепті теңестіре алды. 42-інші минутқа қарай, тағы да [[Серхио Агуэро]], ағылшындық клубты алға шығарып, ойын тағдырын бірінші таймда шешіп тастады. Кейін, «Сити» өз алаңында, «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>» клубын 5:2 есебімен жеңіп алды. Ойында, Альваро Негредо үш гол салып, [[Серхио Агуэро]] екі гол салды. Мәскеулік клубтан, [[Сейду Думбья|Сейду Думбия]] екі гол салды. Осы ойындардан 2 жылдан кейін, [[2016 жыл|2016]] жылдың [[15 наурыз]]ында, Мануэль Пеллегрини, 1/8 финалда киевтік клуб «[[Динамо (футбол клубы, Киев)|Динамомен]]<nowiki/>» арпалыса алып, манчестерлік клубты, тарихында алғашқы рет ширек-финалға шығарған болатын. Кейін, ширек-финалда париждік «[[Пари Сен-Жермен]]<nowiki/>» клубымен қонақта 0:0 есебімен нәтижені тең ұстап, өз алаңында 1:0 есебімен [[Кевин Де Брёйне|Кевин Де Брюйне]] алға шығарып, сенсациялық оқиғаларды көбейтіп, өз тарихында бірінші рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]ның жартылай финалына шықты. Бірақ жартылай финалда, «[[Реал Мадрид]]<nowiki/>» клубынан, қонақта 1:0 есебімен жеңіліп, өз алаңында 0:0 есебімен тең ойнап, финалдық ойынға шыға алмаған болатын. [[2016 жыл|2016]] жылдың [[1 ақпан]]ында «Манчестер Сити» өзінің болашақ бапкерін, уақытынан ерте таныстырды.<ref>Жаңа бапкер — Гвардиола. 1.02.16 <nowiki>http://alaman.kz</nowiki> </ref> Манчестерлік клубтың жаңа бапкері болып — [[Хосеп Гвардиола]] атанды. [[Хосеп Гвардиола]] «Манчестер Сити» клубымен, жылына €20 миллион жалақысымен, үш жылға келісім-шартқа отырды. Және бұл бапкер, «Манчестер Ситиге» келіп, әлемдегі ең көп жалақы алатын бапкерлердің көшін бастады.Ол өзінің бейресми және алғашқы ойынын, 20 шілде күні өзінің, бұның алдында жаттықтырған клубы «[[Бавария (футбол клубы)|Баварияға]]<nowiki/>» бастады. Бұл ойында «Сити» мюнхендік клубтан 1:0 есебімен жеңілген болатын. [[Сурет:Centre d'entraînement Manchester City 20-02-15.jpg|нобай|521x521 нүкте|Манчестер Сити 2014 жылы «Манчестер Сити» стадионына іргелес орналасқан Etihad кампусындағы жаңа кешеніне көшті]] Ең алғашқы ресми ойынын, [[2016 жыл|2016]] жылдың [[13 тамыз]]ында Англия Премьер-Лигасының бірінші турында, «[[Сандерленд (футбол клубы)|Сандерленд]]<nowiki/>» клубына қарсы бастаған болатын. Бұл ойынын 2:1 есебін жеңіп, «Манчестер Ситиді» жаттықтырып бастағаннан бері алғашқы жеңісін алған болатын. Ойында, [[Серхио Агуэро]] 4-інші минутта гол соғып есеп айырмасын бір голға көбейтті. Кейіннен, қарсыластар сабынан Джермейн Дефо гол соғып есепті теңестірген болатын. Ойын соңына қарай, 87-інші минутта «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» клубынан, «Сандерлендке» жалға келген Патрик Макнейр қателесіп, өз жағына(автогол) гол салдырып алды. Содан «Ситидің» жолы болып, жеңісті іліп әкеткен еді. 10 қыркүйек күні, «манчестерлік дерби» ойынында, «[[Олд Траффорд]]<nowiki/>» алаңында Хосеп Гвардиоланың командасы, 2:1 есебімен жеңіске жетті. 15-інші минутта [[Кевин Де Брёйне|Кевин Де Брюйне]] бірінші голды соғып, есепті ашқан болатын. Кейін, 20 минуттан кейін, 36-ыншы минутта, «Ситиден» шыққан шәкірт Келечи Ихеаначо есепті ұлғайта алды. Бірақ, 42-інші минутта [[Златан Ибрагимович]] гол соғып есепті бір гол айырмасына қысқартты. Бұдан кейін, көптеген мүмкіндіктер болғанымен, есеп осы күйінде қалды. [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]нда, квалификациялық жарыстың төртінші кезеңінде, «Стяуа» клубымен бастап, бұл румындық клубты бірінші ойында, 5:0 есебімен ұтып, бір марқайып алған болатын. Екінші ойында, «Сити» өз алаңында қабылдап, 1:0 есебімен жеңіп топтық кезеңге шықты.Топтық кезеңде «Манчестер Сити», «[[Селтик]]<nowiki/>», «[[Барселона]]<nowiki/>» және менхенгладбахтық «Боруссиямен» бірге бір топқа түсті. Топта, алғашқы ойынын менхенгладбахтық «Боруссиямен» бастап, бұл немістік клубты 4:0 есебімен жеңген еді. Бұл ойында, [[Серхио Агуэро]] екі гол салып, [[Рахим Стерлинг]] пен Келечи Ихеаначо бір-бір голдан салып, «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>» клубының артынан ілескен болатын. Кейін, «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>» клубымен кездесіп, «Камп Ноу» алаңында 4:0 есебімен ұтылғанымен, өз алаңында 3:1 есебімен жеңді. Ал «Селтик» клубымен, өз алаңында да, қонақта да тең нәтижемен қайтты. Өз алаңында 1:1 есебімен аяқтаса, қонақта 3:3 есебімен теңесіп қалды. 2016 жылдың 12 желтоқсанында, [[Хосеп Гвардиола]] «Манчестер Ситиді» үш жыл қатарынан, 1/8 финалына шығарды. 1/8 финалда «Манчестер Ситидің» қарсыласы «[[Монако (футбол клубы)|Монако]]<nowiki/>» болды. 2017 жылдың 21 ақпанында, «Манчестер Сити» «[[Монако (футбол клубы)|Монако]]<nowiki/>» клубын, 5:3 есебімен ұтып, УЕФА Чемпиондар Лигасының ең нәтижелі бірінші ойыны болды. 26-ыншы минутта Рахим Стерлинг есеп ашты, кейін Радамель Фалькао мен Киллиан Мбаппе есепті 1:2 қылып, алға шығарды. Екінші таймның 58-інші минутында [[Серхио Агуэро]] есепті теңестірді, бірақ кейіннен бес минуттан Радамель Фалькао гол салып, есепті 2:3 қылып, ойынды қыздырған болатын. Уақыт өте келе «Сити» ойыншылары қарап қалмай, он минут ішінде есепті 5:3 қылды. Ат салысқандар болып, [[Серхио Агуэро]], Джон Стоунз және Лерой Сане атанды. Бұдан кейін, жауапты матч «Манчестер Сити», француздық клубтан 3:1 есебімен жеңіліп қалып, келесі кезеңге шыға алмады. «Сити» қатарынан жалғыз голды Лерой Сане салды. [[Сурет:Taunton Holiday Inn - Ellisons WSM3.JPG|нобай|359x359 нүкте|Манчестер Сити клубының автобусы]] 23 сәуір күні, Англия Кубогының жартылай финалында «Сити» «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]<nowiki/>» клубына қарсы ойнады. «Манчестер Ситиді» 62-інші минутта [[Серхио Агуэро]] алға шығарғанымен, 71-інші минутта [[Начо Монреаль]] есепті теңестіріп, ойын соңында қосымша таймдар ойнатуға тура қылды. 101-інші минутта, [[Алексис Санчес]] «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналды]]<nowiki/>» алға шығарып, финалдық ойынға жолдама алып берді. Осымен, «Сити» жүлделерге деген мүмкіндерден айырылып қалды. [[Хосеп Гвардиола]] 2016/17 маусымында, 21 мамырда «[[Уотфорд (футбол клубы)|Уотфорд]]<nowiki/>» клубын 5:0 есебімен жеңіп, «Манчестер Ситимен» Англия Премьер-Лигасының кестесінде, үшінші орында аяқтады. [[Кевин Де Брёйне|Кевин де Брюйне]] — 18 голдық паспен, ең көп голдық пас берген ойыншы атанды. «Манчестер Сити» командасы 2017/18 маусымында 18 ойын қатарынан жеңіліс таппай, [[Англия Премьер-лигасы]]ның рекордын жаңартты. Бұған дейінгі рекорд «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]<nowiki/>» командасының қойнында болатын. Олар 2003/04 маусымында 13 ойын қатарынан жеңіс тауып рекорд қойған болатын. [[Серхио Агуэро]], 2017/18 маусымында, 181 голмен «Манчестер Сити» тарихындағы ең үздік бомбардир атанды. Бұған дейінгі үздік бомбардир атағын иемденген — Эрик Брук. Ол «Сити» сабында 177 гол салған еді. 2021 жылдың 19 сәуірінде 12 еуропалық клубтың арасында Манчестер Ситидің [[Суперлига (футбол)|Еуропа Суперлигасының]] негізін қалаушы болғаны жарияланды. Бірақ спорт шенеуніктері мен жанкүйерлердің наразылығына байланысты, келесі күні Манчестер Сити ресми түрде Еуропа Суперлигасынан шығатынын жариялады. 2020/21 маусымында «Манчестер Сити» [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасы]] финалына тарихында алғаш рет шығып, өзінің жерлестері «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» футбол клубымен ойнады. Бірақ өкінішке орай, Порту қаласындағы «Драган» алаңында жерлестеріне 0:1 есебімен есе жіберді.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.championat.com/football/news-4362185-chelsi-obygral-manchester-siti-i-stal-pobeditelem-ligi-chempionov-sezona-2020-2021.html|title=«Челси» обыграл «Манчестер Сити» и стал победителем Лиги чемпионов сезона-2020/2021|author=Алексей Ласнов|website=www.championat.com|access-date=2021-06-11}}</ref>. Der Spiegel журналының 2022 жылдың сәуіріндегі қосымша есебінде, сыртқа шығып кеткен ішкі құжаттарға сүйене отырып, Абу-Даби иелері бұрын клубқа Etihad және Etisalat сияқты әмірлік компаниялары демеушілік төлемдер ретінде жасырын төлемдер жасаған (клуб сәтті қорғады деген талап)  2020 жылы CAS);  Шейх Мансурдың Абу-Даби Юнайтед тобы (ADUG) кәмелетке толмаған ойыншылардың клубпен келісім шартқа отыруы үшін жанама түрде төлеген;  және клуб [[Роберто Манчини]] мен Мансурдың «Аль-Джазира» клубы арасындағы жалған келісім-шартты бұрынғы менеджерге жалақысына қосымша үлкен өтемақы төлеу үшін пайдаланды деген болжам бар. Ол сондай-ақ осы үш істің соңғы үш жыл ішінде Премьер-Лиганың тергеуінде болғанын мәлімдеді. Жауап ретінде клуб бұл мәлімдемелерді шындыққа жанаспайды және клубтың беделі мен тұтастығына нұқсан келтіру әрекеті ретінде жоққа шығарды. «Сити» «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульмен]]<nowiki/>» тағы бір жақын титулдық жарыстан кейін 2021–22 жылдары өзінің лига титулын қайтадан сақтап қалды; бес маусымда төрт рет [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-лига]] жеңімпазы атанды. «Ситидің» тағы бір жағдайында соңғы екі ойында төрт ұпай қажет болған Сити екі ойында да екі гол айырмашылығымен артта қалды, тек сыртта «[[Вест Хэм Юнайтед|Вест Хэммен]]<nowiki/>» 2-2 тең ойынға және 3-2 есебімен жеңіске жетті. Маусымның соңғы шешуші ойыны өз үйінде «[[Астон Вилла]]ға<nowiki/>» қарсы ойындағы салынған соңғы үш голдың барлығы 76-шы және 81-ші минуттар арасындағы бес минуттық [[Блиц (шахмат)|блицте]] «[[Этихад Стэдиум|Этихад]]<nowiki/>» стадионында 1999 жылғы плей-офф финалында Джиллингхэмге қарсы және 2011-12 маусымының тарихты ойынның соңғы минутында өзгерте білген Премьер-Лигадағы атақты жеңісімен қатар жүретін сәттерде соғылды. 2022 жылдың қысқы және жазғы трансфер маусымында негізгі ойыншылардан Англияның қазіргі чемпионы ешкімді жоғалтпады. Ия,«Манчестер Ситиден» «[[Атлетико Паранаэнсе|Атлетико Паранаэнсқа]]<nowiki/>» ауысқан [[Фернандиньо]] (еркін агент ретінде) кетті, бірақ оның орнына «'''қалалықтар'''» «[[Лидс Юнайтед]]тен<nowiki/>» [[Калвин Филлипс]]ті 50,00 миллион еуроға алды. Және «[[Боруссия Дортмунд]]<nowiki/>» клубынан 60,00 еуро бағасына алынған [[Эрлинг Холанд|Эрлинг Холланд]] келіп, «Сити» шабуылын қауіптірек қылды, әрі еселей түсті. Екеуінен басқа, тағы «Манчестер Сити» [[Арминия (футбол клубы, Билефельд)|Арминиядан]] Штефан Ортега Морено атты қақпашыны тегін алды. Бұл қақпашы 29 жастағы қақпашы Закари Штеффенмен екінші нөмір болу құқығы үшін бәсекелесуге тырысады. Сондай-ақ, Хулиан Алварес қосылды. «[[Ривер Плейт]]<nowiki/>» сабында 25 ойында 18 гол соққан 22 жастағы шабуылшыны «'''қалалықтар'''» қыста сатып алған болатын(€20,00 млн), бірақ артынша Ривер Плейт клубына жарты жылға кері жалға беріле тұрған болатын. 2022 жылдың жазғы трансфер маусымында Жезус пен Фернандиньодан басқа, тағы [[Александр Владимирович Зинченко|Олександр Зинченко]](«Арсенал», €35,7 млн) мен [[Рахим Стерлинг]](«Челси», €56,00 млн) өз клубтарын ауыстырған болатын. Манчестер Ситидегі тұрақты бәсекелестік артықшылық дәуірі Fair Play (FFP) Қаржылық ережелерін бұзды деген айыптаулармен сәйкес келді. 2020 жылы Спорттық Төрелік Сот (CAS) УЕФА-ның клубқа қатысты санкциялары ақталмады деп шешіп, "Ситидің" Екі жылдық Еуропалық тыйымын жойды.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-67</ref> 2023 жылы Премьер-Лига Манчестер Ситиге тағылған айыптар бойынша өзінің тергеуін жариялап, клубты 2017/18 маусымына дейін FFP ережелерін 115 бұзды деп айыптады.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-68</ref> «Манчестер Сити» 2023/24 маусымында 1992 жылдан бастап есептегенде, Англия футболының тарихында алғаш рет қатарынан төртінші рет [[Футболдан Англия чемпионаты|Англия Премьер-Лигасын]] жеңіп алған алғашқы клуб болды. Осыған дейін «Манчестер Юнайтед» тек қана үш рет қатарынан жеңімпаз атанған болатын. Англиядағы 4-in-a-Row(қатарынан төрт рет) ұранын орындаған әзірше жалғыз клуб атанды. Команда тағы да 2024/2025 маусымын чемпиондық жеңу үшін фаворит ретінде бастады, бірақ бірден қиындықтарға тап болды. Лиганың 10-шы турында «Манчестер Сити» сенсациялық түрде «Борнмуттан» 2:1 есебімен жеңіліп қалды. Келесі раундта Азаматтар сол есеппен Брайтоннан жеңілді. 12-ші раунд Тоттенхэмнің жеңілісімен есте қалды (0:4). Ливерпульмен негізгі кездесу де Пеп Гвардиола командасына ешқандай ұпай әкелмеді - матч мерсисайдтардың 2:0 жеңісімен аяқталды. «Ситидің» құлдырауы алғаш рет жаңа форматта өтіп жатқан Чемпиондар лигасында да байқалды. Лига кезеңінің 4-ші турында клуб Рубен Аморимның «Спортингінен» 4:1 есебімен жеңіліс тапты. 5-ші турда «Манчестер Сити» «Фейеноордпен» тең ойнап, матчтың ең соңында 3 гол айырмашылығын жоғалтып алды. Ювентуспен (2:0) және Пари Сен-Жерменмен (4:2) матчтардағы жеңілістерден кейін, Азаматтар лигадан кету аймағына түсті. Осылайша, 2025 жылдың қаңтарында Гвардиола командасы Англия чемпионатының үздік 4-тігіне кірмей, Чемпиондар лигасында 25-ші орынға жайғасты. Лига кезеңінің соңғы турында «Клуб Брюгге» командасын 3:1 есебімен жеңген «Ман Сити» Чемпиондар лигасының плей-офф кезеңіне өз орнын қамтамасыз етті. Плей-офф кезеңінде Гвардиоланың командасы «Реал Мадридті» жалпы 3:6 (2:3, 3:1) есебімен жеңді.<ref>https://www.mancity.com/news/mens/real-madrid-v-manchester-city-away-february-2025-63875589</ref> 2025 жылдың 17 мамырында команда 2024/25 жылғы Англия Кубогының финалында «Кристал Пэласқа» қарсы 1-0 есебімен жеңілді.<ref>https://www.rbc.ru/sport/17/05/2025/6828c0949a79475362427318</ref> 2025/26 маусымында «Сити» екі кубокты жеңіп алды: Англия Лига Кубогы (финалда «Арсеналды» 2-0 есебімен жеңді<ref>https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/401859837/manchester-city-arsenal</ref>) және Англия Кубогы (финалда «[[Челси (футбол клубы)|Челсиді]]<nowiki/>» 1-0 есебімен жеңді<ref>https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/401867655/manchester-city-chelsea</ref>). Олар лигада екінші орын алып, «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналға]]<nowiki/>» жеңілді.<ref>https://www.premierleague.com/en/news/4662306/arsenal-end-22-year-wait-for-premier-league-title/</ref> Чемпиондар Лигасында олар 1/8 финалда «Реал Мадридке» жалпы есеппен 1-5 (0-3<ref>https://www.espn.com.au/football/match/_/gameId/401862645/manchester-city-real-madrid</ref>, 1-2<ref>https://www.espn.co.uk/football/match/_/gameId/401862647/real-madrid-manchester-city</ref>) есебімен жолдан шығып қалды. 2026 жылдың 22 мамырында «Сити» Гвардиоланың маусым соңында клубтан кететінін растады.<ref>[https://www.mancity.com/citytv/mens/Guardiola:%20What%20a%20time%20we%20have%20had%20together! https://www.mancity.com/citytv/mens/Guardiola:%20What%20a%20time%20we%20have%20had%20together!]</ref>Клубтағы 10 жыл ішінде ол 20 кубок жеңіп алды: 6 [[Ағылшын Премьер-лигасы|Англия Премьер-лигасының титулы]], 3 Англия Кубогы, 5 Англия Лигасының Кубогы, 3 Англия Коммуналдық Шилдс, 1 [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасы]], 1 [[УЕФА Суперкубогы]] және 1 ФИФА клубтық әлем кубогы.<ref>https://www.mancity.com/citytv/mens/Every%20trophy%20lift%20under%20Pep%20Guardiola</ref> == Команданың негізгі түсі, жейдесі және логотипі == [[Сурет:A6-EYE Etihad A332 FRA Manchester City Livery (39956611433).jpg|нобай|459x459 нүкте|Манчестер Ситидің стадионы мен жейдесін Etihad Airways компаниясы 2009 жылдан бері демеушілік етеді]] Манчестер Ситидің үй жейдесінің түсі көк және ақ. Қонақтағы жейде дәстүрлі түсі қызыл-қоңыр немесе (1960 жылдардан бастап) қызыл және қара болды;  дегенмен, соңғы жылдары бірнеше түстер қолданыла бастады.Клубтың үй жейдесінің түсінің шығу тегі анық емес, бірақ клубтың 1892 жылдан бері немесе одан да ертерек көгілдір түсті кигені туралы дәлелдер бар. 1940 жылдары шыққан «Әйгілі футбол клубтары – Манчестер Сити» атты кітабында Вест Гортонның (Сент-Маркс) бастапқыда қызыл және қара түсте ойнағанын көрсетеді және 1884 жылғы есептерде ақ крест бейнеленген қара жейде киген команда сипатталып, клубтың шығу тегі көрсетілген. Жиі қолданылатын қызыл және қара түсті жейде бұрынғы менеджер көмекшісі Малкольм Эллисоннан шыққан, ол Миланның түстерін қабылдау Ситиді даңққа шабыттандырады деп сенді. Эллисонның бұл теориясы қазіргі уақытта да жұмыс істейді, ағымдағы маусымда (2022/23) қайта іске аспақ ойда бар. «Сити» 1969 жылы Англия кубогының финалында, 1970 жылы Лига кубогының финалында және 1970 жылы Еуропа Кубогының Жеңімпаздары Кубогының финалында қызыл және қара жолақтарда жеңіске жетті. Қала 2016 жылы қолданысқа енгізілген қазіргі төсбелгіне дейін көйлектеріне үш басқа белгіні тағып келген. Біріншісі, 1970 жылы енгізілген, 1960 жылдардың ортасынан бері клубтың ресми құжаттамасында қолданылған дизайнға негізделген.  Ол клубтың атауы бар шеңбердің ішінде ағымдағы белгі сияқты қалқанды (соның ішінде Манчестер қаласының гербіне негізделген кемені) пайдаланатын дөңгелек белгіден тұрды.  1972 жылы бұл қалқанның төменгі жартысын Ланкаширдің қызыл раушанымен ауыстырған вариациямен ауыстырылды.  1976 жылы қару-жарақ колледжі геральдикалық төсбелгіні Сити қолдануы үшін Ағылшын футбол лигасына берді.  Белгі қызыл раушанның үстіндегі таныс кемеден тұрды, бірақ қалқанның орнына дөңгелек құрылғыда («''А roundel per fess lauzure'' және ''argent in a argent in a roundel per fess lazur'' және ''argent in a argent in a lazoned'') үш діңгекті кеме желкендері ұшып бара жатқан немесе түбінде тікенді және тұқым себілген раушан гүлі бар. «Манчестер Сити» ірі кубок финалында ойнаған жағдайларда, клуб ірі іс-шарада қаланы таныстырудың мақтаныш белгісі ретінде Манчестер қаласының қолының белгісі бар жейделерді киді.  Бұл тәжірибе ойыншылардың жейделерінде әдетте ешқандай белгі болмайтын уақыттан пайда болды. Содан бері клуб тәжірибеден бас тартты;  2011 жылғы [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогының]] финалында 21-ші ғасырда алғаш рет Сити арнайы аңызбен жазылған кәдімгі төсбелгіні пайдаланды, бірақ Манчестердің елтаңбасы ойыншылардың жейделерінің артқы жағындағы сандарға шағын монохромды логотип ретінде енгізілген. 1997 жылы клубтың жаңа төсбелгісі қабылданды, нәтижесінде бұрынғы белгі сауда белгісі ретінде тіркеуге жарамсыз болды. Бұл белгі Манчестер қаласының қолына негізделген және алтын бүркіттің алдындағы қалқаннан тұрды. Бүркіт — Манчестер қаласының ескі геральдикалық символы;  1958 жылы қаланың төс белгісіне алтын бүркіт қосылды (бірақ содан бері алынып тасталды), ол өсіп келе жатқан авиация саласын білдіреді.  Қалқанның жоғарғы жартысында Манчестер кеме каналын бейнелейтін кеме бар, ал төменгі жартысындағы үш қиғаш жолақ қаланың үш өзенін – Ирвелл, Ирк және Медлокты бейнелейді.  Төсбелгінің төменгі жағында латын тілінен аударғанда «''Шайқастағы мақтаныш''» деп аударылатын «''Superbia in Proelio''» ұраны бейнеленген.  Бүркіт пен қалқанның үстінде үш жұлдыз бар, бұл таза сәндік болып танылды. 2015 жылдың 15 қазанында, 1997 жылғы төсбелгінің дизайнына қатысты жанкүйерлер тарапынан бірнеше жылдар бойы сынға ұшырағаннан кейін, клуб клуб төсбелгісін елемеу және жаңа дизайнды енгізу туралы жанкүйерлермен кеңес өткізуге ниетті екенін жариялады. Консультациядан кейін клуб 2015 жылдың қараша айының аяғында клубтың ағымдағы төсбелгісі уақыт өте келе ескі, дөңгелек нұсқалар стилінде жасалған жаңа нұсқамен ауыстырылатынын хабарлады. Жаңа белгі болып табылатын дизайн 2015 жылдың 26 ​​желтоқсанында IPO арқылы ресми ашылуына екі күн қалғанда, дизайн 22 желтоқсанда сауда белгісі болған кезде байқаусызда ағып кетті. Жаңа дизайн 26 желтоқсанда Сандерлендке қарсы клубтың өз алаңындағы матчында ресми түрде таныстырылды. === Жейдені шығарушы компания және жейдедегі серіктестер === {| class="wikitable" !Уақыты !{{comment|ЖШ|Жейдені шығаратын компания}} !Жейдедегі серіктес (кеудедегі) !Жейдедегі серіктес (жеңіндегі) |- |1974-1982 | rowspan="4" |Umbro | ''Серіктессіз'' | rowspan="12" | ''Серіктессіз'' |- |1982-1984 |Saab |- |1984-1987 |[[Philips]] |- |1987-1997 | rowspan="2" |Brother |- |1997-1999 |Kappa |- |1999-2002 | rowspan="2" |Le Coq Sportif |Eidos |- |2002-2003 | rowspan="2" |First Advice |- |2003-2004 | rowspan="2" |[[Reebok]] |- |2004-2007 | rowspan="2" |Thomas Cook |- |2007-2009 |Le Coq Sportif |- |2009-2013 |Umbro | rowspan="5" |Etihad Airways |- |2013-2017 | rowspan="2" |[[Nike]] |- |2017-2019 | rowspan="2" |Nexen Tire |- |2019-2023. | rowspan="2" |[[Puma (компания)|Puma]] |- |2023-қ.д. |OKX |} {| class="wikitable" |+ !Жейде өндірушісі !Жыл !Келісілді !Келісімшарт !Құны !Ескертпе |- |Le Coq Sportif |2007-2009 |13 мамыр 2007 |2007-2011 (4 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]2,5 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-80</ref> |Umbro келісімшартымен ауыстырылды |- |Umbro |2009-2013 |4 маусым 2009 |2009-2019 (10 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]2,5 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-80</ref> |Umbro келісімшарты 2013 жылы Nike бас компаниясына берілді |- |[[Nike]] |2013-2019 |4 мамыр 2009 |2013-2019 (6 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]20 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-81</ref> | |- |[[Puma (компания)|Puma]] |2019-2029 |28 ақпан 2019 |2019-2029 (10 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]65 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-82</ref> | |} == Құрамы == === Негізгі құрам === : ''2025 жылдың 1 ақпанына сәйкес'' {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:90%" ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="30" |№ ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="200" |Ойыншы ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="85" |Азаматтығы ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="140" |Туған күні ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="250" |Бұрынғы клуб |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Қақпашылар |- |1 |Джанлуижджи Доннарумма |{{flagicon|Италия}} |[[25 ақпан]] [[1999 жыл|1999]] | style="text-align:left;" | {{flagicon|Франция}} [[Пари Сен-Жермен]] |- |13 |Маркус Беттинелли |{{flagicon|Англия}} |[[24 мамыр]] [[1992 жыл|1992]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] |- |28 |[[Херонимо Рульи]] |{{flagicon|Аргентина}} |[[20 мамыр]] [[1992 жыл|1992]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Олимпик Марсель]] |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Қорғаушылар |- |3 |[[Рубен Диаш]] |{{flagicon|Португалия}} |[[14 мамыр]] [[1997 жыл|1997]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Португалия}} [[Бенфика]] |- |6 |[[Марк Гехи|Марк Геи]] |{{flagicon|England}} |[[13 шілде]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Кристал Пэлас (футбол клубы)|Кристал Пэлас]] |- |21 |Райан Аит-Нури |{{flagicon|Алжир}} |[[6 маусым]] [[2001 жыл|2001]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Вулверхэмптон Уондерерс|Вулверхемптон Уондерерс]] |- |22 |Витор Рейс |{{flagicon|Бразилия}} |[[12 қаңтар]] [[2006 жыл|2006]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Бразилия}} [[Палмейрас]] |- |24 |Йошко Гвардиол |{{flagicon|Хорватия}} |[[23 қаңтар]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Германия}} [[РБ Лейпциг]] |- |27 |[[Матеус Нунес|Матеуш Нунес]] |{{flagicon|Португалия}} |[[27 тамыз]] [[1998 жыл|1998]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Вулверхэмптон Уондерерс|Вулверхемптон Уондерерс]] |- |45 |Абдукодир Хусанов |{{flagicon|Өзбекстан}} |[[29 ақпан]] [[2005 жыл|2005]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Ланс (футбол клубы)|Ланс]] |- |61 |Кейден Бретуейт |{{flagicon|Англия}} |[[8 ақпан]] [[2008 жыл|2008]] | style="text-align:left;" | клуб шәкірті |- |82 |[[Рико Луис|Рико Льюис]] |{{flagicon|Англия}} |[[10 қазан]] [[2001 жыл|2001]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |97 |Джошуа Уилсон-Эсбранд |{{flagicon|England}} |[[26 желтоқсан]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Жартылай қорғаушылар |- |5 |Эллиот Андерсон |{{flagicon|Англия}} |[[6 қараша]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Ноттингем Форест]] |- |8 |[[Матео Ковачич]] |{{flagicon|Хорватия}} |[[6 мамыр]] [[1994 жыл|1994]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] |- |10 |[[Райан Шерки]] |{{flagicon|Франция}} |[[17 тамыз]] [[2003 жыл|2003]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Олимпик Лион]] |- |11 |[[Жереми Доку]] |{{flagicon|Бельгия}} |[[27 мамыр]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Ренн (футбол клубы)|Ренн]] |- |28 |Джаден Хаскей |{{flagicon|Англия}} |[[17 желтоқсан]] [[2005 жыл|2005]] | style="text-align: left;" |клуб шәкірті |- |30 |Клаудио Эчеверри |{{flagicon|Испания}} |[[2 қаңтар]] [[2006 жыл|2006]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Аргентина}} [[Ривер Плейт]] |- |32 |Аюб Буадди |{{flagicon|Марокко}} |[[2 қазан]] [[2007 жыл|2007]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Лилль (футбол клубы)|Лилль]] |- |33 |Нико О’Райли |{{flagicon|Англия}} |[[21 наурыз]] [[2005 жыл|2005]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |52 |Джереми Монга |{{flagicon|Англия}} |[[10 шілде]] [[2009 жыл|2009]] |style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Лестер Сити]] |- |69 |Флойд Самба |{{flagicon|Франция}} |[[15 қаңтар]] [[2009 жыл|2009]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |— |[[Энцо Фернандес]] |{{flagicon|Аргентина}} |[[17 қаңтар]] [[2001 жыл|2001]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Шабуылшылар |- |9 |[[Эрлинг Холанд|Эрлинг Холланд]] |{{flagicon|Норвегия}} |[[21 шілде]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Германия}} [[Боруссия Дортмунд]] |- |42 |Антуан Семенио |{{flagicon|Гана}} |[[7 қаңтар]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Борнмут (футбол клубы)|Борнмут]] |- |56 |Райан Макейду |{{flagicon|Англия}} |[[24 маусым]] [[2008 жыл|2008]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |47 |[[Фил Фоден]] |{{flagicon|Англия}} |[[28 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |— |Аллан |{{flagicon|Бразилия}} |[[19 сәуір]] [[2004 жыл|2004]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Бразилия}} [[Палмейрас]] |- |— |Илиман Ндиайе |{{flagicon|Сенегал}} |[[6 наурыз]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]] |} === Жаңадан қосылғандар === {| class="wikitable" ! width="50" |{{comment|Лау.|Лауазымы}} ! width="200" |Ойыншы ! width="200" |Ескі клубы !Баға |- !{{comment|ЖҚ|Жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Аргентина}}[[Энцо Фернандес]] !{{flagicon|Англия}} Челси !145,00 млн € |- !{{comment|ОҚ|Орталық қорғаушы}} !{{flagicon|Англия}} Эллиот Андерсон !{{flagicon|Англия}} [[Ноттингем Форест]] !135,00 млн € |- !{{comment|ЖҚ|Жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Марокко}}Аюб Буадди !{{flagicon|Франция}} [[Лилль (футбол клубы)|Лилль]] !95,00 млн € |- !{{comment|ОҚ|Орталық қорғаушы}} !{{flagicon|Сенегал}} Илиман Ндиайе !{{flagicon|Англия}} [[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]] !70,00 млн € |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Бразилия}} Аллан !{{flagicon|Бразилия}} [[Палмейрас]] !37,50 млн € |- !{{comment|ОЖҚ|Орталық жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Англия}}Джереми Монга !{{flagicon|Англия}} [[Лестер Сити]] !11,70 млн € |- !{{comment|Қ|Қорғаушы}} !{{flagicon|Аргентина}} [[Херонимо Рульи]] !{{flagicon|Франция}} [[Олимпик Марсель]] !2,00 млн € |} === Қатардан кеткендер<ref name=":0">https://www.transfermarkt.com/manchester-city/rekordabgaenge/verein/281/saison_id/2021</ref> === {| class="wikitable" ! width="50" |{{comment|Лау.|Лауазымы}} !width=200|Ойыншы !Жасы ! width="200" |Жаңа клубы !Баға |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Бразилия}} [[Савио|Савиньо]] !22 !{{flagicon|Англия}} [[Тоттенхэм Хотспур]] !100,00 млн € |- !{{comment|Қ|Қақпашы}} !{{flagicon|Нидерланд}} Тиджани Рейндерс !28 !{{flagicon|Сауд Арабиясы}} Әл-Кадисия !61,00 млн € |- !{{comment|СҚ|Сол жақтағы қорғаушы}} !{{flagicon|Испания}} [[Родриго Эрнандес|Родри]] !30 !{{flagicon|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]] !60,00 млн € |- !{{comment|ОЖҚ|Орталық жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Испания}} [[Нико Уильямс]] !24 !{{flagicon|Англия}} [[Ньюкасл Юнайтед]] !56,00 млн € |- !{{comment|ОЖҚ|Орталық жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Англия}} Джеймс Траффорд !23 !{{flagicon|Англия}} [[Лидс Юнайтед]] !46,80 млн € |- !{{comment|Қ|Қақпашы}} !{{flagicon|Буркина-Фасо}} Исса Каборе !25 !{{flagicon|Англия}} [[Рексем]] !2,40 млн € |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Англия}} Рейган Хески !18 !{{flagicon|Германия}} Кельн !2,00 млн € |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Англия}} Йоэль Ндала !20 !{{flagicon|Бельгия}} [[Серкль Брюгге]] !850 мың € |- !{{comment|Қ|Қақпашы}} !{{flagicon|Англия}} Финли Бернс !23 !{{flagicon|Англия}} [[Уиган Атлетик]] !230 мың € |} == Директорлар кеңесі == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" |- !Лауазымы !Аты |- |align="left"|Төрағасы |align="left"| {{Флаг|ОАЭ}} Халдун Әл Мүбарак|- |align="left"|Директор |align="left"| {{Флаг|Англия}} Саймон Пирс|- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| {{Флаг|США}} Марти Эдельман|- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| {{Флаг|ОАЭ}} Мұхаммед Әл Мазруи|- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| {{Флаг|Англия}} Джон Макбит |- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| {{Флаг|Италия}} Альберто Галасси |} == Корпоративтік басқарушылары == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" |- !Лауазымы !Аты |- | align="left" |Атқарушы директоры | align="left" |{{Флаг|Испания}} {{iw|Сориано, Ферран|Ферран Сориано||Ferran Soriano}} |- | align="left" |Коммерциялық директоры | align="left" |{{Флаг|США}} Том Глик |- | align="left" |Спорттық директоры | align="left" | |- | align="left" |Операциялар департаментінің директоры | align="left" | |- | align="left" |Академияның директоры | align="left" | |- | align="left" |City Football Group директоры | align="left" | |} == Бапкерлік штаб == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" |- !Лауазымы !Аты |- | align="left" |Бас бапкер | align="left" |{{Флаг|Италия}} [[Энцо Мареска]] |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" | |- |Бас бапкердің көмекшісі | |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" | |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" | |- | align="left" |Қақпашылар басшысы | align="left" | |- |align="left"|Қақпашылар бапкері |align="left"| |- | align="left" |Фитнес ретіндегі бапкері | align="left" | |- | align="left" |Академия басшысы | align="left" | |- |align="left"|Ж-23 менеджері |align="left"| |- |align="left"|Ж-23 менеджердің көмекшісі |align="left"| |- |align="left"|Ж-23 қақпашылар бапкері |align="left"| |- |align="left"|Ж-18 академия менеджері |align="left"| |- |align="left"|Ж-18 академия менеджерінің көмекшісі |align="left"| |- |align="left"|Ж-18 қақпашылар бапкері |align="left"| |- |align="left"|Бірінші скаут |align="left"| |} == Бас бапкерлері == ''Бұл жерде ең кемі 1 ірі жүлде жеңіп алған бапкерлер көрсетілді'' {| class="wikitable" ! rowspan="2" |Аты-жөні ! rowspan="2" |Жаттықтырған жылдары ! colspan="5" |Көрсеткіштері ! rowspan="2" |Алған жүлделері |- !{{comment|ОС|Ойын саны}} !{{comment|Ж|Жеңіс}} !{{comment|Т|Тең}} !{{comment|Ж|Жеңіліс}} !Жеңіс %-ы&nbsp; |- |{{flagicon|Шотландия}} Том Мали |1902—1906 |150 |89 |22 |39 |59,33 |1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Англия}} Уилф Уайлд |1932—1946 |352 |158 |71 |123 |44,89 |1 Бірінші дивизион чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Шотландия}} Лес Макдауелл |1950—1963 |592 |220 |127 |245 |37,16 |1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Англия}} Джо Мерсер |1965—1971 |340 |149 |94 |97 |43,82 |1 Бірінші дивизион чемпионы, 1 Екінші дивизион чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]], 1 [[УЕФА Кубок иелері кубогы]] |- |{{flagicon|Англия}} Тони Бук |1973—1980 |269 |114 |75 |80 |42,38 |1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Италия}} Роберто Манчини |2009—2013 |191 |113 |38 |40 |59,16 |1 [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-Лига]] чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Чили}} Мануэль Пеллегрини |2013—2016 |167 |100 |28 |39 |59,88 |1 [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-Лига]] чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Испания}} Пеп Гвардиола |2016—2027 |472 |349 |57 |66 |72,67 |6 [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-Лига]] чемпионы, 2 [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогі]], 4 Англия Лигасының кубогы, 1 [[УЕФА Чемпиондар лигасы 2022/23|УЕФА Чемпиондар лигасы]], 1 [[УЕФА Суперкубогы 2023|УЕФА Суперкубогі]], 1 [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі|ФИФА Клубтар арасындағы әлем чемпионаты]] |} == Стадион == ''Негізгі мақала: [[Этихад Стэдиум]]'' [[Сурет:Etihad Stadium.jpg|нобай|436x436 нүкте|[[Этихад Стэдиум|Сити оф Манчестер]] және Этихад Стэдиум, 2003-тен бергі негізгі алаңы]] Манчестер қаласының шығысындағы «'''Сити оф Манчестер'''» стадионы, демеушілік себептермен 2011 жылдан бастап Etihad стадионы ретінде белгілі, Манчестер Сити Кеңесінен 200 жылға жалға алынған. 2002-03 маусымына дейін клубтың негізгі алаңы «'''Мейн Роуд'''» болды.«Манчестер Сити» стадионға көшпес бұрын оны футболға айналдыру үшін 30 миллион фунт стерлингтен астам қаражат жұмсады, алаң төмен түсірілді, оның айналасына тағы бір қабат қосылды және жаңа Солтүстік стенд салынды. Жаңа стадиондағы алғашқы матч жолдастық кездесуде Барселонаны 2:1 есебімен ұтты. Оңтүстік стендтегі 7000 орындық үшінші деңгей 2015-16 футбол маусымының басында аяқталды. Ағымдағы сыйымдылық 53,97 құрайды. Солтүстік стендтің үшінші деңгейінде жоспарлаудың келісімі бар және ол бойынша жұмыс 2017 жылға қарай басталып, сыйымдылықты 61000 -ға жеткізбек.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-146</ref> 1880-1887 жылдар аралығында бес стадионда матч өткізгеннен кейін, өз алаңы '''Хайд Роуд''' футбол алаңында 36 жыл қоныстанды.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-147</ref> 1920 жылы Хайд Роуд алаңының негізгі стендінде өрт болып, 84000 сыйымдылығы бар «'''Мейн Роуд 3'''» алаңына көшті. Бірнеше жыл өткен соң, дизайнерлері «Солтүстік Уэмбли» деп атап кеткен алаң '''Мейн Роуд''' 1934 жылы 3 наурызда Сток Ситиге қарсы Англия Кубогының матчына 84 569 адам тіркеліп рекорд орнатты.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-148</ref> '''Мейн Роуд''' 80 жылда бірнеше рет қайта өңделді, ал 1995 жылға қарай оның сыйымдылығы 32000-ға дейін шектелді, бұл жәйт 2003 жылы Сити оф Манчестер алаңына көшуге итермелеген болатын. '''Сити оф Манчестер''' 2011 жылы '''[[Этихад Стэдиум]]''' деп аталды [149] == Жүлделері == === Ұлттық жүлделер === * '''Англия чемпионы''' ''^{10 рет}'': ''1936/37, 1967/68, 2011/12, 2013/14, 2017/18, 2018/19, 2020/21, 2021/22, 2022/23, 2023/2024'' '''''Күміс алқа''' ^{6 рет}: 1903/04, 1920/21, 1976/77, 2012/13, 2014/15, 2019/20'' * '''Англия кубогінің иегері''' ''^{7 рет}'': ''1904, 1934, 1956, 1969, 2011, 2019, 2023'' '''''Финалист''' ^{6 рет}: 1926, 1933, 1955, 1981, 2013, 2024'' * '''Англия лигасы кубогінің иегері''' ''^{8 рет}'': ''1970, 1976, 2014, 2016, 2018, 2019, 2020, 2021'' '''''Финалист''' ^{1 рет}: 1974'' * '''Англия Суперкубогінің иегері''' ''^{6 рет}'': ''1937, 1968, 1972, 2012, 2018, 2019'' '''''Финалист''' ^{6 рет}: 1934, 1956, 1969, 1973, 2011, 2014, 2023'' * '''Толыққанды мүшелер клубы''' ''^{6 рет}: 1986'' === Халықаралық === * '''УЕФА Кубок иелері кубогы''' ^{''1 рет''}: ''1970'' * '''УЕФА Чемпиондар Лигасы''' ^{''1 рет''}'': 2023 '''Финалист''' ^{1 рет''':'''} 2021'' * '''УЕФА Суперкубогі''' ^{''1 рет''}'': 2023'' * '''ФИФА Клубтық әлем чемпионаты'''^{''1 рет''}: ''2023'' == УЕФА рейтингіндегі қазіргі орны == ''2024 жылдың 04 маусымына сәйкес''<ref>https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/country/seasons/?year=2024</ref> {| class="wikitable" |+ !Орын !Клуб аты !Мемлекеті !2023-24 ұпайы !Жалпы ұпайы !Ұлттық ұпайы |- |'''1''' |Манчестер Сити |{{flagicon|Англия}} |28.000 | '''148.000''' |17.375 |- |2 |[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]] |{{flagicon|Германия}} |28.000 | '''144.000''' |21.000 |- |3 |[[Реал Мадрид]] |{{flagicon|Испания}} |34.000 | '''136.000''' |16.062 |- |4 |[[Пари Сен-Жермен|ПСЖ]] |{{flagicon|Франция}} |23.000 | '''116.000''' |16.250 |- |5 |[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]] |{{flagicon|Англия}} |20.000 | '''114.000''' |17.375 |} == Рекордтары == === Командалық === * Англия Премьер-Лигасын қатарынан 4 рет алған алғаш әрі жалғыз клуб(әзірше) — 2020/21-2023/24 * Жеңіске жеткен ең ірі есебі: 1899 жылдың 18 ақпан күні «Дарвен» клубына қарсы 10:0 * Жеңіліске ұшыраған ең ірі есебі: 1890 жылдың 4 қазанында «Ливерпуль Стенли» клубынан 0:12 * Ұлттық чемпионаттағы ең ірі жеңілісі: 1894 жылдың 24 желтоқсанында «Бертон Уондерерс» клубынан 0:8, 1933 жылдың 23 желтоқсанында «Вулверхемптон Уондерерс» клубынан 0:8, 1906 жылдың ,3 қыркүйегінде «Эвертон» клубынан 1:9,1893 жылдың 7 наурызында «Смолл Хит» клубынан 0:12 * Англия Кубогындағы ең ірі жеңілісі: 1897 жылдың 30 қаңтарында «Престон Норт Энд» клубынан 0:6, 1946 жылдың 30 қаңтарында «Брэдфорд Парк Авеню» клубынан 2:8 * Ойын алаңының трибунасында ең көп жиналған көрермен: 1934 жылдың 3 наурызында «Сток Сити» клубына қарсы ойнағандағы көрермен — 84 569 адам * Англия Премьер-Лигасында жеңіске 18 рет қатарынан қол жеткізген әзірше жалғыз клуб * 20 турда 60-тан көп ұпай жинаған жалғыз клуб * 20 турда 60-тан аса көп гол салған жалғыз клуб * 20-сыншы турдан кейін 20 жеңіске қол жеткізген жалғыз клуб * Өз алаңында ең көп жеңіске қол жеткізген әзірше жалғыз клуб — 32 * Англия Премьер-Лигасында ең көп гол салған әзірше жалғыз клуб — 106 *Англия Премьер-Лигасында ең көп ұпай жинаған әзірше жалғыз клуб — 100 * «Манчестер Сити» — Жаңа Жыл қарсаңында чемпиондықтан 8 ұпайдан артта болса да, маусым соңында жеңімпаз атанған үшінші клуб * Англия лигасы Кубогін 4 рет қатарынан жеңген екінші клуб («Ливерпулден» кейін, 1981—1984). * Бір жыл ішінде барлық ішкі трофейдің жеңімпазы атанған бірінші клуб === Ойыншы және ойын жағынан === * «Сити» сабында, ұлттық чемпионатта ең көп ойын өткізген ойыншы: 564 ойын, Алан Оукс (1958 — 1976 жылдар арасында) * «Сити» сабында, барлық жағынан ең көп ойын өткізген ойыншы,: 680 ойын, Алан Оукс (1958 — 1976 жылдар арасында) * «Сити» сабында, ең көп гол салған ойыншы: 260 гол, [[Серхио Агуэро]] (2011 — 2021) * «Сити» сабында, бір маусымда ең көп гол салған ойыншы: 51 гол, [[Эрлинг Холанд]] (2022/23 маусымында) * «Сити» сабында, қатарынан екі маусымда ең көп гол салған ойыншы атанған және чемпион болған жалғыз ойыншы: [[Эрлинг Холанд]] (2022/23 және 2023/24 маусымдарында) * «Сити» қатарына, ең көп трансфер бағасына келген ойыншы: [[Джек Грилиш]] «[[Астон Вилла]]<nowiki/>» сапы<nowiki/>нан £100 миллион бағасына келді (2021 жылдың тамызында) * «Сити» сатып жіберген, ең қымбат ойыншы: [[Ферран Торрес]] «[[Барселона (футбол клубы)|Бар]]<nowiki/>[[Барселона (футбол клубы)|селон]]<nowiki/>[[Барселона (футбол клубы)|а]]<nowiki/>» клубына £55,<nowiki/>00 миллион бағасына кетті (2021 жылы) === Манчестер Сити клубының тарихындағы бомбардир ойыншылар (барлық жағынан) === ''Мәлімет 19.08.2021 жазылды'' '''Жуан жазумен''', қазір ойнап жүрген ойыншылар белгіленді {| class="wikitable sortable" cellpadding="3" style="text-align: center;" !№ !Аты-жөні !Гол саны !Ойын саны !Өткізген уақыты |- !1 |[[Серхио Агуэро]] |254 |370 |2011-2021 |- !2 |Эрик Брук |177 |493 |1928-1939 |- !3 |Томми Джонсон |166 |354 |1919—1930 |- !4 |Колин Белл |153 |501 |1966—1979 |- !5 |Джо Хайс |152 |364 |1953–1965 |- !6 |Билли Мередит |151 |393 |1894—1905 1921—1924 |- !7 |Фрэнсис Ли |148 |330 |1967—1974 |- !8 |Томми Бровэл |139 |247 |1913–1926 |- !9 |Билли Гиллеспи |132 |231 |1897–1905 |- !10 |Фред Тилсон |132 |275 |1928–1939 |} === '''Манчестер Сити клубының сабында ең көп ойын өткізген ойыншылар (барлық жағынан)''' === {| class="wikitable sortable" cellpadding="3" style="text-align: center;" !№ !Аты-жөні !Ойын саны !Гол саны !Өткізген уақыты |- !1 | align="left" |Алан Оукс |682 |33 |1958—1976 |- !2 | align="left" |Джо Корриган |603 |0 |1967—1983 |- !3 | align="left" |Майк Дойл |570 |41 |1964—1978 |- !4 | align="left" |Берт Траутманн |545 |0 |1949—1964 |- !5 | align="left" |Колин Белл |501 |153 |1966—1979 |- !6 | align="left" |Эрик Брук |493 |177 |1928—1939 |- !7 | align="left" |Томми Бут |491 |37 |1919—1930 |- !'''8''' | align="left" |Майк Саммерби |452 |68 |1965—1975 |- !'''9''' | align="left" |Пол Пауэр |444 |36 |1975—1986 |- !'''10''' | align="left" |Вилли Донахи |436 |2 |1968—1980 |} == Деректері == [[File:Foeplaque.JPG|Марк-Вивьен Фоэге арналған монумент|нобай|294x294 нүкте]] * «Манчестер Сити» клубында 23-інші нөмір, футболшыларға енді ешқашан берілмейді. Өйткені, 2003 жылы Англия Кубогының жартылай финалының ойынында, «Сити» сабындағы камерундық ойыншы Марк-Вивьен Фоэ жүрек талмасынан қаза тапқан болатын<ref>Марк-Вивьен Фоэ ойын кезінде қаза тапты. 27.06.03 http://www.newsru.ru/sport/27jun2003/dead.html{{Deadlink|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, осы қаза тапқан ойыншының реттік нөмірі 23 болатын. Сондықтан, енді бұл нөмір «Манчестер Сити» тарихындағы қаралы нөмір болып есептеледі. * 2011 жылдың 26 сәуірінде «Манчестер Сити» клубының қорғаушысы [[Коло Туре]] [[допинг]] қолданды деген кінәмен, 6 айға футболдан шеттетілді. Ол, әйелімнің арықтататын дәрісін байқамастан ішіп қойдым деп ақталған еді. Сосын FA комитеті ойыншыны 2 наурызы мен 2 қырқүйегі арасында ойынға шықпайды, деп жазалаған болатын. * 2013 жылдың 20 ақпанында әлеуметтік желілерде, «Манчестер Сити» ойыншыларының [[Harlem Shake]] билеген 32-секундтық видеосы салынған болатын. Бұл видео шынығатын бөлмеде түсірілген. Талисман басында билеп бастап, кейінірек, кенеттен барлығы билеп кетеді.<ref>Manchester City do the Harlem Shake, Alexander Kolarov’s protest steals the show. 20.02.13 http://www.101greatgoals.com/blog/manchester-city-do-the-harlem-shake-alexander-koloravs-protest-steal-the-show/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130224035221/http://www.101greatgoals.com/blog/manchester-city-do-the-harlem-shake-alexander-koloravs-protest-steal-the-show/ |date=2013-02-24 }}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер|2}} {{Сыртқы сілтемелер}} {{Ағылшын Премьер-лигасы}} {{Манчестер Сити ФК құрамы}} __МАЗМҰНДАТҚЫЗУ__ [[Санат:Англия футбол клубтары]] [[Санат:Манчестер Сити ФК]] [[Санат:1880 жылы құрылған футбол клубтары]] rclacyd5ja40wfaz6zaydl82htjcxgv 3650131 3650091 2026-09-02T08:54:01Z Arris17 65613 3650131 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубы |атауы = {{ту|Англия}} Манчестер Сити |ағымдағы маусым = [[Футболдан Англия чемпионаты 2026/2027|2026/27]] |логотипі = Manchester City FC badge.png |толық атауы = ''«Манчестер Сити» Футбол клубы (ағылш. Manchester City Football Club)'' |лақап аты = ''The Citizens (Қалалықтар)<ref name="автоссылка1">{{cite web|url=https://ru.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2528749.html#/|title=Прозвища участников плей-офф Лиги чемпионов|date=2018-02-07|publisher=UEFA.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180212084425/https://ru.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2528749.html#/|archivedate=2018-02-12}}{{ref-ru}}</ref><br>The Blues (Көктер)<ref>{{cite web |url=https://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history |title=Club History |publisher=ManCity.com |lang=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160907013909/http://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history |archivedate=2016-09-07 }}</ref><br>The Sky Blues (Аспан көктер)<ref name="автоссылка1" />'' |құрылған = 1880 («'''Сент Маркс (Уэст-Гортон)'''» атауымен)<br>{{Start date and age|df=yes|1894|4|16}} («'''Манчестер Сити'''» атауымен) |стадионы = {{ту|Англия}} [[Этихад Стэдиум]] |сыйымдылығы = 61038<ref>{{cite web |url=https://www.mancity.com/etihad-stadium/visiting-the-etihad-stadium |title=Visiting the Etihad Stadium |publisher=Manchester City |lang=en}}</ref> |иесі = {{Мемлекет туы|БАӘ|жоқ}} [[Мансур ибн Зайед әл-Нахайян]] |президенті = {{Мемлекет туы|БАӘ|жоқ}} [[Халдун Әл-Мүбарак]] |жаттықтырушы = {{Мемлекет туы|Италия|жоқ}} [[Энцо Мареска]] |капитаны = {{Мемлекет туы|Португалия|жоқ}} [[Рубен Диаш]] |рейтингі = [[УЕФА]] рейтингінде '''6-шы орын'''<ref>{{cite web|title=Club coefficients {{!}} UEFA Coefficients|url=https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/#/yr/2022|website=UEFA.com|accessdate=2022-06-30|lang=en}}</ref> |жарыс = [[Ағылшын Премьер-лигасы|Премьер-лига]] |маусым = [[Футболдан Англия чемпионаты 2025/2026|2025/26]] |орын = '''2-орын''' |сайты = {{URL|mancity.com}} | pattern_la1 = _mancity2627h | pattern_b1 = _mancity2627h | pattern_ra1 = _mancity2627h | pattern_sh1 = _mancity2627h | pattern_so1 = _mancity2627hl | leftarm1 = 98C6EB | body1 = 98C6EB | rightarm1 = 98C6EB | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 1C214F | pattern_la2 = _mancity2627a | pattern_b2 = _mancity2627a | pattern_ra2 = _mancity2627a | pattern_sh2 = _mancity2627a | pattern_so2 =_mancity2627al | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = FCCD10 | pattern_la3 = _mancity2627t | pattern_b3 = _mancity2627t | pattern_ra3 = _mancity2627t | pattern_sh3 = _mancity2627t | pattern_so3 = _mancity2627t | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} '''«Манчестер Сити»''' ({{lang-en|Manchester City Football Club}}) – [[Манчестер]] қаласының ағылшын футбол клубы. Клуб [[Ағылшын Премьер-лигасы]]нда өнер көрсетеді. [[1880 жыл]]ы «Уэст Гортон Сент Маркс» (West Gorton Saint Marks) деген атпен құрылды. [[1887 жыл]]ы атын «Ардуикке» ауыстырып, «Гайд Роуд» стадионына көшті. [[1894 жыл]]дан бастап клуб «Манчестер Сити» атымен ойнайды. Саны он рет [[Ағылшын Премьер-лигасы|Премьер-лига]] иегері, жеті рет [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогы]], сегіз [[Лига Кубогы]], алты [[Футболдан Англия суперкубогы|FA Community Shields]], бір рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасының]] иегері және бір [[УЕФА Кубок иелері кубогы|Еуропа Кубогының Жеңімпаздары Кубогы]] бар бұл ағылшын футболындағы төртінші ең табысты клуб болып саналады. «Манчестер Сити» Футбол лигасын 1892 жылы қосылды, ал 1904 жылы өзінің алғашқы ірі марапаты — [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогын]] жеңіп алды. Клуб 1960-шы жылдардың аяғы мен 1970-ші жылдардың басында Джо Мерсер мен Малкольм Эллисонның басшылығымен Лиганы, [[УЕФА Кубок иелері кубогы 1969/70|еуропалық чемпиондар Кубогының иегерлері Кубогын]], Англия Кубогын және Лига Кубогын жеңіп алды. 1981 жылғы Англия Кубогының финалындағы жеңілістен кейін клуб 1998 жылы өз тарихында жалғыз рет ағылшын футболының үшінші эшелонына түсуімен аяқталған құлдырау кезеңінен өтті. Олар 2001/02 маусымда Жоғарғы дивизонға оралды және содан бері Премьер-Лигада қалды. Өз тарихында клуб үш рет стадион ауыстырды: құрылғаннан бастап [[1923 жыл|1923]] жылға дейін «Гард Роудте» ойнады, [[1923 жыл|1923]] жылдан бастап [[2003 жыл|2003]] жылға дейін – «Мейн Роуд» стадионында, ал қазіргі уақытта [[2002 жыл|2002]] жылы салынған, 55097 көрермен сыйдыра алатын «Этихад» стадионында ойнайды. 2026 жылы «Этихад» стадионы 61038-ге дейін кеңейді. XX ғасырда «Манчестер Сити» екі рет Англия чемпионы болды (1936/1937 және 1967/1968), бірақ [[1990 жыл|1990]] жылдары «Манчестер Сити» үш жыл ішінде үш рет астыңғы дивизиондарға түсіп, 1998/99 үшінші дивизионда бір маусым ойнады. [[2002 жыл|2000]] жылы клуб жоғарғы дивизонға оралып, Премьер-Лигада әлі күнге дейін өнер көрсетеді. [[2008 жыл|2008]] жылы «Манчестер Ситиді» «Абу-Даби Юнайтед Групп» компаниясы иеленді, бұдан кейін клубқа көптеген инвестициялар ағымы келіп, жоғары төленетін ойыншыларды трансфер кезінде алуға мүмкіндік пайда болды. [[2011 жыл|2011]] жылы клуб Англия Кубогын ұтты. Және де [[Футболдан Англия чемпионаты 2010/2011|2010/11]] жылдың қорытындысы бойынша, «Сити» бірден УЕФА чемпиондар Лигасының топтық турнирінде ойнау құқығына ие болып, [[1973 жыл|1973]] жылдан бері бірінші рет Англия Суперкубогы үшін ойынға қатысты. Бірақ [[2011 жыл|2011]] жылы 7 тамызда «Уэмбли» стадионында Англия чемпиондары «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» клубынан 2:3 есебімен ұтылып қалды.<ref>http://www.radiomayak.ru/doc.html?id=275862{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[2012 жыл|2012]] жылы 13 мамырда, соңғы турда «Куинз Парк Рейндержске» қарсы драмалық ойында, қосымша төртінші минутта шешуші гол соғып, 3:2 есебімен ұтып, «Манчестер Сити» 44 жыл өткен соң Англия чемпионы атанды<ref>http://www.kommersant.ru/doc/1933200?NodesID=9</ref>. «Қалалықтар» ("The Citizens"(клубтың лақапаттарының бірі)) өздерінің қас жауларын «[[Манчестер Юнайтед]]ті<nowiki/>» тек доп соғу және өткізу айырмасынан ғана асып түсті. 2012 жылы [[12 тамыз]]да Англия Суперкубогына таласта «Манчестер Сити» лондондық «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» клубынан 3:2 есебімен басым түсіп, соңғы 40 жылда бірінші рет осы жүлдені ұтты<ref>http://www.vesti.ru/doc.html?id=877448</ref>. [[2014 жыл|2014]] жылы [[2 наурыз]]да «Манчестер Сити» 38 жыл өткен соң алғашқы Футбол Лигасының Кубогын жеңіп алды.<ref>http://www.gazeta.ru/sport/2014/03/02/a_5932905.shtml</ref> [[2014 жыл|2014]] жылы [[11 мамыр]]да Манчестер Сити [[Вест Хэм Юнайтед|Вест Хэм]] клубын 2:0 есебімен жеңіп, өзінің тарихындағы төртінші АПЛ жүлдесін жеңіп алды<ref>«Манчестер Сити» - Англия чемпионы! 12 мамыр 2014 14:33 http://prosports.kz/kz/news/34837 </ref>.Манчестер Сити 2016 жылдың [[15 мамыр]] күні өз тарихында алғаш рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасының]] ширек-финалына жолдама алды.Ширек-финалда [[Пари Сен-Жермен|ПСЖ]] футбол клубымен кездесіп, Парижде тең ойын көрсетіп, өз алаңында 1:0 есебімен жеңіске жетіп, өз тарихында болмаған нәрсені жасады.Және бұнымен қоса, Англия футбол клубтары арасынан [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасының]] жартылай финалына шыққан 10-ыншы команда болды.Жалғыз голдың авторы — Кевин де Брюйне.Жартылай финалда [[Реал Мадрид]] футбол клубынан қонақта 1:0 есебімен жеңіліс тауып, финалға өте алмады. Клуб 2008 жылы Абу-Даби Юнайтед Груп арқылы шейх Мансур бен Заид Әл Нахаянды қабылдағаннан кейін ойын қызметкерлеріне де, жабдықтарға да айтарлықтай қаржылық инвестициялар алды, 2011 жылы Англия Кубогын және [[Футболдан Англия чемпионаты 2012/2013|2012]] жылы Премьер-Лиганы жеңіп алды, содан кейін 2014 жылы тағы бір чемпион атағын алды. Пеп Гвардиоланың басшылығымен «Сити» [[Футболдан Англия чемпионаты 2017/2018|2018]] жылы Премьер-лигада жеңіске жетіп, бір маусымда 100 ұпай жинаған Премьер-лиганың жалғыз командасы болды. 2019 жылы олар төрт кубокты жеңіп алды, Англиядағы барлық ішкі кубоктардың бұрын-соңды болмаған сериясын аяқтап, ішкі треблді жеңіп алған алғашқы ағылшын ерлер командасы болды. [[Хосеп Гвардиола|Пеп Гвардиола]] дәуірінде Премьер-лиганың [[Футболдан Англия чемпионаты 2020/2021|үшінші титулын]] жеңіп алумен қатар, «Сити» 2021 жылы [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Еуропа Чемпиондар Лигасының]] алғашқы финалына шықты, онда ол «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» жеңіліп қалды. 2019 жылы «Манчестер Сити» әлемдегі барлық футбол клубтары арасында табысы бойынша бесінші орынды иеленді. 2019 жылы ''[[Forbes]]'' клубты 2,7 миллиард долларға (2,06 миллиард фунт стерлинг) бағалады. Осылайша, Манчестер Сити әлемдегі ең бағалы спорт клубтарының тізімінде жиырма бесінші және ең құнды футбол клубтары тізімінде үшінші орында тұр. Клуб 2019 жылдың қараша айында құны 3,73 миллиард фунт стерлинг (4,8 АҚШ доллары) құрайтын Ұлыбританияда орналасқан City Football Group Limited [[холдинг]]-компаниясына тиесілі. 2023 жылы "қалалықтар" өз тарихында алғаш рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2023|УЕФА Чемпиондар Лигасының]] жеңімпазы атанып, «[[Интернационале|Интер]]<nowiki/>» финалдық матчында 1:0 есебімен жеңіске жетті. Сонымен қатар, клуб өз тарихында алғаш рет «требл» деп аталатын — бір маусымда 3 кубокты (АПЛ + КА + ЛЧ) рәсімдеді және тарихта осындай жетістікке жеткен екінші ағылшын командасы болды (біріншісі 1998/99 маусымында »[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» болды). «Манчестер Сити» 2023/24 маусымында 1992 жылдан бастап есептегенде, Англия футболының тарихында алғаш рет қатарынан төртінші рет [[Футболдан Англия чемпионаты|Англия Премьер-Лигасын]] жеңіп алған алғашқы клуб болды. Осыған дейін «Манчестер Юнайтед» тек қана үш рет қатарынан жеңімпаз атанған болатын. «Манчестер Ситидің» бас бапкері - [[Энцо Мареска]]. Ол бұл қызметке 2026 жылдың 29 маусымында тағайындалды, ол [[Премьер-лига 2025/26|2025/26 жылғы Премьер-лига]] маусымының соңында қызметінен кеткен [[Хосеп Гвардиола|Пеп Гвардиоланың]] орнына келді<ref>https://www.skysports.com/football/news/11679/13548773/enzo-maresca-man-city-appoint-former-chelsea-head-coach-as-pep-guardiolas-successor-at-etihad-stadium</ref>. {{main|«Сент-Маркс» немесе «Вест Гортон» (1880—1894) тарихы|«Манчестер Сити» (1894—қазіргі кезге дейінгі) тарихы}} === ''ХІХ ғасыр'' === === «Cент-Маркс» немесе «Вест Гортон» === [[File:St Marks 1884.jpg|thumb|265x265px|«Сент Маркс» немесе «Вест Гортон», 1884 жылы|солға]] «Манчестер Сити» деген қазіргі кездегі алпауыт клубты құрған тұлға [[1855 жыл|1855]] жылы дүниеге келді. '''Анна Коннелл''' — Харрогиттегі Артур Коннелл атты дінбасының қызы болған. Оның әкесі [[1865 жыл|1865]] жылы Вест Гортондағы [[Ағылшындар|ағылшындық]] Киелі Марк шіркеуінің ректор қызметкері болды. Анна сол жылдары әкесінің жағдайын қарап, қолдап тұрды.Вест Гортон тұрғындары кейін спирттік ішімдіктер мен шылымдар қолданатын болған. Анна Коннелл барлығының басын қосатын жеңіл жолдарды іздеді.Сонысымен, [[1880 жыл|1880]] жылдың қарашасында Анна Коннелл екі шіркеудің дінбасыларымен бас қосып, бұнымен қоса металлургиялың зауыт кеңесімен бас қоса отырып, Брукс, Уильям Бистоу және Томас Гудбэер атты жұмысшыларымен көптеген спорттық клубтар ойлап табады.Бұлардың [[1875 жыл|1875]] жылғы Киелі Марк шіркеуінің крикет бойынша үш спортшысы — Уилтер Чоу, Эдвард Китчен және жаңағы Уильям Бистоу — крикет ойынын тастап, футболшы атанды.Манчестер архидъяконы Анна Коннелдің жұмысына жақсы көңіл бөліп, оған болашақ жұмысына сәттілік тілеп, көмек көрсетті. 1880 жылы қарашада Анна Коннелл, Бистоу және Гудбэер бірігіп «Сент-Маркс» немесе «Вест Гортон» деп футбол клубын құрды.<ref>{{cite book |last=James |first=Gary |title=Manchester City - The Complete Record |publisher=Breedon |location=Derby |year=2006 |isbn=1-85983-512-0}} p17</ref> Артур Коннелл, қара жейде және ақ шортымен ойнаған алғашқы президент атанды.Ең алғашқы ресми ойын, [[Максфилд]] шіркеуін командасымен болды, бұл ойында «Сент-Маркс» 1:2 есебімен жеңіліс тапты. «Сент-Маркс» бұл маусымда тек бір рет қана жеңді. Бұл жағдай 1881 жылдың наурызында, шығыс Манчестерде орналасқан — «Сталибридж Кларенске» қарсы ойында болды.<ref>{{cite book |last=Murray |first=Chris |title=Attitude Blue: Manchester City F.C. and P.L.C. |publisher=Blackwell Publishing |location=Manchester |year=2002 |isbn=0-9520520-9-1 |page=1}}</ref> === «Ардвик» === [[1884 жыл|1884]] жылы Гортон қауымдастығының шешімімен, клубтың атауын өзгерту қолға алынды. Сол кезде Уильям Бистоу, клубтың жейдесін өзгертуді ұсынып, өз жейдесін ойлап тапты. Жейде — қара және ол жейдеде ақ крест бейнеленді. [[1887 жыл|1887]] жылы клуб — «[[Гайд Роуд]]» атты ойын алаңына ауысты. Бұнымен қоса, атауын — «Ардвик» деп өзгертті. Екі жылдан кейін, «Гайд Роуд» сыйымдылығы 1000 көрермендікке жетті. [[1891 жыл|1891]] жылы, команда Альянс Лигада өнер көрсете бастап, екі жыл қатарынан чемпион атанды. [[1892 жыл|1892]] жылы клуб, екінші дивизион болып саналатын, Англия Футбол Лигасында өнер көрсете бастады. 1892/93 маусымында «Ардвик» 5-інші орынды иеленді. Келесі маусымда, қазіргі «[[Манчестер Юнайтед]]» деп аталатын, кезіндегі «[[Ньютон-Хит]]» екінші дивизонға, әрине, Англия Футбол Лигасына келді. Бұнымен қоса, бұл маусымда, «Ардвикке» басты қарсылас табылды. Сол кезде «Ардвик» менеджері [[Джошуа Парби]], клубтың атауын өзгертуді ұсынды. Комитет бұл ұсынысты қабылдап, «Манчестер Сити» 1894 жылдан қазіргі кезге дейін әлі өзгертілмей келеді. === ''ХХ ғасырдың басы'' === === '''«Манчестер Сити»''' === [[File:Billy meredith city.jpg |thumb|Билли Мередит|304x304 нүкте]]Бес жыл өте, «Манчестер Сити», бірінші дивизонда өнер көрсете бастады. Тағы бес жыл өте, [[1904 жыл|1904]] жылы, алғашы кубогын жеңіп алды — [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогы]]. Бұл жарыстың үздік ойыншысы болып — [[Билли Мередит]]<ref>{{cite news |first= |last= |title= FA Cup glory: 1904 |url=http://www.mcfc.co.uk/news/team-news/2013/may/fa-cup-glory-1904 |work=mcfc.co.uk |date=01.05.13 |accessdate=2013-11-14}}</ref>. [[File:ManCity1904.jpg|left|thumb|«Манчестер Сити», 1904 жылы, Англия Кубогының иегері|185x185px]]атанды. Өйткені ол финалдағы жалғыз голдың авторы.Бұл кубок оңай жолмен келмеді: [[1904 жыл|1904]] жылдың [[6 ақпан|6 ақпанында,]] 1/16 финалында «Сандерлендті» ауыр күшпен жеңді. Одан кейін, «Вулидж Арсеналды» екі доп айырмасымен жеңіп артта қалдырды. Содан соң қарсылас болып, «[[Мидлсбро]]» келді. Бірақ «Сити» бұл қарсыласымен тең ойын көрсетіп, 9 наурызда қайта ойнап 3:1 есебімен екінші ойында жеңе алды. Он күннен «Гудисон Паркта» «Уэнсдейді» қабылдап, 3:0 есебімен жеңді. Финалда «Болтон Уондерерспен» кездесіп, осылай кубок иегері атанған болатын. 1904/05 маусымында соңғы тур басталмай тұрып, «[[Ньюкасл Юнайтед]]пен<nowiki/>» бірдей ұпаймен жарысып тұрды. Бірақ соңғы турда «[[Астон Вилла]]ға<nowiki/>» жол беріп, үшінші орынға түсіп қалды. Ойыннан соң «Астон Вилла» ойыншысы Алек Ликтің айтуынша, Билли Мередит оған £10 төлеуін сұрған, одан соң Комитеттің шешімімен Билли Мередит кінәлі деп танылып, бір жылға ойыннан шектелді<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/wales/northeast/guides/halloffame/sport/billy_meredith.shtml|title=Billy Meredith|work=BBC North Wales Sport|date=18.06.09|accessdate=2012-06-03|archiveurl=http://www.webcitation.org/68hmJReM3|archivedate=2012-06-26}}</ref>. Байымдауынша, «Манчестер Сити» әр ойыншыға £4 төлеп отырған, және клубта бұл ісі үшін айыппұл алды. Билли Мередит кейін ақталып, өз пікірін білдірді:<blockquote>'''''«Манчестер Ситидің» құпиялығы неде? Бұны мен жәй ғана ереже бұзушылық деп санаймын, 4 фунт стерлингті бізде ешқандай ойыншы алмайды.»'''''</blockquote><blockquote>''© Билли Мередит''</blockquote>Қауымдастық клубқа тексеріс жүргізіп, клубтан қаржылай ереже бұзушылық тапты. «Манчестер Ситидің» бас бапкері Том Мейли өмір бойына футболдағы қызметтерден шеттетілді, ал «Ситиге» £900<ref>http://www.historicalkits.co.uk/Manchester_City/Manchester_City.htm</ref> көлемінде айыппұл салынды. Және де «Ситидің» бірдей 17 футболшысы [[1907 жыл|1907]] жылдың [[қаңтар]]ына дейін футболдан шеттетілді. Сосын, «Сити» айыппұлдан толықтай құтылу үшін өз ойыншыларын сатуға тура келді. Осы мүмкіндікті пайдаланып, «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» менеджері Эрнест Мангнэлл £500-ге Билли Мередитті және де онымен қоса Герберт Берджесс, Сэнди Тернбулл, Джимми Бэннистерді сатып алды. 1907/08 маусымында «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» осы ойыншылардың арқасында ел біріншілігін жеңіп алды. [[1920 жыл|1920]] жылы «Манчестер Сити» ойын алаңына Георг V қонақ болды. Бұл жағдай «Сити» ойын алаңын [[Лондон]]да орналаспаған, [[V Георг|Георг V]] қонақ болған алғашқы ойын алаңы болды. Осы жылы қарашада «Сити» үшін қайғылы оқиға болды, [[1920 жыл|1920]] жылы [[қараша]]да «Гайд Роудтың» басты трибунасы өртке оранып, құрып кетті. «Манчестер Сити» басшылары кейін жаңа ойын алаңын іздеуге көшті. Басында «[[Манчестер Юнайтед]]тің<nowiki/>» ойын алыңы «[[Олд Траффорд]]ты<nowiki/>» жалдап алғысы келді, бірақ «[[Манчестер Юнайтед|Юнайтед]]<nowiki/>» «[[Олд Траффорд]]<nowiki/>» үшін көптеген ақша сұрап, бұл ақшаны «Манчестер Ситидің» қалтасы көтермегендіктен жалға алудан бас тартты<ref>James, ''Manchester: The Greatest City'', p480</ref>. Кейін амал болмағандықтан, «Сити» өзінің ойын алаңында, жөнделіп ештеңеге жарамай тұрғанына қарамастан үш жыл бойы осы алаңда ойнауға тура келді.<ref>James, ''Manchester: The Greatest City'', p104</ref> 1923/24 жылдары «Сити» «[[Мейн Роуд]]<nowiki/>» алаңында ойнай бастады, ал «Гайд Роуд» алаңын бөлшектеп сатып жіберді.<ref>Clayton, ''Everything under the blue moon'', p107</ref>[[File:Sculpture of Bert Trautmann.jpg|thumb|331x331px|Берт Траутманнға арналған мүсін]] [[1926 жыл|1926]] жылы «Манчестер Сити» Англия Кубогінің жартылай финалына дейін барып, 5 ойында 31 гол соқты. Бірақ жартылай финалда «Болтон Уондерерстен» 1:0 есебімен жеңіліп, қалып қойды. Осы жылы «Сити» бірінші дивизонна ұшып кеткен болатын. Келесі жылы, жолы болып, екінші дивизонды бағындырып, бірінші дивизонға қайта оралды<ref>James, ''Manchester City — The Complete Record'', p. 116.</ref>. [[1930 жыл|1930]] жылы «Сити» көтеріле бастады. Бас бапкері болып, бұрынғы «Манчестер Юнайтедтің» бас бапкері Мэтт Басби болды. Қақпашысы Фрэнк Свифт, шабуылшылары Фрэд Тилсон және капитаны Сэм Коуэн болды. 1933 жылы клуб Англия Кубогінің финалына дейін барып, Эвертоннан 0:3 есебімен жеңіліп қалды. Бірақ бұған қарамастан, 1934 жылы «Сити» тағы да финалға шықты. Осы жолы қуанышқа орай, «Портсмут» клубын 2:1 есебімен жеңіп, кубок иегері атанды. 28 минутта гол жіберіп алғанына қарамастан, Тилсон екі гол соғып, команданы алға шығарып жеңіс сыйлады. Капитаны Сэм Коуэн Англия Кубогінің үш финалына да қатысқан алғашқы ойыншы болды<ref>James, ''The Official Manchester City Hall of Fame'', p. 153.</ref>. [[1937 жыл|1937]] жылы клуб тарихында алғаш рет Англия біріншілігінің чемпионы атанды. Бұл маусымда «Сити» 100-ден аса гол салды. Бірақ, келесі маусымда «Сити» бірінші дивизонмен қоштасты.<ref>http://www.rsssf.com/engpaul/FLA/1937-38.html</ref> «Манчестер Сити» екінші дивизионда тек бір рет ойнап жетісті, өйткені бұдан кейін Екінші Дүниежүзілік Соғыс басталғанына байланысты, футбол тоқтатылған болатын. Футбол жұмыс жасап бастағаннан кейін, «Ситиді» капитаны болған, Сэм Коуэн өз қолына алды. Ол бірінші матчын 3:0 есебімен жеңді, одан кейін клуб 19 ойын бойы жеңілмей келді. Бұның арқасында «Сити» Жоғарғы Лигага қайта оралды. Бірақ Сэм Коуэн, бизнес қызығушылықтарының кесірінен, жұмысынан босатылды. [[1949 жыл|1949]] жылы «Сити» неміс қақпашысы [[Берт Траутманн]]ды өз қатарына қосты<ref>James, ''The Official Manchester City Hall of Fame'', p76</ref>. Бұл футболшы англиялық клубқа қосылғаннан кейін, жергілікті тұрғындар нацисттік Германиямен байланысы бар деп митингке шықты<ref>'England really can go all the way' http://blogs.guardian.co.uk/worldcup06/2006/06/07/england_really_can_go_all_the.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060626171653/http://blogs.guardian.co.uk/worldcup06/2006/06/07/england_really_can_go_all_the.html |date=2006-06-26 }}</ref>. Бір жағынан өздерінің клубының қақпасын қорғағаны үшін қолдаса, бір жағынан нацисттік Германия өкілі болғандықтан күдіктенді.<ref>http://mcivta.com/players/old/trautmann.html</ref> [[2010 жыл|2010]] жылы<ref>Manchester City legend Bert Trautmann http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/news/2926741/Manchester-City-legend-Bert-Trautmann-Todays-Premiership-stars-couldnt-care-less.html</ref>:[[File:Don Revie statue.jpg|thumb|331x331px|Лидс қаласында орналасқан Дон Реви мүсіні]]<blockquote>'''''«Мен өз клубымды сүйемін, және қолдаймын.Мен «Ситидің бүкіл матчын қалдырмай көремін.Мен Англияға Германиямен ойнасада, жанкүйер боламын»'''''</blockquote><blockquote>''© Берт Траутманн''</blockquote> === ХХ ғасырдың ортасы === «Реви жоспарын» пайдаланып, «Сити» 50-інші жылдары аса қатты өнер көрсете алмады. Аса керемет өнер көрсетті деп, тек 1955 жылды айтуға болады. Өйткені бұл жылы Англия Кубогінің финалына шықты. Бірақ «Ньюкаслдан» 1:3 есебімен жеңіліс тапты. [[1956 жыл|1956]] жылдың [[5 мамыр]]ында 22 жылдан соң Англия Кубогын жеңіп алды. Жүз мың адам сыятын «Уэмблиде» «Манчестер Сити» «Бирмингем Ситимен» кездесіп, алғашқы голын 3-інші минутта салды, алғашқы голды Дон Реви салды. 12 минут өткен соң «Бирмингем» Ноэль Кинси көмегімен есепті теңестірді<ref>Birmingham soon behind but Kinsey quick to equalise Birmingham Mail 5 May 1 бет ;Final edition </ref>. «Сити» 62-інші минутта алға шықты, есеп 2:1. Голды салуға ат салысқандар болып, Кен Бернс, Бобби Джонстон және Джек Дайсон саналды<ref>{{cite book|last=James|first=Gary|title=Manchester&nbsp;– A Football History|publisher=James Ward|location=Halifax|year=2008|isbn=978-0-9558127-0-5|page=122}}</ref>. 64-інші минутта Берт Траутманнды мойынын ауыртып алғанына қарамастан, Дайсонға пас беріп, кейін Джонстон гол салып шабуыл иесі атанды<ref>{{cite book|last=Ward|first=Andrew|title=The Manchester City Story|publisher=Breedon|location=Derby|year=1984|isbn=0-907969-05-4|page=49}}</ref>. Осымен есеп 3:1 болып кубок иегерлері атанды.<ref>Rowlands, ''Trautmann: The Biography'', p. 179.</ref> «Манчестер Сити» кезеңі 60-70 жылдардың соңына қарай өркендей бастады. Бұл кездері команды Джо Мерсер қолға алды. Джо Мерсер команданы қолға алып Жоғарғы Лигага шығарған болатын. Мерсер «Сити» қатарына Джордж Хеслоп, Майк Саммерби, Колин Белл, Тони Бук, Фрэнсис Ли, жас Джо Корриган есімді ойыншыларды қосты. Бұл ойыншыларын команданы алға сүйреді. Кейін Мерсер, 34 жылдан кейінгі, [[1968 жыл|1968]] жылы, Джордж Бест есімді атақты шабуылшысы бар<ref>{{cite book|last=Goldstone|first=Phil|coauthors=Saffer, David|title=Manchester City Champions 1967/68|publisher=Tempus|location=Stroud|year=2005|isbn=978-0-7524-3611-1}}</ref> «Манчестер Юнайтедті» екі ұпай артта қалдырып, Англия чемпионы атанды. [[1969 жыл|1969]] жылдың [[26 сәуір]]інде Нил Янгтың голының арқасында «Лестер Ситиді» жеңіп, «Сити» тарихындағы төртінші Англия Кубогын жеңіп алды<ref>{{cite book|last=Penney|first=Ian|title=Blue Heaven: Manchester City's Greatest Games|publisher=Mainstream|location=Edinburgh|year=1996|isbn=1-85158-872-8}}</ref>. [[1970 жыл|1970]] жылдың [[7 наурыз]]ында «Сити» тарихында алғаш рет Футбол Лигасының Кубогін жеңіп алды, финалдық матчта Мерсердің «Ситиі» «Вест Бромвич Албионның» бір голына екі голмен жауап қайтарған болатын. Голдардың авторы: Майк Дойл және Глин Пардо.<ref>{{cite book|last=McOwan|first=Gavin|title=The Essential History of West Bromwich Albion|publisher=Headline|year=2002|isbn=0-7553-1146-9|page=261}}</ref> Сол жылы, «Сити» өте жоғарғы нәтиже көрсетіп Кубок Иегерлерінің Кубогын жеңіп алды. Венадағы финалда Польшаның клубы «Гурникті» 2:1 есебімен жеңді. «Сити» қатарынан голдарды Нил Янг және пенальтиден Фрэнсис Ли салған болатын<ref>''Paul Fitzpatrick.'' Lee Inspired by Vienna, The Guardian(30.04.70)</ref>. Джо Мерсер бұл ойыннан кейін<ref>''Paul Fitzpatrick.Mercer "happy", The Guardian(30.04.70)''</ref>: <blockquote>'''''«Нөсер жауын екінші таймда ойынды бұзды, бірақ біздің ойыншылар бұл кедергіге қарамастан керемет ойын көрсетіп, менің көңілімнен шықты»'''''</blockquote><blockquote>''© Джо Мерсер''</blockquote>Келесі жылы Джо Мерсер мен Мальколм Эллисон бірігіп тағы да, Кубок Иегерлерінің Кубогының жартылай финалына шықты. Бірақ «Ситидің» маңызды ойыншалыр жарақаттанып қалып, «Челсиден» 0:2 есебімен жеңіліп қалып, алдыңғы жылғы нәтижені қайталай алмады. Англия біріншілігінде «Сити» төртінші орында тұрып, соңына қарай алға жылжып, бас жүлдені иеленіп кетті. 1972 жылы, өкінішке орай, екі бапкердің арасы құлдилай бастады. Джо Мерсер «Ковентри Ситиді» жаттықтыруға кетіп қалды. Клуб президенті Питер Суолз<ref>Tossell, ''Big Mal'', p. 214.</ref>: <blockquote>'''''«Бізге Мальколм Эллисон мен Джо Мерсер арасындағы екеуін таңдау керек болды. Біз Мальколм Эллисонды таңдадық»'''''</blockquote><blockquote>''© Питер Суолз''</blockquote>Кейін Мальколм Эллисонде өз пікірін білдірді<ref>{{cite book|last=Penney|first=Ian|title=Manchester City: The Mercer-Allison Years|publisher=Breedon|year=2008|location=Derby|isbn=978-1-85983-608-8|page=176}}</ref>: <blockquote>'''''«Джо және мен керемет бапкерлік топ болдық. Мен ешқашан Джо Мерсермен бірге жұмыс атқарғаныма өкінген емеспін, және өкінбеймін де. Ол да осындай сезімде екенін білемін. Біз екеуміз керемет клубты құрдық. Мерсер-Эллисон атқарған жылдары «Сити» үшін ең керемет және есте қаларлықтай жылдар болады. Джоны тағы да өз орнында қалдырғанда, керемет болар еді. Ол да осылай айтатынына күмәнім жоқ.»'''''</blockquote><blockquote>''© Мальколм Эллисон''</blockquote>[[File:Joe Corrigan 20070922.jpg |thumb|284x284px|Джон Корриган, «Ситидің» көп жүлделі қақпашысы|солға]]Бірақ Мальколм Эллисон бапкерлік қызметте көп болмады. Өйткені ол 1972/73 жылдары «Ситиді» соңғы орындарда жетелеп жіберді. Клубы екінші дивизионға кетіп қалудан, тек жаңа бапкер Джонни Харт құтқарып қалды. Бірақ бұл бапкерде, өз жұмысында бола алмады. Маусым аяқтала сала бапкерлік орынды «Норвич Ситидің» бапкері Рон Саундерс басты. Бұл бапкердің көмегімен кубок жағында аса жақсы өнер көрсетсе, біріншілікте шамалы нәтиже көрсетті. Саундерсде өз орнында көп отыра алмады, 1974-1979 жылдар арасында «Ситидің» бұрынғы ойыншысы Тони Бук бапкерлік жағынан басқарды. Бук команданы алға шығарып, және сол нәтижені сақтап қалуды мақсат тұтты<ref>http://www.sporting-heroes.net/football-heroes/displayhero_club.asp?HeroID=36461</ref>. 1973/74 маусымының соңғы турында «Сити», біріншілікте қалу үшін тек жеңіс керек болған «Манчестер Юнайтедпен» кездесті. 1:0 есебімен «Манчестер Сити» жеңіп, ел біріншілігінен көршілес клубты екінші дивизионға шығарып салды. Жалғыз голдың авторы Денис Лоу, бұл матч ол үшін аса ауыр болды. Өйткені Лоу «Манчестер Юнайтед» қатарында 11 жыл ойын көрсетті, ол голды соққаннан кейін қуанбады және ойын алаңынан көңілсіз кетті. Бұл Лоу үшін мансабындағы ең соңғы матч болды<ref>http://www.mirrorfootball.co.uk/archive/Manchester-United-0-1-Manchester-City-article80249.html</ref>. Тони Бук кезінде «Манчестер Сити» жақсы команда болды. [[1976 жыл|1976]] жылдың 28 ақпанында «Ньюкасл» клубын 2:1 есебімен жеңіп, [[Лига Кубогы]] иегері атанса, [[1977 жыл|1977]] жылы «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульден]]<nowiki/>» бір ұпайға қалып қойып күміс жүлдеге ие болды. Және екі рет Лига Кубогының ширек-финалына барды, ал 1978/79 жылдары [[УЕФА]] Кубогының ширек-финалына дейін барды. 60-70 жылдардағы сәтті кезеңді 80-інші жылдардағы сәтті кезеңмен ауыстыруға болатыны сөзсіз. Мальколм Эллисон бапкерліктен босатылып, кейін қайтып келді. Бірақ Мальколмның кейінгі саясаты сәтсіз болды. Клубтан Эйс Хартфорд, [[Оуэн, Гари|Гари Оуэн]] и Питер Барнс сынды жұлдызды ойыншылар кетіп қалды. Кейін Стив Дейліді £1,5 миллион бағасына алып<ref>Тревор Фрэнсис: Погбаның бағасы бұл кезде, ойда жоқ еді. http://ukfootball.ru/transfers-1409.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120401231804/http://ukfootball.ru/transfers-1409.html |date=2012-04-01 }}</ref>, Англия біріншілігіндегі ең қымбат ойыншы атанды. Бірақ бұл «Ситиді» алға жетелей алмағандықтан, Эллисон 1980/81 маусымында қайтадан босатылды. Оның орнына Джон Бонд келді.<ref>http://www.guardian.co.uk/football/video/2009/sep/14/the-manager-football?intcmp=239</ref> [[Джон Бондтың]] көмегімен, «Сити» «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульды]]<nowiki/>» 3:1 есебімен жеңіп, ел біріншілігінде 10-ыншы орында аяқтады. Бондтың саясатымен, көптеген нәтижелі ойыншылар «Сити» қатарын толықтырды. Құрамда жас ойыншылар көбейді. Осы қарқынмен «Сити» Англия Кубогының финалына шықты<ref>http://www.mcfc.co.uk/News/Club-news/2010/April/This-week-in-City-history-060410 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120717104231/http://www.mcfc.co.uk/News/Club-news/2010/April/This-week-in-City-history-060410 |date=2012-07-17 }}</ref>, бірақ финалда «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэм]]<nowiki/>» «Ситиді» 3:2 есебімен жеңіп, басым түсті. Екі жылдан Бондта өз жұмысынан босатылды. Өйткені «Сити» ондыққа кіре алмады. Оның орнын Джон Бенсон басты. Джон Бенсон тек бірінші дивизионнан ұшып кетуі ғана есте қалды, бірінші дивизионның соңғы турында жеңіске жеткенде қалуы мүмкін еді. Тіпті тең нәтижеде «Ситиді» бірінші дивизионда қалдырар еді. Бірақ Джон Бенсон «Ситиді» тек жеңіліске ғана лайық екенін көрсетті. Кейін Бенсонның орнын [[Билли Макнилл]] басты. Бұл бапкер «Ситиді» бірінші дивизионға қайта әкелді. Бірақ 1985/86 жылдары бірінші дивизионнан ұшып кетуіне сәл қалды, және 1986/87 жылдардағы маусымды әлсіз бастады. Оны «Сити» басшылары орнынан босатып, оның орнына [[Джимми Фриззеллді]] шақырды. «Сити» сол маусымда соңынан екінші орын алып, қайта екінші дивизионға кетіп қалды. Кейін екінші дивизиондағы «Ситиді» [[Фриззелл]] басқармады, «Ситиді» Мел Макхин қайтадан бірінші дивизионға әкеліп, қарашада сэр Алекс Фергюсон басқарған «[[Манчестер Юнайтед]]ті<nowiki/>» 5:1<ref>http://www.mirrorfootball.co.uk/archive/Manchester-City-5-1-Manchester-United-special-unseen-pictures-of-David-Oldfield-Trevor-Morley-Gary-Pallister-and-Co-article374005.html</ref> есебімен ойсырата жеңді, бірақ бұған қарамастан басшылар Мел Макхинді орнынан босатты. сэр [[Алекс Фергюсон]] сол матчтан соң:<blockquote>'''''«Бұл менің бапкерлік мансабымдағы ең ұятты есеп болды»'''''<ref>Manchester Derby Special: Sportsmail takes City and United on a trip down memory lane<nowiki/>http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-1175519/MANCHESTER-DERBY-SPECIAL-Sportsmail-takes-City-United-trip-memory-lane.html</ref></blockquote><blockquote>''© сэр Алекс Фергюсон''</blockquote>[[File:Franny Lee.jpg|thumb|314x314px|Фрэнсис Ли — «Ситидің» аңыз ойыншысы]][[1989 жыл|1989]] жылдың [[қараша]]сымен [[1990 жыл|1990]] жылдың [[қараша]]сы арасында «Ситиді» Ховард Кендалл басқарды. Бұл бапкер команданы алға жетелей алды. Ховард Кендалл «Эвертонға» кетіп қалды. Ол кеткеннен кейін ойыншы-бапкер Питер Рид бапкер болды. Ридтің екі маусымында «Сити» бесінші орыннан не төмен, не жоғары аяқтай алмады. Ал 1992/93 жылдарда тоғызыншы орынға түсіп қалып, [[Питер Рид]] орнынан кетті. Оның орнына [[Брайан Хортон]] келді. Ол «Ситимен» 16-ыншы орынға түсіп қалды [[1994 жыл|1994]] жылы «Сити» , сәтсіз ойындарға қарамастан Хортонды команданың бапкері қылып қалдырды, бірақ 1994/95 маусымында 17 орын шынымен басшылардың көңілінен шықпады, және оны орнынан босатуға тура келді. Оның орнын «[[Саутгемптон]]<nowiki/>» клубының бұрынғы бапкері Алан Болл басты. Ол құрамды жасартқысы келіп, реформа өткізді. Құрамға [[Георгий Кинкладзе]] келіп, құрам жасара бастады. Бірақ 1995/96 жылдары «Сити» қайтадан бірінші дивизионға кетіп қалып, Болл орнынан босатылды. Стив Коппелл жаңа бапкер болып уақытша тағайындалды. Кейін клуб бапкері болып, [[Фил Нил]] тағайындалды. Бірақ ол 10 ойынның 7-еуінде жеңіліс тауып, «Ситиді» кестенің ортасына апарып тастады, кейін орнынан босатылды, орнына Джо Ройл келіп «Ситиді» екінші дивизионға кетіп қалудан құтқара алмай, екінші дивизионға кетіп қалды. Кейін Ройлдың сөзінде<ref>Маусым нәтижесі туралы. "Манчестер Сити" http://fapl.ru/posts/9353/ </ref>:<blockquote>'''''«Ситиде жақсы-жақсы ойыншыларды алатын аса көп ақша болмады, сондықтан кәрі футболшылармен тегін агенттерді алу керек болды»'''''</blockquote><blockquote>''© Джо Ройл''</blockquote>«Ситидің» құлдырау кезеңінде президенттік мансапты [[Дэвид Бернстайн]] басты. Жаңа президент келгеннен кейін «Сити» 1998/99 жылдарынан кейін бірінші дивизионға қайта оралды. Келесі маусымда клуб Премьер-Лигаға келді. [[2000 жыл|2000]] жылдың жазында клуб қатарына жартылай қорғаушы Альф-Инге Холланд және Джор, қыста қатарға Ричард Данн мен Даррен Хакербиде қосылды. Шотландтық «Рейнджерстен<nowiki/>» Андрей Канчельскис жалға алынды. [[2001 жыл|2001]] жылдың [[21 сәуір]]інде жанкүйерлер көтеріліп Джо Ройлды орнынан босатты<ref>Anger at Royle departure, BBC Sport, 21.05.01 2011-09-11 http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/1342563.stm </ref>. Үш күннен кейін Англия ұлттық құрамасының бұрынғы бапкері Кевин Киган «Ситидің» жаңа бапкері болып тағайындалды. === XXI ғасырдың басы === [[File:Thaksin DOD 20050915 (crop).jpg|thumb|278x278px|Таксин Чиннават, «Ситидің» алғашқы азиаттық басшысы]] [[2002 жыл|2002]] жылы «Манчестер Сити» Премьер-Лигаға қайта оралды. Маусым басында клуб көптеген жақсы ойыншыларды алды. «Қалалықтар» қатарын [[Петер Шмейхель]]<ref>Man City snap up Schmeichel, bbc.co.uk, 13.04.02, 2013-11-19 http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/a/aston_villa/1926287.stm </ref> толықтыра бастады, одан соң қорғаушылар [[Сильвен Дистен]] мен [[Давид Соммей]] келді. Марк-Вивьен Фоэмен<ref>Africa: Cameroon's Foe Joins Manchester City, allafrica.com, 2013-11-19 http://allafrica.com/stories/200206200061.html </ref> қоса, Висенте Матиас Вуосода<ref>Man City seal Vuoso deal http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/m/man_city/2027491.stm </ref> клуб қатарын толықтырды. Кейінірек «Пари Сен-Жермен» клубынан £17,5 миллион бағасына Николья Анелькада<ref>Manchester City officialise le transfert d'Anelka http://www.sport.fr/football/manchester-city-officialise-le-transfert-d-anelka-22393.shtm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610193926/http://www.sport.fr/football/manchester-city-officialise-le-transfert-d-anelka-22393.shtm |date=2015-06-10 }}</ref> келді. Қыстық трансферде — шабуылшы [[Робби Фаулер]]де қатарды толықтырды. Маусым нәтижесі бойынша, «Манчестер Сити» Премьер-Лигада тоғызыншы орын алып, 24 жылдан бері алғаш рет [[УЕФА Кубогы (кубок)|УЕФА Кубогының]] квалификациялық жарыс кезеңіне шықты. [[2003 жыл|2003]] жыл «Манчестер Сити» үшін «Мейн Роудтағы» соңғы ойын болды, өйткені олар — «[[Сити оф Манчестер]]<nowiki/>» деп аталатын 48 мың көрермендік жаңа ойын алаңына көшті. [[2007 жыл|2007]] жылы UK Sports Investments арқылы тайландты отбасынан шыққан бизнесмен Таиландтық бұрынгы премьер-министрі [[Таксин Чиннават]] $43 миллионға клубты сатып алды. Және ол клубты көркейтуге уәде берген болатын<ref>Таксин Чинават: «Келесі жылы "Манчестер Сити" ЧЛ-да ойнайтын болады» 21.03.08 http://www.voon.ru/news/75778 </ref>:<blockquote>'''''«Ең бірінші мақсат — ондыққа кіру, екіншісі — алтылыққа, ал үшінші мақсатымыз — [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасы]] үшін таласамыз»'''''</blockquote><blockquote>''© Таксин Чиннават''</blockquote>Жаңа басшылар «клубқа көптеген өзгерістер» енгізуді бастады. Ең алғашқы өзгеріс, [[2007 жыл|2007]] жылдың [[6 шілде]]сінде атақты швед бапкері [[Свен-Ёран Эрикссон]]мен үш жылға келісім-шартқа келді, және де ойыншылар Ведран Чорлукамен, Хавьер Гарридомен және Мартин Петров, Элано, Бенджани Мварувари, Валерия Божиновтармен келісім-шартқа келді. Бұл маусымда манчестерлік дербидің екеуінде де жеңіске жетті, бірақ соңғы турда «[[Мидлсбро]]ға<nowiki/>» 8:1 есебімен ойсырата жеңіліп, тоғызыншы орынға жайғасты. [[2008 жыл|2008]] жылдың [[2 маусым]]ында шведтік бапкерді жұмысынан босатты<ref>Эрикссон жұмысынан босатылды 02.06.08, futbol-1960.ru http://futbol-1960.ru/england/news/36074.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080604110946/http://futbol-1960.ru/england/news/36074.html |date=2008-06-04 }}</ref>. Оның орнына уэльстік бапкер [[Марк Хьюз]]ды<ref>"Манчестер Ситидің" жаңа бапкері Марк Хьюз болды, 05.06.08 http://www.belta.by/ru/all_news/sport/i_231625.html </ref> қойды. [[2008 жыл|2008]] жылы «Манчестер Ситиді» сату жөніндегі, үш апталық Дубайда өткен келісімнен кейін, қаржылай көмек беретін [[Біріккен Араб Әмірліктері|БАӘ-лық]] топ Abu Dhabi United Group (ADUG), және оның басшысы [[Мансур ибн Зайд Аль Нахайян]] Чиннаваттан 90%-дық акциясын сатып алды, бір жылдан кейінде 10%-ын сатып алып, тәуелсіз басшысы атанды. Клубты сатып ала, алға мақсат қойды. Мақсаты — алпауыт клубтардың қатарына кіру болатын. Кейін Шейх Мансур айтуынша<ref>«Шейх Сити», 03.08.2010, chelsearus.com http://chelsearus.com/1820-shejx-siti.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121060349/http://chelsearus.com/1820-shejx-siti.html |date=2010-11-21 }}</ref>:<blockquote>'''''«Челси және Барселона секілді клубтармен бірдей болу үшін, құрамдағы 22 ойыншыны жаңарту керек. Ақша — мәселе емес. Бастысы, менің командамда 22 ойыншының барлығы жұлдызды ойыншы болуы керек, ал клуб онжылдықта алпауыт клубқа айналады»'''''</blockquote><blockquote>''© Шейх Мансур''</blockquote>Жаздық трансферде көптеген жақсы ойыншылар алынды. [[Пабло Сабалета]], [[Венсан Компани]], [[Таль Бен-Хаим]] және Глаубер секілді ойыншылар алынды, кейін «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» [[Шон Райт-Филипс]] қайта оралды. Мәскеулік [[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА-дан]] £18 миллион бағасына бразилиялық шабуылшы Жо<ref>Жо "Манчестер Ситиге" келді, 02.07.2008, rusfootball.info http://www.rusfootball.info/rss/1146040509-zho-pereshel-v-manchester-siti-za-18-mln.-funtov.html </ref> келді. Қыстық трансферде нәтижелі қақпашы Шей Гивен келді және жас қақпашы Гуннар Нильсен, қорғаушы Уэйн Бридж, нәтижелі ойыншы Найджел де Йонг, екі шабуылшы — Крейг Беллами мен [[Робиньо]] қатарды толықтырды. [[Робиньо]] — «[[Реал Мадрид]]тен<nowiki/>» £32, 5 миллион бағасына келіп<ref>Робиньо "Манчестер Ситиге" келді. 02.09.2008 http://news.bigmir.net/sport/46780?bm_lang=ua</ref>, «Манчестер Сити» тарихындағы ең қымбат ойыншы атанды. Бұл маусымда, алдыңғы маусымға қарағанда «Сити» жақсы нәтиже көрсетті — 10-ыншы орын. [[2009 жыл|2009]] жылы Марк Хьюз орнына басқа бапкер келеді деген жалған ақпараттар көп болды. Бірақ 2009/10 жылдардағы маусымды уэльстік бапкермен басталды. «Сити» өзінің трансферлік саясатын жалғастыра кетті. Жазда «[[Астон Вилла]]<nowiki/>» клубынан [[Стюарт Тейлор]] атты қақпашы келді, содан соң жартылай қорғаушы [[Гарет Барри,]] «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>» футбол клубынан [[Силвиньо]], «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналдан]]<nowiki/>» [[Коло Туре]] мен Эммануэль Адебайор, «Эвертоннан» £24 миллион бағасына орталық қорғаушы Джолеон Лескотт, «[[Манчестер Юнайтед]]тен<nowiki/>» [[Карлос Тевес]], «[[Блэкберн Роверс]]<nowiki/>» клубынан Роке Санта Круз келіп, «Манчестер Сити» ойыншылар қатары толықты. [[2009 жыл|2009]] жылдың [[19 желтоқсан]]ында Марк Хьюз сәтсіз нәтижелері үшін бапкерлік қызметті босатты. Кейін Марк Хьюз өзінің бұл шешімге разы<ref>Марк Хьюз "Манчестер Ситидің" өткізіп жүрген саясатына разы емес, 20.12.09 http://www.dynamomania.com/news/98219-mark-hyuz-nedovolen-politikoy-rukovodstva-manchester-siti </ref> емес екенін білдірді:<blockquote>'''''«Сандерлендпен кейінгі ойында, маған келісім-шарт ерте ажырады деп айтты. Маған БАҚ-та бұл туралы ескертпеді, мен бұндай шешімді мүлде күткен жоқпын. Көп ұзамай, жаңа бапкерде табыла қойды, бұл, менің кетуім маусым басында шешілгенін білдіріп отыр. Мен маусым басталмай тұрып, клуб басшысымен кездестім, және біз бірге мақсат қойдық — ел біріншілігінде алтыншы орын алу немесе 70 ұпай жинау. Бұны мақсат тұтуды мен ойыншыларға да айтып қойғанмын. Әрине, Манчестер Сити сабында әркім көбірек жақсы нәтиже көрсетіп, ел біріншілігін менімен бірге алғысы келіп, тура жолға түстік, бірақ күтпеген жерден мені жұмысымнан босатты»'''''</blockquote><blockquote>''© Марк Хьюз''</blockquote>Кейін бұған «Сити» президенті әл-Мүбарәк жауап қайтарды:<blockquote>'''''«Соңғы он бір ойында бар болғаны екі-ақ жеңіс. Бұл «Манчестер Сити» клубы үшін өте жеткіліксіз. Шейх Мансур мен басшылар кеңесі, алға деген ұмтылыс және ынтаны көріп тұрған жоқ.»'''''</blockquote><blockquote>''© Халдун әл-Мүбарәк''</blockquote>[[File:Roberto Mancini RED BULL STADIUM JERSEY NY.jpg |thumb|230x230px|Роберто Манчини мен Брайан Кидд — «Ситидің» қазіргі деңгейіне жол ашқандар|солға]]Марк Хьюз орнына итальяндық маман [[Роберто Манчини]] келді<ref>«Манчестер Сити» Хьюзды жіберіп, Манчиниды бапкер қылды. 19.12.09 http://www.sports.ru/football/56836797.html </ref>.Және оның ассистенті болып [[Брайан Кидд]] тағайындалды. Қыста «Сити» ойыншылар қатарына [[Патрик Вьейра|Патрик Виейра]] мен жас ойыншы [[Адам Джонсон]] қосылды. [[Роберто Манчини|Манчинидың]] арқасында «Манчестер Сити» бесінші орын алып, [[УЕФА Еуропа Лигасы|Еуропа Лигасына]] жолдама алды. [[2010 жыл|2010]] жылы жазда «Манчестер Сити» трансфер прессасының бас жұлдызы болды.«Сити» қатарын Александр Коларов(£20 миллион бағасына), Жером Боатенг(£11 миллион бағасына), Яя Туре(£26,4 миллион бағасына), Джеймс Милнер(£19,3 миллион бағасына), Давид Сильва(£25,3 миллион бағасына) және сол кездердің нәтижелі шабуылшыларының бірі болған Марио Балотелли(£26 миллион бағасына) келіп қатар толықты. «Сити» осы жылы өзінің қорғаушысы Силвиньомен қоштасты, өйткені ол өзінің ойыншы мансабын аяқтады. Және Хавьером Гарридо, жартылай қорғаушылар Мартин Петров және де [[Стивен Айрленд]], шабуылшылар Бенджани Мварувари, «[[Милан (футбол клубы)|Миланға]]<nowiki/>» кеткен Робиньо атты ойыншыларымен қош айтысты. «Манчестер Сити» қыстық трансферлік терезеде көптеген футболшыны жалға жіберуі керек болды. Бұлардың қатарынад: Роке Санта Крус, Давид Гонсалес, Уэйн Бридж және Эммануэль Адебайор, «[[Реал Мадрид]]<nowiki/>» клубына кетті. «Манчестер Сити» жағдайы күрт күшейе түсті. Қыста «қалалықтар» [[Босния және Герцеговина|Босния және Герецеговинаның]] нәтижелі шабуылшысы [[Эдин Джеко]]мен келісім-шартқа келді(£27 миллион бағасына). Жаңағы трансферлердің барлық бағасын қоса түскенде, шейх Мансур £1 миллиард көлемінде қаржы жіберген(бапкер мен ойыншылардың жалақысын қосқанда).<ref>Ман. Сити: миллиард үшін, 09.01.11 http://football.ua/england/news/117983.html </ref> [[2011 жыл|2011]] жылдың [[17 наурыз]]ында «Манчестер Сити» [[УЕФА Еуропа Лигасы|Еуропа Лигасының]] 1/8 финалында [[Динамо (футбол клубы, Киев)|киевтік Динамоға]] жол берді (қонақта 0:2 ұтылып, өз алаңында 0:1 ұтылып). [[11 мамыр]]да «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэм]]<nowiki/>» клубын минималды есеппен жеңіп 1968/99 жылдардан бері алғаш рет УЕФА Чемпиондар Лигасына жолдама алды. «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэммен]]<nowiki/>» өткен ойыннан кейін [[Манчини]]:<blockquote>'''''«Бүкіл команданы жеңіспен құттықтаймын. Осы маусымда жақсы өнер көрсеттік деп ойлаймын. Алдымызда әлі екі ойын бар, және бұл Ситиді үшінші орынға апарады деп үміттенемін. Бұл мен үшін ең маңызды да әсерлі сәттердің бірі. Біз бұл маусымда көп еңбек еттік және мен Манчестер Сити жанкүйерлерін құттықтаймын. Мүмкін емес ешнәрсе жоқ, және біз Арсенал клубын артта қалдырамыз деп үміттенемін»'''''</blockquote><blockquote>''© Роберто Манчини''</blockquote>Сонан соң, Манчинидің арманы орындалған болатын. «Сити» екі ойында алты ұпай алып, 22 мамыр күні «Манчестер Сити» Англия Премьер-Лигасында күміс жүлдегер атанған, лондондық «[[Челси (футбол клубы)|Челсимен»]] бірдей ұпай жинады, бірақта голдар айырмашылығымен «Манчестер Сити» үшінші орынға жайғасты. Және бұл нәтиже квалификациялық жарыссыз, тікелей УЕФА Чемпиондар Лигасының топтық кезеңіне жолдама алды. Бұл жүлдемен қоса, ең үздік бомбардир атанған «Сити» ойыншысы [[Карлос Тевес]] «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» шабуылшысы [[Димитр Бербатов]]пен бірдей атанды. «Манчестер Сити» қақпашысы — [[Джо Харт]], «[[Алтын қолғап]]<nowiki/>» атағын жеңіп алды. Англия қақпашысы 17 ойын өз қақпасына гол жібермеген. «Манчестер Сити» үшін сол кезде Англия Кубогын «[[Сток Сити]]ден<nowiki/>» жеңіп алу үлкен нәтиже болды. Бұл жүлдені 1976 жылдан бері алғаш рет жеңіп отыр. [[Роберто Манчини]] ойыннан кейін:<blockquote>'''''«Тек бірнәрсе айта аламын, мен өз жанкүйерлерім үшін ризамын. Көп жылдар бері, бұл кубокты жеңе алмай келдік. Біз бүгін жақсы қорғандық деп айта алмаймын. Бізге әлі де күшею қажет, бірақ бұған қарамастан, біз өте бақыттымыз. Біз Манчестер Ситидың жаңа тарихын бастадық. Бұл әлі басы ғана»'''''</blockquote><blockquote>''© Роберто Манчини''</blockquote>2010/11 маусымы аяқталғаннан кейін [[Роберто Манчини]] [[Біріккен Араб Әмірліктері|БАӘ-де]] клуб басшысы Халдун әл-Мүбәрәкпен кездесті. Кездесуде итальяндық маман мен араб бизнесмені арасында, бюджетке көп қаржы бөлінетіні шешілді. [[2011 жыл|2011]] жылы жазда екі атақты ойыншы «Сити» қатарына қосылды. Бұлар — [[Самир Насри]] және [[Серхио Агуэро]]. [[Серхио Агуэро]] — «Манчестер Ситиге» £38 миллион бағасына келіп, «Сити» тарихындағы ең қымбат ойыншы атанды. Бұлармен қоса «Сити» сабына, [[Гаэль Клиши]] мен [[Стефан Савич|Стеван Савич]] және [[Оуэн Харгривз]]те қосылды, румындық қақпашы Костел Пантилимион «[[Тимишоара]]<nowiki/>» клубына жалға алынды, бірақ кейіннен толықтай сатып алынды. Сол жылы командадан, Патрик Виейра ойыншы мансабын аяқтап, кейін клуб штабына кірді. [[2013 жыл|2013]] жылдың [[мамыр]]ында «Манчестер Сити» жас ойыншыларының командасын басқара бастады. Эммануэль Адебайор қайта басқа клубқа жалға кетті. Және де Шей Гивен, Жо, Крейг Беллами, Шон Райт-Филипс, [[Жером Боатенг]], [[Фелипе Кайседо]] және тағы да басқа жас футболшылар клубтан кетті. [[2011 жыл|2011]] жылдың [[шілде]]сінде, клубтың ресми демеушісі [[Etihad Airways]] шешімімен «Сити оф Манчестер» атауы «[[Этихад Стэдиум]]<nowiki/>» деп өзгертілді. Etihad Airways пен «Манчестер Сити» он жылға серіктестік келісім-шартқа қол қойылды. Бұдан басқа Etihad Airways таңбасы, «Сити» жарнамаларында, ойын алаңының сыртында, шығыс Манчестерге Etihad Campus дүкенін салуға, және клуб жейдесінде белгіленетін болады. Кейбір мағлұматтарға сүйенсек, ойын алаңының атауын өзгерту £120 миллион бағасына шаққан. «[[Этихад Стэдиум]]<nowiki/>дегі» алғашқы матчта «Сити» өзінің көршілесі «Манчестер Юнайтедпен» кездесіп, бірінші таймда 2:0 есебімен жеңіп келіп, кейін 2:3 есебімен жеңіліп қалды. Бірақ «Сити» Премьер-Лигада сәтті бастады. 14 ойында 12 рет жеңіске жетіп, қалған екі «[[Фулхэм (футбол клубы)|Фулхэм]]<nowiki/>» мен «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]<nowiki/>» клубтарымен тең ойнады. 9 турда «Манчестер Сити» өзінің көршілестері «Манчестер Юнайтедті 6:1<ref>"МЮ" өзінің көршілесінен алты гол өткізіп алды. 23.10.11 http://www.lenta.ru/news/2011/10/23/mucity/ </ref> есебімен ойсырата жеңіп, «Сити» үшін «Олд Траффордтағы» 56 жылдан бергі алғашқы ірі есепті тіркеді.<ref>"Манчестер Сити" "Олд Траффордта" соңғы 56 жылда алғаш рет ірі есеппен жеңді. 23.10.11 http://news.sport-express.ru/2011-10-23/470932/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111025202348/http://news.sport-express.ru/2011-10-23/470932/ |date=2011-10-25 }}</ref> Ойсырата жеңген ойыннан кейін [[Роберто Манчини]]:<blockquote>'''''«Маусым өте ұзақ, және біз әрбір үш күн сайын ойын көрсетеміз, сондықтан әрбір ойын бара-бара қиындай бастайды. Біз Тоттенхэм және Болтон клубтарына қарсы жақсы нәтиже көрсеттік, бірақ мен бұл ойынды аса ерекше деп белгілеймін — біз Манчестер Юнайтед атты алпауыт клубты жеңдік. Бірақ біз бұл ойында тек үш ұпай алдық қой — ал алты голға келсек, бізге сол алты гол үшін ешкім алты ұпай бермейді. Бұл жәй ғана ойын, және мен, Манчестер Юнайтед әлі де бізден мықтырақ деп ойлаймын. Біз олардан мықты болуымыз үшін, Премьер-Лиганы жеңіп алуымыз керек. Сонда ғана барлығы өзгере бастайды деп сенемін, бірақ әзірше Манчестер Юнайтед бізден әлдеқайда мықтырақ. Әрине, мен Манчестер Юнайтед клубын ойсырата жеңгенімізге қуаныштымын. Барлық команда Олд Траффордта жеңе бермейді, сондықтан бұл ойын біз үшін маңызды да есте қалатын ойын — бастысы ірі нәтиже емес, бастысы біз олардың алаңында жеңіс таптық. Бұл матч жанкүйерлеріміз үшін тарихи матч. Голдар тек біздің алға шығуымызға және лигада көмек көрсете алады. Мен үш ұпайды алғанымызға қуаныштымын, бірақ, бізге әлдеқайда мықтырақ болуымыз үшін, және кестенің алғашқы орындарында қалуымыз үшін, бізге тынбай еңбек етуіміз керек, сонда ғана біз күшейе түсеміз»'''''</blockquote><blockquote>''© Роберто Манчини''</blockquote> [[Сурет:ManchesterCityFC League Performance.svg|нобай|409x409 нүкте|Футбол лигасындағы «'''Ситидің'''» жыл сайынғы орындарының кестесі]] «Сити» үшін алғашқы жеңіліс он бесінші турда тіркелді. [[2011 жыл|2011]] жылдың [[12 желтоқсан]]ында [[Андре Виллаш-Боаш]]тың командасы «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» 1:2 есебімен жеңіліп қалды. Бірінші голды екінші минутта Марио Балотелли салғанымен, кейін «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» екі голмен жауап қайтарып «Ситиден» басым түсті.<ref>"Челси" чемпиондық таласта. 13.12.11 http://football.sport-express.ru/reviews/18460/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120107222207/http://football.sport-express.ru/reviews/18460 |date=2012-01-07 }}</ref> «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» жеңілгеннен кейін, «Сити» УЕФА Чемпиондар Лигасында сәтсіздікке ұшырады. Топтық кезеңінде «[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]<nowiki/>» клубын 2:0 есебімен жеңгенімен<ref>"Сити" плей-офф құлттанған есігінің қасында. 07.12.11 http://ru.uefa.com/uefachampionsleague/season=2012/matches/round=2000263/match=2007657/postmatch/report/index.html </ref>, «Сити» «Бавария» мен «[[Наполи]]ден<nowiki/>» кейін үшінші орынға ие болып, регламент бойынша, [[УЕФА Еуропа Лигасы|Еуропа Лигасына]] кетіп қалды. Еуропа Лигасының 1/16 финалында, португалиялық «[[Порту (футбол клубы)|Портумен]]<nowiki/>» кездесіп, қонақта 2:1 есебімен жеңіп, ал өз алаңында 4:0 есебімен артта қалдырды. Кейін, 1/8 финалда басқа португалиялық клуб «[[Спортинг Лиссабон|Спортингпен]]<nowiki/>» кездесіп, қонақта 0:1<ref>"Сити" үшін жаман хабар. 08.03.12 http://ru.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2012/matches/round=2000274/match=2007453/postmatch/report/index.html </ref> есебімен жеңілді. Ал, өз алаңында 3:2 есебімен жеңгенімен келесі кезеңге өте алмады. Өйткені, ереже бойынша, өз алаңында гол өткізбеген клуб қана келесі кезеңге жолдама ала алады. Ойыннан кейін «[[Спортинг Лиссабон|Спортинг]]<nowiki/>» бас бапкері [[Са Пинту]] айтуынан<ref>Са Пинту: "Спортинг" жақсы үмітпен жеңді. 16.03.12 http://www.championat.com/football/news-1117932-sa-pintu-sporting-pobedil-blagodarja-igrovoj-discipline-i-vere-v-uspekh.html </ref>:<blockquote>'''''«Манчестер Сити құрамы өте мықты, бұл клубтың әрбір ойыншысы нәтижелі болып келеді. Бірақ Спортинг үлкен сенім мен және тынбай еңбек еткеніне орай жеңіске жетіп, келесі кезеңге өтті.»'''''</blockquote><blockquote>''© Са Пинту''</blockquote>[[File:Aguero sending photos - Premier League parade 2011-12.jpg|thumb|314x314px|Серхио Агуэро, 2011/12-дегі чемпиондығында]] Ел кубоктарында, «Сити» жақсы нәтиже көрсете алмады. Бірінші кубокта, 1/32 финалында өзінің көршілестері «[[Манчестер Юнайтед]]тен<nowiki/>» 3:2 есебімен жеңіліп, ары қарай жалғастыра алмады<ref>"Манчестер Юнайтед" "Манчестер Ситиді" Англия Кубогынан теуіп шығарды. 09.01.12 http://www.topnews.ru/news_id_47499.html </ref>. Ал екінші кубокта, әрине, Лига Кубогында, жартылай финалға дейін барып, «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]<nowiki/>» футбол клубынан өте алмады(қонақта 0:1 есебімен жеңілсе, өз алаңында 2:2 есебімен тең нәтиже көрсетті). Ал Премьер-Лигада ұзақ уақыт бойы алғашқы орынды бермей келе жатты, бірақ кейін «[[Суонси Сити]]ден<nowiki/>» минималды есеппен жеңіліп, «[[Манчестер Юнайтед]]ті<nowiki/>» алдына жіберіп алды. Келесі турда «[[Челси (футбол клубы)|Челсиге]]<nowiki/>» қарсы ойында 2:1 есебімен жеңді. Кейін «Сити», «Сток Сити» және «Сандерленд» клубтарымен тең ойын көрсетті, ал 8 сәуірде лондондық «Арсеналға» 0:1 есебімен есе жіберіп алды. Бұл сәтсіздіктерден кейін «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» 8 ұпаймен алға ұзап кеткен болатын. Бірақ «Сити», қуанышқа орай, алты ойын қатарынан жеңіске жетті, ішінде алғашқы орында тұрған «[[Манчестер Юнайтед]]те<nowiki/>» болды. Соңғы турға келгенде «Манчестер Сити», өзінің көршілес клубынан екі ұпай алға ұзады.Соңғы ойын «Куинз Парк Рейнджерске» қарсы ойын болатын. Бұл ойынның бірінші таймында «Сити» 1:2 есебімен жеңіліп жатты. Бірақ соңғы минуттардағы, [[Эдин Джеко]] мен [[Серхио Агуэро]] салған голдар, тарихты шыр айналдырды. Бұл голдардан кейн «Сити» «Куинз Парк Рейнджерстен» 1:2 жеңіліп жатып, 3:2 есебімен алға шығып кетіп, бұны қоя тұрғанда кесте «Манчестер Юнайтедті» артта қалдырып 89 ұпаймен, 44 жылдан бергі алғашқы Англия біріншілігін жеңіп алды. Үздік ойыншы болып — [[Венсан Компани]] атанды. Клуб басшысы Халдун әл-Мүбәрәк кейіннен, өз пікірін білдірді<ref>Халдун әл-Мубарак: Ескі "Манчестер Сити" ежелде қалды. 15.05.12 http://terrikon.com/posts/119489 </ref>:[[File:Vincent Kompany holds up the Premier League trophy 2012.jpg|thumb|315x315px|Команда капитаны Венсан Компани АПЛ кубогымен]]<blockquote>'''''«Жанкүйерлер бұл сәтті 44 жыл күтті, міне, 44 жылдан кейін алғашқы ел біріншілігінің чемпионы болдық, клуб кезінде жүлдесіз болды, жүлдеге қол жеткізе алмай жүрді. Кезіндегі «Сити» дымға қауқарсыз болған болатын. Енді бұл қауқарсыз «Ситиді» ұмытайық, бұрынғы нәрсе өтті де кетті. Енді көзімізді ашып, жаңа тарихтың бетін жазып бастайық. Бұл жүлде соңғы емес, әлі біз көптеген шыңдарды, бірге бағындыратын боламыз'''''</blockquote><blockquote>''© Халдун әл-Мүбәрәк''</blockquote>[[2012 жыл|2012]] жылдың басында [[Роберто Манчини]] «Манчестер Сити» клубымен, бес жылға келісім-шартқа отырғаны белгілі болды. Кейіннен, бұл итальяндық маманның жалақысы да белгілі. Жылдық жалақысы £7 миллионды құрады. Бұның алдында, [[Роберто Манчини]] Ресей футбол құрамасының бапкері болуы мүмкін деген ақпараттар да шықты. [[2012 жыл|2012]] жылдың [[мамыр]] айында, уэльстік [[Гарет Бейл]]ді және белгиялық футболды [[Эден Азар]]ды, сонымен қатар Премьер-Лиганың [[Футболдан Англия чемпионаты 2011/2012|2011/12 маусымында]], лондондық «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]<nowiki/>» сабында үздік бомбардир атанған [[Робин ван Перси]]ді өз қатарларына қосу мүмкін болған. Бірақ, [[Гарет Бейл]] «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэм]]<nowiki/>» клубымен келісім-шартын ұзартса, [[Эден Азар]] «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» сабына қосылды, ал [[Робин ван Перси]], өзінің көршілестері «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» клубына қосылған болатын. «Манчестер Сити» бұлардың орнына, қақпашы [[Ричард Райт]]ты өз қатарларына қосты. Және де бұнымес қоса, қорғаушы Матия Настасич пен Майконды, «[[Бенфика]]<nowiki/>» клубының қорғаушысы [[Хави Гарсия]]ны, «[[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]]<nowiki/>» клубынан Джек Родуэллді, «Суонсидің» шабуылшысы Скотт Синклерді өз саптарына қоса алды. «Барселона» футбол клубының бұрынғы топ-менеджері Феррано Сориано, «Ситидің» директоры болды. Клуб қатарынан, Грег Каннингем, Стефан Савич, Ахмед Бенали, Гай Ассулин, Владимир Вайсс, Адам Джонсон, Найджел де Йонг және де Эммануэль Адебайор басқа клубқа кетті, ал Уэйн Бридж, Дедрик Боята, Мұхаммед Әбу, Омар Элабделлауи, Гарри Банн және Роке Санта Круз жалға кетті. Стюарт Тейлор мен Оуэн Харгривз тегін агент атанды. [[2012 жыл|2012]] жылдың [[12 тамыз]]ында, «Манчестер Сити» «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» клубын 3:2 есебімен ұтып, Англия Суперкубогын жеңіп алды. Бірінші болып, голды «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» қатарынан [[Фернандо Торрес]] салып, командасын алға шығарса, екінші таймда «Сити» қатарынан [[Яя Туре]], [[Карлос Тевес]] және [[Самир Насри]] көзге көрініп команданы 3:1 есебімен алға шығара алды, ойын соңына қарай «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» есепті қысқарта алды, бірақ соңы жеңіс «Сити» қарамағында қалып, «Қалалықтар» кубок иегері атанды. [[Футболдан Англия чемпионаты 2012/2013|2012/13 маусымының]] басында, букмекерлік конторлар «Манчестер Ситиді» Премьер-Лига чемпионы болуға басты үміткер атады<ref>Букмекерлер «Манчестер Ситиді» АПЛ-дың 2012/13 маусымында чемпиондыққа басты үміткер атады. 18.08.12 http://www.sports.ru/football/142775111.html </ref>, бірақ «Манчестер Сити» бас бапкері Роберто Манчини, өзінің көршілестері «Манчестер Юнайтедті» басты үміткер атады.<ref>Роберто Манчини: "МЮ" - чемпион болуға басты үміткер". 18.08.12 http://news.sport-express.ru/2012-08-18/529295/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140821033143/http://news.sport-express.ru/2012-08-18/529295/ |date=2014-08-21 }}</ref> 2012/13 маусымының күзінде «Манчестер Сити» сәтсіздіктерге жолықты. [[2012 жыл|2012]] жылдың [[25 қыркүйек|25 қырқүйегінде]] Лига Кубогының 1/16 финалында «Манчестер Сити» «Астон Вилла» клубынан 2:4 есебімен жеңіліп қалды<ref>«Қасқырлар» жемтіксіз қалды. 26.09.12 http://www.gazeta.ru/sport/2012/09/26/a_4788253.shtml </ref>. УЕФА Чемпиондар Лигасының топтық кезеңінде 3 рет жеңіліс тауып және 3 рет тең нәтиже көрсетіп, жақсырақ нәтиже көрсете алмай, «[[Боруссия Дортмунд]]<nowiki/>», «[[Реал Мадрид]]<nowiki/>» және амстердамдық «[[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]<nowiki/>» клубтарынан кейін, 3 ұпаймен, соңғы орын алып, жарыспен қоштасты<ref>"Манчестер Сити" Чемпиондар Лигасымен қоштасты. 05.12.12 http://www.dni.ru/sport/2012/12/5/244696.html </ref>. Премьер-Лигадағы алғашқы жеңілісін, [[2012 жыл|2012]] жылдың [[9 желтоқсан]]ында өзінің көршілестері «[[Манчестер Юнайтед]]пен<nowiki/>» кездескенде 2:3 есебімен жеңіліп, сол кезде тапты. Сол кезден кейін, «Манчестер Сити» 9 жеңіс, 6 тең ойын және 1 жеңіліспен екінші орынға тұрақтады. Сол жеңілістен кейін, [[26 желтоқсан]]да, «Сандерлендтен» 0:1 есебімен жеңіліп, екінші жеңілісін алды. Осыдан кейін «Сити» жеңілмей, [[2013 жыл|2013]] жылдың 1[[3 қаңтар]]ында, лондондық «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналды]]<nowiki/>» 2:0 есебімен жеңіп, жеңіс сериясын бастады. Қыстық трансферде, Гуннар Нильсен<ref>Гуннар Нильсен "Манчестер Ситиден кетті". 22.12.12 http://faroesoccer.3dn.ru/publ/ostalnoe/transfery/gunnar_nilsen_pokidaet_quot_manchester_siti_quot/33-1-0-262 </ref>, Майкл Джонсон, және «[[Милан (футбол клубы)|Милан]]<nowiki/>» клубына €20 миллион бағасына [[Марио Балотелли]] атты үш ойыншы команда қатарынан кетті.[[File:Song Balotelli.jpg|thumb|Марио Балотелли, «Сити» сабында|304x304 нүкте|солға]]2012/13 маусымның екінші бөлігінде «Сити» 4-ақ жеңіліс алып, өзінің көршілестері «Манчестер Юнайтедті» 2:1 есебімен жеңіп, өш бере алса да, «Сити» «Манчестер Юнайтедтен» 11 ұпайға қалып қойып, Англия Премьер-Лигасының екінші орынында аяқтады. Бұдан басқа, «Сити» Лига Кубогында «Челсиді» жартылай финалда артта қалдыра алса да, шешуші кезеңде «[[Уиган Атлетик]]<nowiki/>» клубынан 1:0 есебімен жеңіліп, кубок иегері атана алмады. Соңында, «Сити» 2012/13 маусымында бірде-бір жүлде ала алмай, дымсыз қалды. Бұдан кейін, Роберто Манчиниді бапкерлік орнынан босатуға тура келді. Итальяндық маман орнына өзінің ассистенті Брайан Киддті уақытша қоя тұрды. Роберто Манчини кеткеннен кейін, жолақ алып, ол жолаққа «Манчестер Сити» жанкүйерлерімен қоштасу үшін: «Үш ұмытылмас жыл..Сау бол!» деп жазып, қоштасуын білдіріп кетті. Кейін «Манчестер Юнайтедтің» бас бапкері [[Алекс Фергюсон|сэр Алекс Фергюсон]], итальяндық маманның жұмысынан босатқанына қарсылығын, мынадай пікірмен білдірді:<blockquote>'''''«Манчиниді жұмысынан босатпауға да болар еді.Өйткені, команданы УЕФА Чемпиондар Лигасына шығарды, ел біріншілігінде екінші орынды алып берді, ал алдыңғы жылы Ситиді ел біріншілігінде чемпион қылып және Англия Кубогын алып, бір емес, екі жүлде алып берді. Мен бұл итальяндық маманды жұмысынан кеткеніне басында таңғалдым, бірақ кейбір басшыларының сөзіне сүйенсек, барлығы дұрыс деп ойлаймын. Ал былай, Манчини бұндай түрмен клубтан кеткені дұрыс емес деп ойлаймын»'''''</blockquote><blockquote>''© сэр Алекс Фергюсон''</blockquote>Кейіннен, клуб директор Феррано Сориано да пікірін білдірді:<blockquote>'''''«Келесі маусым осы маусымнан да сәттірек болады деп ойлаймын. Қазір жоспарласақ, біз осы алдыңғы бес жылда бес трофей ұтуымыз да мүмкін. Келесі маусымда, біз ешқандай жүлде ала алмай, кейін, лезде екі жүлде алуымыз да әбден мүмкін»'''''</blockquote><blockquote>''© Феррано Сориано''</blockquote>[[File:Manuel Pellegrini 2013.jpg|thumb|236x236px|Мануэль Пеллегрини|солға]][[2013 жыл|2013]] жылдың [[14 маусым]]ында, «Сити» «[[Малага]]ның<nowiki/>» тренері, чилилік маман [[Мануэль Пеллегрини]]ді өздерінің бас бапкері қылды<ref>РЕСМИ: Пеллегрини "Манчестер Ситидің" жаңа бапкері. 14.06.13 http://www.soccer.ru/news/346613.shtml </ref>. Ағылшындық БАҚ-тарға сенсек, «Сити» чилилік маманмен үш жылға келісім-шартқа отырып, жалақысы жылына £3,4 миллион бағасында болды. Жаңа бапкер келісімен, «Сити» жаздық трансферде жақсы ойыншылар ала білді, және команда қатарынан Райан Макгиверн, Жереми Элан, Майкон, [[Коло Туре]] және Уэйн Бридж атты ойыншылар кетті. Карим Рекик, [[Гарет Барри]], Абдул Разак басқа клубқа жалға кетті. Бұлармен қоса, командадан, Мұхаммед Әбу мен Скотт Синклерде кетіп қалды. Ал [[Карлос Тевес|Тевес]] «[[Ювентус]]<nowiki/>» клубына €9 миллион бағасына кетсе, Роке Санта Круз бен [[Роберто Манчини]]дің ұлы Филиппо тегін агент атанды. Сол жаздық трансферде, «Сити» қатарына 32-жастағы «[[Атлетико Мадрид|Атлетико]]<nowiki/>» клубының орталық қорғаушысы [[Мартин Демичелис|Мартин Демикелис]] және украиндық клуб «[[Шахтер (футбол клубы, Донецк)|Шахтер]]<nowiki/>» қатарынан Фернандиньо және де €25 миллион бағасына [[Стеван Йоветич]], испандықтар [[Хесус Навас]] пен [[Альваро Негредо]] толықты. Мануэль Пеллегрини өз маусымын, орталықафрикадағы жарыстағы екі жеңіліспен бастады. ([[2013 жыл|2013]] жылдың [[14 шілде]] күні «[[Суперспорт Юнайтед]]<nowiki/>» клубынан 2:0 есебімен жеңілсе, кейін [[18 шілде]] күні «[[АмаЗулу]]<nowiki/>» клубынан 2:1 есебімен жеңілді). Бірақ бұл жарыста, «Ситиге» Пеллегрини бапкер болған жоқ, ол белгісіз жұмыстарымымен [[Чили]]ге кеткен болатын. Бапкерлік орнын өзінің көмекшілері ала тұрды<ref>Пеллегрини бір себептермен "Манчестер Ситиден" уақытша кете тұрды. 18.07.13 http://www.euro-football.ru/article/31/1002987138_pellegrini_pokinul_sbor_manchester_siti_po_semeynyim_prichinam </ref>. Чилилік маман «Ситиде» жүлделік жолын — [[Barclays Asia Trophy]] атты бейресми жүлдесін [[27 шілде]] күні [[Гонконг]]те жеңіп алды. Полуфиналда «[[Саут Чайн]]<nowiki/>» клубына қарсы ойнап, артта қалдырса, финалда «[[Сандерленд (футбол клубы)|Сандерленд]]<nowiki/>» клубын минималды есеппен жеңіп, өзінің алғашқы жүлдесін қолына алды. Екі ойында да [[Эдин Джеко]] көзге түсе алды<ref>«Сити» төменнен жоғарыға. 27.07.13 http://www.gazeta.ru/sport/2013/07/27/a_5512797.shtml </ref>. Жаздың соңына қарай, «Сити», [[Мюнхен]] қаласында өткен, Audi Cup атты жарысқа қатысты. Ол жарыста, «Манчестер Сити» «Милан» командасына бірінші таймның өзінде, 5:0 есебімен ойсырата ұтып жатты, бірақ итальяндық клубта, қарап қалмай, бірінші таймның соңына дейін үш гол салып, ойынның тағдырын бірінші таймда шешіп тастады. Бұл ойында, «Сити» сабынан, [[Давид Сильва]], Майка Ричардс, Александар Коларов және [[Эдин Джеко]] екі гол салып, ірі есеппен жеңуге ат салысты. 5:3 есебімен, «Миланды» артта қалдырып, Audi Cup жарысының финалына шықты. Бірақ финалдық ойында, жарыс мекенінің иесі, мюнхендік «Бавариядан» 1:2 есебімен жеңіліп қалған болатын. «Сити» сабынан жалғыз голды, 61-інші минутта испандық Альваро Негредо салды. Чилилік бапкер Пеллегрини 19 тамыз күні «Ньюкасл» клубына қарсы, Англия Премьер-Лигасының бірінші турында өзінің ресми ойынын өткізді. Ол ойында, [[Давид Сильва]] ойынның басында(6-ыншы минутта) лезде гол сала білді. Кейін 20-сыншы минуттарда [[Серхио Агуэро]] есеп айырмасын ұзарта алды. Кейінірек, екінші таймда, [[Яя Туре]] мен [[Самир Насри]] бір-бір голдан салып, 4:0 есебімен доп айырмасын күшейтті. Ірі есептен кейін, Пеллегрини:<blockquote>'''''«Мен, бұл ойында жеңгенімізге өте қуаныштымын. Қуаныш, тек жеңістерді емес, команданы күшейтуді де шақыртады. Біз үшін, бұл екі жағдайда маңыздырақ. Ойыншылар бұл ойында, қалағанынша гол салды. Біз гол сала қоймай, қорғаныс жағынан да жақсы болдық, ал бұл біз үшін өте жақсы нәтиже»'''''</blockquote><blockquote>''© Мануэль Пеллегрини''</blockquote>Бұл жеңістен кейінгі ойында, «Сити» жақсы нәтиже көрсете алмады. [[25 тамыз]]да Англия Премьер-Лигасының екінші турында, жоғарғы лигаға жаңадан келген, «[[Кардифф Сити]]<nowiki/>» клубына 2:3 есебімен есе жіберіп алды. Бұл ойында, «Сити» жеңіс үшін таласпағандай болды. Өйткені, ойын соңына дейін 3:1 есебімен жеңіліп жатты. Кейін, ойын соңына қарай, Альваро Негредо доп айырмасын қысқарта алғанымен, есеп жағынан алға шығара алмады.<ref>Эдин мүлде көзге түспеді. 25.08.13 http://www.gazeta.ru/sport/2013/08/25/a_5605645.shtml </ref> Англия Премьер-Лигасының бесінші турында, «Сити», «манчестерлік дербиде», алдыңғы ойындағы тең нәтижеге қарамастан, өзінің көршілесін 4:1 есебімен жеңіп, кестеде төртінші орынға тұрақтады. [[Серхио Агуэро]] екі гол алып, [[Яя Туре]] мен [[Самир Насри]] бір-бір голдан салды, және 87-інші минутқа қарай, [[Уэйн Руни]] есепті үш доп айырмасына қысқарта алды.<ref>"Манчестер Сити" - "Манчестер Юнайтед" - 4:1: Мойес САФ-тың шаңында. 23.09.13 http://www.sport-express.ua/football/england/news/229687-manchester-siti-manchester-junajted-4-1-mojes-idet-po-stopam-fergjusona-premer-liga-5-tur.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131214031842/http://www.sport-express.ua/football/england/news/229687-manchester-siti-manchester-junajted-4-1-mojes-idet-po-stopam-fergjusona-premer-liga-5-tur.html |date=2013-12-14 }}</ref> Мануэль Пеллегрини, [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]нда, «[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]<nowiki/>», «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>», «[[Виктория (футбол клубы, Пльзень)|Виктория Пльзень]]<nowiki/>» клубтарымен бір топқа түсті. Бұл топта, «Сити», өзінің алғашқы ойынын чехиялық клубты 3:0 есебімен жеңіп, жақсы нәтижемен аяқтады. Бірақ, келесі ойында мюнхендік клуб «[[Бавария (футбол клубы)|Баварияға]]<nowiki/>» 3:1 есебімен есе жіберіп алды. «Сити» сабынан жалғыз голды, 79-ыншы минутта [[Серхио Агуэро]] салып екі доп айырмасына қысқартқан болатын. Үшінші команда, «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>» клубымен ойындары, екі ойында да «Сити» мәскеулік клубты жеңе алды. Бірінші ойында, мәскеулік клуб сабынан Зоран Тошич ойын басында «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>» клубын алға шығарған болатын, бірақ кейінірек, [[Серхио Агуэро]] есепті теңестіре алды. 42-інші минутқа қарай, тағы да [[Серхио Агуэро]], ағылшындық клубты алға шығарып, ойын тағдырын бірінші таймда шешіп тастады. Кейін, «Сити» өз алаңында, «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>» клубын 5:2 есебімен жеңіп алды. Ойында, Альваро Негредо үш гол салып, [[Серхио Агуэро]] екі гол салды. Мәскеулік клубтан, [[Сейду Думбья|Сейду Думбия]] екі гол салды. Осы ойындардан 2 жылдан кейін, [[2016 жыл|2016]] жылдың [[15 наурыз]]ында, Мануэль Пеллегрини, 1/8 финалда киевтік клуб «[[Динамо (футбол клубы, Киев)|Динамомен]]<nowiki/>» арпалыса алып, манчестерлік клубты, тарихында алғашқы рет ширек-финалға шығарған болатын. Кейін, ширек-финалда париждік «[[Пари Сен-Жермен]]<nowiki/>» клубымен қонақта 0:0 есебімен нәтижені тең ұстап, өз алаңында 1:0 есебімен [[Кевин Де Брёйне|Кевин Де Брюйне]] алға шығарып, сенсациялық оқиғаларды көбейтіп, өз тарихында бірінші рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]ның жартылай финалына шықты. Бірақ жартылай финалда, «[[Реал Мадрид]]<nowiki/>» клубынан, қонақта 1:0 есебімен жеңіліп, өз алаңында 0:0 есебімен тең ойнап, финалдық ойынға шыға алмаған болатын. [[2016 жыл|2016]] жылдың [[1 ақпан]]ында «Манчестер Сити» өзінің болашақ бапкерін, уақытынан ерте таныстырды.<ref>Жаңа бапкер — Гвардиола. 1.02.16 <nowiki>http://alaman.kz</nowiki> </ref> Манчестерлік клубтың жаңа бапкері болып — [[Хосеп Гвардиола]] атанды. [[Хосеп Гвардиола]] «Манчестер Сити» клубымен, жылына €20 миллион жалақысымен, үш жылға келісім-шартқа отырды. Және бұл бапкер, «Манчестер Ситиге» келіп, әлемдегі ең көп жалақы алатын бапкерлердің көшін бастады.Ол өзінің бейресми және алғашқы ойынын, 20 шілде күні өзінің, бұның алдында жаттықтырған клубы «[[Бавария (футбол клубы)|Баварияға]]<nowiki/>» бастады. Бұл ойында «Сити» мюнхендік клубтан 1:0 есебімен жеңілген болатын. [[Сурет:Centre d'entraînement Manchester City 20-02-15.jpg|нобай|521x521 нүкте|Манчестер Сити 2014 жылы «Манчестер Сити» стадионына іргелес орналасқан Etihad кампусындағы жаңа кешеніне көшті]] Ең алғашқы ресми ойынын, [[2016 жыл|2016]] жылдың [[13 тамыз]]ында Англия Премьер-Лигасының бірінші турында, «[[Сандерленд (футбол клубы)|Сандерленд]]<nowiki/>» клубына қарсы бастаған болатын. Бұл ойынын 2:1 есебін жеңіп, «Манчестер Ситиді» жаттықтырып бастағаннан бері алғашқы жеңісін алған болатын. Ойында, [[Серхио Агуэро]] 4-інші минутта гол соғып есеп айырмасын бір голға көбейтті. Кейіннен, қарсыластар сабынан Джермейн Дефо гол соғып есепті теңестірген болатын. Ойын соңына қарай, 87-інші минутта «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» клубынан, «Сандерлендке» жалға келген Патрик Макнейр қателесіп, өз жағына(автогол) гол салдырып алды. Содан «Ситидің» жолы болып, жеңісті іліп әкеткен еді. 10 қыркүйек күні, «манчестерлік дерби» ойынында, «[[Олд Траффорд]]<nowiki/>» алаңында Хосеп Гвардиоланың командасы, 2:1 есебімен жеңіске жетті. 15-інші минутта [[Кевин Де Брёйне|Кевин Де Брюйне]] бірінші голды соғып, есепті ашқан болатын. Кейін, 20 минуттан кейін, 36-ыншы минутта, «Ситиден» шыққан шәкірт Келечи Ихеаначо есепті ұлғайта алды. Бірақ, 42-інші минутта [[Златан Ибрагимович]] гол соғып есепті бір гол айырмасына қысқартты. Бұдан кейін, көптеген мүмкіндіктер болғанымен, есеп осы күйінде қалды. [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]нда, квалификациялық жарыстың төртінші кезеңінде, «Стяуа» клубымен бастап, бұл румындық клубты бірінші ойында, 5:0 есебімен ұтып, бір марқайып алған болатын. Екінші ойында, «Сити» өз алаңында қабылдап, 1:0 есебімен жеңіп топтық кезеңге шықты.Топтық кезеңде «Манчестер Сити», «[[Селтик]]<nowiki/>», «[[Барселона]]<nowiki/>» және менхенгладбахтық «Боруссиямен» бірге бір топқа түсті. Топта, алғашқы ойынын менхенгладбахтық «Боруссиямен» бастап, бұл немістік клубты 4:0 есебімен жеңген еді. Бұл ойында, [[Серхио Агуэро]] екі гол салып, [[Рахим Стерлинг]] пен Келечи Ихеаначо бір-бір голдан салып, «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>» клубының артынан ілескен болатын. Кейін, «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>» клубымен кездесіп, «Камп Ноу» алаңында 4:0 есебімен ұтылғанымен, өз алаңында 3:1 есебімен жеңді. Ал «Селтик» клубымен, өз алаңында да, қонақта да тең нәтижемен қайтты. Өз алаңында 1:1 есебімен аяқтаса, қонақта 3:3 есебімен теңесіп қалды. 2016 жылдың 12 желтоқсанында, [[Хосеп Гвардиола]] «Манчестер Ситиді» үш жыл қатарынан, 1/8 финалына шығарды. 1/8 финалда «Манчестер Ситидің» қарсыласы «[[Монако (футбол клубы)|Монако]]<nowiki/>» болды. 2017 жылдың 21 ақпанында, «Манчестер Сити» «[[Монако (футбол клубы)|Монако]]<nowiki/>» клубын, 5:3 есебімен ұтып, УЕФА Чемпиондар Лигасының ең нәтижелі бірінші ойыны болды. 26-ыншы минутта Рахим Стерлинг есеп ашты, кейін Радамель Фалькао мен Киллиан Мбаппе есепті 1:2 қылып, алға шығарды. Екінші таймның 58-інші минутында [[Серхио Агуэро]] есепті теңестірді, бірақ кейіннен бес минуттан Радамель Фалькао гол салып, есепті 2:3 қылып, ойынды қыздырған болатын. Уақыт өте келе «Сити» ойыншылары қарап қалмай, он минут ішінде есепті 5:3 қылды. Ат салысқандар болып, [[Серхио Агуэро]], Джон Стоунз және Лерой Сане атанды. Бұдан кейін, жауапты матч «Манчестер Сити», француздық клубтан 3:1 есебімен жеңіліп қалып, келесі кезеңге шыға алмады. «Сити» қатарынан жалғыз голды Лерой Сане салды. [[Сурет:Taunton Holiday Inn - Ellisons WSM3.JPG|нобай|359x359 нүкте|Манчестер Сити клубының автобусы]] 23 сәуір күні, Англия Кубогының жартылай финалында «Сити» «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]<nowiki/>» клубына қарсы ойнады. «Манчестер Ситиді» 62-інші минутта [[Серхио Агуэро]] алға шығарғанымен, 71-інші минутта [[Начо Монреаль]] есепті теңестіріп, ойын соңында қосымша таймдар ойнатуға тура қылды. 101-інші минутта, [[Алексис Санчес]] «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналды]]<nowiki/>» алға шығарып, финалдық ойынға жолдама алып берді. Осымен, «Сити» жүлделерге деген мүмкіндерден айырылып қалды. [[Хосеп Гвардиола]] 2016/17 маусымында, 21 мамырда «[[Уотфорд (футбол клубы)|Уотфорд]]<nowiki/>» клубын 5:0 есебімен жеңіп, «Манчестер Ситимен» Англия Премьер-Лигасының кестесінде, үшінші орында аяқтады. [[Кевин Де Брёйне|Кевин де Брюйне]] — 18 голдық паспен, ең көп голдық пас берген ойыншы атанды. «Манчестер Сити» командасы 2017/18 маусымында 18 ойын қатарынан жеңіліс таппай, [[Англия Премьер-лигасы]]ның рекордын жаңартты. Бұған дейінгі рекорд «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]<nowiki/>» командасының қойнында болатын. Олар 2003/04 маусымында 13 ойын қатарынан жеңіс тауып рекорд қойған болатын. [[Серхио Агуэро]], 2017/18 маусымында, 181 голмен «Манчестер Сити» тарихындағы ең үздік бомбардир атанды. Бұған дейінгі үздік бомбардир атағын иемденген — Эрик Брук. Ол «Сити» сабында 177 гол салған еді. 2021 жылдың 19 сәуірінде 12 еуропалық клубтың арасында Манчестер Ситидің [[Суперлига (футбол)|Еуропа Суперлигасының]] негізін қалаушы болғаны жарияланды. Бірақ спорт шенеуніктері мен жанкүйерлердің наразылығына байланысты, келесі күні Манчестер Сити ресми түрде Еуропа Суперлигасынан шығатынын жариялады. 2020/21 маусымында «Манчестер Сити» [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасы]] финалына тарихында алғаш рет шығып, өзінің жерлестері «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» футбол клубымен ойнады. Бірақ өкінішке орай, Порту қаласындағы «Драган» алаңында жерлестеріне 0:1 есебімен есе жіберді.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.championat.com/football/news-4362185-chelsi-obygral-manchester-siti-i-stal-pobeditelem-ligi-chempionov-sezona-2020-2021.html|title=«Челси» обыграл «Манчестер Сити» и стал победителем Лиги чемпионов сезона-2020/2021|author=Алексей Ласнов|website=www.championat.com|access-date=2021-06-11}}</ref>. Der Spiegel журналының 2022 жылдың сәуіріндегі қосымша есебінде, сыртқа шығып кеткен ішкі құжаттарға сүйене отырып, Абу-Даби иелері бұрын клубқа Etihad және Etisalat сияқты әмірлік компаниялары демеушілік төлемдер ретінде жасырын төлемдер жасаған (клуб сәтті қорғады деген талап)  2020 жылы CAS);  Шейх Мансурдың Абу-Даби Юнайтед тобы (ADUG) кәмелетке толмаған ойыншылардың клубпен келісім шартқа отыруы үшін жанама түрде төлеген;  және клуб [[Роберто Манчини]] мен Мансурдың «Аль-Джазира» клубы арасындағы жалған келісім-шартты бұрынғы менеджерге жалақысына қосымша үлкен өтемақы төлеу үшін пайдаланды деген болжам бар. Ол сондай-ақ осы үш істің соңғы үш жыл ішінде Премьер-Лиганың тергеуінде болғанын мәлімдеді. Жауап ретінде клуб бұл мәлімдемелерді шындыққа жанаспайды және клубтың беделі мен тұтастығына нұқсан келтіру әрекеті ретінде жоққа шығарды. «Сити» «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульмен]]<nowiki/>» тағы бір жақын титулдық жарыстан кейін 2021–22 жылдары өзінің лига титулын қайтадан сақтап қалды; бес маусымда төрт рет [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-лига]] жеңімпазы атанды. «Ситидің» тағы бір жағдайында соңғы екі ойында төрт ұпай қажет болған Сити екі ойында да екі гол айырмашылығымен артта қалды, тек сыртта «[[Вест Хэм Юнайтед|Вест Хэммен]]<nowiki/>» 2-2 тең ойынға және 3-2 есебімен жеңіске жетті. Маусымның соңғы шешуші ойыны өз үйінде «[[Астон Вилла]]ға<nowiki/>» қарсы ойындағы салынған соңғы үш голдың барлығы 76-шы және 81-ші минуттар арасындағы бес минуттық [[Блиц (шахмат)|блицте]] «[[Этихад Стэдиум|Этихад]]<nowiki/>» стадионында 1999 жылғы плей-офф финалында Джиллингхэмге қарсы және 2011-12 маусымының тарихты ойынның соңғы минутында өзгерте білген Премьер-Лигадағы атақты жеңісімен қатар жүретін сәттерде соғылды. 2022 жылдың қысқы және жазғы трансфер маусымында негізгі ойыншылардан Англияның қазіргі чемпионы ешкімді жоғалтпады. Ия,«Манчестер Ситиден» «[[Атлетико Паранаэнсе|Атлетико Паранаэнсқа]]<nowiki/>» ауысқан [[Фернандиньо]] (еркін агент ретінде) кетті, бірақ оның орнына «'''қалалықтар'''» «[[Лидс Юнайтед]]тен<nowiki/>» [[Калвин Филлипс]]ті 50,00 миллион еуроға алды. Және «[[Боруссия Дортмунд]]<nowiki/>» клубынан 60,00 еуро бағасына алынған [[Эрлинг Холанд|Эрлинг Холланд]] келіп, «Сити» шабуылын қауіптірек қылды, әрі еселей түсті. Екеуінен басқа, тағы «Манчестер Сити» [[Арминия (футбол клубы, Билефельд)|Арминиядан]] Штефан Ортега Морено атты қақпашыны тегін алды. Бұл қақпашы 29 жастағы қақпашы Закари Штеффенмен екінші нөмір болу құқығы үшін бәсекелесуге тырысады. Сондай-ақ, Хулиан Алварес қосылды. «[[Ривер Плейт]]<nowiki/>» сабында 25 ойында 18 гол соққан 22 жастағы шабуылшыны «'''қалалықтар'''» қыста сатып алған болатын(€20,00 млн), бірақ артынша Ривер Плейт клубына жарты жылға кері жалға беріле тұрған болатын. 2022 жылдың жазғы трансфер маусымында Жезус пен Фернандиньодан басқа, тағы [[Александр Владимирович Зинченко|Олександр Зинченко]](«Арсенал», €35,7 млн) мен [[Рахим Стерлинг]](«Челси», €56,00 млн) өз клубтарын ауыстырған болатын. Манчестер Ситидегі тұрақты бәсекелестік артықшылық дәуірі Fair Play (FFP) Қаржылық ережелерін бұзды деген айыптаулармен сәйкес келді. 2020 жылы Спорттық Төрелік Сот (CAS) УЕФА-ның клубқа қатысты санкциялары ақталмады деп шешіп, "Ситидің" Екі жылдық Еуропалық тыйымын жойды.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-67</ref> 2023 жылы Премьер-Лига Манчестер Ситиге тағылған айыптар бойынша өзінің тергеуін жариялап, клубты 2017/18 маусымына дейін FFP ережелерін 115 бұзды деп айыптады.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-68</ref> «Манчестер Сити» 2023/24 маусымында 1992 жылдан бастап есептегенде, Англия футболының тарихында алғаш рет қатарынан төртінші рет [[Футболдан Англия чемпионаты|Англия Премьер-Лигасын]] жеңіп алған алғашқы клуб болды. Осыған дейін «Манчестер Юнайтед» тек қана үш рет қатарынан жеңімпаз атанған болатын. Англиядағы 4-in-a-Row(қатарынан төрт рет) ұранын орындаған әзірше жалғыз клуб атанды. Команда тағы да 2024/2025 маусымын чемпиондық жеңу үшін фаворит ретінде бастады, бірақ бірден қиындықтарға тап болды. Лиганың 10-шы турында «Манчестер Сити» сенсациялық түрде «Борнмуттан» 2:1 есебімен жеңіліп қалды. Келесі раундта Азаматтар сол есеппен Брайтоннан жеңілді. 12-ші раунд Тоттенхэмнің жеңілісімен есте қалды (0:4). Ливерпульмен негізгі кездесу де Пеп Гвардиола командасына ешқандай ұпай әкелмеді - матч мерсисайдтардың 2:0 жеңісімен аяқталды. «Ситидің» құлдырауы алғаш рет жаңа форматта өтіп жатқан Чемпиондар лигасында да байқалды. Лига кезеңінің 4-ші турында клуб Рубен Аморимның «Спортингінен» 4:1 есебімен жеңіліс тапты. 5-ші турда «Манчестер Сити» «Фейеноордпен» тең ойнап, матчтың ең соңында 3 гол айырмашылығын жоғалтып алды. Ювентуспен (2:0) және Пари Сен-Жерменмен (4:2) матчтардағы жеңілістерден кейін, Азаматтар лигадан кету аймағына түсті. Осылайша, 2025 жылдың қаңтарында Гвардиола командасы Англия чемпионатының үздік 4-тігіне кірмей, Чемпиондар лигасында 25-ші орынға жайғасты. Лига кезеңінің соңғы турында «Клуб Брюгге» командасын 3:1 есебімен жеңген «Ман Сити» Чемпиондар лигасының плей-офф кезеңіне өз орнын қамтамасыз етті. Плей-офф кезеңінде Гвардиоланың командасы «Реал Мадридті» жалпы 3:6 (2:3, 3:1) есебімен жеңді.<ref>https://www.mancity.com/news/mens/real-madrid-v-manchester-city-away-february-2025-63875589</ref> 2025 жылдың 17 мамырында команда 2024/25 жылғы Англия Кубогының финалында «Кристал Пэласқа» қарсы 1-0 есебімен жеңілді.<ref>https://www.rbc.ru/sport/17/05/2025/6828c0949a79475362427318</ref> 2025/26 маусымында «Сити» екі кубокты жеңіп алды: Англия Лига Кубогы (финалда «Арсеналды» 2-0 есебімен жеңді<ref>https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/401859837/manchester-city-arsenal</ref>) және Англия Кубогы (финалда «[[Челси (футбол клубы)|Челсиді]]<nowiki/>» 1-0 есебімен жеңді<ref>https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/401867655/manchester-city-chelsea</ref>). Олар лигада екінші орын алып, «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналға]]<nowiki/>» жеңілді.<ref>https://www.premierleague.com/en/news/4662306/arsenal-end-22-year-wait-for-premier-league-title/</ref> Чемпиондар Лигасында олар 1/8 финалда «Реал Мадридке» жалпы есеппен 1-5 (0-3<ref>https://www.espn.com.au/football/match/_/gameId/401862645/manchester-city-real-madrid</ref>, 1-2<ref>https://www.espn.co.uk/football/match/_/gameId/401862647/real-madrid-manchester-city</ref>) есебімен жолдан шығып қалды. 2026 жылдың 22 мамырында «Сити» Гвардиоланың маусым соңында клубтан кететінін растады.<ref>[https://www.mancity.com/citytv/mens/Guardiola:%20What%20a%20time%20we%20have%20had%20together! https://www.mancity.com/citytv/mens/Guardiola:%20What%20a%20time%20we%20have%20had%20together!]</ref>Клубтағы 10 жыл ішінде ол 20 кубок жеңіп алды: 6 [[Ағылшын Премьер-лигасы|Англия Премьер-лигасының титулы]], 3 Англия Кубогы, 5 Англия Лигасының Кубогы, 3 Англия Коммуналдық Шилдс, 1 [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасы]], 1 [[УЕФА Суперкубогы]] және 1 ФИФА клубтық әлем кубогы.<ref>https://www.mancity.com/citytv/mens/Every%20trophy%20lift%20under%20Pep%20Guardiola</ref> == Команданың негізгі түсі, жейдесі және логотипі == [[Сурет:A6-EYE Etihad A332 FRA Manchester City Livery (39956611433).jpg|нобай|459x459 нүкте|Манчестер Ситидің стадионы мен жейдесін Etihad Airways компаниясы 2009 жылдан бері демеушілік етеді]] Манчестер Ситидің үй жейдесінің түсі көк және ақ. Қонақтағы жейде дәстүрлі түсі қызыл-қоңыр немесе (1960 жылдардан бастап) қызыл және қара болды;  дегенмен, соңғы жылдары бірнеше түстер қолданыла бастады.Клубтың үй жейдесінің түсінің шығу тегі анық емес, бірақ клубтың 1892 жылдан бері немесе одан да ертерек көгілдір түсті кигені туралы дәлелдер бар. 1940 жылдары шыққан «Әйгілі футбол клубтары – Манчестер Сити» атты кітабында Вест Гортонның (Сент-Маркс) бастапқыда қызыл және қара түсте ойнағанын көрсетеді және 1884 жылғы есептерде ақ крест бейнеленген қара жейде киген команда сипатталып, клубтың шығу тегі көрсетілген. Жиі қолданылатын қызыл және қара түсті жейде бұрынғы менеджер көмекшісі Малкольм Эллисоннан шыққан, ол Миланның түстерін қабылдау Ситиді даңққа шабыттандырады деп сенді. Эллисонның бұл теориясы қазіргі уақытта да жұмыс істейді, ағымдағы маусымда (2022/23) қайта іске аспақ ойда бар. «Сити» 1969 жылы Англия кубогының финалында, 1970 жылы Лига кубогының финалында және 1970 жылы Еуропа Кубогының Жеңімпаздары Кубогының финалында қызыл және қара жолақтарда жеңіске жетті. Қала 2016 жылы қолданысқа енгізілген қазіргі төсбелгіне дейін көйлектеріне үш басқа белгіні тағып келген. Біріншісі, 1970 жылы енгізілген, 1960 жылдардың ортасынан бері клубтың ресми құжаттамасында қолданылған дизайнға негізделген.  Ол клубтың атауы бар шеңбердің ішінде ағымдағы белгі сияқты қалқанды (соның ішінде Манчестер қаласының гербіне негізделген кемені) пайдаланатын дөңгелек белгіден тұрды.  1972 жылы бұл қалқанның төменгі жартысын Ланкаширдің қызыл раушанымен ауыстырған вариациямен ауыстырылды.  1976 жылы қару-жарақ колледжі геральдикалық төсбелгіні Сити қолдануы үшін Ағылшын футбол лигасына берді.  Белгі қызыл раушанның үстіндегі таныс кемеден тұрды, бірақ қалқанның орнына дөңгелек құрылғыда («''А roundel per fess lauzure'' және ''argent in a argent in a roundel per fess lazur'' және ''argent in a argent in a lazoned'') үш діңгекті кеме желкендері ұшып бара жатқан немесе түбінде тікенді және тұқым себілген раушан гүлі бар. «Манчестер Сити» ірі кубок финалында ойнаған жағдайларда, клуб ірі іс-шарада қаланы таныстырудың мақтаныш белгісі ретінде Манчестер қаласының қолының белгісі бар жейделерді киді.  Бұл тәжірибе ойыншылардың жейделерінде әдетте ешқандай белгі болмайтын уақыттан пайда болды. Содан бері клуб тәжірибеден бас тартты;  2011 жылғы [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогының]] финалында 21-ші ғасырда алғаш рет Сити арнайы аңызбен жазылған кәдімгі төсбелгіні пайдаланды, бірақ Манчестердің елтаңбасы ойыншылардың жейделерінің артқы жағындағы сандарға шағын монохромды логотип ретінде енгізілген. 1997 жылы клубтың жаңа төсбелгісі қабылданды, нәтижесінде бұрынғы белгі сауда белгісі ретінде тіркеуге жарамсыз болды. Бұл белгі Манчестер қаласының қолына негізделген және алтын бүркіттің алдындағы қалқаннан тұрды. Бүркіт — Манчестер қаласының ескі геральдикалық символы;  1958 жылы қаланың төс белгісіне алтын бүркіт қосылды (бірақ содан бері алынып тасталды), ол өсіп келе жатқан авиация саласын білдіреді.  Қалқанның жоғарғы жартысында Манчестер кеме каналын бейнелейтін кеме бар, ал төменгі жартысындағы үш қиғаш жолақ қаланың үш өзенін – Ирвелл, Ирк және Медлокты бейнелейді.  Төсбелгінің төменгі жағында латын тілінен аударғанда «''Шайқастағы мақтаныш''» деп аударылатын «''Superbia in Proelio''» ұраны бейнеленген.  Бүркіт пен қалқанның үстінде үш жұлдыз бар, бұл таза сәндік болып танылды. 2015 жылдың 15 қазанында, 1997 жылғы төсбелгінің дизайнына қатысты жанкүйерлер тарапынан бірнеше жылдар бойы сынға ұшырағаннан кейін, клуб клуб төсбелгісін елемеу және жаңа дизайнды енгізу туралы жанкүйерлермен кеңес өткізуге ниетті екенін жариялады. Консультациядан кейін клуб 2015 жылдың қараша айының аяғында клубтың ағымдағы төсбелгісі уақыт өте келе ескі, дөңгелек нұсқалар стилінде жасалған жаңа нұсқамен ауыстырылатынын хабарлады. Жаңа белгі болып табылатын дизайн 2015 жылдың 26 ​​желтоқсанында IPO арқылы ресми ашылуына екі күн қалғанда, дизайн 22 желтоқсанда сауда белгісі болған кезде байқаусызда ағып кетті. Жаңа дизайн 26 желтоқсанда Сандерлендке қарсы клубтың өз алаңындағы матчында ресми түрде таныстырылды. === Жейдені шығарушы компания және жейдедегі серіктестер === {| class="wikitable" !Уақыты !{{comment|ЖШ|Жейдені шығаратын компания}} !Жейдедегі серіктес (кеудедегі) !Жейдедегі серіктес (жеңіндегі) |- |1974-1982 | rowspan="4" |Umbro | ''Серіктессіз'' | rowspan="12" | ''Серіктессіз'' |- |1982-1984 |Saab |- |1984-1987 |[[Philips]] |- |1987-1997 | rowspan="2" |Brother |- |1997-1999 |Kappa |- |1999-2002 | rowspan="2" |Le Coq Sportif |Eidos |- |2002-2003 | rowspan="2" |First Advice |- |2003-2004 | rowspan="2" |[[Reebok]] |- |2004-2007 | rowspan="2" |Thomas Cook |- |2007-2009 |Le Coq Sportif |- |2009-2013 |Umbro | rowspan="5" |Etihad Airways |- |2013-2017 | rowspan="2" |[[Nike]] |- |2017-2019 | rowspan="2" |Nexen Tire |- |2019-2023. | rowspan="2" |[[Puma (компания)|Puma]] |- |2023-қ.д. |OKX |} {| class="wikitable" |+ !Жейде өндірушісі !Жыл !Келісілді !Келісімшарт !Құны !Ескертпе |- |Le Coq Sportif |2007-2009 |13 мамыр 2007 |2007-2011 (4 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]2,5 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-80</ref> |Umbro келісімшартымен ауыстырылды |- |Umbro |2009-2013 |4 маусым 2009 |2009-2019 (10 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]2,5 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-80</ref> |Umbro келісімшарты 2013 жылы Nike бас компаниясына берілді |- |[[Nike]] |2013-2019 |4 мамыр 2009 |2013-2019 (6 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]20 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-81</ref> | |- |[[Puma (компания)|Puma]] |2019-2029 |28 ақпан 2019 |2019-2029 (10 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]65 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-82</ref> | |} == Құрамы == === Негізгі құрам === : ''2025 жылдың 1 ақпанына сәйкес'' {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:90%" ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="30" |№ ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="200" |Ойыншы ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="85" |Азаматтығы ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="140" |Туған күні ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="250" |Бұрынғы клуб |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Қақпашылар |- |1 |Джанлуижджи Доннарумма |{{flagicon|Италия}} |[[25 ақпан]] [[1999 жыл|1999]] | style="text-align:left;" | {{flagicon|Франция}} [[Пари Сен-Жермен]] |- |13 |Маркус Беттинелли |{{flagicon|Англия}} |[[24 мамыр]] [[1992 жыл|1992]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] |- |28 |[[Херонимо Рульи]] |{{flagicon|Аргентина}} |[[20 мамыр]] [[1992 жыл|1992]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Олимпик Марсель]] |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Қорғаушылар |- |3 |[[Рубен Диаш]] |{{flagicon|Португалия}} |[[14 мамыр]] [[1997 жыл|1997]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Португалия}} [[Бенфика]] |- |6 |[[Марк Гехи|Марк Геи]] |{{flagicon|England}} |[[13 шілде]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Кристал Пэлас (футбол клубы)|Кристал Пэлас]] |- |21 |Райан Аит-Нури |{{flagicon|Алжир}} |[[6 маусым]] [[2001 жыл|2001]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Вулверхэмптон Уондерерс|Вулверхемптон Уондерерс]] |- |22 |Витор Рейс |{{flagicon|Бразилия}} |[[12 қаңтар]] [[2006 жыл|2006]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Бразилия}} [[Палмейрас]] |- |24 |Йошко Гвардиол |{{flagicon|Хорватия}} |[[23 қаңтар]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Германия}} [[РБ Лейпциг]] |- |27 |[[Матеус Нунес|Матеуш Нунес]] |{{flagicon|Португалия}} |[[27 тамыз]] [[1998 жыл|1998]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Вулверхэмптон Уондерерс|Вулверхемптон Уондерерс]] |- |45 |Абдукодир Хусанов |{{flagicon|Өзбекстан}} |[[29 ақпан]] [[2005 жыл|2005]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Ланс (футбол клубы)|Ланс]] |- |61 |Кейден Бретуейт |{{flagicon|Англия}} |[[8 ақпан]] [[2008 жыл|2008]] | style="text-align:left;" | клуб шәкірті |- |82 |[[Рико Луис|Рико Льюис]] |{{flagicon|Англия}} |[[10 қазан]] [[2001 жыл|2001]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |97 |Джошуа Уилсон-Эсбранд |{{flagicon|England}} |[[26 желтоқсан]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Жартылай қорғаушылар |- |5 |Эллиот Андерсон |{{flagicon|Англия}} |[[6 қараша]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Ноттингем Форест]] |- |8 |[[Матео Ковачич]] |{{flagicon|Хорватия}} |[[6 мамыр]] [[1994 жыл|1994]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] |- |10 |[[Райан Шерки]] |{{flagicon|Франция}} |[[17 тамыз]] [[2003 жыл|2003]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Олимпик Лион]] |- |11 |[[Жереми Доку]] |{{flagicon|Бельгия}} |[[27 мамыр]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Ренн (футбол клубы)|Ренн]] |- |28 |Джаден Хаскей |{{flagicon|Англия}} |[[17 желтоқсан]] [[2005 жыл|2005]] | style="text-align: left;" |клуб шәкірті |- |30 |Клаудио Эчеверри |{{flagicon|Испания}} |[[2 қаңтар]] [[2006 жыл|2006]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Аргентина}} [[Ривер Плейт]] |- |32 |Аюб Буадди |{{flagicon|Марокко}} |[[2 қазан]] [[2007 жыл|2007]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Лилль (футбол клубы)|Лилль]] |- |33 |Нико О’Райли |{{flagicon|Англия}} |[[21 наурыз]] [[2005 жыл|2005]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |52 |Джереми Монга |{{flagicon|Англия}} |[[10 шілде]] [[2009 жыл|2009]] |style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Лестер Сити]] |- |69 |Флойд Самба |{{flagicon|Франция}} |[[15 қаңтар]] [[2009 жыл|2009]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |— |[[Энцо Фернандес]] |{{flagicon|Аргентина}} |[[17 қаңтар]] [[2001 жыл|2001]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Шабуылшылар |- |9 |[[Эрлинг Холанд|Эрлинг Холланд]] |{{flagicon|Норвегия}} |[[21 шілде]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Германия}} [[Боруссия Дортмунд]] |- |42 |Антуан Семенио |{{flagicon|Гана}} |[[7 қаңтар]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Борнмут (футбол клубы)|Борнмут]] |- |56 |Райан Макейду |{{flagicon|Англия}} |[[24 маусым]] [[2008 жыл|2008]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |47 |[[Фил Фоден]] |{{flagicon|Англия}} |[[28 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |— |Аллан |{{flagicon|Бразилия}} |[[19 сәуір]] [[2004 жыл|2004]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Бразилия}} [[Палмейрас]] |- |— |Илиман Ндиайе |{{flagicon|Сенегал}} |[[6 наурыз]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]] |} === Жаңадан қосылғандар === {| class="wikitable" ! width="50" |{{comment|Лау.|Лауазымы}} ! width="200" |Ойыншы ! width="200" |Ескі клубы !Баға |- !{{comment|ЖҚ|Жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Аргентина}}[[Энцо Фернандес]] !{{flagicon|Англия}} Челси !145,00 млн € |- !{{comment|ОҚ|Орталық қорғаушы}} !{{flagicon|Англия}} Эллиот Андерсон !{{flagicon|Англия}} [[Ноттингем Форест]] !135,00 млн € |- !{{comment|ЖҚ|Жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Марокко}}Аюб Буадди !{{flagicon|Франция}} [[Лилль (футбол клубы)|Лилль]] !95,00 млн € |- !{{comment|ОҚ|Орталық қорғаушы}} !{{flagicon|Сенегал}} Илиман Ндиайе !{{flagicon|Англия}} [[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]] !70,00 млн € |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Бразилия}} Аллан !{{flagicon|Бразилия}} [[Палмейрас]] !37,50 млн € |- !{{comment|ОЖҚ|Орталық жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Англия}}Джереми Монга !{{flagicon|Англия}} [[Лестер Сити]] !11,70 млн € |- !{{comment|Қ|Қорғаушы}} !{{flagicon|Аргентина}} [[Херонимо Рульи]] !{{flagicon|Франция}} [[Олимпик Марсель]] !2,00 млн € |} === Қатардан кеткендер<ref name=":0">https://www.transfermarkt.com/manchester-city/rekordabgaenge/verein/281/saison_id/2021</ref> === {| class="wikitable" ! width="50" |{{comment|Лау.|Лауазымы}} !width=200|Ойыншы !Жасы ! width="200" |Жаңа клубы !Баға |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Бразилия}} [[Савио|Савиньо]] !22 !{{flagicon|Англия}} [[Тоттенхэм Хотспур]] !100,00 млн € |- !{{comment|Қ|Қақпашы}} !{{flagicon|Нидерланд}} Тиджани Рейндерс !28 !{{flagicon|Сауд Арабиясы}} Әл-Кадисия !61,00 млн € |- !{{comment|СҚ|Сол жақтағы қорғаушы}} !{{flagicon|Испания}} [[Родриго Эрнандес|Родри]] !30 !{{flagicon|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]] !60,00 млн € |- !{{comment|ОЖҚ|Орталық жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Испания}} [[Нико Уильямс]] !24 !{{flagicon|Англия}} [[Ньюкасл Юнайтед]] !56,00 млн € |- !{{comment|ОЖҚ|Орталық жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Англия}} Джеймс Траффорд !23 !{{flagicon|Англия}} [[Лидс Юнайтед]] !46,80 млн € |- !{{comment|Қ|Қақпашы}} !{{flagicon|Буркина-Фасо}} Исса Каборе !25 !{{flagicon|Англия}} [[Рексем]] !2,40 млн € |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Англия}} Рейган Хески !18 !{{flagicon|Германия}} Кельн !2,00 млн € |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Англия}} Йоэль Ндала !20 !{{flagicon|Бельгия}} [[Серкль Брюгге]] !850 мың € |- !{{comment|Қ|Қақпашы}} !{{flagicon|Англия}} Финли Бернс !23 !{{flagicon|Англия}} [[Уиган Атлетик]] !230 мың € |} == Директорлар кеңесі == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" |- !Лауазымы !Аты |- |align="left"|Төрағасы |align="left"| {{Флаг|ОАЭ}} Халдун Әл Мүбарак|- |align="left"|Директор |align="left"| {{Флаг|Англия}} Саймон Пирс|- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| {{Флаг|США}} Марти Эдельман|- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| {{Флаг|ОАЭ}} Мұхаммед Әл Мазруи|- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| {{Флаг|Англия}} Джон Макбит |- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| {{Флаг|Италия}} Альберто Галасси |} == Корпоративтік басқарушылары == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" |- !Лауазымы !Аты |- | align="left" |Атқарушы директоры | align="left" |{{Флаг|Испания}} {{iw|Сориано, Ферран|Ферран Сориано||Ferran Soriano}} |- | align="left" |Коммерциялық директоры | align="left" |{{Флаг|США}} Том Глик |- | align="left" |Спорттық директоры | align="left" | |- | align="left" |Операциялар департаментінің директоры | align="left" | |- | align="left" |Академияның директоры | align="left" | |- | align="left" |City Football Group директоры | align="left" | |} == Бапкерлік штаб == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" |- !Лауазымы !Аты |- | align="left" |Бас бапкер | align="left" |{{Флаг|Италия}} [[Энцо Мареска]] |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" |{{Флаг|Италия}} Роберто Витиелло |- |Бас бапкердің көмекшісі | |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" | |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" | |- | align="left" |Қақпашылар басшысы | align="left" | |- |align="left"|Қақпашылар бапкері |align="left"| |- | align="left" |Фитнес ретіндегі бапкері | align="left" |{{Флаг|Италия}} Маркос Альварес |- | align="left" |Академия басшысы | align="left" |{{Флаг|Германия}} Томас Крукен |- |align="left"|Ж-23 менеджері |align="left"| |- |align="left"|Ж-23 менеджердің көмекшісі |align="left"| |- |align="left"|Ж-23 қақпашылар бапкері |align="left"| |- |align="left"|Ж-18 академия менеджері |align="left"| |- |align="left"|Ж-18 академия менеджерінің көмекшісі |align="left"| |- |align="left"|Ж-18 қақпашылар бапкері |align="left"| |- |align="left"|Бірінші скаут |align="left"| |} == Бас бапкерлері == ''Бұл жерде ең кемі 1 ірі жүлде жеңіп алған бапкерлер көрсетілді'' {| class="wikitable" ! rowspan="2" |Аты-жөні ! rowspan="2" |Жаттықтырған жылдары ! colspan="5" |Көрсеткіштері ! rowspan="2" |Алған жүлделері |- !{{comment|ОС|Ойын саны}} !{{comment|Ж|Жеңіс}} !{{comment|Т|Тең}} !{{comment|Ж|Жеңіліс}} !Жеңіс %-ы&nbsp; |- |{{flagicon|Шотландия}} Том Мали |1902—1906 |150 |89 |22 |39 |59,33 |1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Англия}} Уилф Уайлд |1932—1946 |352 |158 |71 |123 |44,89 |1 Бірінші дивизион чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Шотландия}} Лес Макдауелл |1950—1963 |592 |220 |127 |245 |37,16 |1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Англия}} Джо Мерсер |1965—1971 |340 |149 |94 |97 |43,82 |1 Бірінші дивизион чемпионы, 1 Екінші дивизион чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]], 1 [[УЕФА Кубок иелері кубогы]] |- |{{flagicon|Англия}} Тони Бук |1973—1980 |269 |114 |75 |80 |42,38 |1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Италия}} Роберто Манчини |2009—2013 |191 |113 |38 |40 |59,16 |1 [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-Лига]] чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Чили}} Мануэль Пеллегрини |2013—2016 |167 |100 |28 |39 |59,88 |1 [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-Лига]] чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Испания}} Пеп Гвардиола |2016—2027 |472 |349 |57 |66 |72,67 |6 [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-Лига]] чемпионы, 2 [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогі]], 4 Англия Лигасының кубогы, 1 [[УЕФА Чемпиондар лигасы 2022/23|УЕФА Чемпиондар лигасы]], 1 [[УЕФА Суперкубогы 2023|УЕФА Суперкубогі]], 1 [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі|ФИФА Клубтар арасындағы әлем чемпионаты]] |} == Стадион == ''Негізгі мақала: [[Этихад Стэдиум]]'' [[Сурет:Etihad Stadium.jpg|нобай|436x436 нүкте|[[Этихад Стэдиум|Сити оф Манчестер]] және Этихад Стэдиум, 2003-тен бергі негізгі алаңы]] Манчестер қаласының шығысындағы «'''Сити оф Манчестер'''» стадионы, демеушілік себептермен 2011 жылдан бастап Etihad стадионы ретінде белгілі, Манчестер Сити Кеңесінен 200 жылға жалға алынған. 2002-03 маусымына дейін клубтың негізгі алаңы «'''Мейн Роуд'''» болды.«Манчестер Сити» стадионға көшпес бұрын оны футболға айналдыру үшін 30 миллион фунт стерлингтен астам қаражат жұмсады, алаң төмен түсірілді, оның айналасына тағы бір қабат қосылды және жаңа Солтүстік стенд салынды. Жаңа стадиондағы алғашқы матч жолдастық кездесуде Барселонаны 2:1 есебімен ұтты. Оңтүстік стендтегі 7000 орындық үшінші деңгей 2015-16 футбол маусымының басында аяқталды. Ағымдағы сыйымдылық 53,97 құрайды. Солтүстік стендтің үшінші деңгейінде жоспарлаудың келісімі бар және ол бойынша жұмыс 2017 жылға қарай басталып, сыйымдылықты 61000 -ға жеткізбек.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-146</ref> 1880-1887 жылдар аралығында бес стадионда матч өткізгеннен кейін, өз алаңы '''Хайд Роуд''' футбол алаңында 36 жыл қоныстанды.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-147</ref> 1920 жылы Хайд Роуд алаңының негізгі стендінде өрт болып, 84000 сыйымдылығы бар «'''Мейн Роуд 3'''» алаңына көшті. Бірнеше жыл өткен соң, дизайнерлері «Солтүстік Уэмбли» деп атап кеткен алаң '''Мейн Роуд''' 1934 жылы 3 наурызда Сток Ситиге қарсы Англия Кубогының матчына 84 569 адам тіркеліп рекорд орнатты.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-148</ref> '''Мейн Роуд''' 80 жылда бірнеше рет қайта өңделді, ал 1995 жылға қарай оның сыйымдылығы 32000-ға дейін шектелді, бұл жәйт 2003 жылы Сити оф Манчестер алаңына көшуге итермелеген болатын. '''Сити оф Манчестер''' 2011 жылы '''[[Этихад Стэдиум]]''' деп аталды [149] == Жүлделері == === Ұлттық жүлделер === * '''Англия чемпионы''' ''^{10 рет}'': ''1936/37, 1967/68, 2011/12, 2013/14, 2017/18, 2018/19, 2020/21, 2021/22, 2022/23, 2023/2024'' '''''Күміс алқа''' ^{6 рет}: 1903/04, 1920/21, 1976/77, 2012/13, 2014/15, 2019/20'' * '''Англия кубогінің иегері''' ''^{7 рет}'': ''1904, 1934, 1956, 1969, 2011, 2019, 2023'' '''''Финалист''' ^{6 рет}: 1926, 1933, 1955, 1981, 2013, 2024'' * '''Англия лигасы кубогінің иегері''' ''^{8 рет}'': ''1970, 1976, 2014, 2016, 2018, 2019, 2020, 2021'' '''''Финалист''' ^{1 рет}: 1974'' * '''Англия Суперкубогінің иегері''' ''^{6 рет}'': ''1937, 1968, 1972, 2012, 2018, 2019'' '''''Финалист''' ^{6 рет}: 1934, 1956, 1969, 1973, 2011, 2014, 2023'' * '''Толыққанды мүшелер клубы''' ''^{6 рет}: 1986'' === Халықаралық === * '''УЕФА Кубок иелері кубогы''' ^{''1 рет''}: ''1970'' * '''УЕФА Чемпиондар Лигасы''' ^{''1 рет''}'': 2023 '''Финалист''' ^{1 рет''':'''} 2021'' * '''УЕФА Суперкубогі''' ^{''1 рет''}'': 2023'' * '''ФИФА Клубтық әлем чемпионаты'''^{''1 рет''}: ''2023'' == УЕФА рейтингіндегі қазіргі орны == ''2024 жылдың 04 маусымына сәйкес''<ref>https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/country/seasons/?year=2024</ref> {| class="wikitable" |+ !Орын !Клуб аты !Мемлекеті !2023-24 ұпайы !Жалпы ұпайы !Ұлттық ұпайы |- |'''1''' |Манчестер Сити |{{flagicon|Англия}} |28.000 | '''148.000''' |17.375 |- |2 |[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]] |{{flagicon|Германия}} |28.000 | '''144.000''' |21.000 |- |3 |[[Реал Мадрид]] |{{flagicon|Испания}} |34.000 | '''136.000''' |16.062 |- |4 |[[Пари Сен-Жермен|ПСЖ]] |{{flagicon|Франция}} |23.000 | '''116.000''' |16.250 |- |5 |[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]] |{{flagicon|Англия}} |20.000 | '''114.000''' |17.375 |} == Рекордтары == === Командалық === * Англия Премьер-Лигасын қатарынан 4 рет алған алғаш әрі жалғыз клуб(әзірше) — 2020/21-2023/24 * Жеңіске жеткен ең ірі есебі: 1899 жылдың 18 ақпан күні «Дарвен» клубына қарсы 10:0 * Жеңіліске ұшыраған ең ірі есебі: 1890 жылдың 4 қазанында «Ливерпуль Стенли» клубынан 0:12 * Ұлттық чемпионаттағы ең ірі жеңілісі: 1894 жылдың 24 желтоқсанында «Бертон Уондерерс» клубынан 0:8, 1933 жылдың 23 желтоқсанында «Вулверхемптон Уондерерс» клубынан 0:8, 1906 жылдың ,3 қыркүйегінде «Эвертон» клубынан 1:9,1893 жылдың 7 наурызында «Смолл Хит» клубынан 0:12 * Англия Кубогындағы ең ірі жеңілісі: 1897 жылдың 30 қаңтарында «Престон Норт Энд» клубынан 0:6, 1946 жылдың 30 қаңтарында «Брэдфорд Парк Авеню» клубынан 2:8 * Ойын алаңының трибунасында ең көп жиналған көрермен: 1934 жылдың 3 наурызында «Сток Сити» клубына қарсы ойнағандағы көрермен — 84 569 адам * Англия Премьер-Лигасында жеңіске 18 рет қатарынан қол жеткізген әзірше жалғыз клуб * 20 турда 60-тан көп ұпай жинаған жалғыз клуб * 20 турда 60-тан аса көп гол салған жалғыз клуб * 20-сыншы турдан кейін 20 жеңіске қол жеткізген жалғыз клуб * Өз алаңында ең көп жеңіске қол жеткізген әзірше жалғыз клуб — 32 * Англия Премьер-Лигасында ең көп гол салған әзірше жалғыз клуб — 106 *Англия Премьер-Лигасында ең көп ұпай жинаған әзірше жалғыз клуб — 100 * «Манчестер Сити» — Жаңа Жыл қарсаңында чемпиондықтан 8 ұпайдан артта болса да, маусым соңында жеңімпаз атанған үшінші клуб * Англия лигасы Кубогін 4 рет қатарынан жеңген екінші клуб («Ливерпулден» кейін, 1981—1984). * Бір жыл ішінде барлық ішкі трофейдің жеңімпазы атанған бірінші клуб === Ойыншы және ойын жағынан === * «Сити» сабында, ұлттық чемпионатта ең көп ойын өткізген ойыншы: 564 ойын, Алан Оукс (1958 — 1976 жылдар арасында) * «Сити» сабында, барлық жағынан ең көп ойын өткізген ойыншы,: 680 ойын, Алан Оукс (1958 — 1976 жылдар арасында) * «Сити» сабында, ең көп гол салған ойыншы: 260 гол, [[Серхио Агуэро]] (2011 — 2021) * «Сити» сабында, бір маусымда ең көп гол салған ойыншы: 51 гол, [[Эрлинг Холанд]] (2022/23 маусымында) * «Сити» сабында, қатарынан екі маусымда ең көп гол салған ойыншы атанған және чемпион болған жалғыз ойыншы: [[Эрлинг Холанд]] (2022/23 және 2023/24 маусымдарында) * «Сити» қатарына, ең көп трансфер бағасына келген ойыншы: [[Джек Грилиш]] «[[Астон Вилла]]<nowiki/>» сапы<nowiki/>нан £100 миллион бағасына келді (2021 жылдың тамызында) * «Сити» сатып жіберген, ең қымбат ойыншы: [[Ферран Торрес]] «[[Барселона (футбол клубы)|Бар]]<nowiki/>[[Барселона (футбол клубы)|селон]]<nowiki/>[[Барселона (футбол клубы)|а]]<nowiki/>» клубына £55,<nowiki/>00 миллион бағасына кетті (2021 жылы) === Манчестер Сити клубының тарихындағы бомбардир ойыншылар (барлық жағынан) === ''Мәлімет 19.08.2021 жазылды'' '''Жуан жазумен''', қазір ойнап жүрген ойыншылар белгіленді {| class="wikitable sortable" cellpadding="3" style="text-align: center;" !№ !Аты-жөні !Гол саны !Ойын саны !Өткізген уақыты |- !1 |[[Серхио Агуэро]] |254 |370 |2011-2021 |- !2 |Эрик Брук |177 |493 |1928-1939 |- !3 |Томми Джонсон |166 |354 |1919—1930 |- !4 |Колин Белл |153 |501 |1966—1979 |- !5 |Джо Хайс |152 |364 |1953–1965 |- !6 |Билли Мередит |151 |393 |1894—1905 1921—1924 |- !7 |Фрэнсис Ли |148 |330 |1967—1974 |- !8 |Томми Бровэл |139 |247 |1913–1926 |- !9 |Билли Гиллеспи |132 |231 |1897–1905 |- !10 |Фред Тилсон |132 |275 |1928–1939 |} === '''Манчестер Сити клубының сабында ең көп ойын өткізген ойыншылар (барлық жағынан)''' === {| class="wikitable sortable" cellpadding="3" style="text-align: center;" !№ !Аты-жөні !Ойын саны !Гол саны !Өткізген уақыты |- !1 | align="left" |Алан Оукс |682 |33 |1958—1976 |- !2 | align="left" |Джо Корриган |603 |0 |1967—1983 |- !3 | align="left" |Майк Дойл |570 |41 |1964—1978 |- !4 | align="left" |Берт Траутманн |545 |0 |1949—1964 |- !5 | align="left" |Колин Белл |501 |153 |1966—1979 |- !6 | align="left" |Эрик Брук |493 |177 |1928—1939 |- !7 | align="left" |Томми Бут |491 |37 |1919—1930 |- !'''8''' | align="left" |Майк Саммерби |452 |68 |1965—1975 |- !'''9''' | align="left" |Пол Пауэр |444 |36 |1975—1986 |- !'''10''' | align="left" |Вилли Донахи |436 |2 |1968—1980 |} == Деректері == [[File:Foeplaque.JPG|Марк-Вивьен Фоэге арналған монумент|нобай|294x294 нүкте]] * «Манчестер Сити» клубында 23-інші нөмір, футболшыларға енді ешқашан берілмейді. Өйткені, 2003 жылы Англия Кубогының жартылай финалының ойынында, «Сити» сабындағы камерундық ойыншы Марк-Вивьен Фоэ жүрек талмасынан қаза тапқан болатын<ref>Марк-Вивьен Фоэ ойын кезінде қаза тапты. 27.06.03 http://www.newsru.ru/sport/27jun2003/dead.html{{Deadlink|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, осы қаза тапқан ойыншының реттік нөмірі 23 болатын. Сондықтан, енді бұл нөмір «Манчестер Сити» тарихындағы қаралы нөмір болып есептеледі. * 2011 жылдың 26 сәуірінде «Манчестер Сити» клубының қорғаушысы [[Коло Туре]] [[допинг]] қолданды деген кінәмен, 6 айға футболдан шеттетілді. Ол, әйелімнің арықтататын дәрісін байқамастан ішіп қойдым деп ақталған еді. Сосын FA комитеті ойыншыны 2 наурызы мен 2 қырқүйегі арасында ойынға шықпайды, деп жазалаған болатын. * 2013 жылдың 20 ақпанында әлеуметтік желілерде, «Манчестер Сити» ойыншыларының [[Harlem Shake]] билеген 32-секундтық видеосы салынған болатын. Бұл видео шынығатын бөлмеде түсірілген. Талисман басында билеп бастап, кейінірек, кенеттен барлығы билеп кетеді.<ref>Manchester City do the Harlem Shake, Alexander Kolarov’s protest steals the show. 20.02.13 http://www.101greatgoals.com/blog/manchester-city-do-the-harlem-shake-alexander-koloravs-protest-steal-the-show/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130224035221/http://www.101greatgoals.com/blog/manchester-city-do-the-harlem-shake-alexander-koloravs-protest-steal-the-show/ |date=2013-02-24 }}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер|2}} {{Сыртқы сілтемелер}} {{Ағылшын Премьер-лигасы}} {{Манчестер Сити ФК құрамы}} __МАЗМҰНДАТҚЫЗУ__ [[Санат:Англия футбол клубтары]] [[Санат:Манчестер Сити ФК]] [[Санат:1880 жылы құрылған футбол клубтары]] dwwskhvctrv59h6karjcvs6hq5yuc21 3650132 3650131 2026-09-02T08:58:01Z Arris17 65613 /* Бас бапкерлері */ Трофейлері 3650132 wikitext text/x-wiki {{Футбол клубы |атауы = {{ту|Англия}} Манчестер Сити |ағымдағы маусым = [[Футболдан Англия чемпионаты 2026/2027|2026/27]] |логотипі = Manchester City FC badge.png |толық атауы = ''«Манчестер Сити» Футбол клубы (ағылш. Manchester City Football Club)'' |лақап аты = ''The Citizens (Қалалықтар)<ref name="автоссылка1">{{cite web|url=https://ru.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2528749.html#/|title=Прозвища участников плей-офф Лиги чемпионов|date=2018-02-07|publisher=UEFA.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180212084425/https://ru.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2528749.html#/|archivedate=2018-02-12}}{{ref-ru}}</ref><br>The Blues (Көктер)<ref>{{cite web |url=https://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history |title=Club History |publisher=ManCity.com |lang=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160907013909/http://www.mancity.com/fans-and-community/club/club-history |archivedate=2016-09-07 }}</ref><br>The Sky Blues (Аспан көктер)<ref name="автоссылка1" />'' |құрылған = 1880 («'''Сент Маркс (Уэст-Гортон)'''» атауымен)<br>{{Start date and age|df=yes|1894|4|16}} («'''Манчестер Сити'''» атауымен) |стадионы = {{ту|Англия}} [[Этихад Стэдиум]] |сыйымдылығы = 61038<ref>{{cite web |url=https://www.mancity.com/etihad-stadium/visiting-the-etihad-stadium |title=Visiting the Etihad Stadium |publisher=Manchester City |lang=en}}</ref> |иесі = {{Мемлекет туы|БАӘ|жоқ}} [[Мансур ибн Зайед әл-Нахайян]] |президенті = {{Мемлекет туы|БАӘ|жоқ}} [[Халдун Әл-Мүбарак]] |жаттықтырушы = {{Мемлекет туы|Италия|жоқ}} [[Энцо Мареска]] |капитаны = {{Мемлекет туы|Португалия|жоқ}} [[Рубен Диаш]] |рейтингі = [[УЕФА]] рейтингінде '''6-шы орын'''<ref>{{cite web|title=Club coefficients {{!}} UEFA Coefficients|url=https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/#/yr/2022|website=UEFA.com|accessdate=2022-06-30|lang=en}}</ref> |жарыс = [[Ағылшын Премьер-лигасы|Премьер-лига]] |маусым = [[Футболдан Англия чемпионаты 2025/2026|2025/26]] |орын = '''2-орын''' |сайты = {{URL|mancity.com}} | pattern_la1 = _mancity2627h | pattern_b1 = _mancity2627h | pattern_ra1 = _mancity2627h | pattern_sh1 = _mancity2627h | pattern_so1 = _mancity2627hl | leftarm1 = 98C6EB | body1 = 98C6EB | rightarm1 = 98C6EB | shorts1 = FFFFFF | socks1 = 1C214F | pattern_la2 = _mancity2627a | pattern_b2 = _mancity2627a | pattern_ra2 = _mancity2627a | pattern_sh2 = _mancity2627a | pattern_so2 =_mancity2627al | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = 000000 | socks2 = FCCD10 | pattern_la3 = _mancity2627t | pattern_b3 = _mancity2627t | pattern_ra3 = _mancity2627t | pattern_sh3 = _mancity2627t | pattern_so3 = _mancity2627t | leftarm3 = | body3 = | rightarm3 = | shorts3 = | socks3 = }} '''«Манчестер Сити»''' ({{lang-en|Manchester City Football Club}}) – [[Манчестер]] қаласының ағылшын футбол клубы. Клуб [[Ағылшын Премьер-лигасы]]нда өнер көрсетеді. [[1880 жыл]]ы «Уэст Гортон Сент Маркс» (West Gorton Saint Marks) деген атпен құрылды. [[1887 жыл]]ы атын «Ардуикке» ауыстырып, «Гайд Роуд» стадионына көшті. [[1894 жыл]]дан бастап клуб «Манчестер Сити» атымен ойнайды. Саны он рет [[Ағылшын Премьер-лигасы|Премьер-лига]] иегері, жеті рет [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогы]], сегіз [[Лига Кубогы]], алты [[Футболдан Англия суперкубогы|FA Community Shields]], бір рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасының]] иегері және бір [[УЕФА Кубок иелері кубогы|Еуропа Кубогының Жеңімпаздары Кубогы]] бар бұл ағылшын футболындағы төртінші ең табысты клуб болып саналады. «Манчестер Сити» Футбол лигасын 1892 жылы қосылды, ал 1904 жылы өзінің алғашқы ірі марапаты — [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогын]] жеңіп алды. Клуб 1960-шы жылдардың аяғы мен 1970-ші жылдардың басында Джо Мерсер мен Малкольм Эллисонның басшылығымен Лиганы, [[УЕФА Кубок иелері кубогы 1969/70|еуропалық чемпиондар Кубогының иегерлері Кубогын]], Англия Кубогын және Лига Кубогын жеңіп алды. 1981 жылғы Англия Кубогының финалындағы жеңілістен кейін клуб 1998 жылы өз тарихында жалғыз рет ағылшын футболының үшінші эшелонына түсуімен аяқталған құлдырау кезеңінен өтті. Олар 2001/02 маусымда Жоғарғы дивизонға оралды және содан бері Премьер-Лигада қалды. Өз тарихында клуб үш рет стадион ауыстырды: құрылғаннан бастап [[1923 жыл|1923]] жылға дейін «Гард Роудте» ойнады, [[1923 жыл|1923]] жылдан бастап [[2003 жыл|2003]] жылға дейін – «Мейн Роуд» стадионында, ал қазіргі уақытта [[2002 жыл|2002]] жылы салынған, 55097 көрермен сыйдыра алатын «Этихад» стадионында ойнайды. 2026 жылы «Этихад» стадионы 61038-ге дейін кеңейді. XX ғасырда «Манчестер Сити» екі рет Англия чемпионы болды (1936/1937 және 1967/1968), бірақ [[1990 жыл|1990]] жылдары «Манчестер Сити» үш жыл ішінде үш рет астыңғы дивизиондарға түсіп, 1998/99 үшінші дивизионда бір маусым ойнады. [[2002 жыл|2000]] жылы клуб жоғарғы дивизонға оралып, Премьер-Лигада әлі күнге дейін өнер көрсетеді. [[2008 жыл|2008]] жылы «Манчестер Ситиді» «Абу-Даби Юнайтед Групп» компаниясы иеленді, бұдан кейін клубқа көптеген инвестициялар ағымы келіп, жоғары төленетін ойыншыларды трансфер кезінде алуға мүмкіндік пайда болды. [[2011 жыл|2011]] жылы клуб Англия Кубогын ұтты. Және де [[Футболдан Англия чемпионаты 2010/2011|2010/11]] жылдың қорытындысы бойынша, «Сити» бірден УЕФА чемпиондар Лигасының топтық турнирінде ойнау құқығына ие болып, [[1973 жыл|1973]] жылдан бері бірінші рет Англия Суперкубогы үшін ойынға қатысты. Бірақ [[2011 жыл|2011]] жылы 7 тамызда «Уэмбли» стадионында Англия чемпиондары «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» клубынан 2:3 есебімен ұтылып қалды.<ref>http://www.radiomayak.ru/doc.html?id=275862{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[2012 жыл|2012]] жылы 13 мамырда, соңғы турда «Куинз Парк Рейндержске» қарсы драмалық ойында, қосымша төртінші минутта шешуші гол соғып, 3:2 есебімен ұтып, «Манчестер Сити» 44 жыл өткен соң Англия чемпионы атанды<ref>http://www.kommersant.ru/doc/1933200?NodesID=9</ref>. «Қалалықтар» ("The Citizens"(клубтың лақапаттарының бірі)) өздерінің қас жауларын «[[Манчестер Юнайтед]]ті<nowiki/>» тек доп соғу және өткізу айырмасынан ғана асып түсті. 2012 жылы [[12 тамыз]]да Англия Суперкубогына таласта «Манчестер Сити» лондондық «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» клубынан 3:2 есебімен басым түсіп, соңғы 40 жылда бірінші рет осы жүлдені ұтты<ref>http://www.vesti.ru/doc.html?id=877448</ref>. [[2014 жыл|2014]] жылы [[2 наурыз]]да «Манчестер Сити» 38 жыл өткен соң алғашқы Футбол Лигасының Кубогын жеңіп алды.<ref>http://www.gazeta.ru/sport/2014/03/02/a_5932905.shtml</ref> [[2014 жыл|2014]] жылы [[11 мамыр]]да Манчестер Сити [[Вест Хэм Юнайтед|Вест Хэм]] клубын 2:0 есебімен жеңіп, өзінің тарихындағы төртінші АПЛ жүлдесін жеңіп алды<ref>«Манчестер Сити» - Англия чемпионы! 12 мамыр 2014 14:33 http://prosports.kz/kz/news/34837 </ref>.Манчестер Сити 2016 жылдың [[15 мамыр]] күні өз тарихында алғаш рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасының]] ширек-финалына жолдама алды.Ширек-финалда [[Пари Сен-Жермен|ПСЖ]] футбол клубымен кездесіп, Парижде тең ойын көрсетіп, өз алаңында 1:0 есебімен жеңіске жетіп, өз тарихында болмаған нәрсені жасады.Және бұнымен қоса, Англия футбол клубтары арасынан [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасының]] жартылай финалына шыққан 10-ыншы команда болды.Жалғыз голдың авторы — Кевин де Брюйне.Жартылай финалда [[Реал Мадрид]] футбол клубынан қонақта 1:0 есебімен жеңіліс тауып, финалға өте алмады. Клуб 2008 жылы Абу-Даби Юнайтед Груп арқылы шейх Мансур бен Заид Әл Нахаянды қабылдағаннан кейін ойын қызметкерлеріне де, жабдықтарға да айтарлықтай қаржылық инвестициялар алды, 2011 жылы Англия Кубогын және [[Футболдан Англия чемпионаты 2012/2013|2012]] жылы Премьер-Лиганы жеңіп алды, содан кейін 2014 жылы тағы бір чемпион атағын алды. Пеп Гвардиоланың басшылығымен «Сити» [[Футболдан Англия чемпионаты 2017/2018|2018]] жылы Премьер-лигада жеңіске жетіп, бір маусымда 100 ұпай жинаған Премьер-лиганың жалғыз командасы болды. 2019 жылы олар төрт кубокты жеңіп алды, Англиядағы барлық ішкі кубоктардың бұрын-соңды болмаған сериясын аяқтап, ішкі треблді жеңіп алған алғашқы ағылшын ерлер командасы болды. [[Хосеп Гвардиола|Пеп Гвардиола]] дәуірінде Премьер-лиганың [[Футболдан Англия чемпионаты 2020/2021|үшінші титулын]] жеңіп алумен қатар, «Сити» 2021 жылы [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Еуропа Чемпиондар Лигасының]] алғашқы финалына шықты, онда ол «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» жеңіліп қалды. 2019 жылы «Манчестер Сити» әлемдегі барлық футбол клубтары арасында табысы бойынша бесінші орынды иеленді. 2019 жылы ''[[Forbes]]'' клубты 2,7 миллиард долларға (2,06 миллиард фунт стерлинг) бағалады. Осылайша, Манчестер Сити әлемдегі ең бағалы спорт клубтарының тізімінде жиырма бесінші және ең құнды футбол клубтары тізімінде үшінші орында тұр. Клуб 2019 жылдың қараша айында құны 3,73 миллиард фунт стерлинг (4,8 АҚШ доллары) құрайтын Ұлыбританияда орналасқан City Football Group Limited [[холдинг]]-компаниясына тиесілі. 2023 жылы "қалалықтар" өз тарихында алғаш рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасының финалы 2023|УЕФА Чемпиондар Лигасының]] жеңімпазы атанып, «[[Интернационале|Интер]]<nowiki/>» финалдық матчында 1:0 есебімен жеңіске жетті. Сонымен қатар, клуб өз тарихында алғаш рет «требл» деп аталатын — бір маусымда 3 кубокты (АПЛ + КА + ЛЧ) рәсімдеді және тарихта осындай жетістікке жеткен екінші ағылшын командасы болды (біріншісі 1998/99 маусымында »[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» болды). «Манчестер Сити» 2023/24 маусымында 1992 жылдан бастап есептегенде, Англия футболының тарихында алғаш рет қатарынан төртінші рет [[Футболдан Англия чемпионаты|Англия Премьер-Лигасын]] жеңіп алған алғашқы клуб болды. Осыған дейін «Манчестер Юнайтед» тек қана үш рет қатарынан жеңімпаз атанған болатын. «Манчестер Ситидің» бас бапкері - [[Энцо Мареска]]. Ол бұл қызметке 2026 жылдың 29 маусымында тағайындалды, ол [[Премьер-лига 2025/26|2025/26 жылғы Премьер-лига]] маусымының соңында қызметінен кеткен [[Хосеп Гвардиола|Пеп Гвардиоланың]] орнына келді<ref>https://www.skysports.com/football/news/11679/13548773/enzo-maresca-man-city-appoint-former-chelsea-head-coach-as-pep-guardiolas-successor-at-etihad-stadium</ref>. {{main|«Сент-Маркс» немесе «Вест Гортон» (1880—1894) тарихы|«Манчестер Сити» (1894—қазіргі кезге дейінгі) тарихы}} === ''ХІХ ғасыр'' === === «Cент-Маркс» немесе «Вест Гортон» === [[File:St Marks 1884.jpg|thumb|265x265px|«Сент Маркс» немесе «Вест Гортон», 1884 жылы|солға]] «Манчестер Сити» деген қазіргі кездегі алпауыт клубты құрған тұлға [[1855 жыл|1855]] жылы дүниеге келді. '''Анна Коннелл''' — Харрогиттегі Артур Коннелл атты дінбасының қызы болған. Оның әкесі [[1865 жыл|1865]] жылы Вест Гортондағы [[Ағылшындар|ағылшындық]] Киелі Марк шіркеуінің ректор қызметкері болды. Анна сол жылдары әкесінің жағдайын қарап, қолдап тұрды.Вест Гортон тұрғындары кейін спирттік ішімдіктер мен шылымдар қолданатын болған. Анна Коннелл барлығының басын қосатын жеңіл жолдарды іздеді.Сонысымен, [[1880 жыл|1880]] жылдың қарашасында Анна Коннелл екі шіркеудің дінбасыларымен бас қосып, бұнымен қоса металлургиялың зауыт кеңесімен бас қоса отырып, Брукс, Уильям Бистоу және Томас Гудбэер атты жұмысшыларымен көптеген спорттық клубтар ойлап табады.Бұлардың [[1875 жыл|1875]] жылғы Киелі Марк шіркеуінің крикет бойынша үш спортшысы — Уилтер Чоу, Эдвард Китчен және жаңағы Уильям Бистоу — крикет ойынын тастап, футболшы атанды.Манчестер архидъяконы Анна Коннелдің жұмысына жақсы көңіл бөліп, оған болашақ жұмысына сәттілік тілеп, көмек көрсетті. 1880 жылы қарашада Анна Коннелл, Бистоу және Гудбэер бірігіп «Сент-Маркс» немесе «Вест Гортон» деп футбол клубын құрды.<ref>{{cite book |last=James |first=Gary |title=Manchester City - The Complete Record |publisher=Breedon |location=Derby |year=2006 |isbn=1-85983-512-0}} p17</ref> Артур Коннелл, қара жейде және ақ шортымен ойнаған алғашқы президент атанды.Ең алғашқы ресми ойын, [[Максфилд]] шіркеуін командасымен болды, бұл ойында «Сент-Маркс» 1:2 есебімен жеңіліс тапты. «Сент-Маркс» бұл маусымда тек бір рет қана жеңді. Бұл жағдай 1881 жылдың наурызында, шығыс Манчестерде орналасқан — «Сталибридж Кларенске» қарсы ойында болды.<ref>{{cite book |last=Murray |first=Chris |title=Attitude Blue: Manchester City F.C. and P.L.C. |publisher=Blackwell Publishing |location=Manchester |year=2002 |isbn=0-9520520-9-1 |page=1}}</ref> === «Ардвик» === [[1884 жыл|1884]] жылы Гортон қауымдастығының шешімімен, клубтың атауын өзгерту қолға алынды. Сол кезде Уильям Бистоу, клубтың жейдесін өзгертуді ұсынып, өз жейдесін ойлап тапты. Жейде — қара және ол жейдеде ақ крест бейнеленді. [[1887 жыл|1887]] жылы клуб — «[[Гайд Роуд]]» атты ойын алаңына ауысты. Бұнымен қоса, атауын — «Ардвик» деп өзгертті. Екі жылдан кейін, «Гайд Роуд» сыйымдылығы 1000 көрермендікке жетті. [[1891 жыл|1891]] жылы, команда Альянс Лигада өнер көрсете бастап, екі жыл қатарынан чемпион атанды. [[1892 жыл|1892]] жылы клуб, екінші дивизион болып саналатын, Англия Футбол Лигасында өнер көрсете бастады. 1892/93 маусымында «Ардвик» 5-інші орынды иеленді. Келесі маусымда, қазіргі «[[Манчестер Юнайтед]]» деп аталатын, кезіндегі «[[Ньютон-Хит]]» екінші дивизонға, әрине, Англия Футбол Лигасына келді. Бұнымен қоса, бұл маусымда, «Ардвикке» басты қарсылас табылды. Сол кезде «Ардвик» менеджері [[Джошуа Парби]], клубтың атауын өзгертуді ұсынды. Комитет бұл ұсынысты қабылдап, «Манчестер Сити» 1894 жылдан қазіргі кезге дейін әлі өзгертілмей келеді. === ''ХХ ғасырдың басы'' === === '''«Манчестер Сити»''' === [[File:Billy meredith city.jpg |thumb|Билли Мередит|304x304 нүкте]]Бес жыл өте, «Манчестер Сити», бірінші дивизонда өнер көрсете бастады. Тағы бес жыл өте, [[1904 жыл|1904]] жылы, алғашы кубогын жеңіп алды — [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогы]]. Бұл жарыстың үздік ойыншысы болып — [[Билли Мередит]]<ref>{{cite news |first= |last= |title= FA Cup glory: 1904 |url=http://www.mcfc.co.uk/news/team-news/2013/may/fa-cup-glory-1904 |work=mcfc.co.uk |date=01.05.13 |accessdate=2013-11-14}}</ref>. [[File:ManCity1904.jpg|left|thumb|«Манчестер Сити», 1904 жылы, Англия Кубогының иегері|185x185px]]атанды. Өйткені ол финалдағы жалғыз голдың авторы.Бұл кубок оңай жолмен келмеді: [[1904 жыл|1904]] жылдың [[6 ақпан|6 ақпанында,]] 1/16 финалында «Сандерлендті» ауыр күшпен жеңді. Одан кейін, «Вулидж Арсеналды» екі доп айырмасымен жеңіп артта қалдырды. Содан соң қарсылас болып, «[[Мидлсбро]]» келді. Бірақ «Сити» бұл қарсыласымен тең ойын көрсетіп, 9 наурызда қайта ойнап 3:1 есебімен екінші ойында жеңе алды. Он күннен «Гудисон Паркта» «Уэнсдейді» қабылдап, 3:0 есебімен жеңді. Финалда «Болтон Уондерерспен» кездесіп, осылай кубок иегері атанған болатын. 1904/05 маусымында соңғы тур басталмай тұрып, «[[Ньюкасл Юнайтед]]пен<nowiki/>» бірдей ұпаймен жарысып тұрды. Бірақ соңғы турда «[[Астон Вилла]]ға<nowiki/>» жол беріп, үшінші орынға түсіп қалды. Ойыннан соң «Астон Вилла» ойыншысы Алек Ликтің айтуынша, Билли Мередит оған £10 төлеуін сұрған, одан соң Комитеттің шешімімен Билли Мередит кінәлі деп танылып, бір жылға ойыннан шектелді<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/wales/northeast/guides/halloffame/sport/billy_meredith.shtml|title=Billy Meredith|work=BBC North Wales Sport|date=18.06.09|accessdate=2012-06-03|archiveurl=http://www.webcitation.org/68hmJReM3|archivedate=2012-06-26}}</ref>. Байымдауынша, «Манчестер Сити» әр ойыншыға £4 төлеп отырған, және клубта бұл ісі үшін айыппұл алды. Билли Мередит кейін ақталып, өз пікірін білдірді:<blockquote>'''''«Манчестер Ситидің» құпиялығы неде? Бұны мен жәй ғана ереже бұзушылық деп санаймын, 4 фунт стерлингті бізде ешқандай ойыншы алмайды.»'''''</blockquote><blockquote>''© Билли Мередит''</blockquote>Қауымдастық клубқа тексеріс жүргізіп, клубтан қаржылай ереже бұзушылық тапты. «Манчестер Ситидің» бас бапкері Том Мейли өмір бойына футболдағы қызметтерден шеттетілді, ал «Ситиге» £900<ref>http://www.historicalkits.co.uk/Manchester_City/Manchester_City.htm</ref> көлемінде айыппұл салынды. Және де «Ситидің» бірдей 17 футболшысы [[1907 жыл|1907]] жылдың [[қаңтар]]ына дейін футболдан шеттетілді. Сосын, «Сити» айыппұлдан толықтай құтылу үшін өз ойыншыларын сатуға тура келді. Осы мүмкіндікті пайдаланып, «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» менеджері Эрнест Мангнэлл £500-ге Билли Мередитті және де онымен қоса Герберт Берджесс, Сэнди Тернбулл, Джимми Бэннистерді сатып алды. 1907/08 маусымында «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» осы ойыншылардың арқасында ел біріншілігін жеңіп алды. [[1920 жыл|1920]] жылы «Манчестер Сити» ойын алаңына Георг V қонақ болды. Бұл жағдай «Сити» ойын алаңын [[Лондон]]да орналаспаған, [[V Георг|Георг V]] қонақ болған алғашқы ойын алаңы болды. Осы жылы қарашада «Сити» үшін қайғылы оқиға болды, [[1920 жыл|1920]] жылы [[қараша]]да «Гайд Роудтың» басты трибунасы өртке оранып, құрып кетті. «Манчестер Сити» басшылары кейін жаңа ойын алаңын іздеуге көшті. Басында «[[Манчестер Юнайтед]]тің<nowiki/>» ойын алыңы «[[Олд Траффорд]]ты<nowiki/>» жалдап алғысы келді, бірақ «[[Манчестер Юнайтед|Юнайтед]]<nowiki/>» «[[Олд Траффорд]]<nowiki/>» үшін көптеген ақша сұрап, бұл ақшаны «Манчестер Ситидің» қалтасы көтермегендіктен жалға алудан бас тартты<ref>James, ''Manchester: The Greatest City'', p480</ref>. Кейін амал болмағандықтан, «Сити» өзінің ойын алаңында, жөнделіп ештеңеге жарамай тұрғанына қарамастан үш жыл бойы осы алаңда ойнауға тура келді.<ref>James, ''Manchester: The Greatest City'', p104</ref> 1923/24 жылдары «Сити» «[[Мейн Роуд]]<nowiki/>» алаңында ойнай бастады, ал «Гайд Роуд» алаңын бөлшектеп сатып жіберді.<ref>Clayton, ''Everything under the blue moon'', p107</ref>[[File:Sculpture of Bert Trautmann.jpg|thumb|331x331px|Берт Траутманнға арналған мүсін]] [[1926 жыл|1926]] жылы «Манчестер Сити» Англия Кубогінің жартылай финалына дейін барып, 5 ойында 31 гол соқты. Бірақ жартылай финалда «Болтон Уондерерстен» 1:0 есебімен жеңіліп, қалып қойды. Осы жылы «Сити» бірінші дивизонна ұшып кеткен болатын. Келесі жылы, жолы болып, екінші дивизонды бағындырып, бірінші дивизонға қайта оралды<ref>James, ''Manchester City — The Complete Record'', p. 116.</ref>. [[1930 жыл|1930]] жылы «Сити» көтеріле бастады. Бас бапкері болып, бұрынғы «Манчестер Юнайтедтің» бас бапкері Мэтт Басби болды. Қақпашысы Фрэнк Свифт, шабуылшылары Фрэд Тилсон және капитаны Сэм Коуэн болды. 1933 жылы клуб Англия Кубогінің финалына дейін барып, Эвертоннан 0:3 есебімен жеңіліп қалды. Бірақ бұған қарамастан, 1934 жылы «Сити» тағы да финалға шықты. Осы жолы қуанышқа орай, «Портсмут» клубын 2:1 есебімен жеңіп, кубок иегері атанды. 28 минутта гол жіберіп алғанына қарамастан, Тилсон екі гол соғып, команданы алға шығарып жеңіс сыйлады. Капитаны Сэм Коуэн Англия Кубогінің үш финалына да қатысқан алғашқы ойыншы болды<ref>James, ''The Official Manchester City Hall of Fame'', p. 153.</ref>. [[1937 жыл|1937]] жылы клуб тарихында алғаш рет Англия біріншілігінің чемпионы атанды. Бұл маусымда «Сити» 100-ден аса гол салды. Бірақ, келесі маусымда «Сити» бірінші дивизонмен қоштасты.<ref>http://www.rsssf.com/engpaul/FLA/1937-38.html</ref> «Манчестер Сити» екінші дивизионда тек бір рет ойнап жетісті, өйткені бұдан кейін Екінші Дүниежүзілік Соғыс басталғанына байланысты, футбол тоқтатылған болатын. Футбол жұмыс жасап бастағаннан кейін, «Ситиді» капитаны болған, Сэм Коуэн өз қолына алды. Ол бірінші матчын 3:0 есебімен жеңді, одан кейін клуб 19 ойын бойы жеңілмей келді. Бұның арқасында «Сити» Жоғарғы Лигага қайта оралды. Бірақ Сэм Коуэн, бизнес қызығушылықтарының кесірінен, жұмысынан босатылды. [[1949 жыл|1949]] жылы «Сити» неміс қақпашысы [[Берт Траутманн]]ды өз қатарына қосты<ref>James, ''The Official Manchester City Hall of Fame'', p76</ref>. Бұл футболшы англиялық клубқа қосылғаннан кейін, жергілікті тұрғындар нацисттік Германиямен байланысы бар деп митингке шықты<ref>'England really can go all the way' http://blogs.guardian.co.uk/worldcup06/2006/06/07/england_really_can_go_all_the.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060626171653/http://blogs.guardian.co.uk/worldcup06/2006/06/07/england_really_can_go_all_the.html |date=2006-06-26 }}</ref>. Бір жағынан өздерінің клубының қақпасын қорғағаны үшін қолдаса, бір жағынан нацисттік Германия өкілі болғандықтан күдіктенді.<ref>http://mcivta.com/players/old/trautmann.html</ref> [[2010 жыл|2010]] жылы<ref>Manchester City legend Bert Trautmann http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/news/2926741/Manchester-City-legend-Bert-Trautmann-Todays-Premiership-stars-couldnt-care-less.html</ref>:[[File:Don Revie statue.jpg|thumb|331x331px|Лидс қаласында орналасқан Дон Реви мүсіні]]<blockquote>'''''«Мен өз клубымды сүйемін, және қолдаймын.Мен «Ситидің бүкіл матчын қалдырмай көремін.Мен Англияға Германиямен ойнасада, жанкүйер боламын»'''''</blockquote><blockquote>''© Берт Траутманн''</blockquote> === ХХ ғасырдың ортасы === «Реви жоспарын» пайдаланып, «Сити» 50-інші жылдары аса қатты өнер көрсете алмады. Аса керемет өнер көрсетті деп, тек 1955 жылды айтуға болады. Өйткені бұл жылы Англия Кубогінің финалына шықты. Бірақ «Ньюкаслдан» 1:3 есебімен жеңіліс тапты. [[1956 жыл|1956]] жылдың [[5 мамыр]]ында 22 жылдан соң Англия Кубогын жеңіп алды. Жүз мың адам сыятын «Уэмблиде» «Манчестер Сити» «Бирмингем Ситимен» кездесіп, алғашқы голын 3-інші минутта салды, алғашқы голды Дон Реви салды. 12 минут өткен соң «Бирмингем» Ноэль Кинси көмегімен есепті теңестірді<ref>Birmingham soon behind but Kinsey quick to equalise Birmingham Mail 5 May 1 бет ;Final edition </ref>. «Сити» 62-інші минутта алға шықты, есеп 2:1. Голды салуға ат салысқандар болып, Кен Бернс, Бобби Джонстон және Джек Дайсон саналды<ref>{{cite book|last=James|first=Gary|title=Manchester&nbsp;– A Football History|publisher=James Ward|location=Halifax|year=2008|isbn=978-0-9558127-0-5|page=122}}</ref>. 64-інші минутта Берт Траутманнды мойынын ауыртып алғанына қарамастан, Дайсонға пас беріп, кейін Джонстон гол салып шабуыл иесі атанды<ref>{{cite book|last=Ward|first=Andrew|title=The Manchester City Story|publisher=Breedon|location=Derby|year=1984|isbn=0-907969-05-4|page=49}}</ref>. Осымен есеп 3:1 болып кубок иегерлері атанды.<ref>Rowlands, ''Trautmann: The Biography'', p. 179.</ref> «Манчестер Сити» кезеңі 60-70 жылдардың соңына қарай өркендей бастады. Бұл кездері команды Джо Мерсер қолға алды. Джо Мерсер команданы қолға алып Жоғарғы Лигага шығарған болатын. Мерсер «Сити» қатарына Джордж Хеслоп, Майк Саммерби, Колин Белл, Тони Бук, Фрэнсис Ли, жас Джо Корриган есімді ойыншыларды қосты. Бұл ойыншыларын команданы алға сүйреді. Кейін Мерсер, 34 жылдан кейінгі, [[1968 жыл|1968]] жылы, Джордж Бест есімді атақты шабуылшысы бар<ref>{{cite book|last=Goldstone|first=Phil|coauthors=Saffer, David|title=Manchester City Champions 1967/68|publisher=Tempus|location=Stroud|year=2005|isbn=978-0-7524-3611-1}}</ref> «Манчестер Юнайтедті» екі ұпай артта қалдырып, Англия чемпионы атанды. [[1969 жыл|1969]] жылдың [[26 сәуір]]інде Нил Янгтың голының арқасында «Лестер Ситиді» жеңіп, «Сити» тарихындағы төртінші Англия Кубогын жеңіп алды<ref>{{cite book|last=Penney|first=Ian|title=Blue Heaven: Manchester City's Greatest Games|publisher=Mainstream|location=Edinburgh|year=1996|isbn=1-85158-872-8}}</ref>. [[1970 жыл|1970]] жылдың [[7 наурыз]]ында «Сити» тарихында алғаш рет Футбол Лигасының Кубогін жеңіп алды, финалдық матчта Мерсердің «Ситиі» «Вест Бромвич Албионның» бір голына екі голмен жауап қайтарған болатын. Голдардың авторы: Майк Дойл және Глин Пардо.<ref>{{cite book|last=McOwan|first=Gavin|title=The Essential History of West Bromwich Albion|publisher=Headline|year=2002|isbn=0-7553-1146-9|page=261}}</ref> Сол жылы, «Сити» өте жоғарғы нәтиже көрсетіп Кубок Иегерлерінің Кубогын жеңіп алды. Венадағы финалда Польшаның клубы «Гурникті» 2:1 есебімен жеңді. «Сити» қатарынан голдарды Нил Янг және пенальтиден Фрэнсис Ли салған болатын<ref>''Paul Fitzpatrick.'' Lee Inspired by Vienna, The Guardian(30.04.70)</ref>. Джо Мерсер бұл ойыннан кейін<ref>''Paul Fitzpatrick.Mercer "happy", The Guardian(30.04.70)''</ref>: <blockquote>'''''«Нөсер жауын екінші таймда ойынды бұзды, бірақ біздің ойыншылар бұл кедергіге қарамастан керемет ойын көрсетіп, менің көңілімнен шықты»'''''</blockquote><blockquote>''© Джо Мерсер''</blockquote>Келесі жылы Джо Мерсер мен Мальколм Эллисон бірігіп тағы да, Кубок Иегерлерінің Кубогының жартылай финалына шықты. Бірақ «Ситидің» маңызды ойыншалыр жарақаттанып қалып, «Челсиден» 0:2 есебімен жеңіліп қалып, алдыңғы жылғы нәтижені қайталай алмады. Англия біріншілігінде «Сити» төртінші орында тұрып, соңына қарай алға жылжып, бас жүлдені иеленіп кетті. 1972 жылы, өкінішке орай, екі бапкердің арасы құлдилай бастады. Джо Мерсер «Ковентри Ситиді» жаттықтыруға кетіп қалды. Клуб президенті Питер Суолз<ref>Tossell, ''Big Mal'', p. 214.</ref>: <blockquote>'''''«Бізге Мальколм Эллисон мен Джо Мерсер арасындағы екеуін таңдау керек болды. Біз Мальколм Эллисонды таңдадық»'''''</blockquote><blockquote>''© Питер Суолз''</blockquote>Кейін Мальколм Эллисонде өз пікірін білдірді<ref>{{cite book|last=Penney|first=Ian|title=Manchester City: The Mercer-Allison Years|publisher=Breedon|year=2008|location=Derby|isbn=978-1-85983-608-8|page=176}}</ref>: <blockquote>'''''«Джо және мен керемет бапкерлік топ болдық. Мен ешқашан Джо Мерсермен бірге жұмыс атқарғаныма өкінген емеспін, және өкінбеймін де. Ол да осындай сезімде екенін білемін. Біз екеуміз керемет клубты құрдық. Мерсер-Эллисон атқарған жылдары «Сити» үшін ең керемет және есте қаларлықтай жылдар болады. Джоны тағы да өз орнында қалдырғанда, керемет болар еді. Ол да осылай айтатынына күмәнім жоқ.»'''''</blockquote><blockquote>''© Мальколм Эллисон''</blockquote>[[File:Joe Corrigan 20070922.jpg |thumb|284x284px|Джон Корриган, «Ситидің» көп жүлделі қақпашысы|солға]]Бірақ Мальколм Эллисон бапкерлік қызметте көп болмады. Өйткені ол 1972/73 жылдары «Ситиді» соңғы орындарда жетелеп жіберді. Клубы екінші дивизионға кетіп қалудан, тек жаңа бапкер Джонни Харт құтқарып қалды. Бірақ бұл бапкерде, өз жұмысында бола алмады. Маусым аяқтала сала бапкерлік орынды «Норвич Ситидің» бапкері Рон Саундерс басты. Бұл бапкердің көмегімен кубок жағында аса жақсы өнер көрсетсе, біріншілікте шамалы нәтиже көрсетті. Саундерсде өз орнында көп отыра алмады, 1974-1979 жылдар арасында «Ситидің» бұрынғы ойыншысы Тони Бук бапкерлік жағынан басқарды. Бук команданы алға шығарып, және сол нәтижені сақтап қалуды мақсат тұтты<ref>http://www.sporting-heroes.net/football-heroes/displayhero_club.asp?HeroID=36461</ref>. 1973/74 маусымының соңғы турында «Сити», біріншілікте қалу үшін тек жеңіс керек болған «Манчестер Юнайтедпен» кездесті. 1:0 есебімен «Манчестер Сити» жеңіп, ел біріншілігінен көршілес клубты екінші дивизионға шығарып салды. Жалғыз голдың авторы Денис Лоу, бұл матч ол үшін аса ауыр болды. Өйткені Лоу «Манчестер Юнайтед» қатарында 11 жыл ойын көрсетті, ол голды соққаннан кейін қуанбады және ойын алаңынан көңілсіз кетті. Бұл Лоу үшін мансабындағы ең соңғы матч болды<ref>http://www.mirrorfootball.co.uk/archive/Manchester-United-0-1-Manchester-City-article80249.html</ref>. Тони Бук кезінде «Манчестер Сити» жақсы команда болды. [[1976 жыл|1976]] жылдың 28 ақпанында «Ньюкасл» клубын 2:1 есебімен жеңіп, [[Лига Кубогы]] иегері атанса, [[1977 жыл|1977]] жылы «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульден]]<nowiki/>» бір ұпайға қалып қойып күміс жүлдеге ие болды. Және екі рет Лига Кубогының ширек-финалына барды, ал 1978/79 жылдары [[УЕФА]] Кубогының ширек-финалына дейін барды. 60-70 жылдардағы сәтті кезеңді 80-інші жылдардағы сәтті кезеңмен ауыстыруға болатыны сөзсіз. Мальколм Эллисон бапкерліктен босатылып, кейін қайтып келді. Бірақ Мальколмның кейінгі саясаты сәтсіз болды. Клубтан Эйс Хартфорд, [[Оуэн, Гари|Гари Оуэн]] и Питер Барнс сынды жұлдызды ойыншылар кетіп қалды. Кейін Стив Дейліді £1,5 миллион бағасына алып<ref>Тревор Фрэнсис: Погбаның бағасы бұл кезде, ойда жоқ еді. http://ukfootball.ru/transfers-1409.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120401231804/http://ukfootball.ru/transfers-1409.html |date=2012-04-01 }}</ref>, Англия біріншілігіндегі ең қымбат ойыншы атанды. Бірақ бұл «Ситиді» алға жетелей алмағандықтан, Эллисон 1980/81 маусымында қайтадан босатылды. Оның орнына Джон Бонд келді.<ref>http://www.guardian.co.uk/football/video/2009/sep/14/the-manager-football?intcmp=239</ref> [[Джон Бондтың]] көмегімен, «Сити» «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульды]]<nowiki/>» 3:1 есебімен жеңіп, ел біріншілігінде 10-ыншы орында аяқтады. Бондтың саясатымен, көптеген нәтижелі ойыншылар «Сити» қатарын толықтырды. Құрамда жас ойыншылар көбейді. Осы қарқынмен «Сити» Англия Кубогының финалына шықты<ref>http://www.mcfc.co.uk/News/Club-news/2010/April/This-week-in-City-history-060410 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120717104231/http://www.mcfc.co.uk/News/Club-news/2010/April/This-week-in-City-history-060410 |date=2012-07-17 }}</ref>, бірақ финалда «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэм]]<nowiki/>» «Ситиді» 3:2 есебімен жеңіп, басым түсті. Екі жылдан Бондта өз жұмысынан босатылды. Өйткені «Сити» ондыққа кіре алмады. Оның орнын Джон Бенсон басты. Джон Бенсон тек бірінші дивизионнан ұшып кетуі ғана есте қалды, бірінші дивизионның соңғы турында жеңіске жеткенде қалуы мүмкін еді. Тіпті тең нәтижеде «Ситиді» бірінші дивизионда қалдырар еді. Бірақ Джон Бенсон «Ситиді» тек жеңіліске ғана лайық екенін көрсетті. Кейін Бенсонның орнын [[Билли Макнилл]] басты. Бұл бапкер «Ситиді» бірінші дивизионға қайта әкелді. Бірақ 1985/86 жылдары бірінші дивизионнан ұшып кетуіне сәл қалды, және 1986/87 жылдардағы маусымды әлсіз бастады. Оны «Сити» басшылары орнынан босатып, оның орнына [[Джимми Фриззеллді]] шақырды. «Сити» сол маусымда соңынан екінші орын алып, қайта екінші дивизионға кетіп қалды. Кейін екінші дивизиондағы «Ситиді» [[Фриззелл]] басқармады, «Ситиді» Мел Макхин қайтадан бірінші дивизионға әкеліп, қарашада сэр Алекс Фергюсон басқарған «[[Манчестер Юнайтед]]ті<nowiki/>» 5:1<ref>http://www.mirrorfootball.co.uk/archive/Manchester-City-5-1-Manchester-United-special-unseen-pictures-of-David-Oldfield-Trevor-Morley-Gary-Pallister-and-Co-article374005.html</ref> есебімен ойсырата жеңді, бірақ бұған қарамастан басшылар Мел Макхинді орнынан босатты. сэр [[Алекс Фергюсон]] сол матчтан соң:<blockquote>'''''«Бұл менің бапкерлік мансабымдағы ең ұятты есеп болды»'''''<ref>Manchester Derby Special: Sportsmail takes City and United on a trip down memory lane<nowiki/>http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-1175519/MANCHESTER-DERBY-SPECIAL-Sportsmail-takes-City-United-trip-memory-lane.html</ref></blockquote><blockquote>''© сэр Алекс Фергюсон''</blockquote>[[File:Franny Lee.jpg|thumb|314x314px|Фрэнсис Ли — «Ситидің» аңыз ойыншысы]][[1989 жыл|1989]] жылдың [[қараша]]сымен [[1990 жыл|1990]] жылдың [[қараша]]сы арасында «Ситиді» Ховард Кендалл басқарды. Бұл бапкер команданы алға жетелей алды. Ховард Кендалл «Эвертонға» кетіп қалды. Ол кеткеннен кейін ойыншы-бапкер Питер Рид бапкер болды. Ридтің екі маусымында «Сити» бесінші орыннан не төмен, не жоғары аяқтай алмады. Ал 1992/93 жылдарда тоғызыншы орынға түсіп қалып, [[Питер Рид]] орнынан кетті. Оның орнына [[Брайан Хортон]] келді. Ол «Ситимен» 16-ыншы орынға түсіп қалды [[1994 жыл|1994]] жылы «Сити» , сәтсіз ойындарға қарамастан Хортонды команданың бапкері қылып қалдырды, бірақ 1994/95 маусымында 17 орын шынымен басшылардың көңілінен шықпады, және оны орнынан босатуға тура келді. Оның орнын «[[Саутгемптон]]<nowiki/>» клубының бұрынғы бапкері Алан Болл басты. Ол құрамды жасартқысы келіп, реформа өткізді. Құрамға [[Георгий Кинкладзе]] келіп, құрам жасара бастады. Бірақ 1995/96 жылдары «Сити» қайтадан бірінші дивизионға кетіп қалып, Болл орнынан босатылды. Стив Коппелл жаңа бапкер болып уақытша тағайындалды. Кейін клуб бапкері болып, [[Фил Нил]] тағайындалды. Бірақ ол 10 ойынның 7-еуінде жеңіліс тауып, «Ситиді» кестенің ортасына апарып тастады, кейін орнынан босатылды, орнына Джо Ройл келіп «Ситиді» екінші дивизионға кетіп қалудан құтқара алмай, екінші дивизионға кетіп қалды. Кейін Ройлдың сөзінде<ref>Маусым нәтижесі туралы. "Манчестер Сити" http://fapl.ru/posts/9353/ </ref>:<blockquote>'''''«Ситиде жақсы-жақсы ойыншыларды алатын аса көп ақша болмады, сондықтан кәрі футболшылармен тегін агенттерді алу керек болды»'''''</blockquote><blockquote>''© Джо Ройл''</blockquote>«Ситидің» құлдырау кезеңінде президенттік мансапты [[Дэвид Бернстайн]] басты. Жаңа президент келгеннен кейін «Сити» 1998/99 жылдарынан кейін бірінші дивизионға қайта оралды. Келесі маусымда клуб Премьер-Лигаға келді. [[2000 жыл|2000]] жылдың жазында клуб қатарына жартылай қорғаушы Альф-Инге Холланд және Джор, қыста қатарға Ричард Данн мен Даррен Хакербиде қосылды. Шотландтық «Рейнджерстен<nowiki/>» Андрей Канчельскис жалға алынды. [[2001 жыл|2001]] жылдың [[21 сәуір]]інде жанкүйерлер көтеріліп Джо Ройлды орнынан босатты<ref>Anger at Royle departure, BBC Sport, 21.05.01 2011-09-11 http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_city/1342563.stm </ref>. Үш күннен кейін Англия ұлттық құрамасының бұрынғы бапкері Кевин Киган «Ситидің» жаңа бапкері болып тағайындалды. === XXI ғасырдың басы === [[File:Thaksin DOD 20050915 (crop).jpg|thumb|278x278px|Таксин Чиннават, «Ситидің» алғашқы азиаттық басшысы]] [[2002 жыл|2002]] жылы «Манчестер Сити» Премьер-Лигаға қайта оралды. Маусым басында клуб көптеген жақсы ойыншыларды алды. «Қалалықтар» қатарын [[Петер Шмейхель]]<ref>Man City snap up Schmeichel, bbc.co.uk, 13.04.02, 2013-11-19 http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/a/aston_villa/1926287.stm </ref> толықтыра бастады, одан соң қорғаушылар [[Сильвен Дистен]] мен [[Давид Соммей]] келді. Марк-Вивьен Фоэмен<ref>Africa: Cameroon's Foe Joins Manchester City, allafrica.com, 2013-11-19 http://allafrica.com/stories/200206200061.html </ref> қоса, Висенте Матиас Вуосода<ref>Man City seal Vuoso deal http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/m/man_city/2027491.stm </ref> клуб қатарын толықтырды. Кейінірек «Пари Сен-Жермен» клубынан £17,5 миллион бағасына Николья Анелькада<ref>Manchester City officialise le transfert d'Anelka http://www.sport.fr/football/manchester-city-officialise-le-transfert-d-anelka-22393.shtm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610193926/http://www.sport.fr/football/manchester-city-officialise-le-transfert-d-anelka-22393.shtm |date=2015-06-10 }}</ref> келді. Қыстық трансферде — шабуылшы [[Робби Фаулер]]де қатарды толықтырды. Маусым нәтижесі бойынша, «Манчестер Сити» Премьер-Лигада тоғызыншы орын алып, 24 жылдан бері алғаш рет [[УЕФА Кубогы (кубок)|УЕФА Кубогының]] квалификациялық жарыс кезеңіне шықты. [[2003 жыл|2003]] жыл «Манчестер Сити» үшін «Мейн Роудтағы» соңғы ойын болды, өйткені олар — «[[Сити оф Манчестер]]<nowiki/>» деп аталатын 48 мың көрермендік жаңа ойын алаңына көшті. [[2007 жыл|2007]] жылы UK Sports Investments арқылы тайландты отбасынан шыққан бизнесмен Таиландтық бұрынгы премьер-министрі [[Таксин Чиннават]] $43 миллионға клубты сатып алды. Және ол клубты көркейтуге уәде берген болатын<ref>Таксин Чинават: «Келесі жылы "Манчестер Сити" ЧЛ-да ойнайтын болады» 21.03.08 http://www.voon.ru/news/75778 </ref>:<blockquote>'''''«Ең бірінші мақсат — ондыққа кіру, екіншісі — алтылыққа, ал үшінші мақсатымыз — [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасы]] үшін таласамыз»'''''</blockquote><blockquote>''© Таксин Чиннават''</blockquote>Жаңа басшылар «клубқа көптеген өзгерістер» енгізуді бастады. Ең алғашқы өзгеріс, [[2007 жыл|2007]] жылдың [[6 шілде]]сінде атақты швед бапкері [[Свен-Ёран Эрикссон]]мен үш жылға келісім-шартқа келді, және де ойыншылар Ведран Чорлукамен, Хавьер Гарридомен және Мартин Петров, Элано, Бенджани Мварувари, Валерия Божиновтармен келісім-шартқа келді. Бұл маусымда манчестерлік дербидің екеуінде де жеңіске жетті, бірақ соңғы турда «[[Мидлсбро]]ға<nowiki/>» 8:1 есебімен ойсырата жеңіліп, тоғызыншы орынға жайғасты. [[2008 жыл|2008]] жылдың [[2 маусым]]ында шведтік бапкерді жұмысынан босатты<ref>Эрикссон жұмысынан босатылды 02.06.08, futbol-1960.ru http://futbol-1960.ru/england/news/36074.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080604110946/http://futbol-1960.ru/england/news/36074.html |date=2008-06-04 }}</ref>. Оның орнына уэльстік бапкер [[Марк Хьюз]]ды<ref>"Манчестер Ситидің" жаңа бапкері Марк Хьюз болды, 05.06.08 http://www.belta.by/ru/all_news/sport/i_231625.html </ref> қойды. [[2008 жыл|2008]] жылы «Манчестер Ситиді» сату жөніндегі, үш апталық Дубайда өткен келісімнен кейін, қаржылай көмек беретін [[Біріккен Араб Әмірліктері|БАӘ-лық]] топ Abu Dhabi United Group (ADUG), және оның басшысы [[Мансур ибн Зайд Аль Нахайян]] Чиннаваттан 90%-дық акциясын сатып алды, бір жылдан кейінде 10%-ын сатып алып, тәуелсіз басшысы атанды. Клубты сатып ала, алға мақсат қойды. Мақсаты — алпауыт клубтардың қатарына кіру болатын. Кейін Шейх Мансур айтуынша<ref>«Шейх Сити», 03.08.2010, chelsearus.com http://chelsearus.com/1820-shejx-siti.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121060349/http://chelsearus.com/1820-shejx-siti.html |date=2010-11-21 }}</ref>:<blockquote>'''''«Челси және Барселона секілді клубтармен бірдей болу үшін, құрамдағы 22 ойыншыны жаңарту керек. Ақша — мәселе емес. Бастысы, менің командамда 22 ойыншының барлығы жұлдызды ойыншы болуы керек, ал клуб онжылдықта алпауыт клубқа айналады»'''''</blockquote><blockquote>''© Шейх Мансур''</blockquote>Жаздық трансферде көптеген жақсы ойыншылар алынды. [[Пабло Сабалета]], [[Венсан Компани]], [[Таль Бен-Хаим]] және Глаубер секілді ойыншылар алынды, кейін «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» [[Шон Райт-Филипс]] қайта оралды. Мәскеулік [[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА-дан]] £18 миллион бағасына бразилиялық шабуылшы Жо<ref>Жо "Манчестер Ситиге" келді, 02.07.2008, rusfootball.info http://www.rusfootball.info/rss/1146040509-zho-pereshel-v-manchester-siti-za-18-mln.-funtov.html </ref> келді. Қыстық трансферде нәтижелі қақпашы Шей Гивен келді және жас қақпашы Гуннар Нильсен, қорғаушы Уэйн Бридж, нәтижелі ойыншы Найджел де Йонг, екі шабуылшы — Крейг Беллами мен [[Робиньо]] қатарды толықтырды. [[Робиньо]] — «[[Реал Мадрид]]тен<nowiki/>» £32, 5 миллион бағасына келіп<ref>Робиньо "Манчестер Ситиге" келді. 02.09.2008 http://news.bigmir.net/sport/46780?bm_lang=ua</ref>, «Манчестер Сити» тарихындағы ең қымбат ойыншы атанды. Бұл маусымда, алдыңғы маусымға қарағанда «Сити» жақсы нәтиже көрсетті — 10-ыншы орын. [[2009 жыл|2009]] жылы Марк Хьюз орнына басқа бапкер келеді деген жалған ақпараттар көп болды. Бірақ 2009/10 жылдардағы маусымды уэльстік бапкермен басталды. «Сити» өзінің трансферлік саясатын жалғастыра кетті. Жазда «[[Астон Вилла]]<nowiki/>» клубынан [[Стюарт Тейлор]] атты қақпашы келді, содан соң жартылай қорғаушы [[Гарет Барри,]] «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>» футбол клубынан [[Силвиньо]], «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналдан]]<nowiki/>» [[Коло Туре]] мен Эммануэль Адебайор, «Эвертоннан» £24 миллион бағасына орталық қорғаушы Джолеон Лескотт, «[[Манчестер Юнайтед]]тен<nowiki/>» [[Карлос Тевес]], «[[Блэкберн Роверс]]<nowiki/>» клубынан Роке Санта Круз келіп, «Манчестер Сити» ойыншылар қатары толықты. [[2009 жыл|2009]] жылдың [[19 желтоқсан]]ында Марк Хьюз сәтсіз нәтижелері үшін бапкерлік қызметті босатты. Кейін Марк Хьюз өзінің бұл шешімге разы<ref>Марк Хьюз "Манчестер Ситидің" өткізіп жүрген саясатына разы емес, 20.12.09 http://www.dynamomania.com/news/98219-mark-hyuz-nedovolen-politikoy-rukovodstva-manchester-siti </ref> емес екенін білдірді:<blockquote>'''''«Сандерлендпен кейінгі ойында, маған келісім-шарт ерте ажырады деп айтты. Маған БАҚ-та бұл туралы ескертпеді, мен бұндай шешімді мүлде күткен жоқпын. Көп ұзамай, жаңа бапкерде табыла қойды, бұл, менің кетуім маусым басында шешілгенін білдіріп отыр. Мен маусым басталмай тұрып, клуб басшысымен кездестім, және біз бірге мақсат қойдық — ел біріншілігінде алтыншы орын алу немесе 70 ұпай жинау. Бұны мақсат тұтуды мен ойыншыларға да айтып қойғанмын. Әрине, Манчестер Сити сабында әркім көбірек жақсы нәтиже көрсетіп, ел біріншілігін менімен бірге алғысы келіп, тура жолға түстік, бірақ күтпеген жерден мені жұмысымнан босатты»'''''</blockquote><blockquote>''© Марк Хьюз''</blockquote>Кейін бұған «Сити» президенті әл-Мүбарәк жауап қайтарды:<blockquote>'''''«Соңғы он бір ойында бар болғаны екі-ақ жеңіс. Бұл «Манчестер Сити» клубы үшін өте жеткіліксіз. Шейх Мансур мен басшылар кеңесі, алға деген ұмтылыс және ынтаны көріп тұрған жоқ.»'''''</blockquote><blockquote>''© Халдун әл-Мүбарәк''</blockquote>[[File:Roberto Mancini RED BULL STADIUM JERSEY NY.jpg |thumb|230x230px|Роберто Манчини мен Брайан Кидд — «Ситидің» қазіргі деңгейіне жол ашқандар|солға]]Марк Хьюз орнына итальяндық маман [[Роберто Манчини]] келді<ref>«Манчестер Сити» Хьюзды жіберіп, Манчиниды бапкер қылды. 19.12.09 http://www.sports.ru/football/56836797.html </ref>.Және оның ассистенті болып [[Брайан Кидд]] тағайындалды. Қыста «Сити» ойыншылар қатарына [[Патрик Вьейра|Патрик Виейра]] мен жас ойыншы [[Адам Джонсон]] қосылды. [[Роберто Манчини|Манчинидың]] арқасында «Манчестер Сити» бесінші орын алып, [[УЕФА Еуропа Лигасы|Еуропа Лигасына]] жолдама алды. [[2010 жыл|2010]] жылы жазда «Манчестер Сити» трансфер прессасының бас жұлдызы болды.«Сити» қатарын Александр Коларов(£20 миллион бағасына), Жером Боатенг(£11 миллион бағасына), Яя Туре(£26,4 миллион бағасына), Джеймс Милнер(£19,3 миллион бағасына), Давид Сильва(£25,3 миллион бағасына) және сол кездердің нәтижелі шабуылшыларының бірі болған Марио Балотелли(£26 миллион бағасына) келіп қатар толықты. «Сити» осы жылы өзінің қорғаушысы Силвиньомен қоштасты, өйткені ол өзінің ойыншы мансабын аяқтады. Және Хавьером Гарридо, жартылай қорғаушылар Мартин Петров және де [[Стивен Айрленд]], шабуылшылар Бенджани Мварувари, «[[Милан (футбол клубы)|Миланға]]<nowiki/>» кеткен Робиньо атты ойыншыларымен қош айтысты. «Манчестер Сити» қыстық трансферлік терезеде көптеген футболшыны жалға жіберуі керек болды. Бұлардың қатарынад: Роке Санта Крус, Давид Гонсалес, Уэйн Бридж және Эммануэль Адебайор, «[[Реал Мадрид]]<nowiki/>» клубына кетті. «Манчестер Сити» жағдайы күрт күшейе түсті. Қыста «қалалықтар» [[Босния және Герцеговина|Босния және Герецеговинаның]] нәтижелі шабуылшысы [[Эдин Джеко]]мен келісім-шартқа келді(£27 миллион бағасына). Жаңағы трансферлердің барлық бағасын қоса түскенде, шейх Мансур £1 миллиард көлемінде қаржы жіберген(бапкер мен ойыншылардың жалақысын қосқанда).<ref>Ман. Сити: миллиард үшін, 09.01.11 http://football.ua/england/news/117983.html </ref> [[2011 жыл|2011]] жылдың [[17 наурыз]]ында «Манчестер Сити» [[УЕФА Еуропа Лигасы|Еуропа Лигасының]] 1/8 финалында [[Динамо (футбол клубы, Киев)|киевтік Динамоға]] жол берді (қонақта 0:2 ұтылып, өз алаңында 0:1 ұтылып). [[11 мамыр]]да «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэм]]<nowiki/>» клубын минималды есеппен жеңіп 1968/99 жылдардан бері алғаш рет УЕФА Чемпиондар Лигасына жолдама алды. «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэммен]]<nowiki/>» өткен ойыннан кейін [[Манчини]]:<blockquote>'''''«Бүкіл команданы жеңіспен құттықтаймын. Осы маусымда жақсы өнер көрсеттік деп ойлаймын. Алдымызда әлі екі ойын бар, және бұл Ситиді үшінші орынға апарады деп үміттенемін. Бұл мен үшін ең маңызды да әсерлі сәттердің бірі. Біз бұл маусымда көп еңбек еттік және мен Манчестер Сити жанкүйерлерін құттықтаймын. Мүмкін емес ешнәрсе жоқ, және біз Арсенал клубын артта қалдырамыз деп үміттенемін»'''''</blockquote><blockquote>''© Роберто Манчини''</blockquote>Сонан соң, Манчинидің арманы орындалған болатын. «Сити» екі ойында алты ұпай алып, 22 мамыр күні «Манчестер Сити» Англия Премьер-Лигасында күміс жүлдегер атанған, лондондық «[[Челси (футбол клубы)|Челсимен»]] бірдей ұпай жинады, бірақта голдар айырмашылығымен «Манчестер Сити» үшінші орынға жайғасты. Және бұл нәтиже квалификациялық жарыссыз, тікелей УЕФА Чемпиондар Лигасының топтық кезеңіне жолдама алды. Бұл жүлдемен қоса, ең үздік бомбардир атанған «Сити» ойыншысы [[Карлос Тевес]] «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» шабуылшысы [[Димитр Бербатов]]пен бірдей атанды. «Манчестер Сити» қақпашысы — [[Джо Харт]], «[[Алтын қолғап]]<nowiki/>» атағын жеңіп алды. Англия қақпашысы 17 ойын өз қақпасына гол жібермеген. «Манчестер Сити» үшін сол кезде Англия Кубогын «[[Сток Сити]]ден<nowiki/>» жеңіп алу үлкен нәтиже болды. Бұл жүлдені 1976 жылдан бері алғаш рет жеңіп отыр. [[Роберто Манчини]] ойыннан кейін:<blockquote>'''''«Тек бірнәрсе айта аламын, мен өз жанкүйерлерім үшін ризамын. Көп жылдар бері, бұл кубокты жеңе алмай келдік. Біз бүгін жақсы қорғандық деп айта алмаймын. Бізге әлі де күшею қажет, бірақ бұған қарамастан, біз өте бақыттымыз. Біз Манчестер Ситидың жаңа тарихын бастадық. Бұл әлі басы ғана»'''''</blockquote><blockquote>''© Роберто Манчини''</blockquote>2010/11 маусымы аяқталғаннан кейін [[Роберто Манчини]] [[Біріккен Араб Әмірліктері|БАӘ-де]] клуб басшысы Халдун әл-Мүбәрәкпен кездесті. Кездесуде итальяндық маман мен араб бизнесмені арасында, бюджетке көп қаржы бөлінетіні шешілді. [[2011 жыл|2011]] жылы жазда екі атақты ойыншы «Сити» қатарына қосылды. Бұлар — [[Самир Насри]] және [[Серхио Агуэро]]. [[Серхио Агуэро]] — «Манчестер Ситиге» £38 миллион бағасына келіп, «Сити» тарихындағы ең қымбат ойыншы атанды. Бұлармен қоса «Сити» сабына, [[Гаэль Клиши]] мен [[Стефан Савич|Стеван Савич]] және [[Оуэн Харгривз]]те қосылды, румындық қақпашы Костел Пантилимион «[[Тимишоара]]<nowiki/>» клубына жалға алынды, бірақ кейіннен толықтай сатып алынды. Сол жылы командадан, Патрик Виейра ойыншы мансабын аяқтап, кейін клуб штабына кірді. [[2013 жыл|2013]] жылдың [[мамыр]]ында «Манчестер Сити» жас ойыншыларының командасын басқара бастады. Эммануэль Адебайор қайта басқа клубқа жалға кетті. Және де Шей Гивен, Жо, Крейг Беллами, Шон Райт-Филипс, [[Жером Боатенг]], [[Фелипе Кайседо]] және тағы да басқа жас футболшылар клубтан кетті. [[2011 жыл|2011]] жылдың [[шілде]]сінде, клубтың ресми демеушісі [[Etihad Airways]] шешімімен «Сити оф Манчестер» атауы «[[Этихад Стэдиум]]<nowiki/>» деп өзгертілді. Etihad Airways пен «Манчестер Сити» он жылға серіктестік келісім-шартқа қол қойылды. Бұдан басқа Etihad Airways таңбасы, «Сити» жарнамаларында, ойын алаңының сыртында, шығыс Манчестерге Etihad Campus дүкенін салуға, және клуб жейдесінде белгіленетін болады. Кейбір мағлұматтарға сүйенсек, ойын алаңының атауын өзгерту £120 миллион бағасына шаққан. «[[Этихад Стэдиум]]<nowiki/>дегі» алғашқы матчта «Сити» өзінің көршілесі «Манчестер Юнайтедпен» кездесіп, бірінші таймда 2:0 есебімен жеңіп келіп, кейін 2:3 есебімен жеңіліп қалды. Бірақ «Сити» Премьер-Лигада сәтті бастады. 14 ойында 12 рет жеңіске жетіп, қалған екі «[[Фулхэм (футбол клубы)|Фулхэм]]<nowiki/>» мен «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]<nowiki/>» клубтарымен тең ойнады. 9 турда «Манчестер Сити» өзінің көршілестері «Манчестер Юнайтедті 6:1<ref>"МЮ" өзінің көршілесінен алты гол өткізіп алды. 23.10.11 http://www.lenta.ru/news/2011/10/23/mucity/ </ref> есебімен ойсырата жеңіп, «Сити» үшін «Олд Траффордтағы» 56 жылдан бергі алғашқы ірі есепті тіркеді.<ref>"Манчестер Сити" "Олд Траффордта" соңғы 56 жылда алғаш рет ірі есеппен жеңді. 23.10.11 http://news.sport-express.ru/2011-10-23/470932/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111025202348/http://news.sport-express.ru/2011-10-23/470932/ |date=2011-10-25 }}</ref> Ойсырата жеңген ойыннан кейін [[Роберто Манчини]]:<blockquote>'''''«Маусым өте ұзақ, және біз әрбір үш күн сайын ойын көрсетеміз, сондықтан әрбір ойын бара-бара қиындай бастайды. Біз Тоттенхэм және Болтон клубтарына қарсы жақсы нәтиже көрсеттік, бірақ мен бұл ойынды аса ерекше деп белгілеймін — біз Манчестер Юнайтед атты алпауыт клубты жеңдік. Бірақ біз бұл ойында тек үш ұпай алдық қой — ал алты голға келсек, бізге сол алты гол үшін ешкім алты ұпай бермейді. Бұл жәй ғана ойын, және мен, Манчестер Юнайтед әлі де бізден мықтырақ деп ойлаймын. Біз олардан мықты болуымыз үшін, Премьер-Лиганы жеңіп алуымыз керек. Сонда ғана барлығы өзгере бастайды деп сенемін, бірақ әзірше Манчестер Юнайтед бізден әлдеқайда мықтырақ. Әрине, мен Манчестер Юнайтед клубын ойсырата жеңгенімізге қуаныштымын. Барлық команда Олд Траффордта жеңе бермейді, сондықтан бұл ойын біз үшін маңызды да есте қалатын ойын — бастысы ірі нәтиже емес, бастысы біз олардың алаңында жеңіс таптық. Бұл матч жанкүйерлеріміз үшін тарихи матч. Голдар тек біздің алға шығуымызға және лигада көмек көрсете алады. Мен үш ұпайды алғанымызға қуаныштымын, бірақ, бізге әлдеқайда мықтырақ болуымыз үшін, және кестенің алғашқы орындарында қалуымыз үшін, бізге тынбай еңбек етуіміз керек, сонда ғана біз күшейе түсеміз»'''''</blockquote><blockquote>''© Роберто Манчини''</blockquote> [[Сурет:ManchesterCityFC League Performance.svg|нобай|409x409 нүкте|Футбол лигасындағы «'''Ситидің'''» жыл сайынғы орындарының кестесі]] «Сити» үшін алғашқы жеңіліс он бесінші турда тіркелді. [[2011 жыл|2011]] жылдың [[12 желтоқсан]]ында [[Андре Виллаш-Боаш]]тың командасы «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» 1:2 есебімен жеңіліп қалды. Бірінші голды екінші минутта Марио Балотелли салғанымен, кейін «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» екі голмен жауап қайтарып «Ситиден» басым түсті.<ref>"Челси" чемпиондық таласта. 13.12.11 http://football.sport-express.ru/reviews/18460/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120107222207/http://football.sport-express.ru/reviews/18460 |date=2012-01-07 }}</ref> «[[Челси (футбол клубы)|Челсиден]]<nowiki/>» жеңілгеннен кейін, «Сити» УЕФА Чемпиондар Лигасында сәтсіздікке ұшырады. Топтық кезеңінде «[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]<nowiki/>» клубын 2:0 есебімен жеңгенімен<ref>"Сити" плей-офф құлттанған есігінің қасында. 07.12.11 http://ru.uefa.com/uefachampionsleague/season=2012/matches/round=2000263/match=2007657/postmatch/report/index.html </ref>, «Сити» «Бавария» мен «[[Наполи]]ден<nowiki/>» кейін үшінші орынға ие болып, регламент бойынша, [[УЕФА Еуропа Лигасы|Еуропа Лигасына]] кетіп қалды. Еуропа Лигасының 1/16 финалында, португалиялық «[[Порту (футбол клубы)|Портумен]]<nowiki/>» кездесіп, қонақта 2:1 есебімен жеңіп, ал өз алаңында 4:0 есебімен артта қалдырды. Кейін, 1/8 финалда басқа португалиялық клуб «[[Спортинг Лиссабон|Спортингпен]]<nowiki/>» кездесіп, қонақта 0:1<ref>"Сити" үшін жаман хабар. 08.03.12 http://ru.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2012/matches/round=2000274/match=2007453/postmatch/report/index.html </ref> есебімен жеңілді. Ал, өз алаңында 3:2 есебімен жеңгенімен келесі кезеңге өте алмады. Өйткені, ереже бойынша, өз алаңында гол өткізбеген клуб қана келесі кезеңге жолдама ала алады. Ойыннан кейін «[[Спортинг Лиссабон|Спортинг]]<nowiki/>» бас бапкері [[Са Пинту]] айтуынан<ref>Са Пинту: "Спортинг" жақсы үмітпен жеңді. 16.03.12 http://www.championat.com/football/news-1117932-sa-pintu-sporting-pobedil-blagodarja-igrovoj-discipline-i-vere-v-uspekh.html </ref>:<blockquote>'''''«Манчестер Сити құрамы өте мықты, бұл клубтың әрбір ойыншысы нәтижелі болып келеді. Бірақ Спортинг үлкен сенім мен және тынбай еңбек еткеніне орай жеңіске жетіп, келесі кезеңге өтті.»'''''</blockquote><blockquote>''© Са Пинту''</blockquote>[[File:Aguero sending photos - Premier League parade 2011-12.jpg|thumb|314x314px|Серхио Агуэро, 2011/12-дегі чемпиондығында]] Ел кубоктарында, «Сити» жақсы нәтиже көрсете алмады. Бірінші кубокта, 1/32 финалында өзінің көршілестері «[[Манчестер Юнайтед]]тен<nowiki/>» 3:2 есебімен жеңіліп, ары қарай жалғастыра алмады<ref>"Манчестер Юнайтед" "Манчестер Ситиді" Англия Кубогынан теуіп шығарды. 09.01.12 http://www.topnews.ru/news_id_47499.html </ref>. Ал екінші кубокта, әрине, Лига Кубогында, жартылай финалға дейін барып, «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]]<nowiki/>» футбол клубынан өте алмады(қонақта 0:1 есебімен жеңілсе, өз алаңында 2:2 есебімен тең нәтиже көрсетті). Ал Премьер-Лигада ұзақ уақыт бойы алғашқы орынды бермей келе жатты, бірақ кейін «[[Суонси Сити]]ден<nowiki/>» минималды есеппен жеңіліп, «[[Манчестер Юнайтед]]ті<nowiki/>» алдына жіберіп алды. Келесі турда «[[Челси (футбол клубы)|Челсиге]]<nowiki/>» қарсы ойында 2:1 есебімен жеңді. Кейін «Сити», «Сток Сити» және «Сандерленд» клубтарымен тең ойын көрсетті, ал 8 сәуірде лондондық «Арсеналға» 0:1 есебімен есе жіберіп алды. Бұл сәтсіздіктерден кейін «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» 8 ұпаймен алға ұзап кеткен болатын. Бірақ «Сити», қуанышқа орай, алты ойын қатарынан жеңіске жетті, ішінде алғашқы орында тұрған «[[Манчестер Юнайтед]]те<nowiki/>» болды. Соңғы турға келгенде «Манчестер Сити», өзінің көршілес клубынан екі ұпай алға ұзады.Соңғы ойын «Куинз Парк Рейнджерске» қарсы ойын болатын. Бұл ойынның бірінші таймында «Сити» 1:2 есебімен жеңіліп жатты. Бірақ соңғы минуттардағы, [[Эдин Джеко]] мен [[Серхио Агуэро]] салған голдар, тарихты шыр айналдырды. Бұл голдардан кейн «Сити» «Куинз Парк Рейнджерстен» 1:2 жеңіліп жатып, 3:2 есебімен алға шығып кетіп, бұны қоя тұрғанда кесте «Манчестер Юнайтедті» артта қалдырып 89 ұпаймен, 44 жылдан бергі алғашқы Англия біріншілігін жеңіп алды. Үздік ойыншы болып — [[Венсан Компани]] атанды. Клуб басшысы Халдун әл-Мүбәрәк кейіннен, өз пікірін білдірді<ref>Халдун әл-Мубарак: Ескі "Манчестер Сити" ежелде қалды. 15.05.12 http://terrikon.com/posts/119489 </ref>:[[File:Vincent Kompany holds up the Premier League trophy 2012.jpg|thumb|315x315px|Команда капитаны Венсан Компани АПЛ кубогымен]]<blockquote>'''''«Жанкүйерлер бұл сәтті 44 жыл күтті, міне, 44 жылдан кейін алғашқы ел біріншілігінің чемпионы болдық, клуб кезінде жүлдесіз болды, жүлдеге қол жеткізе алмай жүрді. Кезіндегі «Сити» дымға қауқарсыз болған болатын. Енді бұл қауқарсыз «Ситиді» ұмытайық, бұрынғы нәрсе өтті де кетті. Енді көзімізді ашып, жаңа тарихтың бетін жазып бастайық. Бұл жүлде соңғы емес, әлі біз көптеген шыңдарды, бірге бағындыратын боламыз'''''</blockquote><blockquote>''© Халдун әл-Мүбәрәк''</blockquote>[[2012 жыл|2012]] жылдың басында [[Роберто Манчини]] «Манчестер Сити» клубымен, бес жылға келісім-шартқа отырғаны белгілі болды. Кейіннен, бұл итальяндық маманның жалақысы да белгілі. Жылдық жалақысы £7 миллионды құрады. Бұның алдында, [[Роберто Манчини]] Ресей футбол құрамасының бапкері болуы мүмкін деген ақпараттар да шықты. [[2012 жыл|2012]] жылдың [[мамыр]] айында, уэльстік [[Гарет Бейл]]ді және белгиялық футболды [[Эден Азар]]ды, сонымен қатар Премьер-Лиганың [[Футболдан Англия чемпионаты 2011/2012|2011/12 маусымында]], лондондық «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]<nowiki/>» сабында үздік бомбардир атанған [[Робин ван Перси]]ді өз қатарларына қосу мүмкін болған. Бірақ, [[Гарет Бейл]] «[[Тоттенхэм Хотспур|Тоттенхэм]]<nowiki/>» клубымен келісім-шартын ұзартса, [[Эден Азар]] «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» сабына қосылды, ал [[Робин ван Перси]], өзінің көршілестері «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» клубына қосылған болатын. «Манчестер Сити» бұлардың орнына, қақпашы [[Ричард Райт]]ты өз қатарларына қосты. Және де бұнымес қоса, қорғаушы Матия Настасич пен Майконды, «[[Бенфика]]<nowiki/>» клубының қорғаушысы [[Хави Гарсия]]ны, «[[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]]<nowiki/>» клубынан Джек Родуэллді, «Суонсидің» шабуылшысы Скотт Синклерді өз саптарына қоса алды. «Барселона» футбол клубының бұрынғы топ-менеджері Феррано Сориано, «Ситидің» директоры болды. Клуб қатарынан, Грег Каннингем, Стефан Савич, Ахмед Бенали, Гай Ассулин, Владимир Вайсс, Адам Джонсон, Найджел де Йонг және де Эммануэль Адебайор басқа клубқа кетті, ал Уэйн Бридж, Дедрик Боята, Мұхаммед Әбу, Омар Элабделлауи, Гарри Банн және Роке Санта Круз жалға кетті. Стюарт Тейлор мен Оуэн Харгривз тегін агент атанды. [[2012 жыл|2012]] жылдың [[12 тамыз]]ында, «Манчестер Сити» «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» клубын 3:2 есебімен ұтып, Англия Суперкубогын жеңіп алды. Бірінші болып, голды «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» қатарынан [[Фернандо Торрес]] салып, командасын алға шығарса, екінші таймда «Сити» қатарынан [[Яя Туре]], [[Карлос Тевес]] және [[Самир Насри]] көзге көрініп команданы 3:1 есебімен алға шығара алды, ойын соңына қарай «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» есепті қысқарта алды, бірақ соңы жеңіс «Сити» қарамағында қалып, «Қалалықтар» кубок иегері атанды. [[Футболдан Англия чемпионаты 2012/2013|2012/13 маусымының]] басында, букмекерлік конторлар «Манчестер Ситиді» Премьер-Лига чемпионы болуға басты үміткер атады<ref>Букмекерлер «Манчестер Ситиді» АПЛ-дың 2012/13 маусымында чемпиондыққа басты үміткер атады. 18.08.12 http://www.sports.ru/football/142775111.html </ref>, бірақ «Манчестер Сити» бас бапкері Роберто Манчини, өзінің көршілестері «Манчестер Юнайтедті» басты үміткер атады.<ref>Роберто Манчини: "МЮ" - чемпион болуға басты үміткер". 18.08.12 http://news.sport-express.ru/2012-08-18/529295/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140821033143/http://news.sport-express.ru/2012-08-18/529295/ |date=2014-08-21 }}</ref> 2012/13 маусымының күзінде «Манчестер Сити» сәтсіздіктерге жолықты. [[2012 жыл|2012]] жылдың [[25 қыркүйек|25 қырқүйегінде]] Лига Кубогының 1/16 финалында «Манчестер Сити» «Астон Вилла» клубынан 2:4 есебімен жеңіліп қалды<ref>«Қасқырлар» жемтіксіз қалды. 26.09.12 http://www.gazeta.ru/sport/2012/09/26/a_4788253.shtml </ref>. УЕФА Чемпиондар Лигасының топтық кезеңінде 3 рет жеңіліс тауып және 3 рет тең нәтиже көрсетіп, жақсырақ нәтиже көрсете алмай, «[[Боруссия Дортмунд]]<nowiki/>», «[[Реал Мадрид]]<nowiki/>» және амстердамдық «[[Аякс (футбол клубы, Амстердам)|Аякс]]<nowiki/>» клубтарынан кейін, 3 ұпаймен, соңғы орын алып, жарыспен қоштасты<ref>"Манчестер Сити" Чемпиондар Лигасымен қоштасты. 05.12.12 http://www.dni.ru/sport/2012/12/5/244696.html </ref>. Премьер-Лигадағы алғашқы жеңілісін, [[2012 жыл|2012]] жылдың [[9 желтоқсан]]ында өзінің көршілестері «[[Манчестер Юнайтед]]пен<nowiki/>» кездескенде 2:3 есебімен жеңіліп, сол кезде тапты. Сол кезден кейін, «Манчестер Сити» 9 жеңіс, 6 тең ойын және 1 жеңіліспен екінші орынға тұрақтады. Сол жеңілістен кейін, [[26 желтоқсан]]да, «Сандерлендтен» 0:1 есебімен жеңіліп, екінші жеңілісін алды. Осыдан кейін «Сити» жеңілмей, [[2013 жыл|2013]] жылдың 1[[3 қаңтар]]ында, лондондық «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналды]]<nowiki/>» 2:0 есебімен жеңіп, жеңіс сериясын бастады. Қыстық трансферде, Гуннар Нильсен<ref>Гуннар Нильсен "Манчестер Ситиден кетті". 22.12.12 http://faroesoccer.3dn.ru/publ/ostalnoe/transfery/gunnar_nilsen_pokidaet_quot_manchester_siti_quot/33-1-0-262 </ref>, Майкл Джонсон, және «[[Милан (футбол клубы)|Милан]]<nowiki/>» клубына €20 миллион бағасына [[Марио Балотелли]] атты үш ойыншы команда қатарынан кетті.[[File:Song Balotelli.jpg|thumb|Марио Балотелли, «Сити» сабында|304x304 нүкте|солға]]2012/13 маусымның екінші бөлігінде «Сити» 4-ақ жеңіліс алып, өзінің көршілестері «Манчестер Юнайтедті» 2:1 есебімен жеңіп, өш бере алса да, «Сити» «Манчестер Юнайтедтен» 11 ұпайға қалып қойып, Англия Премьер-Лигасының екінші орынында аяқтады. Бұдан басқа, «Сити» Лига Кубогында «Челсиді» жартылай финалда артта қалдыра алса да, шешуші кезеңде «[[Уиган Атлетик]]<nowiki/>» клубынан 1:0 есебімен жеңіліп, кубок иегері атана алмады. Соңында, «Сити» 2012/13 маусымында бірде-бір жүлде ала алмай, дымсыз қалды. Бұдан кейін, Роберто Манчиниді бапкерлік орнынан босатуға тура келді. Итальяндық маман орнына өзінің ассистенті Брайан Киддті уақытша қоя тұрды. Роберто Манчини кеткеннен кейін, жолақ алып, ол жолаққа «Манчестер Сити» жанкүйерлерімен қоштасу үшін: «Үш ұмытылмас жыл..Сау бол!» деп жазып, қоштасуын білдіріп кетті. Кейін «Манчестер Юнайтедтің» бас бапкері [[Алекс Фергюсон|сэр Алекс Фергюсон]], итальяндық маманның жұмысынан босатқанына қарсылығын, мынадай пікірмен білдірді:<blockquote>'''''«Манчиниді жұмысынан босатпауға да болар еді.Өйткені, команданы УЕФА Чемпиондар Лигасына шығарды, ел біріншілігінде екінші орынды алып берді, ал алдыңғы жылы Ситиді ел біріншілігінде чемпион қылып және Англия Кубогын алып, бір емес, екі жүлде алып берді. Мен бұл итальяндық маманды жұмысынан кеткеніне басында таңғалдым, бірақ кейбір басшыларының сөзіне сүйенсек, барлығы дұрыс деп ойлаймын. Ал былай, Манчини бұндай түрмен клубтан кеткені дұрыс емес деп ойлаймын»'''''</blockquote><blockquote>''© сэр Алекс Фергюсон''</blockquote>Кейіннен, клуб директор Феррано Сориано да пікірін білдірді:<blockquote>'''''«Келесі маусым осы маусымнан да сәттірек болады деп ойлаймын. Қазір жоспарласақ, біз осы алдыңғы бес жылда бес трофей ұтуымыз да мүмкін. Келесі маусымда, біз ешқандай жүлде ала алмай, кейін, лезде екі жүлде алуымыз да әбден мүмкін»'''''</blockquote><blockquote>''© Феррано Сориано''</blockquote>[[File:Manuel Pellegrini 2013.jpg|thumb|236x236px|Мануэль Пеллегрини|солға]][[2013 жыл|2013]] жылдың [[14 маусым]]ында, «Сити» «[[Малага]]ның<nowiki/>» тренері, чилилік маман [[Мануэль Пеллегрини]]ді өздерінің бас бапкері қылды<ref>РЕСМИ: Пеллегрини "Манчестер Ситидің" жаңа бапкері. 14.06.13 http://www.soccer.ru/news/346613.shtml </ref>. Ағылшындық БАҚ-тарға сенсек, «Сити» чилилік маманмен үш жылға келісім-шартқа отырып, жалақысы жылына £3,4 миллион бағасында болды. Жаңа бапкер келісімен, «Сити» жаздық трансферде жақсы ойыншылар ала білді, және команда қатарынан Райан Макгиверн, Жереми Элан, Майкон, [[Коло Туре]] және Уэйн Бридж атты ойыншылар кетті. Карим Рекик, [[Гарет Барри]], Абдул Разак басқа клубқа жалға кетті. Бұлармен қоса, командадан, Мұхаммед Әбу мен Скотт Синклерде кетіп қалды. Ал [[Карлос Тевес|Тевес]] «[[Ювентус]]<nowiki/>» клубына €9 миллион бағасына кетсе, Роке Санта Круз бен [[Роберто Манчини]]дің ұлы Филиппо тегін агент атанды. Сол жаздық трансферде, «Сити» қатарына 32-жастағы «[[Атлетико Мадрид|Атлетико]]<nowiki/>» клубының орталық қорғаушысы [[Мартин Демичелис|Мартин Демикелис]] және украиндық клуб «[[Шахтер (футбол клубы, Донецк)|Шахтер]]<nowiki/>» қатарынан Фернандиньо және де €25 миллион бағасына [[Стеван Йоветич]], испандықтар [[Хесус Навас]] пен [[Альваро Негредо]] толықты. Мануэль Пеллегрини өз маусымын, орталықафрикадағы жарыстағы екі жеңіліспен бастады. ([[2013 жыл|2013]] жылдың [[14 шілде]] күні «[[Суперспорт Юнайтед]]<nowiki/>» клубынан 2:0 есебімен жеңілсе, кейін [[18 шілде]] күні «[[АмаЗулу]]<nowiki/>» клубынан 2:1 есебімен жеңілді). Бірақ бұл жарыста, «Ситиге» Пеллегрини бапкер болған жоқ, ол белгісіз жұмыстарымымен [[Чили]]ге кеткен болатын. Бапкерлік орнын өзінің көмекшілері ала тұрды<ref>Пеллегрини бір себептермен "Манчестер Ситиден" уақытша кете тұрды. 18.07.13 http://www.euro-football.ru/article/31/1002987138_pellegrini_pokinul_sbor_manchester_siti_po_semeynyim_prichinam </ref>. Чилилік маман «Ситиде» жүлделік жолын — [[Barclays Asia Trophy]] атты бейресми жүлдесін [[27 шілде]] күні [[Гонконг]]те жеңіп алды. Полуфиналда «[[Саут Чайн]]<nowiki/>» клубына қарсы ойнап, артта қалдырса, финалда «[[Сандерленд (футбол клубы)|Сандерленд]]<nowiki/>» клубын минималды есеппен жеңіп, өзінің алғашқы жүлдесін қолына алды. Екі ойында да [[Эдин Джеко]] көзге түсе алды<ref>«Сити» төменнен жоғарыға. 27.07.13 http://www.gazeta.ru/sport/2013/07/27/a_5512797.shtml </ref>. Жаздың соңына қарай, «Сити», [[Мюнхен]] қаласында өткен, Audi Cup атты жарысқа қатысты. Ол жарыста, «Манчестер Сити» «Милан» командасына бірінші таймның өзінде, 5:0 есебімен ойсырата ұтып жатты, бірақ итальяндық клубта, қарап қалмай, бірінші таймның соңына дейін үш гол салып, ойынның тағдырын бірінші таймда шешіп тастады. Бұл ойында, «Сити» сабынан, [[Давид Сильва]], Майка Ричардс, Александар Коларов және [[Эдин Джеко]] екі гол салып, ірі есеппен жеңуге ат салысты. 5:3 есебімен, «Миланды» артта қалдырып, Audi Cup жарысының финалына шықты. Бірақ финалдық ойында, жарыс мекенінің иесі, мюнхендік «Бавариядан» 1:2 есебімен жеңіліп қалған болатын. «Сити» сабынан жалғыз голды, 61-інші минутта испандық Альваро Негредо салды. Чилилік бапкер Пеллегрини 19 тамыз күні «Ньюкасл» клубына қарсы, Англия Премьер-Лигасының бірінші турында өзінің ресми ойынын өткізді. Ол ойында, [[Давид Сильва]] ойынның басында(6-ыншы минутта) лезде гол сала білді. Кейін 20-сыншы минуттарда [[Серхио Агуэро]] есеп айырмасын ұзарта алды. Кейінірек, екінші таймда, [[Яя Туре]] мен [[Самир Насри]] бір-бір голдан салып, 4:0 есебімен доп айырмасын күшейтті. Ірі есептен кейін, Пеллегрини:<blockquote>'''''«Мен, бұл ойында жеңгенімізге өте қуаныштымын. Қуаныш, тек жеңістерді емес, команданы күшейтуді де шақыртады. Біз үшін, бұл екі жағдайда маңыздырақ. Ойыншылар бұл ойында, қалағанынша гол салды. Біз гол сала қоймай, қорғаныс жағынан да жақсы болдық, ал бұл біз үшін өте жақсы нәтиже»'''''</blockquote><blockquote>''© Мануэль Пеллегрини''</blockquote>Бұл жеңістен кейінгі ойында, «Сити» жақсы нәтиже көрсете алмады. [[25 тамыз]]да Англия Премьер-Лигасының екінші турында, жоғарғы лигаға жаңадан келген, «[[Кардифф Сити]]<nowiki/>» клубына 2:3 есебімен есе жіберіп алды. Бұл ойында, «Сити» жеңіс үшін таласпағандай болды. Өйткені, ойын соңына дейін 3:1 есебімен жеңіліп жатты. Кейін, ойын соңына қарай, Альваро Негредо доп айырмасын қысқарта алғанымен, есеп жағынан алға шығара алмады.<ref>Эдин мүлде көзге түспеді. 25.08.13 http://www.gazeta.ru/sport/2013/08/25/a_5605645.shtml </ref> Англия Премьер-Лигасының бесінші турында, «Сити», «манчестерлік дербиде», алдыңғы ойындағы тең нәтижеге қарамастан, өзінің көршілесін 4:1 есебімен жеңіп, кестеде төртінші орынға тұрақтады. [[Серхио Агуэро]] екі гол алып, [[Яя Туре]] мен [[Самир Насри]] бір-бір голдан салды, және 87-інші минутқа қарай, [[Уэйн Руни]] есепті үш доп айырмасына қысқарта алды.<ref>"Манчестер Сити" - "Манчестер Юнайтед" - 4:1: Мойес САФ-тың шаңында. 23.09.13 http://www.sport-express.ua/football/england/news/229687-manchester-siti-manchester-junajted-4-1-mojes-idet-po-stopam-fergjusona-premer-liga-5-tur.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131214031842/http://www.sport-express.ua/football/england/news/229687-manchester-siti-manchester-junajted-4-1-mojes-idet-po-stopam-fergjusona-premer-liga-5-tur.html |date=2013-12-14 }}</ref> Мануэль Пеллегрини, [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]нда, «[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]]<nowiki/>», «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>», «[[Виктория (футбол клубы, Пльзень)|Виктория Пльзень]]<nowiki/>» клубтарымен бір топқа түсті. Бұл топта, «Сити», өзінің алғашқы ойынын чехиялық клубты 3:0 есебімен жеңіп, жақсы нәтижемен аяқтады. Бірақ, келесі ойында мюнхендік клуб «[[Бавария (футбол клубы)|Баварияға]]<nowiki/>» 3:1 есебімен есе жіберіп алды. «Сити» сабынан жалғыз голды, 79-ыншы минутта [[Серхио Агуэро]] салып екі доп айырмасына қысқартқан болатын. Үшінші команда, «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>» клубымен ойындары, екі ойында да «Сити» мәскеулік клубты жеңе алды. Бірінші ойында, мәскеулік клуб сабынан Зоран Тошич ойын басында «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>» клубын алға шығарған болатын, бірақ кейінірек, [[Серхио Агуэро]] есепті теңестіре алды. 42-інші минутқа қарай, тағы да [[Серхио Агуэро]], ағылшындық клубты алға шығарып, ойын тағдырын бірінші таймда шешіп тастады. Кейін, «Сити» өз алаңында, «[[ЦСКА (футбол клубы, Мәскеу)|ЦСКА]]<nowiki/>» клубын 5:2 есебімен жеңіп алды. Ойында, Альваро Негредо үш гол салып, [[Серхио Агуэро]] екі гол салды. Мәскеулік клубтан, [[Сейду Думбья|Сейду Думбия]] екі гол салды. Осы ойындардан 2 жылдан кейін, [[2016 жыл|2016]] жылдың [[15 наурыз]]ында, Мануэль Пеллегрини, 1/8 финалда киевтік клуб «[[Динамо (футбол клубы, Киев)|Динамомен]]<nowiki/>» арпалыса алып, манчестерлік клубты, тарихында алғашқы рет ширек-финалға шығарған болатын. Кейін, ширек-финалда париждік «[[Пари Сен-Жермен]]<nowiki/>» клубымен қонақта 0:0 есебімен нәтижені тең ұстап, өз алаңында 1:0 есебімен [[Кевин Де Брёйне|Кевин Де Брюйне]] алға шығарып, сенсациялық оқиғаларды көбейтіп, өз тарихында бірінші рет [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]ның жартылай финалына шықты. Бірақ жартылай финалда, «[[Реал Мадрид]]<nowiki/>» клубынан, қонақта 1:0 есебімен жеңіліп, өз алаңында 0:0 есебімен тең ойнап, финалдық ойынға шыға алмаған болатын. [[2016 жыл|2016]] жылдың [[1 ақпан]]ында «Манчестер Сити» өзінің болашақ бапкерін, уақытынан ерте таныстырды.<ref>Жаңа бапкер — Гвардиола. 1.02.16 <nowiki>http://alaman.kz</nowiki> </ref> Манчестерлік клубтың жаңа бапкері болып — [[Хосеп Гвардиола]] атанды. [[Хосеп Гвардиола]] «Манчестер Сити» клубымен, жылына €20 миллион жалақысымен, үш жылға келісім-шартқа отырды. Және бұл бапкер, «Манчестер Ситиге» келіп, әлемдегі ең көп жалақы алатын бапкерлердің көшін бастады.Ол өзінің бейресми және алғашқы ойынын, 20 шілде күні өзінің, бұның алдында жаттықтырған клубы «[[Бавария (футбол клубы)|Баварияға]]<nowiki/>» бастады. Бұл ойында «Сити» мюнхендік клубтан 1:0 есебімен жеңілген болатын. [[Сурет:Centre d'entraînement Manchester City 20-02-15.jpg|нобай|521x521 нүкте|Манчестер Сити 2014 жылы «Манчестер Сити» стадионына іргелес орналасқан Etihad кампусындағы жаңа кешеніне көшті]] Ең алғашқы ресми ойынын, [[2016 жыл|2016]] жылдың [[13 тамыз]]ында Англия Премьер-Лигасының бірінші турында, «[[Сандерленд (футбол клубы)|Сандерленд]]<nowiki/>» клубына қарсы бастаған болатын. Бұл ойынын 2:1 есебін жеңіп, «Манчестер Ситиді» жаттықтырып бастағаннан бері алғашқы жеңісін алған болатын. Ойында, [[Серхио Агуэро]] 4-інші минутта гол соғып есеп айырмасын бір голға көбейтті. Кейіннен, қарсыластар сабынан Джермейн Дефо гол соғып есепті теңестірген болатын. Ойын соңына қарай, 87-інші минутта «[[Манчестер Юнайтед]]<nowiki/>» клубынан, «Сандерлендке» жалға келген Патрик Макнейр қателесіп, өз жағына(автогол) гол салдырып алды. Содан «Ситидің» жолы болып, жеңісті іліп әкеткен еді. 10 қыркүйек күні, «манчестерлік дерби» ойынында, «[[Олд Траффорд]]<nowiki/>» алаңында Хосеп Гвардиоланың командасы, 2:1 есебімен жеңіске жетті. 15-інші минутта [[Кевин Де Брёйне|Кевин Де Брюйне]] бірінші голды соғып, есепті ашқан болатын. Кейін, 20 минуттан кейін, 36-ыншы минутта, «Ситиден» шыққан шәкірт Келечи Ихеаначо есепті ұлғайта алды. Бірақ, 42-інші минутта [[Златан Ибрагимович]] гол соғып есепті бір гол айырмасына қысқартты. Бұдан кейін, көптеген мүмкіндіктер болғанымен, есеп осы күйінде қалды. [[УЕФА Чемпиондар Лигасы]]нда, квалификациялық жарыстың төртінші кезеңінде, «Стяуа» клубымен бастап, бұл румындық клубты бірінші ойында, 5:0 есебімен ұтып, бір марқайып алған болатын. Екінші ойында, «Сити» өз алаңында қабылдап, 1:0 есебімен жеңіп топтық кезеңге шықты.Топтық кезеңде «Манчестер Сити», «[[Селтик]]<nowiki/>», «[[Барселона]]<nowiki/>» және менхенгладбахтық «Боруссиямен» бірге бір топқа түсті. Топта, алғашқы ойынын менхенгладбахтық «Боруссиямен» бастап, бұл немістік клубты 4:0 есебімен жеңген еді. Бұл ойында, [[Серхио Агуэро]] екі гол салып, [[Рахим Стерлинг]] пен Келечи Ихеаначо бір-бір голдан салып, «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>» клубының артынан ілескен болатын. Кейін, «[[Барселона (футбол клубы)|Барселона]]<nowiki/>» клубымен кездесіп, «Камп Ноу» алаңында 4:0 есебімен ұтылғанымен, өз алаңында 3:1 есебімен жеңді. Ал «Селтик» клубымен, өз алаңында да, қонақта да тең нәтижемен қайтты. Өз алаңында 1:1 есебімен аяқтаса, қонақта 3:3 есебімен теңесіп қалды. 2016 жылдың 12 желтоқсанында, [[Хосеп Гвардиола]] «Манчестер Ситиді» үш жыл қатарынан, 1/8 финалына шығарды. 1/8 финалда «Манчестер Ситидің» қарсыласы «[[Монако (футбол клубы)|Монако]]<nowiki/>» болды. 2017 жылдың 21 ақпанында, «Манчестер Сити» «[[Монако (футбол клубы)|Монако]]<nowiki/>» клубын, 5:3 есебімен ұтып, УЕФА Чемпиондар Лигасының ең нәтижелі бірінші ойыны болды. 26-ыншы минутта Рахим Стерлинг есеп ашты, кейін Радамель Фалькао мен Киллиан Мбаппе есепті 1:2 қылып, алға шығарды. Екінші таймның 58-інші минутында [[Серхио Агуэро]] есепті теңестірді, бірақ кейіннен бес минуттан Радамель Фалькао гол салып, есепті 2:3 қылып, ойынды қыздырған болатын. Уақыт өте келе «Сити» ойыншылары қарап қалмай, он минут ішінде есепті 5:3 қылды. Ат салысқандар болып, [[Серхио Агуэро]], Джон Стоунз және Лерой Сане атанды. Бұдан кейін, жауапты матч «Манчестер Сити», француздық клубтан 3:1 есебімен жеңіліп қалып, келесі кезеңге шыға алмады. «Сити» қатарынан жалғыз голды Лерой Сане салды. [[Сурет:Taunton Holiday Inn - Ellisons WSM3.JPG|нобай|359x359 нүкте|Манчестер Сити клубының автобусы]] 23 сәуір күні, Англия Кубогының жартылай финалында «Сити» «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]<nowiki/>» клубына қарсы ойнады. «Манчестер Ситиді» 62-інші минутта [[Серхио Агуэро]] алға шығарғанымен, 71-інші минутта [[Начо Монреаль]] есепті теңестіріп, ойын соңында қосымша таймдар ойнатуға тура қылды. 101-інші минутта, [[Алексис Санчес]] «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналды]]<nowiki/>» алға шығарып, финалдық ойынға жолдама алып берді. Осымен, «Сити» жүлделерге деген мүмкіндерден айырылып қалды. [[Хосеп Гвардиола]] 2016/17 маусымында, 21 мамырда «[[Уотфорд (футбол клубы)|Уотфорд]]<nowiki/>» клубын 5:0 есебімен жеңіп, «Манчестер Ситимен» Англия Премьер-Лигасының кестесінде, үшінші орында аяқтады. [[Кевин Де Брёйне|Кевин де Брюйне]] — 18 голдық паспен, ең көп голдық пас берген ойыншы атанды. «Манчестер Сити» командасы 2017/18 маусымында 18 ойын қатарынан жеңіліс таппай, [[Англия Премьер-лигасы]]ның рекордын жаңартты. Бұған дейінгі рекорд «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсенал]]<nowiki/>» командасының қойнында болатын. Олар 2003/04 маусымында 13 ойын қатарынан жеңіс тауып рекорд қойған болатын. [[Серхио Агуэро]], 2017/18 маусымында, 181 голмен «Манчестер Сити» тарихындағы ең үздік бомбардир атанды. Бұған дейінгі үздік бомбардир атағын иемденген — Эрик Брук. Ол «Сити» сабында 177 гол салған еді. 2021 жылдың 19 сәуірінде 12 еуропалық клубтың арасында Манчестер Ситидің [[Суперлига (футбол)|Еуропа Суперлигасының]] негізін қалаушы болғаны жарияланды. Бірақ спорт шенеуніктері мен жанкүйерлердің наразылығына байланысты, келесі күні Манчестер Сити ресми түрде Еуропа Суперлигасынан шығатынын жариялады. 2020/21 маусымында «Манчестер Сити» [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасы]] финалына тарихында алғаш рет шығып, өзінің жерлестері «[[Челси (футбол клубы)|Челси]]<nowiki/>» футбол клубымен ойнады. Бірақ өкінішке орай, Порту қаласындағы «Драган» алаңында жерлестеріне 0:1 есебімен есе жіберді.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.championat.com/football/news-4362185-chelsi-obygral-manchester-siti-i-stal-pobeditelem-ligi-chempionov-sezona-2020-2021.html|title=«Челси» обыграл «Манчестер Сити» и стал победителем Лиги чемпионов сезона-2020/2021|author=Алексей Ласнов|website=www.championat.com|access-date=2021-06-11}}</ref>. Der Spiegel журналының 2022 жылдың сәуіріндегі қосымша есебінде, сыртқа шығып кеткен ішкі құжаттарға сүйене отырып, Абу-Даби иелері бұрын клубқа Etihad және Etisalat сияқты әмірлік компаниялары демеушілік төлемдер ретінде жасырын төлемдер жасаған (клуб сәтті қорғады деген талап)  2020 жылы CAS);  Шейх Мансурдың Абу-Даби Юнайтед тобы (ADUG) кәмелетке толмаған ойыншылардың клубпен келісім шартқа отыруы үшін жанама түрде төлеген;  және клуб [[Роберто Манчини]] мен Мансурдың «Аль-Джазира» клубы арасындағы жалған келісім-шартты бұрынғы менеджерге жалақысына қосымша үлкен өтемақы төлеу үшін пайдаланды деген болжам бар. Ол сондай-ақ осы үш істің соңғы үш жыл ішінде Премьер-Лиганың тергеуінде болғанын мәлімдеді. Жауап ретінде клуб бұл мәлімдемелерді шындыққа жанаспайды және клубтың беделі мен тұтастығына нұқсан келтіру әрекеті ретінде жоққа шығарды. «Сити» «[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпульмен]]<nowiki/>» тағы бір жақын титулдық жарыстан кейін 2021–22 жылдары өзінің лига титулын қайтадан сақтап қалды; бес маусымда төрт рет [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-лига]] жеңімпазы атанды. «Ситидің» тағы бір жағдайында соңғы екі ойында төрт ұпай қажет болған Сити екі ойында да екі гол айырмашылығымен артта қалды, тек сыртта «[[Вест Хэм Юнайтед|Вест Хэммен]]<nowiki/>» 2-2 тең ойынға және 3-2 есебімен жеңіске жетті. Маусымның соңғы шешуші ойыны өз үйінде «[[Астон Вилла]]ға<nowiki/>» қарсы ойындағы салынған соңғы үш голдың барлығы 76-шы және 81-ші минуттар арасындағы бес минуттық [[Блиц (шахмат)|блицте]] «[[Этихад Стэдиум|Этихад]]<nowiki/>» стадионында 1999 жылғы плей-офф финалында Джиллингхэмге қарсы және 2011-12 маусымының тарихты ойынның соңғы минутында өзгерте білген Премьер-Лигадағы атақты жеңісімен қатар жүретін сәттерде соғылды. 2022 жылдың қысқы және жазғы трансфер маусымында негізгі ойыншылардан Англияның қазіргі чемпионы ешкімді жоғалтпады. Ия,«Манчестер Ситиден» «[[Атлетико Паранаэнсе|Атлетико Паранаэнсқа]]<nowiki/>» ауысқан [[Фернандиньо]] (еркін агент ретінде) кетті, бірақ оның орнына «'''қалалықтар'''» «[[Лидс Юнайтед]]тен<nowiki/>» [[Калвин Филлипс]]ті 50,00 миллион еуроға алды. Және «[[Боруссия Дортмунд]]<nowiki/>» клубынан 60,00 еуро бағасына алынған [[Эрлинг Холанд|Эрлинг Холланд]] келіп, «Сити» шабуылын қауіптірек қылды, әрі еселей түсті. Екеуінен басқа, тағы «Манчестер Сити» [[Арминия (футбол клубы, Билефельд)|Арминиядан]] Штефан Ортега Морено атты қақпашыны тегін алды. Бұл қақпашы 29 жастағы қақпашы Закари Штеффенмен екінші нөмір болу құқығы үшін бәсекелесуге тырысады. Сондай-ақ, Хулиан Алварес қосылды. «[[Ривер Плейт]]<nowiki/>» сабында 25 ойында 18 гол соққан 22 жастағы шабуылшыны «'''қалалықтар'''» қыста сатып алған болатын(€20,00 млн), бірақ артынша Ривер Плейт клубына жарты жылға кері жалға беріле тұрған болатын. 2022 жылдың жазғы трансфер маусымында Жезус пен Фернандиньодан басқа, тағы [[Александр Владимирович Зинченко|Олександр Зинченко]](«Арсенал», €35,7 млн) мен [[Рахим Стерлинг]](«Челси», €56,00 млн) өз клубтарын ауыстырған болатын. Манчестер Ситидегі тұрақты бәсекелестік артықшылық дәуірі Fair Play (FFP) Қаржылық ережелерін бұзды деген айыптаулармен сәйкес келді. 2020 жылы Спорттық Төрелік Сот (CAS) УЕФА-ның клубқа қатысты санкциялары ақталмады деп шешіп, "Ситидің" Екі жылдық Еуропалық тыйымын жойды.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-67</ref> 2023 жылы Премьер-Лига Манчестер Ситиге тағылған айыптар бойынша өзінің тергеуін жариялап, клубты 2017/18 маусымына дейін FFP ережелерін 115 бұзды деп айыптады.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-68</ref> «Манчестер Сити» 2023/24 маусымында 1992 жылдан бастап есептегенде, Англия футболының тарихында алғаш рет қатарынан төртінші рет [[Футболдан Англия чемпионаты|Англия Премьер-Лигасын]] жеңіп алған алғашқы клуб болды. Осыған дейін «Манчестер Юнайтед» тек қана үш рет қатарынан жеңімпаз атанған болатын. Англиядағы 4-in-a-Row(қатарынан төрт рет) ұранын орындаған әзірше жалғыз клуб атанды. Команда тағы да 2024/2025 маусымын чемпиондық жеңу үшін фаворит ретінде бастады, бірақ бірден қиындықтарға тап болды. Лиганың 10-шы турында «Манчестер Сити» сенсациялық түрде «Борнмуттан» 2:1 есебімен жеңіліп қалды. Келесі раундта Азаматтар сол есеппен Брайтоннан жеңілді. 12-ші раунд Тоттенхэмнің жеңілісімен есте қалды (0:4). Ливерпульмен негізгі кездесу де Пеп Гвардиола командасына ешқандай ұпай әкелмеді - матч мерсисайдтардың 2:0 жеңісімен аяқталды. «Ситидің» құлдырауы алғаш рет жаңа форматта өтіп жатқан Чемпиондар лигасында да байқалды. Лига кезеңінің 4-ші турында клуб Рубен Аморимның «Спортингінен» 4:1 есебімен жеңіліс тапты. 5-ші турда «Манчестер Сити» «Фейеноордпен» тең ойнап, матчтың ең соңында 3 гол айырмашылығын жоғалтып алды. Ювентуспен (2:0) және Пари Сен-Жерменмен (4:2) матчтардағы жеңілістерден кейін, Азаматтар лигадан кету аймағына түсті. Осылайша, 2025 жылдың қаңтарында Гвардиола командасы Англия чемпионатының үздік 4-тігіне кірмей, Чемпиондар лигасында 25-ші орынға жайғасты. Лига кезеңінің соңғы турында «Клуб Брюгге» командасын 3:1 есебімен жеңген «Ман Сити» Чемпиондар лигасының плей-офф кезеңіне өз орнын қамтамасыз етті. Плей-офф кезеңінде Гвардиоланың командасы «Реал Мадридті» жалпы 3:6 (2:3, 3:1) есебімен жеңді.<ref>https://www.mancity.com/news/mens/real-madrid-v-manchester-city-away-february-2025-63875589</ref> 2025 жылдың 17 мамырында команда 2024/25 жылғы Англия Кубогының финалында «Кристал Пэласқа» қарсы 1-0 есебімен жеңілді.<ref>https://www.rbc.ru/sport/17/05/2025/6828c0949a79475362427318</ref> 2025/26 маусымында «Сити» екі кубокты жеңіп алды: Англия Лига Кубогы (финалда «Арсеналды» 2-0 есебімен жеңді<ref>https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/401859837/manchester-city-arsenal</ref>) және Англия Кубогы (финалда «[[Челси (футбол клубы)|Челсиді]]<nowiki/>» 1-0 есебімен жеңді<ref>https://www.espn.com/soccer/match/_/gameId/401867655/manchester-city-chelsea</ref>). Олар лигада екінші орын алып, «[[Арсенал (футбол клубы, Лондон)|Арсеналға]]<nowiki/>» жеңілді.<ref>https://www.premierleague.com/en/news/4662306/arsenal-end-22-year-wait-for-premier-league-title/</ref> Чемпиондар Лигасында олар 1/8 финалда «Реал Мадридке» жалпы есеппен 1-5 (0-3<ref>https://www.espn.com.au/football/match/_/gameId/401862645/manchester-city-real-madrid</ref>, 1-2<ref>https://www.espn.co.uk/football/match/_/gameId/401862647/real-madrid-manchester-city</ref>) есебімен жолдан шығып қалды. 2026 жылдың 22 мамырында «Сити» Гвардиоланың маусым соңында клубтан кететінін растады.<ref>[https://www.mancity.com/citytv/mens/Guardiola:%20What%20a%20time%20we%20have%20had%20together! https://www.mancity.com/citytv/mens/Guardiola:%20What%20a%20time%20we%20have%20had%20together!]</ref>Клубтағы 10 жыл ішінде ол 20 кубок жеңіп алды: 6 [[Ағылшын Премьер-лигасы|Англия Премьер-лигасының титулы]], 3 Англия Кубогы, 5 Англия Лигасының Кубогы, 3 Англия Коммуналдық Шилдс, 1 [[УЕФА Чемпиондар Лигасы|Чемпиондар Лигасы]], 1 [[УЕФА Суперкубогы]] және 1 ФИФА клубтық әлем кубогы.<ref>https://www.mancity.com/citytv/mens/Every%20trophy%20lift%20under%20Pep%20Guardiola</ref> == Команданың негізгі түсі, жейдесі және логотипі == [[Сурет:A6-EYE Etihad A332 FRA Manchester City Livery (39956611433).jpg|нобай|459x459 нүкте|Манчестер Ситидің стадионы мен жейдесін Etihad Airways компаниясы 2009 жылдан бері демеушілік етеді]] Манчестер Ситидің үй жейдесінің түсі көк және ақ. Қонақтағы жейде дәстүрлі түсі қызыл-қоңыр немесе (1960 жылдардан бастап) қызыл және қара болды;  дегенмен, соңғы жылдары бірнеше түстер қолданыла бастады.Клубтың үй жейдесінің түсінің шығу тегі анық емес, бірақ клубтың 1892 жылдан бері немесе одан да ертерек көгілдір түсті кигені туралы дәлелдер бар. 1940 жылдары шыққан «Әйгілі футбол клубтары – Манчестер Сити» атты кітабында Вест Гортонның (Сент-Маркс) бастапқыда қызыл және қара түсте ойнағанын көрсетеді және 1884 жылғы есептерде ақ крест бейнеленген қара жейде киген команда сипатталып, клубтың шығу тегі көрсетілген. Жиі қолданылатын қызыл және қара түсті жейде бұрынғы менеджер көмекшісі Малкольм Эллисоннан шыққан, ол Миланның түстерін қабылдау Ситиді даңққа шабыттандырады деп сенді. Эллисонның бұл теориясы қазіргі уақытта да жұмыс істейді, ағымдағы маусымда (2022/23) қайта іске аспақ ойда бар. «Сити» 1969 жылы Англия кубогының финалында, 1970 жылы Лига кубогының финалында және 1970 жылы Еуропа Кубогының Жеңімпаздары Кубогының финалында қызыл және қара жолақтарда жеңіске жетті. Қала 2016 жылы қолданысқа енгізілген қазіргі төсбелгіне дейін көйлектеріне үш басқа белгіні тағып келген. Біріншісі, 1970 жылы енгізілген, 1960 жылдардың ортасынан бері клубтың ресми құжаттамасында қолданылған дизайнға негізделген.  Ол клубтың атауы бар шеңбердің ішінде ағымдағы белгі сияқты қалқанды (соның ішінде Манчестер қаласының гербіне негізделген кемені) пайдаланатын дөңгелек белгіден тұрды.  1972 жылы бұл қалқанның төменгі жартысын Ланкаширдің қызыл раушанымен ауыстырған вариациямен ауыстырылды.  1976 жылы қару-жарақ колледжі геральдикалық төсбелгіні Сити қолдануы үшін Ағылшын футбол лигасына берді.  Белгі қызыл раушанның үстіндегі таныс кемеден тұрды, бірақ қалқанның орнына дөңгелек құрылғыда («''А roundel per fess lauzure'' және ''argent in a argent in a roundel per fess lazur'' және ''argent in a argent in a lazoned'') үш діңгекті кеме желкендері ұшып бара жатқан немесе түбінде тікенді және тұқым себілген раушан гүлі бар. «Манчестер Сити» ірі кубок финалында ойнаған жағдайларда, клуб ірі іс-шарада қаланы таныстырудың мақтаныш белгісі ретінде Манчестер қаласының қолының белгісі бар жейделерді киді.  Бұл тәжірибе ойыншылардың жейделерінде әдетте ешқандай белгі болмайтын уақыттан пайда болды. Содан бері клуб тәжірибеден бас тартты;  2011 жылғы [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогының]] финалында 21-ші ғасырда алғаш рет Сити арнайы аңызбен жазылған кәдімгі төсбелгіні пайдаланды, бірақ Манчестердің елтаңбасы ойыншылардың жейделерінің артқы жағындағы сандарға шағын монохромды логотип ретінде енгізілген. 1997 жылы клубтың жаңа төсбелгісі қабылданды, нәтижесінде бұрынғы белгі сауда белгісі ретінде тіркеуге жарамсыз болды. Бұл белгі Манчестер қаласының қолына негізделген және алтын бүркіттің алдындағы қалқаннан тұрды. Бүркіт — Манчестер қаласының ескі геральдикалық символы;  1958 жылы қаланың төс белгісіне алтын бүркіт қосылды (бірақ содан бері алынып тасталды), ол өсіп келе жатқан авиация саласын білдіреді.  Қалқанның жоғарғы жартысында Манчестер кеме каналын бейнелейтін кеме бар, ал төменгі жартысындағы үш қиғаш жолақ қаланың үш өзенін – Ирвелл, Ирк және Медлокты бейнелейді.  Төсбелгінің төменгі жағында латын тілінен аударғанда «''Шайқастағы мақтаныш''» деп аударылатын «''Superbia in Proelio''» ұраны бейнеленген.  Бүркіт пен қалқанның үстінде үш жұлдыз бар, бұл таза сәндік болып танылды. 2015 жылдың 15 қазанында, 1997 жылғы төсбелгінің дизайнына қатысты жанкүйерлер тарапынан бірнеше жылдар бойы сынға ұшырағаннан кейін, клуб клуб төсбелгісін елемеу және жаңа дизайнды енгізу туралы жанкүйерлермен кеңес өткізуге ниетті екенін жариялады. Консультациядан кейін клуб 2015 жылдың қараша айының аяғында клубтың ағымдағы төсбелгісі уақыт өте келе ескі, дөңгелек нұсқалар стилінде жасалған жаңа нұсқамен ауыстырылатынын хабарлады. Жаңа белгі болып табылатын дизайн 2015 жылдың 26 ​​желтоқсанында IPO арқылы ресми ашылуына екі күн қалғанда, дизайн 22 желтоқсанда сауда белгісі болған кезде байқаусызда ағып кетті. Жаңа дизайн 26 желтоқсанда Сандерлендке қарсы клубтың өз алаңындағы матчында ресми түрде таныстырылды. === Жейдені шығарушы компания және жейдедегі серіктестер === {| class="wikitable" !Уақыты !{{comment|ЖШ|Жейдені шығаратын компания}} !Жейдедегі серіктес (кеудедегі) !Жейдедегі серіктес (жеңіндегі) |- |1974-1982 | rowspan="4" |Umbro | ''Серіктессіз'' | rowspan="12" | ''Серіктессіз'' |- |1982-1984 |Saab |- |1984-1987 |[[Philips]] |- |1987-1997 | rowspan="2" |Brother |- |1997-1999 |Kappa |- |1999-2002 | rowspan="2" |Le Coq Sportif |Eidos |- |2002-2003 | rowspan="2" |First Advice |- |2003-2004 | rowspan="2" |[[Reebok]] |- |2004-2007 | rowspan="2" |Thomas Cook |- |2007-2009 |Le Coq Sportif |- |2009-2013 |Umbro | rowspan="5" |Etihad Airways |- |2013-2017 | rowspan="2" |[[Nike]] |- |2017-2019 | rowspan="2" |Nexen Tire |- |2019-2023. | rowspan="2" |[[Puma (компания)|Puma]] |- |2023-қ.д. |OKX |} {| class="wikitable" |+ !Жейде өндірушісі !Жыл !Келісілді !Келісімшарт !Құны !Ескертпе |- |Le Coq Sportif |2007-2009 |13 мамыр 2007 |2007-2011 (4 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]2,5 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-80</ref> |Umbro келісімшартымен ауыстырылды |- |Umbro |2009-2013 |4 маусым 2009 |2009-2019 (10 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]2,5 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-80</ref> |Umbro келісімшарты 2013 жылы Nike бас компаниясына берілді |- |[[Nike]] |2013-2019 |4 мамыр 2009 |2013-2019 (6 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]20 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-81</ref> | |- |[[Puma (компания)|Puma]] |2019-2029 |28 ақпан 2019 |2019-2029 (10 жылға) |Жылына шамамен [[Фунт стерлинг|£]]65 миллион<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-82</ref> | |} == Құрамы == === Негізгі құрам === : ''2025 жылдың 1 ақпанына сәйкес'' {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:90%" ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="30" |№ ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="200" |Ойыншы ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="85" |Азаматтығы ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="140" |Туған күні ! style="background:white;color:darkblue" align="centr" width="250" |Бұрынғы клуб |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Қақпашылар |- |1 |Джанлуижджи Доннарумма |{{flagicon|Италия}} |[[25 ақпан]] [[1999 жыл|1999]] | style="text-align:left;" | {{flagicon|Франция}} [[Пари Сен-Жермен]] |- |13 |Маркус Беттинелли |{{flagicon|Англия}} |[[24 мамыр]] [[1992 жыл|1992]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] |- |28 |[[Херонимо Рульи]] |{{flagicon|Аргентина}} |[[20 мамыр]] [[1992 жыл|1992]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Олимпик Марсель]] |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Қорғаушылар |- |3 |[[Рубен Диаш]] |{{flagicon|Португалия}} |[[14 мамыр]] [[1997 жыл|1997]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Португалия}} [[Бенфика]] |- |6 |[[Марк Гехи|Марк Геи]] |{{flagicon|England}} |[[13 шілде]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Кристал Пэлас (футбол клубы)|Кристал Пэлас]] |- |21 |Райан Аит-Нури |{{flagicon|Алжир}} |[[6 маусым]] [[2001 жыл|2001]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Вулверхэмптон Уондерерс|Вулверхемптон Уондерерс]] |- |22 |Витор Рейс |{{flagicon|Бразилия}} |[[12 қаңтар]] [[2006 жыл|2006]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Бразилия}} [[Палмейрас]] |- |24 |Йошко Гвардиол |{{flagicon|Хорватия}} |[[23 қаңтар]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Германия}} [[РБ Лейпциг]] |- |27 |[[Матеус Нунес|Матеуш Нунес]] |{{flagicon|Португалия}} |[[27 тамыз]] [[1998 жыл|1998]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Вулверхэмптон Уондерерс|Вулверхемптон Уондерерс]] |- |45 |Абдукодир Хусанов |{{flagicon|Өзбекстан}} |[[29 ақпан]] [[2005 жыл|2005]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Ланс (футбол клубы)|Ланс]] |- |61 |Кейден Бретуейт |{{flagicon|Англия}} |[[8 ақпан]] [[2008 жыл|2008]] | style="text-align:left;" | клуб шәкірті |- |82 |[[Рико Луис|Рико Льюис]] |{{flagicon|Англия}} |[[10 қазан]] [[2001 жыл|2001]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |97 |Джошуа Уилсон-Эсбранд |{{flagicon|England}} |[[26 желтоқсан]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Жартылай қорғаушылар |- |5 |Эллиот Андерсон |{{flagicon|Англия}} |[[6 қараша]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Ноттингем Форест]] |- |8 |[[Матео Ковачич]] |{{flagicon|Хорватия}} |[[6 мамыр]] [[1994 жыл|1994]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] |- |10 |[[Райан Шерки]] |{{flagicon|Франция}} |[[17 тамыз]] [[2003 жыл|2003]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Олимпик Лион]] |- |11 |[[Жереми Доку]] |{{flagicon|Бельгия}} |[[27 мамыр]] [[2002 жыл|2002]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Ренн (футбол клубы)|Ренн]] |- |28 |Джаден Хаскей |{{flagicon|Англия}} |[[17 желтоқсан]] [[2005 жыл|2005]] | style="text-align: left;" |клуб шәкірті |- |30 |Клаудио Эчеверри |{{flagicon|Испания}} |[[2 қаңтар]] [[2006 жыл|2006]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Аргентина}} [[Ривер Плейт]] |- |32 |Аюб Буадди |{{flagicon|Марокко}} |[[2 қазан]] [[2007 жыл|2007]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Франция}} [[Лилль (футбол клубы)|Лилль]] |- |33 |Нико О’Райли |{{flagicon|Англия}} |[[21 наурыз]] [[2005 жыл|2005]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |52 |Джереми Монга |{{flagicon|Англия}} |[[10 шілде]] [[2009 жыл|2009]] |style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Лестер Сити]] |- |69 |Флойд Самба |{{flagicon|Франция}} |[[15 қаңтар]] [[2009 жыл|2009]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |— |[[Энцо Фернандес]] |{{flagicon|Аргентина}} |[[17 қаңтар]] [[2001 жыл|2001]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] |- ! colspan="5" style="background:#DCDCDC" align="centr" |Шабуылшылар |- |9 |[[Эрлинг Холанд|Эрлинг Холланд]] |{{flagicon|Норвегия}} |[[21 шілде]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Германия}} [[Боруссия Дортмунд]] |- |42 |Антуан Семенио |{{flagicon|Гана}} |[[7 қаңтар]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Борнмут (футбол клубы)|Борнмут]] |- |56 |Райан Макейду |{{flagicon|Англия}} |[[24 маусым]] [[2008 жыл|2008]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |47 |[[Фил Фоден]] |{{flagicon|Англия}} |[[28 мамыр]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |клуб шәкірті |- |— |Аллан |{{flagicon|Бразилия}} |[[19 сәуір]] [[2004 жыл|2004]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Бразилия}} [[Палмейрас]] |- |— |Илиман Ндиайе |{{flagicon|Сенегал}} |[[6 наурыз]] [[2000 жыл|2000]] | style="text-align:left;" |{{flagicon|Англия}} [[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]] |} === Жаңадан қосылғандар === {| class="wikitable" ! width="50" |{{comment|Лау.|Лауазымы}} ! width="200" |Ойыншы ! width="200" |Ескі клубы !Баға |- !{{comment|ЖҚ|Жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Аргентина}}[[Энцо Фернандес]] !{{flagicon|Англия}} Челси !145,00 млн € |- !{{comment|ОҚ|Орталық қорғаушы}} !{{flagicon|Англия}} Эллиот Андерсон !{{flagicon|Англия}} [[Ноттингем Форест]] !135,00 млн € |- !{{comment|ЖҚ|Жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Марокко}}Аюб Буадди !{{flagicon|Франция}} [[Лилль (футбол клубы)|Лилль]] !95,00 млн € |- !{{comment|ОҚ|Орталық қорғаушы}} !{{flagicon|Сенегал}} Илиман Ндиайе !{{flagicon|Англия}} [[Эвертон (футбол клубы)|Эвертон]] !70,00 млн € |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Бразилия}} Аллан !{{flagicon|Бразилия}} [[Палмейрас]] !37,50 млн € |- !{{comment|ОЖҚ|Орталық жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Англия}}Джереми Монга !{{flagicon|Англия}} [[Лестер Сити]] !11,70 млн € |- !{{comment|Қ|Қорғаушы}} !{{flagicon|Аргентина}} [[Херонимо Рульи]] !{{flagicon|Франция}} [[Олимпик Марсель]] !2,00 млн € |} === Қатардан кеткендер<ref name=":0">https://www.transfermarkt.com/manchester-city/rekordabgaenge/verein/281/saison_id/2021</ref> === {| class="wikitable" ! width="50" |{{comment|Лау.|Лауазымы}} !width=200|Ойыншы !Жасы ! width="200" |Жаңа клубы !Баға |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Бразилия}} [[Савио|Савиньо]] !22 !{{flagicon|Англия}} [[Тоттенхэм Хотспур]] !100,00 млн € |- !{{comment|Қ|Қақпашы}} !{{flagicon|Нидерланд}} Тиджани Рейндерс !28 !{{flagicon|Сауд Арабиясы}} Әл-Кадисия !61,00 млн € |- !{{comment|СҚ|Сол жақтағы қорғаушы}} !{{flagicon|Испания}} [[Родриго Эрнандес|Родри]] !30 !{{flagicon|Испания}} [[Барселона (футбол клубы)|Барселона]] !60,00 млн € |- !{{comment|ОЖҚ|Орталық жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Испания}} [[Нико Уильямс]] !24 !{{flagicon|Англия}} [[Ньюкасл Юнайтед]] !56,00 млн € |- !{{comment|ОЖҚ|Орталық жартылай қорғаушы}} !{{flagicon|Англия}} Джеймс Траффорд !23 !{{flagicon|Англия}} [[Лидс Юнайтед]] !46,80 млн € |- !{{comment|Қ|Қақпашы}} !{{flagicon|Буркина-Фасо}} Исса Каборе !25 !{{flagicon|Англия}} [[Рексем]] !2,40 млн € |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Англия}} Рейган Хески !18 !{{flagicon|Германия}} Кельн !2,00 млн € |- !{{comment|Ш|Шабуылшы}} !{{flagicon|Англия}} Йоэль Ндала !20 !{{flagicon|Бельгия}} [[Серкль Брюгге]] !850 мың € |- !{{comment|Қ|Қақпашы}} !{{flagicon|Англия}} Финли Бернс !23 !{{flagicon|Англия}} [[Уиган Атлетик]] !230 мың € |} == Директорлар кеңесі == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" |- !Лауазымы !Аты |- |align="left"|Төрағасы |align="left"| {{Флаг|ОАЭ}} Халдун Әл Мүбарак|- |align="left"|Директор |align="left"| {{Флаг|Англия}} Саймон Пирс|- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| {{Флаг|США}} Марти Эдельман|- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| {{Флаг|ОАЭ}} Мұхаммед Әл Мазруи|- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| {{Флаг|Англия}} Джон Макбит |- |align="left"|Директор мүшесі |align="left"| {{Флаг|Италия}} Альберто Галасси |} == Корпоративтік басқарушылары == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" |- !Лауазымы !Аты |- | align="left" |Атқарушы директоры | align="left" |{{Флаг|Испания}} {{iw|Сориано, Ферран|Ферран Сориано||Ferran Soriano}} |- | align="left" |Коммерциялық директоры | align="left" |{{Флаг|США}} Том Глик |- | align="left" |Спорттық директоры | align="left" | |- | align="left" |Операциялар департаментінің директоры | align="left" | |- | align="left" |Академияның директоры | align="left" | |- | align="left" |City Football Group директоры | align="left" | |} == Бапкерлік штаб == {| class="wikitable" cellpadding="3" style="text-align: center;" |- !Лауазымы !Аты |- | align="left" |Бас бапкер | align="left" |{{Флаг|Италия}} [[Энцо Мареска]] |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" |{{Флаг|Италия}} Роберто Витиелло |- |Бас бапкердің көмекшісі | |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" | |- | align="left" |Бас бапкердің көмекшісі | align="left" | |- | align="left" |Қақпашылар басшысы | align="left" | |- |align="left"|Қақпашылар бапкері |align="left"| |- | align="left" |Фитнес ретіндегі бапкері | align="left" |{{Флаг|Италия}} Маркос Альварес |- | align="left" |Академия басшысы | align="left" |{{Флаг|Германия}} Томас Крукен |- |align="left"|Ж-23 менеджері |align="left"| |- |align="left"|Ж-23 менеджердің көмекшісі |align="left"| |- |align="left"|Ж-23 қақпашылар бапкері |align="left"| |- |align="left"|Ж-18 академия менеджері |align="left"| |- |align="left"|Ж-18 академия менеджерінің көмекшісі |align="left"| |- |align="left"|Ж-18 қақпашылар бапкері |align="left"| |- |align="left"|Бірінші скаут |align="left"| |} == Бас бапкерлері == ''Бұл жерде ең кемі 1 ірі жүлде жеңіп алған бапкерлер көрсетілді'' {| class="wikitable" ! rowspan="2" |Аты-жөні ! rowspan="2" |Жаттықтырған жылдары ! colspan="5" |Көрсеткіштері ! rowspan="2" |Алған жүлделері |- !{{comment|ОС|Ойын саны}} !{{comment|Ж|Жеңіс}} !{{comment|Т|Тең}} !{{comment|Ж|Жеңіліс}} !Жеңіс %-ы&nbsp; |- |{{flagicon|Шотландия}} Том Мали |1902—1906 |150 |89 |22 |39 |59,33 |1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Англия}} Уилф Уайлд |1932—1946 |352 |158 |71 |123 |44,89 |1 Бірінші дивизион чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Шотландия}} Лес Макдауелл |1950—1963 |592 |220 |127 |245 |37,16 |1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Англия}} Джо Мерсер |1965—1971 |340 |149 |94 |97 |43,82 |1 Бірінші дивизион чемпионы, 1 Екінші дивизион чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]], 1 [[УЕФА Кубок иелері кубогы]] |- |{{flagicon|Англия}} Тони Бук |1973—1980 |269 |114 |75 |80 |42,38 |1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Италия}} Роберто Манчини |2009—2013 |191 |113 |38 |40 |59,16 |1 [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-Лига]] чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Чили}} Мануэль Пеллегрини |2013—2016 |167 |100 |28 |39 |59,88 |1 [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-Лига]] чемпионы, 1 [[Футболдан Англия кубогы|Англия кубогы]] |- |{{flagicon|Испания}} Пеп Гвардиола |2016—2027 |593 |416 |87 |90 |70,15 |6 [[Англия Премьер-лигасы|Премьер-Лига]] чемпионы, 3 [[Футболдан Англия кубогы|Англия Кубогі]], 5 Англия Лигасының кубогы, 3 Англия Суперкубогі, 1 [[УЕФА Чемпиондар лигасы 2022/23|УЕФА Чемпиондар лигасы]], 1 [[УЕФА Суперкубогы 2023|УЕФА Суперкубогі]], 1 [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі|ФИФА Клубтар арасындағы әлем чемпионаты]] |} == Стадион == ''Негізгі мақала: [[Этихад Стэдиум]]'' [[Сурет:Etihad Stadium.jpg|нобай|436x436 нүкте|[[Этихад Стэдиум|Сити оф Манчестер]] және Этихад Стэдиум, 2003-тен бергі негізгі алаңы]] Манчестер қаласының шығысындағы «'''Сити оф Манчестер'''» стадионы, демеушілік себептермен 2011 жылдан бастап Etihad стадионы ретінде белгілі, Манчестер Сити Кеңесінен 200 жылға жалға алынған. 2002-03 маусымына дейін клубтың негізгі алаңы «'''Мейн Роуд'''» болды.«Манчестер Сити» стадионға көшпес бұрын оны футболға айналдыру үшін 30 миллион фунт стерлингтен астам қаражат жұмсады, алаң төмен түсірілді, оның айналасына тағы бір қабат қосылды және жаңа Солтүстік стенд салынды. Жаңа стадиондағы алғашқы матч жолдастық кездесуде Барселонаны 2:1 есебімен ұтты. Оңтүстік стендтегі 7000 орындық үшінші деңгей 2015-16 футбол маусымының басында аяқталды. Ағымдағы сыйымдылық 53,97 құрайды. Солтүстік стендтің үшінші деңгейінде жоспарлаудың келісімі бар және ол бойынша жұмыс 2017 жылға қарай басталып, сыйымдылықты 61000 -ға жеткізбек.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-146</ref> 1880-1887 жылдар аралығында бес стадионда матч өткізгеннен кейін, өз алаңы '''Хайд Роуд''' футбол алаңында 36 жыл қоныстанды.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-147</ref> 1920 жылы Хайд Роуд алаңының негізгі стендінде өрт болып, 84000 сыйымдылығы бар «'''Мейн Роуд 3'''» алаңына көшті. Бірнеше жыл өткен соң, дизайнерлері «Солтүстік Уэмбли» деп атап кеткен алаң '''Мейн Роуд''' 1934 жылы 3 наурызда Сток Ситиге қарсы Англия Кубогының матчына 84 569 адам тіркеліп рекорд орнатты.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Manchester_City_F.C.#cite_note-148</ref> '''Мейн Роуд''' 80 жылда бірнеше рет қайта өңделді, ал 1995 жылға қарай оның сыйымдылығы 32000-ға дейін шектелді, бұл жәйт 2003 жылы Сити оф Манчестер алаңына көшуге итермелеген болатын. '''Сити оф Манчестер''' 2011 жылы '''[[Этихад Стэдиум]]''' деп аталды [149] == Жүлделері == === Ұлттық жүлделер === * '''Англия чемпионы''' ''^{10 рет}'': ''1936/37, 1967/68, 2011/12, 2013/14, 2017/18, 2018/19, 2020/21, 2021/22, 2022/23, 2023/2024'' '''''Күміс алқа''' ^{6 рет}: 1903/04, 1920/21, 1976/77, 2012/13, 2014/15, 2019/20'' * '''Англия кубогінің иегері''' ''^{7 рет}'': ''1904, 1934, 1956, 1969, 2011, 2019, 2023'' '''''Финалист''' ^{6 рет}: 1926, 1933, 1955, 1981, 2013, 2024'' * '''Англия лигасы кубогінің иегері''' ''^{8 рет}'': ''1970, 1976, 2014, 2016, 2018, 2019, 2020, 2021'' '''''Финалист''' ^{1 рет}: 1974'' * '''Англия Суперкубогінің иегері''' ''^{6 рет}'': ''1937, 1968, 1972, 2012, 2018, 2019'' '''''Финалист''' ^{6 рет}: 1934, 1956, 1969, 1973, 2011, 2014, 2023'' * '''Толыққанды мүшелер клубы''' ''^{6 рет}: 1986'' === Халықаралық === * '''УЕФА Кубок иелері кубогы''' ^{''1 рет''}: ''1970'' * '''УЕФА Чемпиондар Лигасы''' ^{''1 рет''}'': 2023 '''Финалист''' ^{1 рет''':'''} 2021'' * '''УЕФА Суперкубогі''' ^{''1 рет''}'': 2023'' * '''ФИФА Клубтық әлем чемпионаты'''^{''1 рет''}: ''2023'' == УЕФА рейтингіндегі қазіргі орны == ''2024 жылдың 04 маусымына сәйкес''<ref>https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/country/seasons/?year=2024</ref> {| class="wikitable" |+ !Орын !Клуб аты !Мемлекеті !2023-24 ұпайы !Жалпы ұпайы !Ұлттық ұпайы |- |'''1''' |Манчестер Сити |{{flagicon|Англия}} |28.000 | '''148.000''' |17.375 |- |2 |[[Бавария (футбол клубы)|Бавария]] |{{flagicon|Германия}} |28.000 | '''144.000''' |21.000 |- |3 |[[Реал Мадрид]] |{{flagicon|Испания}} |34.000 | '''136.000''' |16.062 |- |4 |[[Пари Сен-Жермен|ПСЖ]] |{{flagicon|Франция}} |23.000 | '''116.000''' |16.250 |- |5 |[[Ливерпуль (футбол клубы)|Ливерпуль]] |{{flagicon|Англия}} |20.000 | '''114.000''' |17.375 |} == Рекордтары == === Командалық === * Англия Премьер-Лигасын қатарынан 4 рет алған алғаш әрі жалғыз клуб(әзірше) — 2020/21-2023/24 * Жеңіске жеткен ең ірі есебі: 1899 жылдың 18 ақпан күні «Дарвен» клубына қарсы 10:0 * Жеңіліске ұшыраған ең ірі есебі: 1890 жылдың 4 қазанында «Ливерпуль Стенли» клубынан 0:12 * Ұлттық чемпионаттағы ең ірі жеңілісі: 1894 жылдың 24 желтоқсанында «Бертон Уондерерс» клубынан 0:8, 1933 жылдың 23 желтоқсанында «Вулверхемптон Уондерерс» клубынан 0:8, 1906 жылдың ,3 қыркүйегінде «Эвертон» клубынан 1:9,1893 жылдың 7 наурызында «Смолл Хит» клубынан 0:12 * Англия Кубогындағы ең ірі жеңілісі: 1897 жылдың 30 қаңтарында «Престон Норт Энд» клубынан 0:6, 1946 жылдың 30 қаңтарында «Брэдфорд Парк Авеню» клубынан 2:8 * Ойын алаңының трибунасында ең көп жиналған көрермен: 1934 жылдың 3 наурызында «Сток Сити» клубына қарсы ойнағандағы көрермен — 84 569 адам * Англия Премьер-Лигасында жеңіске 18 рет қатарынан қол жеткізген әзірше жалғыз клуб * 20 турда 60-тан көп ұпай жинаған жалғыз клуб * 20 турда 60-тан аса көп гол салған жалғыз клуб * 20-сыншы турдан кейін 20 жеңіске қол жеткізген жалғыз клуб * Өз алаңында ең көп жеңіске қол жеткізген әзірше жалғыз клуб — 32 * Англия Премьер-Лигасында ең көп гол салған әзірше жалғыз клуб — 106 *Англия Премьер-Лигасында ең көп ұпай жинаған әзірше жалғыз клуб — 100 * «Манчестер Сити» — Жаңа Жыл қарсаңында чемпиондықтан 8 ұпайдан артта болса да, маусым соңында жеңімпаз атанған үшінші клуб * Англия лигасы Кубогін 4 рет қатарынан жеңген екінші клуб («Ливерпулден» кейін, 1981—1984). * Бір жыл ішінде барлық ішкі трофейдің жеңімпазы атанған бірінші клуб === Ойыншы және ойын жағынан === * «Сити» сабында, ұлттық чемпионатта ең көп ойын өткізген ойыншы: 564 ойын, Алан Оукс (1958 — 1976 жылдар арасында) * «Сити» сабында, барлық жағынан ең көп ойын өткізген ойыншы,: 680 ойын, Алан Оукс (1958 — 1976 жылдар арасында) * «Сити» сабында, ең көп гол салған ойыншы: 260 гол, [[Серхио Агуэро]] (2011 — 2021) * «Сити» сабында, бір маусымда ең көп гол салған ойыншы: 51 гол, [[Эрлинг Холанд]] (2022/23 маусымында) * «Сити» сабында, қатарынан екі маусымда ең көп гол салған ойыншы атанған және чемпион болған жалғыз ойыншы: [[Эрлинг Холанд]] (2022/23 және 2023/24 маусымдарында) * «Сити» қатарына, ең көп трансфер бағасына келген ойыншы: [[Джек Грилиш]] «[[Астон Вилла]]<nowiki/>» сапы<nowiki/>нан £100 миллион бағасына келді (2021 жылдың тамызында) * «Сити» сатып жіберген, ең қымбат ойыншы: [[Ферран Торрес]] «[[Барселона (футбол клубы)|Бар]]<nowiki/>[[Барселона (футбол клубы)|селон]]<nowiki/>[[Барселона (футбол клубы)|а]]<nowiki/>» клубына £55,<nowiki/>00 миллион бағасына кетті (2021 жылы) === Манчестер Сити клубының тарихындағы бомбардир ойыншылар (барлық жағынан) === ''Мәлімет 19.08.2021 жазылды'' '''Жуан жазумен''', қазір ойнап жүрген ойыншылар белгіленді {| class="wikitable sortable" cellpadding="3" style="text-align: center;" !№ !Аты-жөні !Гол саны !Ойын саны !Өткізген уақыты |- !1 |[[Серхио Агуэро]] |254 |370 |2011-2021 |- !2 |Эрик Брук |177 |493 |1928-1939 |- !3 |Томми Джонсон |166 |354 |1919—1930 |- !4 |Колин Белл |153 |501 |1966—1979 |- !5 |Джо Хайс |152 |364 |1953–1965 |- !6 |Билли Мередит |151 |393 |1894—1905 1921—1924 |- !7 |Фрэнсис Ли |148 |330 |1967—1974 |- !8 |Томми Бровэл |139 |247 |1913–1926 |- !9 |Билли Гиллеспи |132 |231 |1897–1905 |- !10 |Фред Тилсон |132 |275 |1928–1939 |} === '''Манчестер Сити клубының сабында ең көп ойын өткізген ойыншылар (барлық жағынан)''' === {| class="wikitable sortable" cellpadding="3" style="text-align: center;" !№ !Аты-жөні !Ойын саны !Гол саны !Өткізген уақыты |- !1 | align="left" |Алан Оукс |682 |33 |1958—1976 |- !2 | align="left" |Джо Корриган |603 |0 |1967—1983 |- !3 | align="left" |Майк Дойл |570 |41 |1964—1978 |- !4 | align="left" |Берт Траутманн |545 |0 |1949—1964 |- !5 | align="left" |Колин Белл |501 |153 |1966—1979 |- !6 | align="left" |Эрик Брук |493 |177 |1928—1939 |- !7 | align="left" |Томми Бут |491 |37 |1919—1930 |- !'''8''' | align="left" |Майк Саммерби |452 |68 |1965—1975 |- !'''9''' | align="left" |Пол Пауэр |444 |36 |1975—1986 |- !'''10''' | align="left" |Вилли Донахи |436 |2 |1968—1980 |} == Деректері == [[File:Foeplaque.JPG|Марк-Вивьен Фоэге арналған монумент|нобай|294x294 нүкте]] * «Манчестер Сити» клубында 23-інші нөмір, футболшыларға енді ешқашан берілмейді. Өйткені, 2003 жылы Англия Кубогының жартылай финалының ойынында, «Сити» сабындағы камерундық ойыншы Марк-Вивьен Фоэ жүрек талмасынан қаза тапқан болатын<ref>Марк-Вивьен Фоэ ойын кезінде қаза тапты. 27.06.03 http://www.newsru.ru/sport/27jun2003/dead.html{{Deadlink|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, осы қаза тапқан ойыншының реттік нөмірі 23 болатын. Сондықтан, енді бұл нөмір «Манчестер Сити» тарихындағы қаралы нөмір болып есептеледі. * 2011 жылдың 26 сәуірінде «Манчестер Сити» клубының қорғаушысы [[Коло Туре]] [[допинг]] қолданды деген кінәмен, 6 айға футболдан шеттетілді. Ол, әйелімнің арықтататын дәрісін байқамастан ішіп қойдым деп ақталған еді. Сосын FA комитеті ойыншыны 2 наурызы мен 2 қырқүйегі арасында ойынға шықпайды, деп жазалаған болатын. * 2013 жылдың 20 ақпанында әлеуметтік желілерде, «Манчестер Сити» ойыншыларының [[Harlem Shake]] билеген 32-секундтық видеосы салынған болатын. Бұл видео шынығатын бөлмеде түсірілген. Талисман басында билеп бастап, кейінірек, кенеттен барлығы билеп кетеді.<ref>Manchester City do the Harlem Shake, Alexander Kolarov’s protest steals the show. 20.02.13 http://www.101greatgoals.com/blog/manchester-city-do-the-harlem-shake-alexander-koloravs-protest-steal-the-show/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130224035221/http://www.101greatgoals.com/blog/manchester-city-do-the-harlem-shake-alexander-koloravs-protest-steal-the-show/ |date=2013-02-24 }}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер|2}} {{Сыртқы сілтемелер}} {{Ағылшын Премьер-лигасы}} {{Манчестер Сити ФК құрамы}} __МАЗМҰНДАТҚЫЗУ__ [[Санат:Англия футбол клубтары]] [[Санат:Манчестер Сити ФК]] [[Санат:1880 жылы құрылған футбол клубтары]] 8ltyxbad9brscmhwvwpsb5mw4qt37ua 4 491233 3650133 3649790 2026-09-02T09:00:54Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3650133 wikitext text/x-wiki {{ambox |type = notice |text = Бұл бетте қазіргі [[Уикипедия:Администраторлар|Уикипедия админдерінің]] белсенділік статистикасы көрсетілген, бағандар бойынша өсу не кему ретімен орналастыруға болады. <br /> <small>Мәліметтер [https://xtools.wmcloud.org/ec&uselang=kk X!'s Tools]-тан алынған.</small> }} {{StatInfo}} == Шартты белгілер == [[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және көк түспен қазіргі белсенді админдер ерекшеленген; [[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және көк түспен қазіргі белсенді емес админдер ерекшеленген; [[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және солғын түспен бұрынғы админдер ерекшеленген. {| class="wikitable" |+ Админ әрекеттері |- | Бұғаттау әрекеттері || [[File:User-block.png|30px|link=]] Қатысушыларды бұғаттағандары || [[File:2_(number).png|25px|link=]][[File:User-block.png|30px|link=]] Қатысушыларды қайта бұғаттағандары || [[File:User-welcome.png|25px]] Қатысушылардың бұғатынан босатқандары || |- | Қорғау әрекеттері || [[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қорғағандары || [[File:2_(number).png|25px|link=]] [[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қайталап қорғағандары || [[File:OOjs UI icon unLock-ltr-progressive.svg|20px|link=]] Беттердің қорғанысын алғандары || |- | Жою әрекеттері||[[File:OOjs UI icon trash-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді жойғандары || [[File:OOjs UI icon eyeClosed-progressive.svg|20px|link=]] Нұсқаларды жойғандары (revision delete) || [[File:OOjs UI icon trash-progressive revised (with exclamation).svg|20px|link=]] Журналдарды жойғандары (log delete) || [[File:OOjs UI icon restore-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қалпына келтіргендері |- | Басқа әрекеттер || [[File:Echo user-rights icon.svg|20px|link=]] Құқық өзгерткендері ||[[File:Noun Project import icon 652774.svg|20px|link=]] Импорттағандары ||[[File:OOjs UI icon funnel-rtl-progressive.svg|20px|link=]] AbuseFilter өзгерткендері || [[File:OOjs UI icon advanced-progressive.svg|20px|link=]] Контент моделін өзгерткендері |- | [[File:Tabler-icons sum.svg|25px|link=]] Барлығының қосындысы |- |} == Тізім == <!-- BOT:ADMINS-ACTIVITY:START --> {|class="wikitable sortable plainlinks; ts-stickytableheader" style="text-align:right; width:100%; font-size:100; background: #ffffff" |- !<div style="background-color:#ffffff">#</div>||<div style="background-color:#ffffff">Админ аты</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:Tabler-icons sum.svg|25px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]||<div style="background-color:#ffffff">[[File:User-block.png|30px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]||<div style="background-color:#ffffff">[[File:2_(number).png|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]][[File:User-block.png|30px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:User-welcome.png|25px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:2_(number).png|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]][[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon unLock-ltr-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon trash-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon eyeClosed-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon trash-progressive revised (with exclamation).svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon restore-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:Echo user-rights icon.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:Noun Project import icon 652774.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon funnel-rtl-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]</div>||<div style="background-color:#ffffff">[[File:OOjs UI icon advanced-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]] |- |align=center|1||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kasymov#general-stats 35576]||623||26||18||263||28||3||34431||8||0||176||0||0||0||0 |- |align=center|2||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Arystanbek#general-stats 28572]||275||6||9||1309||42||7||26222||22||7||300||21||7||328||17 |- |align=center|3||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Нұрлан_Рахымжанов#general-stats 14883]||417||21||19||106||17||3||13692||37||13||513||45||0||0||0 |- |align=center|4||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Bolatbek|{{color|grey|Bolatbek}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Bolatbek#general-stats 5355]||18||0||0||116||20||2||5152||5||0||23||0||0||19||0 |- |align=center|5||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Салиха|Салиха]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Салиха#general-stats 4269]||0||0||0||235||0||26||3998||0||0||10||0||0||0||0 |- |align=center|6||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:AlefZet|{{color|grey|AlefZet}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/AlefZet#general-stats 3721]||96||0||20||164||1||14||3358||0||0||68||0||0||0||0 |- |align=center|7||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Bekus|{{color|grey|Bekus}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Bekus#general-stats 3615]||19||2||0||20||5||6||3553||0||0||10||0||0||0||0 |- |align=center|8||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Ulan|{{color|grey|Ulan}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Ulan#general-stats 3263]||18||0||2||3||0||0||3235||0||0||5||0||0||0||0 |- |align=center|9||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/1nter_pares#general-stats 3042]||289||7||6||398||8||15||2303||0||6||10||0||0||0||0 |- |align=center|10||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:ArystanbekBot|ArystanbekBot]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/ArystanbekBot#general-stats 2942]||0||0||0||0||0||0||2942||0||0||0||0||0||0||0 |- |align=center|11||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Sibom|{{color|grey|Sibom}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Sibom#general-stats 2500]||28||1||1||5||3||7||2440||0||0||15||0||0||0||0 |- |align=center|12||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GaiJin|{{color|grey|GaiJin}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GaiJin#general-stats 1420]||36||0||0||10||3||3||1300||0||0||14||54||0||0||0 |- |align=center|13||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Batyrbek.kz#general-stats 1276]||70||0||3||6||2||1||1171||0||0||7||16||0||0||0 |- |align=center|14||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nurken|Nurken]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nurken#general-stats 1192]||38||0||0||12||17||0||1113||0||0||12||0||0||0||0 |- |align=center|15||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GanS NIS|{{color|grey|GanS NIS}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GanS_NIS#general-stats 1089]||12||0||2||3||0||0||1029||0||0||43||0||0||0||0 |- |align=center|16||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Amangeldi_Mukhamejan#general-stats 855]||9||1||1||26||3||2||774||0||0||30||1||0||7||1 |- |align=center|17||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kaiyr#general-stats 829]||116||89||10||13||13||2||560||0||0||22||3||0||1||0 |- |align=center|18||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Polat Alemdar|{{color|grey|Polat Alemdar}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Polat_Alemdar#general-stats 806]||5||0||0||600||60||0||136||0||0||5||0||0||0||0 |- |align=center|19||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|{{color|grey|Мықтыбек Оразтайұлы}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Мықтыбек_Оразтайұлы#general-stats 738]||1||0||0||19||1||1||649||0||0||67||0||0||0||0 |- |align=center|20||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:AlibekKS|{{color|grey|AlibekKS}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/AlibekKS#general-stats 695]||18||0||50||7||0||0||611||0||0||9||0||0||0||0 |- |align=center|21||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Sagzhan|Sagzhan]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Sagzhan#general-stats 496]||15||0||7||46||6||1||404||0||0||17||0||0||0||0 |- |align=center|22||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Ashina|Ashina]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Ashina#general-stats 460]||1||0||0||16||3||2||418||1||0||13||6||0||0||0 |- |align=center|23||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Qarakesek|{{color|grey|Qarakesek}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Qarakesek#general-stats 224]||19||1||25||0||2||37||114||0||0||14||12||0||0||0 |- |align=center|24||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Daniyar|{{color|grey|Daniyar}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Daniyar#general-stats 80]||6||0||0||1||0||0||70||0||0||1||2||0||0||0 |- |align=center|25||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GaiJinBot|{{color|grey|GaiJinBot}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GaiJinBot#general-stats 79]||0||0||0||0||0||0||79||0||0||0||0||0||0||0 |- |align=center|26||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nurtenge#general-stats 76]||0||0||0||5||0||0||64||5||0||2||0||0||0||0 |- |align=center|27||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Arruah|{{color|grey|Arruah}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Arruah#general-stats 8]||0||0||0||0||0||0||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |align=center|28||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nick jan|{{color|grey|Nick jan}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nick_jan#general-stats 7]||1||0||0||0||0||0||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |align=center|29||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kasymovbot|Kasymovbot]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kasymovbot#general-stats 0]||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0 |} <!-- BOT:ADMINS-ACTIVITY:END --> {{clear}} == Администраторлардың_нақты_белсенділіктері == Белсенділіктердің түспен белгіленуі: * <span style="background-color:#00ff33">[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Жасыл]]</span> — соңғы әрекетін жасағанына 180 күн толмаған ([0-180]) * <span style="background-color:#00ccff">[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Көк]]</span> — соңғы әрекетін жасағанына 180-нен 360 күн аралығында уақыт өткен ([360-180]) * <span style="background-color:#ff3300">[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Қызыл]]</span> — соңғы әрекетін жасағанына 360 күннен асып кеткен ([360<]) {{Wikistats}} [[Санат:Уикипедия:Уикипедия статистикалары]] rgtqoxg1qx93p900griyhzlyweuhg6x 4 492279 3649919 3649533 2026-09-01T12:02:26Z Jembot 36112 Bot: Рейтингті жаңарту 3649919 wikitext text/x-wiki {{/begin|200}} |- | 1 || [[User:1nter pares|1nter pares]] || [[Special:Contributions/1nter pares|{{formatnum:3062}}]] || {{Permissions|1nter pares}} |- | 2 || [[User:Мағыпар|Мағыпар]] || [[Special:Contributions/Мағыпар|{{formatnum:980}}]] || {{Permissions|Мағыпар}} |- | 3 || [[User:Sagzhan|Sagzhan]] || [[Special:Contributions/Sagzhan|{{formatnum:416}}]] || {{Permissions|Sagzhan}} |- | 4 || [[User:Marksscheider|Marksscheider]] || [[Special:Contributions/Marksscheider|{{formatnum:399}}]] || {{Permissions|Marksscheider}} |- | 5 || [[User:Nurken|Nurken]] || [[Special:Contributions/Nurken|{{formatnum:334}}]] || {{Permissions|Nurken}} |- | 6 || [[User:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] || [[Special:Contributions/Ерден Карсыбеков|{{formatnum:279}}]] || {{Permissions|Ерден Карсыбеков}} |- | 7 || [[User:Орел Карл|Орел Карл]] || [[Special:Contributions/Орел Карл|{{formatnum:273}}]] || {{Permissions|Орел Карл}} |- | 8 || [[User:Casserium|Casserium]] || [[Special:Contributions/Casserium|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Casserium}} |- | 9 || [[User:Kasymov|Kasymov]] || [[Special:Contributions/Kasymov|{{formatnum:202}}]] || {{Permissions|Kasymov}} |- | 10 || [[User:Айткүл|Айткүл]] || [[Special:Contributions/Айткүл|{{formatnum:128}}]] || {{Permissions|Айткүл}} |- | 11 || [[User:Жадыра Абибуллаевна|Жадыра Абибуллаевна]] || [[Special:Contributions/Жадыра Абибуллаевна|{{formatnum:119}}]] || {{Permissions|Жадыра Абибуллаевна}} |- | 12 || [[User:Vyacheslav Nasretdinov|Vyacheslav Nasretdinov]] || [[Special:Contributions/Vyacheslav Nasretdinov|{{formatnum:103}}]] || {{Permissions|Vyacheslav Nasretdinov}} |- | 13 || [[User:Вилюс М|Вилюс М]] || [[Special:Contributions/Вилюс М|{{formatnum:82}}]] || {{Permissions|Вилюс М}} |- | 14 || [[User:PushkinVko|PushkinVko]] || [[Special:Contributions/PushkinVko|{{formatnum:70}}]] || {{Permissions|PushkinVko}} |- | 15 || [[User:Жанар Чушекова|Жанар Чушекова]] || [[Special:Contributions/Жанар Чушекова|{{formatnum:65}}]] || {{Permissions|Жанар Чушекова}} |- | 16 || [[User:Mtdi20|Mtdi20]] || [[Special:Contributions/Mtdi20|{{formatnum:62}}]] || {{Permissions|Mtdi20}} |- | 17 || [[User:Muzeologist|Muzeologist]] || [[Special:Contributions/Muzeologist|{{formatnum:60}}]] || {{Permissions|Muzeologist}} |- | 18 || [[User:AlibekKS|AlibekKS]] || [[Special:Contributions/AlibekKS|{{formatnum:54}}]] || {{Permissions|AlibekKS}} |- | 19 || [[User:Ақсуат тарихи-өлкетану музейі|Ақсуат тарихи-өлкетану музейі]] || [[Special:Contributions/Ақсуат тарихи-өлкетану музейі|{{formatnum:54}}]] || {{Permissions|Ақсуат тарихи-өлкетану музейі}} |- | 20 || [[User:НАЗЕРКЕ НУРСЕЙТОВА|НАЗЕРКЕ НУРСЕЙТОВА]] || [[Special:Contributions/НАЗЕРКЕ НУРСЕЙТОВА|{{formatnum:53}}]] || {{Permissions|НАЗЕРКЕ НУРСЕЙТОВА}} |- | 21 || [[User:Шугыла Есімханова|Шугыла Есімханова]] || [[Special:Contributions/Шугыла Есімханова|{{formatnum:52}}]] || {{Permissions|Шугыла Есімханова}} |- | 22 || [[User:Айнур Мырзабекова|Айнур Мырзабекова]] || [[Special:Contributions/Айнур Мырзабекова|{{formatnum:51}}]] || {{Permissions|Айнур Мырзабекова}} |- | 23 || [[User:Jako2588|Jako2588]] || [[Special:Contributions/Jako2588|{{formatnum:51}}]] || {{Permissions|Jako2588}} |- | 24 || [[User:Акпарова Корлан|Акпарова Корлан]] || [[Special:Contributions/Акпарова Корлан|{{formatnum:51}}]] || {{Permissions|Акпарова Корлан}} |- | 25 || [[User:Aidana003|Aidana003]] || [[Special:Contributions/Aidana003|{{formatnum:51}}]] || {{Permissions|Aidana003}} |- | 26 || [[User:Берікқожанова Альфия Серікқанқызы|Берікқожанова Альфия Серікқанқызы]] || [[Special:Contributions/Берікқожанова Альфия Серікқанқызы|{{formatnum:51}}]] || {{Permissions|Берікқожанова Альфия Серікқанқызы}} |- | 27 || [[User:Сейлова Гүлжан|Сейлова Гүлжан]] || [[Special:Contributions/Сейлова Гүлжан|{{formatnum:50}}]] || {{Permissions|Сейлова Гүлжан}} |- | 28 || [[User:Нұрғазықызы Айгерім|Нұрғазықызы Айгерім]] || [[Special:Contributions/Нұрғазықызы Айгерім|{{formatnum:50}}]] || {{Permissions|Нұрғазықызы Айгерім}} |- | 29 || [[User:Таңшебер Ахметбек|Таңшебер Ахметбек]] || [[Special:Contributions/Таңшебер Ахметбек|{{formatnum:50}}]] || {{Permissions|Таңшебер Ахметбек}} |- | 30 || [[User:Аружан Сағаткен|Аружан Сағаткен]] || [[Special:Contributions/Аружан Сағаткен|{{formatnum:48}}]] || {{Permissions|Аружан Сағаткен}} |- | 31 || [[User:Садыкова Улболсын|Садыкова Улболсын]] || [[Special:Contributions/Садыкова Улболсын|{{formatnum:45}}]] || {{Permissions|Садыкова Улболсын}} |- | 32 || [[User:Guka1996|Guka1996]] || [[Special:Contributions/Guka1996|{{formatnum:44}}]] || {{Permissions|Guka1996}} |- | 33 || [[User:Madeniet26|Madeniet26]] || [[Special:Contributions/Madeniet26|{{formatnum:41}}]] || {{Permissions|Madeniet26}} |- | 34 || [[User:Jadr 1988|Jadr 1988]] || [[Special:Contributions/Jadr 1988|{{formatnum:35}}]] || {{Permissions|Jadr 1988}} |- | 35 || [[User:Dostoevskykz|Dostoevskykz]] || [[Special:Contributions/Dostoevskykz|{{formatnum:32}}]] || {{Permissions|Dostoevskykz}} |- | 36 || [[User:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] || [[Special:Contributions/TheNomadEditor|{{formatnum:30}}]] || {{Permissions|TheNomadEditor}} |- | 37 || [[User:АРАЙЛЫМ|АРАЙЛЫМ]] || [[Special:Contributions/АРАЙЛЫМ|{{formatnum:25}}]] || {{Permissions|АРАЙЛЫМ}} |- | 38 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:25}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 39 || [[User:Дауткулова Ақмарал|Дауткулова Ақмарал]] || [[Special:Contributions/Дауткулова Ақмарал|{{formatnum:25}}]] || {{Permissions|Дауткулова Ақмарал}} |- | 40 || [[User:Coffee86|Coffee86]] || [[Special:Contributions/Coffee86|{{formatnum:22}}]] || {{Permissions|Coffee86}} |- | 41 || [[User:DigitalNomadWikiKzRu|DigitalNomadWikiKzRu]] || [[Special:Contributions/DigitalNomadWikiKzRu|{{formatnum:21}}]] || {{Permissions|DigitalNomadWikiKzRu}} |- | 42 || [[User:Бакытжан Бейсембекова|Бакытжан Бейсембекова]] || [[Special:Contributions/Бакытжан Бейсембекова|{{formatnum:20}}]] || {{Permissions|Бакытжан Бейсембекова}} |- | 43 || [[User:Aktolkynsauyrbay|Aktolkynsauyrbay]] || [[Special:Contributions/Aktolkynsauyrbay|{{formatnum:20}}]] || {{Permissions|Aktolkynsauyrbay}} |- | 44 || [[User:Мадикино|Мадикино]] || [[Special:Contributions/Мадикино|{{formatnum:19}}]] || {{Permissions|Мадикино}} |- | 45 || [[User:Tansheber|Tansheber]] || [[Special:Contributions/Tansheber|{{formatnum:19}}]] || {{Permissions|Tansheber}} |- | 46 || [[User:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] || [[Special:Contributions/MuratbekErkebulan|{{formatnum:19}}]] || {{Permissions|MuratbekErkebulan}} |- | 47 || [[User:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] || [[Special:Contributions/RaiymbekZh|{{formatnum:16}}]] || {{Permissions|RaiymbekZh}} |- | 48 || [[User:Ербол Асан|Ербол Асан]] || [[Special:Contributions/Ербол Асан|{{formatnum:16}}]] || {{Permissions|Ербол Асан}} |- | 49 || [[User:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] || [[Special:Contributions/Мықтыбек Оразтайұлы|{{formatnum:16}}]] || {{Permissions|Мықтыбек Оразтайұлы}} |- | 50 || [[User:Wikuiser|Wikuiser]] || [[Special:Contributions/Wikuiser|{{formatnum:16}}]] || {{Permissions|Wikuiser}} |- | 51 || [[User:Амина Жанаковна|Амина Жанаковна]] || [[Special:Contributions/Амина Жанаковна|{{formatnum:16}}]] || {{Permissions|Амина Жанаковна}} |- | 52 || [[User:Jommy3210|Jommy3210]] || [[Special:Contributions/Jommy3210|{{formatnum:16}}]] || {{Permissions|Jommy3210}} |- | 53 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:15}}]] || {{Permissions|Gliwi}} |- | 54 || [[User:TalgatSnow|TalgatSnow]] || [[Special:Contributions/TalgatSnow|{{formatnum:15}}]] || {{Permissions|TalgatSnow}} |- | 55 || [[User:Nurkhan|Nurkhan]] || [[Special:Contributions/Nurkhan|{{formatnum:14}}]] || {{Permissions|Nurkhan}} |- | 56 || [[User:Қарағанды обл.Ресурстық тіл орталығы|Қарағанды обл.Ресурстық тіл орталығы]] || [[Special:Contributions/Қарағанды обл.Ресурстық тіл орталығы|{{formatnum:14}}]] || {{Permissions|Қарағанды обл.Ресурстық тіл орталығы}} |- | 57 || [[User:L.sarkytbekova|L.sarkytbekova]] || [[Special:Contributions/L.sarkytbekova|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|L.sarkytbekova}} |- | 58 || [[User:Қарақия ауданы|Қарақия ауданы]] || [[Special:Contributions/Қарақия ауданы|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Қарақия ауданы}} |- | 59 || [[User:Аянов|Аянов]] || [[Special:Contributions/Аянов|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Аянов}} |- | 60 || [[User:~2026-42935-53|~2026-42935-53]] || [[Special:Contributions/~2026-42935-53|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|~2026-42935-53}} |- | 61 || [[User:DiasAbilkaiyr|DiasAbilkaiyr]] || [[Special:Contributions/DiasAbilkaiyr|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|DiasAbilkaiyr}} |- | 62 || [[User:Qanattan|Qanattan]] || [[Special:Contributions/Qanattan|{{formatnum:11}}]] || {{Permissions|Qanattan}} |- | 63 || [[User:LCont5|LCont5]] || [[Special:Contributions/LCont5|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|LCont5}} |- | 64 || [[User:Zafer|Zafer]] || [[Special:Contributions/Zafer|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Zafer}} |- | 65 || [[User:Рыскен Биахметқызы|Рыскен Биахметқызы]] || [[Special:Contributions/Рыскен Биахметқызы|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Рыскен Биахметқызы}} |- | 66 || [[User:Корлан Майдановна|Корлан Майдановна]] || [[Special:Contributions/Корлан Майдановна|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Корлан Майдановна}} |- | 67 || [[User:Айгерім Нұрғазықызы|Айгерім Нұрғазықызы]] || [[Special:Contributions/Айгерім Нұрғазықызы|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Айгерім Нұрғазықызы}} |- | 68 || [[User:Бекзада Серікахметқызы|Бекзада Серікахметқызы]] || [[Special:Contributions/Бекзада Серікахметқызы|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Бекзада Серікахметқызы}} |- | 69 || [[User:Zama.Dana|Zama.Dana]] || [[Special:Contributions/Zama.Dana|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Zama.Dana}} {{/end}} nrssqkr2bp8pclerj1aca2tb0bjb5he 0 505622 3650000 2439044 2026-09-01T15:38:26Z Redaktor GLAM 165462 Higher resolution version of image 3650000 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Кинкажу | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref =<ref name="iucn">{{cite journal | authors = Kays, R.; Reid, F.; Schipper, J.; Helgen, K. | title = ''Potos flavus'' | journal = [[IUCN Red List of Threatened Species]] | volume= 2008 | page = e.T41679A10507696 | publisher = [[IUCN]] | year = 2008 | url = http://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2008.RLTS.T41679A10507696.en | accessdate = 28 January 2016}}</ref> | image = Kinkajou (130474512).jpg |regnum = [[Жануарлар]] |phylum = [[Хордалылар]] |classis = [[Сүтқоректілер]] |infraclassis = [[Ұрықжолдастылар]] |ordo = [[Жыртқыштар]] | familia = [[жанат тұқымдасы|Procyonidae]] | genus = '''''Potos''''' | genus_authority = [[Étienne Geoffroy Saint-Hilaire|Geoffroy Saint-Hilaire]] & [[Georges Cuvier|Cuvier]], 1795 | species = '''''P. flavus''''' | binomial = ''Potos flavus'' | binomial_authority = ([[Иоганн Христиан фон Шребер]], 1774) | range_map = Kinkajou area.png | range_map_caption = }} '''Кинкажу''' ({{lang-la|Potos flavus}}) – [[жанат тұқымдасы|жанаттар]] тұқымдасына жататын [[Жыртқыштар|жыртқыш]] сүтқоректі. Оның бүкіл денесінің ұзындығының жартысы құйрығы алады. Салмағы 3 кг болады. Оңтүстік [[Мексика]]ның ормандарында, [[Орталық Америка]]да, ағаштарда тіршілік етеді. Күндіз қуыстарда жатады да, түнде тездетіп, ептілікпен ағаш бұталарында өрмелей жүріп тамақ іздейді. Негізінен, жемістерімен, насекомдармен, басқа да ұсақ жәндіктермен қоректенеді. Жаңа туғанда кинкажу баласы соқыр болады да, тек 10 күннен кейін ғана көзі ашылады. Жеті апта өткенде ол да құйрығымен ағашқа ілініп тұра алады.<ref>Жануарлар әлемінің үлкен атласы,«Алматыкітап» баспасы. 2000 жыл ISBN 2078-6727</ref> ==Дереккөздер== <references/> [[Санат:Жанаттар]] i846wtd3cifrfm6i5rhowmb86vad0rh 0 518197 3650189 3646277 2026-09-02T11:20:09Z Casserium 68287 /* Министрлер тізімі */ 3650189 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік орган |атауы = Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі |қысқартылған атауы = ҚР СІМ, ҚР Сыртқыiсминi |шынайы атауы = |шынайы атауы1 = |шынайы атауы2 = |мемлекет = {{байрақ|Қазақстан}} |құзыреті = |құзерет_тақырып_мәтіні = |эмблема = |эмблеманың ені = |эмблеманың тақырыбы = |мөрі = |мөрдің ені = |мөрдің тақырыбы = |сурет = MFA emblem.png |сурет ені = 200px |сурет тақырыбы = |құрылған жылы = |ізашары1 = |ізашары2 = |таратылған жылы = |ізбасары = |бағынады = [[Қазақстан Республикасының Үкіметі]] |штаб-пәтері = 010000, [[Астана]] қаласы, Қонаев көшесі, 31<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/contacts?lang=kk|title=Байланыс|lang=kk|publisher=Сыртқы істер министрлігінің ресми сайты|accessdate=2023-10-25}}</ref> |lat_dir = N|lat_deg = 51|lat_min = 7|lat_sec = 53.814 |lon_dir = E|lon_deg = 71|lon_min = 25|lon_sec = 55.5744 |region_code = |қызметкерлер = |бюджет = |министрдің есімі1 = |министрдің міндеті1 = |министрдің есімі2 = |министрдің міндеті2 = |басшылықтың есімі1 = [[Ермек Беделбайұлы Көшербаев|Ермек Көшербаев]] |басшылықтың лауазымы1 = [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Министрі]] |басшылықтың есімі2 = [[Ержан Нигматоллаұлы Ашықбаев|Ержан Ашықбаев]] |басшылықтың лауазымы2 = Бірінші вице-министрі |жоғарыда тұрған мекеме = [[Қазақстан үкіметі]] |бір мекемеге қарасты орган1 = |бір мекемеге қарасты орган2 = |құжат1 = |сайты = [https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa?lang=kk gov.kz/memleket/entities/mfa] |түсініктемелер = |карта = |карта ені = |картаның тақырыбы = }} '''Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі''' — [[Қазақстан Республикасының Үкіметі|үкімет]] құрамына енетін Қазақстанның орталық атқарушы органы, [[Қазақстанның сыртқы саясаты|Қазақстанның сыртқы саяси қызметі]]н атқаратын және Қазақстанның дипломатиялық қызметінің органдарының ортақ жүйесін басқаратын министрлік.<ref>{{cite web | url=http://adilet.zan.kz/kaz/docs/P040001118_ | title=Қазақстан Республикасы Сыртқы iстер министрлiгiнiң мәселелерi | publisher=Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 28 қазандағы N 1118 Қаулысы | date=2004-10-08 }}</ref> == Тарихы == Қазақ дипломатиясының тарихы [[Қазақ хандығы]] кезінде хандар дипломатиялық қарым-қатынастарды дамытып, сыртқы және ішкі саясатты жүзеге асырған кезеңнен бастауын алды. Хандықтың дипломатиядағы негізгі мақсаты сауда, саяхат жолдарын және халықаралық айырбас үшін сауда орталықтарын құру ниетімен аумақтарды кеңейту туралы келіссөздер жүргізу болды.<ref>{{Cite web|url=https://e-history.kz/ru/news/show/6664|title=Немного о дипломатии в период Казахского ханства|lang=ru|author=Нұрланұлы, Мирас|date=2015-06-22|accessdate=2023-10-25}}</ref> Қазақтардың алғашқы сыртқы істер министрлігі 1920 жылдардың басында [[Түркістан Кеңестік Федеративтік Республикасы|Түркістан АКСР]]-ның дипломатиялық кеңсесі ретінде құрылды.<ref>{{Cite web|url=https://articlekz.com/article/7369|title=Формирование и развитие внешнеполитического аппарата Республики Казахстан|lang=ru|author=Бекманова, Д.М.|date=2010|accessdate=2023-10-25}}</ref> Министрлікті басқарған адам Түркістан АКСР Сыртқы істер халық комиссары ретінде белгілі болды және ол басқарған мекеме Түркістан АКСР Сыртқы істер комиссариаты болып аталатын.<ref>{{Cite web|url=http://bibliotekar.kz/mezhdunarodnoe-pravo-v-istorii-kazahstan/-2-mezhdunarodno-pravovye-otnoshenija-tu.html|title=§ 2. МЕЖДУНАРОДНО-ПРАВОВЫЕ ОТНОШЕНИЯ ТУРКЕСТАНСКОЙ АССР|lang=ru|date=2014-04-16|accessdate=2023-10-25}}</ref> Сыртқы істер министрі лауазымы тұңғыш рет 1944 жылы, «Одақтық республикаларға сыртқы байланыстар саласындағы өкілеттіктер беру және осыған байланысты Сыртқы істер халық комиссариатын Бүкілодақтықтан Одақтық-республикалық халық комиссариатына айналдыру туралы» заңынын қабылдануымен пайда болды.<ref>{{Cite web|url=https://constitution.garant.ru/history/ussr-rsfsr/1936/zakony/3946734/|title=Закон СССР февраля 1944: "О предоставлении союзным республикам полномочий в области внешних сношений и о преобразовании в связи с этим Народного комиссариата иностранных дел из общесоюзного в союзно-республиканский народный комиссариат"|lang=ru|accessdate=2023-10-25}}</ref> Бұл заң көмегімен [[КСРО әкімшілік бөлінісі|Одақтас республикалар]]дың шетел елдерімен тікелей дипломатиялық қатынасқа түсуіне мүмкіндік берді, бірақ сонда да сыртқы саясаттын басты функцияларын атқарған [[КСРО Сыртқы істер министрлігі]] еді. Қазақстанның 1991 жылы тәуелсіздік алғанында ғана елдің қазіргі түріндегі Сыртқы істер министрлігі пайда болған еді. Тәуелсіз Қазақстанның тұңғыш Сыртқы істер министрі [[Төлеутай Ысқақұлы Сүлейменов|Төлеутай Сүлейменов]] болды. == Басшылығы == * Сыртқы істер министрі — [[Ермек Беделбайұлы Көшербаев|Ермек Көшербаев]] * Министрдің бірінші орынбасары — [[Ержан Нигматоллаұлы Ашықбаев|Ержан Ашықбаев]] * Министрдің орынбасары — [[Арман Асқарұлы Исетов|Арман Исетов]] * Министрдің орынбасары — [[Ермұхамбет Болатпекұлы Қоныспаев|Ермұхамбет Қоныспаев]] * Министрдің орынбасары — [[Арман Қайратұлы Исағалиев|Арман Исағалиев]] * Министрдің орынбасары — [[Әлібек Сәкенұлы Қуантыров|Әлібек Қуантыров]] * Министрлік аппаратының басшысы — Асқар Жаппар<ref name="kurylym">{{Cite web|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/about/structure/1/1?lang=kk|title=Құрылым|lang=kk|publisher=Сыртқы істер министрлігінің ресми сайты|accessdate=2026-03-05}} </ref> == Құрылымы == Министрліктің 2 комитеті бар. Олар:<ref name="kurylym" /> * министрліктің реттеу, іске асыру және бақылау функцияларын жүзеге асыруға, сондай-ақ инвестицияларды тарту жөнінде мемлекеттік саясатты іске асыруға жауапты '''[[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің Инвестиция комитеті|Инвестиция комитеті]]'''; * елдің саяси, экономикалық, әлеуметтік, гуманитарлық, сондай-ақ көрсетілген мақсаттарда өзге де қызмет салаларында оң имиджін нығайтуға және мемлекеттік саясатын іске асыруға жауапты '''[[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің Халықаралық ақпарат комитеті|Халықаралық ақпарат комитеті]]'''. Министрліктің қарамағындағы ұйымдар қатарына «[[Сыртқы саяси зерттеулер институты]]<nowiki></nowiki>» АҚ, «ҚР СІМ «Дипломатиялық сервис» ШЖҚ РМК, «KAZAKH INVEST» Ұлттық компаниясы» АҚ және «[[KazAID]]<nowiki></nowiki>» қазақстандық халықаралық даму агенттігі», «[[Отандастар қоры]]<nowiki></nowiki>» коммерциялық емес акционерлік қоғамдары жатады.<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/about/structure/10/1?lang=kk|title=Құрылым|lang=kk|publisher=Сыртқы істер министрлігінің ресми сайты|accessdate=2023-10-25}}</ref> == Міндеттері == Сыртқы істер министрлігінің міндеттері қатарына [[Қазақстанның сыртқы саясаты|сыртқы саяси қызмет]] саласын және Қазақстанның дипломатиялық қызмет органдарын басқару және [[инвестиция]]ларды тарту жатқызылады.<ref name="jalpiaqparat">{{Cite web|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/about?lang=kk|title=Жалпы ақпарат|lang=kk|publisher=Сыртқы істер министрлігінің ресми сайты|accessdate=2023-10-25}}</ref> Министрліктің ресми сайты оның қызмет бағыттары деп [[Қазақстанның сыртқы саясаты|сыртқы саясат]], [[Қазақстанның визалық саясаты|визалар]] және консулдық мәселелер, инвестициялар, Еуразиялық интеграция, протоколдық мәселелер және [[қоғам]]мен өзара іс-қимыл атайды.<ref name="jalpiaqparat" /> == Министрлер тізімі == {{Негізгі мақала|Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері}} {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! № ! Суреті ! Аты-жөні<br>{{small|(Өмір сүрген жылдары)}} ! colspan="2"| Басқарған жылдары ! [[Қазақстан премьер-министрі|Үкімет басшысы]] |- | 1 | [[Сурет:Tuleutai Suleimenov profile (cropped).jpg|99px]] | [[Төлеутай Ысқақұлы Сүлейменов|Төлеутай Сүлейменов]]<br>{{small|(1941 туған)}} | желтоқсан<br>1991 | сәуір<br>1994 | [[Сергей Терещенко үкіметі|Терещенко]] |- | 2 | [[Сурет:Kanat Saudabayev (2005).jpg|99px]] | [[Қанат Бекмырзаұлы Саудабаев|Қанат Саудабаев]]<br>{{small|(1946 туған)}} | 18 сәуір<br>1994 | 12 қазан<br>1994 | [[Сергей Терещенко үкіметі|Терещенко]] |- | 3 | [[Сурет:Kassym-Jomart Tokayev (01911329) (49858644462, cropped).jpg|99px]] | [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]<br>{{small|(1953 туған)}} | 12 қазан<br>1994 | 12 қазан<br>1999 | [[Әкежан Қажыгелдин үкіметі|Қажыгелдин]]<br>[[Нұрлан Балғымбаев үкіметі|Балғымбаев]] |- | 4 | [[Сурет:Yerlan Idrissov (2013-03-05).jpg|99px]] | [[Ерлан Әбілфайызұлы Ыдырысов|Ерлан Ыдырысов]]<br>{{small|(1959 туған)}} | 12 қазан<br>1999 | 29 қаңтар<br>2002 | [[Қасым-Жомарт Тоқаев үкіметі|Тоқаев]] |- | 5 | [[Сурет:Tokaev.jpg|99px]] | [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]<br>{{small|(1953 туған)}} | 29 қаңтар<br>2002 | 11 қаңтар<br>2007 | [[Иманғали Тасмағамбетов үкіметі|Тасмағамбетов]]<br>[[Даниал Ахметов үкіметі|Даниал Ахметов]] |- | 6 | [[Сурет:Kazakh FM Marat Tazhin.jpg|99px]] | [[Марат Мұханбетқазыұлы Тәжин|Марат Тәжин]]<br>{{small|(1960 туған)}} | 11 қаңтар<br>2007 | 4 қыркүйек<br>2009 | [[Бірінші Кәрім Мәсімов үкіметі|Мәсімов I]] |- | 7 | [[Сурет:Kanat Saudabayev 2010 (cropped).jpg|99px]] | [[Қанат Бекмырзаұлы Саудабаев|Қанат Саудабаев]]<br>{{small|(1946 туған)}} | 4 қыркүйек<br>2009 | 8 сәуір<br>2011 | [[Бірінші Кәрім Мәсімов үкіметі|Мәсімов I]] |- | 8 | [[Сурет:Yerzhan Kazykhanov - 2021 (cropped).jpg|99px]] | [[Ержан Хозеұлы Қазыхан|Ержан Қазыханов]]<br>{{small|(1964 туған)}} | 11 сәуір<br>2011 | 24 қыркүйек<br>2012 | [[Бірінші Кәрім Мәсімов үкіметі|Мәсімов I]] |- | 9 | [[Сурет:Erlan Idrissov (23101326859) (cropped).jpg|99px]] | [[Ерлан Әбілфайызұлы Ыдырысов|Ерлан Ыдырысов]]<br>{{small|(1959 туған)}} | 28 қыркүйек<br>2012 | 28 желтоқсан<br>2016 | [[Серік Ахметов үкіметі|Серік Ахметов]]<br>[[Екінші Кәрім Мәсімов үкіметі|Мәсімов II]]<br>[[Бақытжан Сағынтаев үкіметі|Сағынтаев]] |- | 10 | [[Сурет:Kairat Abdrakhmanov (21310882222) (cropped).jpg|99px]] | [[Қайрат Құдайбергенұлы Әбдірахманов|Қайрат Әбдірахманов]]<br>{{small|(1964 туған)}} | 28 желтоқсан<br>2016 | 26 желтоқсан<br>2018 | [[Бақытжан Сағынтаев үкіметі|Сағынтаев]] |- | 11 | [[Сурет:Beibut Atamkulov (cropped).jpg|99px]] | [[Бейбіт Бәкірұлы Атамқұлов|Бейбіт Атамқұлов]]<br>{{small|(1964 туған)}} | 26 желтоқсан<br>2018 | 18 қыркүйек<br>2019 | [[Бақытжан Сағынтаев үкіметі|Сағынтаев]]<br>[[Асқар Мамин үкіметі|Мамин]] |- | 12 | [[Сурет:Mukhtar Tleuberdi 2019 (cropped).jpg|99px]] | [[Мұхтар Бескенұлы Тілеуберді|Мұхтар Тілеуберді]]<br>{{small|(1968 туған)}} | 18 қыркүйек<br>2019 | 29 наурыз<br>2023 | [[Асқар Мамин үкіметі|Мамин]]<br>[[Бірінші Әлихан Смайылов үкіметі|Смайылов I]] |- | 13 | [[Сурет:Murat Nurtleu (P061051-486119) (cropped).jpg|99px]] | [[Мұрат Әбуғалиұлы Нұртілеу|Мұрат Нұртілеу]]<br>{{small|(1976 туған)}} | 3 сәуір<br>2023 | 26 қыркүйек<br>2025 | [[Екінші Әлихан Смайылов үкіметі|Смайылов II]]<br>[[Олжас Бектенов үкіметі|Бектенов]] |- | 14 | [[Сурет:Ermek Kosherbaev (February 2020) (cropped).jpg|99px]] | [[Ермек Беделбайұлы Көшербаев|Ермек Көшербаев]]<br>{{small|(1965 туған)}} | 26 қыркүйек<br>2025 | 2 қыркүйек<br>2026 | [[Бірінші Олжас Бектенов үкіметі|Бектенов I]] |- | 15 | [[Сурет:Mukhtar Tleuberdi 2019 (cropped).jpg|99px]] | [[Мұхтар Бескенұлы Тілеуберді|Мұхтар Тілеуберді]]<br>{{small|(1968 туған)}} | 2 қыркүйек<br>2026 | | [[Екінші Олжас Бектенов үкіметі|Бектенов II]] |} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{Қазақстан Республикасының министрліктері}} {{Қазақстанның халықаралық қатынастары}} [[Санат:Қазақстан Республикасының министрліктері|С]] b2l9fb7jqlb943btzgz6ntt0m8u7809 3650193 3650189 2026-09-02T11:25:24Z Casserium 68287 /* */ 3650193 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік орган |атауы = Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі |қысқартылған атауы = ҚР СІМ, ҚР Сыртқыiсминi |шынайы атауы = |шынайы атауы1 = |шынайы атауы2 = |мемлекет = {{байрақ|Қазақстан}} |құзыреті = |құзерет_тақырып_мәтіні = |эмблема = |эмблеманың ені = |эмблеманың тақырыбы = |мөрі = |мөрдің ені = |мөрдің тақырыбы = |сурет = MFA emblem.png |сурет ені = 200px |сурет тақырыбы = |құрылған жылы = |ізашары1 = |ізашары2 = |таратылған жылы = |ізбасары = |бағынады = [[Қазақстан Республикасының Үкіметі]] |штаб-пәтері = 010000, [[Астана]] қаласы, Қонаев көшесі, 31<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/contacts?lang=kk|title=Байланыс|lang=kk|publisher=Сыртқы істер министрлігінің ресми сайты|accessdate=2023-10-25}}</ref> |lat_dir = N|lat_deg = 51|lat_min = 7|lat_sec = 53.814 |lon_dir = E|lon_deg = 71|lon_min = 25|lon_sec = 55.5744 |region_code = |қызметкерлер = |бюджет = |министрдің есімі1 = |министрдің міндеті1 = |министрдің есімі2 = |министрдің міндеті2 = |басшылықтың есімі1 = [[Мұхтар Бескенұлы Тілеуберді|Мұхтар Тілеуберді]] |басшылықтың лауазымы1 = [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Министрі]] |басшылықтың есімі2 = [[Ержан Нигматоллаұлы Ашықбаев|Ержан Ашықбаев]] |басшылықтың лауазымы2 = Бірінші вице-министрі |жоғарыда тұрған мекеме = [[Қазақстан үкіметі]] |бір мекемеге қарасты орган1 = |бір мекемеге қарасты орган2 = |құжат1 = |сайты = [https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa?lang=kk gov.kz/memleket/entities/mfa] |түсініктемелер = |карта = |карта ені = |картаның тақырыбы = }} '''Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі''' — [[Қазақстан Республикасының Үкіметі|үкімет]] құрамына енетін Қазақстанның орталық атқарушы органы, [[Қазақстанның сыртқы саясаты|Қазақстанның сыртқы саяси қызметі]]н атқаратын және Қазақстанның дипломатиялық қызметінің органдарының ортақ жүйесін басқаратын министрлік.<ref>{{cite web | url=http://adilet.zan.kz/kaz/docs/P040001118_ | title=Қазақстан Республикасы Сыртқы iстер министрлiгiнiң мәселелерi | publisher=Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 28 қазандағы N 1118 Қаулысы | date=2004-10-08 }}</ref> == Тарихы == Қазақ дипломатиясының тарихы [[Қазақ хандығы]] кезінде хандар дипломатиялық қарым-қатынастарды дамытып, сыртқы және ішкі саясатты жүзеге асырған кезеңнен бастауын алды. Хандықтың дипломатиядағы негізгі мақсаты сауда, саяхат жолдарын және халықаралық айырбас үшін сауда орталықтарын құру ниетімен аумақтарды кеңейту туралы келіссөздер жүргізу болды.<ref>{{Cite web|url=https://e-history.kz/ru/news/show/6664|title=Немного о дипломатии в период Казахского ханства|lang=ru|author=Нұрланұлы, Мирас|date=2015-06-22|accessdate=2023-10-25}}</ref> Қазақтардың алғашқы сыртқы істер министрлігі 1920 жылдардың басында [[Түркістан Кеңестік Федеративтік Республикасы|Түркістан АКСР]]-ның дипломатиялық кеңсесі ретінде құрылды.<ref>{{Cite web|url=https://articlekz.com/article/7369|title=Формирование и развитие внешнеполитического аппарата Республики Казахстан|lang=ru|author=Бекманова, Д.М.|date=2010|accessdate=2023-10-25}}</ref> Министрлікті басқарған адам Түркістан АКСР Сыртқы істер халық комиссары ретінде белгілі болды және ол басқарған мекеме Түркістан АКСР Сыртқы істер комиссариаты болып аталатын.<ref>{{Cite web|url=http://bibliotekar.kz/mezhdunarodnoe-pravo-v-istorii-kazahstan/-2-mezhdunarodno-pravovye-otnoshenija-tu.html|title=§ 2. МЕЖДУНАРОДНО-ПРАВОВЫЕ ОТНОШЕНИЯ ТУРКЕСТАНСКОЙ АССР|lang=ru|date=2014-04-16|accessdate=2023-10-25}}</ref> Сыртқы істер министрі лауазымы тұңғыш рет 1944 жылы, «Одақтық республикаларға сыртқы байланыстар саласындағы өкілеттіктер беру және осыған байланысты Сыртқы істер халық комиссариатын Бүкілодақтықтан Одақтық-республикалық халық комиссариатына айналдыру туралы» заңынын қабылдануымен пайда болды.<ref>{{Cite web|url=https://constitution.garant.ru/history/ussr-rsfsr/1936/zakony/3946734/|title=Закон СССР февраля 1944: "О предоставлении союзным республикам полномочий в области внешних сношений и о преобразовании в связи с этим Народного комиссариата иностранных дел из общесоюзного в союзно-республиканский народный комиссариат"|lang=ru|accessdate=2023-10-25}}</ref> Бұл заң көмегімен [[КСРО әкімшілік бөлінісі|Одақтас республикалар]]дың шетел елдерімен тікелей дипломатиялық қатынасқа түсуіне мүмкіндік берді, бірақ сонда да сыртқы саясаттын басты функцияларын атқарған [[КСРО Сыртқы істер министрлігі]] еді. Қазақстанның 1991 жылы тәуелсіздік алғанында ғана елдің қазіргі түріндегі Сыртқы істер министрлігі пайда болған еді. Тәуелсіз Қазақстанның тұңғыш Сыртқы істер министрі [[Төлеутай Ысқақұлы Сүлейменов|Төлеутай Сүлейменов]] болды. == Басшылығы == * Сыртқы істер министрі — [[Ермек Беделбайұлы Көшербаев|Ермек Көшербаев]] * Министрдің бірінші орынбасары — [[Ержан Нигматоллаұлы Ашықбаев|Ержан Ашықбаев]] * Министрдің орынбасары — [[Арман Асқарұлы Исетов|Арман Исетов]] * Министрдің орынбасары — [[Ермұхамбет Болатпекұлы Қоныспаев|Ермұхамбет Қоныспаев]] * Министрдің орынбасары — [[Арман Қайратұлы Исағалиев|Арман Исағалиев]] * Министрдің орынбасары — [[Әлібек Сәкенұлы Қуантыров|Әлібек Қуантыров]] * Министрлік аппаратының басшысы — Асқар Жаппар<ref name="kurylym">{{Cite web|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/about/structure/1/1?lang=kk|title=Құрылым|lang=kk|publisher=Сыртқы істер министрлігінің ресми сайты|accessdate=2026-03-05}} </ref> == Құрылымы == Министрліктің 2 комитеті бар. Олар:<ref name="kurylym" /> * министрліктің реттеу, іске асыру және бақылау функцияларын жүзеге асыруға, сондай-ақ инвестицияларды тарту жөнінде мемлекеттік саясатты іске асыруға жауапты '''[[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің Инвестиция комитеті|Инвестиция комитеті]]'''; * елдің саяси, экономикалық, әлеуметтік, гуманитарлық, сондай-ақ көрсетілген мақсаттарда өзге де қызмет салаларында оң имиджін нығайтуға және мемлекеттік саясатын іске асыруға жауапты '''[[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің Халықаралық ақпарат комитеті|Халықаралық ақпарат комитеті]]'''. Министрліктің қарамағындағы ұйымдар қатарына «[[Сыртқы саяси зерттеулер институты]]<nowiki></nowiki>» АҚ, «ҚР СІМ «Дипломатиялық сервис» ШЖҚ РМК, «KAZAKH INVEST» Ұлттық компаниясы» АҚ және «[[KazAID]]<nowiki></nowiki>» қазақстандық халықаралық даму агенттігі», «[[Отандастар қоры]]<nowiki></nowiki>» коммерциялық емес акционерлік қоғамдары жатады.<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/about/structure/10/1?lang=kk|title=Құрылым|lang=kk|publisher=Сыртқы істер министрлігінің ресми сайты|accessdate=2023-10-25}}</ref> == Міндеттері == Сыртқы істер министрлігінің міндеттері қатарына [[Қазақстанның сыртқы саясаты|сыртқы саяси қызмет]] саласын және Қазақстанның дипломатиялық қызмет органдарын басқару және [[инвестиция]]ларды тарту жатқызылады.<ref name="jalpiaqparat">{{Cite web|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/about?lang=kk|title=Жалпы ақпарат|lang=kk|publisher=Сыртқы істер министрлігінің ресми сайты|accessdate=2023-10-25}}</ref> Министрліктің ресми сайты оның қызмет бағыттары деп [[Қазақстанның сыртқы саясаты|сыртқы саясат]], [[Қазақстанның визалық саясаты|визалар]] және консулдық мәселелер, инвестициялар, Еуразиялық интеграция, протоколдық мәселелер және [[қоғам]]мен өзара іс-қимыл атайды.<ref name="jalpiaqparat" /> == Министрлер тізімі == {{Негізгі мақала|Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері}} {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! № ! Суреті ! Аты-жөні<br>{{small|(Өмір сүрген жылдары)}} ! colspan="2"| Басқарған жылдары ! [[Қазақстан премьер-министрі|Үкімет басшысы]] |- | 1 | [[Сурет:Tuleutai Suleimenov profile (cropped).jpg|99px]] | [[Төлеутай Ысқақұлы Сүлейменов|Төлеутай Сүлейменов]]<br>{{small|(1941 туған)}} | желтоқсан<br>1991 | сәуір<br>1994 | [[Сергей Терещенко үкіметі|Терещенко]] |- | 2 | [[Сурет:Kanat Saudabayev (2005).jpg|99px]] | [[Қанат Бекмырзаұлы Саудабаев|Қанат Саудабаев]]<br>{{small|(1946 туған)}} | 18 сәуір<br>1994 | 12 қазан<br>1994 | [[Сергей Терещенко үкіметі|Терещенко]] |- | 3 | [[Сурет:Kassym-Jomart Tokayev (01911329) (49858644462, cropped).jpg|99px]] | [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]<br>{{small|(1953 туған)}} | 12 қазан<br>1994 | 12 қазан<br>1999 | [[Әкежан Қажыгелдин үкіметі|Қажыгелдин]]<br>[[Нұрлан Балғымбаев үкіметі|Балғымбаев]] |- | 4 | [[Сурет:Yerlan Idrissov (2013-03-05).jpg|99px]] | [[Ерлан Әбілфайызұлы Ыдырысов|Ерлан Ыдырысов]]<br>{{small|(1959 туған)}} | 12 қазан<br>1999 | 29 қаңтар<br>2002 | [[Қасым-Жомарт Тоқаев үкіметі|Тоқаев]] |- | 5 | [[Сурет:Tokaev.jpg|99px]] | [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]<br>{{small|(1953 туған)}} | 29 қаңтар<br>2002 | 11 қаңтар<br>2007 | [[Иманғали Тасмағамбетов үкіметі|Тасмағамбетов]]<br>[[Даниал Ахметов үкіметі|Даниал Ахметов]] |- | 6 | [[Сурет:Kazakh FM Marat Tazhin.jpg|99px]] | [[Марат Мұханбетқазыұлы Тәжин|Марат Тәжин]]<br>{{small|(1960 туған)}} | 11 қаңтар<br>2007 | 4 қыркүйек<br>2009 | [[Бірінші Кәрім Мәсімов үкіметі|Мәсімов I]] |- | 7 | [[Сурет:Kanat Saudabayev 2010 (cropped).jpg|99px]] | [[Қанат Бекмырзаұлы Саудабаев|Қанат Саудабаев]]<br>{{small|(1946 туған)}} | 4 қыркүйек<br>2009 | 8 сәуір<br>2011 | [[Бірінші Кәрім Мәсімов үкіметі|Мәсімов I]] |- | 8 | [[Сурет:Yerzhan Kazykhanov - 2021 (cropped).jpg|99px]] | [[Ержан Хозеұлы Қазыхан|Ержан Қазыханов]]<br>{{small|(1964 туған)}} | 11 сәуір<br>2011 | 24 қыркүйек<br>2012 | [[Бірінші Кәрім Мәсімов үкіметі|Мәсімов I]] |- | 9 | [[Сурет:Erlan Idrissov (23101326859) (cropped).jpg|99px]] | [[Ерлан Әбілфайызұлы Ыдырысов|Ерлан Ыдырысов]]<br>{{small|(1959 туған)}} | 28 қыркүйек<br>2012 | 28 желтоқсан<br>2016 | [[Серік Ахметов үкіметі|Серік Ахметов]]<br>[[Екінші Кәрім Мәсімов үкіметі|Мәсімов II]]<br>[[Бақытжан Сағынтаев үкіметі|Сағынтаев]] |- | 10 | [[Сурет:Kairat Abdrakhmanov (21310882222) (cropped).jpg|99px]] | [[Қайрат Құдайбергенұлы Әбдірахманов|Қайрат Әбдірахманов]]<br>{{small|(1964 туған)}} | 28 желтоқсан<br>2016 | 26 желтоқсан<br>2018 | [[Бақытжан Сағынтаев үкіметі|Сағынтаев]] |- | 11 | [[Сурет:Beibut Atamkulov (cropped).jpg|99px]] | [[Бейбіт Бәкірұлы Атамқұлов|Бейбіт Атамқұлов]]<br>{{small|(1964 туған)}} | 26 желтоқсан<br>2018 | 18 қыркүйек<br>2019 | [[Бақытжан Сағынтаев үкіметі|Сағынтаев]]<br>[[Асқар Мамин үкіметі|Мамин]] |- | 12 | [[Сурет:Mukhtar Tleuberdi 2019 (cropped).jpg|99px]] | [[Мұхтар Бескенұлы Тілеуберді|Мұхтар Тілеуберді]]<br>{{small|(1968 туған)}} | 18 қыркүйек<br>2019 | 29 наурыз<br>2023 | [[Асқар Мамин үкіметі|Мамин]]<br>[[Бірінші Әлихан Смайылов үкіметі|Смайылов I]] |- | 13 | [[Сурет:Murat Nurtleu (P061051-486119) (cropped).jpg|99px]] | [[Мұрат Әбуғалиұлы Нұртілеу|Мұрат Нұртілеу]]<br>{{small|(1976 туған)}} | 3 сәуір<br>2023 | 26 қыркүйек<br>2025 | [[Екінші Әлихан Смайылов үкіметі|Смайылов II]]<br>[[Олжас Бектенов үкіметі|Бектенов]] |- | 14 | [[Сурет:Ermek Kosherbaev (February 2020) (cropped).jpg|99px]] | [[Ермек Беделбайұлы Көшербаев|Ермек Көшербаев]]<br>{{small|(1965 туған)}} | 26 қыркүйек<br>2025 | 2 қыркүйек<br>2026 | [[Бірінші Олжас Бектенов үкіметі|Бектенов I]] |- | 15 | [[Сурет:Mukhtar Tleuberdi 2019 (cropped).jpg|99px]] | [[Мұхтар Бескенұлы Тілеуберді|Мұхтар Тілеуберді]]<br>{{small|(1968 туған)}} | 2 қыркүйек<br>2026 | | [[Екінші Олжас Бектенов үкіметі|Бектенов II]] |} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{Қазақстан Республикасының министрліктері}} {{Қазақстанның халықаралық қатынастары}} [[Санат:Қазақстан Республикасының министрліктері|С]] hy41o1vxa5q4wk8tz38ufigmvxikqzp 3650194 3650193 2026-09-02T11:25:40Z Casserium 68287 3650194 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік орган |атауы = Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі |қысқартылған атауы = ҚР СІМ, ҚР Сыртқыiсминi |шынайы атауы = |шынайы атауы1 = |шынайы атауы2 = |мемлекет = {{байрақ|Қазақстан}} |құзыреті = |құзерет_тақырып_мәтіні = |эмблема = |эмблеманың ені = |эмблеманың тақырыбы = |мөрі = |мөрдің ені = |мөрдің тақырыбы = |сурет = MFA emblem.png |сурет ені = 200px |сурет тақырыбы = |құрылған жылы = |ізашары1 = |ізашары2 = |таратылған жылы = |ізбасары = |бағынады = [[Қазақстан Республикасының Үкіметі]] |штаб-пәтері = 010000, [[Астана]] қаласы, Қонаев көшесі, 31<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/contacts?lang=kk|title=Байланыс|lang=kk|publisher=Сыртқы істер министрлігінің ресми сайты|accessdate=2023-10-25}}</ref> |lat_dir = N|lat_deg = 51|lat_min = 7|lat_sec = 53.814 |lon_dir = E|lon_deg = 71|lon_min = 25|lon_sec = 55.5744 |region_code = |қызметкерлер = |бюджет = |министрдің есімі1 = |министрдің міндеті1 = |министрдің есімі2 = |министрдің міндеті2 = |басшылықтың есімі1 = [[Мұхтар Бескенұлы Тілеуберді|Мұхтар Тілеуберді]] |басшылықтың лауазымы1 = [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Министрі]] |басшылықтың есімі2 = [[Ержан Нигматоллаұлы Ашықбаев|Ержан Ашықбаев]] |басшылықтың лауазымы2 = Бірінші вице-министрі |жоғарыда тұрған мекеме = [[Қазақстан үкіметі]] |бір мекемеге қарасты орган1 = |бір мекемеге қарасты орган2 = |құжат1 = |сайты = [https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa?lang=kk gov.kz/memleket/entities/mfa] |түсініктемелер = |карта = |карта ені = |картаның тақырыбы = }} '''Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі''' — [[Қазақстан Республикасының Үкіметі|үкімет]] құрамына енетін Қазақстанның орталық атқарушы органы, [[Қазақстанның сыртқы саясаты|Қазақстанның сыртқы саяси қызметі]]н атқаратын және Қазақстанның дипломатиялық қызметінің органдарының ортақ жүйесін басқаратын министрлік.<ref>{{cite web | url=http://adilet.zan.kz/kaz/docs/P040001118_ | title=Қазақстан Республикасы Сыртқы iстер министрлiгiнiң мәселелерi | publisher=Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 28 қазандағы N 1118 Қаулысы | date=2004-10-08 }}</ref> == Тарихы == Қазақ дипломатиясының тарихы [[Қазақ хандығы]] кезінде хандар дипломатиялық қарым-қатынастарды дамытып, сыртқы және ішкі саясатты жүзеге асырған кезеңнен бастауын алды. Хандықтың дипломатиядағы негізгі мақсаты сауда, саяхат жолдарын және халықаралық айырбас үшін сауда орталықтарын құру ниетімен аумақтарды кеңейту туралы келіссөздер жүргізу болды.<ref>{{Cite web|url=https://e-history.kz/ru/news/show/6664|title=Немного о дипломатии в период Казахского ханства|lang=ru|author=Нұрланұлы, Мирас|date=2015-06-22|accessdate=2023-10-25}}</ref> Қазақтардың алғашқы сыртқы істер министрлігі 1920 жылдардың басында [[Түркістан Кеңестік Федеративтік Республикасы|Түркістан АКСР]]-ның дипломатиялық кеңсесі ретінде құрылды.<ref>{{Cite web|url=https://articlekz.com/article/7369|title=Формирование и развитие внешнеполитического аппарата Республики Казахстан|lang=ru|author=Бекманова, Д.М.|date=2010|accessdate=2023-10-25}}</ref> Министрлікті басқарған адам Түркістан АКСР Сыртқы істер халық комиссары ретінде белгілі болды және ол басқарған мекеме Түркістан АКСР Сыртқы істер комиссариаты болып аталатын.<ref>{{Cite web|url=http://bibliotekar.kz/mezhdunarodnoe-pravo-v-istorii-kazahstan/-2-mezhdunarodno-pravovye-otnoshenija-tu.html|title=§ 2. МЕЖДУНАРОДНО-ПРАВОВЫЕ ОТНОШЕНИЯ ТУРКЕСТАНСКОЙ АССР|lang=ru|date=2014-04-16|accessdate=2023-10-25}}</ref> Сыртқы істер министрі лауазымы тұңғыш рет 1944 жылы, «Одақтық республикаларға сыртқы байланыстар саласындағы өкілеттіктер беру және осыған байланысты Сыртқы істер халық комиссариатын Бүкілодақтықтан Одақтық-республикалық халық комиссариатына айналдыру туралы» заңынын қабылдануымен пайда болды.<ref>{{Cite web|url=https://constitution.garant.ru/history/ussr-rsfsr/1936/zakony/3946734/|title=Закон СССР февраля 1944: "О предоставлении союзным республикам полномочий в области внешних сношений и о преобразовании в связи с этим Народного комиссариата иностранных дел из общесоюзного в союзно-республиканский народный комиссариат"|lang=ru|accessdate=2023-10-25}}</ref> Бұл заң көмегімен [[КСРО әкімшілік бөлінісі|Одақтас республикалар]]дың шетел елдерімен тікелей дипломатиялық қатынасқа түсуіне мүмкіндік берді, бірақ сонда да сыртқы саясаттын басты функцияларын атқарған [[КСРО Сыртқы істер министрлігі]] еді. Қазақстанның 1991 жылы тәуелсіздік алғанында ғана елдің қазіргі түріндегі Сыртқы істер министрлігі пайда болған еді. Тәуелсіз Қазақстанның тұңғыш Сыртқы істер министрі [[Төлеутай Ысқақұлы Сүлейменов|Төлеутай Сүлейменов]] болды. == Басшылығы == * Сыртқы істер министрі — [[Мұхтар Бескенұлы Тілеуберді|Мұхтар Тілеуберді]] * Министрдің бірінші орынбасары — [[Ержан Нигматоллаұлы Ашықбаев|Ержан Ашықбаев]] * Министрдің орынбасары — [[Арман Асқарұлы Исетов|Арман Исетов]] * Министрдің орынбасары — [[Ермұхамбет Болатпекұлы Қоныспаев|Ермұхамбет Қоныспаев]] * Министрдің орынбасары — [[Арман Қайратұлы Исағалиев|Арман Исағалиев]] * Министрдің орынбасары — [[Әлібек Сәкенұлы Қуантыров|Әлібек Қуантыров]] * Министрлік аппаратының басшысы — Асқар Жаппар<ref name="kurylym">{{Cite web|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/about/structure/1/1?lang=kk|title=Құрылым|lang=kk|publisher=Сыртқы істер министрлігінің ресми сайты|accessdate=2026-03-05}} </ref> == Құрылымы == Министрліктің 2 комитеті бар. Олар:<ref name="kurylym" /> * министрліктің реттеу, іске асыру және бақылау функцияларын жүзеге асыруға, сондай-ақ инвестицияларды тарту жөнінде мемлекеттік саясатты іске асыруға жауапты '''[[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің Инвестиция комитеті|Инвестиция комитеті]]'''; * елдің саяси, экономикалық, әлеуметтік, гуманитарлық, сондай-ақ көрсетілген мақсаттарда өзге де қызмет салаларында оң имиджін нығайтуға және мемлекеттік саясатын іске асыруға жауапты '''[[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің Халықаралық ақпарат комитеті|Халықаралық ақпарат комитеті]]'''. Министрліктің қарамағындағы ұйымдар қатарына «[[Сыртқы саяси зерттеулер институты]]<nowiki></nowiki>» АҚ, «ҚР СІМ «Дипломатиялық сервис» ШЖҚ РМК, «KAZAKH INVEST» Ұлттық компаниясы» АҚ және «[[KazAID]]<nowiki></nowiki>» қазақстандық халықаралық даму агенттігі», «[[Отандастар қоры]]<nowiki></nowiki>» коммерциялық емес акционерлік қоғамдары жатады.<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/about/structure/10/1?lang=kk|title=Құрылым|lang=kk|publisher=Сыртқы істер министрлігінің ресми сайты|accessdate=2023-10-25}}</ref> == Міндеттері == Сыртқы істер министрлігінің міндеттері қатарына [[Қазақстанның сыртқы саясаты|сыртқы саяси қызмет]] саласын және Қазақстанның дипломатиялық қызмет органдарын басқару және [[инвестиция]]ларды тарту жатқызылады.<ref name="jalpiaqparat">{{Cite web|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/about?lang=kk|title=Жалпы ақпарат|lang=kk|publisher=Сыртқы істер министрлігінің ресми сайты|accessdate=2023-10-25}}</ref> Министрліктің ресми сайты оның қызмет бағыттары деп [[Қазақстанның сыртқы саясаты|сыртқы саясат]], [[Қазақстанның визалық саясаты|визалар]] және консулдық мәселелер, инвестициялар, Еуразиялық интеграция, протоколдық мәселелер және [[қоғам]]мен өзара іс-қимыл атайды.<ref name="jalpiaqparat" /> == Министрлер тізімі == {{Негізгі мақала|Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері}} {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! № ! Суреті ! Аты-жөні<br>{{small|(Өмір сүрген жылдары)}} ! colspan="2"| Басқарған жылдары ! [[Қазақстан премьер-министрі|Үкімет басшысы]] |- | 1 | [[Сурет:Tuleutai Suleimenov profile (cropped).jpg|99px]] | [[Төлеутай Ысқақұлы Сүлейменов|Төлеутай Сүлейменов]]<br>{{small|(1941 туған)}} | желтоқсан<br>1991 | сәуір<br>1994 | [[Сергей Терещенко үкіметі|Терещенко]] |- | 2 | [[Сурет:Kanat Saudabayev (2005).jpg|99px]] | [[Қанат Бекмырзаұлы Саудабаев|Қанат Саудабаев]]<br>{{small|(1946 туған)}} | 18 сәуір<br>1994 | 12 қазан<br>1994 | [[Сергей Терещенко үкіметі|Терещенко]] |- | 3 | [[Сурет:Kassym-Jomart Tokayev (01911329) (49858644462, cropped).jpg|99px]] | [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]<br>{{small|(1953 туған)}} | 12 қазан<br>1994 | 12 қазан<br>1999 | [[Әкежан Қажыгелдин үкіметі|Қажыгелдин]]<br>[[Нұрлан Балғымбаев үкіметі|Балғымбаев]] |- | 4 | [[Сурет:Yerlan Idrissov (2013-03-05).jpg|99px]] | [[Ерлан Әбілфайызұлы Ыдырысов|Ерлан Ыдырысов]]<br>{{small|(1959 туған)}} | 12 қазан<br>1999 | 29 қаңтар<br>2002 | [[Қасым-Жомарт Тоқаев үкіметі|Тоқаев]] |- | 5 | [[Сурет:Tokaev.jpg|99px]] | [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]]<br>{{small|(1953 туған)}} | 29 қаңтар<br>2002 | 11 қаңтар<br>2007 | [[Иманғали Тасмағамбетов үкіметі|Тасмағамбетов]]<br>[[Даниал Ахметов үкіметі|Даниал Ахметов]] |- | 6 | [[Сурет:Kazakh FM Marat Tazhin.jpg|99px]] | [[Марат Мұханбетқазыұлы Тәжин|Марат Тәжин]]<br>{{small|(1960 туған)}} | 11 қаңтар<br>2007 | 4 қыркүйек<br>2009 | [[Бірінші Кәрім Мәсімов үкіметі|Мәсімов I]] |- | 7 | [[Сурет:Kanat Saudabayev 2010 (cropped).jpg|99px]] | [[Қанат Бекмырзаұлы Саудабаев|Қанат Саудабаев]]<br>{{small|(1946 туған)}} | 4 қыркүйек<br>2009 | 8 сәуір<br>2011 | [[Бірінші Кәрім Мәсімов үкіметі|Мәсімов I]] |- | 8 | [[Сурет:Yerzhan Kazykhanov - 2021 (cropped).jpg|99px]] | [[Ержан Хозеұлы Қазыхан|Ержан Қазыханов]]<br>{{small|(1964 туған)}} | 11 сәуір<br>2011 | 24 қыркүйек<br>2012 | [[Бірінші Кәрім Мәсімов үкіметі|Мәсімов I]] |- | 9 | [[Сурет:Erlan Idrissov (23101326859) (cropped).jpg|99px]] | [[Ерлан Әбілфайызұлы Ыдырысов|Ерлан Ыдырысов]]<br>{{small|(1959 туған)}} | 28 қыркүйек<br>2012 | 28 желтоқсан<br>2016 | [[Серік Ахметов үкіметі|Серік Ахметов]]<br>[[Екінші Кәрім Мәсімов үкіметі|Мәсімов II]]<br>[[Бақытжан Сағынтаев үкіметі|Сағынтаев]] |- | 10 | [[Сурет:Kairat Abdrakhmanov (21310882222) (cropped).jpg|99px]] | [[Қайрат Құдайбергенұлы Әбдірахманов|Қайрат Әбдірахманов]]<br>{{small|(1964 туған)}} | 28 желтоқсан<br>2016 | 26 желтоқсан<br>2018 | [[Бақытжан Сағынтаев үкіметі|Сағынтаев]] |- | 11 | [[Сурет:Beibut Atamkulov (cropped).jpg|99px]] | [[Бейбіт Бәкірұлы Атамқұлов|Бейбіт Атамқұлов]]<br>{{small|(1964 туған)}} | 26 желтоқсан<br>2018 | 18 қыркүйек<br>2019 | [[Бақытжан Сағынтаев үкіметі|Сағынтаев]]<br>[[Асқар Мамин үкіметі|Мамин]] |- | 12 | [[Сурет:Mukhtar Tleuberdi 2019 (cropped).jpg|99px]] | [[Мұхтар Бескенұлы Тілеуберді|Мұхтар Тілеуберді]]<br>{{small|(1968 туған)}} | 18 қыркүйек<br>2019 | 29 наурыз<br>2023 | [[Асқар Мамин үкіметі|Мамин]]<br>[[Бірінші Әлихан Смайылов үкіметі|Смайылов I]] |- | 13 | [[Сурет:Murat Nurtleu (P061051-486119) (cropped).jpg|99px]] | [[Мұрат Әбуғалиұлы Нұртілеу|Мұрат Нұртілеу]]<br>{{small|(1976 туған)}} | 3 сәуір<br>2023 | 26 қыркүйек<br>2025 | [[Екінші Әлихан Смайылов үкіметі|Смайылов II]]<br>[[Олжас Бектенов үкіметі|Бектенов]] |- | 14 | [[Сурет:Ermek Kosherbaev (February 2020) (cropped).jpg|99px]] | [[Ермек Беделбайұлы Көшербаев|Ермек Көшербаев]]<br>{{small|(1965 туған)}} | 26 қыркүйек<br>2025 | 2 қыркүйек<br>2026 | [[Бірінші Олжас Бектенов үкіметі|Бектенов I]] |- | 15 | [[Сурет:Mukhtar Tleuberdi 2019 (cropped).jpg|99px]] | [[Мұхтар Бескенұлы Тілеуберді|Мұхтар Тілеуберді]]<br>{{small|(1968 туған)}} | 2 қыркүйек<br>2026 | | [[Екінші Олжас Бектенов үкіметі|Бектенов II]] |} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{Қазақстан Республикасының министрліктері}} {{Қазақстанның халықаралық қатынастары}} [[Санат:Қазақстан Республикасының министрліктері|С]] czzzlja70pdbpfxvfdk6lllb3bmc3mh 0 523131 3650081 3578688 2026-09-02T05:14:22Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3650081 wikitext text/x-wiki [[Сурет:Electron microscopic image of a mimivirus - journal.ppat.1000087.g007 crop.png|thumb|250px|Электронды микроскоп астарындағы мимивирус]] '''Мимивирус''' — тегі [[Вирустар|вирус]], өзінде жалғыз белгілі Биологиялық түрі '''Acanthamoeba polyphaga mimivirus''' ('''APMV'''). APMV жағдайында жай ғана мимивирус деп аталады. Бұл вирустың табиғаты жайында мәліметтар аз болғандықтан, ғалымдардың қызығушылығын тудырды. Мимивирустың алғашқы зерттеушілерінің бірі ол вирустар түйінінің бір бөлшегі деген тұжырымға келген. Сонымен қатар, мимивирустың жаңа өмір әкеле алатындығы белгілі, алайда, ол вирустардың да бактериялардың да әлеміне жатпайды. == Аталу этимологиясы == «Мимивирус» атауы вирусқа «микроб атын жамылғыш» ({{lang-en|mimicking microbe virus}}) осы атаудан негіз алып берілген. Бұлай аталу себебі, бірнеше жылдар бойына бұл вирусты микроағза деп ойлап келген [[Микроағзалар|микроағза]]. Вирус деп есептемеген себебі, өлшемі өте үлкен болған, ақуыз жіпшелері болған, әрі олар өздігінен Грам әдісі бойынша боялу қабілетіне ие болған. == Ашылу тарихы == APMV ең алғашқы рет 1992 жылы ''[[Acanthamoeba polyphaga]]'' амебасында табылған, оның атауы да осыған ұқсас, және ол легионеллезді қоздырғыш болып есептеледі. Вирус Грам тәсілі бойынша бояу кезінде препараттан табылған, сондықтан оны бактерия ретінде есептеп ''Bradfordcoccus'' деп атаған. Атауы табылған жердің географиялық орнына тура келеді, яғни ([[Брэдфорд]], [[Англия]]). Бактерияға жасалған сәтсіз тәжірибелерден кейін, бактерия холодильникте 10 жыл жатқан болатын. Кейінірек, бактерияны Франция қаласына жөнелтеді, осы орайда бұл микроағзаның бактерия емес, алып вирус екендігі анықталды. 2003 жылы «Science» журналында тәжірибие нәтижелерін жариялады. == Классификациясы == Мимивирус тегі [[''Mimiviridae'']] жатады. Бұл [[вирус]]тардың басты ерекшелігі, ірі өлшемдері мен күрделі [[геном]]дардың молекулярлы сипаттамасына сай екендігі. Мимивирус ақуыздарының қатары геномның орын басуы кезінде реакцияға түседі, ақуыздар қатары бір-біріне өте ұқсас гомологенді ақуыздар вирустардың шығу тегін бірден білдіреді. Сонымен қатар, мимивирус геномы көптеген ақуыздар санын кодтап оларды эукариотты бактерияларға ұқсас етеді. Бұл гендер мимивирусқа негізгі вирустар мен паразиттердің геномдарынан берілгені белгілі. ''Mimiviridae'' тектес вирустар Халықаралық Вирустар Таксономиясының комитетімен (ICTV) ешбір жасаққа тіркелмеген. == Құрылымы == === Капсид және сыртқы қабықшасы === [[Сурет:Cryoelectron microscopy of the Giant Mimivirus - journal.pbio.1000092.g005.png|thumb|right|250px|Мимивирустың сыртқы қабатының құрылысының. Түсі орталық капсидтан арақашықтығын анықтайды: сұр — 0—180 нм, қызыл — 180—210 нм, қызылдан көкке дейінгі түстік боялу — 210—270 нм. Шкала — 100 нм]] [[Сурет:Mimivirus fibers - journal.pbio.1000092.g007.png|thumb|right|250px|Мимивирустың ақуыз жіпшелері. '''A''', '''B''' — сыртқы қабаттағы жіпшелері, [[күшті атомды микроскоп]]ия; '''С''' — мимивирус'''D''' — ішкі қабаттағы ақуыз жіпшелері]] Мимивирустың шамамен 400-500нм [[иксаэдр]]лы диаметрі болады. Капсид 80-120нм ұзындықтай ақуыз жіпшелерімен қапталған. Ал ғылыми деректер бойынша [[вирион]] мысалға келтірілген, оның өлшемдері 400ден 800нм-ге барады. Мимивирустың негізгі ақуыз капсиді L425 генінің жемісі болып аталады, ол 2 доменнен құралады. Бұл ақуыз капсидтің бірліктерін құрайды, олар гомотримерлі капсомер деп аталады. Капсомерлер [[«түймедақ»]] тәрізді гексоганальді орналасады. 6 капсомер аралықтарындағы бос кеңістіктерін толықтырып тұрады. Сонымен қатар капсидтің құрамына L410 құрылымдық ақуызы да кіреді. Капсидтің бір төбесінде жұлдыз тәріздес құрылым байқалады, олардың сәулелері 5 үшбұрышты жақтарда қиылысады. Әрбір сәулесі шамамен 50нм енінен, 40нм қалыңдықтан, 200нм ұзындықтан құралады. Біздің мимивирусымыз гексоганальді болғандықтан оның жұлдыз тәріздес құрылымы ақуыздардан құралады, және ол капсид ақуызының құрылымына ұқсамайды. Мимивирустың сыртқы қабаты байқалмайды, сондықтан ол зарядталған жасушаны [[экзоцитоз]] жолымен тастап кетпейді. === Нуклеокапсид === Мимивирустың құрылымындағы негізгі ерекшеліктері оның бактерияға да, вирусқа да ұқсайтындығы. Мысалы, мимивирустың капсид қабатынан кейін 2 тығызэлектрлі қабаттары орналасқан, олар жасушалық мембрананы құрайды. Мембрананың астында қалыңдығы 7нмге жететін ақуыз қабықшасы орналасқан. Ақуыз қабықшасының ішінде екіқатарлы вирустың ДНКсы орналасқан. Осы аталып кеткен элементтердің барлығы да нуклеокапсидті құрайды. Нуклеокапсидтің қабырғалары капсид қабырғаларынан 30нмге ғана кем. === Құрылымдық емес ақуыздар және РНК === Құрылымдық ақуыздардан басқа вириондарда басқа да қызмет ететін функционалды топтар бар: **8 [[Транскрипция]]ға қатысатын ақуыздар, ** [[РНК-полимераза]]ға тәуелді ДНКнің 5 суббірлігі, ** 2 [[хеликаз]] (R350, L540), ** [[кэп|кэп фермент]], ** 4 [[Транскрипция факторлары]] (L377, L538, L544, R563), **Тотығу жолдарындағы ақуыздар болжамдар бойынша вирусқа [[тотығу күйзелісін]] жеңуге көмектеседі, **Ақуыздар мен [[липид]]терді түрлендіру, ** 2 [[протеинкиназ]], ** протеинфосфатаза, ** фосфоэстераза, ** [[липаза]], **ДНК метаболизмінде қатысатын ақуыздар, ** [[Топоизомераз]] IA және IB, ** эндонуклеаза, [[ДНК репарациясы]] == Өмірлік циклі == === Жасушаның бастапқы таратушысы === Ең алғашқы мимивирусты таратушы егесі {{btname|Acanthamoeba polyphaga}} амебасы болып табылады. Тек қана {{btname|A. castellanii}} және {{btname|A. mauritaniensis}} {{btname|Acanthamoeba}} қоздырушылары болып табылады. === Репликация циклі === [[Сурет:Mimivirus - intracellular viral Factories and DNA packaging - journal.pbio.0060114.g006.png|thumb|right|250px|Вирустың пайда болуы, оның ДНКсы]] Мимивирус 24сағаттық литикалық өмірлік циклдан құралады. Ал оның жалпы өмір сүру мүмкіндігі эклипс фазада 4-5 сағат екендігі анықталды. Өмірлік циклдің барлық кезеңі жасушаның цитоплазмасында өтеді. Амебаның қозуы қысқаша мына сценарий бойынша жүзеге асырылады: # [[эндоцитоз]] кезінде мимивирус вириондары(өзінің өлшемдері және полисахаридтері бойынша бактерия ұқсайды) амебаның ішіне ас тәрізденіп түседі; #Ақуыз жіпшелері [[эндасома]]да лизицияланады, нәтижесінде капсид эндосомальді мембранамен қатынасқа түсе алады; #Капсид жұлдызтәріздес аумақта белсенді әрекетіне көшіп цитоплазмаға көшеді, осы арқылы ол ішкі мембрана және мембрана эндосомасына қол жеткіздіре алады; #Нуклекапсидтің ішкі бөлігіне келер кезде транскрипция аппараты болғандықтан РНК синтезі басталады. РНК ішкі бөлікте гранула тәрізді зат түзеді; # 4-5 сағаттан соң вирусты ДНК репликацияға көшеді. Яғни ақуыздар жанында «вирус фабрикасы» орналаса басталады. Бұл жерде құрылымның синтезделеді; #14-24 сағаттан соң амеба жасушасында лизис құбылысы байқала бастайды. Сонымен қатар жасушада шамамен Сонымен қатар жасушада шамамен 300 бірлік лизис пайда болады; == Патогенділік == Мимивирус адамдарда [[пневмония]] тудыруы мүмкін деген [[гипотеза]] бар. Біріншіден, мимивирус адамдардың [[макрофага]]сын жұқтыра алады, олар фагацитоз кезінде жасушаларға еніп ол жерде реплицияға ұшырайды. Екіншіден, пневмониямен ауру науқастарды зерттеу барысында мимивирусқа қарсы тұра алатын [[антиденешіктер]] бар екендігі анықталған. Алайда мимивирус өте күшті иммуногендерден құралады. Сонымен, науқастардың қанынан бір ретте болсын мимивирус денешіктері байқалған жоқ. 2012жылы өткізілген тәжірибие бойынша 109 науқастың ешбірінде мимивирус байқалмаса оның тек үшеуінде ғана мимивирусқа қарсы тұра алатын антиденешіктері болған. == Мимивирустың вирофагтары== [[Сурет:Sputnik virofago.jpg|thumb|left|150px]] Мимивирусты ашқан ғылыми топ мимивирусқа ұқсайтын бірнеше мамавирустарды[en] (ағылш. Mamavirus) анықтады. Оларды зерттеу барысында мамавирустарға да басқа вирустардың вириондары жинақталатыны анықталды. Оларды басқаша Спутник деп атайды. Спутник, жинақталған деректерге қарайтын болсақ, өздігінен амебаларды жұқтыра алмайды, алайда, мамавирустар немесе мимивирустрамен бірігіп тез арада жұқтыруды жүргіздіреді. Спутниктің ғылыми атауы [[вирофаг]]. Вирофагпен бактериофагтың құрылымдары бір біріне өте ұқсас. Сонымен қатар, вирофагтың болуы мимивирустың көбеюін барынша қысқартады. Бүгінгі күндері екінші мимивирус вирофагы штамма CL анықталды. ==Тағыда көріңізер== * ''[[Mycoplasma genitalium]]'' —әлемдегі белгілі ең кішкентай бактерия * ''[[Candidatus Pelagibacter ubique]]'' —ең кішкентай геномы бар бактерия ==Қолданылған әдебиет== * {{cite book |last= Filée |first=Jonathan |last=Chandler |first=Michael |authorlink= |title=Viruses: Essential Agents of Life |url= http://link.springer.com/chapter/10.1007%2F978-94-007-4899-6_10?LI=true|accessdate=2012-12-23 |year=2012 |publisher=Springer Netherlands |location= |chapter=Unpacking the Baggage: Origin and Evolution of Giant Viruses| isbn=978-94-007-4899-6 |page= |pages=203-216}} * Raoult D., Audic S., Robert C., Abergel C., Renesto P., Ogata H., La Scola B., Suzan M., Claverie J. M. The 1.2-megabase genome sequence of Mimivirus. ''Science.'' 2004 Nov 19;306(5700):1344-50. PMID 15486256 * Ghedin, Elodie, and Claverie, J. M., 2005, [http://www.virologyj.com/content/2/1/62 «Mimivirus relatives in the Sargasso sea»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141103195954/http://www.virologyj.com/content/2/1/62 |date=2014-11-03 }}, ''Virology Journal 2'':62. ==Сілтемелер== * [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/ICTVdb/WIntkey/Images/em_mimiv.htm The Big Picture Book of Viruses] — мимивирус суреттері * [http://lenta.ru/news/2008/08/07/viruses/ Ғалымдардың паразиттерді ашуы вируспен қатар] * [http://microbewiki.kenyon.edu/index.php/MimivirusMicrobeWiki сайтындағы мимивирус]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Press Release: [http://www.cnrs.fr/cw/en/pres/compress/mimivirus.htm Mimivirus: discovery of a giant virus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040603134536/http://www.cnrs.fr/cw/en/pres/compress/mimivirus.htm |date=2004-06-03 }}, Paris, 28 наурыз, 2003. * [http://www.giantvirus.org GiantVirus.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210214005636/http://www.giantvirus.org/ |date=2021-02-14 }} {{wikify}} [[Санат:Биология]] [[Санат:Вирустар]] {{stub}} 750qpc8dmbucm1eq0d1iwy2fan42ihw 0 523724 3650129 2194974 2026-09-02T08:38:21Z CommonsDelinker 165 «[[:File:GyalaPeri.JPG]]» деген «[[:File:MakandroRi.jpg]]» дегенмен алмастырылды. 3650129 wikitext text/x-wiki [[Сурет:MakandroRi.jpg|350px|нобай|оңға|2011 жылдың қарашасындағы Гуала Пери.]] '''Гуала Пери'''- [[Қытай]] мемлекетінің [[Тибет]] аймағындағы тау. Ол Цангпо шатқалында орналасқан. Тау шыңының биіктігі 7294 м-ді құрайды. Гуала Пери әлемдегі ең биік 85-ші тау болып табылады. Гуала Пери - тамашалауға лайық өте әдемі таулы аймақ. Аталған тау шыңының биіктігі кейбір деректерде 7150 м деп те көрсетіледі. Гуала Пери Гималайдың бір бөлігі болып табылады. Географиялық координаталары: 29 0 48’47° С, 94 ° 58’03° Ш. Ол - әлемдегі ең биік шың болып табылатын [[Эверест]] таулы тізбегінің жалғасы. Намча Барва - Гуала Перидегі орманды таулар арасында орналасқан ірі мұзды пирамида. Ол әлемдегі биік шыңдар қатарында 28-ші орынды иеленеді. Гуала Перидің беткейлері тік болып келеді. Гуала Пери мен Намча Барва бір-біріне жалғасып тұр. Гуала Перидің жер бедері күрделі болып келеді. Оны Цангпо шатқалындағы терең алқаптан байқауға болады. Бұл тауға алғаш рет 1986 жылы жапон экспедициясы көтерілген. Олар тауға Гуала Перидің оңтүстік жотасы арқылы шықты. Гуала Периге көтерілуге шамамен бір жарым ай уақыт жұмсалған. Гуала Пери тауының биіктігі — 2942 м. Гуала Пери алғаш көтерілген альпинистер - И.Хашимото, Х.Имамура, И.Огата.<ref>Алматы: “Аруна” баспасы. 208 бет. Сер.:“1100 қызықты дерек”.</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қытай таулары]] adu2zc4k92iiewhtd2ynr9hcs0rz8cx 4 537752 3650078 3649710 2026-09-02T05:00:52Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3650078 wikitext text/x-wiki '''Уикидеңгей''' — қатысушының немесе [[Уикипедия:Уикипедияшы|уикипедияшының]] өңдеме саны ({{lang-en|editcount}}) бойынша деңгейі. Өңдеме саны бойынша қазақша Уикипедияда қатысушыларының сегіз деңгейі бар. Уикидеңгейге кірген қатысушылардың қатысушы және талқылау бетінде уикидеңгейін көрсеткен жұлдызшалар автоматты түрде көрінеді. Деректер күн сайын бот арқылы жаңартылады (<span class="plainlinks">[{{fullurl:Уикипедия:Уикидеңгей/Рейтинг|diff=cur}} соңғы жаңартылуы]</span>) == Деңгей сипаттамасы == [[Сурет:Деңгейлер салыстырмасы.png|нобай|оңға|400px|Деңгейлер салыстырмасы]] [[Сурет:1 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|-|-|*}} — Тастүлек (500 — 999 өңдеме) [[Сурет:2 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|-|*|*}} — Мұзбалақ (1 000 — 2 499 өңдеме) [[Сурет:3 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|*|*|*}} — Құмтүлек (2 500 — 4 999 өңдеме) [[Сурет:4 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|*|*|*|*}} — Баршын (5 000 — 9 999 өңдеме) [[Сурет:5 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|*|*|*|*|*}} — Қоңыртүлек (10 000 — 24 999 өңдеме) [[Сурет:6 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|*|*|*|*|*|*}} — Шөгел (25 000 — 49 999 өңдеме) [[Сурет:7 (number).png|20px|link=]] {{stars|*|*|*|*|*|*|*}} — Қыран (50 000 — 99 999 өңдеме) [[Сурет:8 (number).png|20px|link=]] {{stars|_full|_full|_full|_full|_full|_full|_full|}} — Сұңқар (100 000+ өңдеме) == Рейтинг == {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> <center> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !№ !Қатысушы аты !Өңдеме саны !Мақала тексеруі !Тіркелген уақыты ![[Уикипедия:Уикидеңгей|Уикидеңгейі]] |- |1 |{{Қатысушы-түж6|Нұрлан Рахымжанов}} | data-sort-value="120022" |[{{Өңдеу статистикасы|Нұрлан Рахымжанов}} 120 022] | data-sort-value="109" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Нұрлан Рахымжанов|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 109] |2012-12-28 |{{stars|_full|_full|_full|_full|_full|_full|_full}} |- |2 |{{Қатысушы-түж6|Kasymov}} | data-sort-value="96769" |[{{Өңдеу статистикасы|Kasymov}} 96 769] | data-sort-value="1109" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kasymov|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1109] |2011-10-03 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |3 |{{Қатысушы-түж6|Мағыпар}} | data-sort-value="87071" |[{{Өңдеу статистикасы|Мағыпар}} 87 071] | data-sort-value="7" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Мағыпар|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7] |2020-06-29 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |4 |{{Қатысушы-түж6|Салиха}} | data-sort-value="86567" |[{{Өңдеу статистикасы|Салиха}} 86 567] | data-sort-value="170" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Салиха|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 170] |2012-07-28 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |5 |{{Қатысушы-түж6|Мықтыбек Оразтайұлы}} | data-sort-value="84059" |[{{Өңдеу статистикасы|Мықтыбек Оразтайұлы}} 84 059] | data-sort-value="194" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Мықтыбек Оразтайұлы|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 194] |2017-08-21 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |6 |{{Қатысушы-түж6|Arystanbek}} | data-sort-value="55566" |[{{Өңдеу статистикасы|Arystanbek}} 55 566] | data-sort-value="64" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Arystanbek|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 64] |2012-03-14 |{{stars|*|*|*|*|*|*|*}} |- |7 |{{Қатысушы-түж6|Casserium}} | data-sort-value="49271" |[{{Өңдеу статистикасы|Casserium}} 49 271] | data-sort-value="11" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Casserium|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11] |2017-06-26 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |8 |{{Қатысушы-түж6|Sibom}} | data-sort-value="41112" |[{{Өңдеу статистикасы|Sibom}} 41 112] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Sibom|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2010-01-17 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |9 |{{Қатысушы-түж6|1nter pares}} | data-sort-value="36441" |[{{Өңдеу статистикасы|1nter pares}} 36 441] | data-sort-value="61" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:1nter pares|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 61] |2023-12-17 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |10 |{{Қатысушы-түж6|Ulan}} | data-sort-value="30436" |[{{Өңдеу статистикасы|Ulan}} 30 436] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ulan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2007-12-01 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |11 |{{Қатысушы-түж6|AlefZet}} | data-sort-value="25095" |[{{Өңдеу статистикасы|AlefZet}} 25 095] | data-sort-value="0" |0 |2006-05-18 |{{stars|-|*|*|*|*|*|*}} |- |12 |{{Қатысушы-түж6|GanS NIS}} | data-sort-value="24505" |[{{Өңдеу статистикасы|GanS NIS}} 24 505] | data-sort-value="979" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:GanS NIS|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 979] |2013-10-20 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |13 |{{Қатысушы-түж6|Орел Карл}} | data-sort-value="23165" |[{{Өңдеу статистикасы|Орел Карл}} 23 165] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Орел Карл|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2018-10-22 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |14 |{{Қатысушы-түж6|Sagzhan}} | data-sort-value="23000" |[{{Өңдеу статистикасы|Sagzhan}} 23 000] | data-sort-value="229" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Sagzhan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 229] |2014-01-01 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |15 |{{Қатысушы-түж6|Bolatbek}} | data-sort-value="21868" |[{{Өңдеу статистикасы|Bolatbek}} 21 868] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-14 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |16 |{{Қатысушы-түж6|Nurken}} | data-sort-value="20239" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurken}} 20 239] | data-sort-value="35" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Nurken|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 35] |2021-07-07 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |17 |{{Қатысушы-түж6|Kaiyr}} | data-sort-value="17260" |[{{Өңдеу статистикасы|Kaiyr}} 17 260] | data-sort-value="6" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kaiyr|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6] |2009-06-18 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |18 |{{Қатысушы-түж6|Batyrbek.kz}} | data-sort-value="16072" |[{{Өңдеу статистикасы|Batyrbek.kz}} 16 072] | data-sort-value="173" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Batyrbek.kz|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 173] |2010-05-14 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |19 |{{Қатысушы-түж6|Amangeldi Mukhamejan}} | data-sort-value="14709" |[{{Өңдеу статистикасы|Amangeldi Mukhamejan}} 14 709] | data-sort-value="73" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Amangeldi Mukhamejan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 73] |2013-06-16 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |20 |{{Қатысушы-түж6|Alphy Haydar}} | data-sort-value="13769" |[{{Өңдеу статистикасы|Alphy Haydar}} 13 769] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Alphy Haydar|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2014-09-25 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |21 |{{Қатысушы-түж6|Polat Alemdar}} | data-sort-value="12577" |[{{Өңдеу статистикасы|Polat Alemdar}} 12 577] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |22 |{{Қатысушы-түж6|Ismukhammed}} | data-sort-value="11661" |[{{Өңдеу статистикасы|Ismukhammed}} 11 661] | data-sort-value="0" |0 |2010-01-10 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |23 |{{Қатысушы-түж6|Ерден Карсыбеков}} | data-sort-value="11610" |[{{Өңдеу статистикасы|Ерден Карсыбеков}} 11 610] | data-sort-value="59" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ерден Карсыбеков|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 59] |2009-09-23 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |24 |{{Қатысушы-түж6|Nurkhan}} | data-sort-value="10161" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurkhan}} 10 161] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Nurkhan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2012-02-12 |{{stars|-|-|*|*|*|*|*}} |- |25 |{{Қатысушы-түж6|AlibekKS}} | data-sort-value="8393" |[{{Өңдеу статистикасы|AlibekKS}} 8393] | data-sort-value="8" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:AlibekKS|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8] |2012-11-25 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |26 |{{Қатысушы-түж6|Тұран}} | data-sort-value="8361" |[{{Өңдеу статистикасы|Тұран}} 8361] | data-sort-value="11" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Тұран|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11] |2022-06-01 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |27 |{{Қатысушы-түж6|Kas77777}} | data-sort-value="8251" |[{{Өңдеу статистикасы|Kas77777}} 8251] | data-sort-value="0" |0 |2020-07-16 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |28 |{{Қатысушы-түж6|TheNomadEditor}} | data-sort-value="8232" |[{{Өңдеу статистикасы|TheNomadEditor}} 8232] | data-sort-value="42" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:TheNomadEditor|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 42] |2022-05-13 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |29 |{{Қатысушы-түж6|Daniyar}} | data-sort-value="8001" |[{{Өңдеу статистикасы|Daniyar}} 8001] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |30 |{{Қатысушы-түж6|Nurtenge}} | data-sort-value="7953" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurtenge}} 7953] | data-sort-value="5" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Nurtenge|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 5] |2020-01-06 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |31 |{{Қатысушы-түж6|Dinkaz}} | data-sort-value="7842" |[{{Өңдеу статистикасы|Dinkaz}} 7842] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |32 |{{Қатысушы-түж6|Gabit Karabay}} | data-sort-value="7596" |[{{Өңдеу статистикасы|Gabit Karabay}} 7596] | data-sort-value="0" |0 |2011-04-16 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |33 |{{Қатысушы-түж6|Ashina}} | data-sort-value="7489" |[{{Өңдеу статистикасы|Ashina}} 7489] | data-sort-value="15" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ashina|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 15] |2011-03-07 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |34 |{{Қатысушы-түж6|TalgatSnow}} | data-sort-value="7451" |[{{Өңдеу статистикасы|TalgatSnow}} 7451] | data-sort-value="22" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:TalgatSnow|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 22] |2023-11-13 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |35 |{{Қатысушы-түж6|Kmoksy}} | data-sort-value="7012" |[{{Өңдеу статистикасы|Kmoksy}} 7012] | data-sort-value="12" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kmoksy|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 12] |2010-04-22 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |36 |{{Қатысушы-түж6|SSE}} | data-sort-value="6974" |[{{Өңдеу статистикасы|SSE}} 6974] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |37 |{{Қатысушы-түж6|GaiJin}} | data-sort-value="6707" |[{{Өңдеу статистикасы|GaiJin}} 6707] | data-sort-value="0" |0 |— |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |38 |{{Қатысушы-түж6|Bekus}} | data-sort-value="6528" |[{{Өңдеу статистикасы|Bekus}} 6528] | data-sort-value="0" |0 |2009-03-09 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |39 |{{Қатысушы-түж6|Alamgir}} | data-sort-value="6196" |[{{Өңдеу статистикасы|Alamgir}} 6196] | data-sort-value="0" |0 |2007-09-16 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |40 |{{Қатысушы-түж6|Аскаров}} | data-sort-value="6193" |[{{Өңдеу статистикасы|Аскаров}} 6193] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |41 |{{Қатысушы-түж6|Liquorkaru}} | data-sort-value="6142" |[{{Өңдеу статистикасы|Liquorkaru}} 6142] | data-sort-value="0" |0 |2015-12-31 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |42 |{{Қатысушы-түж6|Zhaksilik}} | data-sort-value="6101" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhaksilik}} 6101] | data-sort-value="0" |0 |2014-02-09 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |43 |{{Қатысушы-түж6|Aghia7}} | data-sort-value="6046" |[{{Өңдеу статистикасы|Aghia7}} 6046] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |44 |{{Қатысушы-түж6|Zhigitbek}} | data-sort-value="5455" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhigitbek}} 5455] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-09 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |45 |{{Қатысушы-түж6|Qarakesek}} | data-sort-value="5200" |[{{Өңдеу статистикасы|Qarakesek}} 5200] | data-sort-value="0" |0 |2010-12-18 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |46 |{{Қатысушы-түж6|Djduxhx}} | data-sort-value="5000" |[{{Өңдеу статистикасы|Djduxhx}} 5000] | data-sort-value="4" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Djduxhx|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4] |2021-05-11 |{{stars|-|-|-|*|*|*|*}} |- |47 |{{Қатысушы-түж6|Nick jan}} | data-sort-value="4652" |[{{Өңдеу статистикасы|Nick jan}} 4652] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-16 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |48 |{{Қатысушы-түж6|Erboldilyara}} | data-sort-value="4522" |[{{Өңдеу статистикасы|Erboldilyara}} 4522] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Erboldilyara|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2015-03-06 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |49 |{{Қатысушы-түж6|Madi Dos}} | data-sort-value="4520" |[{{Өңдеу статистикасы|Madi Dos}} 4520] | data-sort-value="24" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Madi Dos|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 24] |2012-09-21 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |50 |{{Қатысушы-түж6|Coffee86}} | data-sort-value="4456" |[{{Өңдеу статистикасы|Coffee86}} 4456] | data-sort-value="0" |0 |2013-09-25 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |51 |{{Қатысушы-түж6|Makenzis}} | data-sort-value="3771" |[{{Өңдеу статистикасы|Makenzis}} 3771] | data-sort-value="0" |0 |2017-11-08 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |52 |{{Қатысушы-түж6|Dimash Kenesbek}} | data-sort-value="3759" |[{{Өңдеу статистикасы|Dimash Kenesbek}} 3759] | data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Dimash Kenesbek|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3] |2020-09-28 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |53 |{{Қатысушы-түж6|Syrymzhan}} | data-sort-value="3683" |[{{Өңдеу статистикасы|Syrymzhan}} 3683] | data-sort-value="0" |0 |2024-09-07 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |54 |{{Қатысушы-түж6|Majilis}} | data-sort-value="3630" |[{{Өңдеу статистикасы|Majilis}} 3630] | data-sort-value="0" |0 |2012-05-15 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |55 |{{Қатысушы-түж6|Esetok}} | data-sort-value="3578" |[{{Өңдеу статистикасы|Esetok}} 3578] | data-sort-value="0" |0 |2012-11-01 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |56 |{{Қатысушы-түж6|Ерқанат Рыскулбеков}} | data-sort-value="3545" |[{{Өңдеу статистикасы|Ерқанат Рыскулбеков}} 3545] | data-sort-value="0" |0 |2017-10-22 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |57 |{{Қатысушы-түж6|Maira Yessenbekova}} | data-sort-value="3516" |[{{Өңдеу статистикасы|Maira Yessenbekova}} 3516] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-14 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |58 |{{Қатысушы-түж6|Нурасылл}} | data-sort-value="3398" |[{{Өңдеу статистикасы|Нурасылл}} 3398] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Нурасылл|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2022-11-22 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |59 |{{Қатысушы-түж6|Nurbek Matzhani}} | data-sort-value="3310" |[{{Өңдеу статистикасы|Nurbek Matzhani}} 3310] | data-sort-value="0" |0 |2011-04-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |60 |{{Қатысушы-түж6|ShadZ01}} | data-sort-value="3302" |[{{Өңдеу статистикасы|ShadZ01}} 3302] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:ShadZ01|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2016-03-26 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |61 |{{Қатысушы-түж6|Юсуф Худайберген}} | data-sort-value="3273" |[{{Өңдеу статистикасы|Юсуф Худайберген}} 3273] | data-sort-value="0" |0 |2016-12-18 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |62 |{{Қатысушы-түж6|Hardworking}} | data-sort-value="3272" |[{{Өңдеу статистикасы|Hardworking}} 3272] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |63 |{{Қатысушы-түж6|BekaIITU}} | data-sort-value="3227" |[{{Өңдеу статистикасы|BekaIITU}} 3227] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |64 |{{Қатысушы-түж6|Gulzat246}} | data-sort-value="3168" |[{{Өңдеу статистикасы|Gulzat246}} 3168] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |65 |{{Қатысушы-түж6|Qanattan}} | data-sort-value="3147" |[{{Өңдеу статистикасы|Qanattan}} 3147] | data-sort-value="5" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Qanattan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 5] |2024-02-23 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |66 |{{Қатысушы-түж6|Yerzhankyzy}} | data-sort-value="3041" |[{{Өңдеу статистикасы|Yerzhankyzy}} 3041] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-14 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |67 |{{Қатысушы-түж6|Meruyert}} | data-sort-value="2952" |[{{Өңдеу статистикасы|Meruyert}} 2952] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-30 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |68 |{{Қатысушы-түж6|Абылай}} | data-sort-value="2950" |[{{Өңдеу статистикасы|Абылай}} 2950] | data-sort-value="0" |0 |2012-02-15 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |69 |{{Қатысушы-түж6|MuratbekErkebulan}} | data-sort-value="2936" |[{{Өңдеу статистикасы|MuratbekErkebulan}} 2936] | data-sort-value="11" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:MuratbekErkebulan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11] |2024-10-23 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |70 |{{Қатысушы-түж6|Dauren}} | data-sort-value="2871" |[{{Өңдеу статистикасы|Dauren}} 2871] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |71 |{{Қатысушы-түж6|Даурен Шарипов}} | data-sort-value="2822" |[{{Өңдеу статистикасы|Даурен Шарипов}} 2822] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Даурен Шарипов|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2015-12-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |72 |{{Қатысушы-түж6|Кырмызов}} | data-sort-value="2700" |[{{Өңдеу статистикасы|Кырмызов}} 2700] | data-sort-value="0" |0 |2015-01-01 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |73 |{{Қатысушы-түж6|Merey}} | data-sort-value="2684" |[{{Өңдеу статистикасы|Merey}} 2684] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |74 |{{Қатысушы-түж6|Магпар}} | data-sort-value="2680" |[{{Өңдеу статистикасы|Магпар}} 2680] | data-sort-value="0" |0 |2014-12-11 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |75 |{{Қатысушы-түж6|Kyrmyzy gul}} | data-sort-value="2532" |[{{Өңдеу статистикасы|Kyrmyzy gul}} 2532] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-07 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |76 |{{Қатысушы-түж6|Abdi arman}} | data-sort-value="2530" |[{{Өңдеу статистикасы|Abdi arman}} 2530] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|*|*|*}} |- |77 |{{Қатысушы-түж6|Сәуір 1}} | data-sort-value="2475" |[{{Өңдеу статистикасы|Сәуір 1}} 2475] | data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Сәуір 1|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3] |2016-10-29 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |78 |{{Қатысушы-түж6|Toktakynbaev}} | data-sort-value="2471" |[{{Өңдеу статистикасы|Toktakynbaev}} 2471] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |79 |{{Қатысушы-түж6|Balaburgem}} | data-sort-value="2470" |[{{Өңдеу статистикасы|Balaburgem}} 2470] | data-sort-value="0" |0 |2011-11-10 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |80 |{{Қатысушы-түж6|G55}} | data-sort-value="2468" |[{{Өңдеу статистикасы|G55}} 2468] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |81 |{{Қатысушы-түж6|Zhuka iitu}} | data-sort-value="2445" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhuka iitu}} 2445] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |82 |{{Қатысушы-түж6|Ordabekov Azamat}} | data-sort-value="2424" |[{{Өңдеу статистикасы|Ordabekov Azamat}} 2424] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |83 |{{Қатысушы-түж6|Rasulbek Adil}} | data-sort-value="2414" |[{{Өңдеу статистикасы|Rasulbek Adil}} 2414] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Rasulbek Adil|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2026-01-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |84 |{{Қатысушы-түж6|Рахман999}} | data-sort-value="2304" |[{{Өңдеу статистикасы|Рахман999}} 2304] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Рахман999|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2022-10-08 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |85 |{{Қатысушы-түж6|Бегулы Отагасы}} | data-sort-value="2247" |[{{Өңдеу статистикасы|Бегулы Отагасы}} 2247] | data-sort-value="6" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Бегулы Отагасы|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6] |2014-02-01 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |86 |{{Қатысушы-түж6|Drift}} | data-sort-value="2233" |[{{Өңдеу статистикасы|Drift}} 2233] | data-sort-value="0" |0 |2010-01-07 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |87 |{{Қатысушы-түж6|Egorkz}} | data-sort-value="2232" |[{{Өңдеу статистикасы|Egorkz}} 2232] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |88 |{{Қатысушы-түж6|Mira01}} | data-sort-value="2229" |[{{Өңдеу статистикасы|Mira01}} 2229] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-30 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |89 |{{Қатысушы-түж6|Aizhanka aaa}} | data-sort-value="2215" |[{{Өңдеу статистикасы|Aizhanka aaa}} 2215] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |90 |{{Қатысушы-түж6|Bakdauren}} | data-sort-value="2208" |[{{Өңдеу статистикасы|Bakdauren}} 2208] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-07 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |91 |{{Қатысушы-түж6|Әлинұр}} | data-sort-value="2175" |[{{Өңдеу статистикасы|Әлинұр}} 2175] | data-sort-value="0" |0 |2012-07-10 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |92 |{{Қатысушы-түж6|RaiymbekZh}} | data-sort-value="2149" |[{{Өңдеу статистикасы|RaiymbekZh}} 2149] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:RaiymbekZh|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2025-08-11 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |93 |{{Қатысушы-түж6|Mustafaalmas}} | data-sort-value="2036" |[{{Өңдеу статистикасы|Mustafaalmas}} 2036] | data-sort-value="0" |0 |2010-04-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |94 |{{Қатысушы-түж6|Unknown Alash}} | data-sort-value="2009" |[{{Өңдеу статистикасы|Unknown Alash}} 2009] | data-sort-value="0" |0 |2020-03-26 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |95 |{{Қатысушы-түж6|Kristianmusic}} | data-sort-value="1938" |[{{Өңдеу статистикасы|Kristianmusic}} 1938] | data-sort-value="4" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Kristianmusic|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4] |2019-11-22 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |96 |{{Қатысушы-түж6|Bauka91 91}} | data-sort-value="1857" |[{{Өңдеу статистикасы|Bauka91 91}} 1857] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-01 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |97 |{{Қатысушы-түж6|Daneker}} | data-sort-value="1857" |[{{Өңдеу статистикасы|Daneker}} 1857] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-08 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |98 |{{Қатысушы-түж6|Esen48}} | data-sort-value="1808" |[{{Өңдеу статистикасы|Esen48}} 1808] | data-sort-value="0" |0 |2021-04-05 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |99 |{{Қатысушы-түж6|Almatoswiki}} | data-sort-value="1800" |[{{Өңдеу статистикасы|Almatoswiki}} 1800] | data-sort-value="0" |0 |2021-12-25 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |100 |{{Қатысушы-түж6|Тазагүл Ермаханова}} | data-sort-value="1795" |[{{Өңдеу статистикасы|Тазагүл Ермаханова}} 1795] | data-sort-value="101" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Тазагүл Ермаханова|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 101] |2015-11-17 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |101 |{{Қатысушы-түж6|Malbakov Korkem Shamshievih}} | data-sort-value="1710" |[{{Өңдеу статистикасы|Malbakov Korkem Shamshievih}} 1710] | data-sort-value="0" |0 |2011-01-24 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |102 |{{Қатысушы-түж6|Nelli}} | data-sort-value="1666" |[{{Өңдеу статистикасы|Nelli}} 1666] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |103 |{{Қатысушы-түж6|Araichik}} | data-sort-value="1622" |[{{Өңдеу статистикасы|Araichik}} 1622] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-14 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |104 |{{Қатысушы-түж6|Nikolina Šepić}} | data-sort-value="1613" |[{{Өңдеу статистикасы|Nikolina Šepić}} 1613] | data-sort-value="0" |0 |2019-08-27 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |105 |{{Қатысушы-түж6|ДолбоЯщер}} | data-sort-value="1612" |[{{Өңдеу статистикасы|ДолбоЯщер}} 1612] | data-sort-value="6" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:ДолбоЯщер|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6] |2018-05-19 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |106 |{{Қатысушы-түж6|Gliwi}} | data-sort-value="1553" |[{{Өңдеу статистикасы|Gliwi}} 1553] | data-sort-value="0" |0 |2017-05-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |107 |{{Қатысушы-түж6|2rk}} | data-sort-value="1552" |[{{Өңдеу статистикасы|2rk}} 1552] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-10 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |108 |{{Қатысушы-түж6|Daniyal.aidarov5}} | data-sort-value="1540" |[{{Өңдеу статистикасы|Daniyal.aidarov5}} 1540] | data-sort-value="4" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Daniyal.aidarov5|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4] |2022-04-24 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |109 |{{Қатысушы-түж6|Аслан Жукенов}} | data-sort-value="1496" |[{{Өңдеу статистикасы|Аслан Жукенов}} 1496] | data-sort-value="0" |0 |2014-04-26 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |110 |{{Қатысушы-түж6|Almagul Ibragimova}} | data-sort-value="1490" |[{{Өңдеу статистикасы|Almagul Ibragimova}} 1490] | data-sort-value="0" |0 |2013-04-11 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |111 |{{Қатысушы-түж6|Акбота Казыбекова}} | data-sort-value="1480" |[{{Өңдеу статистикасы|Акбота Казыбекова}} 1480] | data-sort-value="0" |0 |2013-09-19 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |112 |{{Қатысушы-түж6|DinDK}} | data-sort-value="1383" |[{{Өңдеу статистикасы|DinDK}} 1383] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |113 |{{Қатысушы-түж6|Rasulzhan}} | data-sort-value="1371" |[{{Өңдеу статистикасы|Rasulzhan}} 1371] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-04 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |114 |{{Қатысушы-түж6|Tulya}} | data-sort-value="1344" |[{{Өңдеу статистикасы|Tulya}} 1344] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |115 |{{Қатысушы-түж6|Ayauly}} | data-sort-value="1337" |[{{Өңдеу статистикасы|Ayauly}} 1337] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-01 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |116 |{{Қатысушы-түж6|Nkiukr}} | data-sort-value="1314" |[{{Өңдеу статистикасы|Nkiukr}} 1314] | data-sort-value="0" |0 |2015-09-06 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |117 |{{Қатысушы-түж6|Tarih}} | data-sort-value="1304" |[{{Өңдеу статистикасы|Tarih}} 1304] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-14 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |118 |{{Қатысушы-түж6|Wikiped4ik}} | data-sort-value="1283" |[{{Өңдеу статистикасы|Wikiped4ik}} 1283] | data-sort-value="0" |0 |2011-05-10 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |119 |{{Қатысушы-түж6|Jarnamaqaz}} | data-sort-value="1278" |[{{Өңдеу статистикасы|Jarnamaqaz}} 1278] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Jarnamaqaz|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2020-04-17 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |120 |{{Қатысушы-түж6|TemirlanSarsen}} | data-sort-value="1277" |[{{Өңдеу статистикасы|TemirlanSarsen}} 1277] | data-sort-value="65" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:TemirlanSarsen|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 65] |2016-06-23 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |121 |{{Қатысушы-түж6|GulzhanOmarova}} | data-sort-value="1248" |[{{Өңдеу статистикасы|GulzhanOmarova}} 1248] | data-sort-value="0" |0 |2011-10-04 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |122 |{{Қатысушы-түж6|Шілде}} | data-sort-value="1223" |[{{Өңдеу статистикасы|Шілде}} 1223] | data-sort-value="0" |0 |2018-01-02 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |123 |{{Қатысушы-түж6|IL68}} | data-sort-value="1218" |[{{Өңдеу статистикасы|IL68}} 1218] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:IL68|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2017-05-05 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |124 |{{Қатысушы-түж6|Ziv}} | data-sort-value="1180" |[{{Өңдеу статистикасы|Ziv}} 1180] | data-sort-value="0" |0 |2024-12-09 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |125 |{{Қатысушы-түж6|Gulnar7}} | data-sort-value="1178" |[{{Өңдеу статистикасы|Gulnar7}} 1178] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-01 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |126 |{{Қатысушы-түж6|Suleimen Koishybai}} | data-sort-value="1156" |[{{Өңдеу статистикасы|Suleimen Koishybai}} 1156] | data-sort-value="10" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Suleimen Koishybai|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10] |2021-01-13 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |127 |{{Қатысушы-түж6|Aimanber}} | data-sort-value="1150" |[{{Өңдеу статистикасы|Aimanber}} 1150] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-05 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |128 |{{Қатысушы-түж6|Bailarbekov}} | data-sort-value="1136" |[{{Өңдеу статистикасы|Bailarbekov}} 1136] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |129 |{{Қатысушы-түж6|Айдос уики}} | data-sort-value="1126" |[{{Өңдеу статистикасы|Айдос уики}} 1126] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Айдос уики|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2015-11-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |130 |{{Қатысушы-түж6|Sergazyyev}} | data-sort-value="1119" |[{{Өңдеу статистикасы|Sergazyyev}} 1119] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-02 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |131 |{{Қатысушы-түж6|KoishymanovaG}} | data-sort-value="1102" |[{{Өңдеу статистикасы|KoishymanovaG}} 1102] | data-sort-value="16" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:KoishymanovaG|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 16] |2024-02-29 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |132 |{{Қатысушы-түж6|Wikuiser}} | data-sort-value="1097" |[{{Өңдеу статистикасы|Wikuiser}} 1097] | data-sort-value="0" |0 |2025-10-29 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |133 |{{Қатысушы-түж6|Истеный казах}} | data-sort-value="1096" |[{{Өңдеу статистикасы|Истеный казах}} 1096] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-11 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |134 |{{Қатысушы-түж6|Madina Kilybayeva}} | data-sort-value="1083" |[{{Өңдеу статистикасы|Madina Kilybayeva}} 1083] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-28 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |135 |{{Қатысушы-түж6|Kafarik}} | data-sort-value="1075" |[{{Өңдеу статистикасы|Kafarik}} 1075] | data-sort-value="0" |0 |2009-12-24 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |136 |{{Қатысушы-түж6|Аян Жанайсов}} | data-sort-value="1054" |[{{Өңдеу статистикасы|Аян Жанайсов}} 1054] | data-sort-value="0" |0 |2013-05-02 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |137 |{{Қатысушы-түж6|Finderhannes}} | data-sort-value="1049" |[{{Өңдеу статистикасы|Finderhannes}} 1049] | data-sort-value="0" |0 |2015-01-18 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |138 |{{Қатысушы-түж6|Vyacheslav Nasretdinov}} | data-sort-value="1024" |[{{Өңдеу статистикасы|Vyacheslav Nasretdinov}} 1024] | data-sort-value="0" |0 |2008-08-11 |{{stars|-|-|-|-|-|*|*}} |- |139 |{{Қатысушы-түж6|Orkaarys}} | data-sort-value="993" |[{{Өңдеу статистикасы|Orkaarys}} 993] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |140 |{{Қатысушы-түж6|А.С.Кизиров}} | data-sort-value="987" |[{{Өңдеу статистикасы|А.С.Кизиров}} 987] | data-sort-value="0" |0 |2016-06-29 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |141 |{{Қатысушы-түж6|P.Nurgisa}} | data-sort-value="976" |[{{Өңдеу статистикасы|P.Nurgisa}} 976] | data-sort-value="0" |0 |2014-11-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |142 |{{Қатысушы-түж6|Rayurad mc}} | data-sort-value="973" |[{{Өңдеу статистикасы|Rayurad mc}} 973] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |143 |{{Қатысушы-түж6|Fuzze123}} | data-sort-value="964" |[{{Өңдеу статистикасы|Fuzze123}} 964] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |144 |{{Қатысушы-түж6|Aselhan}} | data-sort-value="948" |[{{Өңдеу статистикасы|Aselhan}} 948] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Aselhan|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2011-04-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |145 |{{Қатысушы-түж6|Шайнүсіп}} | data-sort-value="931" |[{{Өңдеу статистикасы|Шайнүсіп}} 931] | data-sort-value="9" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Шайнүсіп|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9] |2024-09-07 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |146 |{{Қатысушы-түж6|Adiladil}} | data-sort-value="906" |[{{Өңдеу статистикасы|Adiladil}} 906] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-09 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |147 |{{Қатысушы-түж6|NErnur98}} | data-sort-value="880" |[{{Өңдеу статистикасы|NErnur98}} 880] | data-sort-value="0" |0 |2014-02-19 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |148 |{{Қатысушы-түж6|Касымхан}} | data-sort-value="866" |[{{Өңдеу статистикасы|Касымхан}} 866] | data-sort-value="0" |0 |2014-02-24 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |149 |{{Қатысушы-түж6|Chris die Seele}} | data-sort-value="865" |[{{Өңдеу статистикасы|Chris die Seele}} 865] | data-sort-value="0" |0 |2016-09-18 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |150 |{{Қатысушы-түж6|Mukhin}} | data-sort-value="850" |[{{Өңдеу статистикасы|Mukhin}} 850] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |151 |{{Қатысушы-түж6|Stella~kkwiki}} | data-sort-value="830" |[{{Өңдеу статистикасы|Stella~kkwiki}} 830] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |152 |{{Қатысушы-түж6|Bakbergenov}} | data-sort-value="820" |[{{Өңдеу статистикасы|Bakbergenov}} 820] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-23 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |153 |{{Қатысушы-түж6|Dambler}} | data-sort-value="819" |[{{Өңдеу статистикасы|Dambler}} 819] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-29 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |154 |{{Қатысушы-түж6|Aibol dos}} | data-sort-value="813" |[{{Өңдеу статистикасы|Aibol dos}} 813] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |155 |{{Қатысушы-түж6|KaldarovNurymzhan}} | data-sort-value="801" |[{{Өңдеу статистикасы|KaldarovNurymzhan}} 801] | data-sort-value="0" |0 |2018-11-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |156 |{{Қатысушы-түж6|Talghatuly}} | data-sort-value="794" |[{{Өңдеу статистикасы|Talghatuly}} 794] | data-sort-value="0" |0 |2012-02-14 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |157 |{{Қатысушы-түж6|Akba.nis.13}} | data-sort-value="790" |[{{Өңдеу статистикасы|Akba.nis.13}} 790] | data-sort-value="0" |0 |2014-09-18 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |158 |{{Қатысушы-түж6|Аязбаев Даурен}} | data-sort-value="789" |[{{Өңдеу статистикасы|Аязбаев Даурен}} 789] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |159 |{{Қатысушы-түж6|Masalbaeva}} | data-sort-value="787" |[{{Өңдеу статистикасы|Masalbaeva}} 787] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |160 |{{Қатысушы-түж6|Абдрахманов Димаш}} | data-sort-value="785" |[{{Өңдеу статистикасы|Абдрахманов Димаш}} 785] | data-sort-value="0" |0 |2015-12-04 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |161 |{{Қатысушы-түж6|Tylerdurdenkz}} | data-sort-value="780" |[{{Өңдеу статистикасы|Tylerdurdenkz}} 780] | data-sort-value="0" |0 |2015-01-12 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |162 |{{Қатысушы-түж6|DariaUrinbasarova21nis}} | data-sort-value="777" |[{{Өңдеу статистикасы|DariaUrinbasarova21nis}} 777] | data-sort-value="0" |0 |2022-02-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |163 |{{Қатысушы-түж6|Azim Nurbergen}} | data-sort-value="763" |[{{Өңдеу статистикасы|Azim Nurbergen}} 763] | data-sort-value="0" |0 |2014-01-22 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |164 |{{Қатысушы-түж6|Ташметов шахрух}} | data-sort-value="743" |[{{Өңдеу статистикасы|Ташметов шахрух}} 743] | data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Ташметов шахрух|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3] |2022-02-24 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |165 |{{Қатысушы-түж6|Panicgirl}} | data-sort-value="739" |[{{Өңдеу статистикасы|Panicgirl}} 739] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-01 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |166 |{{Қатысушы-түж6|Mariko}} | data-sort-value="734" |[{{Өңдеу статистикасы|Mariko}} 734] | data-sort-value="0" |0 |2012-06-26 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |167 |{{Қатысушы-түж6|Mheidegger}} | data-sort-value="733" |[{{Өңдеу статистикасы|Mheidegger}} 733] | data-sort-value="3" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Mheidegger|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3] |2008-07-14 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |168 |{{Қатысушы-түж6|Rake}} | data-sort-value="726" |[{{Өңдеу статистикасы|Rake}} 726] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-02 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |169 |{{Қатысушы-түж6|Rasul kz91}} | data-sort-value="723" |[{{Өңдеу статистикасы|Rasul kz91}} 723] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |170 |{{Қатысушы-түж6|Muslim Qazaq}} | data-sort-value="722" |[{{Өңдеу статистикасы|Muslim Qazaq}} 722] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Muslim Qazaq|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2015-04-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |171 |{{Қатысушы-түж6|Zhumalina}} | data-sort-value="720" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhumalina}} 720] | data-sort-value="0" |0 |2013-05-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |172 |{{Қатысушы-түж6|Alfiya}} | data-sort-value="719" |[{{Өңдеу статистикасы|Alfiya}} 719] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-01 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |173 |{{Қатысушы-түж6|Дауткулова Ақмарал}} | data-sort-value="701" |[{{Өңдеу статистикасы|Дауткулова Ақмарал}} 701] | data-sort-value="0" |0 |2024-05-04 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |174 |{{Қатысушы-түж6|Εὐθυμένης}} | data-sort-value="697" |[{{Өңдеу статистикасы|Εὐθυμένης}} 697] | data-sort-value="0" |0 |2013-02-03 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |175 |{{Қатысушы-түж6|Sultan bek}} | data-sort-value="695" |[{{Өңдеу статистикасы|Sultan bek}} 695] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |176 |{{Қатысушы-түж6|Мира Белль}} | data-sort-value="693" |[{{Өңдеу статистикасы|Мира Белль}} 693] | data-sort-value="7" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Мира Белль|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7] |2023-01-05 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |177 |{{Қатысушы-түж6|Cekli829}} | data-sort-value="690" |[{{Өңдеу статистикасы|Cekli829}} 690] | data-sort-value="0" |0 |2009-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |178 |{{Қатысушы-түж6|Nkipshak}} | data-sort-value="684" |[{{Өңдеу статистикасы|Nkipshak}} 684] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |179 |{{Қатысушы-түж6|Sultan-balasi}} | data-sort-value="676" |[{{Өңдеу статистикасы|Sultan-balasi}} 676] | data-sort-value="0" |0 |2016-12-12 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |180 |{{Қатысушы-түж6|Epoxa-HH}} | data-sort-value="674" |[{{Өңдеу статистикасы|Epoxa-HH}} 674] | data-sort-value="0" |0 |2020-07-06 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |181 |{{Қатысушы-түж6|Saken kun}} | data-sort-value="673" |[{{Өңдеу статистикасы|Saken kun}} 673] | data-sort-value="0" |0 |2012-01-31 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |182 |{{Қатысушы-түж6|KUckhocjothkei3}} | data-sort-value="671" |[{{Өңдеу статистикасы|KUckhocjothkei3}} 671] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:KUckhocjothkei3|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2018-08-23 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |183 |{{Қатысушы-түж6|Marksscheider}} | data-sort-value="671" |[{{Өңдеу статистикасы|Marksscheider}} 671] | data-sort-value="16" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Marksscheider|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 16] |2026-07-27 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |184 |{{Қатысушы-түж6|Syrlybek}} | data-sort-value="658" |[{{Өңдеу статистикасы|Syrlybek}} 658] | data-sort-value="0" |0 |2011-03-04 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |185 |{{Қатысушы-түж6|Мұқтар Құндыз}} | data-sort-value="656" |[{{Өңдеу статистикасы|Мұқтар Құндыз}} 656] | data-sort-value="0" |0 |2014-10-23 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |186 |{{Қатысушы-түж6|Баха}} | data-sort-value="654" |[{{Өңдеу статистикасы|Баха}} 654] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |187 |{{Қатысушы-түж6|Parmanova.ulbolsyn}} | data-sort-value="651" |[{{Өңдеу статистикасы|Parmanova.ulbolsyn}} 651] | data-sort-value="0" |0 |2012-03-07 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |188 |{{Қатысушы-түж6|Амзе Магжан}} | data-sort-value="645" |[{{Өңдеу статистикасы|Амзе Магжан}} 645] | data-sort-value="0" |0 |2014-02-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |189 |{{Қатысушы-түж6|Капысова Айдана}} | data-sort-value="642" |[{{Өңдеу статистикасы|Капысова Айдана}} 642] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |190 |{{Қатысушы-түж6|IArhunI}} | data-sort-value="641" |[{{Өңдеу статистикасы|IArhunI}} 641] | data-sort-value="0" |0 |2011-12-15 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |191 |{{Қатысушы-түж6|Belekov Syrym}} | data-sort-value="639" |[{{Өңдеу статистикасы|Belekov Syrym}} 639] | data-sort-value="0" |0 |2011-08-03 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |192 |{{Қатысушы-түж6|Aseke16}} | data-sort-value="624" |[{{Өңдеу статистикасы|Aseke16}} 624] | data-sort-value="1" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Aseke16|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1] |2014-01-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |193 |{{Қатысушы-түж6|Айвентадор}} | data-sort-value="622" |[{{Өңдеу статистикасы|Айвентадор}} 622] | data-sort-value="0" |0 |2021-04-29 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |194 |{{Қатысушы-түж6|Zhandos02}} | data-sort-value="620" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhandos02}} 620] | data-sort-value="7" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Zhandos02|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7] |2017-09-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |195 |{{Қатысушы-түж6|Bauyr03}} | data-sort-value="619" |[{{Өңдеу статистикасы|Bauyr03}} 619] | data-sort-value="19" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Bauyr03|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 19] |2022-01-16 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |196 |{{Қатысушы-түж6|Makhanov}} | data-sort-value="613" |[{{Өңдеу статистикасы|Makhanov}} 613] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |197 |{{Қатысушы-түж6|Zhumabayeva Aiym}} | data-sort-value="601" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhumabayeva Aiym}} 601] | data-sort-value="0" |0 |2016-01-27 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |198 |{{Қатысушы-түж6|Inkar}} | data-sort-value="600" |[{{Өңдеу статистикасы|Inkar}} 600] | data-sort-value="0" |0 |2011-04-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |199 |{{Қатысушы-түж6|Tuttiorchestra687}} | data-sort-value="600" |[{{Өңдеу статистикасы|Tuttiorchestra687}} 600] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Tuttiorchestra687|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2025-11-02 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |200 |{{Қатысушы-түж6|Mma}} | data-sort-value="599" |[{{Өңдеу статистикасы|Mma}} 599] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |201 |{{Қатысушы-түж6|Юкке}} | data-sort-value="599" |[{{Өңдеу статистикасы|Юкке}} 599] | data-sort-value="0" |0 |2011-11-29 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |202 |{{Қатысушы-түж6|Mary}} | data-sort-value="597" |[{{Өңдеу статистикасы|Mary}} 597] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |203 |{{Қатысушы-түж6|Әбдіхалық Нарғыз}} | data-sort-value="587" |[{{Өңдеу статистикасы|Әбдіхалық Нарғыз}} 587] | data-sort-value="0" |0 |2014-03-31 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |204 |{{Қатысушы-түж6|Аскар}} | data-sort-value="584" |[{{Өңдеу статистикасы|Аскар}} 584] | data-sort-value="0" |0 |2008-03-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |205 |{{Қатысушы-түж6|Eldar zh96}} | data-sort-value="575" |[{{Өңдеу статистикасы|Eldar zh96}} 575] | data-sort-value="0" |0 |2012-08-17 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |206 |{{Қатысушы-түж6|AlibiKazken}} | data-sort-value="569" |[{{Өңдеу статистикасы|AlibiKazken}} 569] | data-sort-value="0" |0 |2020-04-20 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |207 |{{Қатысушы-түж6|Badyroff}} | data-sort-value="569" |[{{Өңдеу статистикасы|Badyroff}} 569] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |208 |{{Қатысушы-түж6|Нурия}} | data-sort-value="569" |[{{Өңдеу статистикасы|Нурия}} 569] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |209 |{{Қатысушы-түж6|Нақып Нұрғали}} | data-sort-value="565" |[{{Өңдеу статистикасы|Нақып Нұрғали}} 565] | data-sort-value="0" |0 |2014-04-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |210 |{{Қатысушы-түж6|Zhaniya92}} | data-sort-value="562" |[{{Өңдеу статистикасы|Zhaniya92}} 562] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |211 |{{Қатысушы-түж6|Ұлан Тұрсынбек}} | data-sort-value="562" |[{{Өңдеу статистикасы|Ұлан Тұрсынбек}} 562] | data-sort-value="0" |0 |2025-10-24 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |212 |{{Қатысушы-түж6|Alikhantanirbergennurlanuly}} | data-sort-value="555" |[{{Өңдеу статистикасы|Alikhantanirbergennurlanuly}} 555] | data-sort-value="0" |0 |2022-08-21 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |213 |{{Қатысушы-түж6|Yamanzho}} | data-sort-value="555" |[{{Өңдеу статистикасы|Yamanzho}} 555] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |214 |{{Қатысушы-түж6|Kuanysh Ismailov}} | data-sort-value="547" |[{{Өңдеу статистикасы|Kuanysh Ismailov}} 547] | data-sort-value="0" |0 |2014-10-17 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |215 |{{Қатысушы-түж6|Egor Shustoff}} | data-sort-value="541" |[{{Өңдеу статистикасы|Egor Shustoff}} 541] | data-sort-value="0" |0 |2011-11-19 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |216 |{{Қатысушы-түж6|Niyazbek}} | data-sort-value="534" |[{{Өңдеу статистикасы|Niyazbek}} 534] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |217 |{{Қатысушы-түж6|Dauylbai Aidar}} | data-sort-value="533" |[{{Өңдеу статистикасы|Dauylbai Aidar}} 533] | data-sort-value="0" |0 |2012-06-11 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |218 |{{Қатысушы-түж6|Olkikz}} | data-sort-value="529" |[{{Өңдеу статистикасы|Olkikz}} 529] | data-sort-value="0" |0 |2011-07-05 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |219 |{{Қатысушы-түж6|Fornax}} | data-sort-value="528" |[{{Өңдеу статистикасы|Fornax}} 528] | data-sort-value="0" |0 |2024-03-08 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |220 |{{Қатысушы-түж6|Dzhos}} | data-sort-value="527" |[{{Өңдеу статистикасы|Dzhos}} 527] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |221 |{{Қатысушы-түж6|Нурсауле Нурмагамбетова}} | data-sort-value="527" |[{{Өңдеу статистикасы|Нурсауле Нурмагамбетова}} 527] | data-sort-value="10" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Нурсауле Нурмагамбетова|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10] |2014-11-10 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |222 |{{Қатысушы-түж6|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}} | data-sort-value="527" |[{{Өңдеу статистикасы|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}} 527] | data-sort-value="0" |0 |2013-09-21 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |223 |{{Қатысушы-түж6|Arachn0}} | data-sort-value="523" |[{{Өңдеу статистикасы|Arachn0}} 523] | data-sort-value="0" |0 |2009-02-05 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |224 |{{Қатысушы-түж6|Tansholpan}} | data-sort-value="522" |[{{Өңдеу статистикасы|Tansholpan}} 522] | data-sort-value="0" |0 |2011-06-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |225 |{{Қатысушы-түж6|Adilbekkazykhanov}} | data-sort-value="520" |[{{Өңдеу статистикасы|Adilbekkazykhanov}} 520] | data-sort-value="0" |0 |2016-12-12 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |226 |{{Қатысушы-түж6|Murat Karibay}} | data-sort-value="520" |[{{Өңдеу статистикасы|Murat Karibay}} 520] | data-sort-value="0" |0 |2020-04-01 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |227 |{{Қатысушы-түж6|Mustazhap}} | data-sort-value="520" |[{{Өңдеу статистикасы|Mustazhap}} 520] | data-sort-value="8" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Mustazhap|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8] |2014-12-27 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |228 |{{Қатысушы-түж6|Karina Nurtazina}} | data-sort-value="518" |[{{Өңдеу статистикасы|Karina Nurtazina}} 518] | data-sort-value="2" |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&contribs=user&target={{urlencode:Karina Nurtazina|QUERY}}&namespace=0&tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2] |2018-05-12 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |229 |{{Қатысушы-түж6|Chingiz Nazbiev}} | data-sort-value="516" |[{{Өңдеу статистикасы|Chingiz Nazbiev}} 516] | data-sort-value="0" |0 |2018-01-07 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |230 |{{Қатысушы-түж6|HBSH NIS 7B KASIET}} | data-sort-value="514" |[{{Өңдеу статистикасы|HBSH NIS 7B KASIET}} 514] | data-sort-value="0" |0 |2017-10-13 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |231 |{{Қатысушы-түж6|Albergenius}} | data-sort-value="510" |[{{Өңдеу статистикасы|Albergenius}} 510] | data-sort-value="0" |0 |2009-03-30 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |- |232 |{{Қатысушы-түж6|Friction27}} | data-sort-value="506" |[{{Өңдеу статистикасы|Friction27}} 506] | data-sort-value="0" |0 |2020-08-16 |{{stars|-|-|-|-|-|-|*}} |} </center> <!-- BOT:END --> {{Wikistats}} [[Санат:Уикипедия:Анықтама]] [[Санат:Уикипедия:Қауым]] gjsgn4q8udo9q8gtpv5d3jgl5100r8o 0 538588 3650145 3094055 2026-09-02T09:33:50Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650145 wikitext text/x-wiki {{Газет |атауы = Ақ арна |шынайы атауы = |сурет = |сурет атауы = |түрі = қоғамдық-саяси |форматы = |құрылғаны = [[1991 жыл]] |басылымның аяқталуы = |бағасы = |иелері = |баспашы = |редакторы = |бас редакторы = |штаты = |саяси = |тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] |мерзімділік = |көлемі = |тиражы = 1 мың |бас кеңсесі = [[Астрахан]], Фиолетов к., 9 |ISSN = |веб-сайты = https://akarna.ru/ }} '''Ақ арна''' — [[Ресей]]дің [[Астрахан облысы]]нда қазақ және орыс тілдерінде шығатын қоғамдық-саяси газет. Газет облыс көлеміндегі қоғамдық-саяси оқиғаларды, сондай-ақ қазақ халқының тарихы мен мәдениеті жайлы материалдар жариялайды. Газеттің құрылтайшылары – облыс әкімшілігі және «Жолдастық» қазақ қауымдастығы.<ref>[https://archive.is/20120803044621/www.fapmc.ru/popup/?smi_type=1&letter=RA&page=18 Федеральное Агентство по печати и массовым коммуникациям / Реестр СМИ]{{ref-ru}}</ref>. 2003 жылы газеттің тиражы 1 мың дананы құрады. Газет 1991 жылы құрылды<ref>[http://www.zakon.kz/60496-astrakhanskaja-oblast-ostaetsja.html Астраханская область остается субъектом Российской Федерации, наиболее активно сотрудничающим с Казахстаном | Информационный портал ZAKON.KZ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131108230033/http://www.zakon.kz/60496-astrakhanskaja-oblast-ostaetsja.html |date=2013-11-08 }}{{ref-ru}}</ref>. Бастапқыда облыстық орыстілді «Астраханские известия» газетіне қосымша ретінде шығып жүрді. Газеттің алғашқы редакторы ақын әрі [[журналист]] [[Мәжіліс Мұхамеджанұлы Өтежанов]] болды. 2009 жылы газет ұжымы [[Құрманғазы Сағырбайұлы]] атындағы [[губернатор]] сыйлығымен марапатталды<ref>[http://www.astrobl.ru/Default.aspx?id=2&item=14439 Портал органов государственной власти Астраханской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110516121123/http://www.astrobl.ru/Default.aspx?id=2 |date=2011-05-16 }}{{ref-ru}}</ref>. 2020 жылдан бастап газетте [https://akarna.ru/ akarna.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210518081341/https://akarna.ru/ |date=2021-05-18 }} сайты жұмыс істейді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақ тілді газеттер]] [[Санат:Орыс тілді газеттер]] [[Санат:Астрахан облысы газеттері]] 1trj829ovxmuq25vcwotkc9nxvhp1bw 0 559356 3650054 3633007 2026-09-01T18:44:07Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3650054 wikitext text/x-wiki [[File:2018-08 Makassed Hospital 01.jpg|2018-08_Makassed_Hospital_01]]{{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2016}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Макассед''' — [[Иерусалим]]дегі [[араб]] бөлігінде аурухана. Араб елінің бөлігінде орналасқан. Ол 1967 жылы ашылған. Бұл перзентхана, Қызыл Жарты Ай кеңсесінің,Басма және Виктория Аугуст құрған, соның ішінде Палестинаның мекемелердің емдеу жүйесінің бөлігі болып табылады. Сол жерде 300-ге жуық төсек бар. Ол ортопедия, ашық жүрекке хирургия, педиатрия және дерматология маманданған.<ref>https://www.makassed.org/</ref> == Макассед Ауруханасының Бөлімшелері == *Ортопедиялық бөлім; *Жалпы және лапароскапиялық хирургия бөлімі; *Жедел медицина бөлімі; *Әлеуметтік қызмет көрсету бөлімі; *Акушерлік және гинекология бөлімі; *Физикалық терапия бөлімі; *Ішкі аурулар бөлімі;; *Радиология және компьютерлік томография бөлімі; *Педиатриялық бөлім; *Перзентхана бөлімі; *Хирургия және анестезиология бөлімі; *Колледж; *Амбулатория (балалар және жалпы хирургия клиникалары. <ref>https://konsulmir.com/bolnica-makassed/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260216115146/https://konsulmir.com/bolnica-makassed/ |date=2026-02-16 }}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Ауруханалар]] [[Санат:Араб елдері]] b6vl3yw7rt4gpb4f6y2nfnyl5me9vag 0 575718 3649925 3612249 2026-09-01T13:00:26Z Jako2588 184916 3649925 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2017}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> [[Сурет:Achnatherum parishii.jpg|нобай|Ақ ший]] '''Ақ ши''' (L. splendens (Trin.) Kunth.) — [[астық]], не қоңырбас [[тұқымдас]]ына жатады. [[Қазақстан]]ның барлық аймағында өседі. Ақ ши құмдауыт шөлеуіт жерлерді және далалы белдеулерді, туысы көп жылдық [[Шөптесін тектес өсімдіктер|шөптесін]] [[Өсімдіктер|өсімдік]]. Ұзын келген таспа тәрізді қатқыл жапырақтарының шеттері ішке қарай қайырылып өседі. Оның биіктігі 80-250 см, тік өсетін сабағы көп, жылтыр, берік, түсі көгілдір, беті тегіс. Кейде ақ шидің биіктігі 3 метрге дейін жетеді. [[Қазақтар]] шиді тұрмыста мол пайдаланған. Жапырақтары ұзын, жіңішке (ені 3–5 мм), өте қатты. Масағы дара гүлді, қос жынысты, [[гүлшоғыр]]ы жайқала өскен сыпыртқы. Шеңгел тұқымы арқылы өсіп- өнеді. [[Мамыр]]-[[Шілде]] айларында гүлдеп, дәні піседі. == Шидің қолданысы == Ақ шеңгелдің [[кәсіп]]тік мәні бар. Одан [[киіз үй]] керегесін қаптайтын, күнделікті тұрмысқа қажетті шилер тоқылады; сондай-ақ гүл-шоғырынан сыпыртқы жасалады. Шеңгелдің құрамында 9,6–14,3% [[Протеиндер|протеин]], 22–42% [[жасұнық]], 1,7–3,1% [[май]] және 38–51% [[азот]]сыз [[Қалдықтар|қалдық]] заттар болады. Шиді тұрмысқа да мол пайдаланған. Шиден алашалар мен төсеніштер, [[Құрт (тағам)|құрт]]- сүзбе жаятын өре, тағы басқалар жасаған. Қысқы кезде шилі өңір жақсы [[Мал шаруашылығы|мал]] жайылымы болған. Қажет кезінде отқа жағуға да пайдаланған. Бұрын қалың ши өскен қопалар арқылы [[тұщы су]] көздерін анықтаған. Ол жерде су мол болған. == Әдебиет == * Шығыс Қазақстан. Безендірілген атлас. Шығыс - Қазақстан облысы 2012, 244 бет. (91 бет).  b12p2truc2lrl9psgh46r9fn6fvavyt 10 577938 3650070 2540456 2026-09-02T01:12:44Z Milenioscuro 18230 svg with same dimensions as location map 3650070 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1}}} |name = Босния және Герцеговина |top = 45.4 |bottom = 42.4 |left = 15.5 |right = 19.9 |image = {{#switch:{{{2|}}} |physical = Bosnia and Herzegovina relief location map.svg |#default = Bosnia and Herzegovina location map.svg }} }}<noinclude>{{ПозКарта/Инфо|Босния және Герцеговина}} [[Санат:Үлгілер:Позициялық карталарБосния және Герцеговина|Үлгілер:Позициялық карталарБосния және Герцеговина]] </noinclude> 5kws8hdf8d429o01yu93ayczedkpxst 0 612033 3650062 3471411 2026-09-01T19:57:08Z LCont5 150191 3650062 wikitext text/x-wiki {{Футбол матчы | атауы =Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2000 (финал) | шынайы атауы =2000 FIFA Club World Cup Final | логотип = | ені = | сипаттама = | турнир =[[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі]] | команда1 =[[Коринтианс]] | үйде = | команда2 =[[Васко да Гама (футбол клубы)|Васко да Гама]] | қонақ = | команда1ел ={{Flagicon|Бразилия}} | команда2ел ={{Flagicon|Бразилия}} | команда1есеп =0 | есеп1 = | үйде_барлығы = | команда2есеп =0 | есеп2 = | қонақ_барлығы = | детальдар ="Коринтианс" пенальтилер сериясында 4:3 есебімен жеңіске жетті. | дата =14 қаңтар 2000 | стадион =[[Маракана]] | қала =[[Рио-де-Жанейро]] | 1аматч ойыншысытитул = | 1аматч ойыншысы = | 1бматч ойыншысытитул = | 1бматч ойыншысы = | арбитр = | көрермендер =73 000 | ауа райы = | алдыңғы = | келесі =[[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2005 (финал)|2005]] }} [[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2000|2000 жылғы Клубтар арасындағы әлем чемпионатының]] шешуші ойыны. Бразилияның қос клубы "[[Коринтианс]]" пен "[[Васко да Гама (футбол клубы)|Васко да Гама]]" 14 қаңтар күні "[[Маракана]]" стадионында кездесіп, "Коринтианс" футболшылары пенальти арқылы жеңіске жетті. "Коринтианс" бұл турнирдің тұңғыш жеңімпазы атанды. == Матч == === Протокол === {{Матч туралы есептеме |команда1={{Flagicon|Бразилия}} [[Коринтианс]] |команда2=[[Васко да Гама (футбол клубы)|Васко да Гама]] {{Flagicon|Бразилия}} |есеп=0:0 <br>пен - 4:3<ref>http://www.fifa.com/clubworldcup/matches/round=3695/match=22236/index.html#nosticky</ref> |голдар1= |голдар2= |стадион=[[Маракана]], [[Рио-де-Жанейро]] |мерзімі=[[14 қаңтар]] [[2000 жыл|2000]]<br>20:00 |төреші={{Flagicon|Нидерланд}} Дик Иол |көрермендер=73 000 |құрам1=Элтон, Пауло Миранда, Пауло Гальван, [[Жильберто да Сильва Мело|Жилверто Мело]], Амараль, [[Жуниньо Пернамбукано]] (Виола 96), Фелипе (Алекс Оливейра 102), Рамон (Донизете 111), [[Эдмундо]], [[Ромарио]]. Бас бапкер - Антонио Лопес |құрам2=Дида, Индио, Адилсон Баптиста, Фабио Лусиано, Клебер, Вампета (Жилмар ФИба 91), Фредди Ринкон, Марселиньо, Рикардиньо (Эду Гаспар 61), Эдильсон (Фернандо Баяно 113), Луизан. Бас бапкер - Освальдо де Оливейра }} {| width=92% | |- |{{Football kit | pattern_la =_sccp00h | pattern_b =_sccp00h | pattern_ra =_sccp00h | pattern_sh =_blackstripesonwhite | pattern_so =_sccp2000h | leftarm =FFFFFF | body =FFFFFF | rightarm =FFFFFF | shorts =FFFFFF | socks =000000 | title = Коринтианс }} |{{Football kit | pattern_la = | pattern_b = _vasco1112h | pattern_ra = | pattern_sh = _nacional1011h | pattern_so = _whitehorizontal | leftarm = 000000 | body = FFFFFF | rightarm = 000000 | shorts = 000000 | socks = 000000 | title = Васко да Гама }} |} {| width=100% |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |colspan="4"|'''Коринтианс:''' |- !width=25| !!width=25| |- |ҚҚ ||'''1''' ||{{ту|Бразилия}} [[Дида (қақпашы)|Дида]] |- |Защ ||'''2''' ||{{ту|Бразилия}} [[Индио (футболшы)|Индио]] || {{СҚ|97}} |- |Қ ||'''3'''||{{ту|Бразилия}} [[Адилсон Батиста]] || {{СҚ|75}} |- |Қ ||'''16'''||{{ту|Бразилия}} [[Фабио Лусиано]] |- |Қ ||'''6'''||{{ту|Бразилия}} [[Клебер де Карвальо Корреа|Клебер]] |- |Қ ||'''5''' ||{{ту|Бразилия}} [[Вампета]] || {{алаңнан|91}} |- |ЖҚ ||'''8''' ||{{ту|Колумбия}} [[Фредди Ринкон]] || {{капитан спорт}} || {{СҚ|43}} |- |ЖҚ ||'''7''' ||{{ту|Бразилия}} [[Марселиньо Кариока|Марселиньо]] |- |ЖҚ ||'''11'''||{{ту|Бразилия}} [[Рикардиньо]] || {{алаңнан|61}} |- |ЖҚ ||'''10'''||{{ту|Бразилия}} [[Эдилсон да Силва Феррейра|Эдилсон]] || {{алаңнан|113}} |- |Ш ||'''9'''||{{ту|Бразилия}} [[Луис Карлос Бомбонато Гоуларт|Луизан]] || {{СҚ|113}} |- |colspan=3|'''Алаңға шыққандар:''' |- |ЖҚ ||'''20''' ||{{ту|Бразилия}} [[Гаспар, Эдуардо Сезар|Эду Гаспар]] || {{алаңға|45}} |- |Ш ||'''23'''||{{ту|Бразилия}} [[Жилмар Фиба]] || {{алаңға|91}} |- |Ш ||'''17'''||{{ту|Бразилия}} [[Фернандо Баияно]] || {{алаңға|113}} |- |colspan=3|'''Жаттықтырушы:''' |- |colspan=4|{{ту|Бразилия}} [[Освалдо де Оливейра Фильо|Освалдо де Оливейра]] |} |valign="top"| |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align=center |colspan="4"|'''Васко да Гама:''' |- !width=25| !!width=25| |- |ҚҚ ||'''12''' ||{{ту|Бразилия}} [[Элтон]] |- |Қ ||'''15'''||{{ту|Бразилия}} [[Пауло Миранда де Оливейра|Пауло Миранда]] || {{СҚ|54}} |- |Қ ||'''3''' ||{{ту|Бразилия}} [[Одван]] |- |Қ ||'''4'''||{{ту|Бразилия}} [[Мауро Галван]] |- |Қ ||'''13''' ||{{ту|Бразилия}} [[Жильберто да Сильва Мело|Жилберто]] |- |ЖҚ ||'''5''' ||{{ту|Бразилия}} [[Амарал]] || {{СҚ|33}} |- |ЖҚ ||'''8''' ||{{ту|Бразилия}} [[Жуниньо Пернамбукано]] || {{алаңнан|96}} |- |ЖҚ ||'''6'''||{{ту|Бразилия}} [[Фелипе Жорже Лорейро|Фелипе]] || {{алаңнан|102}} |- |ЖҚ ||'''9'''||{{ту|Бразилия}} [[рАМОН Менезес Убнер|Рамон]] || {{СҚ|16}} || {{алаңнан|111}} |- |Ш ||'''10'''||{{ту|Бразилия}} [[Эдмундо]] || (к) || {{СҚ|98}} |- |Ш ||'''11'''||{{ту|Бразилия}} [[Ромарио]] |- |colspan=3|'''Алаңға шыққандар:''' |- |Қ ||'''19'''||{{ту|Бразилия}} [[Виола (футболшы)|Виола]] || {{алаңға|96}} |- |ЖҚ ||'''23''' ||{{ту|Бразилия}} [[Алекс Оливейра]] || {{алаңға|102}} |- |Ш ||'''7'''||{{ту|Бразилия}} [[Осмар Донизете]] || {{алаңға|111}} |- |colspan=3|'''Жаттықтырушы:''' |- |colspan=4|{{ту|Бразилия}} [[Антонио Лопес дос Сантос|Антонио Лопес]] |} |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [http://www.fifa.com/clubworldcup/index.html Турнирдің ресм сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111225041824/http://www.fifa.com/clubworldcup/index.html |date=2011-12-25 }} {{Футболдан клубтар әлем біріншілігі}} [[Санат:Васко да Гама ФК ойындары]] [[Санат:Коринтианс ФК ойындары]] [[Санат:2000 жылғы футбол]] [[Санат:Футболдан клубтар әлем біріншілігінің финалдары]] s6iakvhnnupnf5v1idgjn7rdu1y8bc2 0 614682 3650028 3299836 2026-09-01T17:25:51Z ~2026-47541-06 185231 3650028 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен-Қазақстан |статусы = Кент |атауы = Гүлшат |сурет = |әкімшілік күйі = |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_deg =46|lat_min =37|lat_sec =44 |lon_deg =74|lon_min =21|lon_sec =23 |CoordAddon = type:city(1226000)_region:KZ |CoordScale = |ел картасы = |облыс картасы = |аудан картасы = |ел картасының өлшемi = |облыс картасының өлшемi = |аудан картасының өлшемi = |облысы = Қарағанды облысы |кестедегі облыс = Қарағанды облысы{{!}}Қарағанды |ауданы = Балқаш қалалық әкімдігі |кестедегі аудан = Балқаш қалалық әкімдігі{{!}}Балқаш |мекен түрі = кент{{!}}Кенттік әкімдігі |мекені = Гүлшат кенттік әкімдігі{{!}}Гүлшат |ішкі бөлінісі = |әкімі = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |климаты = |тұрғыны = 232<ref>[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2023 жылғы 1 қаңтарға)]</ref> |санақ жылы = 2023 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Гүлшат''' — [[Қарағанды облысы]] [[Балқаш қалалық әкімдігі|Балқаш]] қаласына қарасты кент. == Географиялық орны == [[Балқаш (қала)|Балқаш]] қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 49 км-дей жерде орналасқан. == Халқы == {| class="wikitable" |+ Саны (2009, 2021)<ref>[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]</ref> |- ! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен |- ||516 ||{{құлдырау}}227 ||44 ||271 ||{{құлдырау}}127 ||46,9 ||245 ||{{құлдырау}}100 ||40,8 |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Балқаш қалалық әкімдігі елді мекендері}} [[Санат:Балқаш қалалық әкімдігі елді мекендері]] [[Санат:Қазақстан кенттері]] jra4y48lvgm8gl8l4bmn6x4l8w4kv27 0 622189 3650086 3367672 2026-09-02T05:56:08Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3650086 wikitext text/x-wiki {{Футболшы |есімі = Майкл Нгадё-Нгаджюи |сурет = |туған күні = 23.11.1990 |туған жері = {{туғанжері|Маруа|Маруада}}, [[Камерун]] |азаматтығы = {{flagicon|Камерун|20px}} [[Камерун]] |бойы = 190 |салмағы = 93 |позиция = қорғаушы |қазіргі клуб = {{ту|Бельгия}} [[Гент (футбол клубы)|Гент]] |номері = 13 |клубтары = {{футбол карьерасы |2008—2010|{{flagicon|Камерун|20px}} [[Канон Яунде]]|? (?) |2010—2011|{{flagicon|Германия|20px}} Кирхгёрдер|? (?) |2011—2012|{{flagicon|Германия|20px}} [[Зандхаузен (футбол клубы)|Зандхаузен]]|? (?) |2012—2014|{{flagicon|Германия|20px}} [[Нюрнберг (футбол клубы)|Нюрнберг II]]|54 (4) |2014—2016|{{flagicon|Румыния|20px}} [[Ботошани (футбол клубы)|Ботошани]]|53 (7) |2016—2019|{{flagicon|Чехия|20px}} [[Славия (футбол клубы, Прага)|Славия (Прага)]]|112 (9) |2019—|{{ту|Бельгия}} [[Гент (футбол клубы)|Гент]]|29 (3)}} | ұлттық құрамы = {{футбол карьерасы |2016—|{{Футбол|Камерун}} |24 (2)}} }} '''Майкл Нгадё-Нгаджюи''' ({{lang-fr|Michael Ngadeu-Ngadjui}}; 23 қараша 1990<ref>https://www.transfermarkt.com/transfermarkt/profil/spieler/227239</ref>, [[Маруа]]) — камерундық футболшы, қорғаушы. 2017 жылғы Африка чемпионы. == Карьерасы == === Ұлттық құрама === Камерун құрамасы сапында 2016 жылы 3 қыркүйек күні [[Гана Ұлттық футбол құрамасы|Ганаға]] қарсы ойында тұңғыш рет алаңға шықты. [[Камерун Ұлттық футбол құрамасы]] сапында 2017 жылы [[Конфедерациялар кубогы 2017|Конфедерациялар кубогына]], [[Африка Ұлттары Кубогы 2017 (финал)|Африка Ұлттары кубогына]] қатысқан. === Клубтық === 2016 жылдан бері "Славия" (Прага) сапында ойнайды. Чехияның екі дүркін чемпионы атанды. Оған дейін Камерун, Германияның төменгі лига клубтарында ойнаған. == Жетістіктері == === Клубтық === * Чехия чемпионы: 2016/17, 2018/19 * Чехия кубогы: 2017/18 === Халықаралық === * Африка чемпионы: 2017 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [https://www.slavia.cz/hrac.asp?id=Michael-NGADEU%20NGADJUI-2927&sezona=2019&kategorie=MUZ Профилі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190618120959/https://www.slavia.cz/hrac.asp?id=Michael-NGADEU%20NGADJUI-2927&sezona=2019&kategorie=MUZ |date=2019-06-18 }} * [http://www.romaniansoccer.ro/players/2966/michael-ngadeu-ngadjui.htm Player profile on Romaniansoccer.ro] * [http://www.fortunaliga.cz/hrac/3301-michael-ngadeu-ngadjui Профилі] {{бастама}} [[Санат:Камерун футболшылары]] [[Санат:Камерун Ұлттық футбол құрамасының ойыншылары]] [[Санат:Футболдан Африка чемпиондары]] [[Санат:Канон Яунде ФК ойыншылары]] [[Санат:Славия Прага ФК ойыншылары]] [[Санат:Гент ФК ойыншылары]] nhvp72dgusnrjuaooxknhwt6cxkw4g2 0 622706 3650179 3642586 2026-09-02T10:54:15Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650179 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2019}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> [[Сурет:Жакишева Забира.jpg|right|thumb|Жәкішева Забира Сыпатайқызы]] Жәкішева Зәбира Сыпатайқызы (орыс. Жакишева Забира Спатаевна) — аспаптанушы-этнолог, тарих ғылымдарының кандидаты, ҚР Мәдениет қайраткері. == Өмірбаяны == Жәкішева (Жакишева) Забира Сыпатайқызы – 1948 жылы қаңтар айының 1 жұлдызында ШҚО, Абай ауданы, Құндызды ауылында дүниеге келген. Білімі – жоғары. Қазіргі «Көкбай» ақын атындағы орта мектепті бітірген (1966). Абай аудандық Мәдениет басқармасында еңбек жолын бастаған (1967). Қазақтың Мемлекеттік Қыздар педагогикалық университетінің музыка факультетін бітірген (1980). === Өнер-мәдениет, білім-ғылым: === Абай ауданы, «Құндызды» ауылынан қыздар арасынан шыққан тұңғыш сазгер (1967 ж.); Абай аудандық Халық театрын ұйымдастырушылардың бірі (1967-1969 жж.); Қазіргі Ықылас Дүкенұлы атындағы халық музыка аспаптары музейін ұйымдастырушылардың бірі және музейде 37 жыл еңбек еткен, музейдің дамуына зор үлес қосқан ардагер (1980-2017 жж.); Музей жанынан құрылған «Сазген» фольклорлық-этнографиялық ансамбльдің тұңғыш сырнайшысы (1980-1990 жж.); Қырғыздың Халық [[ақын]]ы және Халық батыры Сооронбай Жусуевтің «Абай – Манас жыршысы» атты өлеңіне ән жазған сазгер; Қырғыз Республикасы Білім және ғылым Министрлігінің Тарих және Мәдени мұра институты мен Жүсіп Баласағұн атындағы Қырғыз Мемлекеттік университетінің біріккен Д.07.13.015 Диссертациялық Кеңесінде қорғалған «Қазақтың дәстүрлі музыкалық аспаптары.Тарихи-этнографиялық зерттеу» диссертациясыныӊ авторы, тарих ғылымдарының кандидаты, қазақ әйелдері арасынан шыққан тұңғыш аспаптанушы, этнолог-ғалым (2014); == Еңбектері == * «Жастық шақ әуендері». 2 томдық ұжымдық әндер жинағы. (Алматы: «Өнер» (1978- 1990 жж.); * «Шыңғыстаудың ән самалы». Әндер жинағы. (Алматы. «Әуен», 1998); * «Қазақтың музыкалық аспаптар әлемі» анықтамалық (Алматы: «Әуен», 2003); * «Қазақтың халық музыка аспаптары музейі». Жолсерік (С. Бегалин атындағы баспахана, 2004); * «Халық шебері – Қамар Қасымұлы» (Павлодар: «ЭКО», 2005); * «Қазақтың дәстүрлі музыкалық аспаптары» (Алматы: «Алматыкітап», 2009); * «Қазақтың музыкалық фольклоры». С. Ақатаев, Н. Атамқұловтармен бірге. (Алматы: «Өлке», 2010); * «[[Өзбекәлі Жәнібеков|Өзбекәлі Жәнібек]] тағылымы» (Алматы: 2011); * Аспаптану (археологиялық және тарихи-этнографиялық зерттеу. Монография. (Алматы: «Қазақ тарихы», 2012); * Ұлттық энциклопедия (музыка аспаптары жайлы мақалалар). I-V томдар. (Алматы: ҰЭ Бас басқармасы); * «Қазақ мәдениеті» энциклопедиялық-анықтамалық авторларының бірі (Алматы); * Шыңғыстаудың шынары. (Деректі құжаттар, естеліктер, суреттер т.б. Құрастырған: Ардаби Мәулет – өнертану ғылымының докторы. - Алматы: «Өнер», 2018); * Ғылыми журналдарда, ғылыми жинақтар мен мерзімді газет басылымдарында жүзден аса мақала-еңбектері жарияланды (1980-2018 жж.); * «Қазақстан» телеарнасы: «Телқоңыр», «Айтуға оңай...», СТВ телеарнасы: «Қоғам және әйел», «Балапан» телеарнасы: «Біле жүрейік» т.б. түсірілімдер; == Марапаттары == * Жастар мен Студенттердің Москвада өткен бүкіл дүниежүзілік фестивалінің Дипломанты (1985; * КССРО Мәдениет Министрлігінің «Үздік Мәдениет қызметкері» төсбелгісі мен куәлігі (1987); * ҚР Мәдениет Министрлігінің Құрмет Грамотасы (1998); * ҚР Мәдениет қайраткері төсбелгісі мен куәлігі (2000); * «Музей ісін дамытуға қосқан зор үлесі үшін» номинациясы бойынша Халықаралық ИКОМ Қазақстанның Дипломанты (2014); == Дереккөздер == * Аспаптану ғылымының ұлт тарихындағы орны («Отан тарихы» мәселелері. Жас ғалымдар мен аспиранттардың ғылыми мақалалары жинағы. – Алматы: - 2000; * «Музыка аспаптары әлеміне саяхат» мақалалар топтамасы. «Ұлт тағылымы» ғ/пед. журнал. №№ 4-5, 6. – 1999 ж. // №№ 1, 2, 3. - 2000 жж; * Домбыралы сақтар (археологиялық және тарихи-этнографиялық зерттеу. – «Қазақ тарихы» ғ/журнал. № 5. – 2011.); * Музей ісінің майталманы (Ө. Жәнібековтың туғанына – 80 жыл) – «Мәдени мұра» ғ/журнал. – Астана: № 3. - 2013; * Қазақтың аспапты-музыкалық қолөнері («Халықтық саз аспаптары және түркі халықтарының аспапты-музыкасы: өткені, бүгіні және болашағы» атты Халықаралық симпозиум материалдары жинағы. – Абай ат. Қазақ Ұлттық пед/университетінің Жаршысы. – Алматы: - 2013; Тарихи құндылықтардың жаңа қонысы // «Алматы ақшамы» 22 қыркүйек 2016 d3f9y6b2xxrr5j1st775dotp3uuyoow 3650180 3650179 2026-09-02T10:55:17Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650180 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2019}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> [[Сурет:Жакишева Забира.jpg|right|thumb|Жәкішева Забира Сыпатайқызы]] Жәкішева Зәбира Сыпатайқызы (орыс. Жакишева Забира Спатаевна) — аспаптанушы-этнолог, тарих ғылымдарының кандидаты, ҚР Мәдениет қайраткері. == Өмірбаяны == Жәкішева (Жакишева) Забира Сыпатайқызы – 1948 жылы қаңтар айының 1 жұлдызында ШҚО, Абай ауданы, Құндызды ауылында дүниеге келген. Білімі – жоғары. Қазіргі «Көкбай» ақын атындағы орта мектепті бітірген (1966). Абай аудандық Мәдениет басқармасында еңбек жолын бастаған (1967). Қазақтың Мемлекеттік Қыздар педагогикалық университетінің музыка факультетін бітірген (1980). === Өнер-мәдениет, білім-ғылым: === Абай ауданы, «Құндызды» ауылынан қыздар арасынан шыққан тұңғыш сазгер (1967 ж.); Абай аудандық Халық театрын ұйымдастырушылардың бірі (1967-1969 жж.); Қазіргі Ықылас Дүкенұлы атындағы халық музыка аспаптары музейін ұйымдастырушылардың бірі және музейде 37 жыл еңбек еткен, музейдің дамуына зор үлес қосқан ардагер (1980-2017 жж.); [[Музей]] жанынан құрылған «Сазген» фольклорлық-этнографиялық ансамбльдің тұңғыш сырнайшысы (1980-1990 жж.); Қырғыздың Халық [[ақын]]ы және Халық батыры Сооронбай Жусуевтің «Абай – Манас жыршысы» атты өлеңіне ән жазған сазгер; Қырғыз Республикасы Білім және ғылым Министрлігінің Тарих және Мәдени мұра институты мен Жүсіп Баласағұн атындағы Қырғыз Мемлекеттік университетінің біріккен Д.07.13.015 Диссертациялық Кеңесінде қорғалған «Қазақтың дәстүрлі музыкалық аспаптары.Тарихи-этнографиялық зерттеу» диссертациясыныӊ авторы, тарих ғылымдарының кандидаты, қазақ әйелдері арасынан шыққан тұңғыш аспаптанушы, этнолог-ғалым (2014); == Еңбектері == * «Жастық шақ әуендері». 2 томдық ұжымдық әндер жинағы. (Алматы: «Өнер» (1978- 1990 жж.); * «Шыңғыстаудың ән самалы». Әндер жинағы. (Алматы. «Әуен», 1998); * «Қазақтың музыкалық аспаптар әлемі» анықтамалық (Алматы: «Әуен», 2003); * «Қазақтың халық музыка аспаптары музейі». Жолсерік (С. Бегалин атындағы баспахана, 2004); * «Халық шебері – Қамар Қасымұлы» (Павлодар: «ЭКО», 2005); * «Қазақтың дәстүрлі музыкалық аспаптары» (Алматы: «Алматыкітап», 2009); * «Қазақтың музыкалық фольклоры». С. Ақатаев, Н. Атамқұловтармен бірге. (Алматы: «Өлке», 2010); * «[[Өзбекәлі Жәнібеков|Өзбекәлі Жәнібек]] тағылымы» (Алматы: 2011); * Аспаптану (археологиялық және тарихи-этнографиялық зерттеу. Монография. (Алматы: «Қазақ тарихы», 2012); * Ұлттық энциклопедия (музыка аспаптары жайлы мақалалар). I-V томдар. (Алматы: ҰЭ Бас басқармасы); * «Қазақ мәдениеті» энциклопедиялық-анықтамалық авторларының бірі (Алматы); * Шыңғыстаудың шынары. (Деректі құжаттар, естеліктер, суреттер т.б. Құрастырған: Ардаби Мәулет – өнертану ғылымының докторы. - Алматы: «Өнер», 2018); * Ғылыми журналдарда, ғылыми жинақтар мен мерзімді газет басылымдарында жүзден аса мақала-еңбектері жарияланды (1980-2018 жж.); * «Қазақстан» телеарнасы: «Телқоңыр», «Айтуға оңай...», СТВ телеарнасы: «Қоғам және әйел», «Балапан» телеарнасы: «Біле жүрейік» т.б. түсірілімдер; == Марапаттары == * Жастар мен Студенттердің Москвада өткен бүкіл дүниежүзілік фестивалінің Дипломанты (1985; * КССРО Мәдениет Министрлігінің «Үздік Мәдениет қызметкері» төсбелгісі мен куәлігі (1987); * ҚР Мәдениет Министрлігінің Құрмет Грамотасы (1998); * ҚР Мәдениет қайраткері төсбелгісі мен куәлігі (2000); * «Музей ісін дамытуға қосқан зор үлесі үшін» номинациясы бойынша Халықаралық ИКОМ Қазақстанның Дипломанты (2014); == Дереккөздер == * Аспаптану ғылымының ұлт тарихындағы орны («Отан тарихы» мәселелері. Жас ғалымдар мен аспиранттардың ғылыми мақалалары жинағы. – Алматы: - 2000; * «Музыка аспаптары әлеміне саяхат» мақалалар топтамасы. «Ұлт тағылымы» ғ/пед. журнал. №№ 4-5, 6. – 1999 ж. // №№ 1, 2, 3. - 2000 жж; * Домбыралы сақтар (археологиялық және тарихи-этнографиялық зерттеу. – «Қазақ тарихы» ғ/журнал. № 5. – 2011.); * Музей ісінің майталманы (Ө. Жәнібековтың туғанына – 80 жыл) – «Мәдени мұра» ғ/журнал. – Астана: № 3. - 2013; * Қазақтың аспапты-музыкалық қолөнері («Халықтық саз аспаптары және түркі халықтарының аспапты-музыкасы: өткені, бүгіні және болашағы» атты Халықаралық симпозиум материалдары жинағы. – Абай ат. Қазақ Ұлттық пед/университетінің Жаршысы. – Алматы: - 2013; Тарихи құндылықтардың жаңа қонысы // «Алматы ақшамы» 22 қыркүйек 2016 lt7r1qz3at9hfty0phlvmif1ufl3muy 3650198 3650180 2026-09-02T11:42:04Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650198 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2019}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> [[Сурет:Жакишева Забира.jpg|right|thumb|Жәкішева Забира Сыпатайқызы]] Жәкішева Зәбира Сыпатайқызы (орыс. Жакишева Забира Спатаевна) — аспаптанушы-[[Этнология|этнолог]], тарих ғылымдарының кандидаты, ҚР Мәдениет қайраткері. == Өмірбаяны == Жәкішева (Жакишева) Забира Сыпатайқызы – 1948 жылы қаңтар айының 1 жұлдызында ШҚО, Абай ауданы, Құндызды ауылында дүниеге келген. Білімі – жоғары. Қазіргі «Көкбай» ақын атындағы орта мектепті бітірген (1966). Абай аудандық Мәдениет басқармасында еңбек жолын бастаған (1967). Қазақтың Мемлекеттік Қыздар педагогикалық университетінің музыка факультетін бітірген (1980). === Өнер-мәдениет, білім-ғылым: === Абай ауданы, «Құндызды» ауылынан қыздар арасынан шыққан тұңғыш сазгер (1967 ж.); Абай аудандық Халық театрын ұйымдастырушылардың бірі (1967-1969 жж.); Қазіргі Ықылас Дүкенұлы атындағы халық музыка аспаптары музейін ұйымдастырушылардың бірі және музейде 37 жыл еңбек еткен, музейдің дамуына зор үлес қосқан ардагер (1980-2017 жж.); [[Музей]] жанынан құрылған «Сазген» фольклорлық-этнографиялық ансамбльдің тұңғыш сырнайшысы (1980-1990 жж.); Қырғыздың Халық [[ақын]]ы және Халық батыры Сооронбай Жусуевтің «Абай – Манас жыршысы» атты өлеңіне ән жазған сазгер; Қырғыз Республикасы Білім және ғылым Министрлігінің Тарих және Мәдени мұра институты мен Жүсіп Баласағұн атындағы Қырғыз Мемлекеттік университетінің біріккен Д.07.13.015 Диссертациялық Кеңесінде қорғалған «Қазақтың дәстүрлі музыкалық аспаптары.Тарихи-этнографиялық зерттеу» диссертациясыныӊ авторы, тарих ғылымдарының кандидаты, қазақ әйелдері арасынан шыққан тұңғыш аспаптанушы, этнолог-ғалым (2014); == Еңбектері == * «Жастық шақ әуендері». 2 томдық ұжымдық әндер жинағы. (Алматы: «Өнер» (1978- 1990 жж.); * «Шыңғыстаудың ән самалы». Әндер жинағы. (Алматы. «Әуен», 1998); * «Қазақтың музыкалық аспаптар әлемі» анықтамалық (Алматы: «Әуен», 2003); * «Қазақтың халық музыка аспаптары музейі». Жолсерік (С. Бегалин атындағы баспахана, 2004); * «Халық шебері – Қамар Қасымұлы» (Павлодар: «ЭКО», 2005); * «Қазақтың дәстүрлі музыкалық аспаптары» (Алматы: «Алматыкітап», 2009); * «Қазақтың музыкалық фольклоры». С. Ақатаев, Н. Атамқұловтармен бірге. (Алматы: «Өлке», 2010); * «[[Өзбекәлі Жәнібеков|Өзбекәлі Жәнібек]] тағылымы» (Алматы: 2011); * Аспаптану (археологиялық және тарихи-этнографиялық зерттеу. Монография. (Алматы: «Қазақ тарихы», 2012); * Ұлттық энциклопедия (музыка аспаптары жайлы мақалалар). I-V томдар. (Алматы: ҰЭ Бас басқармасы); * «Қазақ мәдениеті» энциклопедиялық-анықтамалық авторларының бірі (Алматы); * Шыңғыстаудың шынары. (Деректі құжаттар, естеліктер, суреттер т.б. Құрастырған: Ардаби Мәулет – өнертану ғылымының докторы. - Алматы: «Өнер», 2018); * Ғылыми журналдарда, ғылыми жинақтар мен мерзімді газет басылымдарында жүзден аса мақала-еңбектері жарияланды (1980-2018 жж.); * «Қазақстан» телеарнасы: «Телқоңыр», «Айтуға оңай...», СТВ телеарнасы: «Қоғам және әйел», «Балапан» телеарнасы: «Біле жүрейік» т.б. түсірілімдер; == Марапаттары == * Жастар мен Студенттердің Москвада өткен бүкіл дүниежүзілік фестивалінің Дипломанты (1985; * КССРО Мәдениет Министрлігінің «Үздік Мәдениет қызметкері» төсбелгісі мен куәлігі (1987); * ҚР Мәдениет Министрлігінің Құрмет Грамотасы (1998); * ҚР Мәдениет қайраткері төсбелгісі мен куәлігі (2000); * «Музей ісін дамытуға қосқан зор үлесі үшін» номинациясы бойынша Халықаралық ИКОМ Қазақстанның Дипломанты (2014); == Дереккөздер == * Аспаптану ғылымының ұлт тарихындағы орны («Отан тарихы» мәселелері. Жас ғалымдар мен аспиранттардың ғылыми мақалалары жинағы. – Алматы: - 2000; * «Музыка аспаптары әлеміне саяхат» мақалалар топтамасы. «Ұлт тағылымы» ғ/пед. журнал. №№ 4-5, 6. – 1999 ж. // №№ 1, 2, 3. - 2000 жж; * Домбыралы сақтар (археологиялық және тарихи-этнографиялық зерттеу. – «Қазақ тарихы» ғ/журнал. № 5. – 2011.); * Музей ісінің майталманы (Ө. Жәнібековтың туғанына – 80 жыл) – «Мәдени мұра» ғ/журнал. – Астана: № 3. - 2013; * Қазақтың аспапты-музыкалық қолөнері («Халықтық саз аспаптары және түркі халықтарының аспапты-музыкасы: өткені, бүгіні және болашағы» атты Халықаралық симпозиум материалдары жинағы. – Абай ат. Қазақ Ұлттық пед/университетінің Жаршысы. – Алматы: - 2013; Тарихи құндылықтардың жаңа қонысы // «Алматы ақшамы» 22 қыркүйек 2016 2s1slgh0blnfa9wvw937dwfotq6a9bb 0 631721 3650005 3471422 2026-09-01T16:31:30Z LCont5 150191 3650005 wikitext text/x-wiki {{Футбол матчы | атауы =Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2012 (финал) | шынайы атауы = | логотип = | ені = | сипаттама = | турнир =[[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2012]] | команда1 =[[Коринтианс]] | команда2 =[[Челси (футбол клубы)|Челси]] | команда1ел ={{flagicon|Бразилия|20px}} | команда2ел ={{flagicon|Англия|20px}} | команда1есеп =1 | команда2есеп =0 | дата =16 желтоқсан | стадион ={{flagicon|Жапония|20px}} [[Ниссан (стадион)|Халықаралық]] | қала =[[Иокогама]] | арбитр = | көрермендер = | ауа райы = | алдыңғы =[[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2011 (финал)|2011]] | келесі =[[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2013 (финал)|2013]] }} ''Толық мақаласы:'' '''''[[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2012]]''''' '''[[Футболдан клубтар арасындағы әлем біріншілігі 2012|2012 жылғы Клубтар арасындағы әлем біріншілігінің]] финалы''' 16 желтоқсанда Иокогамадағы (Жапония) [[Ниссан (стадион)|Халықаралық стадионда]] өтті. Бразилияның "[[Коринтианс]]" клубы 1:0 есебімен Англияның "[[Челси (футбол клубы)|Челси]]" футболшыларын тізе бүктірді. == Матч == === Детальдар === <onlyinclude>{{footballbox |date=[[16 желтоқсан]] [[2012 жыл|2012]] |time=19:30 [[UTC+9]] |team1=[[Коринтианс]] {{flagicon|Бразилия|20px}} |score= 1:0<ref>https://www.fifa.com/clubworldcup/matches/round=259327/match=300219235/report.html</ref> |team2={{flagicon|Англия|20px}} [[Челси (футбол клубы)|Челси]] |goals1= [[Хосе Паоло Герреро]] {{гол|69}} |goals2= |stadium='''Стадион''': [[Ниссан (стадион)|Халықаралық стадион]], [[Иокогама]]<br>'''Көрермендер:''' 68 275<br>'''Төреші''': {{flagicon|Түркия|20px}} [[Жүнейт Чакыр]]}} {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _corinthians12h | pattern_b = _corinthians12h | pattern_ra = _corinthians12h | pattern_so = _blacktop | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = 000000 | socks = FFFFFF | title = Коринтианс }} |{{Football kit | pattern_la = _chelsea1213h | pattern_b = _chelsea1213h | pattern_ra = _chelsea1213h | pattern_sh = _millonarios11a | pattern_so = _millonarios11h | leftarm = 0000FF | body = 0000FF | rightarm = 0000FF | shorts = 0000FF | socks = 0000FF | title = Челси }} |} {| width=100% |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |ққ ||'''12'''||{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Касио Рамос]] |- |қр ||'''2''' ||{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Алессандро Мори Нунес|Алессандро]] (к) |- |қр ||'''3''' ||{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Андерсон Себастиан Кардозо|Шикан]] |- |қр ||'''13'''||{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Пауло Андре]] |- |қр ||'''6''' ||{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Фабио Сантос Ромеу|Фабио Сантос]] |- |жқ ||'''5''' ||{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Ралф де Соуза Телес|Ралф]] |- |жқ ||'''8''' ||{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Паулиньо]] |- |жқ ||'''11'''||{{flagicon|Катар|20px}} [[Эмерсон Шейх]] || || {{алаңнан|90+1}} |- |жқ ||'''20'''||{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Данило Габриэл де Андраде|Данило]] |- |шб ||'''23'''||{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Жорже Энрике де Соуза|Жорже Энрике]] || {{СҚ|56}} |- |шб ||'''9''' ||{{flagicon|Перу|20px}} [[Хосе Паоло Герреро]] || || {{алаңнан|87}} |- |colspan=3|'''Алаңға шыққандар:''' |- |шб ||'''7'''||{{flagicon|Аргентина|20px}} [[Хуан Мануэль Мартинес]] || || {{алаңға|87}} |- |қр ||'''4''' ||{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Уоллас Рейс да Силва|Уоллас]] || || {{алаңға|90+1}} |- |colspan=3|'''Бапкер:''' |- |colspan=4|{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Тите]] |} |valign="top"|[[Сурет:Corinthians vs Chelsea 2012-12-16.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size: 90%" cellspacing="0" cellpadding="0" align=center |- !width=25| !!width=25| |- |ққ ||'''1''' ||{{flagicon|Чехия|20px}} [[Петр Чех]] |- |қр ||'''2''' ||{{flagicon|Сербия|20px}} [[Бранислав Иванович]] || || {{алаңнан|83}} |- |қр ||'''24'''||{{flagicon|Англия|20px}} [[Гари Кэйхилл|Гари Кэхилл]]||{{қуылды|0|90}} |- |қр ||'''4''' ||{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Давид Луис]] || {{СҚ|72}} |- |қр ||'''3''' ||{{flagicon|Англия|20px}} [[Эшли Коул]] |- |жқ ||'''7''' ||{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Рамирес]] |- |жқ ||'''8''' ||{{flagicon|Англия|20px}} [[Фрэнк Лэмпард]] (к) |- |жқ ||'''13'''||{{flagicon|Нигерия|20px}} [[Виктор Мозес]] || || {{алаңнан|73}} |- |жқ ||'''10'''||{{flagicon|Испания|20px}} [[Хуан Мата]] |- |шб ||'''17'''||{{flagicon|Бельгия|20px}} [[Эден Азар]] || || {{алаңнан|87}} |- |шб ||'''9''' ||{{flagicon|Испания|20px}} [[Фернандо Торрес]] |- |colspan=3|'''Алаңға шыққандар:''' |- |жқ ||'''11''' ||{{flagicon|Бразилия|20px}} [[Оскар Жуниор|Оскар]]|| || {{алаңға|73}} |- |қр ||'''28''' ||{{flagicon|Испания|20px}} [[Сесар Аспиликуэта]] || || {{алаңға|83}} |- |жқ ||'''21''' ||{{flagicon|Германия|20px}} [[Марко Марин]] || || {{алаңға|87}} |- |colspan=3|'''Бапкер:''' |- |colspan=4|{{flagicon|Испания|20px}} [[Рафаэль Бенитес]] |} |} === Статистика === {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !width=120 | !width=80 | Коринтианс !width=70 | Челси |- |Голдар || 1 || 0 |- |Соққылар || 9 || 14 |- |Тура бағытталған соққылар|| 2 || 6 |- |Фол || 17 || 12 |- |Бұрыштама || 4 || 2 |- |Офсайд || 1 || 4 |- |Ескертулер || 1 || 1 |- |Қызыл қағаздар || 0 || 1 |- |Доп иелену || 46 % || 54 % |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == *[https://www.fifa.com/clubworldcup/index.html Турнирдің ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110209171142/http://www.fifa.com/clubworldcup/index.html |date=2011-02-09 }} {{Футболдан клубтар әлем біріншілігі}} [[Санат:2012 жылғы футбол]] [[Санат:Челси ФК ойындары]] [[Санат:Коринтианс ФК ойындары]] [[Санат:Жапониядағы футбол]] [[Санат:Футболдан клубтар әлем біріншілігінің финалдары]] toix6gxxqqfyn7wk0pfhajl3vjs7hzc 0 635926 3650134 3586406 2026-09-02T09:18:08Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650134 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Жорж-Луи Леклерк де Бюффон''' (7 қыркүйек [[1707 жыл|1707]], Монтбар, Бургундия - [[1788 жыл|1788]], 16 сәуір, [[Париж]]) — француз [[натуралист]]і, [[Биология|биолог]], [[Математика|математик]], XVIII ғасырдың жазушысы. [[Флора]] мен [[фауна]]ның бірлігі идеясын айтты. [[Сурет:Georges-Louis Leclerc de Buffon.jpg|нобай|Жорж-Луи Леклерк де Бюффон портреті]] == Өмірбаяны == Ол әкесінен жақсы білім алды, Дижондағы парламенттің кеңесшісі Бенджамин Леклерц жас герцог Кингстонмен бірге Франция мен [[Италия]]ға сапар шегіп, [[Англия|Англияғ]]а барып, Ньютонның Флюзиация әдісін және латын өсімдіктер статистикасын аударды. Бұл аудармалар мен математикалық мазмұндағы бірнеше тәуелсіз мақалалар 1733 жылы оның [[Ғылым академиясы|Ғылым академияс]]ының мүшесі болып тағайындалуына себеп болды. [[1733 жыл]]ы теңіз министрі Кунт Морепа Академияға кеме жасауда әртүрлі ағаш түрлерінің жарамдылығы туралы зерттеу жүргізуді тапсырды. Қаржыландырудың жеткіліксіздігіне байланысты комиссияның бастапқыда тағайындалған мүшелері ынтымақтастықтан бас тартты, алайда оның Монтбарына кірген Буффон келісті. Ол көптеген тәжірибелер жүргізіп, нақты, әрі толық есеп берді. Осыдан кейін министр Морепа Буффонға оның барлық орман алқаптарының бас басқарушысы қызметін ұсынды, бірақ ол бас тартты. 1739 жылы ол Париждегі корольдік ботаникалық бақтардың бас бағбаны болып тағайындалды, содан бері оның қызметі негізінен жаратылыстану ғылымдарына арналған. Людовик XV оны санақ дәрежесіне көтергеннен кейін, 1788 жылы 16 сәуірде Парижде қайтыс болды. [[Людовик XVI]] тірі кезінде, ол жаратылыстану ғылымдары ғимаратыныӊ кіреберісіне «Majestati naturae par ingenium» деген жазуы бар бюстті сыйлады. [[Сурет:Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon signature.svg|нобай|Жорж-Луи Бюффонның қолтаңбасы]] 1970 жылы айдағы кратерге Буффон есімі берілді.<ref>http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-49767.ln-ru </ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} p99tezp4ogsnilxbntqwb2uwj6mkqds 3650135 3650134 2026-09-02T09:19:53Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650135 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Жорж-Луи Леклерк де Бюффон''' (7 қыркүйек [[1707 жыл|1707]], Монтбар, Бургундия - [[1788 жыл|1788]], 16 сәуір, [[Париж]]) — француз [[натуралист]]і, [[Биология|биолог]], [[Математика|математик]], XVIII ғасырдың жазушысы. [[Флора]] мен [[фауна]]ның бірлігі идеясын айтты. [[Сурет:Georges-Louis Leclerc de Buffon.jpg|нобай|Жорж-Луи Леклерк де Бюффон портреті]] == Өмірбаяны == Ол әкесінен жақсы білім алды, Дижондағы парламенттің кеңесшісі Бенджамин Леклерц жас герцог Кингстонмен бірге Франция мен [[Италия]]ға сапар шегіп, [[Англия|Англияғ]]а барып, Ньютонның Флюзиация әдісін және латын өсімдіктер статистикасын аударды. Бұл аудармалар мен [[математика]]лық мазмұндағы бірнеше тәуелсіз мақалалар 1733 жылы оның [[Ғылым академиясы|Ғылым академияс]]ының мүшесі болып тағайындалуына себеп болды. [[1733 жыл]]ы теңіз министрі Кунт Морепа Академияға кеме жасауда әртүрлі ағаш түрлерінің жарамдылығы туралы зерттеу жүргізуді тапсырды. Қаржыландырудың жеткіліксіздігіне байланысты комиссияның бастапқыда тағайындалған мүшелері ынтымақтастықтан бас тартты, алайда оның Монтбарына кірген Буффон келісті. Ол көптеген тәжірибелер жүргізіп, нақты, әрі толық есеп берді. Осыдан кейін министр Морепа Буффонға оның барлық орман алқаптарының бас басқарушысы қызметін ұсынды, бірақ ол бас тартты. 1739 жылы ол Париждегі корольдік ботаникалық бақтардың бас бағбаны болып тағайындалды, содан бері оның қызметі негізінен жаратылыстану ғылымдарына арналған. Людовик XV оны санақ дәрежесіне көтергеннен кейін, 1788 жылы 16 сәуірде Парижде қайтыс болды. [[Людовик XVI]] тірі кезінде, ол жаратылыстану ғылымдары ғимаратыныӊ кіреберісіне «Majestati naturae par ingenium» деген жазуы бар бюстті сыйлады. [[Сурет:Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon signature.svg|нобай|Жорж-Луи Бюффонның қолтаңбасы]] 1970 жылы айдағы кратерге Буффон есімі берілді.<ref>http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-49767.ln-ru </ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} h68hliyd62vs5qe7k9zrqf2nvwnikao 3650136 3650135 2026-09-02T09:21:13Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650136 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Жорж-Луи Леклерк де Бюффон''' (7 қыркүйек [[1707 жыл|1707]], Монтбар, Бургундия - [[1788 жыл|1788]], 16 сәуір, [[Париж]]) — француз [[натуралист]]і, [[Биология|биолог]], [[Математика|математик]], XVIII ғасырдың жазушысы. [[Флора]] мен [[фауна]]ның бірлігі идеясын айтты. [[Сурет:Georges-Louis Leclerc de Buffon.jpg|нобай|Жорж-Луи Леклерк де Бюффон портреті]] == Өмірбаяны == Ол әкесінен жақсы білім алды, Дижондағы парламенттің кеңесшісі Бенджамин Леклерц жас герцог Кингстонмен бірге Франция мен [[Италия]]ға сапар шегіп, [[Англия|Англияғ]]а барып, Ньютонның Флюзиация әдісін және латын өсімдіктер статистикасын аударды. Бұл аудармалар мен [[математика]]лық мазмұндағы бірнеше тәуелсіз мақалалар 1733 жылы оның [[Ғылым академиясы|Ғылым академияс]]ының мүшесі болып тағайындалуына себеп болды. [[1733 жыл]]ы теңіз министрі Кунт Морепа Академияға кеме жасауда әртүрлі ағаш түрлерінің жарамдылығы туралы зерттеу жүргізуді тапсырды. Қаржыландырудың жеткіліксіздігіне байланысты комиссияның бастапқыда тағайындалған мүшелері ынтымақтастықтан бас тартты, алайда оның Монтбарына кірген Буффон келісті. Ол көптеген тәжірибелер жүргізіп, нақты, әрі толық есеп берді. Осыдан кейін министр Морепа Буффонға оның барлық орман алқаптарының бас басқарушысы қызметін ұсынды, бірақ ол бас тартты. 1739 жылы ол [[Париж]]дегі корольдік ботаникалық бақтардың бас бағбаны болып тағайындалды, содан бері оның қызметі негізінен жаратылыстану ғылымдарына арналған. Людовик XV оны санақ дәрежесіне көтергеннен кейін, 1788 жылы 16 сәуірде Парижде қайтыс болды. [[Людовик XVI]] тірі кезінде, ол жаратылыстану ғылымдары ғимаратыныӊ кіреберісіне «Majestati naturae par ingenium» деген жазуы бар бюстті сыйлады. [[Сурет:Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon signature.svg|нобай|Жорж-Луи Бюффонның қолтаңбасы]] 1970 жылы айдағы кратерге Буффон есімі берілді.<ref>http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-49767.ln-ru </ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} jip6kar2qrq4dywbz4mka1zpil7vt8b 3650137 3650136 2026-09-02T09:22:37Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650137 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Жорж-Луи Леклерк де Бюффон''' (7 қыркүйек [[1707 жыл|1707]], Монтбар, Бургундия - [[1788 жыл|1788]], 16 сәуір, [[Париж]]) — француз [[натуралист]]і, [[Биология|биолог]], [[Математика|математик]], XVIII ғасырдың жазушысы. [[Флора]] мен [[фауна]]ның бірлігі идеясын айтты. [[Сурет:Georges-Louis Leclerc de Buffon.jpg|нобай|Жорж-Луи Леклерк де Бюффон портреті]] == Өмірбаяны == Ол әкесінен жақсы білім алды, Дижондағы парламенттің кеңесшісі Бенджамин Леклерц жас герцог Кингстонмен бірге Франция мен [[Италия]]ға сапар шегіп, [[Англия|Англияғ]]а барып, Ньютонның Флюзиация әдісін және латын өсімдіктер статистикасын аударды. Бұл аудармалар мен [[математика]]лық мазмұндағы бірнеше тәуелсіз мақалалар 1733 жылы оның [[Ғылым академиясы|Ғылым академияс]]ының мүшесі болып тағайындалуына себеп болды. [[1733 жыл]]ы теңіз министрі Кунт Морепа Академияға кеме жасауда әртүрлі ағаш түрлерінің жарамдылығы туралы зерттеу жүргізуді тапсырды. Қаржыландырудың жеткіліксіздігіне байланысты комиссияның бастапқыда тағайындалған мүшелері ынтымақтастықтан бас тартты, алайда оның Монтбарына кірген Буффон келісті. Ол көптеген тәжірибелер жүргізіп, нақты, әрі толық есеп берді. Осыдан кейін министр Морепа Буффонға оның барлық орман алқаптарының бас басқарушысы қызметін ұсынды, бірақ ол бас тартты. 1739 жылы ол [[Париж]]дегі корольдік ботаникалық бақтардың бас бағбаны болып тағайындалды, содан бері оның қызметі негізінен жаратылыстану ғылымдарына арналған. [[Людовик XV]] оны санақ дәрежесіне көтергеннен кейін, 1788 жылы 16 сәуірде Парижде қайтыс болды. [[Людовик XVI]] тірі кезінде, ол жаратылыстану ғылымдары ғимаратыныӊ кіреберісіне «Majestati naturae par ingenium» деген жазуы бар бюстті сыйлады. [[Сурет:Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon signature.svg|нобай|Жорж-Луи Бюффонның қолтаңбасы]] 1970 жылы айдағы кратерге Буффон есімі берілді.<ref>http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-49767.ln-ru </ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} kqvqnpf7ncdj6wdxfaj8bo9m5gdwwcr 3650138 3650137 2026-09-02T09:23:07Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650138 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Жорж-Луи Леклерк де Бюффон''' (7 қыркүйек [[1707 жыл|1707]], Монтбар, Бургундия - [[1788 жыл|1788]], 16 сәуір, [[Париж]]) — француз [[натуралист]]і, [[Биология|биолог]], [[Математика|математик]], XVIII ғасырдың жазушысы. [[Флора]] мен [[фауна]]ның бірлігі идеясын айтты. [[Сурет:Georges-Louis Leclerc de Buffon.jpg|нобай|Жорж-Луи Леклерк де Бюффон портреті]] == Өмірбаяны == Ол әкесінен жақсы білім алды, Дижондағы парламенттің кеңесшісі Бенджамин Леклерц жас герцог Кингстонмен бірге Франция мен [[Италия]]ға сапар шегіп, [[Англия|Англияғ]]а барып, Ньютонның Флюзиация әдісін және латын [[Өсімдіктер|өсімдік]]тер статистикасын аударды. Бұл аудармалар мен [[математика]]лық мазмұндағы бірнеше тәуелсіз мақалалар 1733 жылы оның [[Ғылым академиясы|Ғылым академияс]]ының мүшесі болып тағайындалуына себеп болды. [[1733 жыл]]ы теңіз министрі Кунт Морепа Академияға кеме жасауда әртүрлі ағаш түрлерінің жарамдылығы туралы зерттеу жүргізуді тапсырды. Қаржыландырудың жеткіліксіздігіне байланысты комиссияның бастапқыда тағайындалған мүшелері ынтымақтастықтан бас тартты, алайда оның Монтбарына кірген Буффон келісті. Ол көптеген тәжірибелер жүргізіп, нақты, әрі толық есеп берді. Осыдан кейін министр Морепа Буффонға оның барлық орман алқаптарының бас басқарушысы қызметін ұсынды, бірақ ол бас тартты. 1739 жылы ол [[Париж]]дегі корольдік ботаникалық бақтардың бас бағбаны болып тағайындалды, содан бері оның қызметі негізінен жаратылыстану ғылымдарына арналған. [[Людовик XV]] оны санақ дәрежесіне көтергеннен кейін, 1788 жылы 16 сәуірде Парижде қайтыс болды. [[Людовик XVI]] тірі кезінде, ол жаратылыстану ғылымдары ғимаратыныӊ кіреберісіне «Majestati naturae par ingenium» деген жазуы бар бюстті сыйлады. [[Сурет:Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon signature.svg|нобай|Жорж-Луи Бюффонның қолтаңбасы]] 1970 жылы айдағы кратерге Буффон есімі берілді.<ref>http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-49767.ln-ru </ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} 7hf79mv65use17bc9pjcz3sy65ipr8e 3650139 3650138 2026-09-02T09:24:06Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650139 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Жорж-Луи Леклерк де Бюффон''' (7 қыркүйек [[1707 жыл|1707]], Монтбар, [[Бургундия]] - [[1788 жыл|1788]], 16 сәуір, [[Париж]]) — француз [[натуралист]]і, [[Биология|биолог]], [[Математика|математик]], XVIII ғасырдың жазушысы. [[Флора]] мен [[фауна]]ның бірлігі идеясын айтты. [[Сурет:Georges-Louis Leclerc de Buffon.jpg|нобай|Жорж-Луи Леклерк де Бюффон портреті]] == Өмірбаяны == Ол әкесінен жақсы білім алды, Дижондағы парламенттің кеңесшісі Бенджамин Леклерц жас герцог Кингстонмен бірге Франция мен [[Италия]]ға сапар шегіп, [[Англия|Англияғ]]а барып, Ньютонның Флюзиация әдісін және латын [[Өсімдіктер|өсімдік]]тер статистикасын аударды. Бұл аудармалар мен [[математика]]лық мазмұндағы бірнеше тәуелсіз мақалалар 1733 жылы оның [[Ғылым академиясы|Ғылым академияс]]ының мүшесі болып тағайындалуына себеп болды. [[1733 жыл]]ы теңіз министрі Кунт Морепа Академияға кеме жасауда әртүрлі ағаш түрлерінің жарамдылығы туралы зерттеу жүргізуді тапсырды. Қаржыландырудың жеткіліксіздігіне байланысты комиссияның бастапқыда тағайындалған мүшелері ынтымақтастықтан бас тартты, алайда оның Монтбарына кірген Буффон келісті. Ол көптеген тәжірибелер жүргізіп, нақты, әрі толық есеп берді. Осыдан кейін министр Морепа Буффонға оның барлық орман алқаптарының бас басқарушысы қызметін ұсынды, бірақ ол бас тартты. 1739 жылы ол [[Париж]]дегі корольдік ботаникалық бақтардың бас бағбаны болып тағайындалды, содан бері оның қызметі негізінен жаратылыстану ғылымдарына арналған. [[Людовик XV]] оны санақ дәрежесіне көтергеннен кейін, 1788 жылы 16 сәуірде Парижде қайтыс болды. [[Людовик XVI]] тірі кезінде, ол жаратылыстану ғылымдары ғимаратыныӊ кіреберісіне «Majestati naturae par ingenium» деген жазуы бар бюстті сыйлады. [[Сурет:Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon signature.svg|нобай|Жорж-Луи Бюффонның қолтаңбасы]] 1970 жылы айдағы кратерге Буффон есімі берілді.<ref>http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-49767.ln-ru </ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} norcuz8wgjggb2dwpnloo0sdy95me9t 3650140 3650139 2026-09-02T09:26:09Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650140 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=наурыз 2020}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Жорж-Луи Леклерк де Бюффон''' (7 қыркүйек [[1707 жыл|1707]], Монтбар, [[Бургундия]] - [[1788 жыл|1788]], 16 сәуір, [[Париж]]) — француз [[натуралист]]і, [[Биология|биолог]], [[Математика|математик]], XVIII ғасырдың жазушысы. [[Флора]] мен [[фауна]]ның бірлігі идеясын айтты. [[Сурет:Georges-Louis Leclerc de Buffon.jpg|нобай|Жорж-Луи Леклерк де Бюффон портреті]] == Өмірбаяны == Ол әкесінен жақсы білім алды, Дижондағы парламенттің кеңесшісі Бенджамин Леклерц жас герцог Кингстонмен бірге Франция мен [[Италия]]ға сапар шегіп, [[Англия|Англияғ]]а барып, Ньютонның Флюзиация әдісін және латын [[Өсімдіктер|өсімдік]]тер статистикасын аударды. Бұл аудармалар мен [[математика]]лық мазмұндағы бірнеше тәуелсіз мақалалар 1733 жылы оның [[Ғылым академиясы|Ғылым академияс]]ының мүшесі болып тағайындалуына себеп болды. [[1733 жыл]]ы теңіз министрі Кунт Морепа Академияға кеме жасауда әртүрлі ағаш түрлерінің жарамдылығы туралы зерттеу жүргізуді тапсырды. Қаржыландырудың жеткіліксіздігіне байланысты комиссияның бастапқыда тағайындалған мүшелері ынтымақтастықтан бас тартты, алайда оның Монтбарына кірген Буффон келісті. Ол көптеген тәжірибелер жүргізіп, нақты, әрі толық есеп берді. Осыдан кейін министр Морепа Буффонға оның барлық орман алқаптарының бас басқарушысы қызметін ұсынды, бірақ ол бас тартты. 1739 жылы ол [[Париж]]дегі корольдік ботаникалық бақтардың бас [[бағбан]]ы болып тағайындалды, содан бері оның қызметі негізінен жаратылыстану ғылымдарына арналған. [[Людовик XV]] оны санақ дәрежесіне көтергеннен кейін, 1788 жылы 16 сәуірде Парижде қайтыс болды. [[Людовик XVI]] тірі кезінде, ол жаратылыстану ғылымдары ғимаратыныӊ кіреберісіне «Majestati naturae par ingenium» деген жазуы бар бюстті сыйлады. [[Сурет:Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon signature.svg|нобай|Жорж-Луи Бюффонның қолтаңбасы]] 1970 жылы айдағы кратерге Буффон есімі берілді.<ref>http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-49767.ln-ru </ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} t26fofj8mkcym5djzfzhp5y5ibzlqln 0 639162 3650166 3611547 2026-09-02T10:37:30Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650166 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=сәуір 2020}} '''Эльнара Байназарова''' - 2019 жылғы "[[жүз жаңа есім]]" жобасының қоғам жеңімпазы,халықаралық дипломат, Еуразиядағы қауіпсіздік сұрақтары бойынша талдаушысы, [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті]]нің «Халықаралық қатынастар» мамандығы бойынша PhD дәрежесін алды. [[Гонолулуда]]ғы ([[АҚШ]]) [[Азия - Тынық мұхит кеңесі]] қауіпсіздігін зерттеу орталығында оқыды. [[ЕО]] Өкілдігінің алдында ол Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президентінің Қоры жанындағы [[ӘЭСИ]] халықаралық зерттеулер орталығын басқарды, сонымен қатар [[ЕҚЫҰ]]-ның Астанадағы Бағдарламалық кеңсесінің баспасөз хатшысы болды. === Қызмет жолы === * 2011 жылы [[Шанхай ынтымақтастық ұйымы]]ның құрылуы мен дамуына қосқан үлесі үшін» медалімен марапатталды * 2013 жылы ол [[Тампере Бейбітшілік Зерттеу Институт]]ы ғылыми қызметкері болды ([[Финляндия]]). * 2019 жылы ол [[Atlantic Council]] американдық,, орталығының [[Close Up|Close Ups]] жас көшбасшыларының жаңа бағдарламасына қатысушы ретінде әлемнің бір жарым мың үміткерлерінің арасынан таңдалды. 50-ден астам мақалалар мен ғылыми журналдарда және бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланған. * Бірқатар ірі халықаралық форумдар мен жоғары деңгейдегі сапарларды ұйымдастырушы Эльнара Байназарова [[ЕО]] Кеңесінің Төрағасы [[Дональд Туск]] пен [[ЕО]] сыртқы саясат жөніндегі Жоғарғы өкілі [[Федерика Могерини]]дің [[Қазақстан]]ға сапарларын ұйымдастыруға қатысты. * Эльнара ЕО-Қазақстан дипломатиялық қатынастарының 25 жылдығына арналған деректі фильмнің авторы. 2018 жылы Еуропалық арт-резиденциясының нәтижелері бойынша «Елес экспедициясы» көрмесін ашты, Астана балетінде және басқа да елордалық орындарда бірқатар мәдени шаралар дайындады, арнайы әзірленген рецепттер кітабы ұсынылды. «Еуропаның дәмі» - Еуропаның жағымды тәжірибелері туралы бірқатар телебағдарламалардың авторы және жүргізушісі. * 2019 жылы ол «[[ТМД]]-дағы медиа коммуникация саласындағы үздік идея үшін» [[ЕО]] сарапшысының марапатын алды. Эльнараның жетекшілігімен жыл сайын [[Астана]] мен [[Алматы]]да #EU4Kids балалар жобалары конкурстары мен көрмелерімен, медиа-дәрістермен, сондай-ақ [[Астана]]дағы «[[Дипломатия мектебі]]» білім беру және коммуникациялық жобасының студенттері үшін шеберлік сыныптары өткізіліп тұрады. === Ұраны === «Жолды жүруші басып озады» Ол табысты адамның басты қасиеттері шынайылық пен адалдық екендігіне сенімді және дипломатия өзі басқа икемді және жан-жақты бола отырып, басқа да салаларды біріктіреді. ===Сыртқы Сілтемелер === [https://100janaesim.ruh.kz/participants/2019/elnara-baynazarova.html 100 жаңа есім] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200919193644/https://100janaesim.ruh.kz/participants/2019/elnara-baynazarova.html |date=2020-09-19 }} i14xh96lv2y3yi9igscrcfeg3c714o6 0 643616 3650197 3600423 2026-09-02T11:39:20Z Casserium 68287 3650197 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Есімі = Мұхтар Бескенұлы Тілеуберді | Суреті = Mukhtar Tleuberdi 2019 (cropped).jpg | Атауы = Тілеуберді, 2019 жыл | Титулы = [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Сыртқы істер министрі]] | Ту = MFA emblem.png | Ту2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады = 2 қыркүйек 2026 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады = | Президент = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Премьер = [[Олжас Абайұлы Бектенов|Олжас Бектенов]] | Ізашары = [[Ермек Беделбайұлы Көшербаев|Ермек Көшербаев]] | Ізбасары = | Басқара бастады_2 = 18 қыркүйек 2019 | Басқаруын аяқтады_2 = 29 наурыз 2023 | Президент_2 = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Премьер_2 = [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин|Асқар Мамин]]<br>[[Әлихан Асханұлы Смайылов|Әлихан Смайылов]] | Ізашары_2 = [[Бейбіт Бәкірұлы Атамқұлов|Бейбіт Атамқұлов]] | Ізбасары_2 = [[Мұрат Әбуғалиұлы Нұртілеу|Мұрат Нұртілеу]] | Титулы_3 = [[Қазақстан]]ның [[Аустрия]]дағы [[Қазақстан елшілерінің тізімі#Еуропа|Төтенше және Өкілетті Елшісі]] | Ту_3 = Flag of Austria.svg | Ту2_3 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_3 = 14 тамыз 2023 | Басқаруын аяқтады_3 = 2 қыркүйек 2026 | Президент_3 = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Ізашары_3 = [[Әлібек Әсетұлы Бақаев|Әлібек Бақаев]] | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = [[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары|Премьер-министрдің орынбасары]] | Ту_4 = MFA emblem.png | Ту2_4 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_4 = наурыз 2022 | Басқаруын аяқтады_4 = 29 наурыз 2023 | Президент_4 = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Премьер_4 = [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин|Асқар Мамин]]<br>[[Әлихан Асханұлы Смайылов|Әлихан Смайылов]] | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = [[Мұрат Әбуғалиұлы Нұртілеу|Мұрат Нұртілеу]] | Титулы_5 = [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Сыртқы істер министрінің]] бірінші орынбасары | Ту_5 = MFA emblem.png | Ту2_5 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_5 = 4 наурыз 2016 | Басқаруын аяқтады_5 = 18 қыркүйек 2019 | Президент_5 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]<br>[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Ізашары_5 = [[Рәпіл Сейітханұлы Жошыбаев|Рәпіл Жошыбаев]] | Ізбасары_5 = [[Шахрат Шәкизатұлы Нұрышев|Шахрат Нұрышев]] | тақырыпша1_5 = [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Министр]] | мәтін1_5 = [[Ерлан Әбілфайызұлы Ыдырысов|Ерлан Ыдырысов]]<br> [[Қайрат Құдайбергенұлы Әбдірахманов|Қайрат Әбдірахманов]]<br> [[Бейбіт Бәкірұлы Атамқұлов|Бейбіт Атамқұлов]] | Титулы_6 = [[Қазақстан]]ның [[Швейцария]]дағы [[Қазақстан елшілерінің тізімі#Еуропа|Төтенше және Өкілетті Елшісі]] | Ту_6 = Flag of Switzerland.svg | Ту2_6 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_6 = 9 шілде 2009 | Басқаруын аяқтады_6 = 4 наурыз 2016 | Президент_6 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Ізашары_6 = [[Аманжол Қазыбекұлы Жанқұлиев|Аманжол Жанқұлиев]] | Ізбасары_6 = [[Жанар Сейітахметқызы Айтжан|Жанар Айтжан]] | Титулы_7 = [[Қазақстан]]ның [[Малайзия]]дағы [[Қазақстан елшілерінің тізімі#Азия|Төтенше және Өкілетті Елшісі]] | Ту_7 = Flag of Malaysia.svg | Ту2_7 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_7 = 5 тамыз 2004 | Басқаруын аяқтады_7 = 9 шілде 2009 | Президент_7 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Ізашары_7 = [[Икрам Адырбекұлы Адырбеков|Икрам Адырбеков]] | Ізбасары_7 = [[Бейбіт Бәкірұлы Атамқұлов|Бейбіт Атамқұлов]] | Титулы_8 = [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Сыртқы істер министрінің]] орынбасары | Ту_8 = MFA emblem.png | Ту2_8 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_8 = шілде 2003 | Басқаруын аяқтады_8 = 5 тамыз 2004 |Президент_8 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | тақырыпша1_8 = [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Министр]] | мәтін1_8 = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Білімі = [[Қазақ ұлттық университеті|Қазақ мемлекеттік университеті]] | Қызметі = [[дипломатия]] | Азаматтығы = {{Байрақ|КСРО}}→ <br> {{Байрақ|Қазақстан}} | Туған жері = {{туғанжері|Ақсукент|Ақсукентте}}, [[Сайрам ауданы]], [[Шымкент облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[КСРО]] | Туған күні = 30.6.1968 | Сайты = [https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-vienna/about/structure/people/36675?lang=kk Қазақстанның Аустриядағы Елшілігі] | Commons = Mukhtar Tleuberdi | Марапаттары = {{Қатар |{{Парасат ордені}} |{{Ерен еңбегі үшін медалі (Қазақстан)}} |{{Астанаға 10 жыл медалі}}}} {{Қатар |{{ҚР Конституциясына 10 жыл}} |{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}} |{{ҚР Конституциясына 20 жыл}}}} {{Қатар |{{Астанаға 20 жыл медалі}} |{{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}} |{{ҚР парламентіне 10 жыл медалі}}}}}} '''Мұхтар Бескенұлы Тілеуберді''' ([[30 маусым]] [[1968]], [[Түркістан облысы|Шымкент облысы]]) — [[Қазақстан|қазақстандық]] саясаткер және [[дипломат]], 2019—2023 жылдары және 2026 жылдан бастап [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Сыртқы істер министрі]]. Бұрын Қазақстанның [[Аустрия]]дағы (2023–2026), [[Швейцария]]дағы (2009–2016), [[Малайзия]]дағы (2004–2009) [[Қазақстан елшілерінің тізімі|Төтенше және Өкілетті Елші]] болған. == Өмірбаяны == 1968 жылы 30 сәуірде [[Түркістан облысы|Шымкент облысы]], [[Сайрам ауданы]], [[Ақсукент|Ақсукент ауылында]] дүниеге келді. 1990 жылы [[Қазақ ұлттық университеті|Қазақ мемлекеттік университетінің]] [[Философия және саясаттану факультеті (ҚазҰУ)|философия-экономика факультетін]] тәмамдағаннан кейін [[Мәскеу мемлекеттік университеті|Мәскеу мемлекеттік университетінің]] [[Азия және Африка институты|Азия және Африка институтында]] және Йенсе Университеті (Корей Республикасы) жанындағы Тілдер институтында тәжірибе алды. Дипломатиялық мансабын 1993 жылы Азия елдері басқармасының атташесі, үшінші хатшысы ретінде бастады. 1996—1999 жылдары [[Қазақстанның Оңтүстік Кореядағы Елшілігі|Қазақстанның Корей Республикасындағы Елшілігінің]]<nowiki/>үшінші, екінші хатшысы; 1999—2000 жылдары Азия, Таяу Шығыс және Африка департаментінің бірінші хатшысы, екіжақты ынтымақтастық бөлімінің басшысы; 2000—2001 жылдары [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік кеңесшісі|Қазақстан Мемлекеттік хатшысының]] сыртқы саясат мәселелер жөніндегі кеңесшісі; 2001—2003 жылдары [[Қазақстанның Израильдегі Елшілігі|Қазақстанның Израиль Мемлекетіндегі Елшілігінің]] кеңесшісі; 2003—2004 жылдары [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Қазақстан Сыртқы істер министрінің]] орынбасары болды. 2004 жылы [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]]  № 1416 бұйрығымен [[Малайзия|Малайзиядағы]], кейін 2005 жылы [[Индонезия]], [[Бруней]] және [[Филиппин|Филиппиндағы]] [[Қазақстан елшілерінің тізімі#Еуропа|Төтенше және Өкілетті Елші]] қоса атқарушы болып тағайындалды.<ref>{{Cite web|url= https://zakon.uchet.kz/kaz/docs/U040001416_ |title= М.Б.Тілеубердіні Қазақстан Республикасының Малайзиядағы Төтенше және өкілетті елшісі етіп тағайындау туралы |date=2004-08-05|lang=kk|work= Учёт Законодательство|accessdate=2025-04-12}}</ref> 2009 жылы [[Швейцария|Швейцариядағы]], кейін [[Лихтенштейн]] және [[Ватикан|Ватикандағы]] [[Қазақстан елшілерінің тізімі#Еуропа|Төтенше және Өкілетті Елші]] қоса атқарушы болып тағайындалды.<ref>{{Cite web|url= https://nomad.su/?a=19-200910220431 |title= Назначен посол РК в Лихтенштейне и Ватикане по совместительству. Новые назначения в АИФРИ "Великая стена", СЭС Павлодарской области, департаменте юстиции Павлодарской области, АО "Евразийский банк" |date=2004-08-05|lang=ru|work= NOMAD кочевник|accessdate=2025-04-12}}</ref> 2016 жылы [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Сыртқы істер министрінің]] бірінші орынбасары болып тағайындалды.<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/events/akorda_news/akorda_other_events/memleket-basshysynyn-okimderimen-1339067607 |title= Мемлекет басшысының Өкімдерімен: |date=2016-03-04|lang=kk|work= [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты |accessdate= 2025-04-12}}</ref> 2019 жылы [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Сыртқы істер министрі]] болып тағайындалды. 2021 жылы [[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары|Премьер-министр орынбасары]] болып тағайындалып, екі қызметті бірге атқарды.<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/legal_acts/decrees/mb-tileuberdini-kazakstan-respublikasynyn-syrtky-ister-ministri-kyzmetine-tagaiyndau-turaly |title= М.Б. Тілеубердіні Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі қызметіне тағайындау туралы |date=2019-09-18|lang=kk|work= [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты |accessdate= 2025-04-12}}</ref><ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/legal_acts/decrees/kazakstan-respublikasy-ukimetinin-kuramy-turaly-5 |title= Қазақстан Республикасы Үкіметінің құрамы туралы |date=2021-01-18|lang=kk|work= [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты |accessdate= 2025-04-12}}</ref> 5 айдан кейін [[Аустрия|Аустриядағы]] [[Қазақстан елшілерінің тізімі#Еуропа|Төтенше және Өкілетті Елші]] және [[Вена|Венадағы]] халықаралық ұйымдар жанындағы тұрақты өкіл болып тағайындалды.<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysynyn-zharlyktarymen--1475332 |title= Мемлекет басшысының жарлықтарымен: |date=2023-08-14|lang=kk|work= [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты |accessdate= 2025-04-12}}</ref> == Жеке өмірі == Үйленген, 2 ұлы бар. [[Қазақ тілі|Қазақ]], [[Орыс тілі|орыс]], [[Ағылшын тілі|ағылшын]], [[Корей тілі|корей]] және [[Жапон тілі|жапон тілдерін]] меңгерген.<ref>{{Cite web|url= https://online.zakon.kz/document/?doc_id=30491085#sub_id=0 |title= Тлеуберди Мухтар Бескенулы (персональная справка)|lang=ru|work=online.zakon.kz|accessdate= 2025-04-13}}</ref> == Марапаттары мен атақтары == * [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] алғысы (2003); * [[Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалі]] (2005); * [[Астанаға 10 жыл медалі]] (2008); * [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] алғысы, I дәрежелі Төтенше және Өкілетті Елші (2010); * [[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалі]], Шанхай Ынтымақтастық Ұйымына 10 жыл медалі (2011); * [[Қазақстан Конституциясына 20 жыл медалі]] (2015); * [[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 25 жыл медалі]], [[Ерен еңбегі үшін медалі|Ерен еңбегі үшін медалі]], [[Қазақстан Республикасының парламентіне 10 жыл медалі]] (2016);<ref>{{Cite web|url= https://forbes.kz/articles/idrisov_vruchil_ordena_i_medali_turisbekovu_tajinu_tuymebaevu/amp |title= Идрисов вручил ордена и медали Турисбекову, Тажину, Туймебаеву |date= 2016-02-06 |lang=ru|work= Forbes Kazakhstan |accessdate= 2025-04-13}}</ref> * Қазақстан Республикасының дипломатиялық қызметіне 25 жыл медалі (2017); * [[Астанаға 20 жыл медалі]] (2018); * [[Парасат ордені]] (2020);<ref>{{Cite web|url= https://primeminister.kz/news/kr-premer-ministri-a-mamin-tauelsizdik-kunine-oray-memlekettik-nagradalardy-tapsyrdy-14114513 |title= ҚР Премьер-Министрі А. Мамин Тәуелсіздік күніне орай мемлекеттік наградаларды тапсырды |date=2020-12-14|lang=kz|work=[[Қазақстан премьер-министрі]]нің ресми ақпараттық ресурсы|accessdate= 2025-04-13}}</ref> * [[Достастық ордені]] ([[ТМД парламентаралық ассамблеясы|ТМД ПАА]], 2021).<ref>{{Cite web|url= https://www.parlam.kz/do/mazhilis/news-details/id49150/1/1 |title= Нұрлан Нығматулин Тәуелсіздіктің 30 жылдығына орай Мәжіліс депутаттарына мемлекеттік наградаларды тапсырды|date= 2021-12-13 |lang=kk|work= [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі]] |accessdate= 2025-04-13}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Әлихан Смайыловтың министрлер кабинеті}} {{Асқар Маминнің министрлер кабинеті}} [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] [[Санат:Қазақстан сыртқы істер министрлері]] [[Санат:Қазақстанның Малайзиядағы елшілері]] [[Санат:Қазақстанның Индонезиядағы елшілері]] [[Санат:Қазақстанның Филиппендердегі елшілері]] [[Санат:Қазақстанның Швейцариядағы елшілері]] [[Санат:Қазақстанның Брунейдегі елшілері]] [[Санат:Қазақстанның Лихтенштейндегі елшілері]] [[Санат:Қазақстанның Ватикандағы елшілері]] 4f5s3dcvfa3zikakrg3vbali6yvgg8g 3650199 3650197 2026-09-02T11:42:55Z Casserium 68287 3650199 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Есімі = Мұхтар Бескенұлы Тілеуберді | Суреті = Mukhtar Tleuberdi 2019 (cropped).jpg | Атауы = Тілеуберді, 2019 жыл | Титулы = [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Сыртқы істер министрі]] | Ту = MFA emblem.png | Ту2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады = 2 қыркүйек 2026 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады = | Президент = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Премьер = [[Олжас Абайұлы Бектенов|Олжас Бектенов]] | Ізашары = [[Ермек Беделбайұлы Көшербаев|Ермек Көшербаев]] | Ізбасары = | Басқара бастады_2 = 18 қыркүйек 2019 | Басқаруын аяқтады_2 = 29 наурыз 2023 | Президент_2 = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Премьер_2 = [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин|Асқар Мамин]]<br>[[Әлихан Асханұлы Смайылов|Әлихан Смайылов]] | Ізашары_2 = [[Бейбіт Бәкірұлы Атамқұлов|Бейбіт Атамқұлов]] | Ізбасары_2 = [[Мұрат Әбуғалиұлы Нұртілеу|Мұрат Нұртілеу]] | Титулы_3 = [[Қазақстан]]ның [[Аустрия]]дағы [[Қазақстан елшілерінің тізімі#Еуропа|Төтенше және Өкілетті Елшісі]] | Ту_3 = Flag of Austria.svg | Ту2_3 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_3 = 14 тамыз 2023 | Басқаруын аяқтады_3 = 2 қыркүйек 2026 | Президент_3 = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Ізашары_3 = [[Әлібек Әсетұлы Бақаев|Әлібек Бақаев]] | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = [[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары|Премьер-министрдің орынбасары]] | Ту_4 = Emblem of Kazakhstan (3D).svg | Ту2_3 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_4 = 18 қаңтар 2021 | Басқаруын аяқтады_4 = 29 наурыз 2023 | Президент_4 = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Премьер_4 = [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин|Асқар Мамин]]<br>[[Әлихан Асханұлы Смайылов|Әлихан Смайылов]] | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = [[Мұрат Әбуғалиұлы Нұртілеу|Мұрат Нұртілеу]] | Титулы_5 = [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Сыртқы істер министрінің]] бірінші орынбасары | Ту_5 = MFA emblem.png | Ту2_5 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_5 = 4 наурыз 2016 | Басқаруын аяқтады_5 = 18 қыркүйек 2019 | Президент_5 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]<br>[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Ізашары_5 = [[Рәпіл Сейітханұлы Жошыбаев|Рәпіл Жошыбаев]] | Ізбасары_5 = [[Шахрат Шәкизатұлы Нұрышев|Шахрат Нұрышев]] | тақырыпша1_5 = [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Министр]] | мәтін1_5 = [[Ерлан Әбілфайызұлы Ыдырысов|Ерлан Ыдырысов]]<br> [[Қайрат Құдайбергенұлы Әбдірахманов|Қайрат Әбдірахманов]]<br> [[Бейбіт Бәкірұлы Атамқұлов|Бейбіт Атамқұлов]] | Титулы_6 = [[Қазақстан]]ның [[Швейцария]]дағы [[Қазақстан елшілерінің тізімі#Еуропа|Төтенше және Өкілетті Елшісі]] | Ту_6 = Flag of Switzerland.svg | Ту2_6 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_6 = 9 шілде 2009 | Басқаруын аяқтады_6 = 4 наурыз 2016 | Президент_6 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Ізашары_6 = [[Аманжол Қазыбекұлы Жанқұлиев|Аманжол Жанқұлиев]] | Ізбасары_6 = [[Жанар Сейітахметқызы Айтжан|Жанар Айтжан]] | Титулы_7 = [[Қазақстан]]ның [[Малайзия]]дағы [[Қазақстан елшілерінің тізімі#Азия|Төтенше және Өкілетті Елшісі]] | Ту_7 = Flag of Malaysia.svg | Ту2_7 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_7 = 5 тамыз 2004 | Басқаруын аяқтады_7 = 9 шілде 2009 | Президент_7 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Ізашары_7 = [[Икрам Адырбекұлы Адырбеков|Икрам Адырбеков]] | Ізбасары_7 = [[Бейбіт Бәкірұлы Атамқұлов|Бейбіт Атамқұлов]] | Титулы_8 = [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Сыртқы істер министрінің]] орынбасары | Ту_8 = MFA emblem.png | Ту2_8 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_8 = шілде 2003 | Басқаруын аяқтады_8 = 5 тамыз 2004 |Президент_8 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | тақырыпша1_8 = [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Министр]] | мәтін1_8 = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Білімі = [[Қазақ ұлттық университеті|Қазақ мемлекеттік университеті]] | Қызметі = [[дипломатия]] | Азаматтығы = {{Байрақ|КСРО}}→ <br> {{Байрақ|Қазақстан}} | Туған жері = {{туғанжері|Ақсукент|Ақсукентте}}, [[Сайрам ауданы]], [[Шымкент облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[КСРО]] | Туған күні = 30.6.1968 | Сайты = | Commons = Mukhtar Tleuberdi | Марапаттары = {{Қатар |{{Парасат ордені}} |{{Ерен еңбегі үшін медалі (Қазақстан)}} |{{Астанаға 10 жыл медалі}}}} {{Қатар |{{ҚР Конституциясына 10 жыл}} |{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}} |{{ҚР Конституциясына 20 жыл}}}} {{Қатар |{{Астанаға 20 жыл медалі}} |{{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}} |{{ҚР парламентіне 10 жыл медалі}}}}}} '''Мұхтар Бескенұлы Тілеуберді''' ([[30 маусым]] [[1968]], [[Ақсукент]], [[Сайрам ауданы]], [[Түркістан облысы|Шымкент облысы]]) — [[Қазақстан|қазақстандық]] саясаткер және [[дипломат]], 2019—2023 жылдары және 2026 жылдан бастап [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Сыртқы істер министрі]]. Бұрын Қазақстанның [[Аустрия]]дағы (2023–2026), [[Швейцария]]дағы (2009–2016), [[Малайзия]]дағы (2004–2009) [[Қазақстан елшілерінің тізімі|Төтенше және Өкілетті Елші]] болған. == Өмірбаяны == 1968 жылы 30 сәуірде [[Түркістан облысы|Шымкент облысы]], [[Сайрам ауданы]], [[Ақсукент|Ақсукент ауылында]] дүниеге келді. 1990 жылы [[Қазақ ұлттық университеті|Қазақ мемлекеттік университетінің]] [[Философия және саясаттану факультеті (ҚазҰУ)|философия-экономика факультетін]] тәмамдағаннан кейін [[Мәскеу мемлекеттік университеті|Мәскеу мемлекеттік университетінің]] [[Азия және Африка институты|Азия және Африка институтында]] және Йенсе Университеті (Корей Республикасы) жанындағы Тілдер институтында тәжірибе алды. Дипломатиялық мансабын 1993 жылы Азия елдері басқармасының атташесі, үшінші хатшысы ретінде бастады. 1996—1999 жылдары [[Қазақстанның Оңтүстік Кореядағы Елшілігі|Қазақстанның Корей Республикасындағы Елшілігінің]]<nowiki/>үшінші, екінші хатшысы; 1999—2000 жылдары Азия, Таяу Шығыс және Африка департаментінің бірінші хатшысы, екіжақты ынтымақтастық бөлімінің басшысы; 2000—2001 жылдары [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік кеңесшісі|Қазақстан Мемлекеттік хатшысының]] сыртқы саясат мәселелер жөніндегі кеңесшісі; 2001—2003 жылдары [[Қазақстанның Израильдегі Елшілігі|Қазақстанның Израиль Мемлекетіндегі Елшілігінің]] кеңесшісі; 2003—2004 жылдары [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Қазақстан Сыртқы істер министрінің]] орынбасары болды. 2004 жылы [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]]  № 1416 бұйрығымен [[Малайзия|Малайзиядағы]], кейін 2005 жылы [[Индонезия]], [[Бруней]] және [[Филиппин|Филиппиндағы]] [[Қазақстан елшілерінің тізімі#Еуропа|Төтенше және Өкілетті Елші]] қоса атқарушы болып тағайындалды.<ref>{{Cite web|url= https://zakon.uchet.kz/kaz/docs/U040001416_ |title= М.Б.Тілеубердіні Қазақстан Республикасының Малайзиядағы Төтенше және өкілетті елшісі етіп тағайындау туралы |date=2004-08-05|lang=kk|work= Учёт Законодательство|accessdate=2025-04-12}}</ref> 2009 жылы [[Швейцария|Швейцариядағы]], кейін [[Лихтенштейн]] және [[Ватикан|Ватикандағы]] [[Қазақстан елшілерінің тізімі#Еуропа|Төтенше және Өкілетті Елші]] қоса атқарушы болып тағайындалды.<ref>{{Cite web|url= https://nomad.su/?a=19-200910220431 |title= Назначен посол РК в Лихтенштейне и Ватикане по совместительству. Новые назначения в АИФРИ "Великая стена", СЭС Павлодарской области, департаменте юстиции Павлодарской области, АО "Евразийский банк" |date=2004-08-05|lang=ru|work= NOMAD кочевник|accessdate=2025-04-12}}</ref> 2016 жылы [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Сыртқы істер министрінің]] бірінші орынбасары болып тағайындалды.<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/events/akorda_news/akorda_other_events/memleket-basshysynyn-okimderimen-1339067607 |title= Мемлекет басшысының Өкімдерімен: |date=2016-03-04|lang=kk|work= [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты |accessdate= 2025-04-12}}</ref> 2019 жылы [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Сыртқы істер министрі]] болып тағайындалды. 2021 жылы [[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары|Премьер-министр орынбасары]] болып тағайындалып, екі қызметті бірге атқарды.<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/legal_acts/decrees/mb-tileuberdini-kazakstan-respublikasynyn-syrtky-ister-ministri-kyzmetine-tagaiyndau-turaly |title= М.Б. Тілеубердіні Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі қызметіне тағайындау туралы |date=2019-09-18|lang=kk|work= [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты |accessdate= 2025-04-12}}</ref><ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/legal_acts/decrees/kazakstan-respublikasy-ukimetinin-kuramy-turaly-5 |title= Қазақстан Республикасы Үкіметінің құрамы туралы |date=2021-01-18|lang=kk|work= [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты |accessdate= 2025-04-12}}</ref> 5 айдан кейін [[Аустрия|Аустриядағы]] [[Қазақстан елшілерінің тізімі#Еуропа|Төтенше және Өкілетті Елші]] және [[Вена|Венадағы]] халықаралық ұйымдар жанындағы тұрақты өкіл болып тағайындалды.<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysynyn-zharlyktarymen--1475332 |title= Мемлекет басшысының жарлықтарымен: |date=2023-08-14|lang=kk|work= [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты |accessdate= 2025-04-12}}</ref> 2026 жылғы 2 қыркүйекте Сыртқы істер министрі болып тағайындалды.<ref>[https://www.akorda.kz/kz/mb-tileuberdi-turaly-285143 М.Б. Тілеуберді туралы]</ref> == Жеке өмірі == Үйленген, 2 ұлы бар. [[Қазақ тілі|Қазақ]], [[Орыс тілі|орыс]], [[Ағылшын тілі|ағылшын]], [[Корей тілі|корей]] және [[Жапон тілі|жапон тілдерін]] меңгерген.<ref>{{Cite web|url= https://online.zakon.kz/document/?doc_id=30491085#sub_id=0 |title= Тлеуберди Мухтар Бескенулы (персональная справка)|lang=ru|work=online.zakon.kz|accessdate= 2025-04-13}}</ref> == Марапаттары мен атақтары == * [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] алғысы (2003); * [[Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалі]] (2005); * [[Астанаға 10 жыл медалі]] (2008); * [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] алғысы, I дәрежелі Төтенше және Өкілетті Елші (2010); * [[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалі]], Шанхай Ынтымақтастық Ұйымына 10 жыл медалі (2011); * [[Қазақстан Конституциясына 20 жыл медалі]] (2015); * [[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 25 жыл медалі]], [[Ерен еңбегі үшін медалі|Ерен еңбегі үшін медалі]], [[Қазақстан Республикасының парламентіне 10 жыл медалі]] (2016);<ref>{{Cite web|url= https://forbes.kz/articles/idrisov_vruchil_ordena_i_medali_turisbekovu_tajinu_tuymebaevu/amp |title= Идрисов вручил ордена и медали Турисбекову, Тажину, Туймебаеву |date= 2016-02-06 |lang=ru|work= Forbes Kazakhstan |accessdate= 2025-04-13}}</ref> * Қазақстан Республикасының дипломатиялық қызметіне 25 жыл медалі (2017); * [[Астанаға 20 жыл медалі]] (2018); * [[Парасат ордені]] (2020);<ref>{{Cite web|url= https://primeminister.kz/news/kr-premer-ministri-a-mamin-tauelsizdik-kunine-oray-memlekettik-nagradalardy-tapsyrdy-14114513 |title= ҚР Премьер-Министрі А. Мамин Тәуелсіздік күніне орай мемлекеттік наградаларды тапсырды |date=2020-12-14|lang=kz|work=[[Қазақстан премьер-министрі]]нің ресми ақпараттық ресурсы|accessdate= 2025-04-13}}</ref> * [[Достастық ордені]] ([[ТМД парламентаралық ассамблеясы|ТМД ПАА]], 2021).<ref>{{Cite web|url= https://www.parlam.kz/do/mazhilis/news-details/id49150/1/1 |title= Нұрлан Нығматулин Тәуелсіздіктің 30 жылдығына орай Мәжіліс депутаттарына мемлекеттік наградаларды тапсырды|date= 2021-12-13 |lang=kk|work= [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі]] |accessdate= 2025-04-13}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Әлихан Смайыловтың министрлер кабинеті}} {{Асқар Маминнің министрлер кабинеті}} [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] [[Санат:Қазақстан сыртқы істер министрлері]] [[Санат:Қазақстанның Малайзиядағы елшілері]] [[Санат:Қазақстанның Индонезиядағы елшілері]] [[Санат:Қазақстанның Филиппендердегі елшілері]] [[Санат:Қазақстанның Швейцариядағы елшілері]] [[Санат:Қазақстанның Брунейдегі елшілері]] [[Санат:Қазақстанның Лихтенштейндегі елшілері]] [[Санат:Қазақстанның Ватикандағы елшілері]] 6bicfb4ru27f62jw3p0l33ck1cye4wy 3650200 3650199 2026-09-02T11:44:22Z Casserium 68287 3650200 wikitext text/x-wiki {{Мемлекеттік қайраткер | Есімі = Мұхтар Бескенұлы Тілеуберді | Суреті = Mukhtar Tleuberdi 2019 (cropped).jpg | Атауы = Тілеуберді, 2019 жыл | Титулы = [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Сыртқы істер министрі]] | Ту = MFA emblem.png | Ту2 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады = 2 қыркүйек 2026 жылдан бастап | Басқаруын аяқтады = | Президент = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Премьер = [[Олжас Абайұлы Бектенов|Олжас Бектенов]] | Ізашары = [[Ермек Беделбайұлы Көшербаев|Ермек Көшербаев]] | Ізбасары = | Басқара бастады_2 = 18 қыркүйек 2019 | Басқаруын аяқтады_2 = 29 наурыз 2023 | Президент_2 = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Премьер_2 = [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин|Асқар Мамин]]<br>[[Әлихан Асханұлы Смайылов|Әлихан Смайылов]] | Ізашары_2 = [[Бейбіт Бәкірұлы Атамқұлов|Бейбіт Атамқұлов]] | Ізбасары_2 = [[Мұрат Әбуғалиұлы Нұртілеу|Мұрат Нұртілеу]] | Титулы_3 = [[Қазақстан]]ның [[Аустрия]]дағы [[Қазақстан елшілерінің тізімі#Еуропа|Төтенше және Өкілетті Елшісі]] | Ту_3 = Flag of Austria.svg | Ту2_3 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_3 = 14 тамыз 2023 | Басқаруын аяқтады_3 = 2 қыркүйек 2026 | Президент_3 = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Ізашары_3 = [[Әлібек Әсетұлы Бақаев|Әлібек Бақаев]] | Ізбасары_3 = | Титулы_4 = [[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары|Премьер-министрдің орынбасары]] | Ту_4 = Emblem of Kazakhstan (3D).svg | Ту2_4 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_4 = 18 қаңтар 2021 | Басқаруын аяқтады_4 = 29 наурыз 2023 | Президент_4 = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Премьер_4 = [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин|Асқар Мамин]]<br>[[Әлихан Асханұлы Смайылов|Әлихан Смайылов]] | Ізашары_4 = | Ізбасары_4 = [[Мұрат Әбуғалиұлы Нұртілеу|Мұрат Нұртілеу]] | Титулы_5 = [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Сыртқы істер министрінің]] бірінші орынбасары | Ту_5 = MFA emblem.png | Ту2_5 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_5 = 4 наурыз 2016 | Басқаруын аяқтады_5 = 18 қыркүйек 2019 | Президент_5 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]]<br>[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Ізашары_5 = [[Рәпіл Сейітханұлы Жошыбаев|Рәпіл Жошыбаев]] | Ізбасары_5 = [[Шахрат Шәкизатұлы Нұрышев|Шахрат Нұрышев]] | тақырыпша1_5 = [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Министр]] | мәтін1_5 = [[Ерлан Әбілфайызұлы Ыдырысов|Ерлан Ыдырысов]]<br> [[Қайрат Құдайбергенұлы Әбдірахманов|Қайрат Әбдірахманов]]<br> [[Бейбіт Бәкірұлы Атамқұлов|Бейбіт Атамқұлов]] | Титулы_6 = [[Қазақстан]]ның [[Швейцария]]дағы [[Қазақстан елшілерінің тізімі#Еуропа|Төтенше және Өкілетті Елшісі]] | Ту_6 = Flag of Switzerland.svg | Ту2_6 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_6 = 9 шілде 2009 | Басқаруын аяқтады_6 = 4 наурыз 2016 | Президент_6 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Ізашары_6 = [[Аманжол Қазыбекұлы Жанқұлиев|Аманжол Жанқұлиев]] | Ізбасары_6 = [[Жанар Сейітахметқызы Айтжан|Жанар Айтжан]] | Титулы_7 = [[Қазақстан]]ның [[Малайзия]]дағы [[Қазақстан елшілерінің тізімі#Азия|Төтенше және Өкілетті Елшісі]] | Ту_7 = Flag of Malaysia.svg | Ту2_7 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_7 = 5 тамыз 2004 | Басқаруын аяқтады_7 = 9 шілде 2009 | Президент_7 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | Ізашары_7 = [[Икрам Адырбекұлы Адырбеков|Икрам Адырбеков]] | Ізбасары_7 = [[Бейбіт Бәкірұлы Атамқұлов|Бейбіт Атамқұлов]] | Титулы_8 = [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Сыртқы істер министрінің]] орынбасары | Ту_8 = MFA emblem.png | Ту2_8 = Flag of Kazakhstan.svg | Басқара бастады_8 = шілде 2003 | Басқаруын аяқтады_8 = 5 тамыз 2004 |Президент_8 = [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]] | тақырыпша1_8 = [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Министр]] | мәтін1_8 = [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Қасым-Жомарт Тоқаев]] | Білімі = [[Қазақ ұлттық университеті|Қазақ мемлекеттік университеті]] | Қызметі = [[дипломатия]] | Азаматтығы = {{Байрақ|КСРО}}→ <br> {{Байрақ|Қазақстан}} | Туған жері = {{туғанжері|Ақсукент|Ақсукентте}}, [[Сайрам ауданы]], [[Шымкент облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[КСРО]] | Туған күні = 30.6.1968 | Сайты = | Commons = Mukhtar Tleuberdi | Марапаттары = {{Қатар |{{Парасат ордені}} |{{Ерен еңбегі үшін медалі (Қазақстан)}} |{{Астанаға 10 жыл медалі}}}} {{Қатар |{{ҚР Конституциясына 10 жыл}} |{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}} |{{ҚР Конституциясына 20 жыл}}}} {{Қатар |{{Астанаға 20 жыл медалі}} |{{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}} |{{ҚР парламентіне 10 жыл медалі}}}}}} '''Мұхтар Бескенұлы Тілеуберді''' ([[30 маусым]] [[1968]], [[Ақсукент]], [[Сайрам ауданы]], [[Түркістан облысы|Шымкент облысы]]) — [[Қазақстан|қазақстандық]] саясаткер және [[дипломат]], 2019—2023 жылдары және 2026 жылдан бастап [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Сыртқы істер министрі]]. Бұрын Қазақстанның [[Аустрия]]дағы (2023–2026), [[Швейцария]]дағы (2009–2016), [[Малайзия]]дағы (2004–2009) [[Қазақстан елшілерінің тізімі|Төтенше және Өкілетті Елшісі]] болған. == Өмірбаяны == 1968 жылы 30 сәуірде [[Түркістан облысы|Шымкент облысы]], [[Сайрам ауданы]], [[Ақсукент|Ақсукент ауылында]] дүниеге келді. 1990 жылы [[Қазақ ұлттық университеті|Қазақ мемлекеттік университетінің]] [[Философия және саясаттану факультеті (ҚазҰУ)|философия-экономика факультетін]] тәмамдағаннан кейін [[Мәскеу мемлекеттік университеті|Мәскеу мемлекеттік университетінің]] [[Азия және Африка институты|Азия және Африка институтында]] және Йенсе Университеті (Корей Республикасы) жанындағы Тілдер институтында тәжірибе алды. Дипломатиялық мансабын 1993 жылы Азия елдері басқармасының атташесі, үшінші хатшысы ретінде бастады. 1996—1999 жылдары [[Қазақстанның Оңтүстік Кореядағы Елшілігі|Қазақстанның Корей Республикасындағы Елшілігінің]]<nowiki/>үшінші, екінші хатшысы; 1999—2000 жылдары Азия, Таяу Шығыс және Африка департаментінің бірінші хатшысы, екіжақты ынтымақтастық бөлімінің басшысы; 2000—2001 жылдары [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік кеңесшісі|Қазақстан Мемлекеттік хатшысының]] сыртқы саясат мәселелер жөніндегі кеңесшісі; 2001—2003 жылдары [[Қазақстанның Израильдегі Елшілігі|Қазақстанның Израиль Мемлекетіндегі Елшілігінің]] кеңесшісі; 2003—2004 жылдары [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Қазақстан Сыртқы істер министрінің]] орынбасары болды. 2004 жылы [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]]  № 1416 бұйрығымен [[Малайзия|Малайзиядағы]], кейін 2005 жылы [[Индонезия]], [[Бруней]] және [[Филиппин|Филиппиндағы]] [[Қазақстан елшілерінің тізімі#Еуропа|Төтенше және Өкілетті Елші]] қоса атқарушы болып тағайындалды.<ref>{{Cite web|url= https://zakon.uchet.kz/kaz/docs/U040001416_ |title= М.Б.Тілеубердіні Қазақстан Республикасының Малайзиядағы Төтенше және өкілетті елшісі етіп тағайындау туралы |date=2004-08-05|lang=kk|work= Учёт Законодательство|accessdate=2025-04-12}}</ref> 2009 жылы [[Швейцария|Швейцариядағы]], кейін [[Лихтенштейн]] және [[Ватикан|Ватикандағы]] [[Қазақстан елшілерінің тізімі#Еуропа|Төтенше және Өкілетті Елші]] қоса атқарушы болып тағайындалды.<ref>{{Cite web|url= https://nomad.su/?a=19-200910220431 |title= Назначен посол РК в Лихтенштейне и Ватикане по совместительству. Новые назначения в АИФРИ "Великая стена", СЭС Павлодарской области, департаменте юстиции Павлодарской области, АО "Евразийский банк" |date=2004-08-05|lang=ru|work= NOMAD кочевник|accessdate=2025-04-12}}</ref> 2016 жылы [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Сыртқы істер министрінің]] бірінші орынбасары болып тағайындалды.<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/events/akorda_news/akorda_other_events/memleket-basshysynyn-okimderimen-1339067607 |title= Мемлекет басшысының Өкімдерімен: |date=2016-03-04|lang=kk|work= [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты |accessdate= 2025-04-12}}</ref> 2019 жылы [[Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлері|Сыртқы істер министрі]] болып тағайындалды. 2021 жылы [[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары|Премьер-министр орынбасары]] болып тағайындалып, екі қызметті бірге атқарды.<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/legal_acts/decrees/mb-tileuberdini-kazakstan-respublikasynyn-syrtky-ister-ministri-kyzmetine-tagaiyndau-turaly |title= М.Б. Тілеубердіні Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі қызметіне тағайындау туралы |date=2019-09-18|lang=kk|work= [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты |accessdate= 2025-04-12}}</ref><ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/legal_acts/decrees/kazakstan-respublikasy-ukimetinin-kuramy-turaly-5 |title= Қазақстан Республикасы Үкіметінің құрамы туралы |date=2021-01-18|lang=kk|work= [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты |accessdate= 2025-04-12}}</ref> 5 айдан кейін [[Аустрия|Аустриядағы]] [[Қазақстан елшілерінің тізімі#Еуропа|Төтенше және Өкілетті Елші]] және [[Вена|Венадағы]] халықаралық ұйымдар жанындағы тұрақты өкіл болып тағайындалды.<ref>{{Cite web|url= https://www.akorda.kz/kz/memleket-basshysynyn-zharlyktarymen--1475332 |title= Мемлекет басшысының жарлықтарымен: |date=2023-08-14|lang=kk|work= [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] ресми сайты |accessdate= 2025-04-12}}</ref> 2026 жылғы 2 қыркүйекте Сыртқы істер министрі болып тағайындалды.<ref>[https://www.akorda.kz/kz/mb-tileuberdi-turaly-285143 М.Б. Тілеуберді туралы]</ref> == Жеке өмірі == Үйленген, 2 ұлы бар. [[Қазақ тілі|Қазақ]], [[Орыс тілі|орыс]], [[Ағылшын тілі|ағылшын]], [[Корей тілі|корей]] және [[Жапон тілі|жапон тілдерін]] меңгерген.<ref>{{Cite web|url= https://online.zakon.kz/document/?doc_id=30491085#sub_id=0 |title= Тлеуберди Мухтар Бескенулы (персональная справка)|lang=ru|work=online.zakon.kz|accessdate= 2025-04-13}}</ref> == Марапаттары мен атақтары == * [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] алғысы (2003); * [[Қазақстан Конституциясына 10 жыл медалі]] (2005); * [[Астанаға 10 жыл медалі]] (2008); * [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президентінің]] алғысы, I дәрежелі Төтенше және Өкілетті Елші (2010); * [[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалі]], Шанхай Ынтымақтастық Ұйымына 10 жыл медалі (2011); * [[Қазақстан Конституциясына 20 жыл медалі]] (2015); * [[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 25 жыл медалі]], [[Ерен еңбегі үшін медалі|Ерен еңбегі үшін медалі]], [[Қазақстан Республикасының парламентіне 10 жыл медалі]] (2016);<ref>{{Cite web|url= https://forbes.kz/articles/idrisov_vruchil_ordena_i_medali_turisbekovu_tajinu_tuymebaevu/amp |title= Идрисов вручил ордена и медали Турисбекову, Тажину, Туймебаеву |date= 2016-02-06 |lang=ru|work= Forbes Kazakhstan |accessdate= 2025-04-13}}</ref> * Қазақстан Республикасының дипломатиялық қызметіне 25 жыл медалі (2017); * [[Астанаға 20 жыл медалі]] (2018); * [[Парасат ордені]] (2020);<ref>{{Cite web|url= https://primeminister.kz/news/kr-premer-ministri-a-mamin-tauelsizdik-kunine-oray-memlekettik-nagradalardy-tapsyrdy-14114513 |title= ҚР Премьер-Министрі А. Мамин Тәуелсіздік күніне орай мемлекеттік наградаларды тапсырды |date=2020-12-14|lang=kz|work=[[Қазақстан премьер-министрі]]нің ресми ақпараттық ресурсы|accessdate= 2025-04-13}}</ref> * [[Достастық ордені]] ([[ТМД парламентаралық ассамблеясы|ТМД ПАА]], 2021).<ref>{{Cite web|url= https://www.parlam.kz/do/mazhilis/news-details/id49150/1/1 |title= Нұрлан Нығматулин Тәуелсіздіктің 30 жылдығына орай Мәжіліс депутаттарына мемлекеттік наградаларды тапсырды|date= 2021-12-13 |lang=kk|work= [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі]] |accessdate= 2025-04-13}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Әлихан Смайыловтың министрлер кабинеті}} {{Асқар Маминнің министрлер кабинеті}} [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] [[Санат:Қазақстан сыртқы істер министрлері]] [[Санат:Қазақстанның Малайзиядағы елшілері]] [[Санат:Қазақстанның Индонезиядағы елшілері]] [[Санат:Қазақстанның Филиппендердегі елшілері]] [[Санат:Қазақстанның Швейцариядағы елшілері]] [[Санат:Қазақстанның Брунейдегі елшілері]] [[Санат:Қазақстанның Лихтенштейндегі елшілері]] [[Санат:Қазақстанның Ватикандағы елшілері]] 14dty46oi6xlo96a93wjllxdxa8k4g4 0 644036 3650002 3501799 2026-09-01T15:46:58Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3650002 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Spacecraft | Name = ''Луна-4'' | Image = [[Сурет:Luna_9_Musee_du_Bourget_P1010505.JPG|150px]] | Caption = | Organization = {{USSR}}, ОКБ-1 | Major_Contractors = | Mission_Type = [[Планета аралық автомат станция]] | Launch = 1963 ж. 2 сәуір, [[Байқоңыр (ғарыш айлағы)|Байқоңыр]] | Launch_Vehicle = Молния-Л зымыран-тасығышы | Mission_Duration = | NSSDC_ID = 1963-008В | Webpage = | Mass = 1422 кг | Power = }} '''''Луна-4''''' — [[Ай (серік)|Айды]] және [[Ғарыш|ғарыштық кеңістікті]] зерттеуге арналған [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|кеңестік]] ғарыш аппараты. 1963 жылдың 2 сәуірінде ''Луна-4'' [[Байқоңыр (ғарыш айлағы)|Байқоңырдан]] ұшырылды. Ол Ай бетіне қонып, зерттеулер жүргізеді деп жоспарланған еді. Бірақ 5 сәуірде аппарат есептелген ұшу [[траектория]]сынан ауытқып, Айдан 8336 шақырым қашықтықта өтеді.<ref>[https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1963-008B Luna 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200210023810/https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1963-008B |date=2020-02-10 }} [[НАСА]] сайтында</ref> Аппарат Жерді айнала бастайды, бірақ [[орбита]]сы тым созыңқы және тұрақсыз болғандықтан, біраздан кейін [[Күн]]нің жасанды серігіне айналады.<ref>[http://epizodyspace.ru/e2/foto-e2/l-4/l-4.html Луна-4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201022065219/http://epizodyspace.ru/e2/foto-e2/l-4/l-4.html |date=2020-10-22 }} туралы</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Айға ұшқан ғарыш кемелер}} [[Санат:Ғарыш станциялары]] [[Санат:Ғарыш техникасы]] rsflrdiyljyyz8gqq5absroo55n9tfr 0 644106 3650001 3501797 2026-09-01T15:43:57Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3650001 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Spacecraft | Name = ''Луна-10'' | Image = | Caption = | Organization = {{USSR}}, Лавочкин ат. КБ | Major_Contractors = | Mission_Type = [[Планета аралық автомат станция]] | Launch = 1966 ж. 31 наурыз, [[Байқоңыр (ғарыш айлағы)|Байқоңыр]] | Launch_Vehicle = Молния-М зымыран-тасығышы | Mission_Duration = 60 күн | NSSDC_ID = 1966-027A | Webpage = | Mass = 1350 (245) кг | Power = }} '''''Луна-10''''' — [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|кеңестік]] ғарыш станциясы, [[Ай (серік)|Айдың]] алғашқы [[Жасандысерік|жасанды серігі]].<ref name=gri66>''К.И.Грингауз и др.'' [http://mi.mathnet.ru/rus/dan/v170/i6/p1306 Результаты экспериментов по обнаружению лунной ионосферы, проведенных на первом искусственном спутнике Луны]{{Deadlink|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — Докл. АН СССР, 170-том, 1966.</ref> Аппараттың биіктігі 1,5 метр, диаметрі 0,75 метр. Отынмен санағандағы салмағы 1350 кг, өз массасы 245 кг. == Хронологиясы == 1966 жылдың 31 наурызында Мәскеу уақытымен сағат 13:46:59 ''Луна-10'' [[Байқоңыр (ғарыш айлағы)|Байқоңырдан]] ұшырылды. 3 сәуірде сағат 21:44 станция Айдың [[орбита]]сына енді. Бастапқы [[апоцентр және перицентр]]і, сәйкесінше, 1015 және 349 шақырым болды. Айналу периоды — 2 сағат 58 минут.<ref>''Н.Л.Григоров и др.'' [http://www.mathnet.ru/php/archive.phtml?wshow=paper&jrnid=dan&paperid=32582&option_lang=rus Исследование космического излучения на искусственном спутнике Луна-10] — Докл. АН СССР, 170-том, 1966.</ref> Зымыранның соңғы сатысынан бөлінгеннен кейін, станция химиялық батарейдің қуатымен Айды айналып, 460 айналым жасайды. Байланысқа 219 рет шығып, соңғы сигналын Жерге 30 мамыр күні жібереді. [[Сурет:1966_CPA_3380.jpg|нобай|Станцияға арналған пошта маркасы]] == Құрылғылары == Станция бортында [[магнитометр]], [[гамма-спектрометр]], бес [[Газ разряды|газразрядты]] санауыш, екі [[ион]]дық санауыш, микрометеориттер анықтағышы, рентгендік [[фотон]] анықтағышы және инфрақызыл детектор болды. Мәселен, магнитометрдің көмегімен Ай [[магнит өрісі]]нің [[Кернеулік|кернеулігі]] Жердікінен шамамен 1000 есе кем екені анықталды. Микрометеориттер анықтағышы олардың Ай төңірегінде планетааралық кеңістіктен гөрі екі есе жиі кездесетінін көрсетті. Айдың [[гравитациялық өріс]]інде алғаш рет әртектілік табылып, оның станция орбитасына әсері зерттелді (кейін бұл құбылысты [[маскон]] атап кетеді). == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * [https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1966-027A Luna 10] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190727112359/https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1966-027A |date=2019-07-27 }} [[НАСА]] сайтында {{Айға ұшқан ғарыш кемелер}} [[Санат:Ғарыш станциялары]] [[Санат:Ғарыш техникасы]] rdmwrvnsetyorcyfzu9ncop1krc9vqh 4 675070 3650096 3649764 2026-09-02T07:01:11Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3650096 wikitext text/x-wiki {{shortcut|УП:ӨСҚ}}<center>Әрбір бағанда көрсетілген кеңістіктегі және оның талқылауындағы өңдеулер саны берілген. Ең алдымен жалпы түзетулер бойынша сұрыпталған және нөмірленген. Тізімге 500 өңдемеден кем емес өңдеме жасаған қатысушылар кірістірілген. {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !#!!{{abbr|#м/о|мақалалардағы өңдеме саны бойынша орны|0}}!!Қатысушы!!Барлық өңдемесі!!Мақалалар!!Үлгілер!!Файлдар!!Санаттар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Қатысушы беттері!!Метапедиялық (Уикипедия) |- |1||1||{{u|Нұрлан Рахымжанов}}||120022||88010||2859||391||23673||189||54||4350||1453 |- |2||4||{{u|Kasymov}}||96769||77057||11070||229||3389||234||110||5824||742 |- |3||2||{{u|Мағыпар}}||87071||81868||945||642||37||388||0||2887||49 |- |4||3||{{u|Салиха}}||86567||80964||1349||2242||909||49||0||957||136 |- |5||5||{{u|Мықтыбек Оразтайұлы}}||84060||68788||1239||150||11309||15||0||1699||24 |- |6||9||{{u|Arystanbek}}||55566||30515||3588||368||5769||944||2238||4786||5205 |- |7||6||{{u|Casserium}}||49271||40505||1774||102||631||17||11||4511||40 |- |8||7||{{u|Sibom}}||41112||38487||884||90||357||62||0||786||381 |- |9||8||{{u|1nter pares}}||36441||33467||213||7||1379||72||0||1552||154 |- |10||10||{{u|Ulan}}||30436||23959||391||78||4579||14||0||199||209 |- |11||20||{{u|AlefZet}}||25095||8810||3471||127||398||8||2176||838||844 |- |12||13||{{u|GanS NIS}}||24505||18590||437||61||1022||42||3||3184||980 |- |13||11||{{u|Орел Карл}}||23165||21851||798||39||137||4||0||121||11 |- |14||12||{{u|Sagzhan}}||23000||21585||436||44||276||11||0||333||87 |- |15||15||{{u|Bolatbek}}||21868||13872||4118||203||768||812||373||1111||1007 |- |16||18||{{u|Nurken}}||20239||10539||1421||41||7216||115||8||430||51 |- |17||17||{{u|Kaiyr}}||17260||12283||224||7||135||162||8||2490||355 |- |18||14||{{u|Batyrbek.kz}}||16072||14053||411||16||1017||73||1||539||302 |- |19||40||{{u|Amangeldi Mukhamejan}}||14709||4598||4648||149||152||586||364||1907||630 |- |20||16||{{u|Alphy Haydar}}||13769||12992||207||1||183||2||0||224||42 |- |21||19||{{u|Polat Alemdar}}||12577||9853||1161||115||24||1||0||752||183 |- |22||25||{{u|Ismukhammed}}||11661||6938||1620||225||189||1681||0||344||14 |- |23||24||{{u|Ерден Карсыбеков}}||11610||7140||508||0||103||512||0||616||55 |- |24||22||{{u|Nurkhan}}||10161||7988||1231||40||4||0||4||333||36 |- |25||32||{{u|AlibekKS}}||8393||5814||73||3||1033||42||2||898||170 |- |26||28||{{u|Тұран}}||8361||6512||414||53||255||120||0||296||32 |- |27||21||{{u|Kas77777}}||8251||8157||0||9||0||1||0||35||1 |- |28||33||{{u|TheNomadEditor}}||8232||5802||27||5||1868||204||0||172||52 |- |29||49||{{u|Daniyar}}||8001||3610||482||327||177||626||0||1642||348 |- |30||35||{{u|Nurtenge}}||7953||5420||980||137||628||59||24||532||198 |- |31||23||{{u|Dinkaz}}||7842||7308||0||118||0||0||0||35||1 |- |32||26||{{u|Gabit Karabay}}||7596||6911||0||0||0||0||0||2||0 |- |33||30||{{u|Ashina}}||7489||5987||189||71||63||88||3||385||325 |- |34||36||{{u|TalgatSnow}}||7451||5300||473||132||767||0||64||99||72 |- |35||27||{{u|Kmoksy}}||7012||6773||0||0||279||0||0||178||1 |- |36||29||{{u|SSE}}||6974||6251||254||108||0||1||0||126||23 |- |37||46||{{u|GaiJin}}||6707||3843||510||19||361||9||94||369||444 |- |38||47||{{u|Bekus}}||6528||3823||1419||1||826||78||12||172||311 |- |39||45||{{u|Alamgir}}||6196||3872||95||15||681||2||0||47||24 |- |40||38||{{u|Аскаров}}||6193||4756||113||83||0||0||0||191||24 |- |41||31||{{u|Liquorkaru}}||6142||5849||13||186||9||1||0||10||7 |- |42||37||{{u|Zhaksilik}}||6101||5043||20||26||9||26||0||362||59 |- |43||34||{{u|Aghia7}}||6046||5583||6||1||0||0||0||147||10 |- |44||39||{{u|Zhigitbek}}||5455||4746||0||0||27||27||0||11||10 |- |45||43||{{u|Qarakesek}}||5200||4176||157||86||39||219||2||241||308 |- |46||41||{{u|Djduxhx}}||5000||4508||77||38||85||3||0||152||18 |- |47||42||{{u|Nick jan}}||4652||4356||0||68||0||82||0||62||40 |- |48||66||{{u|Erboldilyara}}||4522||2769||2||0||215||0||0||1535||26 |- |49||57||{{u|Madi Dos}}||4520||3082||214||63||55||50||0||637||122 |- |50||44||{{u|Coffee86}}||4456||3912||4||0||11||7||0||419||5 |- |51||48||{{u|Makenzis}}||3771||3714||5||0||0||0||0||46||5 |- |52||52||{{u|Dimash Kenesbek}}||3759||3390||51||0||0||27||0||223||21 |- |53||50||{{u|Syrymzhan}}||3683||3525||1||154||0||0||0||1||0 |- |54||61||{{u|Majilis}}||3630||2996||100||0||97||0||0||16||0 |- |55||58||{{u|Esetok}}||3578||3077||395||2||161||205||8||285||138 |- |56||51||{{u|Ерқанат Рыскулбеков}}||3545||3392||3||0||4||0||0||32||0 |- |57||55||{{u|Maira Yessenbekova}}||3516||3169||48||0||0||0||0||6||2 |- |58||60||{{u|Нурасылл}}||3398||2999||193||0||18||0||0||50||8 |- |59||62||{{u|Nurbek Matzhani}}||3310||2987||58||40||1||55||0||201||62 |- |60||68||{{u|ShadZ01}}||3302||2616||363||117||106||0||0||4||0 |- |61||54||{{u|Юсуф Худайберген}}||3273||3188||0||0||103||0||0||34||0 |- |62||56||{{u|Hardworking}}||3272||3115||61||0||0||0||0||10||0 |- |63||63||{{u|BekaIITU}}||3227||2963||0||0||0||0||0||3||1 |- |64||53||{{u|Gulzat246}}||3168||3223||0||16||0||0||0||5||3 |- |65||59||{{u|Qanattan}}||3147||3073||0||0||0||0||0||2||0 |- |66||64||{{u|Yerzhankyzy}}||3041||2833||0||0||0||0||0||0||0 |- |67||65||{{u|Meruyert}}||2952||2789||0||0||0||0||0||0||1 |- |68||99||{{u|Абылай}}||2950||1478||328||33||139||126||0||488||144 |- |69||85||{{u|MuratbekErkebulan}}||2936||1896||318||0||91||55||0||445||4 |- |70||69||{{u|Dauren}}||2871||2462||0||14||0||0||0||68||6 |- |71||72||{{u|Даурен Шарипов}}||2822||2430||43||24||0||0||0||50||0 |- |72||111||{{u|KLBot2}}||2795||1291||0||0||1413||0||0||1||0 |- |73||67||{{u|Кырмызов}}||2700||2625||6||12||0||6||0||12||11 |- |74||78||{{u|Merey}}||2684||2200||0||239||0||0||0||0||2 |- |75||77||{{u|Магпар}}||2680||2217||91||88||13||11||0||183||30 |- |76||70||{{u|Kyrmyzy gul}}||2532||2462||9||0||0||0||0||30||4 |- |77||74||{{u|Abdi arman}}||2530||2309||0||0||0||0||0||2||5 |- |78||73||{{u|Сәуір 1}}||2475||2370||24||11||2||0||0||30||0 |- |79||75||{{u|Toktakynbaev}}||2471||2304||4||77||0||0||0||3||4 |- |80||90||{{u|Balaburgem}}||2470||1754||11||29||31||59||0||182||48 |- |81||76||{{u|G55}}||2468||2294||0||50||0||0||0||0||2 |- |82||71||{{u|Zhuka iitu}}||2445||2448||0||1||0||0||0||2||2 |- |83||109||{{u|Ordabekov Azamat}}||2424||1324||0||78||0||0||0||13||2 |- |84||82||{{u|Rasulbek Adil}}||2414||1983||126||0||13||1||0||195||44 |- |85||84||{{u|Рахман999}}||2304||1897||103||22||34||4||0||97||35 |- |86||133||{{u|Бегулы Отагасы}}||2247||883||48||1||228||7||0||728||75 |- |87||98||{{u|Drift}}||2233||1501||22||2||710||1||0||4||2 |- |88||80||{{u|Egorkz}}||2232||2041||0||64||0||0||0||0||2 |- |89||86||{{u|Mira01}}||2229||1863||0||0||0||99||0||174||22 |- |90||79||{{u|Aizhanka aaa}}||2215||2076||0||0||0||0||0||0||0 |- |91||81||{{u|Bakdauren}}||2208||2015||0||103||0||0||0||14||4 |- |92||118||{{u|Әлинұр}}||2175||1102||132||43||47||101||0||580||48 |- |93||87||{{u|RaiymbekZh}}||2149||1833||8||0||20||0||0||82||86 |- |94||91||{{u|Mustafaalmas}}||2036||1720||94||0||243||0||0||37||5 |- |95||83||{{u|Unknown Alash}}||2009||1946||1||0||0||0||0||0||0 |- |96||88||{{u|Kristianmusic}}||1938||1799||20||1||0||0||0||0||0 |- |97||93||{{u|Bauka91 91}}||1857||1618||0||0||0||0||0||0||1 |- |98||101||{{u|Daneker}}||1857||1414||0||256||0||0||0||1||2 |- |99||131||{{u|Esen48}}||1808||890||0||33||0||0||0||744||1 |- |100||89||{{u|Almatoswiki}}||1800||1781||0||0||0||0||0||11||0 |- |101||96||{{u|Тазагүл Ермаханова}}||1795||1517||8||0||86||1||0||38||29 |- |102||92||{{u|Malbakov Korkem Shamshievih}}||1710||1638||35||0||22||0||0||19||24 |- |103||97||{{u|Nelli}}||1666||1507||0||0||0||0||0||0||0 |- |104||100||{{u|Araichik}}||1622||1453||110||78||0||0||0||2||1 |- |105||94||{{u|Nikolina Šepić}}||1613||1613||0||0||0||0||0||0||0 |- |106||106||{{u|ДолбоЯщер}}||1612||1340||1||0||107||1||0||5||0 |- |107||95||{{u|Gliwi}}||1553||1547||3||0||0||0||0||0||0 |- |108||103||{{u|2rk}}||1552||1366||0||99||0||1||0||8||0 |- |109||105||{{u|Daniyal.aidarov5}}||1540||1348||0||0||7||0||0||123||9 |- |110||108||{{u|Аслан Жукенов}}||1496||1329||20||0||46||0||0||32||26 |- |111||119||{{u|Almagul Ibragimova}}||1490||1097||0||17||0||1||0||174||22 |- |112||134||{{u|Акбота Казыбекова}}||1480||882||0||91||0||0||0||39||0 |- |113||104||{{u|DinDK}}||1383||1353||0||0||0||0||0||2||0 |- |114||115||{{u|Rasulzhan}}||1371||1138||0||0||0||0||0||2||0 |- |115||107||{{u|Tulya}}||1344||1331||1||0||0||0||0||3||0 |- |116||112||{{u|Ayauly}}||1337||1252||0||28||0||0||0||0||1 |- |117||102||{{u|Nkiukr}}||1314||1403||44||0||40||4||0||1||0 |- |118||110||{{u|Tarih}}||1304||1304||0||0||0||0||0||0||0 |- |119||113||{{u|Wikiped4ik}}||1283||1199||0||59||0||0||0||6||1 |- |120||138||{{u|Jarnamaqaz}}||1278||829||380||20||0||0||0||15||0 |- |121||146||{{u|TemirlanSarsen}}||1277||757||6||58||31||0||0||197||14 |- |122||114||{{u|GulzhanOmarova}}||1248||1198||0||1||0||0||0||11||2 |- |123||116||{{u|Шілде}}||1223||1132||11||25||11||0||0||33||0 |- |124||126||{{u|IL68}}||1218||950||62||0||31||0||0||134||1 |- |125||117||{{u|Ziv}}||1180||1107||60||0||0||2||0||9||2 |- |126||123||{{u|Gulnar7}}||1178||1044||0||2||0||0||0||13||1 |- |127||226||{{u|Suleimen Koishybai}}||1156||284||0||0||0||0||0||785||0 |- |128||125||{{u|Aimanber}}||1150||1001||0||61||0||0||0||0||0 |- |129||122||{{u|Bailarbekov}}||1136||1047||0||0||0||0||0||3||1 |- |130||206||{{u|Айдос уики}}||1126||481||0||0||7||1||0||63||10 |- |131||120||{{u|Sergazyyev}}||1119||1069||0||13||0||0||0||1||2 |- |132||128||{{u|KoishymanovaG}}||1102||925||2||0||0||80||0||35||3 |- |133||140||{{u|Wikuiser}}||1097||798||143||0||63||0||43||18||4 |- |134||124||{{u|Истеный казах}}||1096||1018||32||13||4||0||0||4||0 |- |135||127||{{u|Madina Kilybayeva}}||1083||934||0||0||0||0||0||2||2 |- |136||197||{{u|Kafarik}}||1075||526||47||7||15||2||0||22||4 |- |137||162||{{u|Akbota.b}}||1057||639||0||68||0||0||0||48||2 |- |138||137||{{u|Аян Жанайсов}}||1054||840||0||0||0||0||0||37||0 |- |139||121||{{u|Finderhannes}}||1049||1049||0||0||0||0||0||0||0 |- |140||135||{{u|Vyacheslav Nasretdinov}}||1024||877||16||0||0||0||0||5||0 |- |141||129||{{u|Orkaarys}}||993||916||0||0||0||0||0||0||0 |- |142||132||{{u|А.С.Кизиров}}||987||890||17||1||8||23||0||109||11 |- |143||144||{{u|P.Nurgisa}}||976||764||0||0||0||0||0||52||3 |- |144||130||{{u|Rayurad mc}}||973||899||0||0||0||0||0||0||0 |- |145||222||{{u|Fuzze123}}||964||338||59||0||46||0||0||26||504 |- |146||166||{{u|Aselhan}}||948||626||12||0||9||23||0||82||11 |- |147||141||{{u|Шайнүсіп}}||931||782||0||0||1||0||0||32||3 |- |148||143||{{u|Adiladil}}||906||767||0||0||0||0||0||0||1 |- |149||148||{{u|NErnur98}}||880||738||0||0||61||0||0||59||5 |- |150||161||{{u|Касымхан}}||866||641||0||2||0||0||0||19||5 |- |151||136||{{u|Chris die Seele}}||865||848||16||0||0||0||0||0||0 |- |152||139||{{u|Mukhin}}||850||807||0||0||0||0||0||0||0 |- |153||142||{{u|Stella~kkwiki}}||830||770||0||0||0||0||0||0||0 |- |154||191||{{u|Bakbergenov}}||820||539||0||170||0||0||0||15||1 |- |155||215||{{u|Dambler}}||819||424||15||5||10||0||0||229||10 |- |156||150||{{u|Aibol dos}}||813||704||0||0||0||0||0||0||0 |- |157||231||{{u|KaldarovNurymzhan}}||801||179||12||1||12||0||0||490||2 |- |158||178||{{u|Talghatuly}}||794||569||0||67||12||1||0||101||17 |- |159||152||{{u|Akba.nis.13}}||790||702||0||16||0||4||0||33||1 |- |160||151||{{u|Аязбаев Даурен}}||789||704||0||0||0||0||0||0||0 |- |161||147||{{u|Masalbaeva}}||787||741||0||0||0||0||0||1||0 |- |162||233||{{u|Абдрахманов Димаш}}||785||98||0||0||0||0||0||4||0 |- |163||155||{{u|Tylerdurdenkz}}||780||682||2||30||24||0||0||41||6 |- |164||171||{{u|DariaUrinbasarova21nis}}||777||596||0||1||0||0||0||12||0 |- |165||160||{{u|Azim Nurbergen}}||763||644||0||15||0||0||0||4||0 |- |166||149||{{u|Ташметов шахрух}}||743||720||0||0||0||0||0||4||0 |- |167||165||{{u|Panicgirl}}||739||636||0||17||0||0||0||10||1 |- |168||154||{{u|Mariko}}||734||688||0||0||0||0||0||0||0 |- |169||145||{{u|Mheidegger}}||733||759||7||2||0||0||0||6||3 |- |170||157||{{u|Rake}}||726||666||0||35||0||0||0||8||3 |- |171||163||{{u|Rasul kz91}}||723||638||0||12||0||0||0||1||0 |- |172||175||{{u|Muslim Qazaq}}||722||579||0||0||0||0||0||32||2 |- |173||224||{{u|Zhumalina}}||720||314||0||49||6||2||0||241||1 |- |174||158||{{u|Alfiya}}||719||662||0||17||0||0||0||3||2 |- |175||153||{{u|Дауткулова Ақмарал}}||701||692||0||1||0||0||0||6||1 |- |176||156||{{u|Εὐθυμένης}}||697||678||13||0||0||0||0||5||0 |- |177||164||{{u|Sultan bek}}||695||638||0||0||0||0||0||0||0 |- |178||211||{{u|Мира Белль}}||693||439||23||0||7||0||0||113||24 |- |179||199||{{u|Cekli829}}||690||523||3||0||24||1||0||46||36 |- |180||168||{{u|Nkipshak}}||684||612||0||0||0||0||0||0||0 |- |181||230||{{u|Sultan-balasi}}||676||236||24||0||356||0||0||28||2 |- |182||159||{{u|Epoxa-HH}}||674||662||0||0||5||0||0||10||1 |- |183||204||{{u|Saken kun}}||673||486||4||0||0||0||0||6||0 |- |184||167||{{u|KUckhocjothkei3}}||671||614||49||1||5||0||0||1||0 |- |185||179||{{u|Marksscheider}}||671||569||10||0||87||0||0||0||0 |- |186||221||{{u|Syrlybek}}||658||389||5||53||4||9||0||68||17 |- |187||195||{{u|Мұқтар Құндыз}}||656||529||0||0||0||0||0||2||0 |- |188||192||{{u|Баха}}||654||536||0||0||0||0||0||0||0 |- |189||174||{{u|Parmanova.ulbolsyn}}||651||584||1||25||0||2||0||4||21 |- |190||176||{{u|Амзе Магжан}}||645||570||0||0||0||0||0||47||0 |- |191||169||{{u|Капысова Айдана}}||642||603||0||0||0||0||0||0||0 |- |192||177||{{u|IArhunI}}||641||570||7||9||0||0||0||26||11 |- |193||218||{{u|Belekov Syrym}}||639||414||0||46||0||0||0||9||2 |- |194||193||{{u|Aseke16}}||624||532||25||0||7||1||0||17||12 |- |195||217||{{u|Айвентадор}}||622||420||15||0||0||0||0||152||13 |- |196||228||{{u|Zhandos02}}||620||261||3||4||11||0||0||247||0 |- |197||181||{{u|Bauyr03}}||619||558||0||1||0||0||0||37||0 |- |198||188||{{u|Makhanov}}||613||541||0||0||0||0||0||0||1 |- |199||173||{{u|Zhumabayeva Aiym}}||601||590||2||0||0||0||0||3||0 |- |200||180||{{u|Inkar}}||600||559||0||0||0||0||0||1||3 |- |201||170||{{u|Tuttiorchestra687}}||600||599||0||0||0||0||0||3||2 |- |202||184||{{u|Mma}}||599||545||0||0||0||0||0||0||0 |- |203||172||{{u|Юкке}}||599||594||1||2||44||0||0||9||3 |- |204||183||{{u|Mary}}||597||549||0||0||0||0||0||0||0 |- |205||232||{{u|Әбдіхалық Нарғыз}}||587||115||0||0||0||0||0||36||0 |- |206||186||{{u|Аскар}}||584||544||4||19||2||0||0||1||0 |- |207||229||{{u|Eldar zh96}}||575||245||132||6||2||80||0||23||6 |- |208||190||{{u|AlibiKazken}}||569||540||0||0||0||0||0||23||0 |- |209||201||{{u|Badyroff}}||569||518||0||0||0||0||0||0||0 |- |210||196||{{u|Нурия}}||569||527||0||0||0||0||0||0||0 |- |211||208||{{u|Нақып Нұрғали}}||565||467||0||0||1||0||0||24||0 |- |212||205||{{u|Zhaniya92}}||562||485||0||0||0||0||0||13||1 |- |213||182||{{u|Ұлан Тұрсынбек}}||562||550||0||0||0||0||0||0||0 |- |214||207||{{u|Alikhantanirbergennurlanuly}}||555||468||0||0||5||0||0||33||2 |- |215||200||{{u|Yamanzho}}||555||521||0||0||0||0||0||0||0 |- |216||189||{{u|Kuanysh Ismailov}}||547||541||0||0||7||0||0||2||0 |- |217||194||{{u|Egor Shustoff}}||541||532||0||0||0||0||0||0||0 |- |218||202||{{u|Niyazbek}}||534||510||0||0||0||0||0||3||0 |- |219||223||{{u|Dauylbai Aidar}}||533||325||204||0||0||0||0||1||0 |- |220||210||{{u|Olkikz}}||529||446||0||14||0||0||0||0||0 |- |221||198||{{u|Fornax}}||528||525||2||0||0||0||0||0||0 |- |222||185||{{u|Dzhos}}||527||545||0||0||0||0||0||0||0 |- |223||219||{{u|Нурсауле Нурмагамбетова}}||527||390||0||0||0||3||0||44||1 |- |224||220||{{u|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}||527||390||0||36||0||0||0||1||1 |- |225||187||{{u|Arachn0}}||523||543||0||0||0||0||0||1||0 |- |226||209||{{u|Tansholpan}}||522||459||0||0||0||0||0||0||0 |- |227||214||{{u|Adilbekkazykhanov}}||520||427||0||0||44||0||0||0||0 |- |228||227||{{u|Murat Karibay}}||520||272||183||0||0||0||27||7||8 |- |229||225||{{u|Mustazhap}}||520||308||11||0||0||2||0||122||12 |- |230||203||{{u|Karina Nurtazina}}||518||508||0||0||0||0||0||0||0 |- |231||216||{{u|Chingiz Nazbiev}}||516||422||29||0||54||12||0||0||0 |- |232||213||{{u|HBSH NIS 7B KASIET}}||514||429||0||0||0||0||0||5||0 |- |233||212||{{u|Albergenius}}||510||434||42||1||2||0||0||1||0 |- |234||234||{{u|Friction27}}||506||17||0||0||0||0||0||1||0 |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Қатысушылар]] j8rxedrq7e8y1i0ocnhbhfxkwq0ispq 4 675089 3650182 3649887 2026-09-02T11:00:35Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3650182 wikitext text/x-wiki {{shortcut|УП:ӨСБ}}<center>Әрбір бағанда көрсетілген кеңістіктегі және оның талқылауындағы өңдеулер саны берілген. Ең алдымен жалпы түзетулер бойынша сұрыпталған және нөмірленген. Жергілікті жалаусыз ғаламдық боттар көкпен ерекшеленген. {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !#!!{{abbr|#м/о|мақалалардағы өңдеме саны бойынша орны|0}}!!Қатысушы!!Барлық өңдемесі!!Мақалалар!!Үлгілер!!Файлдар!!Санаттар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Қатысушы беттері!!Метапедиялық (Уикипедия) |- |1||1||{{u|BolatbekBot}}||515619||380096||110090||1||5897||3||1||19437||23 |- |2||2||{{u|EmausBot}}||145877||131252||957||0||13593||6||0||47||22 |- |3||3||{{u|ArystanbekBot}}||132902||127391||831||15||62||17||10||2859||1692 |-style="background-color:#ccf" |4||4||{{u|Legobot}}||119562||112796||457||0||6067||15||0||85||142 |- |5||120||{{u|New user message}}||113895||1||0||0||0||0||0||113894||0 |-style="background-color:#ccf" |6||6||{{u|MerlIwBot}}||105849||88193||6297||0||10800||24||0||36||497 |- |7||5||{{u|InternetArchiveBot}}||89282||89282||0||0||0||0||0||0||0 |- |8||7||{{u|GaiJinBot}}||79296||79281||7||0||0||0||0||3||5 |- |9||8||{{u|BekusBot}}||50442||50149||232||3||53||0||0||4||1 |- |10||9||{{u|YFdyh-bot}}||43052||41962||1||0||1089||0||0||0||0 |- |11||10||{{u|Xqbot}}||26610||22829||42||0||3648||2||0||67||22 |- |12||11||{{u|Luckas-bot}}||22672||17393||3||0||5264||1||0||8||3 |- |13||18||{{u|TXiKiBoT}}||18277||8489||13||0||9719||0||0||56||0 |-style="background-color:#ccf" |14||12||{{u|ZéroBot}}||17394||14826||0||0||2561||0||0||7||0 |- |15||13||{{u|CommonsDelinker}}||14746||13725||468||1||0||84||0||389||41 |- |16||14||{{u|Kasymbot}}||13733||13236||240||4||8||22||0||169||42 |- |17||15||{{u|SieBot}}||13060||12828||0||0||214||0||0||18||0 |- |18||20||{{u|VolkovBot}}||11474||7766||1||0||3545||4||0||24||134 |- |19||17||{{u|Makecat-bot}}||9816||8904||0||0||908||0||0||3||1 |- |20||19||{{u|WikitanvirBot}}||9373||8086||0||0||1283||0||0||2||2 |- |21||16||{{u|Kia content bot}}||9115||9115||0||0||0||0||0||0||0 |- |22||21||{{u|JAnDbot}}||8787||7290||40||0||1309||6||0||16||126 |- |23||24||{{u|Nurtenge}}||7978||5420||980||137||628||40||24||532||198 |-style="background-color:#ccf" |24||22||{{u|Addbot}}||7606||6151||1043||1||295||18||0||5||90 |-style="background-color:#ccf" |25||38||{{u|ArthurBot}}||7543||2785||26||0||4714||6||0||12||0 |- |26||122||{{u|Acebot}}||7483||0||7482||0||0||0||0||1||0 |- |27||26||{{u|Vagobot}}||7329||4672||63||0||2585||0||0||3||6 |- |28||23||{{u|Escarbot}}||7057||5767||14||0||1188||2||0||82||4 |- |29||25||{{u|BilgishShezhireshiBot}}||5303||5303||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |30||28||{{u|JackieBot}}||5114||4266||10||0||828||1||0||7||2 |-style="background-color:#ccf" |31||30||{{u|RedBot}}||4625||3703||3||0||916||1||0||2||0 |- |32||27||{{u|Muhammad Abul-Futooh}}||4617||4616||0||0||0||0||0||1||0 |- |33||29||{{u|MelancholieBot}}||4423||4206||2||0||210||0||0||5||0 |-style="background-color:#ccf" |34||34||{{u|TjBot}}||4251||3315||0||0||935||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |35||31||{{u|Dexbot}}||3737||3676||0||0||51||0||0||10||0 |-style="background-color:#ccf" |36||33||{{u|LaaknorBot}}||3689||3493||0||0||196||0||0||0||0 |- |37||32||{{u|Robbot}}||3541||3540||0||0||0||1||0||0||0 |- |38||39||{{u|FoxBot}}||3339||2620||5||0||680||0||0||34||0 |- |39||35||{{u|NurbekBot}}||3245||3242||0||0||0||0||0||2||1 |-style="background-color:#ccf" |40||55||{{u|MastiBot}}||3200||1171||31||0||1990||0||0||2||6 |- |41||36||{{u|AlleborgoBot}}||3142||3125||0||0||0||0||0||17||0 |- |42||37||{{u|Thijs!bot}}||2934||2918||3||0||2||0||0||11||0 |-style="background-color:#ccf" |43||52||{{u|KLBot2}}||2705||1291||0||0||1413||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |44||40||{{u|HRoestBot}}||2464||2463||0||0||0||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |45||41||{{u|JYBot}}||2395||2262||0||0||133||0||0||0||0 |- |46||44||{{u|Idioma-bot}}||2182||2026||16||0||109||6||0||23||2 |- |47||46||{{u|AvocatoBot}}||2151||1912||0||0||231||0||0||6||2 |- |48||42||{{u|Ptbotgourou}}||2059||2034||0||0||5||0||0||20||0 |-style="background-color:#ccf" |49||43||{{u|KamikazeBot}}||2050||2034||0||0||14||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |50||45||{{u|Ripchip Bot}}||1967||1943||0||0||22||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |51||47||{{u|Rubinbot}}||1930||1848||0||0||80||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |52||49||{{u|CarsracBot}}||1771||1666||12||0||32||0||0||61||0 |-style="background-color:#ccf" |53||48||{{u|Dinamik-bot}}||1703||1701||0||0||0||0||0||2||0 |- |54||50||{{u|Aitan bot}}||1552||1533||0||0||0||0||0||19||0 |-style="background-color:#ccf" |55||51||{{u|DixonDBot}}||1520||1502||0||0||17||0||0||0||1 |- |56||57||{{u|AvicBot}}||1474||1078||0||0||337||0||0||58||1 |-style="background-color:#ccf" |57||53||{{u|YiFeiBot}}||1362||1194||69||0||84||9||0||0||3 |- |58||72||{{u|BotMultichill}}||1277||528||1||0||738||0||0||10||0 |- |59||54||{{u|Justincheng12345-bot}}||1235||1192||2||0||40||0||0||0||1 |- |60||82||{{u|CommonsTicker~kkwiki}}||1233||279||0||0||0||0||0||9||945 |- |61||62||{{u|Purbo T}}||1179||884||0||0||275||0||0||20||0 |- |62||64||{{u|Synthebot}}||1170||859||0||0||310||0||0||0||1 |-style="background-color:#ccf" |63||60||{{u|Movses-bot}}||1158||1018||0||0||136||0||0||1||3 |- |64||65||{{u|JhsBot}}||1135||844||2||0||277||0||0||12||0 |-style="background-color:#ccf" |65||56||{{u|Gerakibot}}||1123||1080||10||0||16||2||0||4||11 |- |66||58||{{u|TuranBot}}||1119||1045||28||2||4||6||0||28||6 |- |67||59||{{u|PipepBot}}||1047||1032||0||0||1||0||0||13||1 |- |68||61||{{u|Mjbmrbot}}||1030||903||0||0||125||0||0||1||1 |- |69||67||{{u|HerculeBot}}||903||777||1||0||116||0||0||8||1 |-style="background-color:#ccf" |70||63||{{u|MystBot}}||879||863||2||0||0||0||0||14||0 |-style="background-color:#ccf" |71||68||{{u|Amirobot}}||805||738||0||0||66||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |72||66||{{u|Jotterbot}}||781||781||0||0||0||0||0||0||0 |- |73||73||{{u|HiW-Bot}}||616||513||61||0||40||0||0||1||1 |-style="background-color:#ccf" |74||71||{{u|DarafshBot}}||585||534||11||0||40||0||0||0||0 |- |75||69||{{u|AZatBot}}||576||576||0||0||0||0||0||0||0 |- |76||128||{{u|H2Bot}}||553||0||0||0||0||0||0||553||0 |-style="background-color:#ccf" |77||70||{{u|PixelBot}}||548||541||0||0||0||0||0||7||0 |-style="background-color:#ccf" |78||77||{{u|DSisyphBot}}||505||356||15||0||128||6||0||0||0 |- |79||74||{{u|Almabot}}||501||427||0||0||56||0||0||5||13 |-style="background-color:#ccf" |80||98||{{u|Obersachsebot}}||494||46||437||0||10||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |81||75||{{u|CocuBot}}||464||395||0||0||58||0||0||11||0 |-style="background-color:#ccf" |82||76||{{u|SilvonenBot}}||413||380||0||0||27||0||0||6||0 |- |83||78||{{u|Minsbot}}||407||316||0||0||91||0||0||0||0 |- |84||84||{{u|Darkicebot}}||346||204||1||0||130||0||0||11||0 |- |85||80||{{u|MahdiBot}}||332||290||21||0||13||0||0||6||2 |- |86||79||{{u|Kasymovbot}}||311||296||7||0||0||1||0||3||4 |-style="background-color:#ccf" |87||88||{{u|SassoBot}}||305||153||0||0||143||0||0||9||0 |- |88||83||{{u|Memty Bot}}||304||205||0||0||87||0||0||3||9 |-style="background-color:#ccf" |89||81||{{u|D'ohBot}}||282||281||0||0||1||0||0||0||0 |- |90||89||{{u|Chandlerriggs5}}||279||148||2||0||2||0||0||107||14 |-style="background-color:#ccf" |91||95||{{u|DragonBot}}||245||59||0||0||186||0||0||0||0 |- |92||85||{{u|SpBot}}||219||199||3||0||15||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |93||86||{{u|Chobot}}||218||175||0||0||41||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |94||87||{{u|KiranBOT}}||170||168||0||0||0||0||0||2||0 |- |95||127||{{u|MBHbot}}||152||0||0||0||0||0||0||0||152 |- |96||129||{{u|MGA73bot}}||152||0||0||152||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |97||90||{{u|タチコマ robot}}||138||115||7||0||0||2||0||12||2 |-style="background-color:#ccf" |98||91||{{u|MSBOT}}||117||97||1||0||19||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |99||94||{{u|NjardarBot}}||113||62||0||0||49||0||0||2||0 |-style="background-color:#ccf" |100||93||{{u|Billinghurst}}||98||72||1||0||0||0||1||24||0 |- |101||103||{{u|DBot}}||97||21||0||0||3||1||0||70||2 |- |102||92||{{u|Zwobot}}||85||81||0||0||0||0||0||4||0 |-style="background-color:#ccf" |103||96||{{u|FiriBot}}||58||51||4||0||0||0||0||0||3 |-style="background-color:#ccf" |104||97||{{u|Muro Bot}}||54||47||0||0||1||0||0||4||2 |-style="background-color:#ccf" |105||99||{{u|Loveless}}||53||42||0||0||10||0||0||1||0 |- |106||100||{{u|Alexbot}}||49||36||1||0||2||0||0||9||1 |- |107||101||{{u|AshinaBot}}||35||33||0||0||0||0||0||2||0 |- |108||102||{{u|Byrialbot}}||31||29||0||0||2||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |109||104||{{u|Aibot}}||26||21||0||0||5||0||0||0||0 |- |110||125||{{u|AlinurBot}}||23||0||14||0||2||0||0||6||1 |-style="background-color:#ccf" |111||105||{{u|Soulbot}}||21||14||0||0||0||0||0||7||0 |- |112||110||{{u|QarakesekBot}}||18||8||4||0||2||0||0||2||1 |-style="background-color:#ccf" |113||107||{{u|StigBot}}||14||11||0||0||2||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |114||106||{{u|Broadbot}}||12||12||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |115||130||{{u|MenoBot}}||11||0||0||0||0||0||0||11||0 |-style="background-color:#ccf" |116||108||{{u|Ver-bot}}||11||11||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |117||109||{{u|AHbot}}||9||9||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |118||112||{{u|Kwjbot}}||7||6||0||0||1||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |119||111||{{u|MagnusA.Bot}}||7||7||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |120||132||{{u|Cbrown1023}}||6||0||0||0||0||0||0||6||0 |-style="background-color:#ccf" |121||113||{{u|DirlBot}}||6||5||1||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |122||115||{{u|Ebrambot}}||6||4||0||0||2||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |123||114||{{u|GhalyBot}}||5||5||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |124||134||{{u|Abigor}}||5||0||0||0||0||0||0||5||0 |- |125||117||{{u|NurlanBot}}||4||2||0||0||0||0||0||1||1 |-style="background-color:#ccf" |126||136||{{u|Taavi}}||4||0||0||0||0||0||0||4||0 |- |127||124||{{u|YurikBot}}||3||0||0||0||0||0||1||2||0 |- |128||116||{{u|ZhaksilikBot}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |129||135||{{u|ChuispastonBot}}||3||0||0||0||0||0||0||3||0 |-style="background-color:#ccf" |130||118||{{u|Rezabot}}||3||2||0||0||0||0||0||1||0 |- |131||123||{{u|Polat Alemdarbot}}||2||0||0||0||0||0||0||2||0 |- |132||126||{{u|AmanBot}}||2||0||1||0||0||0||0||1||0 |-style="background-color:#ccf" |133||131||{{u|Zorrobot}}||2||0||0||0||0||0||0||2||0 |- |134||121||{{u|SoxBot}}||1||0||0||0||0||0||0||1||0 |- |135||119||{{u|Sagzhanbot}}||1||1||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ccf" |136||133||{{u|KhanBot}}||1||0||0||0||0||0||0||1||0 |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Боттар]] a19f1hs9e274jlac83uf4vbr9gk4lwl 4 675116 3649928 3649559 2026-09-01T13:07:15Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3649928 wikitext text/x-wiki {{shortcut|УП:ББҚ}}<center>{{StatInfo}} <!-- BOT:START --> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !#!!Қатысушы!!Мақалалар!!Бағыттау беттері!!Айрық беттер!!Үлгілер!!Санаттар!!Файлдар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Метапедиялық (Уикипедия) |-style="background-color:#ddf" |||{{u|BolatbekBot}}||107915||25626||5||36754||4335||0||11||0||0 |- |1||{{u|Мықтыбек Оразтайұлы}}||8215||1156||3||152||7079||147||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Kia content bot}}||7808||946||164||0||0||0||0||0||0 |- |2||{{u|Салиха}}||7384||84||695||187||814||2149||0||0||1 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|NurbekBot}}||3125||114||2||0||0||0||0||0||0 |- |3||{{u|Мағыпар}}||2691||42||0||60||33||600||1||0||0 |- |4||{{u|Ерден Карсыбеков}}||2606||102||14||200||87||0||57||0||4 |- |5||{{u|SSE}}||2184||97||3||165||0||106||0||0||0 |- |6||{{u|Meruyert}}||1940||63||1||0||0||0||0||0||0 |- |7||{{u|Maira Yessenbekova}}||1751||45||2||31||0||0||0||0||0 |- |8||{{u|Polat Alemdar}}||1709||483||50||139||16||111||0||0||10 |- |9||{{u|Dinkaz}}||1592||142||4||0||0||115||0||0||0 |- |10||{{u|Yerzhankyzy}}||1392||35||2||0||0||0||0||0||0 |- |11||{{u|Орел Карл}}||1361||319||1||315||91||24||0||0||0 |- |12||{{u|Hardworking}}||1359||63||0||42||0||0||0||0||0 |- |13||{{u|Alamgir}}||1358||105||4||2||410||8||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Aitan bot}}||1342||156||5||0||0||0||0||0||0 |- |14||{{u|Abdi arman}}||1341||34||0||0||0||0||0||0||0 |- |15||{{u|Bolatbek}}||1311||982||33||2132||529||148||160||18||78 |- |16||{{u|Toktakynbaev}}||1281||43||2||4||0||73||0||0||0 |- |17||{{u|Gulzat246}}||1274||97||5||0||0||16||0||0||0 |- |18||{{u|Zhuka iitu}}||1192||90||2||0||0||1||0||0||0 |- |19||{{u|Zhigitbek}}||1178||34||2||0||25||0||0||0||0 |- |20||{{u|Bauka91 91}}||1165||50||3||0||0||0||0||0||0 |- |21||{{u|GanS NIS}}||1083||221||61||197||437||52||14||0||52 |- |22||{{u|Ulan}}||1073||628||59||108||3227||77||0||0||17 |- |23||{{u|Aizhanka aaa}}||998||19||0||0||0||0||0||0||0 |- |24||{{u|AlefZet}}||994||459||57||1269||261||96||1||49||25 |- |25||{{u|BekaIITU}}||993||32||6||0||0||0||0||0||0 |- |26||{{u|Nurkhan}}||986||101||14||345||4||26||0||1||0 |- |27||{{u|Aghia7}}||957||115||0||0||0||1||0||0||0 |- |28||{{u|2rk}}||923||43||1||0||0||98||0||0||0 |- |29||{{u|G55}}||917||42||0||0||0||50||0||0||0 |- |30||{{u|82.200.154.115}}||877||41||7||16||4||0||0||0||0 |- |31||{{u|Bakdauren}}||877||32||0||0||0||102||0||0||0 |- |32||{{u|Kaiyr}}||869||308||43||21||72||7||25||3||3 |- |33||{{u|Egorkz}}||860||56||3||0||0||64||0||0||0 |- |34||{{u|Rasulzhan}}||847||37||1||0||0||0||0||0||0 |- |35||{{u|Ayauly}}||846||37||0||0||0||28||0||0||0 |- |36||{{u|Ismukhammed}}||815||109||1||477||174||223||346||0||3 |- |37||{{u|Ordabekov Azamat}}||766||19||2||0||0||72||0||0||0 |- |38||{{u|Kyrmyzy gul}}||749||44||3||1||0||0||0||0||0 |- |39||{{u|Merey}}||736||51||0||0||0||237||0||0||0 |- |40||{{u|1nter pares}}||647||323||0||10||1125||3||0||0||4 |- |41||{{u|Araichik}}||629||53||0||100||0||75||0||0||0 |- |42||{{u|DinDK}}||613||17||0||0||0||0||0||0||0 |- |43||{{u|Nelli}}||580||21||2||0||0||0||0||0||0 |- |44||{{u|Нурасылл}}||557||17||0||6||9||0||0||0||0 |- |45||{{u|Нұрлан Рахымжанов}}||546||1630||168||18||7588||188||0||1||11 |- |46||{{u|Nurken}}||538||529||3||655||4961||32||15||3||4 |- |47||{{u|Casserium}}||537||187||72||75||333||48||0||7||0 |- |48||{{u|Azim Nurbergen}}||535||11||17||0||0||15||0||0||0 |- |49||{{u|Sagzhan}}||533||92||2||23||212||30||0||0||0 |- |50||{{u|Dauren}}||528||34||1||0||0||14||0||0||0 |- |51||{{u|Zhaksilik}}||519||30||0||3||5||25||9||0||0 |- |52||{{u|Masalbaeva}}||515||16||2||0||0||0||0||0||0 |- |53||{{u|GulzhanOmarova}}||508||10||8||0||0||1||0||0||0 |- |54||{{u|Аян Жанайсов}}||489||26||0||0||0||0||0||0||0 |- |55||{{u|P.Nurgisa}}||478||18||18||0||0||0||0||0||0 |- |56||{{u|Daneker}}||468||23||0||0||0||250||0||0||0 |- |57||{{u|Nick jan}}||456||155||1||0||0||67||0||0||0 |- |58||{{u|Inkar}}||452||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |59||{{u|Аскаров}}||449||53||0||11||0||82||0||0||0 |- |60||{{u|Malbakov Korkem Shamshievih}}||437||9||4||13||13||0||0||0||0 |- |61||{{u|Sergazyyev}}||435||19||3||0||0||13||0||0||0 |- |62||{{u|TheNomadEditor}}||426||37||0||0||1600||3||0||0||0 |- |63||{{u|Bailarbekov}}||408||10||1||0||0||0||0||0||0 |- |64||{{u|Акбота Казыбекова}}||408||33||3||0||0||90||0||0||0 |- |65||{{u|Tulya}}||397||27||1||0||0||0||0||0||0 |- |66||{{u|Ashina}}||388||181||3||56||22||38||31||0||21 |- |67||{{u|Abdrazakhova a}}||383||12||0||0||0||14||0||0||0 |- |68||{{u|Касымхан}}||377||13||0||0||0||2||0||0||0 |- |69||{{u|Stella~kkwiki}}||375||20||8||0||0||0||0||0||0 |- |70||{{u|Mariko}}||368||4||2||0||0||0||0||0||0 |- |71||{{u|Амзе Магжан}}||360||12||0||0||0||0||0||0||0 |- |72||{{u|Wikiped4ik}}||356||30||0||0||0||58||0||0||0 |- |73||{{u|Аязбаев Даурен}}||356||9||36||0||0||0||0||0||0 |- |74||{{u|Madina Kilybayeva}}||350||10||0||0||0||0||0||0||0 |- |75||{{u|Akbota.b}}||345||13||0||0||0||63||0||0||0 |- |76||{{u|TalgatSnow}}||343||161||4||109||381||70||0||15||0 |- |77||{{u|Erboldilyara}}||337||150||1||0||179||0||0||0||0 |- |78||{{u|Makhanov}}||336||31||0||0||0||0||0||0||0 |- |79||{{u|Batyrbek.kz}}||317||304||207||23||499||7||1||0||0 |- |80||{{u|Olkikz}}||306||19||1||0||0||14||0||0||0 |- |81||{{u|Murager Seraly}}||305||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |82||{{u|Btalgat}}||304||0||108||0||0||0||0||0||0 |- |83||{{u|Alphy Haydar}}||303||197||4||7||17||1||0||0||0 |- |84||{{u|Alfiya}}||299||13||1||0||0||17||0||0||0 |- |85||{{u|AnelK NIS}}||279||4||1||0||0||0||0||0||0 |- |86||{{u|Rayurad mc}}||274||51||1||0||0||0||0||0||0 |- |87||{{u|Нақып Нұрғали}}||273||11||1||0||0||0||0||0||0 |- |88||{{u|Esetok}}||271||499||32||72||128||2||33||2||4 |- |89||{{u|Panicgirl}}||265||10||0||0||0||17||0||0||0 |- |90||{{u|Shynbolat}}||263||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |91||{{u|Kas77777}}||261||10||0||0||0||9||0||0||0 |- |92||{{u|Капысова Айдана}}||252||1||17||0||0||0||0||0||0 |- |93||{{u|Mary}}||247||30||2||0||0||0||0||0||0 |- |94||{{u|Orkaarys}}||243||11||4||0||0||0||0||0||0 |- |95||{{u|Rake}}||242||11||0||0||0||35||0||0||0 |- |96||{{u|Liquorkaru}}||241||46||1||4||5||171||0||0||0 |- |97||{{u|Amangeldi Mukhamejan}}||232||318||4||873||101||121||176||24||49 |- |98||{{u|Sazhlo}}||226||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |99||{{u|Gulnar7}}||225||15||0||0||0||2||0||0||0 |- |100||{{u|Eranz}}||224||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |101||{{u|Ergalym}}||223||1||0||0||2||0||0||0||0 |- |102||{{u|Belekov Syrym}}||222||5||0||0||0||45||0||0||0 |- |103||{{u|Магпар}}||221||15||1||4||13||63||0||0||0 |- |104||{{u|Rasul kz91}}||220||18||2||0||0||12||0||0||0 |- |105||{{u|Andrey 1002}}||218||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |106||{{u|KoishymanovaG}}||217||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |107||{{u|Ардак Нурмаханова}}||217||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |108||{{u|ShadZ01}}||211||23||0||34||82||65||0||0||0 |- |109||{{u|Shymnis 7b dayana}}||211||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |110||{{u|AkaMasteR}}||207||8||1||0||0||0||0||0||0 |- |111||{{u|Dauylbai Aidar}}||205||1||0||132||0||0||0||0||0 |- |112||{{u|Coffee86}}||204||65||2||0||5||0||0||0||0 |- |113||{{u|Isslam}}||204||8||3||0||0||0||0||0||0 |- |114||{{u|Aimanber}}||202||6||0||0||0||57||0||0||0 |- |115||{{u|Jess from GS}}||200||8||4||0||0||0||0||0||0 |- |116||{{u|Баха}}||199||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |117||{{u|Adiladil}}||196||13||0||0||0||0||0||0||0 |- |118||{{u|Yessenbay}}||195||3||3||0||0||0||0||0||0 |- |119||{{u|Sabinabekkulnis}}||194||33||0||0||0||0||0||0||0 |- |120||{{u|Qozha}}||192||65||0||0||6||0||1||0||0 |- |121||{{u|GaiJin}}||191||100||10||95||153||15||3||1||49 |- |122||{{u|Yerlik}}||187||2||18||0||0||0||0||0||0 |- |123||{{u|Нурия}}||187||0||31||0||0||0||0||0||0 |- |124||{{u|Абдухамитова Асем}}||183||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |125||{{u|Alukaaika}}||182||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |126||{{u|Sultan bek}}||179||13||0||0||0||0||0||0||0 |- |127||{{u|Qarakesek}}||177||158||3||12||13||71||0||0||21 |- |128||{{u|Syrymzhan}}||177||0||0||0||0||152||0||0||0 |- |129||{{u|Балнұр Сүгірәлиева}}||173||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |130||{{u|Айдос уики}}||169||0||0||0||6||0||0||0||0 |- |131||{{u|Bakbergenov}}||168||4||0||0||0||167||0||0||0 |- |132||{{u|Badyroff}}||165||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |133||{{u|Mista m}}||165||6||3||0||0||0||0||0||0 |- |134||{{u|Ekontai}}||162||13||3||0||0||0||0||0||0 |- |135||{{u|Giovani90}}||158||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |136||{{u|Dinarakukenova}}||157||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |137||{{u|Оразгелді Гүлмира}}||157||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |138||{{u|Aibol dos}}||156||8||2||0||0||0||0||0||0 |- |139||{{u|Daniyar}}||154||224||5||141||114||270||123||0||6 |- |140||{{u|Аскар}}||154||7||0||0||1||18||0||0||0 |- |141||{{u|Ali.otkelbayev}}||152||6||2||0||0||2||0||0||0 |- |142||{{u|Мұқтар Құндыз}}||151||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |143||{{u|Almat IS106R}}||149||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |144||{{u|Дауткулова Ақмарал}}||148||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |145||{{u|Arystanbek}}||147||242||7||555||261||206||110||363||309 |- |146||{{u|Zhumabayeva Aiym}}||147||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |147||{{u|Еркін Мадина}}||147||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |148||{{u|Anvar1101}}||146||18||4||0||0||15||0||0||0 |- |149||{{u|Tursinay}}||146||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |150||{{u|Akba.nis.13}}||144||4||0||0||0||16||0||0||0 |- |151||{{u|Asslan best}}||144||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |152||{{u|Тұран}}||143||56||1||4||77||20||0||0||0 |- |153||{{u|Almer}}||142||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |154||{{u|Mukhin}}||140||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |155||{{u|Nurgul-Ayapova}}||139||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |156||{{u|ASLANTORRET}}||138||17||2||0||0||0||0||0||0 |- |157||{{u|Majilis}}||138||39||0||4||68||0||0||0||0 |- |158||{{u|Amangali}}||137||5||2||0||0||2||0||0||0 |- |159||{{u|Lord kainon}}||137||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |160||{{u|Aidyn91}}||136||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |161||{{u|EraAhmer}}||134||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |162||{{u|Miras IITU}}||134||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |163||{{u|Nkipshak}}||134||9||2||0||0||0||0||0||0 |- |164||{{u|Nurs}}||133||3||2||0||0||0||0||0||0 |- |165||{{u|MegaKz}}||132||4||6||0||0||0||0||0||0 |- |166||{{u|Aitolkyn}}||131||2||0||0||0||2||0||0||0 |- |167||{{u|Shim99}}||129||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |168||{{u|Shynassylov}}||129||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |169||{{u|Алия Султанмуратова}}||129||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |170||{{u|Бергалиев}}||129||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |171||{{u|Gauhar}}||127||9||2||0||0||1||0||0||0 |- |172||{{u|Kuandyk97}}||127||3||0||0||0||50||0||0||0 |- |173||{{u|Nursultan nur}}||126||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |174||{{u|Fariiiza KABYL}}||123||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |175||{{u|Kuatov Kanat}}||122||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |176||{{u|Калыбай Салтанат}}||122||8||1||0||0||0||0||0||0 |- |177||{{u|Nurtenge}}||121||32||3||128||191||59||1||5||2 |- |178||{{u|Сәуір 1}}||121||15||0||3||1||5||0||0||0 |- |179||{{u|137.132.3.10}}||118||58||0||0||0||0||0||0||0 |- |180||{{u|Umka}}||117||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |181||{{u|Tylerdurdenkz}}||114||2||1||1||15||25||0||0||0 |- |182||{{u|Азамат Болатұлы}}||114||2||0||0||0||57||0||0||0 |- |183||{{u|6ri11iant}}||113||3||3||0||0||0||0||0||0 |- |184||{{u|Nazik ktl}}||113||15||0||0||0||0||0||0||0 |- |185||{{u|ShymNIS 9BSunkarJR11}}||112||11||1||0||0||0||0||0||0 |- |186||{{u|Shyngys***}}||112||6||5||0||0||0||0||0||0 |- |187||{{u|Zhaniya92}}||112||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |188||{{u|I.torebekkyzy01}}||111||27||0||0||0||0||0||0||0 |- |189||{{u|Armanayk}}||110||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |190||{{u|Galjat1992}}||110||18||0||0||0||0||0||0||0 |- |191||{{u|Mariyam}}||110||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |192||{{u|Sagitora}}||110||13||4||0||0||0||0||0||0 |- |193||{{u|Itwnik}}||109||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |194||{{u|True useR}}||109||10||0||0||1||0||0||0||0 |- |195||{{u|Mira01}}||108||11||0||0||0||0||19||0||1 |- |196||{{u|Adik}}||107||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |197||{{u|Baizhanov nursultan}}||107||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |198||{{u|Yerkezhan Nis}}||107||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |199||{{u|Абылай}}||106||44||3||104||98||26||17||0||8 |- |200||{{u|Baha99}}||105||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |201||{{u|Bgalimzh}}||105||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |202||{{u|Талгат Ибраев}}||105||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |203||{{u|Шайнүсіп}}||105||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |204||{{u|Madina Kali}}||103||2||0||0||0||9||0||0||0 |- |205||{{u|IL68}}||102||11||0||48||29||0||0||0||0 |- |206||{{u|Kafarik}}||102||150||0||26||4||7||1||0||2 |- |207||{{u|Ulai}}||102||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |208||{{u|Қабиденов Сакен}}||101||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |209||{{u|Arkow}}||100||4||2||0||0||0||0||0||0 |- |210||{{u|Aizhok}}||99||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |211||{{u|Bakhytbek}}||99||9||0||0||0||0||0||0||0 |- |212||{{u|Mma}}||99||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |213||{{u|Drift}}||98||62||6||17||422||1||0||0||0 |- |214||{{u|NIS Semey Moldir}}||98||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |215||{{u|Юсуф Худайберген}}||98||30||0||0||36||0||0||0||0 |- |216||{{u|Euphoria~kkwiki}}||97||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |217||{{u|IArhunI}}||97||55||0||0||0||9||0||0||0 |- |218||{{u|Araika11nis}}||96||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |219||{{u|Dana kushen}}||96||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |220||{{u|NIS Kelsingazin Yerassyl}}||96||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |221||{{u|Байдуллаев Абылайхан}}||96||13||0||0||0||0||0||0||0 |- |222||{{u|NIS Zhuldyz}}||95||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |223||{{u|Ilyasseawave}}||94||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |224||{{u|Mariya}}||94||1||0||0||0||29||0||0||0 |- |225||{{u|Niyarov Azamat}}||93||9||1||0||0||0||0||0||0 |- |226||{{u|Niyazbek}}||93||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |227||{{u|Ali Rustamov}}||92||1||0||89||0||0||0||0||0 |- |228||{{u|Amanek}}||92||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |229||{{u|Epoxa-HH}}||92||9||1||0||5||0||0||0||0 |- |230||{{u|Zhanseit}}||92||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |231||{{u|Aiganym Moldagulova}}||91||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |232||{{u|Sanzhar s}}||91||2||2||0||0||0||0||0||0 |- |233||{{u|Almas Kenebay}}||90||13||1||0||0||0||0||0||0 |- |234||{{u|ShymNis 8cSAruzhan}}||90||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |235||{{u|Erka it}}||89||6||2||0||0||0||0||0||0 |- |236||{{u|HBSH NIS 7B KASIET}}||89||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |237||{{u|MuratbekErkebulan}}||89||21||0||69||83||0||11||0||0 |- |238||{{u|Djduxhx}}||88||8||0||0||24||13||0||0||0 |- |239||{{u|Dxz3817}}||88||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |240||{{u|Nurlybay}}||88||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |241||{{u|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}||88||10||0||0||0||36||0||0||0 |- |242||{{u|Eldar.mir}}||87||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |243||{{u|Legendary777}}||87||7||1||0||0||0||0||0||0 |- |244||{{u|ShymNis 8aNurlybanu}}||87||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |245||{{u|Wiki PSP}}||87||12||0||0||0||0||0||0||0 |- |246||{{u|Alima}}||86||2||0||0||0||0||0||0||7 |- |247||{{u|Аягөз Загиева}}||86||14||0||0||0||0||0||0||0 |- |248||{{u|Abulkhair}}||85||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |249||{{u|Eszhanov}}||85||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |250||{{u|TemirlanSarsen}}||85||1||0||2||26||52||0||0||0 |- |251||{{u|Aiba-diamantik}}||84||1||0||0||0||4||0||0||0 |- |252||{{u|Doors}}||84||8||1||0||0||0||0||0||0 |- |253||{{u|Adaulet}}||83||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |254||{{u|Dina2013a}}||83||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |255||{{u|Madi Dos}}||83||22||0||55||30||40||6||0||3 |- |256||{{u|Zamantay}}||83||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |257||{{u|Zhortabayev}}||83||3||1||0||0||9||0||0||0 |- |258||{{u|Ақбота Архабаева}}||83||16||1||0||0||0||0||0||0 |- |259||{{u|Aliba}}||82||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |260||{{u|Bauka}}||82||3||0||26||1||2||0||0||0 |- |261||{{u|SemeyNIS AshimovaZhuldyz}}||82||5||0||0||0||2||0||0||0 |- |262||{{u|Аружан Жамбулатова}}||82||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |263||{{u|Жуланова Жанель}}||82||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |264||{{u|Сейтхан Мұхамеджан}}||82||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |265||{{u|SEMANUR}}||81||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |266||{{u|Жүнісов Дархан}}||81||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |267||{{u|Сейтжагыпарова Тогжан}}||81||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |268||{{u|Әлинұр}}||81||73||0||28||22||38||17||0||2 |- |269||{{u|Ainur}}||80||5||2||0||0||13||0||0||0 |- |270||{{u|NErnur98}}||80||5||0||0||54||0||0||0||0 |- |271||{{u|Aishmano}}||79||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |272||{{u|Dzhos}}||79||9||0||0||0||0||0||0||0 |- |273||{{u|Kamilanisemey}}||79||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |274||{{u|Kiikbayeva Sholpan}}||79||18||0||0||0||0||0||0||0 |- |275||{{u|ChinaRM}}||78||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |276||{{u|Olzhas707}}||78||4||1||0||0||0||0||0||0 |- |277||{{u|RaiymbekZh}}||78||44||5||1||11||0||0||0||1 |- |278||{{u|Aru Omarali}}||77||6||0||0||0||40||0||0||0 |- |279||{{u|Bmyrzali}}||77||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |280||{{u|НИШ Гайсина Айсары}}||77||4||1||0||0||0||0||0||0 |- |281||{{u|Кырмызов}}||76||12||1||0||0||12||0||0||0 |- |282||{{u|Amiyeva}}||75||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |283||{{u|Kulzhabay.nm}}||75||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |284||{{u|84.240.194.0}}||74||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |285||{{u|Kasymov}}||74||666||7||2977||521||93||0||38||4 |- |286||{{u|Vyacheslav Nasretdinov}}||74||0||1||1||0||0||0||0||0 |- |287||{{u|Ақбота}}||74||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |288||{{u|Палуан}}||74||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |289||{{u|Khan}}||73||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |290||{{u|Sibom}}||73||496||89||79||176||3||1||0||3 |- |291||{{u|Toganbay Nurtau}}||73||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |292||{{u|Xialuahan}}||73||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |293||{{u|Шапырашты}}||73||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |294||{{u|Superkukuruza}}||72||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |295||{{u|Zhaukhazyn01}}||72||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |296||{{u|Birzhan Bauyrzhan}}||70||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |297||{{u|Жунисова Балжан}}||70||9||1||0||0||0||0||0||0 |- |298||{{u|Ықласова Аружан}}||70||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |299||{{u|А.С.Кизиров}}||68||27||0||0||1||1||9||0||0 |- |300||{{u|Дәулеткерей}}||68||2||0||0||0||39||0||0||0 |- |301||{{u|AlibekKS}}||67||211||12||7||350||3||4||0||3 |- |302||{{u|Kmoksy}}||67||152||3||0||187||0||0||0||0 |- |303||{{u|Zhanna}}||67||11||1||0||0||0||0||0||0 |- |304||{{u|Yustinka}}||66||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |305||{{u|Абат Диана}}||66||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |306||{{u|Абдрахманов Димаш}}||66||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |307||{{u|A1k0wa}}||65||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |308||{{u|Aset Bukerov}}||65||9||2||0||0||0||0||0||0 |- |309||{{u|Nurbek Matzhani}}||65||287||0||11||0||35||6||0||2 |- |310||{{u|Adik Sagatov}}||64||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |311||{{u|Madinabai}}||64||9||0||0||0||16||0||0||0 |- |312||{{u|Ташметов шахрух}}||64||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |313||{{u|Bakytgul}}||63||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |314||{{u|BaskaIlyas}}||63||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |315||{{u|Beisen}}||63||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |316||{{u|Kz Nomad}}||63||2||0||0||0||3||0||0||0 |- |317||{{u|Nura tk.nis}}||63||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |318||{{u|Kuralay Akhmetova}}||61||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |319||{{u|195.189.70.90}}||59||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |320||{{u|Ayake}}||59||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |321||{{u|Tansholpan}}||59||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |322||{{u|Бекжан Аронов}}||59||18||0||0||0||7||0||0||0 |- |323||{{u|ДаниярБөріханұлы}}||59||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |324||{{u|Мира Белль}}||59||2||0||1||4||0||0||0||2 |- |325||{{u|Aigerimamirgali}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |326||{{u|Dastan omirbek}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |327||{{u|Magzhan}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |328||{{u|Yamanzho}}||58||3||2||0||0||0||0||0||0 |- |329||{{u|Жани}}||58||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |330||{{u|Қабыле Қазбек}}||58||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |331||{{u|DariaUrinbasarova21nis}}||57||1||2||0||0||1||0||0||0 |- |332||{{u|Indira}}||57||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |333||{{u|Soccerman}}||57||16||0||8||4||10||0||0||0 |- |334||{{u|Zhansaya maubekova}}||57||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |335||{{u|Arruah}}||56||1||0||16||1||8||0||0||0 |- |336||{{u|Iceooloo}}||56||3||2||0||0||0||0||0||0 |- |337||{{u|Amir~kkwiki}}||55||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |338||{{u|Zhannur.nis}}||55||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |339||{{u|Раушана}}||55||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |340||{{u|VirusMaster}}||54||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |341||{{u|Zhumash.alibek}}||54||3||0||2||13||0||0||0||0 |- |342||{{u|Мереке Ақбердықызы}}||54||0||0||0||0||56||0||0||0 |- |343||{{u|Nabi.kuanysh}}||53||4||2||0||0||0||0||0||0 |- |344||{{u|Айдынгали}}||53||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |345||{{u|Danissimo92}}||52||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |346||{{u|Даурен Шарипов}}||52||0||0||17||0||24||0||0||0 |- |347||{{u|Досжан}}||52||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |348||{{u|Дорт-Гольц}}||51||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |349||{{u|Берик НИШ}}||50||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |350||{{u|Сағындық Нұрсұлтан}}||50||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |351||{{u|Alinur}}||49||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |352||{{u|Bekus}}||49||886||3||601||394||0||9||1||72 |- |353||{{u|Алтай9898}}||49||12||0||0||0||0||0||0||0 |- |354||{{u|Лейла Серикбаева}}||49||34||0||0||0||0||0||0||0 |- |355||{{u|178.88.209.37}}||48||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |356||{{u|213.171.34.240}}||48||0||0||1||1||0||0||0||0 |- |357||{{u|Kamila}}||48||6||1||0||0||0||0||0||0 |- |358||{{u|Zhandos02}}||48||2||0||0||3||2||0||0||0 |- |359||{{u|Zhanik ast}}||48||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |360||{{u|Рахман999}}||48||55||2||27||13||14||0||0||1 |- |361||{{u|Alimas}}||47||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |362||{{u|No.Mad}}||47||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |363||{{u|Olzhas.Erevanov}}||47||1||0||0||1||0||0||0||0 |- |364||{{u|84.240.207.80}}||46||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |365||{{u|92.47.219.50}}||46||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |366||{{u|Abay Izbassarov}}||46||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |367||{{u|Aigerima}}||46||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |368||{{u|Asset}}||46||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |369||{{u|Serik09}}||46||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |370||{{u|Stonesuite}}||46||21||0||17||0||5||0||0||0 |- |371||{{u|AsmirNIS}}||45||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |372||{{u|Balaburgem}}||45||7||0||3||14||26||0||0||1 |- |373||{{u|K sayan}}||45||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |374||{{u|Гулназлит}}||45||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |375||{{u|Ablayev92}}||44||7||5||0||0||0||0||0||0 |- |376||{{u|Mila 020702}}||44||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |377||{{u|AlibiKazken}}||43||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |378||{{u|Kairatulyzharas}}||43||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |379||{{u|Aren b}}||42||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |380||{{u|Meryuert.tk.nis}}||42||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |381||{{u|Елнур.001}}||42||2||0||0||0||1||0||0||0 |- |382||{{u|Anarzhaksylykova}}||41||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |383||{{u|Dinara1711}}||41||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |384||{{u|Dostoevskykz}}||41||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |385||{{u|Mheidegger}}||41||19||0||1||0||2||0||0||0 |- |386||{{u|Noyan}}||41||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |387||{{u|АйнурНИШ}}||41||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |388||{{u|Минура}}||41||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |389||{{u|Талапова Айша}}||41||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |390||{{u|137.132.3.9}}||40||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |391||{{u|Diamond~kkwiki}}||40||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |392||{{u|Mkanatbekkyzy}}||40||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |393||{{u|Mustafaalmas}}||40||65||2||41||212||0||0||0||0 |- |394||{{u|ShymNIS 9BZhansaya}}||40||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |395||{{u|Tarikh Dias}}||40||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |396||{{u|Zhumalina}}||40||13||0||0||3||48||0||0||0 |- |397||{{u|Asan00}}||39||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |398||{{u|Dilo0003}}||39||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |399||{{u|Yessentaikyzy}}||39||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |400||{{u|Zaza007zaza}}||39||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |401||{{u|89.218.52.234}}||38||4||0||0||1||0||0||0||0 |- |402||{{u|Bakytgul Salykhova}}||38||2||0||0||0||0||4||0||0 |- |403||{{u|Highklass}}||38||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |404||{{u|Kairzhan79}}||38||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |405||{{u|Mr.beket99}}||38||2||0||0||0||2||0||0||0 |- |406||{{u|Syrlybek}}||38||2||0||1||1||29||1||0||2 |- |407||{{u|Арай нуруллаева}}||38||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |408||{{u|46.36.134.170}}||37||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |409||{{u|92.47.203.104}}||37||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |410||{{u|Aimanov kaisar}}||37||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |411||{{u|Aitan}}||37||2||1||0||1||1||0||0||0 |- |412||{{u|Almagul Ibragimova}}||37||1||0||0||0||7||0||0||0 |- |413||{{u|Daniyal.aidarov5}}||37||16||2||0||4||0||0||0||0 |- |414||{{u|Егор Шевченко}}||37||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |415||{{u|Лёха Вырвиглаз}}||37||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |416||{{u|Нуржанкызы}}||37||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |417||{{u|AbMariya1991}}||36||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |418||{{u|178.88.215.3}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |419||{{u|Ibraeva Moldir}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |420||{{u|Sandyraq}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |421||{{u|Маржан АК}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |422||{{u|Нұрбай Темірлан Садықұлы}}||35||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |423||{{u|Әбдіхалық Нарғыз}}||35||4||1||0||0||0||0||0||0 |- |424||{{u|AblayIITU}}||34||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |425||{{u|AnelBakayeva NIS}}||34||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |426||{{u|Beibaris123}}||34||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |427||{{u|Mustafinaskar}}||34||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |428||{{u|Nuriyashkin}}||34||0||11||0||0||0||0||0||0 |- |429||{{u|Ақыл}}||34||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |430||{{u|92.46.211.202}}||33||6||1||3||0||0||0||0||0 |- |431||{{u|Alima01NIS}}||33||1||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|AshinaBot}}||33||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |432||{{u|Rash91}}||33||48||0||0||0||0||0||0||0 |- |433||{{u|Лаура Аманкулова}}||33||2||0||0||0||3||0||0||0 |- |434||{{u|Aidanka}}||32||0||0||0||0||7||0||0||0 |- |435||{{u|Karina Nurtazina}}||32||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |436||{{u|Аэлита Ануарқызы}}||32||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |437||{{u|Andir}}||31||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |438||{{u|Kraibekovc}}||31||11||0||1||1||18||0||0||0 |- |439||{{u|Olzhas.Karazhanov}}||31||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |440||{{u|Ғауғауррр}}||31||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |441||{{u|Aimbetova Diana}}||30||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |442||{{u|Talghatuly}}||30||10||1||0||9||62||0||0||0 |- |443||{{u|Zhanarb}}||30||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |444||{{u|Zhanna Mukash}}||30||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |445||{{u|Багдат Б}}||30||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |446||{{u|Нурсауле Нурмагамбетова}}||30||2||1||0||0||0||0||0||0 |- |447||{{u|Nurmuhan}}||29||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |448||{{u|Olzhas7}}||29||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |449||{{u|T.karlyga}}||29||1||3||0||0||0||0||0||0 |- |450||{{u|Аслан Жукенов}}||29||5||1||0||12||0||0||0||0 |- |451||{{u|88.204.196.37}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |452||{{u|95.58.148.237}}||28||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |453||{{u|Abylaikhan NIS}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |454||{{u|Aigerim ayanovna}}||28||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |455||{{u|Bumin Kagan}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |456||{{u|Dimash Kenesbek}}||28||20||0||0||0||0||0||0||0 |- |457||{{u|Jannur66}}||28||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |458||{{u|Света052}}||28||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |459||{{u|217.196.25.26}}||27||4||2||0||0||0||0||0||0 |- |460||{{u|AdiyevaSaltanat}}||27||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |461||{{u|Keutaeva Aigerim}}||27||0||0||0||0||4||0||0||0 |- |462||{{u|Lyazzat Kulmukanova}}||27||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |463||{{u|Бекзат Маратұлы}}||27||1||0||0||0||2||0||0||0 |- |464||{{u|Болат Алтынай}}||27||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |465||{{u|Тойшыбек}}||27||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |466||{{u|Шокай}}||27||2||1||0||0||1||0||0||0 |- |467||{{u|Mirasamirkhanov}}||26||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |468||{{u|Rasulbek Adil}}||26||4||0||121||5||0||1||0||0 |- |469||{{u|Shaikhislamova z}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |470||{{u|TINKO}}||26||2||0||12||0||0||0||0||0 |- |471||{{u|Tursynbek Balausa}}||26||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |472||{{u|Unc0}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |473||{{u|Utebayeva}}||26||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |474||{{u|Мекен ЖанеркеХБШ}}||26||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |475||{{u|Оразәлі Диас}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |476||{{u|2.133.110.195}}||25||9||0||2||1||0||0||0||0 |- |477||{{u|Asalimba}}||25||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |478||{{u|D.dilnaz02}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |479||{{u|Erg nis}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |480||{{u|Qanattan}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |481||{{u|Saken kun}}||25||25||0||0||0||0||0||0||0 |- |482||{{u|Talgin}}||25||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |483||{{u|Talipzhan}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |484||{{u|Айвентадор}}||25||17||0||3||0||0||0||0||1 |- |485||{{u|Мирамқызы Зарина}}||25||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |486||{{u|Әбілмажинов Ерасыл}}||25||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |487||{{u|Arystan~kkwiki}}||24||0||3||5||0||0||2||0||0 |- |488||{{u|Loleeonepie.nis}}||24||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |489||{{u|Marksscheider}}||24||27||0||2||80||0||0||0||0 |- |490||{{u|Shymnis7bzhanar}}||24||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |491||{{u|Истеный казах}}||24||5||1||10||1||5||0||0||0 |- |492||{{u|Нұртаева Қымбат Серікқызы}}||24||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |493||{{u|95.56.75.233}}||23||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |494||{{u|Aiymka}}||23||0||0||23||1||0||0||0||0 |- |495||{{u|Eldar zh96}}||23||12||3||39||1||6||29||0||1 |- |496||{{u|Erasylkz}}||23||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |497||{{u|MarzhanMay}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |498||{{u|Ni nelli}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |499||{{u|Serik11024}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |500||{{u|Zhanbo}}||23||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |501||{{u|137.132.250.13}}||22||12||0||0||1||0||0||0||0 |- |502||{{u|84.240.196.128}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |503||{{u|As-Saghdi}}||22||5||0||2||0||0||0||0||0 |- |504||{{u|Bakyt.tass}}||22||7||1||0||0||0||0||0||0 |- |505||{{u|Elena Muratbayeva}}||22||0||0||20||0||0||0||0||0 |- |506||{{u|LArhunl}}||22||12||0||0||0||1||0||0||0 |- |507||{{u|Murat12049}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |508||{{u|NIS AdletAskerov}}||22||0||0||0||0||10||0||0||0 |- |509||{{u|Ongalgan}}||22||5||0||0||1||1||0||0||0 |- |510||{{u|Turdibayeva Kazyna}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |511||{{u|Unknown Alash}}||22||27||0||0||0||0||0||0||0 |- |512||{{u|С.Жания}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |513||{{u|Тілеш Шолпан}}||22||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |514||{{u|707ztn}}||21||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |515||{{u|Aleka BM}}||21||0||0||21||0||0||0||0||0 |- |516||{{u|Nazhmedenova Lunara}}||21||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |517||{{u|Ниялова Гүлфайруз}}||21||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |518||{{u|AlibekovaD}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |519||{{u|Almas Sadyquly}}||20||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |520||{{u|Dana1992}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |521||{{u|Didar.Bayan21NS}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |522||{{u|Galym kosman}}||20||0||0||21||0||0||0||0||0 |- |523||{{u|Mustazhap}}||20||2||0||3||0||0||0||0||0 |- |524||{{u|Ramaduke}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |525||{{u|ShymNIS 7AAisha06}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |526||{{u|Zhansaya Bekpeissova}}||20||0||0||19||0||0||0||0||0 |- |527||{{u|Zhansulu}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |528||{{u|Бейсекова Ботагөз}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |529||{{u|95.56.28.53}}||19||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |530||{{u|Attila~kkwiki}}||19||1||0||0||9||10||0||0||0 |- |531||{{u|Carlos186}}||19||2||0||0||3||0||0||0||0 |- |532||{{u|Darhan2012}}||19||13||0||4||0||0||0||0||0 |- |533||{{u|J dias}}||19||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |534||{{u|Айғаным Аманжолқызы}}||19||11||0||0||0||0||0||0||0 |- |535||{{u|Бекханби Асанұлы}}||19||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |536||{{u|Әлнұр Қарабаев}}||19||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |537||{{u|84.240.202.214}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |538||{{u|AliyaTulepova}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |539||{{u|Bolat Temirov}}||18||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |540||{{u|Dinash}}||18||0||0||19||0||0||0||0||0 |- |541||{{u|Dosmedetova Sharizat}}||18||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |542||{{u|ErnatPointmakker}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |543||{{u|KaldarovNurymzhan}}||18||0||0||2||7||1||0||0||0 |- |544||{{u|Khamalitoo}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |545||{{u|MaksutZhansaya1}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |546||{{u|Martorellpedro}}||18||0||0||10||5||6||0||14||0 |- |547||{{u|Parmanova.ulbolsyn}}||18||8||0||0||0||25||0||0||0 |- |548||{{u|Qulqai}}||18||1||1||5||2||0||0||0||0 |- |549||{{u|Salta.zakir}}||18||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |550||{{u|Suleimen Koishybai}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |551||{{u|Tuttiorchestra687}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |552||{{u|ГульназК}}||18||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |553||{{u|Жанна Ж}}||18||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |554||{{u|Маконяаа}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |555||{{u|Назым Хасенова}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |556||{{u|Шахадад}}||18||1||0||18||0||0||0||0||0 |- |557||{{u|Әбдіжәміл Алтынай}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |558||{{u|Әшім Қазына}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |559||{{u|178.88.221.240}}||17||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |560||{{u|Adaykz}}||17||0||0||1||16||3||0||0||0 |- |561||{{u|Nazerke Turym}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |562||{{u|Shymnis 7bmalika}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |563||{{u|Tulegenova1127}}||17||0||0||0||0||0||2||0||0 |- |564||{{u|Бекемгүл}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |565||{{u|Диас Тлекбай}}||17||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |566||{{u|134.32.43.98}}||16||9||0||0||2||0||0||0||0 |- |567||{{u|46.4.124.141}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |568||{{u|A shyryn}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |569||{{u|Abukhan}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |570||{{u|Akylbekov alen}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |571||{{u|Aruzhank NIS}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |572||{{u|Aubakirova Aisana}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |573||{{u|Hbsh nis Nurzhakyp 7a}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |574||{{u|Jarnamaqaz}}||16||10||0||29||0||11||0||0||0 |- |575||{{u|Mandarinka^^}}||16||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |576||{{u|Medet}}||16||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |577||{{u|ShymNIS 7cErkebulan}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |578||{{u|Ziadinkyzy G}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |579||{{u|Аружан200}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |580||{{u|Енсебаева Мадина}}||16||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |581||{{u|Ербол Сармурзин}}||16||5||0||0||1||0||0||0||0 |- |582||{{u|2.132.35.66}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |583||{{u|92.46.208.105}}||15||0||0||3||0||0||0||0||0 |- |584||{{u|95.56.126.211}}||15||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |585||{{u|Aktoty25}}||15||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |586||{{u|Daniyar1}}||15||1||0||16||0||0||0||0||0 |- |587||{{u|Darigabolatbayeva}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |588||{{u|Esen48}}||15||1||5||0||0||24||0||0||0 |- |589||{{u|Kalimova}}||15||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |590||{{u|Rauank}}||15||4||0||11||3||2||3||0||1 |- |591||{{u|Smailhan Altinbek}}||15||0||0||16||0||0||0||0||0 |- |592||{{u|Бейсенова}}||15||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |593||{{u|Жаннұр Қанат}}||15||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |594||{{u|Лаура НИШ}}||15||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |595||{{u|Сейтхалиев Акжол}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |596||{{u|2.135.222.162}}||14||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |597||{{u|Galymmurat}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |598||{{u|Ice201~kkwiki}}||14||0||0||24||1||3||0||0||0 |- |599||{{u|Kenesbai Ainur}}||14||0||0||13||0||0||0||0||0 |- |600||{{u|Kittenfreezer}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |601||{{u|Nazerke fcr}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |602||{{u|Nnk2000}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |603||{{u|Vladimir tutykin}}||14||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |604||{{u|Zatillan}}||14||7||0||1||0||3||0||0||0 |- |605||{{u|Аяжан Сарсенбаева}}||14||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |606||{{u|Дамира Амиржановна}}||14||0||0||0||0||44||0||0||0 |- |607||{{u|Жанна 555}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |608||{{u|Қалдар Салта}}||14||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |609||{{u|2.132.1.181}}||13||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |610||{{u|Aselhan}}||13||1||0||7||9||0||0||0||0 |- |611||{{u|Asset Qazaq}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |612||{{u|Khamitova nj NIS}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |613||{{u|Kwatt}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |614||{{u|NIS Semey Kabdygalieva Aizhan}}||13||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |615||{{u|Sarahswan}}||13||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |616||{{u|Shaubaeva Akmaral}}||13||0||0||13||0||0||0||0||0 |- |617||{{u|Yulia}}||13||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |618||{{u|Абдижамил Алтынай}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |619||{{u|Гүлбақ Мұсақызы}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |620||{{u|Касымов Н.}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |621||{{u|Кинаятова Мадина}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |622||{{u|Көбегенов Ғабит}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |623||{{u|Маржан торехановна}}||13||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |624||{{u|Әділханова Альбина}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |625||{{u|88.204.169.42}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |626||{{u|89.218.169.202}}||12||3||0||9||0||0||0||0||0 |- |627||{{u|95.56.129.132}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |628||{{u|Aiym 02}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |629||{{u|Alan Sem}}||12||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |630||{{u|Bk-KLaS}}||12||2||0||2||4||5||2||0||0 |- |631||{{u|Erbol4ik}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |632||{{u|GALAXYFUN.NIS}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |633||{{u|ShymNIS 9BLaura}}||12||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |634||{{u|Tamerlansagitov}}||12||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |635||{{u|TrueNomadEditor}}||12||0||0||0||3||0||0||0||0 |- |636||{{u|Нургиса Пшенбаев}}||12||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |637||{{u|Рахматулла Нұрқанат}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |638||{{u|Рысбаева Гульнара}}||12||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |639||{{u|СанияНИШ}}||12||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |640||{{u|Толғанай Жағыпар}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |641||{{u|178.88.218.41}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |642||{{u|Aydos Zhengissov}}||11||2||0||26||1||3||0||0||0 |- |643||{{u|Bauyr03}}||11||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |644||{{u|FrederickEvans}}||11||2||0||0||30||0||0||0||0 |- |645||{{u|Mr. Karsybekov}}||11||3||0||14||1||0||12||0||1 |- |646||{{u|Балықшы}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |647||{{u|Бекасыл Бейбітұлы}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |648||{{u|Нұрбек Қасқырбаев}}||11||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |649||{{u|Саламат Алшын}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |650||{{u|Тазагүл Ермаханова}}||11||13||5||0||37||0||0||0||0 |- |651||{{u|Өстемірова Ұлдана}}||11||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |652||{{u|178.88.217.199}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |653||{{u|2.132.100.62}}||10||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |654||{{u|22timur99}}||10||0||0||0||0||3||0||0||0 |- |655||{{u|92.46.75.247}}||10||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |656||{{u|93.185.69.179}}||10||1||0||1||0||0||0||0||0 |- |657||{{u|95.56.36.133}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |658||{{u|Abatova saltanat}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |659||{{u|Ainur.winner}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |660||{{u|Akbota NIS}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |661||{{u|Ali.kz}}||10||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |662||{{u|Daur s}}||10||5||0||0||0||1||0||0||0 |- |663||{{u|Hevadee}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |664||{{u|Mahonty13}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |665||{{u|NIS Moldir Beken}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |666||{{u|PushkinVko}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |667||{{u|Sultanuly}}||10||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |668||{{u|Zhumabek}}||10||0||0||1||3||0||0||0||0 |- |669||{{u|Айжан Мықтыбаева}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |670||{{u|Амина Жанаковна}}||10||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |671||{{u|Аршалы}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |672||{{u|Бауыржанұлы А.А}}||10||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |673||{{u|Ерасыл Жаныбеков}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |674||{{u|178.90.118.233}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |675||{{u|92.46.212.254}}||9||1||0||6||0||0||0||0||0 |- |676||{{u|95.56.31.239}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |677||{{u|95.56.40.164}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |678||{{u|Aidana Aibulatova}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |679||{{u|Aisana Aubakirova}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |680||{{u|Aishabibi2000}}||9||0||0||0||0||8||0||0||0 |- |681||{{u|Akmaral.Erkul}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |682||{{u|Aldogarov}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |683||{{u|Almas Sadıqūlı Arın}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |684||{{u|Almust}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |685||{{u|Amanamanainur}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |686||{{u|Arman Tursynbek}}||9||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |687||{{u|Erlan Ashirbayev}}||9||3||0||0||0||4||0||0||0 |- |688||{{u|Esagasy}}||9||4||1||0||1||0||0||0||0 |- |689||{{u|Happy little pill}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |690||{{u|Jhendin}}||9||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |691||{{u|Kazprose}}||9||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |692||{{u|Khamzin Nurzhan}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |693||{{u|Mrx.nis}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |694||{{u|NISAida}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |695||{{u|ShymNIS 7AMoldir}}||9||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |696||{{u|Zhatybaeyva}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |697||{{u|ZhHamit nis.tk}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |698||{{u|Айгерима Уалибек}}||9||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |699||{{u|Бедел}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |700||{{u|Мақпал гидролог}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |701||{{u|Сламқұл Данияр}}||9||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |702||{{u|Хайролла Нарқыз}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |703||{{u|03ainura}}||8||16||0||0||0||0||0||0||0 |- |704||{{u|178.88.24.182}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |705||{{u|178.88.60.249}}||8||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |706||{{u|212.154.231.78}}||8||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |707||{{u|84.240.203.30}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |708||{{u|92.46.8.97}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |709||{{u|92.46.81.119}}||8||2||0||2||9||0||0||0||0 |- |710||{{u|95.56.186.238}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |711||{{u|Aizhan Mussina}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |712||{{u|Aleka1901}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |713||{{u|Alpamys1997}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |714||{{u|Aruzhan Bazhirova}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |715||{{u|Aseke16}}||8||1||0||0||2||0||0||0||0 |- |716||{{u|AssanovaDana}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |717||{{u|Ayazhan10}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |718||{{u|BotaRaiym}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |719||{{u|Dambler}}||8||50||0||1||10||3||0||0||1 |- |720||{{u|Dianka Kamil}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |721||{{u|Don Raul}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |722||{{u|Incli}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |723||{{u|Kuralai Duisenova}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |724||{{u|Mattennut}}||8||5||0||0||0||3||0||0||0 |- |725||{{u|Muslim Qazaq}}||8||29||0||0||0||0||0||0||0 |- |726||{{u|S.abenova.00}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |727||{{u|Sekebai}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |728||{{u|Shymnis7bzhanaris}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |729||{{u|Tomiris2001}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |730||{{u|Zhumabay.Kerey}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |731||{{u|Айдын Ерекин}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |732||{{u|Алия Тілеуберді}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |733||{{u|Ерзатова Мөлдір}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |734||{{u|Еркежан Сейтқазы}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |735||{{u|Ермон}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |736||{{u|Канат Алимбаев}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |737||{{u|Куралай нурланова}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |738||{{u|Нұрымжан Аяпберген}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |739||{{u|Нұрғиса Ажиров}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |740||{{u|Раматуллаев Олжас}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |741||{{u|Серикбай Аружан}}||8||5||1||0||0||0||0||0||0 |- |742||{{u|Толеубекова Адэль}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |743||{{u|178.88.9.198}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |744||{{u|178.89.28.164}}||7||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |745||{{u|178.91.229.243}}||7||0||0||1||1||0||0||0||0 |- |746||{{u|2.133.100.69}}||7||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |747||{{u|202.65.245.7}}||7||8||0||0||2||0||0||0||0 |- |748||{{u|212.19.159.34}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |749||{{u|61.248.143.2}}||7||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |750||{{u|62.84.60.8}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |751||{{u|92.47.239.3}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |752||{{u|95.59.114.141}}||7||1||0||4||2||0||0||0||0 |- |753||{{u|Aidana Bimyqova}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |754||{{u|Aidos Adetbekov 777}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |755||{{u|Aizatonga}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |756||{{u|Akademix~kkwiki}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |757||{{u|Albergenius}}||7||14||1||6||2||1||0||0||0 |- |758||{{u|Arailym.Turganbayevna}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |759||{{u|Askar Alash}}||7||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |760||{{u|Auyelbekov}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |761||{{u|AzharbaevaAida}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |762||{{u|Bakytnur}}||7||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |763||{{u|Barcatore92}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |764||{{u|Bauyrzhan123}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |765||{{u|Bekeshov Dias}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |766||{{u|BlizxQ}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |767||{{u|Ibrahim Kabdeshov}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |768||{{u|JaSik}}||7||1||0||1||0||0||0||0||0 |- |769||{{u|Jimmy&Friends 2}}||7||2||0||0||3||4||0||2||0 |- |770||{{u|Kazman322}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |771||{{u|KUckhocjothkei3}}||7||7||0||2||0||0||0||0||0 |- |772||{{u|Mladshiy}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |773||{{u|Nazerke1540}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |774||{{u|NurayPerneshbai21nis}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |775||{{u|RaihanZakarina}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |776||{{u|Samatuly Serikbolsyn}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |777||{{u|Siqyrcy}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |778||{{u|Wixty}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |779||{{u|Yelubay Aidana}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |780||{{u|Yesnazarova}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |781||{{u|Айжана Куанышова}}||7||0||0||0||0||3||0||0||0 |- |782||{{u|Айнұр Ракишева}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |783||{{u|Алима Сакенқызы}}||7||6||1||0||1||0||0||0||0 |- |784||{{u|Бекнар Пармен}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |785||{{u|Диана НИШ}}||7||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |786||{{u|Еркінов Сүлеймен}}||7||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |787||{{u|Ермек Нәзерке Еркінқызы}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |788||{{u|Жанар Чушекова}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |789||{{u|Каипов Бекжан}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |790||{{u|Кенжехан}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |791||{{u|Михайлов Игорь}}||7||1||0||0||0||11||0||0||0 |- |792||{{u|Шаимова Жазира}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |793||{{u|Әсем Құдайбергенова}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |794||{{u|Әсем0000}}||7||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |795||{{u|178.88.17.168}}||6||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |796||{{u|178.88.223.244}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |797||{{u|178.88.239.27}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |798||{{u|178.90.66.104}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |799||{{u|178.90.85.177}}||6||9||0||0||0||0||0||0||0 |- |800||{{u|2.133.0.217}}||6||2||0||1||2||0||0||0||0 |- |801||{{u|2.133.74.107}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |802||{{u|212.154.155.115}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |803||{{u|84.240.199.144}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |804||{{u|89.218.160.121}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |805||{{u|92.46.182.141}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |806||{{u|92.47.202.216}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |807||{{u|92.47.205.125}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |808||{{u|92.47.239.30}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |809||{{u|92.47.251.38}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |810||{{u|92.47.84.44}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |811||{{u|95.56.109.37}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |812||{{u|95.56.145.1}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |813||{{u|95.59.110.140}}||6||3||0||1||4||0||0||0||0 |- |814||{{u|ABYLAI NIS}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |815||{{u|AigerimNIS02}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |816||{{u|Aitzhan Yerkenaz}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |817||{{u|Aizhan Sagu}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |818||{{u|AmanbekAyauly}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |819||{{u|Amina Toganbaeva}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |820||{{u|Arystanbek jr.}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |821||{{u|Asarseng}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |822||{{u|Ayakzm}}||6||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |823||{{u|Ayandaribayev}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |824||{{u|Bahtiar-erseit}}||6||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |825||{{u|Baknur\amangeldi}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |826||{{u|Balhanum}}||6||1||0||0||0||8||0||0||0 |- |827||{{u|Balkar Uzeyir}}||6||0||0||0||7||0||0||0||0 |- |828||{{u|Barcelona 777}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |829||{{u|Bekarys-02}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |830||{{u|Bula 055}}||6||32||1||0||0||0||0||0||0 |- |831||{{u|Cekli829}}||6||6||0||3||12||0||0||0||0 |- |832||{{u|Chameleon shym}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |833||{{u|Choli}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |834||{{u|DastanNIS}}||6||0||0||0||0||6||0||0||0 |- |835||{{u|Daulet Xo}}||6||7||0||0||1||2||0||0||0 |- |836||{{u|Gaukhar1980}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |837||{{u|Gugigug}}||6||6||0||0||0||1||0||0||0 |- |838||{{u|Gulzada}}||6||1||0||0||0||4||0||0||0 |- |839||{{u|Hbsh Aiazhan 7b}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |840||{{u|Indira Alibekovna}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |841||{{u|KAigerim}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |842||{{u|Kamsster}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |843||{{u|Karigul B}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |844||{{u|Kristianmusic}}||6||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |845||{{u|Kulyash1998}}||6||12||0||0||0||0||0||0||0 |- |846||{{u|Magnifon}}||6||0||0||0||0||0||0||0||1 |- |847||{{u|NIS Assanova}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |848||{{u|NIS Semey Nuray}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |849||{{u|NurpeiisYelnury}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |850||{{u|Oinar assem}}||6||0||0||0||0||7||0||0||0 |- |851||{{u|Rustembekkyzy.kuralay}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |852||{{u|Saen}}||6||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |853||{{u|Salimbayeva Nailya}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |854||{{u|Shen Vyacheslav}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |855||{{u|Tangense}}||6||5||0||4||15||13||0||0||0 |- |856||{{u|Toktart}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |857||{{u|Torekhan Rysgul}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |858||{{u|U.maratkyzy}}||6||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |859||{{u|Usenov Aibar}}||6||2||0||0||0||13||0||0||0 |- |860||{{u|Wikuiser}}||6||11||2||47||30||0||0||23||0 |- |861||{{u|Zhanaiym1998}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |862||{{u|Zhandos M}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |863||{{u|Zhany}}||6||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |864||{{u|Аблайхан (ХБН)}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |865||{{u|Аида Куралбай}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |866||{{u|Алима Кудайберген}}||6||0||0||0||0||2||0||0||0 |- |867||{{u|Алтай2014}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |868||{{u|Алуа Бейімбет}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |869||{{u|Булегенова Балнур}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |870||{{u|Вилюс М}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |871||{{u|Дастан Қабай}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |872||{{u|Есіркеп Диана}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |873||{{u|Жасмина Миркаримова}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |874||{{u|Жәнібек хан}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |875||{{u|Мади Мусабеков}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |876||{{u|МұхтарҚаз}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |877||{{u|Нұрбақыт}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |878||{{u|Ордабековна}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |879||{{u|Рахметоллаева Мейрамгүл}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |880||{{u|Садықова Ақгүл}}||6||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |881||{{u|Санжар Толепберген}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |882||{{u|Саурбаева Салтанат}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |883||{{u|Тұрғанов}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |884||{{u|Қызылқайың}}||6||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |885||{{u|178.91.161.109}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |886||{{u|2.132.12.65}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |887||{{u|2.132.21.2}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |888||{{u|2.72.108.24}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |889||{{u|213.157.58.38}}||5||0||0||0||2||0||0||0||0 |- |890||{{u|82.211.136.20}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |891||{{u|91.203.196.168}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |892||{{u|92.46.30.96}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |893||{{u|92.46.72.252}}||5||2||0||0||4||0||0||0||0 |- |894||{{u|95.56.117.210}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |895||{{u|95.56.170.90}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |896||{{u|95.56.182.122}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |897||{{u|95.56.183.215}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |898||{{u|95.56.49.30}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |899||{{u|95.59.214.45}}||5||1||0||2||3||0||0||0||0 |- |900||{{u|95.59.224.232}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |901||{{u|Adelya2808}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |902||{{u|Agent Bakdeki}}||5||0||0||6||0||0||0||0||0 |- |903||{{u|Aglamkhanm29}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |904||{{u|AidanaK27}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |905||{{u|Aidarzver}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |906||{{u|Amantay aruzhan}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |907||{{u|Amir.Temur}}||5||4||0||1||6||1||0||0||0 |- |908||{{u|Aruzhan Sarsenbek}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |909||{{u|Asan Bekkaliev}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |910||{{u|AyaulymNISD}}||5||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |911||{{u|Azamat1705}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |912||{{u|AzamatEsenov}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |913||{{u|Azaonelife}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |914||{{u|Batyrkhan.x}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |915||{{u|Baurdotnet}}||5||0||1||0||0||6||0||0||0 |- |916||{{u|Bekarys wk}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |917||{{u|Dakes123}}||5||1||0||0||0||1||0||0||0 |- |918||{{u|Dakusyan}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |919||{{u|Dana NIS tk}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |920||{{u|Deisingoi}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |921||{{u|Heyleyla}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |922||{{u|Kasiet.temirzakhkyzy}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |923||{{u|KillGane}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |924||{{u|Luigi Salvatore Vadacchino}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |925||{{u|Makenzis}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |926||{{u|Maksatanarkulov}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |927||{{u|Marjan Kalkabaeva}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |928||{{u|Mekenbayeva Madina}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |929||{{u|Murat Karibay}}||5||4||0||22||0||0||0||9||0 |- |930||{{u|Muzeologist}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |931||{{u|Neformal66}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |932||{{u|Nurliaim}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |933||{{u|Omysheva.M}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |934||{{u|Oscuro}}||5||4||0||0||0||0||1||0||0 |- |935||{{u|Py4ka}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |936||{{u|Qazaquly}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |937||{{u|Rustem987}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |938||{{u|Semsk-Karaga}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |939||{{u|Shugilaakhmetova}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |940||{{u|ShymNIS 7AGulnaz}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |941||{{u|Silent hill Hunter}}||5||5||0||0||3||2||0||0||0 |- |942||{{u|Solaris91}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |943||{{u|Talgat.tursynbekov}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |944||{{u|Wikinurs}}||5||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |945||{{u|Yeldos Aben}}||5||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |946||{{u|Zhannur16.NIS}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |947||{{u|Адиль Дуйсенбек}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |948||{{u|Айдосым}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |949||{{u|Айжан Нурмагамбетова}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |950||{{u|Акмарал Т}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |951||{{u|АлинА Сабитовна}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |952||{{u|Арай Алимкул}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |953||{{u|Билолбек}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |954||{{u|Джантасова Малика}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |955||{{u|Жадыра Абибуллаевна}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |956||{{u|Жолдыбаев кайсар}}||5||0||0||0||0||18||0||0||0 |- |957||{{u|Калкабаева Маржан Маратовна}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |958||{{u|Кеңесбек Гүлмарал}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |959||{{u|Момын Мерей}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |960||{{u|Назгүл Қуантқан}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |961||{{u|Нартай Сымбат}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |962||{{u|Роман Дмитриевич}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |963||{{u|Салават Нұрлан}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |964||{{u|Тогжанааааа}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |965||{{u|Тілдер әлемі}}||5||0||0||1||14||0||0||0||0 |- |966||{{u|Улдана НИШ}}||5||2||0||0||0||1||0||0||0 |- |967||{{u|Қоңырат}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |968||{{u|178.88.1.111}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |969||{{u|178.88.28.12}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |970||{{u|178.88.94.115}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |971||{{u|178.90.69.153}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |972||{{u|2.132.15.195}}||4||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |973||{{u|31.169.6.194}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |974||{{u|46.227.191.174}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |975||{{u|84.240.202.188}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |976||{{u|88.204.208.130}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |977||{{u|89.106.233.215}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |978||{{u|8B HBALM}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |979||{{u|92.46.10.75}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |980||{{u|92.46.16.133}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |981||{{u|92.46.212.239}}||4||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |982||{{u|92.47.2.66}}||4||0||1||0||0||0||0||0||0 |- |983||{{u|92.47.225.240}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |984||{{u|92.47.242.196}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |985||{{u|92.47.94.4}}||4||16||0||0||0||0||0||0||0 |- |986||{{u|95.56.55.52}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |987||{{u|95.56.68.181}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |988||{{u|95.57.236.152}}||4||0||0||0||3||0||0||0||0 |- |989||{{u|95.57.244.128}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |990||{{u|95.58.123.99}}||4||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |991||{{u|95.58.145.243}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |992||{{u|95.58.228.248}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |993||{{u|95.59.133.253}}||4||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |994||{{u|95.59.138.218}}||4||1||0||2||3||0||0||0||0 |- |995||{{u|95.59.144.138}}||4||5||0||1||0||0||0||0||0 |- |996||{{u|95.59.212.190}}||4||7||0||2||2||0||0||0||0 |- |997||{{u|Ahan Zere}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |998||{{u|Akerke NIS}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |999||{{u|Akzere}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1000||{{u|Ali Tuiebay}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1001||{{u|Almas~kkwiki}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1002||{{u|Altynay Muftalova}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1003||{{u|AmangeldiA}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1004||{{u|Amir NIS}}||4||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1005||{{u|Ansagan Arman}}||4||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |1006||{{u|Aorynbekova}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1007||{{u|Aray yermekkyzy}}||4||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1008||{{u|Arman91}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1009||{{u|Asaubota}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1010||{{u|Ayazhana NIS}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1011||{{u|Baimaganbetova Aidana}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1012||{{u|Bakhytzhan Daniyarbek}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1013||{{u|Bauyrzhanova Aigerim}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1014||{{u|Begalykyzy Dilyara}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1015||{{u|Buntarion}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1016||{{u|Darios}}||4||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1017||{{u|Dilnaz NIS TK}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1018||{{u|Eclipse077}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1019||{{u|GainiErb}}||4||0||0||0||0||5||0||0||0 |- |1020||{{u|Galym}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1021||{{u|HBSH NIS 7C ALIYA}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1022||{{u|Ilamxan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1023||{{u|Janel99}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1024||{{u|K.Zhuldyz}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1025||{{u|KengessovaB}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1026||{{u|Kenzhegaly g0108}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1027||{{u|Kotyatzhan}}||4||6||0||0||1||0||1||0||0 |- |1028||{{u|Kvazimodo}}||4||1||0||0||8||0||0||0||0 |- |1029||{{u|Madizhol}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1030||{{u|Makoss11}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1031||{{u|Manas Bimagambetov}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1032||{{u|Matvey02}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1033||{{u|MonaLiz}}||4||1||1||0||0||0||0||0||0 |- |1034||{{u|Mukashmk}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1035||{{u|Narsha}}||4||1||0||0||1||2||0||0||0 |- |1036||{{u|NISA IB}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1037||{{u|Nurali}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1038||{{u|Nurlyaid}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1039||{{u|Nursulu 777}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1040||{{u|Omarova. ayagul}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1041||{{u|QarapayimQazaq}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1042||{{u|Ramazan Magzum}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1043||{{u|Refkaz}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1044||{{u|Sair kun}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1045||{{u|Saken KA}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1046||{{u|Sanzhar Kenzhekhan}}||4||2||0||23||0||0||0||0||0 |- |1047||{{u|ShymNIS 7AArailym}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1048||{{u|ShymNIS 9bBekzhan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1049||{{u|Shymnis7bmeruert}}||4||1||0||0||0||2||0||0||0 |- |1050||{{u|Spaceman2823}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1051||{{u|SSE wmc}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1052||{{u|Taketolymbek}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1053||{{u|Talimbek}}||4||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |1054||{{u|Timur-B}}||4||8||1||0||0||0||0||0||0 |- |1055||{{u|Yelubai Aidana}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1056||{{u|Yermeke}}||4||2||0||0||0||1||0||0||0 |- |1057||{{u|Zhibekk2096}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1058||{{u|Адия Қуаныш қызы}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1059||{{u|Айжан Жарылқасынқызы}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1060||{{u|Али-Асан}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1061||{{u|Амангелді Нұрбол}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1062||{{u|Амирова Нұрлы}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1063||{{u|Арапбаева Дарига}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1064||{{u|Аркен Махмут}}||4||0||2||0||0||1||0||0||0 |- |1065||{{u|Аружан Абуталипова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1066||{{u|Асель19}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1067||{{u|Аябек-123}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1068||{{u|Даулет1278}}||4||1||0||0||0||0||3||0||0 |- |1069||{{u|Диас Шымбай}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1070||{{u|Дилдорбек}}||4||1||0||0||12||0||0||0||0 |- |1071||{{u|Дильруба Муратова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1072||{{u|Досжан Серикбек}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1073||{{u|Досжан301}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1074||{{u|Зейнеп Молдаш}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1075||{{u|Зилола Садирханова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1076||{{u|Зәкір Балнұр}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1077||{{u|Ибраим Салтанат}}||4||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |1078||{{u|Каражан Нурдана}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1079||{{u|Көперхан Анаргүл}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1080||{{u|Мауленова Айнур}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1081||{{u|Мұханов}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1082||{{u|Нургиса Райымбеков}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1083||{{u|Нұржан Хамзин}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1084||{{u|Перизат Шерахмет}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1085||{{u|Серікбай Мынбай}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1086||{{u|Таласбай Кымбат}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1087||{{u|Тілеуберді Ғани}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1088||{{u|Төребек Абдуррахман}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1089||{{u|Хулкар Абдимоминова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1090||{{u|Шамшутдин Лаура}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1091||{{u|Қазман Ратбек}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1092||{{u|Қарағанды обл.Ресурстық тіл орталығы}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1093||{{u|Қуандыққызы Аружан1405}}||4||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1094||{{u|134.32.43.78}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1095||{{u|178.90.29.87}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1096||{{u|178.90.66.61}}||3||1||0||0||2||0||0||0||0 |- |1097||{{u|178.90.73.13}}||3||3||0||1||4||0||0||0||0 |- |1098||{{u|178.91.227.49}}||3||0||0||4||0||0||0||0||0 |- |1099||{{u|178.91.229.119}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1100||{{u|178.91.244.203}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1101||{{u|178.91.250.153}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1102||{{u|19642206g}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1103||{{u|2.132.32.194}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1104||{{u|2.132.4.78}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1105||{{u|2.133.121.51}}||3||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1106||{{u|2.72.143.133}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1107||{{u|213.171.34.250}}||3||0||0||5||1||0||0||0||0 |- |1108||{{u|213.171.34.252}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1109||{{u|217.76.69.70}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1110||{{u|37.150.229.252}}||3||7||0||0||0||0||0||0||0 |- |1111||{{u|37.150.229.75}}||3||2||0||1||3||0||0||0||0 |- |1112||{{u|7enis24}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1113||{{u|82.200.153.114}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1114||{{u|82.200.168.35}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1115||{{u|82.200.179.132}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1116||{{u|89.218.196.114}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1117||{{u|91.185.19.114}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1118||{{u|92.46.0.178}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1119||{{u|92.46.17.58}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1120||{{u|92.46.3.65}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1121||{{u|92.46.5.245}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1122||{{u|92.47.229.55}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1123||{{u|92.47.233.210}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1124||{{u|92.47.254.158}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1125||{{u|95.56.10.142}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1126||{{u|95.56.111.69}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1127||{{u|95.56.26.151}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1128||{{u|95.56.26.59}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1129||{{u|95.56.56.83}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1130||{{u|95.57.238.177}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1131||{{u|95.57.242.95}}||3||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |1132||{{u|95.58.136.161}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1133||{{u|95.58.87.104}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1134||{{u|95.59.106.174}}||3||0||0||3||3||0||0||0||0 |- |1135||{{u|95.59.108.55}}||3||1||0||0||2||0||0||0||0 |- |1136||{{u|95.59.111.105}}||3||3||0||0||2||0||0||0||0 |- |1137||{{u|95.59.112.107}}||3||3||0||2||0||0||0||0||0 |- |1138||{{u|95.59.121.12}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1139||{{u|Adil.muratov}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1140||{{u|Aidyn93}}||3||0||0||0||0||4||0||0||0 |- |1141||{{u|Aizere}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1142||{{u|Aizhan Isk}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1143||{{u|Aizheke Nurmagambetova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1144||{{u|Akbarskiy}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1145||{{u|Akhmetov Timur}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1146||{{u|Akmaral Adilzhanova}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1147||{{u|Aknar01132005}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1148||{{u|Aktau7292}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1149||{{u|Alanbaltabay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1150||{{u|ALIHAN0709}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1151||{{u|Alila Miramova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1152||{{u|Alina2111}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1153||{{u|Altair~kkwiki}}||3||3||1||0||0||0||0||0||0 |- |1154||{{u|Alua Zholgazy}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1155||{{u|Andy11314}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1156||{{u|Aq.Sholpan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1157||{{u|Araika01}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1158||{{u|ArailymAkylbekovna}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1159||{{u|Ardak anvar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1160||{{u|Ardak Tokzhan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1161||{{u|Argynov Dinmukhammed}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1162||{{u|ArhunKZ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1163||{{u|Arkhat.ast}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1164||{{u|Armakyzy}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1165||{{u|Aruzhan M}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1166||{{u|Aruzhanml}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1167||{{u|Aselya777}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1168||{{u|Aset.kb}}||3||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1169||{{u|Assylaseka}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1170||{{u|AZia7b}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1171||{{u|Azizaibragim}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1172||{{u|Azizhan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1173||{{u|Baketova Karina Nurlanovna}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1174||{{u|Bakirov.ilyas}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1175||{{u|Batyrzhan.alikhanov}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1176||{{u|BegayimBolat}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1177||{{u|Beket Berikuly}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1178||{{u|Botagalymova}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1179||{{u|Botash Ormanali}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1180||{{u|Difod}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1181||{{u|Digital Jetisu}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1182||{{u|Dilnazavr}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1183||{{u|Dmertesh}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1184||{{u|Edige Amir}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1185||{{u|Erkalar86}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1186||{{u|Erkosh7}}||3||12||0||5||26||1||0||0||0 |- |1187||{{u|Eset.2001}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1188||{{u|Eskeldi}}||3||3||0||1||1||10||0||0||0 |- |1189||{{u|Gray eyes}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1190||{{u|Guisezim Duisenbay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1191||{{u|Gulimaa}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1192||{{u|Hazar}}||3||0||0||0||2||0||0||0||0 |- |1193||{{u|Hearthstoner}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1194||{{u|Ibrometeor}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1195||{{u|J.J.Portman}}||3||4||0||0||1||0||0||0||0 |- |1196||{{u|Juldiz-2001}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1197||{{u|Kaiyrzhan Primtay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1198||{{u|Kausar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1199||{{u|Kazhikarim Aizat}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1200||{{u|Kopzhassar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1201||{{u|Lala~kkwiki}}||3||0||0||1||0||2||0||0||0 |- |1202||{{u|MadinaOtegali}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1203||{{u|Maral Dairova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1204||{{u|Matheus-psj~kkwiki}}||3||0||0||3||4||0||0||0||0 |- |1205||{{u|Medeu Shanyrak}}||3||0||0||0||0||0||3||0||0 |- |1206||{{u|Menikure}}||3||2||0||1||34||0||0||0||0 |- |1207||{{u|Mytnoo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1208||{{u|Nickispeaki}}||3||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |1209||{{u|NIS Nurbanu}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1210||{{u|NISSemey Yerassyl}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1211||{{u|Nurbo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1212||{{u|Nyshan}}||3||0||0||0||0||3||0||0||0 |- |1213||{{u|Paizurakhman}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1214||{{u|RAIMBEKkz}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1215||{{u|ReMuse}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1216||{{u|Ruslannnn}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1217||{{u|Russ~kkwiki}}||3||5||0||2||17||0||0||0||0 |- |1218||{{u|Rustem~kkwiki}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1219||{{u|S(uz)ak}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1220||{{u|Sabina NIS}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |1221||{{u|SaduakhasovaBayan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1222||{{u|Saken Sukhanov}}||3||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |1223||{{u|SchoolBoy}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1224||{{u|Seiitkarimdanelya}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1225||{{u|Shertershi}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1226||{{u|ShymNIS 8aSaltanat Nurjanova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1227||{{u|ShymNis 8c damira shertay}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1228||{{u|ShymNis 8c shertay damira}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1229||{{u|Stella-nutella}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1230||{{u|Sudralum}}||3||4||0||0||0||0||0||0||0 |- |1231||{{u|Talasbekova Aiman}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1232||{{u|Talgatbek Akgul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1233||{{u|Tauken Aidyn}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |1234||{{u|Tigerofkz}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1235||{{u|Timpul}}||3||0||0||4||4||0||0||0||0 |- |1236||{{u|Tolegen.meiramgul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1237||{{u|Ulan.ysmaiyl}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1238||{{u|Umarxon III}}||3||1||0||1||1||0||0||0||0 |- |1239||{{u|Urimtal}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1240||{{u|Uzbekistan PFL}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1241||{{u|VitalIra}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1242||{{u|Yana1484}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1243||{{u|Yelaman Sain}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1244||{{u|Yerkin Abdildin~kkwiki}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1245||{{u|Yestay79}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1246||{{u|Zhalel Kuat}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1247||{{u|Zhansaya0}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1248||{{u|Zhibek2003}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1249||{{u|Айдос Байтелиев}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1250||{{u|Айнур Кенес}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1251||{{u|Алина Ғалымжанқызы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1252||{{u|Алмас Искендиров}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1253||{{u|Алпамыс Әбу}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1254||{{u|Альвина123456789}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1255||{{u|Аман Амина}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1256||{{u|Амангелді Әмина}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1257||{{u|Анаржан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1258||{{u|Ақмаржан Ержан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1259||{{u|Ақсәуле}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1260||{{u|Байгенжина Сымбат}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1261||{{u|Балым Жасыбек}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1262||{{u|Батаева}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1263||{{u|Бауыржан Жақсылық}}||3||4||0||0||0||1||0||0||0 |- |1264||{{u|Бексеитова Томирис}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1265||{{u|Бексұлтан Алмас}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1266||{{u|Гулжайна Усен}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1267||{{u|Дильназ Тулегенова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1268||{{u|Думан}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1269||{{u|Жангарина Аружан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1270||{{u|Жансая Назарова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1271||{{u|Жолаева Аружан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1272||{{u|Зайткалиева Асем}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1273||{{u|ИОГЦ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1274||{{u|Кадиша Сагиндыкова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1275||{{u|Кайыр}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1276||{{u|Карипбек Кербез}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1277||{{u|Кеда Диана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1278||{{u|Кенесары хан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1279||{{u|Керимкулов Батыр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1280||{{u|Менеджер по сроку годности}}||3||0||0||0||6||0||0||0||0 |- |1281||{{u|Мурзаханов Муратхан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1282||{{u|Мухаммедали Ару}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1283||{{u|Ниетқалиев Ернұр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1284||{{u|Нурпеисов Асет~kkwiki}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1285||{{u|Нұрлы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1286||{{u|Оразалиева Айдана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1287||{{u|Садыкова Улболсын}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1288||{{u|Саида Мусаходжаева}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1289||{{u|Саулебекова Дана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1290||{{u|Серик Щеглов}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1291||{{u|Совет Шапағат}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1292||{{u|Тастан Бекханби}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1293||{{u|Токтасынова Аида}}||3||0||0||0||0||2||0||0||0 |- |1294||{{u|Турлыбекова Айнур}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1295||{{u|ШЫМ НЗМ 7А АСЕМ}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1296||{{u|Шәріп Айгүл}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1297||{{u|Шәріп Айнұр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1298||{{u|Экспедиция НИШ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1299||{{u|Эри Чон}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1300||{{u|Қуанышова Айжан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1301||{{u|Құралай Мұратқызы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1302||{{u|112.207.130.222}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1303||{{u|113.169.146.234}}||2||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1304||{{u|113.169.148.254}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1305||{{u|146.23.212.21}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1306||{{u|173.245.84.98}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1307||{{u|178.63.68.137}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1308||{{u|178.82.176.221}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1309||{{u|178.88.26.191}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1310||{{u|178.88.3.226}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1311||{{u|178.89.25.173}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1312||{{u|178.89.80.206}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1313||{{u|178.90.123.254}}||2||1||0||0||1||0||0||0||0 |- |1314||{{u|178.90.78.6}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1315||{{u|178.90.82.72}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1316||{{u|178.90.94.229}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1317||{{u|178.91.229.87}}||2||0||0||2||1||0||0||0||0 |- |1318||{{u|178.91.230.27}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1319||{{u|178.91.253.11}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1320||{{u|178.91.254.2}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1321||{{u|195.47.255.3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1322||{{u|2.133.123.175}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1323||{{u|2.72.143.254}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1324||{{u|2.72.159.213}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1325||{{u|2.74.116.194}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1326||{{u|2.74.40.129}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1327||{{u|212.154.214.144}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1328||{{u|212.19.143.167}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1329||{{u|212.76.23.39}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1330||{{u|217.76.71.114}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1331||{{u|220.69.180.182}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1332||{{u|24.168.39.49}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1333||{{u|46.227.184.110}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1334||{{u|46.227.184.141}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1335||{{u|46.227.191.172}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1336||{{u|5.34.53.205}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1337||{{u|62.84.61.9}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1338||{{u|62.84.63.57}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1339||{{u|7сан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1340||{{u|81.88.159.56}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1341||{{u|82.200.203.182}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1342||{{u|82.211.152.12}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1343||{{u|84.240.197.10}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1344||{{u|84.240.200.127}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1345||{{u|84.240.206.50}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1346||{{u|88.204.194.60}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1347||{{u|88.204.225.137}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1348||{{u|89.106.237.97}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1349||{{u|89.218.160.180}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1350||{{u|89.218.165.111}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1351||{{u|89.218.166.179}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1352||{{u|89.218.166.68}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1353||{{u|89.218.167.159}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1354||{{u|89.218.167.51}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1355||{{u|89.218.248.158}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1356||{{u|92.46.106.200}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1357||{{u|92.46.12.176}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1358||{{u|92.46.134.204}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1359||{{u|92.46.158.126}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1360||{{u|92.46.51.194}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1361||{{u|92.46.79.27}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1362||{{u|92.46.80.37}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1363||{{u|92.46.86.43}}||2||0||0||0||2||0||0||0||0 |- |1364||{{u|92.46.89.255}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1365||{{u|92.46.9.184}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1366||{{u|92.46.90.143}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1367||{{u|92.47.253.239}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1368||{{u|92.47.93.87}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1369||{{u|92.47.96.140}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1370||{{u|95.56.102.239}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1371||{{u|95.56.122.32}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1372||{{u|95.56.19.62}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1373||{{u|95.56.224.192}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1374||{{u|95.56.4.61}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1375||{{u|95.56.47.246}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1376||{{u|95.56.49.111}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1377||{{u|95.56.5.177}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1378||{{u|95.56.51.253}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1379||{{u|95.56.78.47}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1380||{{u|95.56.87.237}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1381||{{u|95.57.230.128}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1382||{{u|95.57.233.65}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1383||{{u|95.57.246.44}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1384||{{u|95.58.101.79}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1385||{{u|95.58.119.178}}||2||44||0||0||0||0||0||0||0 |- |1386||{{u|95.58.250.3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1387||{{u|95.58.89.241}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1388||{{u|95.59.101.229}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1389||{{u|95.59.108.48}}||2||2||0||0||2||0||0||0||0 |- |1390||{{u|95.59.116.242}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1391||{{u|95.59.133.146}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1392||{{u|95.59.176.47}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1393||{{u|95.59.207.130}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1394||{{u|95.59.217.21}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1395||{{u|A Ilyassov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1396||{{u|Abay11}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1397||{{u|Abayconvict}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1398||{{u|AbdanbaevaAkkogershin}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1399||{{u|Abdullin ilyas}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1400||{{u|Abeka}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1401||{{u|Abylai23.NIS}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1402||{{u|Abylkasim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1403||{{u|Aida200101}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1404||{{u|Aidanasaduakas}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1405||{{u|Aikerim.b}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1406||{{u|Aisana.q.k}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1407||{{u|Aisford}}||2||0||0||0||3||0||0||0||0 |- |1408||{{u|Akerke Madikhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1409||{{u|Alex281196}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1410||{{u|AlexKoval}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1411||{{u|Aliakhmet.kamilla}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1412||{{u|Aligulova Amina}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1413||{{u|Alik20000403}}||2||6||0||0||0||0||0||0||0 |- |1414||{{u|Alikhantanirbergennurlanuly}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1415||{{u|Alikhan~kkwiki}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1416||{{u|Alimkulov abdulla}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1417||{{u|Alisher.suleimen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1418||{{u|Alisher420}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1419||{{u|AliyaZhagiparova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1420||{{u|Aliyazhan}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1421||{{u|Alkhanov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1422||{{u|Almasadam}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1423||{{u|Alpasli}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1424||{{u|Also.99}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1425||{{u|Altynaiakashayeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1426||{{u|Altynsoft}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1427||{{u|Alua.aliyeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1428||{{u|Amangeldy.assem}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1429||{{u|Anel Kapasheva}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1430||{{u|Anelya Topoleva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1431||{{u|Anna Alexey}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1432||{{u|Aralim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1433||{{u|Arman Almenbet}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1434||{{u|Arunia92}}||2||1||0||0||0||2||0||0||0 |- |1435||{{u|Aruzhan abenova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1436||{{u|Aruzhan.Muratkazhy}}||2||0||0||0||0||0||2||0||0 |- |1437||{{u|Aseltengebaeva21nis}}||2||0||0||0||0||11||0||0||0 |- |1438||{{u|Asem Amangeldi}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1439||{{u|AshimbekovaA}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1440||{{u|Askar Ibrayev}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1441||{{u|Astraxandyq}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1442||{{u|Avery Jensen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1443||{{u|Ayaulym B}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1444||{{u|Bakayev d}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1445||{{u|Bakbaeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1446||{{u|Bakhtiyarkyzy Zhanerke}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1447||{{u|Balausssssa}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1448||{{u|Barlykbayeva Alima}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1449||{{u|Bauka.95}}||2||0||0||0||0||7||0||0||0 |- |1450||{{u|Beisen1}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |1451||{{u|Bekzhan1}}||2||5||0||0||0||0||0||0||0 |- |1452||{{u|Berenbayevdidar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1453||{{u|Beybaris Utel}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1454||{{u|BissenM}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1455||{{u|Bolatbekb}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1456||{{u|BotagozBeisekova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1457||{{u|Chingo0899}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1458||{{u|Danabek Abildayev}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1459||{{u|Demezhan Serik}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1460||{{u|Diana Kaiyrbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1461||{{u|Dianakaldybek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1462||{{u|Dias Durysbek}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1463||{{u|Dina Nyrlankyzy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1464||{{u|DinaraYer}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1465||{{u|Dormouse d}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1466||{{u|Dosik00}}||2||0||0||0||0||20||0||0||0 |- |1467||{{u|Dota kst}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1468||{{u|DulatAigerim}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1469||{{u|Duman1}}||2||0||0||0||0||2||0||0||0 |- |1470||{{u|E.Azamat}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1471||{{u|Eccyac}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1472||{{u|Eersultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1473||{{u|Eldoskaz}}||2||0||0||1||0||0||0||0||0 |- |1474||{{u|Erma1501}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1475||{{u|Eskendirovaa Raushan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1476||{{u|Faalp}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1477||{{u|Fazylzhan Aslanbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1478||{{u|Felipe08}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1479||{{u|Gnagibova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1480||{{u|Guldariya04}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1481||{{u|Gulnara7777}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1482||{{u|Gulsezimd}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1483||{{u|HaNsadu}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1484||{{u|Hare Umai}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1485||{{u|Hbsh dana 9d}}||2||3||0||0||0||0||0||0||0 |- |1486||{{u|Hbsh Kambarbek Aidana}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1487||{{u|Himmleq88}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1488||{{u|Hu67et}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1489||{{u|Ibrayevan}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1490||{{u|Inleco}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1491||{{u|JakoOGLANBEKOV}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1492||{{u|Janugyl}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1493||{{u|Japan Football}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1494||{{u|Jaukazyn}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1495||{{u|Jussupova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1496||{{u|K zhalgasova}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0 |- |1497||{{u|Kakimova060501}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1498||{{u|Karlygash27}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1499||{{u|Kimam609}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1500||{{u|KostOUNB L.N. Tolstoy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1501||{{u|Kshetunsky}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1502||{{u|Kubeenov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1503||{{u|Kuralay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1504||{{u|Kuralayrustembekkyzy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1505||{{u|Kurmangazy.Turumbet}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1506||{{u|LeanBorgie}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1507||{{u|Liahim Nishpal}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1508||{{u|LiluOscura}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1509||{{u|Loderuner}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1510||{{u|Lordegraf}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1511||{{u|Madina Arystanova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1512||{{u|Marzhanjangildinova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1513||{{u|Maxen2}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1514||{{u|Medina Rakhmedulla}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1515||{{u|Meiram81}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1516||{{u|Meirzhan Yerzhanov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1517||{{u|MereyToken}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1518||{{u|MeruertRyskulbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1519||{{u|Meruyert Aitzhanova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1520||{{u|Moldabek.b}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1521||{{u|MoldirBb}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1522||{{u|Msherimbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1523||{{u|Muhamet}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1524||{{u|Musab84}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1525||{{u|Narka050113}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1526||{{u|Nazgul kaz}}||2||0||0||0||0||4||0||0||0 |- |1527||{{u|Nazym Musa shymnis}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1528||{{u|NIS Semey Enlik}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1529||{{u|Nisbala}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1530||{{u|NurayAmze}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1531||{{u|Nurbanu}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1532||{{u|Nurbolat91}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1533||{{u|NurzhanSeilkhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1534||{{u|Olzhas.Aktobe}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1535||{{u|Omirbek Beksultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1536||{{u|Omirzak a}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1537||{{u|OnalbekovNurbolNIS}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1538||{{u|Onarakusai}}||2||0||0||3||0||0||0||0||0 |- |1539||{{u|Orbwiki107}}||2||8||0||0||0||0||0||0||0 |- |1540||{{u|Perizvt}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1541||{{u|Platon Greece}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1542||{{u|QazaqUly}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1543||{{u|Qisybay Alibek}}||2||2||0||3||0||0||12||0||0 |- |1544||{{u|Qudaibergen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1545||{{u|Riggititor}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1546||{{u|RobloxFan2022}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1547||{{u|Sabina.baken}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1548||{{u|Sabyrzhan.makhambetzhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1549||{{u|Salibrr}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1550||{{u|Samalberikbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1551||{{u|Sapargazin}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1552||{{u|Sashacurety cameras}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1553||{{u|Sayatshy}}||2||0||0||0||1||0||0||0||0 |- |1554||{{u|Selina.nis.tk}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1555||{{u|Shakhnadir Makhmutov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1556||{{u|Shokan KU}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1557||{{u|Shukenai Gulim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1558||{{u|Shymnis7Baiaulim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1559||{{u|Shymnis7bsymbat}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1560||{{u|Shymnis9cAidanaUzbekbai}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1561||{{u|ShyngysWiki}}||2||0||0||0||0||2||0||0||0 |- |1562||{{u|Sky Walker}}||2||0||0||0||1||1||0||0||0 |- |1563||{{u|Sphaeral}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1564||{{u|SQroma}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1565||{{u|Sukhrob king}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1566||{{u|Sursh}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0 |- |1567||{{u|T.Aisulu}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1568||{{u|Takibaysultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1569||{{u|Tazhibaev Nurbek}}||2||0||0||0||0||0||4||0||0 |- |1570||{{u|Tomomoo}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1571||{{u|Tynyshtikbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1572||{{u|Ulsapar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1573||{{u|Umpalumpa.t}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1574||{{u|Uzsport}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1575||{{u|Viplux}}||2||3||0||1||0||0||0||0||0 |- |1576||{{u|Wname1}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1577||{{u|WrighterLafa}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1578||{{u|Xxxalibekacion}}||2||18||0||5||0||0||0||0||0 |- |1579||{{u|Yelkhanys}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1580||{{u|Yernur K.}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1581||{{u|YerzhanZhauymbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1582||{{u|Zhanakhmetova Akbota}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1583||{{u|Zhanatbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1584||{{u|Zhando 2000}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1585||{{u|Zhanerke Nyssanbaeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1586||{{u|ZhansayaSagadieva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1587||{{u|Zhanshar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1588||{{u|Zhasulan Balgozha}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1589||{{u|Zheksekeeva.k.s}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1590||{{u|Zhumabek Asulzada}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1591||{{u|ZZarkymova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1592||{{u|Абдихан Дархан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1593||{{u|Абзал Алия}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1594||{{u|Абуов Алау}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1595||{{u|Адель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1596||{{u|Адилкадыр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1597||{{u|Азамат 92}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1598||{{u|Азан Есбол Ерғалиұлы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1599||{{u|Аида Сыздыкова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1600||{{u|Айдана Б}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1601||{{u|АЙДАР}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1602||{{u|Айкун Куспанова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1603||{{u|Айнур Кенес НИШ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1604||{{u|Айнур Сапарбекова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1605||{{u|Айткүл}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1606||{{u|Айша бибі шаңырағы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1607||{{u|Акжан Шералиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1608||{{u|Акмарал Абдрашидовна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1609||{{u|Алдияр Какимжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1610||{{u|Алибабаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1611||{{u|Алия Сапарбай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1612||{{u|Алтынай Алтынбекқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1613||{{u|Амангельди Асель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1614||{{u|Амантаева Малика}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1615||{{u|Амина Успанова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1616||{{u|Арипханова Луиза}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1617||{{u|Аружан Сатыбалдиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1618||{{u|Асемай2001}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1619||{{u|Ашуров Альтаир}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1620||{{u|Аяжан.С.Р}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1621||{{u|Аян Қалмұрат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1622||{{u|Байтула Ержан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1623||{{u|Батырхан Балнур}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1624||{{u|Бауыржан Момышұлы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1625||{{u|Бақтиярқызы Аяулым}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1626||{{u|Бекешов Диас}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1627||{{u|Берикбаева Аружан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1628||{{u|Берикболсын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1629||{{u|Борамбаева Гульназ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1630||{{u|Бұрхан Мирас 9С}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1631||{{u|Бәйдібек Ерғали}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1632||{{u|Губин Михаил}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1633||{{u|Гулмира Исатай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1634||{{u|Дальми}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1635||{{u|Данияр Жак}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1636||{{u|Дарига Арапбаева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1637||{{u|Дарина Еркенова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1638||{{u|Дидар93}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1639||{{u|Егембердиев Раймбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1640||{{u|Егемберді Назерке}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1641||{{u|Ербол Ермахан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1642||{{u|Ерболқызы Аяна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1643||{{u|Ердимурат Анель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1644||{{u|Ержан Байтула}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1645||{{u|Жакенов Олжасбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1646||{{u|Жанерке Жаксибекқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1647||{{u|Жанна Қайрлина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1648||{{u|Жанузак Асыл}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1649||{{u|Жанұзақова Әдемі}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1650||{{u|Жаслан Нурахметов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1651||{{u|Жасулан Амангельды}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1652||{{u|Жаңадан Б}}||2||1||0||4||1||0||0||0||0 |- |1653||{{u|Жексенбек Нұрайым}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1654||{{u|Жигитова Сауле Маликовна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1655||{{u|Жомарт Ж}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1656||{{u|Жұмаділдаева Самал}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1657||{{u|Жұмәділ Диана}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1658||{{u|Жәудір ағаділ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1659||{{u|Зарина Нуртай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1660||{{u|Зиедбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1661||{{u|Идрисова Виктория}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1662||{{u|Илья Драконов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1663||{{u|Иманмурат Нурсая}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1664||{{u|Иса Інжу НЗМ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1665||{{u|Кабдуалиев Алишер}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1666||{{u|Калу Аяжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1667||{{u|Лаура Адамбекова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1668||{{u|Мадина Кульдеева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1669||{{u|Мадина Тоқтарова}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0 |- |1670||{{u|Мадина Өмірсерік}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1671||{{u|Мейрамгүл Қонысбайқызы Жұманбетова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1672||{{u|Меруерт Едигеева}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1673||{{u|Меруерт Рысқұлбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1674||{{u|Молдабекова Мадина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1675||{{u|Назар Уахитов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1676||{{u|НАЗЕРКЕ НУРСЕЙТОВА}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1677||{{u|Назерке Толеубековна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1678||{{u|Назерке Қайратқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1679||{{u|НЗМ.Сүлеймен}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1680||{{u|Нигымадилова Перизат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1681||{{u|Нургуль Тулепова2}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1682||{{u|Нурланова Жантолқын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1683||{{u|Нұржанат Нұрымқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1684||{{u|Нұрлан Саят}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1685||{{u|Нұрхан Мұхтаров}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1686||{{u|Рахман3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1687||{{u|Рахымжан Оразгали}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1688||{{u|Рустем Темірлан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1689||{{u|Сабыр Салтанат}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1690||{{u|Сагадат окимбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1691||{{u|Сагыныш Байтурсинов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1692||{{u|Самадулла Анель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1693||{{u|Сатым Мерей}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1694||{{u|Сейтқазиева Ақжібек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1695||{{u|Серік Мейірбеков}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1696||{{u|СКК Мұражайы}}||2||0||0||0||0||11||0||0||0 |- |1697||{{u|Сладкая Роза}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1698||{{u|Солтангазина Айнұр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1699||{{u|Сүгірәлиева Балнұр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1700||{{u|Тайжанова Асия}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1701||{{u|Тамара}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1702||{{u|Тоганбаева Амина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1703||{{u|Толенбекова Жанат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1704||{{u|Тохтарқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1705||{{u|Тоқсанбай Әбілқайыр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1706||{{u|Тулепбергенова Динара}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1707||{{u|Ужасный пират Робертс}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1708||{{u|Усенгазин Мухаммед}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1709||{{u|Хайруллина Айгерим}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1710||{{u|Ханзада Бабахан}}||2||0||0||0||0||0||1||0||0 |- |1711||{{u|Шалбай Фариза}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1712||{{u|Шамшат Бекжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1713||{{u|Шерзод Раманкулов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1714||{{u|Шешен Исмаил}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1715||{{u|ШХБ Нурлан Есентаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1716||{{u|Шілде}}||2||13||0||5||1||9||0||0||0 |- |1717||{{u|Шәкәрім Солтанаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1718||{{u|Ынтықбай Айбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1719||{{u|Юлдашев Ринат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1720||{{u|Қамбар}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1721||{{u|Қанат Хасан}}||2||6||0||0||0||6||0||0||0 |- |1722||{{u|Қарақат Фархатқызы}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |- |1723||{{u|Қуанышев Асылбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1724||{{u|Қуанышқызы Назерке}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1725||{{u|Құсшы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1726||{{u|Ұлмахан Айжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1727||{{u|Ұлмекен кайбалдиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1728||{{u|Ұлпатай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1729||{{u|Әбуғали Дарын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1730||{{u|Әбіләшімова Диана}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1731||{{u|Әлібек Зарубек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1732||{{u|Әмірәлі Нұргүл}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |1733||{{u|Өтеген Қалданов}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|AlinurBot}}||0||0||0||5||1||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|AmanBot}}||0||0||0||1||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|ArystanbekBot}}||0||1||0||324||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|BekusBot}}||0||0||0||47||16||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|DBot}}||0||2||0||0||1||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Flow talk page manager}}||0||0||0||8||0||0||0||0||2 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Kasymbot}}||0||0||0||19||0||0||0||0||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|Maintenance script}}||0||0||0||0||0||0||0||6||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|MediaWiki default}}||0||0||0||0||0||0||0||38||0 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|MediaWiki message delivery}}||0||0||0||0||0||0||0||0||1 |-style="background-color:#ddf" |||{{u|QarakesekBot}}||0||0||0||0||1||0||0||0||0 |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Қатысушылар]] dob4yx8blyvbc9o3vola50ooikj71wh 0 678500 3650065 3649239 2026-09-01T22:41:39Z Casserium 68287 /* Жылыой ауданы */ 3650065 wikitext text/x-wiki Қазіргі уақытта [[Атырау облысы]]нда барлығы 207 мемлекеттік мектеп жұмыс істейді. == Атырау қаласы == 10 мектеп-гимназия, 5 мектеп-лицей мен 1 негізгі, 52 орта мектеп бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Бұрынғы атауы |- | 1. || Жалпы білім беретін №1 М. Жұмабаев атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Мәмекұлы №167 || 2023 || 2017 ж. дейін №1 Ленин ат. орта мектеп<ref name="Д1">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P1700000369|title=Атырау облысының кейбір білім беру ұйымдарына атау беру және қайта атау туралы|date=2017-06-15}}</ref> |- | 2. || Жалпы білім беретін №2 Ж. Нәжімеденов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Исатаев №42а || 2009 || Куйбышев ат. орта мектеп, 2017 ж. дейін №2 орта мектеп<ref name="Д1" /> |- | 3. || №3 мектеп-гимназия || [[Атырау]], Владимирский №41 || 1978 |- | 4. || Жалпы білім беретін №4 Ю.А. Гагарин атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Мақатаев №61 || 1971 |- | 5. || Жалпы білім беретін №5 Ғ. Мүсірепов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Ерниязов №2 || 19?? |- | 6. || Жалпы білім беретін №6 М. Мөңкеұлы атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Азаттық №162 || 200? || 2017 ж. дейін №6 орта мектеп<ref name="Д1" /> |- | 7. || Жалпы білім беретін №7 М. Әуезов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Сырдария №1а || 19?? |- | 8. || Жалпы білім беретін №8 Ө. Атамбаев атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Азаттық №133а || 19?? || 1997 ж. дейін №8 орта мектеп<ref name="Д97">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P970000817_|title=Қазақстан Республикасының бiлiм және мәдениет мекемелерiне есiмдер беру және оларды қайта атау туралы|date=1997-05-12}}</ref> |- | 9. || Жалпы білім беретін №9 Ш. Уәлиханов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Уәлиханов №89а || 1980 |- | 10. || Жалпы білім беретін №10 С. Мұқанов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Бейбарыс №36 || 1960 |- | 11. || Жалпы білім беретін №11 Ы.Алтынсарин атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Елеуісов №69 || 1961 |- | 12. || Жалпы білім беретін №12 Ф. Досымова атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Өтемісұлы №111 || 1970 || 1996 ж. дейін №12 орта мектеп<ref name="Д96">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P960000384_|title=Қазақстан Республикасының Бiлiм және Мәдениет мекемелерiне есiмдер беру және олардың атауларын өзгерту туралы|date=1996-04-03}}</ref> |- | 13. || №13 Д. Байбосынов атындағы мектеп-гимназия  || [[Атырау]], Канцев №1а || 19?? || Қазақстанның 50 жылдығы ат. орта мектеп |- | 14. || Жалпы білім беретін №14 А. Чехов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Азаттық №78 || 19?? |- | 15. || Жалпы білім беретін №15 Абай атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Сәтбаев №20 || 1956 |- | 16. || №16 Ж. Қаражігітов атындағы мектеп-лицей || [[Атырау]], Владимирский №21 || 19?? || 2000 ж. дейін №16 мектеп-лицей<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P000001576_|title=Қазақстан Республикасының бiлiм және мәдениет ұйымдарына, сондай-ақ әскери бөлiмге есiмдер беру және оларды қайта атау туралы|date=2000-10-20}}</ref> |- | 17. || №17 мектеп-лицей || [[Атырау]], Момышұлы №31 || 1977 || Киров ат. орта мектеп |- | 18. || №18 Х. Доспанова атындағы жалпы білім беретін орта мектеп || [[Атырау]], Баймұханов №16 || 2014 || 2018 ж. дейін №18 Крупская ат. орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P1800000152|title=Атырау облысының кейбір білім беру ұйымдарын қайта атау туралы|date=2018-04-03}}</ref> |- | 19. || №19 Қ. Сәтбаев атындағы мектеп-гимназия || [[Атырау]], Авангард-2 ш/а №19а || 1972 |- | 20. || №20 А. Пушкин атындағы мектеп-лицей || [[Атырау]], Мұқанов №3 || 1973 |- | 21. || Жалпы білім беретін №21 Жамбыл атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Өтемісұлы №118/2 || 1973 |- | 22. || Жалпы білім беретін №22 Ә. Молдағұлова атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Баймұханов №39Б || 1969 || 2017 ж. дейін №22 орта мектеп<ref name="Д1" /> |- | 23. || Жалпы білім беретін №23 А. Байтұрсынов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], СМП-163 ш/а №1 || 19?? || 2017 ж. дейін №23 орта мектеп<ref name="Д1" /> |- | 24. || Жалпы білім беретін №24 орта мектеп || [[Атырау]], Вокзал маңы-5 ш/а, №16а || 19?? |- | 25. || Жалпы білім беретін №25 Б. Момышұлы атындағы орта мектеп || [[Ақсай (Атырау облысы)|Ақсай]], Атырау №23 || 1987 |- | 26. || Жалпы білім беретін №26 С. Датов атындағы орта мектеп || [[Ақжар (Атырау облысы)|Ақжар]], Датұлы №1Г || 1992 |- | 27. || Жалпы білім беретін №27 И. Тайманов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Вокзал маңы-3 ш/а №22Б || 1990 |- | 28. || Жалпы білім беретін №28 орта мектеп || [[Атырау]], Лесхоз ш/а №28а || 19?? |- | 29. || Үш тілде оқытатын дарынды балаларға арналған №30 мектеп-гимназия || [[Атырау]], Авангард-4 ш/а, Тілендиев №21 || 2002 || — |- | 30. || №31 мектеп-гимназия || [[Атырау]], Атырау ш/а, Рысмағамбетов №46 || 2004 || — |- | 31. || Жалпы білім беретін №32 орта мектеп || [[Атырау]], [[Көкарна (Атырау қалалық әкімдігі)|Көкарна]] ш/а, 13-көше №36а || 2005 || — |- | 32. || Жалпы білім беретін №33 Қ.Қайсенов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Сарықамыс ш/а, Бөкен би №8 || 2006 || 2017 ж. дейін №33 орта мектеп<ref name="Д1" /> |- | 33. || №34 көп салалы мектеп-гимназия || [[Атырау]], Алмагүл ш/а №26 || 2009 || 2017 ж. дейін №34 лингвистикалық мектеп-гимназия |- | 34. || №35 Х.Ерғалиев атындағы мектеп-гимназия || [[Атырау]], Өркен ш/а, Шөреев №90а || 2010 || 2017 ж. дейін №35 мектеп-гимназия<ref name="Д1" /> |- | 35. || №36 мектеп-гимназия || [[Атырау]], Мирас ш/а, Көшәлиев №23 || 2013 || — |- | 36. || Жалпы білім беретін №37 С.Зиманов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Нұрсая ш/а №109а || 2017 || 2021 ж. дейін №37 орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P2100000785|title="Жалпы білім беретін № 37 орта мектеп" коммуналдық мемлекеттік мекемесіне Салық Зимановтың есімін беру туралы|date=2021-11-04}}</ref> |- | 37. || №38 мектеп-лицей || [[Атырау]], Бейбарыс №445 || 2017 || 2019 ж. дейін Ағылшын тілін тереңдетіп оқытатын техникалық гимназия |- | 38. || Жалпы білім беретін №39 орта мектеп || [[Томарлы (Атырау облысы)|Томарлы]], Жұлдыз ш/а, Муханбедьяров №29 || 2019 || — |- | 39. || №40 З.Қабдолов атындағы жалпы білім беретін мектеп || [[Атырау]], Нұрсая ш/а, Елорда №25 || 2019 || 2022 ж. дейін №40 орта мектеп<ref name="Д22">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P2200000938|title=Атырау облысының кейбір білім беру ұйымдарына есім беру туралы|date=2022-11-22}}</ref> |- | 40. || №41 Ә.Кекілбайұлы атындағы мектеп-гимназиясы || [[Атырау]], Самал ш/а, Кекілбайұлы №15а || 2020 || 2022 ж. дейін №41 мектеп-гимназия<ref name="Д22" /> |- | 41. || №42 Н.Балғымбаев атындағы жалпы білім беретін мектеп || [[Атырау]], Береке ш/а, 16-көше №3 || 2021 || 2022 ж. дейін №42 орта мектеп<ref name="Д22" /> |- | 42. || Жалпы білім беретін №43 орта мектеп || [[Еркінқала]], Балауса ш/а, Мұртаза №70а || 2023 || — |- | 43. || №44 мектеп-гимназия || [[Ақжар (Атырау облысы)|Ақжар]], 7-көше №14а || 2024 || — |- | 44. || «Атамекен» №45 жалпы орта білім беретін мектебі || [[Атырау]], Қалимов №90 || — || — |- | 45. || №46 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Атырау]], Сарыөзек ш/а || 2024 || — |- | 46. || №47 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Береке (Атырау облысы)|Береке]] ауылы || 2024 || — |- | 47. || №48 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Томарлы (Атырау облысы)|Томарлы]], Жұлдыз ш/а, Жауыров №33А || 2025 || — |- | 48. || №49 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Томарлы (Атырау облысы)|Томарлы]], Жұлдыз-3 ш/а, Бақтыбаев №31А || 2025 || — |- | 49. || №50 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Атырау]], Водников ш/а, Нияз батыр №32 || 2024 || — |- | 50. || №51 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Ақсай (Атырау облысы)|Ақсай]] ауылы || 2025 || — |- | 51. || №52 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Еркінқала]] ауылы || жақында || — |- | 52. || №53 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Томарлы (Атырау облысы)|Томарлы]] ауылы, Көктем ш/а || жақында || — |- | 53. || №54 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Дамбы (ауыл)|Дамбы]] ауылы || жақында || — |- | 54. || IT мектеп-лицей || [[Атырау]], Әуезов №11 || 1952 || 2015 ж. дейін Жалпы білім беретін орта бейіндік мектебі |- | 55. || Жалпы білім беретін Алмалы орта мектебі || [[Алмалы (Атырау облысы)|Алмалы]], Бейбітшілік №24 || 1987 |- | 56. || Жалпы білім беретін Амангелді атындағы орта мектеп || [[Дамбы (ауыл)|Дамбы]], Қабышев №13Б || 19??|| №7 орта мектеп |- | 57. || Жалпы білім беретін Ә. Жангелдин атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Балықшы (Атырау қалалық әкімдігі)|Балықшы]] ш/а, Ахмедияров №6 || 1960 |- | 58. || Жалпы білім беретін Береке орта мектебі || [[Береке (Атырау облысы)|Береке]], Тыныбекова №3а || 2017 || 2001 ж. дейін Память Ильича орталау мектебі |- | 59. || Жалпы білім беретін Бесікті орта мектеп-интернаты || [[Бесікті (ауыл)|Бесікті]], Нұржанов №100 || 2005 |- | 60. || Жалпы білім беретін Б. Нысанбаев атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Бірлік (Атырау қалалық әкімдігі)|Бірлік]] ш/а, Бекет ата №33а || 2009 || Новостройка орта мектебі |- | 61. || Жалпы білім беретін Ғ. Мұратбаев атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Жұмыскер (Атырау облысы)|Жұмыскер]] ш/а, Бекмағамбетов №2 || 2020 |- | 62. || Жалпы білім беретін Еркінқала орта мектебі || [[Еркінқала]], Есқалиев №29 || 1983 |- | 63. || Жалпы білім беретін Жамбыл атындағы орта мектеп || [[Жаңаталап (Атырау облысы)|Жаңаталап]], Сұлтанов №70а || 19?? |- | 64. || Жалпы білім беретін И. Тайманов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Жұмыскер (Атырау облысы)|Жұмыскер]] ш/а, Баймұханов №121 || 2009 || 1992 ж. дейін Жұмыскер орталау мектебі |- | 65. || Жалпы білім беретін Қ. Смағұлов атындағы орта мектеп || [[Томарлы (Атырау облысы)|Томарлы]], Смағұлов №17а || 1983 || Қайыршақты орта мектебі |- | 66. || Жалпы білім беретін Қ.И. Сәтбаев атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Геолог (ауыл)|Геолог]] ш/а, Аққұлов №10а || 1987 |- | 67. || Жалпы білім беретін М. Бекмұхамбетов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Балықшы (Атырау қалалық әкімдігі)|Балықшы]] ш/а, Ахмедияров №19а || 1974 || 2017 ж. дейін А. Құнанбаев атындағы орта мектеп<ref name="Д1" /> |- | 68. || Жалпы білім беретін М.Отаралиев атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Ақжайық (Атырау қалалық әкімдігі)|Ақжайық]] ш/а, 3-көше №36 || 2017 || 1992 ж. дейін Балықшы орталау мектебі |- | 69. || Жалпы білім беретін М.Өтемісов атындағы орта мектеп || [[Ракуша]], Қазақстан №16 || 2019 || 1992 ж. дейін Ракуша орта мектебі |- | 70. || Жалпы білім беретін М.Ломоносов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Балықшы (Атырау қалалық әкімдігі)|Балықшы]] ш/а, Қалмұханов №1 || 1936 |- | 71. || Жалпы білім беретін Талғайраң негізгі мектебі || [[Талқайран|Талғайраң]], Есмұханов №40 || 2009 |- | 72. || Жалпы білім беретін Т.Амандосов атындағы орта мектеп || [[Тасқала (Атырау облысы)|Тасқала]], Орталық №22 || 19?? || 2005 ж. дейін Кеңөзек орта мектебі<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P050000200_|title=Қазақстан Республикасының бiлiм беру, мәдениет және спорт ұйымдарын атау мен қайта атау туралы|date=2005-03-03}}</ref> |- | 73. || Жалпы білім беретін Ф. Оңғарсынова атындағы орта мектеп || [[Қызыл балық (ауыл)|Қызылбалық]], Балманов №64 || 1973 || 1992 ж. дейін Октябрьдің 40 жылдығы ат. орта мектеп |- | 74. || Жалпы білім беретін Ы. Алтынсарин атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Құрсай (Атырау облысы)|Құрсай]] ш/а, Қарабау №12 || 2014 || 1992 ж. дейін Құрсай орта мектебі |} == Жылыой ауданы == 21 орта мектеп бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || №1 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Махамбет №136 || 1985 || қазақша || Ленин ат. орта мектеп |- | 2. || №2 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Қосшағыл]], Жайық №93 || 1992 || аралас || Лермонтов ат. орта мектеп |- | 3. || №3 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Шоқпартоғай]], Дешенов №378 || 1977 || rowspan="3" | қазақша || Жданов ат. орта мектеп |- | 4. || №4 М. Әуезов атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Тұрғызба (Жем ауылдық округі)|Тұрғызба]], Бөкен би №409 || 1976 |- | 5. || №5 Абай атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Әжіғалиев №67 || 2023 |- | 6. || №6 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Махамбет №72 || 2021 || аралас || Пушкин ат. орта мектеп |- | 7. || №7 Е. Халықов атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Күржіманұлы №53 || 2003 || қазақша || 1996 ж. дейін Островский ат. орта мектеп<ref name="Д96" /> |- | 8. || №8 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Шәкірова №8 || 2014 || rowspan="2" | аралас |- | 9. || №9 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Махамбет №102 || 1975 || Макаренко ат. орта мектеп |- | 10. || №10 Амангелді атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Ақкиізтоғай]], Аронұлы №210 || 1974 || қазақша |- | 11. || №13 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Аймауытов №29 || 1964 || аралас || №468 мектеп, Гагарин ат. орта мектеп |- | 12. || №15 С.Карабалин атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Қорғанбаев №50 || 1950 || қазақша || Чехов ат. орта мектеп, 2007 ж. дейін №15 орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P070000321_|title=Қазақстан Республикасының білім беру ұйымдарын атау мен қайта атау туралы|date=2007-04-20}}</ref> |- | 13. || №16 Д.Жазықбаев атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], 217-көше №42 || 1988 || аралас || 1991 ж. дейін XIX партконференция ат. орта мектеп |- | 14. || №17 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Майкөмген]], Керейұлы №56 || 1994 || қазақша |- | 15. || №18 М. Сатыбалдиев атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], 221-көше №59 || 1991 || аралас |- | 16. || №19 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Арқабаев №22 || 2014 || rowspan="2" | қазақша |- | 17. || №20 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Балуан Шолақ №1 || 1993 |- | 18. || №21 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Нұрмахан №3 || 2015 || rowspan="3" | аралас |- | 19. || №22 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Жаңа Қаратон]], Ержанов №642 || 1999 || — |- | 20. || №23 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Жаңа Қаратон]], Рзиев №883 || 2006 || — |- | 21. || №26 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]] || 2026 || — |} == Индер ауданы == 15 орта мектеп бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || Аққала орта мектебі || [[Аққала (Атырау облысы)|Аққала]], Жылысов №47 || 2017 || rowspan="5" | қазақша || 1993 ж. дейін Горы орта мектебі |- | 2. || Ә. Кекілбайұлы атындағы орта мектебі || [[Ынтымақ (Атырау облысы)|Ынтымақ]], Бозекенов №42 || 2017 || 2019 ж. дейін Гребенщик орта мектебі<ref name="Д3">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P1900000009|title=Атырау облысының кейбір білім беру және мәдениет ұйымдарына атау беру және қайта атау туралы|date=2019-01-24}}</ref> |- | 3. || Б. Нысанбаев атындағы орта мектебі || [[Көктоғай (Атырау облысы)|Көктоғай]], Сейфуллин №45 || 1977 || 1965 ж. дейін Зелёный орта мектебі |- | 4. || Бөдене орта мектебі || [[Бөдене (Атырау облысы)|Бөдене]], Мөңкеұлы №1 || 1983 |- | 5. || Есбол орта мектебі || [[Есбол (Индер ауданы)|Есбол]], Тайманов №45 || 19?? || 2017 ж. дейін Кулагино ұлттық гимназиясы |- | 6. || Жамбыл атындағы орта мектебі || [[Есбол (Индер ауданы)|Есбол]], Тайманов №43 || 1978 || аралас |- | 7. || Көктем қазақ орта мектебі || [[Индербор]], Кенжетаев №2 || 2002 || rowspan="6" | қазақша || — |- | 8. || Қ. Абаханов атындағы орта мектебі || [[Өрлік]], Үсенов №13 || 19?? || 1994 ж. дейін Өрлік орта мектебі |- | 9. || Қ. Есқалиев атындағы орта мектебі || [[Есбол (Индер ауданы)|Есбол]], Сағырбаев №8 || 1937 || 2016 ж. дейін Кулагино орта мектебі<ref name="Д2016">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P1600000662|title=Атырау облысының кейбір мемлекеттік білім беру мекемелерін қайта атау туралы|date=2016-11-05}}</ref> |- | 10. || Махамбет атындағы орта мектебі || [[Жарсуат (Атырау облысы)|Жарсуат]], Өтемісұлы №20 || 1984 || 1960 ж. дейін Жарсуат орта мектебі |- | 11. || М. Сиранов атындағы орта мектебі || [[Елтай (Атырау облысы)|Елтай]], Жеңіс №18 || 1971 || 1996 ж. дейін Ленин ат. орта мектеп<ref name="Д96" /> |- | 12. || М. Мөңкеұлы атындағы орта мектебі || [[Құрылыс (Атырау облысы)|Құрылыс]], Кемалиев №13 || 2017 || 1996 ж. дейін Құрылыс орталау мектебі<ref name="Д96" /> |- | 13. || М. Әуезов атындағы орта мектебі || [[Индербор]], Қонаев №17а || 1961 || аралас |- | 14. || С. Сейфуллин атындағы орта мектебі || [[Индербор]], Шығыс ш/а, Майлин №7 || 2013 || қазақша |- | 15. || Ш. Уәлиханов атындағы орта мектебі || [[Индербор]], Тұхфатов №30а || 2010 || аралас |} == Исатай ауданы == 1 мектеп-гимназия мен 4 бастауыш, 1 негізгі, 10 орта мектеп бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || Жалпы білім беретін Абай атындағы орта мектеп || [[Аққыстау]], Ерғалиев №15 || 2001 || rowspan="16" | қазақша |- | 2. || Жалпы білім беретін Аққыстау орта мектебі || [[Аққыстау]], Әбілхайров №1а || 1986 || №564 мектеп |- | 3. || Жалпы білім беретін Ғ. Мәсәлімов атындағы орта мектеп || [[Хамит Ерғалиев ауылы|Хамит Ерғалиев]], Хисин №2 || 1966 || 1996 ж. дейін Амангелді ат. орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P960001444_|title=Атырау облысы Исатай ауданындағы Амангелдi атындағы орта мектептiң атын өзгерту туралы|date=1996-11-25}}</ref> |- | 4. || Жалпы білім беретін Ж. Мырзағалиев атындағы орта мектеп || [[Тұщықұдық (Атырау облысы)|Тұщықұдық]], Дайырова №36 || 1986 || 1992 ж. дейін Горький ат. орта мектеп |- | 5. || Жалпы білім беретін Исатай орта мектебі || [[Исатай (Атырау облысы)|Исатай]], Қуанышев №17 || 2007 || 1992 ж. дейін Октябрь орта мектебі |- | 6. || Мектеп-гимназия || [[Аққыстау]], Қаратүбек №101 || 2023 || — |- | 7. || Жалпы білім беретін Новобогат орта мектебі || [[Хамит Ерғалиев ауылы|Хамит Ерғалиев]], Қамысқала №12 || 2004 |- | 8. || Жалпы білім беретін Өркен орта мектебі || [[Өркен (Атырау облысы)|Өркен]], Жалтыр №82 || 2010 || — |- | 9. || Ф. Оңғарсынова атындағы жалпы білім беретін орта мектеп || [[Нарын (Атырау облысы)|Нарын]], Болатжол №2 || 20?? || №79 мектеп, 2020 ж. дейін Нарын орта мектебі<ref name="Д2">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P2000000124|title=Атырау облысының кейбір білім беру және мәдениет объектілеріне атау беру және қайта атау туралы|date=2020-03-19}}</ref> |- | 10. || Жалпы білім беретін Х. Наубетов атындағы орта мектеп || [[Жанбай]], Нысанов №3а || 1984 || 1992 ж. дейін Куйбышев ат. орта мектеп |- | 11. || Жалпы білім беретін Ю. Гагарин атындағы орта мектеп || [[Зинеден]], Қуанышбаев №15 || 2005 |- | 12. || Жалпы білім беретін Қызылүй негізгі мектебі || [[Қызылүй (Атырау облысы)|Қызылүй]], №85 || 2019 |- | 13. || Жамбыл атындағы жалпы білім беретін бастауыш мектеп || [[Тұщықұдық (Атырау облысы)|Тұщықұдық]], Қаражанов №4 || 2001 || 2019 ж. дейін Чапаев бастауыш мектебі<ref name="Д3"/> |- | 14. || Жалпы білім беретін Жаңа Жанбай бастауыш мектебі || [[Жаңа Жанбай]], Ұстаздар №6 || 2001 || — |- | 15. || Жалпы білім беретін Жасқайрат бастауыш мектебі || [[Жасқайрат (Исатай ауданы)|Жасқайрат]], №30 || 1987 |- | 16. || Жалпы білім беретін Томан бастауыш мектебі || [[№17-темір жол айрығы (Атырау облысы)|17-разъезд]], №24 || 1970 |} == Құрманғазы ауданы == 3 бастауыш, 3 негізгі, 26 орта мектеп пен 1 мектеп-интернат бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || Абай атындағы жалпы орта мектебі || [[Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)|Құрманғазы]], Жәнібекова №22 || 1981 | rowspan="6" |қазақша |- | 2. || Ақкөл жалпы орта мектебі || [[Ақкөл (Атырау облысы)|Ақкөл]], Құспанов №6 || 1971 || 1971-1977 жж. №498 мектеп, 1977-1998 жж. №81 мектеп, 1998-2001 жж. №10 мектеп |- | 3. || Ә. Сәрсенбаев атындағы жалпы орта мектебі || [[Алға (Құрманғазы ауданы)|Алға]], Сибағат ата №31 || 1992 || 1996 ж. дейін Карл Маркс ат. орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P960000897_|title=Қазақстан Республикасының Бiлiм және Мәдениет мекемелерiне есiмдер беру және олардың атауын өзгерту туралы|date=1996-07-12}}</ref> |- | 4. || Балқұдық жалпы орта мектебі || [[Балқұдық]], Момышұлы №5а || 1980 |- | 5. || Б. Бегалиев атындағы жалпы орта мектебі || [[Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)|Құрманғазы]], Атырау №1 || 2002 || 1990 ж. дейін Каспий орталау мектебі |- | 6. || Б. Момышұлы атындағы жалпы орта мектебі || [[Асан (Атырау облысы)|Асан]], Рысқұлов №17 || 2006 || 1992 ж. дейін Горький ат. орталау мектеп |- | 7. || Ғ. Мүсірепов атындағы жалпы орта мектебі || [[Кудряшов]], Бейбітшілік №1а || 2009 |аралас|| 2020 ж. дейін Гоголь ат. орта мектеп<ref name="Д2" /> |- | 8. || Д. Нұрпеисова атындағы жалпы орта мектебі || [[Жыланды (Атырау облысы)|Жыланды]], Сүйінов №1 || 1999 | rowspan="3" |қазақша|| 1992 ж. дейін Чапаев ат. орта мектеп |- | 9. || Еңбекші жалпы орта мектебі || [[Жұмекен]], Өмірбаев №8 || 19?? |- | 10. || Қадыр Мырза Әли атындағы жалпы орта мектебі || [[Сафоновка]], Бейбітшілік №49 || 2010 || 2020 ж. дейін Энгельс ат. орта мектеп<ref name="Д2" /> |- | 11. || Қиғаш жалпы орта мектебі || [[Қиғаш (Атырау облысы)|Қиғаш]], Бөкей хан №33 || 1996 |аралас |- | 12. || Құрманғазы атындағы жалпы орта мектебі || [[Үштаған (Атырау облысы)|Үштаған]], Рысқұлбеков №9 || 2006 | rowspan="2" |қазақша |- | 13. || Лабай жалпы орта мектебі || [[Жалғызапан]], Жәңгір хан №22а || 2019 |- | 14. || М.В. Ломоносов атындағы жалпы орта мектебі || [[Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)|Құрманғазы]], Испулаев №9 || 1961 |орысша |- | 15. || М. Әуезов атындағы жалпы орта мектебі || [[Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)|Құрманғазы]], Болашақ №5 || 1990 |аралас |- | 16. || Н.С. Манаев атындағы жалпы орта мектебі || [[Орлы]], Манаев №11 || 1979 | rowspan="3" |қазақша|| Орлы орта мектебі |- | 17. || Нұржау жалпы орта мектебі || [[Нұржау]], Ақботин №1 || 1982 || 2001 ж. дейін Ленин ат. орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P010001205_|title=Қазақстан Республикасының бiлiм беру, мәдениет ұйымдарын, мұнай кен орнын, сондай-ақ темiр жол станцияларын атау мен қайта атау және олардың атауларының транскрипциясын өзгерту туралы|date=2001-09-14}}</ref> |- | 18. || Панфилов атындағы жалпы орта мектебі || [[Жамбыл (Атырау облысы)|Жамбыл]], Жасқанат №1 || 2014 |- | 19. || С.Н. Имашев атындағы жалпы орта мектебі || [[Бірлік (Құрманғазы ауданы)|Бірлік]], Оқаев №15а || 1989 |аралас|| 1984 ж. дейін Утера орта мектебі |- | 20. || С. Мұқанов атындағы жалпы орта мектебі || [[Көптоғай (Атырау облысы)|Көптоғай]], Әбішев №2а || 1988 | rowspan="4" |қазақша|| 1993 ж. дейін Калинин ат. орта мектеп |- | 21. || Сүйіндік жалпы орта мектебі || [[Сүйіндік (ауыл)|Сүйіндік]], Абай №1 || 1984 |- | 22. || Ф. Оңғарсынова атындағы жалпы орта мектебі || [[Бөкейхан]], Салықбаев №6 || 1980 || 2020 ж. дейін Крупская ат. орта мектеп<ref name="Д2" /> |- | 23. || Ш. Уалиханов атындағы жалпы орта мектебі || [[Жасталап (Атырау облысы)|Жасталап]], Жұбанов №20 || 2019 |- | 24. || Шортанбай жалпы орта мектебі || [[Шортанбай (ауыл)|Шортанбай]], Сәрсенбаев №16 || 2004 |аралас |- | 25. || Ы. Алтынсарин атындағы жалпы орта мектебі || [[Хиуаз]], Рысқалиев №10 || 1992 | rowspan="8" |қазақша |- | 26. || Ю.А. Гагарин атындағы жалпы орта мектебі || [[Теңіз (Атырау облысы)|Теңіз]], Достық №20 || 2018 |- | 27. || З. Серікқалиұлы атындағы мектеп-интернаты || [[Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)|Құрманғазы]], Әліпов №28 || 1972 || 2016 ж. дейін Ганюшкин мектеп-интернаты<ref name="Д2016" /> |- | 28. || Азғыр негізгі орта мектебі || [[Азғыр]], Құрманғалиев №5 || 1986 || 1997 ж. дейін Киров ат. орталау мектеп<ref name="Д97" /> |- | 29. || А. Иманов атындағы негізгі орта мектебі || [[Амангелді (Құрманғазы ауданы)|Амангелді]], Иманов №18а || 19?? || 1986 ж. дейін Богатый орталау мектебі |- | 30. || Ж. Нәжімеденов атындағы негізгі орта мектебі || [[Ғизат Әліпов ауылы|Ғ. Әліпов]], Қазбеков №27 || 2019 || 1990 ж. дейін Жасқайрат орталау мектебі |- | 31. || Батырбек ауылының бастауыш мектебі || [[Батырбек]], Нарын №11 || 1983 |- | 32. || Қоңыртерек бастауыш мектебі || [[Қоңыртерек]], Жаңару №5 || 1986 |- | 33. || №80 бастауыш мектебі || [[Афанасьев (разъезд)|Афанасьев]], Теміржолшылар №25 || 1971 |} == Қызылқоға ауданы == 1 мектеп-гимназия мен 3 бастауыш, 14 орта мектеп бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || Б. Аманшин атындағы қазақ орта мектебі || [[Миялы (Атырау облысы)|Миялы]], Қарабалин №40 || 1965 || rowspan="18" | қазақша || 1996 ж. дейін №20 Миялы орта мектебі<ref name="Д96-2">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P960001346_|title=Қазақстан Республикасының бiлiм және мәдениет мекемелерiне есiмдер беру және оларды қайта атау туралы|date=1996-11-01}}</ref> |- | 2. || Ғ. Сланов атындағы орта мектеп || [[Тайсойған (Атырау облысы)|Тайсойған]], Самарханова №40 || 2010 || 1970 ж. дейін Тайсойған орталау мектебі |- | 3. || Жаңашаруа қазақ орта мектебі || [[Қоныстану (Көздіқара ауылдық округі)|Қоныстану]], Жағалбаев №18 || 1976 |- | 4. || Кенбай орта мектебі || [[Сағыз (ауыл)|Сағыз]], Ізбасов №3 || 1965 |- | 5. || Қарабау орта мектебі || [[Қарабау (Атырау облысы)|Қарабау]], Нұрпейісова №22 || 1979 |- | 6. || Қаракөл орта мектебі || [[Қаракөл (Қызылқоға ауданы)|Қаракөл]], Рысқұлов №29 || 1975 |- | 7. || Миялы орта мектебі || [[Жангелдин]], Лұқпанов №16 || 1985 |- | 8. || Мұқыр орта мектебі || [[Мұқыр (Атырау облысы)|Мұқыр]], Зұлқанов №11 || 1969 |- | 9. || Сағыз орта мектебі || [[Сағыз (ауыл)|Сағыз]], Мұқанғалиев №6в || 2018 || — |- | 10. || Тасшағыл орта мектебі || [[Тасшағыл]], Сейфуллин №32 || 1989 |- | 11. || Х. Досмұхамедұлы атындағы орта мектеп || [[Миялы (Атырау облысы)|Миялы]], Абай №14 || 1983 || 1997 ж. дейін Крупская атындағы орта мектеп<ref name="Д97" /> |- | 12. || Ш.Т. Еркінов атындағы орта мектеп || [[Жасқайрат (Қызылқоға ауданы)|Жасқайрат]], Қайырбаев №2 || 1979 || 1977 ж. дейін Орлыкөл орта мектебі |- | 13. || Ы. Шөреков атындағы мектеп-гимназиясы || [[Миялы (Атырау облысы)|Миялы]], Абай №49 || 2007 || 2017 ж. дейін №1 мектеп-гимназия<ref name="Д1"/> |- | 14. || №2 жалпы орта білім беретін мектебі || [[Мұқыр (Атырау облысы)|Мұқыр]], Сланов №39 || 2021 || — |- | 15. || Жалпы білім беретін №9 орта мектеп || [[Сағыз (ауыл)|Сағыз]], Жүсіпов №22 || 19?? || Әр уақытта №40, №490, №74 орта мектеп |- | 16. || Жамансор бастауыш мектебі || [[Жамансор]], №32а || 2011 |- | 17. || Тасқұдық бастауыш мектебі || [[Тасқұдық (Атырау облысы)|Тасқұдық]], №12 || 19?? |- | 18. || Жалпы білім беретін №75 бастауыш мектебі || [[Жантерек]], №38 || 2020 |} == Мақат ауданы == 1 бастауыш, 6 орта мектеп пен 1 мектеп-интернат, 1 мектеп-бөбекжай кешені бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || А. Құнанбаев атындағы орта мектебі || [[Доссор]], Мұхтанов №11 || 2013 || қазақша |- | 2. || Б. Қанатбаев атындағы орта мектебі || [[Доссор]], Исаков №2 || 2004 || аралас || 2006 ж. дейін Белинский ат. орта мектеп<ref name="доссор">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P060000480_|title=Қазақстан Республикасының бiлiм беру, мәдениет және спорт ұйымдарын, су құрылысын, әскери бөлiм мен шекара заставасын атау мен қайта атау, сондай-ақ темiр жол станциясы атауының орыс тiлiндегi транскрипциясын өзгерту туралы|date=2006-05-31}}</ref> |- | 3. || М. Баймұханов атындағы орта мектеп || [[Мақат]], Шағырова №1а || 1986 || қазақша || Горький ат. қазақ және Гайдар ат. орыс орта мектептері |- | 4. || О. Сарғұнанов атындағы орта мектебі || [[Доссор]], Аухатов №85 || 2017 || орысша || 2006 ж. дейін №4 орта мектеп<ref name="доссор" /> |- | 5. || Х. Санбаев атындағы орта мектеп || [[Мақат]], Әлиев №1 || 1982 || қазақша || 1996 ж. дейін №83 орта мектеп<ref name="Д96-2" /> |- | 6. || №76 Л. Шахатов атындағы орта мектеп || [[Мақат]], Егемен бөлімшесі №11 || 1973 || аралас || 2000 ж. дейін №76 орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P000000257_|title=Қазақстан Республикасының білім, мәдениет ұйымдарына, сондай-ақ мұнай кен орнына, теміржол бекетіне атау беру және оларды қайта алу туралы|date=2000-02-16}}</ref> |- | 7. || Бәйгетөбе мектеп-бөбекжай кешені || [[Бәйгетөбе]], Бәйгетөбе ш/а №207 || 2010 |- | 8. || С. Шарипов атындағы Доссор мектеп-интернаты || [[Доссор]], Өтемісұлы №3 || 19??|| қазақша |- | 9. || №2 бастауыш мектебі || [[Мақат]], Бекжанов №222 || 2005 || қазақша || — |} == Махамбет ауданы == 1 негізгі, 14 орта мектеп бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || Ақтоғай орта мектебі || [[Ақтоғай (Атырау облысы)|Ақтоғай]], Өтемісұлы №25а || 2014 || rowspan="2" | қазақша |- | 2. || Алға орта мектебі || [[Алға (Махамбет ауданы)|Алға]], Иманғазиев №2 || 1975 |- | 3. || А. Байтұрсынұлы атындағы орта мектеп || [[Бейбарыс (ауыл)|Бейбарыс]], Әйтеке би №2а || 2013 || аралас || 2019 ж. дейін Чкалов ат. орта мектебі<ref name="Д3"/> |- | 4. || Д. Төленов атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Махамбет (Атырау облысы)|Махамбет]], Шұғыла ш/а, Қазыбек би №40а || 2023 || rowspan="2" | қазақша || 1999 ж. дейін Махамбет мектеп-гимназиясы<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P990001436_|title=Қазақстан Республикасының білім, мәдениет және денсаулық сақтау ұйымдарына, сондай-ақ су құрылысына есімдер беру және оларды қайта атау туралы|date=1999-09-22}}</ref>, 2023 ж. дейін Д.Төленов атындағы мектеп-гимназиясы |- | 5. || Есбол орта мектебі || [[Есбол (Махамбет ауданы)|Есбол]], Махамбет №5 || 2000 || Фурманов ат. орта мектеп |- | 6. || Е.Ағелеуов атындағы Махамбет орта мектебі || [[Махамбет (Атырау облысы)|Махамбет]], Боранқұлов №7 || 1985 || аралас || 1999 ж. дейін Махамбет орта мектебі<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P990000441_|title=Қазақстан Республикасының білім және мәдениет мекемелеріне есімдер беру және оларды қайта атау туралы|date=1999-04-21}}</ref> |- | 7. || Жалғансай орта мектебі || [[Жалғансай]], Отаров №50а || 2015 || rowspan="6" | қазақша |- | 8. || Қ. Қалыбеков атындағы Сарытоғай орта мектебі || [[Сарытоғай (Атырау облысы)|Сарытоғай]], Алтынсарин №5 || 1993 || 1996 ж. дейін Сарытоғай орта мектебі<ref name="Д96" /> |- | 9. || Қ. Қарашаұлы атындағы Сарайшық орта мектебі || [[Сарайшық (ауыл)|Сарайшық]], Жабаев №2а || 1979 || 1993 ж. дейін Сарайшық орта мектебі |- | 10. || Қ. Ахмедияров атындағы орта мектеп || [[Таңдай (ауыл)|Таңдай]], Есенбаев №23 || 2000 || 2017 ж. дейін Таңдай орта мектебі<ref name="Д1"/> |- | 11. || Қосарал орта мектебі || [[Ортақшыл (Атырау облысы)|Ортақшыл]], Абай №17 || 1980 |- | 12. || Қызылүй орта мектебі || [[Ақжайық (Махамбет ауданы)|Ақжайық]], Ақжайық №20 || 1988 |- | 13. || О. Шонаев атындағы орта мектебі || [[Махамбет (Атырау облысы)|Махамбет]], Шоқпаров №117 || 1972 || аралас |- | 14. || Талдыкөл орта мектебі || [[Талдыкөл (Атырау облысы)|Талдыкөл]], Құскелдиев №52 || 2010 || rowspan="2" | қазақша || 2006 ж. дейін Редут орта мектебі |- | 15. || Еңбекшіл ауылының негізгі мектебі || [[Еңбекшіл (Атырау облысы)|Еңбекшіл]], Шоқай №51а || 2019 | |} == Жабылған мектептер == {| class="wikitable" |+Жылыой ауданы !№ !!Атауы !!Орналасқан жері !!Жабылу себебі !!Бұрынғы атауы |- | 1. || №8 Крупская атындағы орта мектеп || ''[[Қаратон]]'' кенті || rowspan="4" | елді мекеннің көшірілуі |- | 2. || №11 орта мектеп || [[Сарықамыс (Атырау облысы)|''Сарықамыс'']] кенті || ''Сарықамыс орта мектебі'' |- | 3. || №12 Биікжал орта мектебі || ''[[Биікжал]]'' кенті |- | 4. || №14 Ы. Алтынсарин атындағы орталау мектеп || ''[[Мұнайлы (кент)|Мұнайлы]]'' кенті |} {| class="wikitable" |+Құрманғазы ауданы !№ !!Атауы !!Орналасқан жері !!Жабылу себебі |- | 1. || Ғ. Әліпов атындағы бастауыш мектеп || [[Әліпов (ауыл)|Ниетбай]] || rowspan="3" |бала санының азаюы |- | 2. || Қошалақ бастауыш мектебі || [[Қошалақ (ауыл)|Қошалақ]] |- | 3. || Ш. Тұржанов атындағы бастауыш мектеп || [[Егінқұдық]] |- | 4. || Кудряшов атындағы орта мектеп || [[Кудряшов]] || rowspan="2" | екі мектептің біріктірілуі |- | 5. || Гоголь атындағы орта мектеп || [[Жаңаауыл (Атырау облысы)|Жаңаауыл]] |} {| class="wikitable" |+Қызылқоға ауданы !№ !!Атауы !!Орналасқан жері !!Жабылу себебі |- | 1. || Бұхар бастауыш мектебі || [[Бұқар (ауыл)|Бұхар]] || rowspan="3" | бала санының азаюы |- | 2. || Соркөл бастауыш мектебі || [[Соркөл (ауыл)|Соркөл]] |- | 3. || Т. Жанұзақов атындағы бастауыш мектебі || [[Кенбай (Сағыз ауылдық округі)|Кенбай]] |- | 4. || №1 негізгі мектеп || rowspan="2" | [[Миялы (Атырау облысы)|Миялы]] || rowspan="2" | екі мектептің біріктірілуі |- | 5. || Миялы ұлттық гимназиясы |} {| class="wikitable" |+Мақат ауданы !№ !!Атауы !!Орналасқан жері !!Жабылу себебі |- | 1. || Б. Досбаева атындағы №3 Байшонас орта мектебі || ''[[Байшонас]]'' || rowspan="4" | елді мекеннің көшірілуі |- | 2. || №9 Комсомол орталау мектебі || [[Комсомол (Атырау облысы)|''Комсомол'']] |- | 3. || Қошқар орталау мектебі || [[Қошқар (Атырау облысы)|''Қошқар'']] |- | 4. || С. Зорбаев атындағы орталау мектеп || ''[[Ескене]]'' |} {| class="wikitable" |+Атырау қаласы !№ !!Атауы !!Орналасқан жері !!Жабылу себебі |- | 1. || №29 орта мектеп || [[Балықшы (Атырау қалалық әкімдігі)|''Балықшы'']] кенті || автомобиль көпірінің құрылысына байланысты |- | 2. || №77 М.И. Калинин атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Ж. Досмұхамбетов №10 || ? |} == Мамандандырылған мектептер == {| class="wikitable" ! Атауы !!Орналасқан жері |- | Облыстық дарынды балаларға арналған ұлттық гимназия || [[Атырау]], Әбдірахманов №39а |- | Ж. Молдағалиев атындағы мамандандырылған мектеп-лицей-интернаты || [[Атырау]], Байтұрсынов №127 |- | Ж. Досмұхамбетов атындағы мамандандырылған мектеп-лицей-интернаты || [[Атырау]], Әуезов №12 |- | Мамандандырылған "Зияткер" мектеп-лицей-интернаты || [[Атырау]], Кекілбайұлы №15а |- | Н. Тілендиев атындағы мамандандырылған мектеп-гимназия-интернаты || [[Атырау]], Әйтеке би №79Б |- | №1 "Білім-Инновация" лицей-интернаты || [[Атырау]], Досмұхамбетов №10 |- | №2 "Білім-Инновация" лицей-интернаты || [[Атырау]], Болашақ ш/а №6 |- | №3 "Білім-Инновация" лицей-интернаты || [[Атырау]], Владимирский №28 |- | "Сармат" мамандандырылған мектеп-лицей-интернаты || [[Жаңаталап (Атырау облысы)|Жаңаталап]], Есенғалиев №9а |- | Химия-биология бағытындағы Назарбаев Зияткерлік мектебі || [[Атырау]], Елорда №22 |} == Басқа мектептер == {| class="wikitable" ! Атауы !!Орналасқан жері |- | Кешкі мектеп || [[Атырау]], Островский №13 |- | Жалпы білім беретін кешкі орта мектеп || [[Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)|Құрманғазы]], Сәтеков №38 |- | №15 мекемесі жанындағы орта мектеп || [[Атырау]], АМӨЗ аумағы №1 |- | №79 мекемесі жанындағы орта мектеп || [[Атырау]], Ет комбинаты ш/а, Исмағұлов №2а |} {| class="wikitable" |+Арнайы мектептер ! Атауы !!Орналасқан жері |- | Облыстық арнайы мектеп-интернат || [[Атырау]], Студенттер №42 |- | №2 арнайы мектеп-интернат || [[Махамбет (Атырау облысы)|Махамбет]], Тайманов №23 |- | Тіл мүкістігі бар балаларға арналған №3 облыстық арнайы мектеп-интернат || [[Атырау]], Алатау №3 |} == Қосымша білім беру ұйымдары == * Абай атындағы Атырау қаласының оқушылар орталығы * Оқушылар үйі (Аққыстау а.) * Оқушылар үйі (Миялы а.) * Оқушылар шығармашылық орталығы (Индербор к.) * Құрманғазы аудандық оқушылар үйі (Құрманғазы а.) * Құрманғазы аудандық жас туристер бекеті (Құрманғазы а.) * Жас техниктер станциясы (Құлсары қ.) ;Өнер (саз) мектептері * Құрманғазы атындағы балалар саз мектебі (Атырау қ.) * М. Қойшыбаев атындағы балалар саз мектебі (Атырау қ., Балықшы ш/а) * Дамбы өнер мектебі (Атырау қ., Амангелді а.) ** Атырау бөлімшесі (Қызыл балық а.) ** Еркінқала бөлімшесі (Еркінқала а.) ** Қайыршақты бөлімшесі (Томарлы а.) * Д. Нұрпейісова атындағы балалар өнер мектебі (Құрманғазы ауд., Құрманғазы а.) * Дәулеткерей атындағы балалар музыка мектебі (Хиуаз а.) * З. Ещанова атындағы аудандық балалар өнер мектебі (Махамбет а.) * Индер балалар өнер мектебі (Индербор к.) ** Бөдене бөлімшесі (Бөдене а.) ** Жарсуат бөлімшесі (Жарсуат а.) * Құлсары балалар өнер мектебі (Құлсары қ.) * Т. Култумиев атындағы №1 Құлсары балалар саз мектебі (Құлсары қ.) * Мақат балалар өнер мектебі (Мақат к.) * Р. Ғабдиев атындағы балалар өнер мектебі (Доссор к.) * Миялы балалар өнер мектебі (Миялы а.) * А. Өміров атындағы балалар өнер мектебі (Сағыз а.) * Қоныстану балалар өнер мектебі (Қоныстану а.) * Ш. Шәріпов атындағы балалар саз мектебі (Аққыстау а.) * Жанбай балалар саз мектебі (Жанбай а.) * Новобогат балалар саз мектебі (Х. Ерғалиев а.) == Спорт мектептері == ; Атырау қаласы * Олимпиадалық резервтегі облыстық мамандандырылған мектеп-интернат-колледжі (Вокзал маңы-5 ш/а) * №1 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Авангард-4 ш/а) * №2 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Авангард-2 ш/а) * №3 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Өрлеу ш/а) * №4 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Мирас ш/а) * №5 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Нұрсая ш/а) * №6 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Ақжар балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Ақжар а.) * Дамба балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Жаңаталап а.) * Олимпиадалық емес спорт түрлерінен жоғары спорт шеберлігі мектебі (Нұрсая ш/а) ; Жылыой ауданы * №1 Жылыой аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Құлсары қ.) * №2 Жылыой аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Ақкиізтоғай а.) * №3 Жылыой аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Шоқпартоғай а.) * №4 Жылыой аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Жаңа Қаратон к.) * №5 Жылыой аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Майкөмген а.) * Жем балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Тұрғызба а.) * Қосшағыл балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Қосшағыл а.) ; Индер ауданы * Индер аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Есбол, Жарсуат, Өрлік балалар-жасөспірімдер спорт мектептері ; Исатай ауданы * Исатай аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Жанбай, Тұщықұдық балалар-жасөспірімдер спорт мектептері ; Құрманғазы ауданы * Құрманғазы аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Ақкөл, Бөкейхан, Шортанбай балалар-жасөспірімдер спорт мектептері ; Қызылқоға ауданы * Қызылқоға аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Сағыз балалар-жасөспірімдер спорт мектебі ; Мақат ауданы * Мақат аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Доссор балалар-жасөспірімдер спорт мектебі ; Махамбет ауданы * Махамбет аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Ақжайық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі == Жекеменшік мектептер == ;"BINOM ATYRAU" ЖШС мектептері {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Ашылған жылы !Оқыту тілі |- | 1. || Әл-Фараби атындағы BINOM SCHOOL мектеп-лицейі || [[Атырау]], Нұрсая ш/а, Шәмелов №1 || rowspan="2" | 2023 || rowspan="2" | аралас |- | 2. || Д. Қонаев атындағы BINOM SCHOOL мектеп-лицейі || [[Атырау]], Молдағұлова №193 |} # QSI International School (Атырау, Сұлтан Бейбарыс №473) # "Тағылым" ЖШС (Атырау, Әліпов №3а) # "Abyroi School Atyrau" ЖШС (Атырау, Сауырғалиев №2) # "Qazbilim Atyrau ұлттық лицейі" ЖШС (Атырау, Сұлтан Бейбарыс №458) # "Сенім" элитарлық мектеп-балабақша кешені (Атырау, Абай №39) # "Alash United Gymnasium School" ЖШС (Атырау, Уәлиханов №116) # "Happy Choice" ЖШС (Атырау, Автобаза №8а) # "Oi-Sana" мектеп-лицейі (Атырау, Сейфуллин №109) # "Кастл Стайл" ЖШС Парасат жекеменшік мектебі (Атырау, Бейбарыс №25/1) # "Кайнар Центр" ЖШС "Қайнар" жекеменшік мектебі (Атырау, Самал ш/а, 31-көше №4) # "Келешек" мектеп-балабақша" ЖШС (Атырау, Азаттық №83а) # "Baby city" ЖШС (Атырау, Халелов №1) # "Sova School жекеменшік мектеп-лицейі" ЖШС (Атырау, Бейбарыс №494Б) # "Sayakhatschool" ЖШС "Zhana Urpaq" Алғашқы Ұлттық ізгілік педагогика мектебі (Атырау, Нұрсая ш/а, Шырдабаев №2) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Қазақстан оқу орындары}} [[Санат:Қазақстан мектептері]] [[Санат:Атырау облысы]] 4009itg01mcthansgba8dzqs5vqsu6j 3650066 3650065 2026-09-01T22:43:10Z Casserium 68287 /* Атырау қаласы */ 3650066 wikitext text/x-wiki Қазіргі уақытта [[Атырау облысы]]нда барлығы 207 мемлекеттік мектеп жұмыс істейді. == Атырау қаласы == 10 мектеп-гимназия, 5 мектеп-лицей мен 1 негізгі, 52 орта мектеп бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Бұрынғы атауы |- | 1. || Жалпы білім беретін №1 М. Жұмабаев атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Мәмекұлы №167 || 2023 || 2017 ж. дейін №1 Ленин ат. орта мектеп<ref name="Д1">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P1700000369|title=Атырау облысының кейбір білім беру ұйымдарына атау беру және қайта атау туралы|date=2017-06-15}}</ref> |- | 2. || Жалпы білім беретін №2 Ж. Нәжімеденов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Исатаев №42а || 2009 || Куйбышев ат. орта мектеп, 2017 ж. дейін №2 орта мектеп<ref name="Д1" /> |- | 3. || №3 мектеп-гимназия || [[Атырау]], Владимирский №41 || 1978 |- | 4. || Жалпы білім беретін №4 Ю.А. Гагарин атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Мақатаев №61 || 1971 |- | 5. || Жалпы білім беретін №5 Ғ. Мүсірепов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Ерниязов №2 || 19?? |- | 6. || Жалпы білім беретін №6 М. Мөңкеұлы атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Азаттық №162 || 200? || 2017 ж. дейін №6 орта мектеп<ref name="Д1" /> |- | 7. || Жалпы білім беретін №7 М. Әуезов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Сырдария №1а || 19?? |- | 8. || Жалпы білім беретін №8 Ө. Атамбаев атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Азаттық №133а || 19?? || 1997 ж. дейін №8 орта мектеп<ref name="Д97">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P970000817_|title=Қазақстан Республикасының бiлiм және мәдениет мекемелерiне есiмдер беру және оларды қайта атау туралы|date=1997-05-12}}</ref> |- | 9. || Жалпы білім беретін №9 Ш. Уәлиханов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Уәлиханов №89а || 1980 |- | 10. || Жалпы білім беретін №10 С. Мұқанов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Бейбарыс №36 || 1960 |- | 11. || Жалпы білім беретін №11 Ы.Алтынсарин атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Елеуісов №69 || 1961 |- | 12. || Жалпы білім беретін №12 Ф. Досымова атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Өтемісұлы №111 || 1970 || 1996 ж. дейін №12 орта мектеп<ref name="Д96">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P960000384_|title=Қазақстан Республикасының Бiлiм және Мәдениет мекемелерiне есiмдер беру және олардың атауларын өзгерту туралы|date=1996-04-03}}</ref> |- | 13. || №13 Д. Байбосынов атындағы мектеп-гимназия  || [[Атырау]], Канцев №1а || 19?? || Қазақстанның 50 жылдығы ат. орта мектеп |- | 14. || Жалпы білім беретін №14 А. Чехов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Азаттық №78 || 19?? |- | 15. || Жалпы білім беретін №15 Абай атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Сәтбаев №20 || 1956 |- | 16. || №16 Ж. Қаражігітов атындағы мектеп-лицей || [[Атырау]], Владимирский №21 || 19?? || 2000 ж. дейін №16 мектеп-лицей<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P000001576_|title=Қазақстан Республикасының бiлiм және мәдениет ұйымдарына, сондай-ақ әскери бөлiмге есiмдер беру және оларды қайта атау туралы|date=2000-10-20}}</ref> |- | 17. || №17 мектеп-лицей || [[Атырау]], Момышұлы №31 || 1977 || Киров ат. орта мектеп |- | 18. || №18 Х. Доспанова атындағы жалпы білім беретін орта мектеп || [[Атырау]], Баймұханов №16 || 2014 || 2018 ж. дейін №18 Крупская ат. орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P1800000152|title=Атырау облысының кейбір білім беру ұйымдарын қайта атау туралы|date=2018-04-03}}</ref> |- | 19. || №19 Қ. Сәтбаев атындағы мектеп-гимназия || [[Атырау]], Авангард-2 ш/а №19а || 1972 |- | 20. || №20 А. Пушкин атындағы мектеп-лицей || [[Атырау]], Мұқанов №3 || 1973 |- | 21. || Жалпы білім беретін №21 Жамбыл атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Өтемісұлы №118/2 || 1973 |- | 22. || Жалпы білім беретін №22 Ә. Молдағұлова атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Баймұханов №39Б || 1969 || 2017 ж. дейін №22 орта мектеп<ref name="Д1" /> |- | 23. || Жалпы білім беретін №23 А. Байтұрсынов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], СМП-163 ш/а №1 || 19?? || 2017 ж. дейін №23 орта мектеп<ref name="Д1" /> |- | 24. || Жалпы білім беретін №24 орта мектеп || [[Атырау]], Вокзал маңы-5 ш/а, №16а || 19?? |- | 25. || Жалпы білім беретін №25 Б. Момышұлы атындағы орта мектеп || [[Ақсай (Атырау облысы)|Ақсай]], Атырау №23 || 1987 |- | 26. || Жалпы білім беретін №26 С. Датов атындағы орта мектеп || [[Ақжар (Атырау облысы)|Ақжар]], Датұлы №1Г || 1992 |- | 27. || Жалпы білім беретін №27 И. Тайманов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Вокзал маңы-3 ш/а №22Б || 1990 |- | 28. || Жалпы білім беретін №28 орта мектеп || [[Атырау]], Лесхоз ш/а №28а || 19?? |- | 29. || Үш тілде оқытатын дарынды балаларға арналған №30 мектеп-гимназия || [[Атырау]], Авангард-4 ш/а, Тілендиев №21 || 2002 || — |- | 30. || №31 мектеп-гимназия || [[Атырау]], Атырау ш/а, Рысмағамбетов №46 || 2004 || — |- | 31. || Жалпы білім беретін №32 орта мектеп || [[Атырау]], [[Көкарна (Атырау қалалық әкімдігі)|Көкарна]] ш/а, 13-көше №36а || 2005 || — |- | 32. || Жалпы білім беретін №33 Қ.Қайсенов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Сарықамыс ш/а, Бөкен би №8 || 2006 || 2017 ж. дейін №33 орта мектеп<ref name="Д1" /> |- | 33. || №34 көп салалы мектеп-гимназия || [[Атырау]], Алмагүл ш/а №26 || 2009 || 2017 ж. дейін №34 лингвистикалық мектеп-гимназия |- | 34. || №35 Х.Ерғалиев атындағы мектеп-гимназия || [[Атырау]], Өркен ш/а, Шөреев №90а || 2010 || 2017 ж. дейін №35 мектеп-гимназия<ref name="Д1" /> |- | 35. || №36 мектеп-гимназия || [[Атырау]], Мирас ш/а, Көшәлиев №23 || 2013 || — |- | 36. || Жалпы білім беретін №37 С.Зиманов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Нұрсая ш/а №109а || 2017 || 2021 ж. дейін №37 орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P2100000785|title="Жалпы білім беретін № 37 орта мектеп" коммуналдық мемлекеттік мекемесіне Салық Зимановтың есімін беру туралы|date=2021-11-04}}</ref> |- | 37. || №38 мектеп-лицей || [[Атырау]], Бейбарыс №445 || 2017 || 2019 ж. дейін Ағылшын тілін тереңдетіп оқытатын техникалық гимназия |- | 38. || Жалпы білім беретін №39 орта мектеп || [[Томарлы (Атырау облысы)|Томарлы]], Жұлдыз ш/а, Муханбедьяров №29 || 2019 || — |- | 39. || №40 З.Қабдолов атындағы жалпы білім беретін мектеп || [[Атырау]], Нұрсая ш/а, Елорда №25 || 2019 || 2022 ж. дейін №40 орта мектеп<ref name="Д22">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P2200000938|title=Атырау облысының кейбір білім беру ұйымдарына есім беру туралы|date=2022-11-22}}</ref> |- | 40. || №41 Ә.Кекілбайұлы атындағы мектеп-гимназиясы || [[Атырау]], Самал ш/а, Кекілбайұлы №15а || 2020 || 2022 ж. дейін №41 мектеп-гимназия<ref name="Д22" /> |- | 41. || №42 Н.Балғымбаев атындағы жалпы білім беретін мектеп || [[Атырау]], Береке ш/а, 16-көше №3 || 2021 || 2022 ж. дейін №42 орта мектеп<ref name="Д22" /> |- | 42. || Жалпы білім беретін №43 орта мектеп || [[Еркінқала]], Балауса ш/а, Мұртаза №70а || 2023 || — |- | 43. || №44 мектеп-гимназия || [[Ақжар (Атырау облысы)|Ақжар]], 7-көше №14а || 2024 || — |- | 44. || «Атамекен» №45 жалпы орта білім беретін мектебі || [[Атырау]], Қалимов №90 || — || — |- | 45. || №46 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Атырау]], Сарыөзек ш/а || 2024 || — |- | 46. || №47 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Береке (Атырау облысы)|Береке]] ауылы || 2024 || — |- | 47. || №48 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Томарлы (Атырау облысы)|Томарлы]], Жұлдыз ш/а, Жауыров №33А || 2025 || — |- | 48. || №49 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Томарлы (Атырау облысы)|Томарлы]], Жұлдыз-3 ш/а, Бақтыбаев №31А || 2025 || — |- | 49. || №50 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Атырау]], Водников ш/а, Нияз батыр №32 || 2024 || — |- | 50. || №51 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Ақсай (Атырау облысы)|Ақсай]] ауылы || 2025 || — |- | 51. || №52 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Еркінқала]] ауылы || 2026 || — |- | 52. || №53 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Томарлы (Атырау облысы)|Томарлы]] ауылы, Көктем ш/а || 2026 || — |- | 53. || №54 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Дамбы (ауыл)|Дамбы]] ауылы || 2026 || — |- | 54. || IT мектеп-лицей || [[Атырау]], Әуезов №11 || 1952 || 2015 ж. дейін Жалпы білім беретін орта бейіндік мектебі |- | 55. || Жалпы білім беретін Алмалы орта мектебі || [[Алмалы (Атырау облысы)|Алмалы]], Бейбітшілік №24 || 1987 |- | 56. || Жалпы білім беретін Амангелді атындағы орта мектеп || [[Дамбы (ауыл)|Дамбы]], Қабышев №13Б || 19??|| №7 орта мектеп |- | 57. || Жалпы білім беретін Ә. Жангелдин атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Балықшы (Атырау қалалық әкімдігі)|Балықшы]] ш/а, Ахмедияров №6 || 1960 |- | 58. || Жалпы білім беретін Береке орта мектебі || [[Береке (Атырау облысы)|Береке]], Тыныбекова №3а || 2017 || 2001 ж. дейін Память Ильича орталау мектебі |- | 59. || Жалпы білім беретін Бесікті орта мектеп-интернаты || [[Бесікті (ауыл)|Бесікті]], Нұржанов №100 || 2005 |- | 60. || Жалпы білім беретін Б. Нысанбаев атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Бірлік (Атырау қалалық әкімдігі)|Бірлік]] ш/а, Бекет ата №33а || 2009 || Новостройка орта мектебі |- | 61. || Жалпы білім беретін Ғ. Мұратбаев атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Жұмыскер (Атырау облысы)|Жұмыскер]] ш/а, Бекмағамбетов №2 || 2020 |- | 62. || Жалпы білім беретін Еркінқала орта мектебі || [[Еркінқала]], Есқалиев №29 || 1983 |- | 63. || Жалпы білім беретін Жамбыл атындағы орта мектеп || [[Жаңаталап (Атырау облысы)|Жаңаталап]], Сұлтанов №70а || 19?? |- | 64. || Жалпы білім беретін И. Тайманов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Жұмыскер (Атырау облысы)|Жұмыскер]] ш/а, Баймұханов №121 || 2009 || 1992 ж. дейін Жұмыскер орталау мектебі |- | 65. || Жалпы білім беретін Қ. Смағұлов атындағы орта мектеп || [[Томарлы (Атырау облысы)|Томарлы]], Смағұлов №17а || 1983 || Қайыршақты орта мектебі |- | 66. || Жалпы білім беретін Қ.И. Сәтбаев атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Геолог (ауыл)|Геолог]] ш/а, Аққұлов №10а || 1987 |- | 67. || Жалпы білім беретін М. Бекмұхамбетов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Балықшы (Атырау қалалық әкімдігі)|Балықшы]] ш/а, Ахмедияров №19а || 1974 || 2017 ж. дейін А. Құнанбаев атындағы орта мектеп<ref name="Д1" /> |- | 68. || Жалпы білім беретін М.Отаралиев атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Ақжайық (Атырау қалалық әкімдігі)|Ақжайық]] ш/а, 3-көше №36 || 2017 || 1992 ж. дейін Балықшы орталау мектебі |- | 69. || Жалпы білім беретін М.Өтемісов атындағы орта мектеп || [[Ракуша]], Қазақстан №16 || 2019 || 1992 ж. дейін Ракуша орта мектебі |- | 70. || Жалпы білім беретін М.Ломоносов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Балықшы (Атырау қалалық әкімдігі)|Балықшы]] ш/а, Қалмұханов №1 || 1936 |- | 71. || Жалпы білім беретін Талғайраң негізгі мектебі || [[Талқайран|Талғайраң]], Есмұханов №40 || 2009 |- | 72. || Жалпы білім беретін Т.Амандосов атындағы орта мектеп || [[Тасқала (Атырау облысы)|Тасқала]], Орталық №22 || 19?? || 2005 ж. дейін Кеңөзек орта мектебі<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P050000200_|title=Қазақстан Республикасының бiлiм беру, мәдениет және спорт ұйымдарын атау мен қайта атау туралы|date=2005-03-03}}</ref> |- | 73. || Жалпы білім беретін Ф. Оңғарсынова атындағы орта мектеп || [[Қызыл балық (ауыл)|Қызылбалық]], Балманов №64 || 1973 || 1992 ж. дейін Октябрьдің 40 жылдығы ат. орта мектеп |- | 74. || Жалпы білім беретін Ы. Алтынсарин атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Құрсай (Атырау облысы)|Құрсай]] ш/а, Қарабау №12 || 2014 || 1992 ж. дейін Құрсай орта мектебі |} == Жылыой ауданы == 21 орта мектеп бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || №1 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Махамбет №136 || 1985 || қазақша || Ленин ат. орта мектеп |- | 2. || №2 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Қосшағыл]], Жайық №93 || 1992 || аралас || Лермонтов ат. орта мектеп |- | 3. || №3 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Шоқпартоғай]], Дешенов №378 || 1977 || rowspan="3" | қазақша || Жданов ат. орта мектеп |- | 4. || №4 М. Әуезов атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Тұрғызба (Жем ауылдық округі)|Тұрғызба]], Бөкен би №409 || 1976 |- | 5. || №5 Абай атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Әжіғалиев №67 || 2023 |- | 6. || №6 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Махамбет №72 || 2021 || аралас || Пушкин ат. орта мектеп |- | 7. || №7 Е. Халықов атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Күржіманұлы №53 || 2003 || қазақша || 1996 ж. дейін Островский ат. орта мектеп<ref name="Д96" /> |- | 8. || №8 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Шәкірова №8 || 2014 || rowspan="2" | аралас |- | 9. || №9 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Махамбет №102 || 1975 || Макаренко ат. орта мектеп |- | 10. || №10 Амангелді атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Ақкиізтоғай]], Аронұлы №210 || 1974 || қазақша |- | 11. || №13 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Аймауытов №29 || 1964 || аралас || №468 мектеп, Гагарин ат. орта мектеп |- | 12. || №15 С.Карабалин атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Қорғанбаев №50 || 1950 || қазақша || Чехов ат. орта мектеп, 2007 ж. дейін №15 орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P070000321_|title=Қазақстан Республикасының білім беру ұйымдарын атау мен қайта атау туралы|date=2007-04-20}}</ref> |- | 13. || №16 Д.Жазықбаев атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], 217-көше №42 || 1988 || аралас || 1991 ж. дейін XIX партконференция ат. орта мектеп |- | 14. || №17 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Майкөмген]], Керейұлы №56 || 1994 || қазақша |- | 15. || №18 М. Сатыбалдиев атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], 221-көше №59 || 1991 || аралас |- | 16. || №19 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Арқабаев №22 || 2014 || rowspan="2" | қазақша |- | 17. || №20 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Балуан Шолақ №1 || 1993 |- | 18. || №21 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Нұрмахан №3 || 2015 || rowspan="3" | аралас |- | 19. || №22 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Жаңа Қаратон]], Ержанов №642 || 1999 || — |- | 20. || №23 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Жаңа Қаратон]], Рзиев №883 || 2006 || — |- | 21. || №26 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]] || 2026 || — |} == Индер ауданы == 15 орта мектеп бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || Аққала орта мектебі || [[Аққала (Атырау облысы)|Аққала]], Жылысов №47 || 2017 || rowspan="5" | қазақша || 1993 ж. дейін Горы орта мектебі |- | 2. || Ә. Кекілбайұлы атындағы орта мектебі || [[Ынтымақ (Атырау облысы)|Ынтымақ]], Бозекенов №42 || 2017 || 2019 ж. дейін Гребенщик орта мектебі<ref name="Д3">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P1900000009|title=Атырау облысының кейбір білім беру және мәдениет ұйымдарына атау беру және қайта атау туралы|date=2019-01-24}}</ref> |- | 3. || Б. Нысанбаев атындағы орта мектебі || [[Көктоғай (Атырау облысы)|Көктоғай]], Сейфуллин №45 || 1977 || 1965 ж. дейін Зелёный орта мектебі |- | 4. || Бөдене орта мектебі || [[Бөдене (Атырау облысы)|Бөдене]], Мөңкеұлы №1 || 1983 |- | 5. || Есбол орта мектебі || [[Есбол (Индер ауданы)|Есбол]], Тайманов №45 || 19?? || 2017 ж. дейін Кулагино ұлттық гимназиясы |- | 6. || Жамбыл атындағы орта мектебі || [[Есбол (Индер ауданы)|Есбол]], Тайманов №43 || 1978 || аралас |- | 7. || Көктем қазақ орта мектебі || [[Индербор]], Кенжетаев №2 || 2002 || rowspan="6" | қазақша || — |- | 8. || Қ. Абаханов атындағы орта мектебі || [[Өрлік]], Үсенов №13 || 19?? || 1994 ж. дейін Өрлік орта мектебі |- | 9. || Қ. Есқалиев атындағы орта мектебі || [[Есбол (Индер ауданы)|Есбол]], Сағырбаев №8 || 1937 || 2016 ж. дейін Кулагино орта мектебі<ref name="Д2016">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P1600000662|title=Атырау облысының кейбір мемлекеттік білім беру мекемелерін қайта атау туралы|date=2016-11-05}}</ref> |- | 10. || Махамбет атындағы орта мектебі || [[Жарсуат (Атырау облысы)|Жарсуат]], Өтемісұлы №20 || 1984 || 1960 ж. дейін Жарсуат орта мектебі |- | 11. || М. Сиранов атындағы орта мектебі || [[Елтай (Атырау облысы)|Елтай]], Жеңіс №18 || 1971 || 1996 ж. дейін Ленин ат. орта мектеп<ref name="Д96" /> |- | 12. || М. Мөңкеұлы атындағы орта мектебі || [[Құрылыс (Атырау облысы)|Құрылыс]], Кемалиев №13 || 2017 || 1996 ж. дейін Құрылыс орталау мектебі<ref name="Д96" /> |- | 13. || М. Әуезов атындағы орта мектебі || [[Индербор]], Қонаев №17а || 1961 || аралас |- | 14. || С. Сейфуллин атындағы орта мектебі || [[Индербор]], Шығыс ш/а, Майлин №7 || 2013 || қазақша |- | 15. || Ш. Уәлиханов атындағы орта мектебі || [[Индербор]], Тұхфатов №30а || 2010 || аралас |} == Исатай ауданы == 1 мектеп-гимназия мен 4 бастауыш, 1 негізгі, 10 орта мектеп бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || Жалпы білім беретін Абай атындағы орта мектеп || [[Аққыстау]], Ерғалиев №15 || 2001 || rowspan="16" | қазақша |- | 2. || Жалпы білім беретін Аққыстау орта мектебі || [[Аққыстау]], Әбілхайров №1а || 1986 || №564 мектеп |- | 3. || Жалпы білім беретін Ғ. Мәсәлімов атындағы орта мектеп || [[Хамит Ерғалиев ауылы|Хамит Ерғалиев]], Хисин №2 || 1966 || 1996 ж. дейін Амангелді ат. орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P960001444_|title=Атырау облысы Исатай ауданындағы Амангелдi атындағы орта мектептiң атын өзгерту туралы|date=1996-11-25}}</ref> |- | 4. || Жалпы білім беретін Ж. Мырзағалиев атындағы орта мектеп || [[Тұщықұдық (Атырау облысы)|Тұщықұдық]], Дайырова №36 || 1986 || 1992 ж. дейін Горький ат. орта мектеп |- | 5. || Жалпы білім беретін Исатай орта мектебі || [[Исатай (Атырау облысы)|Исатай]], Қуанышев №17 || 2007 || 1992 ж. дейін Октябрь орта мектебі |- | 6. || Мектеп-гимназия || [[Аққыстау]], Қаратүбек №101 || 2023 || — |- | 7. || Жалпы білім беретін Новобогат орта мектебі || [[Хамит Ерғалиев ауылы|Хамит Ерғалиев]], Қамысқала №12 || 2004 |- | 8. || Жалпы білім беретін Өркен орта мектебі || [[Өркен (Атырау облысы)|Өркен]], Жалтыр №82 || 2010 || — |- | 9. || Ф. Оңғарсынова атындағы жалпы білім беретін орта мектеп || [[Нарын (Атырау облысы)|Нарын]], Болатжол №2 || 20?? || №79 мектеп, 2020 ж. дейін Нарын орта мектебі<ref name="Д2">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P2000000124|title=Атырау облысының кейбір білім беру және мәдениет объектілеріне атау беру және қайта атау туралы|date=2020-03-19}}</ref> |- | 10. || Жалпы білім беретін Х. Наубетов атындағы орта мектеп || [[Жанбай]], Нысанов №3а || 1984 || 1992 ж. дейін Куйбышев ат. орта мектеп |- | 11. || Жалпы білім беретін Ю. Гагарин атындағы орта мектеп || [[Зинеден]], Қуанышбаев №15 || 2005 |- | 12. || Жалпы білім беретін Қызылүй негізгі мектебі || [[Қызылүй (Атырау облысы)|Қызылүй]], №85 || 2019 |- | 13. || Жамбыл атындағы жалпы білім беретін бастауыш мектеп || [[Тұщықұдық (Атырау облысы)|Тұщықұдық]], Қаражанов №4 || 2001 || 2019 ж. дейін Чапаев бастауыш мектебі<ref name="Д3"/> |- | 14. || Жалпы білім беретін Жаңа Жанбай бастауыш мектебі || [[Жаңа Жанбай]], Ұстаздар №6 || 2001 || — |- | 15. || Жалпы білім беретін Жасқайрат бастауыш мектебі || [[Жасқайрат (Исатай ауданы)|Жасқайрат]], №30 || 1987 |- | 16. || Жалпы білім беретін Томан бастауыш мектебі || [[№17-темір жол айрығы (Атырау облысы)|17-разъезд]], №24 || 1970 |} == Құрманғазы ауданы == 3 бастауыш, 3 негізгі, 26 орта мектеп пен 1 мектеп-интернат бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || Абай атындағы жалпы орта мектебі || [[Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)|Құрманғазы]], Жәнібекова №22 || 1981 | rowspan="6" |қазақша |- | 2. || Ақкөл жалпы орта мектебі || [[Ақкөл (Атырау облысы)|Ақкөл]], Құспанов №6 || 1971 || 1971-1977 жж. №498 мектеп, 1977-1998 жж. №81 мектеп, 1998-2001 жж. №10 мектеп |- | 3. || Ә. Сәрсенбаев атындағы жалпы орта мектебі || [[Алға (Құрманғазы ауданы)|Алға]], Сибағат ата №31 || 1992 || 1996 ж. дейін Карл Маркс ат. орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P960000897_|title=Қазақстан Республикасының Бiлiм және Мәдениет мекемелерiне есiмдер беру және олардың атауын өзгерту туралы|date=1996-07-12}}</ref> |- | 4. || Балқұдық жалпы орта мектебі || [[Балқұдық]], Момышұлы №5а || 1980 |- | 5. || Б. Бегалиев атындағы жалпы орта мектебі || [[Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)|Құрманғазы]], Атырау №1 || 2002 || 1990 ж. дейін Каспий орталау мектебі |- | 6. || Б. Момышұлы атындағы жалпы орта мектебі || [[Асан (Атырау облысы)|Асан]], Рысқұлов №17 || 2006 || 1992 ж. дейін Горький ат. орталау мектеп |- | 7. || Ғ. Мүсірепов атындағы жалпы орта мектебі || [[Кудряшов]], Бейбітшілік №1а || 2009 |аралас|| 2020 ж. дейін Гоголь ат. орта мектеп<ref name="Д2" /> |- | 8. || Д. Нұрпеисова атындағы жалпы орта мектебі || [[Жыланды (Атырау облысы)|Жыланды]], Сүйінов №1 || 1999 | rowspan="3" |қазақша|| 1992 ж. дейін Чапаев ат. орта мектеп |- | 9. || Еңбекші жалпы орта мектебі || [[Жұмекен]], Өмірбаев №8 || 19?? |- | 10. || Қадыр Мырза Әли атындағы жалпы орта мектебі || [[Сафоновка]], Бейбітшілік №49 || 2010 || 2020 ж. дейін Энгельс ат. орта мектеп<ref name="Д2" /> |- | 11. || Қиғаш жалпы орта мектебі || [[Қиғаш (Атырау облысы)|Қиғаш]], Бөкей хан №33 || 1996 |аралас |- | 12. || Құрманғазы атындағы жалпы орта мектебі || [[Үштаған (Атырау облысы)|Үштаған]], Рысқұлбеков №9 || 2006 | rowspan="2" |қазақша |- | 13. || Лабай жалпы орта мектебі || [[Жалғызапан]], Жәңгір хан №22а || 2019 |- | 14. || М.В. Ломоносов атындағы жалпы орта мектебі || [[Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)|Құрманғазы]], Испулаев №9 || 1961 |орысша |- | 15. || М. Әуезов атындағы жалпы орта мектебі || [[Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)|Құрманғазы]], Болашақ №5 || 1990 |аралас |- | 16. || Н.С. Манаев атындағы жалпы орта мектебі || [[Орлы]], Манаев №11 || 1979 | rowspan="3" |қазақша|| Орлы орта мектебі |- | 17. || Нұржау жалпы орта мектебі || [[Нұржау]], Ақботин №1 || 1982 || 2001 ж. дейін Ленин ат. орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P010001205_|title=Қазақстан Республикасының бiлiм беру, мәдениет ұйымдарын, мұнай кен орнын, сондай-ақ темiр жол станцияларын атау мен қайта атау және олардың атауларының транскрипциясын өзгерту туралы|date=2001-09-14}}</ref> |- | 18. || Панфилов атындағы жалпы орта мектебі || [[Жамбыл (Атырау облысы)|Жамбыл]], Жасқанат №1 || 2014 |- | 19. || С.Н. Имашев атындағы жалпы орта мектебі || [[Бірлік (Құрманғазы ауданы)|Бірлік]], Оқаев №15а || 1989 |аралас|| 1984 ж. дейін Утера орта мектебі |- | 20. || С. Мұқанов атындағы жалпы орта мектебі || [[Көптоғай (Атырау облысы)|Көптоғай]], Әбішев №2а || 1988 | rowspan="4" |қазақша|| 1993 ж. дейін Калинин ат. орта мектеп |- | 21. || Сүйіндік жалпы орта мектебі || [[Сүйіндік (ауыл)|Сүйіндік]], Абай №1 || 1984 |- | 22. || Ф. Оңғарсынова атындағы жалпы орта мектебі || [[Бөкейхан]], Салықбаев №6 || 1980 || 2020 ж. дейін Крупская ат. орта мектеп<ref name="Д2" /> |- | 23. || Ш. Уалиханов атындағы жалпы орта мектебі || [[Жасталап (Атырау облысы)|Жасталап]], Жұбанов №20 || 2019 |- | 24. || Шортанбай жалпы орта мектебі || [[Шортанбай (ауыл)|Шортанбай]], Сәрсенбаев №16 || 2004 |аралас |- | 25. || Ы. Алтынсарин атындағы жалпы орта мектебі || [[Хиуаз]], Рысқалиев №10 || 1992 | rowspan="8" |қазақша |- | 26. || Ю.А. Гагарин атындағы жалпы орта мектебі || [[Теңіз (Атырау облысы)|Теңіз]], Достық №20 || 2018 |- | 27. || З. Серікқалиұлы атындағы мектеп-интернаты || [[Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)|Құрманғазы]], Әліпов №28 || 1972 || 2016 ж. дейін Ганюшкин мектеп-интернаты<ref name="Д2016" /> |- | 28. || Азғыр негізгі орта мектебі || [[Азғыр]], Құрманғалиев №5 || 1986 || 1997 ж. дейін Киров ат. орталау мектеп<ref name="Д97" /> |- | 29. || А. Иманов атындағы негізгі орта мектебі || [[Амангелді (Құрманғазы ауданы)|Амангелді]], Иманов №18а || 19?? || 1986 ж. дейін Богатый орталау мектебі |- | 30. || Ж. Нәжімеденов атындағы негізгі орта мектебі || [[Ғизат Әліпов ауылы|Ғ. Әліпов]], Қазбеков №27 || 2019 || 1990 ж. дейін Жасқайрат орталау мектебі |- | 31. || Батырбек ауылының бастауыш мектебі || [[Батырбек]], Нарын №11 || 1983 |- | 32. || Қоңыртерек бастауыш мектебі || [[Қоңыртерек]], Жаңару №5 || 1986 |- | 33. || №80 бастауыш мектебі || [[Афанасьев (разъезд)|Афанасьев]], Теміржолшылар №25 || 1971 |} == Қызылқоға ауданы == 1 мектеп-гимназия мен 3 бастауыш, 14 орта мектеп бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || Б. Аманшин атындағы қазақ орта мектебі || [[Миялы (Атырау облысы)|Миялы]], Қарабалин №40 || 1965 || rowspan="18" | қазақша || 1996 ж. дейін №20 Миялы орта мектебі<ref name="Д96-2">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P960001346_|title=Қазақстан Республикасының бiлiм және мәдениет мекемелерiне есiмдер беру және оларды қайта атау туралы|date=1996-11-01}}</ref> |- | 2. || Ғ. Сланов атындағы орта мектеп || [[Тайсойған (Атырау облысы)|Тайсойған]], Самарханова №40 || 2010 || 1970 ж. дейін Тайсойған орталау мектебі |- | 3. || Жаңашаруа қазақ орта мектебі || [[Қоныстану (Көздіқара ауылдық округі)|Қоныстану]], Жағалбаев №18 || 1976 |- | 4. || Кенбай орта мектебі || [[Сағыз (ауыл)|Сағыз]], Ізбасов №3 || 1965 |- | 5. || Қарабау орта мектебі || [[Қарабау (Атырау облысы)|Қарабау]], Нұрпейісова №22 || 1979 |- | 6. || Қаракөл орта мектебі || [[Қаракөл (Қызылқоға ауданы)|Қаракөл]], Рысқұлов №29 || 1975 |- | 7. || Миялы орта мектебі || [[Жангелдин]], Лұқпанов №16 || 1985 |- | 8. || Мұқыр орта мектебі || [[Мұқыр (Атырау облысы)|Мұқыр]], Зұлқанов №11 || 1969 |- | 9. || Сағыз орта мектебі || [[Сағыз (ауыл)|Сағыз]], Мұқанғалиев №6в || 2018 || — |- | 10. || Тасшағыл орта мектебі || [[Тасшағыл]], Сейфуллин №32 || 1989 |- | 11. || Х. Досмұхамедұлы атындағы орта мектеп || [[Миялы (Атырау облысы)|Миялы]], Абай №14 || 1983 || 1997 ж. дейін Крупская атындағы орта мектеп<ref name="Д97" /> |- | 12. || Ш.Т. Еркінов атындағы орта мектеп || [[Жасқайрат (Қызылқоға ауданы)|Жасқайрат]], Қайырбаев №2 || 1979 || 1977 ж. дейін Орлыкөл орта мектебі |- | 13. || Ы. Шөреков атындағы мектеп-гимназиясы || [[Миялы (Атырау облысы)|Миялы]], Абай №49 || 2007 || 2017 ж. дейін №1 мектеп-гимназия<ref name="Д1"/> |- | 14. || №2 жалпы орта білім беретін мектебі || [[Мұқыр (Атырау облысы)|Мұқыр]], Сланов №39 || 2021 || — |- | 15. || Жалпы білім беретін №9 орта мектеп || [[Сағыз (ауыл)|Сағыз]], Жүсіпов №22 || 19?? || Әр уақытта №40, №490, №74 орта мектеп |- | 16. || Жамансор бастауыш мектебі || [[Жамансор]], №32а || 2011 |- | 17. || Тасқұдық бастауыш мектебі || [[Тасқұдық (Атырау облысы)|Тасқұдық]], №12 || 19?? |- | 18. || Жалпы білім беретін №75 бастауыш мектебі || [[Жантерек]], №38 || 2020 |} == Мақат ауданы == 1 бастауыш, 6 орта мектеп пен 1 мектеп-интернат, 1 мектеп-бөбекжай кешені бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || А. Құнанбаев атындағы орта мектебі || [[Доссор]], Мұхтанов №11 || 2013 || қазақша |- | 2. || Б. Қанатбаев атындағы орта мектебі || [[Доссор]], Исаков №2 || 2004 || аралас || 2006 ж. дейін Белинский ат. орта мектеп<ref name="доссор">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P060000480_|title=Қазақстан Республикасының бiлiм беру, мәдениет және спорт ұйымдарын, су құрылысын, әскери бөлiм мен шекара заставасын атау мен қайта атау, сондай-ақ темiр жол станциясы атауының орыс тiлiндегi транскрипциясын өзгерту туралы|date=2006-05-31}}</ref> |- | 3. || М. Баймұханов атындағы орта мектеп || [[Мақат]], Шағырова №1а || 1986 || қазақша || Горький ат. қазақ және Гайдар ат. орыс орта мектептері |- | 4. || О. Сарғұнанов атындағы орта мектебі || [[Доссор]], Аухатов №85 || 2017 || орысша || 2006 ж. дейін №4 орта мектеп<ref name="доссор" /> |- | 5. || Х. Санбаев атындағы орта мектеп || [[Мақат]], Әлиев №1 || 1982 || қазақша || 1996 ж. дейін №83 орта мектеп<ref name="Д96-2" /> |- | 6. || №76 Л. Шахатов атындағы орта мектеп || [[Мақат]], Егемен бөлімшесі №11 || 1973 || аралас || 2000 ж. дейін №76 орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P000000257_|title=Қазақстан Республикасының білім, мәдениет ұйымдарына, сондай-ақ мұнай кен орнына, теміржол бекетіне атау беру және оларды қайта алу туралы|date=2000-02-16}}</ref> |- | 7. || Бәйгетөбе мектеп-бөбекжай кешені || [[Бәйгетөбе]], Бәйгетөбе ш/а №207 || 2010 |- | 8. || С. Шарипов атындағы Доссор мектеп-интернаты || [[Доссор]], Өтемісұлы №3 || 19??|| қазақша |- | 9. || №2 бастауыш мектебі || [[Мақат]], Бекжанов №222 || 2005 || қазақша || — |} == Махамбет ауданы == 1 негізгі, 14 орта мектеп бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || Ақтоғай орта мектебі || [[Ақтоғай (Атырау облысы)|Ақтоғай]], Өтемісұлы №25а || 2014 || rowspan="2" | қазақша |- | 2. || Алға орта мектебі || [[Алға (Махамбет ауданы)|Алға]], Иманғазиев №2 || 1975 |- | 3. || А. Байтұрсынұлы атындағы орта мектеп || [[Бейбарыс (ауыл)|Бейбарыс]], Әйтеке би №2а || 2013 || аралас || 2019 ж. дейін Чкалов ат. орта мектебі<ref name="Д3"/> |- | 4. || Д. Төленов атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Махамбет (Атырау облысы)|Махамбет]], Шұғыла ш/а, Қазыбек би №40а || 2023 || rowspan="2" | қазақша || 1999 ж. дейін Махамбет мектеп-гимназиясы<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P990001436_|title=Қазақстан Республикасының білім, мәдениет және денсаулық сақтау ұйымдарына, сондай-ақ су құрылысына есімдер беру және оларды қайта атау туралы|date=1999-09-22}}</ref>, 2023 ж. дейін Д.Төленов атындағы мектеп-гимназиясы |- | 5. || Есбол орта мектебі || [[Есбол (Махамбет ауданы)|Есбол]], Махамбет №5 || 2000 || Фурманов ат. орта мектеп |- | 6. || Е.Ағелеуов атындағы Махамбет орта мектебі || [[Махамбет (Атырау облысы)|Махамбет]], Боранқұлов №7 || 1985 || аралас || 1999 ж. дейін Махамбет орта мектебі<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P990000441_|title=Қазақстан Республикасының білім және мәдениет мекемелеріне есімдер беру және оларды қайта атау туралы|date=1999-04-21}}</ref> |- | 7. || Жалғансай орта мектебі || [[Жалғансай]], Отаров №50а || 2015 || rowspan="6" | қазақша |- | 8. || Қ. Қалыбеков атындағы Сарытоғай орта мектебі || [[Сарытоғай (Атырау облысы)|Сарытоғай]], Алтынсарин №5 || 1993 || 1996 ж. дейін Сарытоғай орта мектебі<ref name="Д96" /> |- | 9. || Қ. Қарашаұлы атындағы Сарайшық орта мектебі || [[Сарайшық (ауыл)|Сарайшық]], Жабаев №2а || 1979 || 1993 ж. дейін Сарайшық орта мектебі |- | 10. || Қ. Ахмедияров атындағы орта мектеп || [[Таңдай (ауыл)|Таңдай]], Есенбаев №23 || 2000 || 2017 ж. дейін Таңдай орта мектебі<ref name="Д1"/> |- | 11. || Қосарал орта мектебі || [[Ортақшыл (Атырау облысы)|Ортақшыл]], Абай №17 || 1980 |- | 12. || Қызылүй орта мектебі || [[Ақжайық (Махамбет ауданы)|Ақжайық]], Ақжайық №20 || 1988 |- | 13. || О. Шонаев атындағы орта мектебі || [[Махамбет (Атырау облысы)|Махамбет]], Шоқпаров №117 || 1972 || аралас |- | 14. || Талдыкөл орта мектебі || [[Талдыкөл (Атырау облысы)|Талдыкөл]], Құскелдиев №52 || 2010 || rowspan="2" | қазақша || 2006 ж. дейін Редут орта мектебі |- | 15. || Еңбекшіл ауылының негізгі мектебі || [[Еңбекшіл (Атырау облысы)|Еңбекшіл]], Шоқай №51а || 2019 | |} == Жабылған мектептер == {| class="wikitable" |+Жылыой ауданы !№ !!Атауы !!Орналасқан жері !!Жабылу себебі !!Бұрынғы атауы |- | 1. || №8 Крупская атындағы орта мектеп || ''[[Қаратон]]'' кенті || rowspan="4" | елді мекеннің көшірілуі |- | 2. || №11 орта мектеп || [[Сарықамыс (Атырау облысы)|''Сарықамыс'']] кенті || ''Сарықамыс орта мектебі'' |- | 3. || №12 Биікжал орта мектебі || ''[[Биікжал]]'' кенті |- | 4. || №14 Ы. Алтынсарин атындағы орталау мектеп || ''[[Мұнайлы (кент)|Мұнайлы]]'' кенті |} {| class="wikitable" |+Құрманғазы ауданы !№ !!Атауы !!Орналасқан жері !!Жабылу себебі |- | 1. || Ғ. Әліпов атындағы бастауыш мектеп || [[Әліпов (ауыл)|Ниетбай]] || rowspan="3" |бала санының азаюы |- | 2. || Қошалақ бастауыш мектебі || [[Қошалақ (ауыл)|Қошалақ]] |- | 3. || Ш. Тұржанов атындағы бастауыш мектеп || [[Егінқұдық]] |- | 4. || Кудряшов атындағы орта мектеп || [[Кудряшов]] || rowspan="2" | екі мектептің біріктірілуі |- | 5. || Гоголь атындағы орта мектеп || [[Жаңаауыл (Атырау облысы)|Жаңаауыл]] |} {| class="wikitable" |+Қызылқоға ауданы !№ !!Атауы !!Орналасқан жері !!Жабылу себебі |- | 1. || Бұхар бастауыш мектебі || [[Бұқар (ауыл)|Бұхар]] || rowspan="3" | бала санының азаюы |- | 2. || Соркөл бастауыш мектебі || [[Соркөл (ауыл)|Соркөл]] |- | 3. || Т. Жанұзақов атындағы бастауыш мектебі || [[Кенбай (Сағыз ауылдық округі)|Кенбай]] |- | 4. || №1 негізгі мектеп || rowspan="2" | [[Миялы (Атырау облысы)|Миялы]] || rowspan="2" | екі мектептің біріктірілуі |- | 5. || Миялы ұлттық гимназиясы |} {| class="wikitable" |+Мақат ауданы !№ !!Атауы !!Орналасқан жері !!Жабылу себебі |- | 1. || Б. Досбаева атындағы №3 Байшонас орта мектебі || ''[[Байшонас]]'' || rowspan="4" | елді мекеннің көшірілуі |- | 2. || №9 Комсомол орталау мектебі || [[Комсомол (Атырау облысы)|''Комсомол'']] |- | 3. || Қошқар орталау мектебі || [[Қошқар (Атырау облысы)|''Қошқар'']] |- | 4. || С. Зорбаев атындағы орталау мектеп || ''[[Ескене]]'' |} {| class="wikitable" |+Атырау қаласы !№ !!Атауы !!Орналасқан жері !!Жабылу себебі |- | 1. || №29 орта мектеп || [[Балықшы (Атырау қалалық әкімдігі)|''Балықшы'']] кенті || автомобиль көпірінің құрылысына байланысты |- | 2. || №77 М.И. Калинин атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Ж. Досмұхамбетов №10 || ? |} == Мамандандырылған мектептер == {| class="wikitable" ! Атауы !!Орналасқан жері |- | Облыстық дарынды балаларға арналған ұлттық гимназия || [[Атырау]], Әбдірахманов №39а |- | Ж. Молдағалиев атындағы мамандандырылған мектеп-лицей-интернаты || [[Атырау]], Байтұрсынов №127 |- | Ж. Досмұхамбетов атындағы мамандандырылған мектеп-лицей-интернаты || [[Атырау]], Әуезов №12 |- | Мамандандырылған "Зияткер" мектеп-лицей-интернаты || [[Атырау]], Кекілбайұлы №15а |- | Н. Тілендиев атындағы мамандандырылған мектеп-гимназия-интернаты || [[Атырау]], Әйтеке би №79Б |- | №1 "Білім-Инновация" лицей-интернаты || [[Атырау]], Досмұхамбетов №10 |- | №2 "Білім-Инновация" лицей-интернаты || [[Атырау]], Болашақ ш/а №6 |- | №3 "Білім-Инновация" лицей-интернаты || [[Атырау]], Владимирский №28 |- | "Сармат" мамандандырылған мектеп-лицей-интернаты || [[Жаңаталап (Атырау облысы)|Жаңаталап]], Есенғалиев №9а |- | Химия-биология бағытындағы Назарбаев Зияткерлік мектебі || [[Атырау]], Елорда №22 |} == Басқа мектептер == {| class="wikitable" ! Атауы !!Орналасқан жері |- | Кешкі мектеп || [[Атырау]], Островский №13 |- | Жалпы білім беретін кешкі орта мектеп || [[Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)|Құрманғазы]], Сәтеков №38 |- | №15 мекемесі жанындағы орта мектеп || [[Атырау]], АМӨЗ аумағы №1 |- | №79 мекемесі жанындағы орта мектеп || [[Атырау]], Ет комбинаты ш/а, Исмағұлов №2а |} {| class="wikitable" |+Арнайы мектептер ! Атауы !!Орналасқан жері |- | Облыстық арнайы мектеп-интернат || [[Атырау]], Студенттер №42 |- | №2 арнайы мектеп-интернат || [[Махамбет (Атырау облысы)|Махамбет]], Тайманов №23 |- | Тіл мүкістігі бар балаларға арналған №3 облыстық арнайы мектеп-интернат || [[Атырау]], Алатау №3 |} == Қосымша білім беру ұйымдары == * Абай атындағы Атырау қаласының оқушылар орталығы * Оқушылар үйі (Аққыстау а.) * Оқушылар үйі (Миялы а.) * Оқушылар шығармашылық орталығы (Индербор к.) * Құрманғазы аудандық оқушылар үйі (Құрманғазы а.) * Құрманғазы аудандық жас туристер бекеті (Құрманғазы а.) * Жас техниктер станциясы (Құлсары қ.) ;Өнер (саз) мектептері * Құрманғазы атындағы балалар саз мектебі (Атырау қ.) * М. Қойшыбаев атындағы балалар саз мектебі (Атырау қ., Балықшы ш/а) * Дамбы өнер мектебі (Атырау қ., Амангелді а.) ** Атырау бөлімшесі (Қызыл балық а.) ** Еркінқала бөлімшесі (Еркінқала а.) ** Қайыршақты бөлімшесі (Томарлы а.) * Д. Нұрпейісова атындағы балалар өнер мектебі (Құрманғазы ауд., Құрманғазы а.) * Дәулеткерей атындағы балалар музыка мектебі (Хиуаз а.) * З. Ещанова атындағы аудандық балалар өнер мектебі (Махамбет а.) * Индер балалар өнер мектебі (Индербор к.) ** Бөдене бөлімшесі (Бөдене а.) ** Жарсуат бөлімшесі (Жарсуат а.) * Құлсары балалар өнер мектебі (Құлсары қ.) * Т. Култумиев атындағы №1 Құлсары балалар саз мектебі (Құлсары қ.) * Мақат балалар өнер мектебі (Мақат к.) * Р. Ғабдиев атындағы балалар өнер мектебі (Доссор к.) * Миялы балалар өнер мектебі (Миялы а.) * А. Өміров атындағы балалар өнер мектебі (Сағыз а.) * Қоныстану балалар өнер мектебі (Қоныстану а.) * Ш. Шәріпов атындағы балалар саз мектебі (Аққыстау а.) * Жанбай балалар саз мектебі (Жанбай а.) * Новобогат балалар саз мектебі (Х. Ерғалиев а.) == Спорт мектептері == ; Атырау қаласы * Олимпиадалық резервтегі облыстық мамандандырылған мектеп-интернат-колледжі (Вокзал маңы-5 ш/а) * №1 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Авангард-4 ш/а) * №2 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Авангард-2 ш/а) * №3 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Өрлеу ш/а) * №4 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Мирас ш/а) * №5 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Нұрсая ш/а) * №6 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Ақжар балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Ақжар а.) * Дамба балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Жаңаталап а.) * Олимпиадалық емес спорт түрлерінен жоғары спорт шеберлігі мектебі (Нұрсая ш/а) ; Жылыой ауданы * №1 Жылыой аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Құлсары қ.) * №2 Жылыой аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Ақкиізтоғай а.) * №3 Жылыой аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Шоқпартоғай а.) * №4 Жылыой аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Жаңа Қаратон к.) * №5 Жылыой аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Майкөмген а.) * Жем балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Тұрғызба а.) * Қосшағыл балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Қосшағыл а.) ; Индер ауданы * Индер аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Есбол, Жарсуат, Өрлік балалар-жасөспірімдер спорт мектептері ; Исатай ауданы * Исатай аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Жанбай, Тұщықұдық балалар-жасөспірімдер спорт мектептері ; Құрманғазы ауданы * Құрманғазы аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Ақкөл, Бөкейхан, Шортанбай балалар-жасөспірімдер спорт мектептері ; Қызылқоға ауданы * Қызылқоға аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Сағыз балалар-жасөспірімдер спорт мектебі ; Мақат ауданы * Мақат аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Доссор балалар-жасөспірімдер спорт мектебі ; Махамбет ауданы * Махамбет аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Ақжайық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі == Жекеменшік мектептер == ;"BINOM ATYRAU" ЖШС мектептері {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Ашылған жылы !Оқыту тілі |- | 1. || Әл-Фараби атындағы BINOM SCHOOL мектеп-лицейі || [[Атырау]], Нұрсая ш/а, Шәмелов №1 || rowspan="2" | 2023 || rowspan="2" | аралас |- | 2. || Д. Қонаев атындағы BINOM SCHOOL мектеп-лицейі || [[Атырау]], Молдағұлова №193 |} # QSI International School (Атырау, Сұлтан Бейбарыс №473) # "Тағылым" ЖШС (Атырау, Әліпов №3а) # "Abyroi School Atyrau" ЖШС (Атырау, Сауырғалиев №2) # "Qazbilim Atyrau ұлттық лицейі" ЖШС (Атырау, Сұлтан Бейбарыс №458) # "Сенім" элитарлық мектеп-балабақша кешені (Атырау, Абай №39) # "Alash United Gymnasium School" ЖШС (Атырау, Уәлиханов №116) # "Happy Choice" ЖШС (Атырау, Автобаза №8а) # "Oi-Sana" мектеп-лицейі (Атырау, Сейфуллин №109) # "Кастл Стайл" ЖШС Парасат жекеменшік мектебі (Атырау, Бейбарыс №25/1) # "Кайнар Центр" ЖШС "Қайнар" жекеменшік мектебі (Атырау, Самал ш/а, 31-көше №4) # "Келешек" мектеп-балабақша" ЖШС (Атырау, Азаттық №83а) # "Baby city" ЖШС (Атырау, Халелов №1) # "Sova School жекеменшік мектеп-лицейі" ЖШС (Атырау, Бейбарыс №494Б) # "Sayakhatschool" ЖШС "Zhana Urpaq" Алғашқы Ұлттық ізгілік педагогика мектебі (Атырау, Нұрсая ш/а, Шырдабаев №2) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Қазақстан оқу орындары}} [[Санат:Қазақстан мектептері]] [[Санат:Атырау облысы]] hzl440tgpcq5c5rrj0kmkzb6208bb03 3650067 3650066 2026-09-01T22:53:16Z Casserium 68287 3650067 wikitext text/x-wiki Қазіргі уақытта [[Атырау облысы]]нда барлығы 207 мемлекеттік мектеп жұмыс істейді. == Атырау қаласы == 10 мектеп-гимназия, 5 мектеп-лицей мен 1 негізгі, 52 орта мектеп бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Бұрынғы атауы |- | 1. || Жалпы білім беретін №1 М. Жұмабаев атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Мәмекұлы №167 || 2023 || 2017 ж. дейін №1 Ленин ат. орта мектеп<ref name="Д1">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P1700000369|title=Атырау облысының кейбір білім беру ұйымдарына атау беру және қайта атау туралы|date=2017-06-15}}</ref> |- | 2. || Жалпы білім беретін №2 Ж. Нәжімеденов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Исатаев №42а || 2009 || Куйбышев ат. орта мектеп, 2017 ж. дейін №2 орта мектеп<ref name="Д1" /> |- | 3. || №3 мектеп-гимназия || [[Атырау]], Владимирский №41 || 1978 |- | 4. || Жалпы білім беретін №4 Ю.А. Гагарин атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Мақатаев №61 || 1971 |- | 5. || Жалпы білім беретін №5 Ғ. Мүсірепов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Ерниязов №2 || 19?? |- | 6. || Жалпы білім беретін №6 М. Мөңкеұлы атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Азаттық №162 || 200? || 2017 ж. дейін №6 орта мектеп<ref name="Д1" /> |- | 7. || Жалпы білім беретін №7 М. Әуезов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Сырдария №1а || 19?? |- | 8. || Жалпы білім беретін №8 Ө. Атамбаев атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Азаттық №133а || 19?? || 1997 ж. дейін №8 орта мектеп<ref name="Д97">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P970000817_|title=Қазақстан Республикасының бiлiм және мәдениет мекемелерiне есiмдер беру және оларды қайта атау туралы|date=1997-05-12}}</ref> |- | 9. || Жалпы білім беретін №9 Ш. Уәлиханов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Уәлиханов №89а || 1980 |- | 10. || Жалпы білім беретін №10 С. Мұқанов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Бейбарыс №36 || 1960 |- | 11. || Жалпы білім беретін №11 Ы.Алтынсарин атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Елеуісов №69 || 1961 |- | 12. || Жалпы білім беретін №12 Ф. Досымова атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Өтемісұлы №111 || 1970 || 1996 ж. дейін №12 орта мектеп<ref name="Д96">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P960000384_|title=Қазақстан Республикасының Бiлiм және Мәдениет мекемелерiне есiмдер беру және олардың атауларын өзгерту туралы|date=1996-04-03}}</ref> |- | 13. || №13 Д. Байбосынов атындағы мектеп-гимназия  || [[Атырау]], Канцев №1а || 19?? || Қазақстанның 50 жылдығы ат. орта мектеп |- | 14. || Жалпы білім беретін №14 А. Чехов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Азаттық №78 || 19?? |- | 15. || Жалпы білім беретін №15 Абай атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Сәтбаев №20 || 1956 |- | 16. || №16 Ж. Қаражігітов атындағы мектеп-лицей || [[Атырау]], Владимирский №21 || 19?? || 2000 ж. дейін №16 мектеп-лицей<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P000001576_|title=Қазақстан Республикасының бiлiм және мәдениет ұйымдарына, сондай-ақ әскери бөлiмге есiмдер беру және оларды қайта атау туралы|date=2000-10-20}}</ref> |- | 17. || №17 мектеп-лицей || [[Атырау]], Момышұлы №31 || 1977 || Киров ат. орта мектеп |- | 18. || №18 Х. Доспанова атындағы жалпы білім беретін орта мектеп || [[Атырау]], Баймұханов №16 || 2014 || 2018 ж. дейін №18 Крупская ат. орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P1800000152|title=Атырау облысының кейбір білім беру ұйымдарын қайта атау туралы|date=2018-04-03}}</ref> |- | 19. || №19 Қ. Сәтбаев атындағы мектеп-гимназия || [[Атырау]], Авангард-2 ш/а №19а || 1972 |- | 20. || №20 А. Пушкин атындағы мектеп-лицей || [[Атырау]], Мұқанов №3 || 1973 |- | 21. || Жалпы білім беретін №21 Жамбыл атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Өтемісұлы №118/2 || 1973 |- | 22. || Жалпы білім беретін №22 Ә. Молдағұлова атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Баймұханов №39Б || 1969 || 2017 ж. дейін №22 орта мектеп<ref name="Д1" /> |- | 23. || Жалпы білім беретін №23 А. Байтұрсынов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], СМП-163 ш/а №1 || 19?? || 2017 ж. дейін №23 орта мектеп<ref name="Д1" /> |- | 24. || Жалпы білім беретін №24 орта мектеп || [[Атырау]], Вокзал маңы-5 ш/а, №16а || 19?? |- | 25. || Жалпы білім беретін №25 Б. Момышұлы атындағы орта мектеп || [[Ақсай (Атырау облысы)|Ақсай]], Атырау №23 || 1987 |- | 26. || Жалпы білім беретін №26 С. Датов атындағы орта мектеп || [[Ақжар (Атырау облысы)|Ақжар]], Датұлы №1Г || 1992 |- | 27. || Жалпы білім беретін №27 И. Тайманов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Вокзал маңы-3 ш/а №22Б || 1990 |- | 28. || Жалпы білім беретін №28 орта мектеп || [[Атырау]], Лесхоз ш/а №28а || 19?? |- | 29. || Үш тілде оқытатын дарынды балаларға арналған №30 мектеп-гимназия || [[Атырау]], Авангард-4 ш/а, Тілендиев №21 || 2002 || — |- | 30. || №31 мектеп-гимназия || [[Атырау]], Атырау ш/а, Рысмағамбетов №46 || 2004 || — |- | 31. || Жалпы білім беретін №32 орта мектеп || [[Атырау]], [[Көкарна (Атырау қалалық әкімдігі)|Көкарна]] ш/а, 13-көше №36а || 2005 || — |- | 32. || Жалпы білім беретін №33 Қ.Қайсенов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Сарықамыс ш/а, Бөкен би №8 || 2006 || 2017 ж. дейін №33 орта мектеп<ref name="Д1" /> |- | 33. || №34 көп салалы мектеп-гимназия || [[Атырау]], Алмагүл ш/а №26 || 2009 || 2017 ж. дейін №34 лингвистикалық мектеп-гимназия |- | 34. || №35 Х.Ерғалиев атындағы мектеп-гимназия || [[Атырау]], Өркен ш/а, Шөреев №90а || 2010 || 2017 ж. дейін №35 мектеп-гимназия<ref name="Д1" /> |- | 35. || №36 мектеп-гимназия || [[Атырау]], Мирас ш/а, Көшәлиев №23 || 2013 || — |- | 36. || Жалпы білім беретін №37 С.Зиманов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Нұрсая ш/а №109а || 2017 || 2021 ж. дейін №37 орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P2100000785|title="Жалпы білім беретін № 37 орта мектеп" коммуналдық мемлекеттік мекемесіне Салық Зимановтың есімін беру туралы|date=2021-11-04}}</ref> |- | 37. || №38 мектеп-лицей || [[Атырау]], Бейбарыс №445 || 2017 || 2019 ж. дейін Ағылшын тілін тереңдетіп оқытатын техникалық гимназия |- | 38. || Жалпы білім беретін №39 орта мектеп || [[Томарлы (Атырау облысы)|Томарлы]], Жұлдыз ш/а, Муханбедьяров №29 || 2019 || — |- | 39. || №40 З.Қабдолов атындағы жалпы білім беретін мектеп || [[Атырау]], Нұрсая ш/а, Елорда №25 || 2019 || 2022 ж. дейін №40 орта мектеп<ref name="Д22">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P2200000938|title=Атырау облысының кейбір білім беру ұйымдарына есім беру туралы|date=2022-11-22}}</ref> |- | 40. || №41 Ә.Кекілбайұлы атындағы мектеп-гимназиясы || [[Атырау]], Самал ш/а, Кекілбайұлы №15а || 2020 || 2022 ж. дейін №41 мектеп-гимназия<ref name="Д22" /> |- | 41. || №42 Н.Балғымбаев атындағы жалпы білім беретін мектеп || [[Атырау]], Береке ш/а, 16-көше №3 || 2021 || 2022 ж. дейін №42 орта мектеп<ref name="Д22" /> |- | 42. || Жалпы білім беретін №43 орта мектеп || [[Еркінқала]], Балауса ш/а, Мұртаза №70а || 2023 || — |- | 43. || №44 мектеп-гимназия || [[Ақжар (Атырау облысы)|Ақжар]], 7-көше №14а || 2024 || — |- | 44. || «Атамекен» №45 жалпы орта білім беретін мектебі || [[Атырау]], Қалимов №90 || — || — |- | 45. || №46 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Атырау]], Сарыөзек ш/а || 2024 || — |- | 46. || №47 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Береке (Атырау облысы)|Береке]] ауылы || 2024 || — |- | 47. || №48 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Томарлы (Атырау облысы)|Томарлы]], Жұлдыз ш/а, Жауыров №33А || 2025 || — |- | 48. || №49 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Томарлы (Атырау облысы)|Томарлы]], Жұлдыз-3 ш/а, Бақтыбаев №31А || 2025 || — |- | 49. || №50 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Атырау]], Водников ш/а, Нияз батыр №32 || 2024 || — |- | 50. || №51 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Ақсай (Атырау облысы)|Ақсай]] ауылы || 2025 || — |- | 51. || №52 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Еркінқала]] ауылы || 2026 || — |- | 52. || №53 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Томарлы (Атырау облысы)|Томарлы]] ауылы, Көктем ш/а || 2026 || — |- | 53. || №54 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Дамбы (ауыл)|Дамбы]] ауылы || 2026 || — |- | 54. || IT мектеп-лицей || [[Атырау]], Әуезов №11 || 1952 || 2015 ж. дейін Жалпы білім беретін орта бейіндік мектебі |- | 55. || Жалпы білім беретін Алмалы орта мектебі || [[Алмалы (Атырау облысы)|Алмалы]], Бейбітшілік №24 || 1987 |- | 56. || Жалпы білім беретін Амангелді атындағы орта мектеп || [[Дамбы (ауыл)|Дамбы]], Қабышев №13Б || 19??|| №7 орта мектеп |- | 57. || Жалпы білім беретін Ә. Жангелдин атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Балықшы (Атырау қалалық әкімдігі)|Балықшы]] ш/а, Ахмедияров №6 || 1960 |- | 58. || Жалпы білім беретін Береке орта мектебі || [[Береке (Атырау облысы)|Береке]], Тыныбекова №3а || 2017 || 2001 ж. дейін Память Ильича орталау мектебі |- | 59. || Жалпы білім беретін Бесікті орта мектеп-интернаты || [[Бесікті (ауыл)|Бесікті]], Нұржанов №100 || 2005 |- | 60. || Жалпы білім беретін Б. Нысанбаев атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Бірлік (Атырау қалалық әкімдігі)|Бірлік]] ш/а, Бекет ата №33а || 2009 || Новостройка орта мектебі |- | 61. || Жалпы білім беретін Ғ. Мұратбаев атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Жұмыскер (Атырау облысы)|Жұмыскер]] ш/а, Бекмағамбетов №2 || 2020 |- | 62. || Жалпы білім беретін Еркінқала орта мектебі || [[Еркінқала]], Есқалиев №29 || 1983 |- | 63. || Жалпы білім беретін Жамбыл атындағы орта мектеп || [[Жаңаталап (Атырау облысы)|Жаңаталап]], Сұлтанов №70а || 19?? |- | 64. || Жалпы білім беретін И. Тайманов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Жұмыскер (Атырау облысы)|Жұмыскер]] ш/а, Баймұханов №121 || 2009 || 1992 ж. дейін Жұмыскер орталау мектебі |- | 65. || Жалпы білім беретін Қ. Смағұлов атындағы орта мектеп || [[Томарлы (Атырау облысы)|Томарлы]], Смағұлов №17а || 1983 || Қайыршақты орта мектебі |- | 66. || Жалпы білім беретін Қ.И. Сәтбаев атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Геолог (ауыл)|Геолог]] ш/а, Аққұлов №10а || 1987 |- | 67. || Жалпы білім беретін М. Бекмұхамбетов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Балықшы (Атырау қалалық әкімдігі)|Балықшы]] ш/а, Ахмедияров №19а || 1974 || 2017 ж. дейін А. Құнанбаев атындағы орта мектеп<ref name="Д1" /> |- | 68. || Жалпы білім беретін М.Отаралиев атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Ақжайық (Атырау қалалық әкімдігі)|Ақжайық]] ш/а, 3-көше №36 || 2017 || 1992 ж. дейін Балықшы орталау мектебі |- | 69. || Жалпы білім беретін М.Өтемісов атындағы орта мектеп || [[Ракуша]], Қазақстан №16 || 2019 || 1992 ж. дейін Ракуша орта мектебі |- | 70. || Жалпы білім беретін М.Ломоносов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Балықшы (Атырау қалалық әкімдігі)|Балықшы]] ш/а, Қалмұханов №1 || 1936 |- | 71. || Жалпы білім беретін Талғайраң негізгі мектебі || [[Талқайран|Талғайраң]], Есмұханов №40 || 2009 |- | 72. || Жалпы білім беретін Т.Амандосов атындағы орта мектеп || [[Тасқала (Атырау облысы)|Тасқала]], Орталық №22 || 19?? || 2005 ж. дейін Кеңөзек орта мектебі<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P050000200_|title=Қазақстан Республикасының бiлiм беру, мәдениет және спорт ұйымдарын атау мен қайта атау туралы|date=2005-03-03}}</ref> |- | 73. || Жалпы білім беретін Ф. Оңғарсынова атындағы орта мектеп || [[Қызыл балық (ауыл)|Қызылбалық]], Балманов №64 || 1973 || 1992 ж. дейін Октябрьдің 40 жылдығы ат. орта мектеп |- | 74. || Жалпы білім беретін Ы. Алтынсарин атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Құрсай (Атырау облысы)|Құрсай]] ш/а, Қарабау №12 || 2014 || 1992 ж. дейін Құрсай орта мектебі |} == Жылыой ауданы == 21 орта мектеп бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || №1 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Махамбет №136 || 1985 || қазақша || Ленин ат. орта мектеп |- | 2. || №2 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Қосшағыл]], Жайық №93 || 1992 || аралас || Лермонтов ат. орта мектеп |- | 3. || №3 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Шоқпартоғай]], Дешенов №378 || 1977 || rowspan="3" | қазақша || Жданов ат. орта мектеп |- | 4. || №4 М. Әуезов атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Тұрғызба (Жем ауылдық округі)|Тұрғызба]], Бөкен би №409 || 1976 |- | 5. || №5 Абай атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Әжіғалиев №67 || 2023 |- | 6. || №6 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Махамбет №72 || 2021 || аралас || Пушкин ат. орта мектеп |- | 7. || №7 Е. Халықов атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Күржіманұлы №53 || 2003 || қазақша || 1996 ж. дейін Островский ат. орта мектеп<ref name="Д96" /> |- | 8. || №8 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Шәкірова №8 || 2014 || rowspan="2" | аралас |- | 9. || №9 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Махамбет №102 || 1975 || Макаренко ат. орта мектеп |- | 10. || №10 Амангелді атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Ақкиізтоғай]], Аронұлы №210 || 1974 || қазақша |- | 11. || №13 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Аймауытов №29 || 1964 || аралас || №468 мектеп, Гагарин ат. орта мектеп |- | 12. || №15 С.Карабалин атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Қорғанбаев №50 || 1950 || қазақша || Чехов ат. орта мектеп, 2007 ж. дейін №15 орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P070000321_|title=Қазақстан Республикасының білім беру ұйымдарын атау мен қайта атау туралы|date=2007-04-20}}</ref> |- | 13. || №16 Д.Жазықбаев атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], 217-көше №42 || 1988 || аралас || 1991 ж. дейін XIX партконференция ат. орта мектеп |- | 14. || №17 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Майкөмген]], Керейұлы №56 || 1994 || қазақша |- | 15. || №18 М. Сатыбалдиев атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], 221-көше №59 || 1991 || аралас |- | 16. || №19 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Арқабаев №22 || 2014 || rowspan="2" | қазақша |- | 17. || №20 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Балуан Шолақ №1 || 1993 |- | 18. || №21 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Нұрмахан №3 || 2015 || rowspan="3" | аралас |- | 19. || №22 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Жаңа Қаратон]], Ержанов №642 || 1999 || — |- | 20. || №23 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Жаңа Қаратон]], Рзиев №883 || 2006 || — |- | 21. || №26 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]] || 2026 || — |} == Индер ауданы == 15 орта мектеп бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || Аққала орта мектебі || [[Аққала (Атырау облысы)|Аққала]], Жылысов №47 || 2017 || rowspan="5" | қазақша || 1993 ж. дейін Горы орта мектебі |- | 2. || Ә. Кекілбайұлы атындағы орта мектебі || [[Ынтымақ (Атырау облысы)|Ынтымақ]], Бозекенов №42 || 2017 || 2019 ж. дейін Гребенщик орта мектебі<ref name="Д3">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P1900000009|title=Атырау облысының кейбір білім беру және мәдениет ұйымдарына атау беру және қайта атау туралы|date=2019-01-24}}</ref> |- | 3. || Б. Нысанбаев атындағы орта мектебі || [[Көктоғай (Атырау облысы)|Көктоғай]], Сейфуллин №45 || 1977 || 1965 ж. дейін Зелёный орта мектебі |- | 4. || Бөдене орта мектебі || [[Бөдене (Атырау облысы)|Бөдене]], Мөңкеұлы №1 || 1983 |- | 5. || Есбол орта мектебі || [[Есбол (Индер ауданы)|Есбол]], Тайманов №45 || 19?? || 2017 ж. дейін Кулагино ұлттық гимназиясы |- | 6. || Жамбыл атындағы орта мектебі || [[Есбол (Индер ауданы)|Есбол]], Тайманов №43 || 1978 || аралас |- | 7. || Көктем қазақ орта мектебі || [[Индербор]], Кенжетаев №2 || 2002 || rowspan="6" | қазақша || — |- | 8. || Қ. Абаханов атындағы орта мектебі || [[Өрлік]], Үсенов №13 || 19?? || 1994 ж. дейін Өрлік орта мектебі |- | 9. || Қ. Есқалиев атындағы орта мектебі || [[Есбол (Индер ауданы)|Есбол]], Сағырбаев №8 || 1937 || 2016 ж. дейін Кулагино орта мектебі<ref name="Д2016">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P1600000662|title=Атырау облысының кейбір мемлекеттік білім беру мекемелерін қайта атау туралы|date=2016-11-05}}</ref> |- | 10. || Махамбет атындағы орта мектебі || [[Жарсуат (Атырау облысы)|Жарсуат]], Өтемісұлы №20 || 1984 || 1960 ж. дейін Жарсуат орта мектебі |- | 11. || М. Сиранов атындағы орта мектебі || [[Елтай (Атырау облысы)|Елтай]], Жеңіс №18 || 1971 || 1996 ж. дейін Ленин ат. орта мектеп<ref name="Д96" /> |- | 12. || М. Мөңкеұлы атындағы орта мектебі || [[Құрылыс (Атырау облысы)|Құрылыс]], Кемалиев №13 || 2017 || 1996 ж. дейін Құрылыс орталау мектебі<ref name="Д96" /> |- | 13. || М. Әуезов атындағы орта мектебі || [[Индербор]], Қонаев №17а || 1961 || аралас |- | 14. || С. Сейфуллин атындағы орта мектебі || [[Индербор]], Шығыс ш/а, Майлин №7 || 2013 || қазақша |- | 15. || Ш. Уәлиханов атындағы орта мектебі || [[Индербор]], Тұхфатов №30а || 2010 || аралас |} == Исатай ауданы == 1 мектеп-гимназия мен 4 бастауыш, 1 негізгі, 10 орта мектеп бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || Жалпы білім беретін Абай атындағы орта мектеп || [[Аққыстау]], Ерғалиев №15 || 2001 || rowspan="16" | қазақша |- | 2. || Жалпы білім беретін Аққыстау орта мектебі || [[Аққыстау]], Әбілхайров №1а || 1986 || №564 мектеп |- | 3. || Жалпы білім беретін Ғ. Мәсәлімов атындағы орта мектеп || [[Хамит Ерғалиев ауылы|Хамит Ерғалиев]], Хисин №2 || 1966 || 1996 ж. дейін Амангелді ат. орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P960001444_|title=Атырау облысы Исатай ауданындағы Амангелдi атындағы орта мектептiң атын өзгерту туралы|date=1996-11-25}}</ref> |- | 4. || Жалпы білім беретін Ж. Мырзағалиев атындағы орта мектеп || [[Тұщықұдық (Атырау облысы)|Тұщықұдық]], Дайырова №36 || 1986 || 1992 ж. дейін Горький ат. орта мектеп |- | 5. || Жалпы білім беретін Исатай орта мектебі || [[Исатай (Атырау облысы)|Исатай]], Қуанышев №17 || 2007 || 1992 ж. дейін Октябрь орта мектебі |- | 6. || Мектеп-гимназия || [[Аққыстау]], Қаратүбек №101 || 2023 || — |- | 7. || Жалпы білім беретін Новобогат орта мектебі || [[Хамит Ерғалиев ауылы|Хамит Ерғалиев]], Қамысқала №12 || 2004 |- | 8. || Жалпы білім беретін Өркен орта мектебі || [[Өркен (Атырау облысы)|Өркен]], Жалтыр №82 || 2010 || — |- | 9. || Ф. Оңғарсынова атындағы жалпы білім беретін орта мектеп || [[Нарын (Атырау облысы)|Нарын]], Болатжол №2 || 20?? || №79 мектеп, 2020 ж. дейін Нарын орта мектебі<ref name="Д2">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P2000000124|title=Атырау облысының кейбір білім беру және мәдениет объектілеріне атау беру және қайта атау туралы|date=2020-03-19}}</ref> |- | 10. || Жалпы білім беретін Х. Наубетов атындағы орта мектеп || [[Жанбай]], Нысанов №3а || 1984 || 1992 ж. дейін Куйбышев ат. орта мектеп |- | 11. || Жалпы білім беретін Ю. Гагарин атындағы орта мектеп || [[Зинеден]], Қуанышбаев №15 || 2005 |- | 12. || Жалпы білім беретін Қызылүй негізгі мектебі || [[Қызылүй (Атырау облысы)|Қызылүй]], №85 || 2019 |- | 13. || Жамбыл атындағы жалпы білім беретін бастауыш мектеп || [[Тұщықұдық (Атырау облысы)|Тұщықұдық]], Қаражанов №4 || 2001 || 2019 ж. дейін Чапаев бастауыш мектебі<ref name="Д3"/> |- | 14. || Жалпы білім беретін Жаңа Жанбай бастауыш мектебі || [[Жаңа Жанбай]], Ұстаздар №6 || 2001 || — |- | 15. || Жалпы білім беретін Жасқайрат бастауыш мектебі || [[Жасқайрат (Исатай ауданы)|Жасқайрат]], №30 || 1987 |- | 16. || Жалпы білім беретін Томан бастауыш мектебі || [[№17-темір жол айрығы (Атырау облысы)|17-разъезд]], №24 || 1970 |} == Құрманғазы ауданы == 3 бастауыш, 3 негізгі, 26 орта мектеп пен 1 мектеп-интернат бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || Абай атындағы жалпы орта мектебі || [[Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)|Құрманғазы]], Жәнібекова №22 || 1981 | rowspan="6" |қазақша |- | 2. || Ақкөл жалпы орта мектебі || [[Ақкөл (Атырау облысы)|Ақкөл]], Құспанов №6 || 1971 || 1971-1977 жж. №498 мектеп, 1977-1998 жж. №81 мектеп, 1998-2001 жж. №10 мектеп |- | 3. || Ә. Сәрсенбаев атындағы жалпы орта мектебі || [[Алға (Құрманғазы ауданы)|Алға]], Сибағат ата №31 || 1992 || 1996 ж. дейін Карл Маркс ат. орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P960000897_|title=Қазақстан Республикасының Бiлiм және Мәдениет мекемелерiне есiмдер беру және олардың атауын өзгерту туралы|date=1996-07-12}}</ref> |- | 4. || Балқұдық жалпы орта мектебі || [[Балқұдық]], Момышұлы №5а || 1980 |- | 5. || Б. Бегалиев атындағы жалпы орта мектебі || [[Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)|Құрманғазы]], Атырау №1 || 2002 || 1990 ж. дейін Каспий орталау мектебі |- | 6. || Б. Момышұлы атындағы жалпы орта мектебі || [[Асан (Атырау облысы)|Асан]], Рысқұлов №17 || 2006 || 1992 ж. дейін Горький ат. орталау мектеп |- | 7. || Ғ. Мүсірепов атындағы жалпы орта мектебі || [[Кудряшов]], Бейбітшілік №1а || 2009 |аралас|| 2020 ж. дейін Гоголь ат. орта мектеп<ref name="Д2" /> |- | 8. || Д. Нұрпеисова атындағы жалпы орта мектебі || [[Жыланды (Атырау облысы)|Жыланды]], Сүйінов №1 || 1999 | rowspan="3" |қазақша|| 1992 ж. дейін Чапаев ат. орта мектеп |- | 9. || Еңбекші жалпы орта мектебі || [[Жұмекен]], Өмірбаев №8 || 19?? |- | 10. || Қадыр Мырза Әли атындағы жалпы орта мектебі || [[Сафоновка]], Бейбітшілік №49 || 2010 || 2020 ж. дейін Энгельс ат. орта мектеп<ref name="Д2" /> |- | 11. || Қиғаш жалпы орта мектебі || [[Қиғаш (Атырау облысы)|Қиғаш]], Бөкей хан №33 || 1996 |аралас |- | 12. || Құрманғазы атындағы жалпы орта мектебі || [[Үштаған (Атырау облысы)|Үштаған]], Рысқұлбеков №9 || 2006 | rowspan="2" |қазақша |- | 13. || Лабай жалпы орта мектебі || [[Жалғызапан]], Жәңгір хан №22а || 2019 |- | 14. || М.В. Ломоносов атындағы жалпы орта мектебі || [[Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)|Құрманғазы]], Әліпов №56 || 2026 |орысша |- | 15. || М. Әуезов атындағы жалпы орта мектебі || [[Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)|Құрманғазы]], Болашақ №5 || 1990 |аралас |- | 16. || Н.С. Манаев атындағы жалпы орта мектебі || [[Орлы]], Манаев №11 || 1979 | rowspan="3" |қазақша|| Орлы орта мектебі |- | 17. || Нұржау жалпы орта мектебі || [[Нұржау]], Ақботин №1 || 1982 || 2001 ж. дейін Ленин ат. орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P010001205_|title=Қазақстан Республикасының бiлiм беру, мәдениет ұйымдарын, мұнай кен орнын, сондай-ақ темiр жол станцияларын атау мен қайта атау және олардың атауларының транскрипциясын өзгерту туралы|date=2001-09-14}}</ref> |- | 18. || Панфилов атындағы жалпы орта мектебі || [[Жамбыл (Атырау облысы)|Жамбыл]], Жасқанат №1 || 2014 |- | 19. || С.Н. Имашев атындағы жалпы орта мектебі || [[Бірлік (Құрманғазы ауданы)|Бірлік]], Оқаев №15а || 1989 |аралас|| 1984 ж. дейін Утера орта мектебі |- | 20. || С. Мұқанов атындағы жалпы орта мектебі || [[Көптоғай (Атырау облысы)|Көптоғай]], Әбішев №2а || 1988 | rowspan="4" |қазақша|| 1993 ж. дейін Калинин ат. орта мектеп |- | 21. || Сүйіндік жалпы орта мектебі || [[Сүйіндік (ауыл)|Сүйіндік]], Абай №1 || 1984 |- | 22. || Ф. Оңғарсынова атындағы жалпы орта мектебі || [[Бөкейхан]], Салықбаев №6 || 1980 || 2020 ж. дейін Крупская ат. орта мектеп<ref name="Д2" /> |- | 23. || Ш. Уалиханов атындағы жалпы орта мектебі || [[Жасталап (Атырау облысы)|Жасталап]], Жұбанов №20 || 2019 |- | 24. || Шортанбай жалпы орта мектебі || [[Шортанбай (ауыл)|Шортанбай]], Сәрсенбаев №16 || 2004 |аралас |- | 25. || Ы. Алтынсарин атындағы жалпы орта мектебі || [[Хиуаз]], Рысқалиев №10 || 1992 | rowspan="8" |қазақша |- | 26. || Ю.А. Гагарин атындағы жалпы орта мектебі || [[Теңіз (Атырау облысы)|Теңіз]], Достық №20 || 2018 |- | 27. || З. Серікқалиұлы атындағы мектеп-интернаты || [[Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)|Құрманғазы]], Әліпов №28 || 1972 || 2016 ж. дейін Ганюшкин мектеп-интернаты<ref name="Д2016" /> |- | 28. || Азғыр негізгі орта мектебі || [[Азғыр]], Құрманғалиев №5 || 1986 || 1997 ж. дейін Киров ат. орталау мектеп<ref name="Д97" /> |- | 29. || А. Иманов атындағы негізгі орта мектебі || [[Амангелді (Құрманғазы ауданы)|Амангелді]], Иманов №18а || 19?? || 1986 ж. дейін Богатый орталау мектебі |- | 30. || Ж. Нәжімеденов атындағы негізгі орта мектебі || [[Ғизат Әліпов ауылы|Ғ. Әліпов]], Қазбеков №27 || 2019 || 1990 ж. дейін Жасқайрат орталау мектебі |- | 31. || Батырбек ауылының бастауыш мектебі || [[Батырбек]], Нарын №11 || 1983 |- | 32. || Қоңыртерек бастауыш мектебі || [[Қоңыртерек]], Жаңару №5 || 1986 |- | 33. || №80 бастауыш мектебі || [[Афанасьев (разъезд)|Афанасьев]], Теміржолшылар №25 || 1971 |} == Қызылқоға ауданы == 1 мектеп-гимназия мен 3 бастауыш, 14 орта мектеп бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || Б. Аманшин атындағы қазақ орта мектебі || [[Миялы (Атырау облысы)|Миялы]], Қарабалин №40 || 1965 || rowspan="18" | қазақша || 1996 ж. дейін №20 Миялы орта мектебі<ref name="Д96-2">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P960001346_|title=Қазақстан Республикасының бiлiм және мәдениет мекемелерiне есiмдер беру және оларды қайта атау туралы|date=1996-11-01}}</ref> |- | 2. || Ғ. Сланов атындағы орта мектеп || [[Тайсойған (Атырау облысы)|Тайсойған]], Самарханова №40 || 2010 || 1970 ж. дейін Тайсойған орталау мектебі |- | 3. || Жаңашаруа қазақ орта мектебі || [[Қоныстану (Көздіқара ауылдық округі)|Қоныстану]], Жағалбаев №18 || 1976 |- | 4. || Кенбай орта мектебі || [[Сағыз (ауыл)|Сағыз]], Ізбасов №3 || 1965 |- | 5. || Қарабау орта мектебі || [[Қарабау (Атырау облысы)|Қарабау]], Нұрпейісова №22 || 1979 |- | 6. || Қаракөл орта мектебі || [[Қаракөл (Қызылқоға ауданы)|Қаракөл]], Рысқұлов №29 || 1975 |- | 7. || Миялы орта мектебі || [[Жангелдин]], Лұқпанов №16 || 1985 |- | 8. || Мұқыр орта мектебі || [[Мұқыр (Атырау облысы)|Мұқыр]], Зұлқанов №11 || 1969 |- | 9. || Сағыз орта мектебі || [[Сағыз (ауыл)|Сағыз]], Мұқанғалиев №6в || 2018 || — |- | 10. || Тасшағыл орта мектебі || [[Тасшағыл]], Сейфуллин №32 || 1989 |- | 11. || Х. Досмұхамедұлы атындағы орта мектеп || [[Миялы (Атырау облысы)|Миялы]], Абай №14 || 1983 || 1997 ж. дейін Крупская атындағы орта мектеп<ref name="Д97" /> |- | 12. || Ш.Т. Еркінов атындағы орта мектеп || [[Жасқайрат (Қызылқоға ауданы)|Жасқайрат]], Қайырбаев №2 || 1979 || 1977 ж. дейін Орлыкөл орта мектебі |- | 13. || Ы. Шөреков атындағы мектеп-гимназиясы || [[Миялы (Атырау облысы)|Миялы]], Абай №49 || 2007 || 2017 ж. дейін №1 мектеп-гимназия<ref name="Д1"/> |- | 14. || №2 жалпы орта білім беретін мектебі || [[Мұқыр (Атырау облысы)|Мұқыр]], Сланов №39 || 2021 || — |- | 15. || Жалпы білім беретін №9 орта мектеп || [[Сағыз (ауыл)|Сағыз]], Жүсіпов №22 || 19?? || Әр уақытта №40, №490, №74 орта мектеп |- | 16. || Жамансор бастауыш мектебі || [[Жамансор]], №32а || 2011 |- | 17. || Тасқұдық бастауыш мектебі || [[Тасқұдық (Атырау облысы)|Тасқұдық]], №12 || 19?? |- | 18. || Жалпы білім беретін №75 бастауыш мектебі || [[Жантерек]], №38 || 2020 |} == Мақат ауданы == 1 бастауыш, 6 орта мектеп пен 1 мектеп-интернат, 1 мектеп-бөбекжай кешені бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || А. Құнанбаев атындағы орта мектебі || [[Доссор]], Мұхтанов №11 || 2013 || қазақша |- | 2. || Б. Қанатбаев атындағы орта мектебі || [[Доссор]], Исаков №2 || 2004 || аралас || 2006 ж. дейін Белинский ат. орта мектеп<ref name="доссор">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P060000480_|title=Қазақстан Республикасының бiлiм беру, мәдениет және спорт ұйымдарын, су құрылысын, әскери бөлiм мен шекара заставасын атау мен қайта атау, сондай-ақ темiр жол станциясы атауының орыс тiлiндегi транскрипциясын өзгерту туралы|date=2006-05-31}}</ref> |- | 3. || М. Баймұханов атындағы орта мектеп || [[Мақат]], Шағырова №1а || 1986 || қазақша || Горький ат. қазақ және Гайдар ат. орыс орта мектептері |- | 4. || О. Сарғұнанов атындағы орта мектебі || [[Доссор]], Аухатов №85 || 2017 || орысша || 2006 ж. дейін №4 орта мектеп<ref name="доссор" /> |- | 5. || Х. Санбаев атындағы орта мектеп || [[Мақат]], Әлиев №1 || 1982 || қазақша || 1996 ж. дейін №83 орта мектеп<ref name="Д96-2" /> |- | 6. || №76 Л. Шахатов атындағы орта мектеп || [[Мақат]], Егемен бөлімшесі №11 || 1973 || аралас || 2000 ж. дейін №76 орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P000000257_|title=Қазақстан Республикасының білім, мәдениет ұйымдарына, сондай-ақ мұнай кен орнына, теміржол бекетіне атау беру және оларды қайта алу туралы|date=2000-02-16}}</ref> |- | 7. || Бәйгетөбе мектеп-бөбекжай кешені || [[Бәйгетөбе]], Бәйгетөбе ш/а №207 || 2010 |- | 8. || С. Шарипов атындағы Доссор мектеп-интернаты || [[Доссор]], Өтемісұлы №3 || 19??|| қазақша |- | 9. || №2 бастауыш мектебі || [[Мақат]], Бекжанов №222 || 2005 || қазақша || — |} == Махамбет ауданы == 1 негізгі, 14 орта мектеп бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || Ақтоғай орта мектебі || [[Ақтоғай (Атырау облысы)|Ақтоғай]], Өтемісұлы №25а || 2014 || rowspan="2" | қазақша |- | 2. || Алға орта мектебі || [[Алға (Махамбет ауданы)|Алға]], Иманғазиев №2 || 1975 |- | 3. || А. Байтұрсынұлы атындағы орта мектеп || [[Бейбарыс (ауыл)|Бейбарыс]], Әйтеке би №2а || 2013 || аралас || 2019 ж. дейін Чкалов ат. орта мектебі<ref name="Д3"/> |- | 4. || Д. Төленов атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Махамбет (Атырау облысы)|Махамбет]], Шұғыла ш/а, Қазыбек би №40а || 2023 || rowspan="2" | қазақша || 1999 ж. дейін Махамбет мектеп-гимназиясы<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P990001436_|title=Қазақстан Республикасының білім, мәдениет және денсаулық сақтау ұйымдарына, сондай-ақ су құрылысына есімдер беру және оларды қайта атау туралы|date=1999-09-22}}</ref>, 2023 ж. дейін Д.Төленов атындағы мектеп-гимназиясы |- | 5. || Есбол орта мектебі || [[Есбол (Махамбет ауданы)|Есбол]], Махамбет №5 || 2000 || Фурманов ат. орта мектеп |- | 6. || Е.Ағелеуов атындағы Махамбет орта мектебі || [[Махамбет (Атырау облысы)|Махамбет]], Боранқұлов №7 || 1985 || аралас || 1999 ж. дейін Махамбет орта мектебі<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P990000441_|title=Қазақстан Республикасының білім және мәдениет мекемелеріне есімдер беру және оларды қайта атау туралы|date=1999-04-21}}</ref> |- | 7. || Жалғансай орта мектебі || [[Жалғансай]], Отаров №50а || 2015 || rowspan="6" | қазақша |- | 8. || Қ. Қалыбеков атындағы Сарытоғай орта мектебі || [[Сарытоғай (Атырау облысы)|Сарытоғай]], Алтынсарин №5 || 1993 || 1996 ж. дейін Сарытоғай орта мектебі<ref name="Д96" /> |- | 9. || Қ. Қарашаұлы атындағы Сарайшық орта мектебі || [[Сарайшық (ауыл)|Сарайшық]], Жабаев №2а || 1979 || 1993 ж. дейін Сарайшық орта мектебі |- | 10. || Қ. Ахмедияров атындағы орта мектеп || [[Таңдай (ауыл)|Таңдай]], Есенбаев №23 || 2000 || 2017 ж. дейін Таңдай орта мектебі<ref name="Д1"/> |- | 11. || Қосарал орта мектебі || [[Ортақшыл (Атырау облысы)|Ортақшыл]], Абай №17 || 1980 |- | 12. || Қызылүй орта мектебі || [[Ақжайық (Махамбет ауданы)|Ақжайық]], Ақжайық №20 || 1988 |- | 13. || О. Шонаев атындағы орта мектебі || [[Махамбет (Атырау облысы)|Махамбет]], Шоқпаров №117 || 1972 || аралас |- | 14. || Талдыкөл орта мектебі || [[Талдыкөл (Атырау облысы)|Талдыкөл]], Құскелдиев №52 || 2010 || rowspan="2" | қазақша || 2006 ж. дейін Редут орта мектебі |- | 15. || Еңбекшіл ауылының негізгі мектебі || [[Еңбекшіл (Атырау облысы)|Еңбекшіл]], Шоқай №51а || 2019 | |} == Жабылған мектептер == {| class="wikitable" |+Жылыой ауданы !№ !!Атауы !!Орналасқан жері !!Жабылу себебі !!Бұрынғы атауы |- | 1. || №8 Крупская атындағы орта мектеп || ''[[Қаратон]]'' кенті || rowspan="4" | елді мекеннің көшірілуі |- | 2. || №11 орта мектеп || [[Сарықамыс (Атырау облысы)|''Сарықамыс'']] кенті || ''Сарықамыс орта мектебі'' |- | 3. || №12 Биікжал орта мектебі || ''[[Биікжал]]'' кенті |- | 4. || №14 Ы. Алтынсарин атындағы орталау мектеп || ''[[Мұнайлы (кент)|Мұнайлы]]'' кенті |} {| class="wikitable" |+Құрманғазы ауданы !№ !!Атауы !!Орналасқан жері !!Жабылу себебі |- | 1. || Ғ. Әліпов атындағы бастауыш мектеп || [[Әліпов (ауыл)|Ниетбай]] || rowspan="3" |бала санының азаюы |- | 2. || Қошалақ бастауыш мектебі || [[Қошалақ (ауыл)|Қошалақ]] |- | 3. || Ш. Тұржанов атындағы бастауыш мектеп || [[Егінқұдық]] |- | 4. || Кудряшов атындағы орта мектеп || [[Кудряшов]] || rowspan="2" | екі мектептің біріктірілуі |- | 5. || Гоголь атындағы орта мектеп || [[Жаңаауыл (Атырау облысы)|Жаңаауыл]] |} {| class="wikitable" |+Қызылқоға ауданы !№ !!Атауы !!Орналасқан жері !!Жабылу себебі |- | 1. || Бұхар бастауыш мектебі || [[Бұқар (ауыл)|Бұхар]] || rowspan="3" | бала санының азаюы |- | 2. || Соркөл бастауыш мектебі || [[Соркөл (ауыл)|Соркөл]] |- | 3. || Т. Жанұзақов атындағы бастауыш мектебі || [[Кенбай (Сағыз ауылдық округі)|Кенбай]] |- | 4. || №1 негізгі мектеп || rowspan="2" | [[Миялы (Атырау облысы)|Миялы]] || rowspan="2" | екі мектептің біріктірілуі |- | 5. || Миялы ұлттық гимназиясы |} {| class="wikitable" |+Мақат ауданы !№ !!Атауы !!Орналасқан жері !!Жабылу себебі |- | 1. || Б. Досбаева атындағы №3 Байшонас орта мектебі || ''[[Байшонас]]'' || rowspan="4" | елді мекеннің көшірілуі |- | 2. || №9 Комсомол орталау мектебі || [[Комсомол (Атырау облысы)|''Комсомол'']] |- | 3. || Қошқар орталау мектебі || [[Қошқар (Атырау облысы)|''Қошқар'']] |- | 4. || С. Зорбаев атындағы орталау мектеп || ''[[Ескене]]'' |} {| class="wikitable" |+Атырау қаласы !№ !!Атауы !!Орналасқан жері !!Жабылу себебі |- | 1. || №29 орта мектеп || [[Балықшы (Атырау қалалық әкімдігі)|''Балықшы'']] кенті || автомобиль көпірінің құрылысына байланысты |- | 2. || №77 М.И. Калинин атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Ж. Досмұхамбетов №10 || ? |} == Мамандандырылған мектептер == {| class="wikitable" ! Атауы !!Орналасқан жері |- | Облыстық дарынды балаларға арналған ұлттық гимназия || [[Атырау]], Әбдірахманов №39а |- | Ж. Молдағалиев атындағы мамандандырылған мектеп-лицей-интернаты || [[Атырау]], Байтұрсынов №127 |- | Ж. Досмұхамбетов атындағы мамандандырылған мектеп-лицей-интернаты || [[Атырау]], Әуезов №12 |- | Мамандандырылған "Зияткер" мектеп-лицей-интернаты || [[Атырау]], Кекілбайұлы №15а |- | Н. Тілендиев атындағы мамандандырылған мектеп-гимназия-интернаты || [[Атырау]], Әйтеке би №79Б |- | №1 "Білім-Инновация" лицей-интернаты || [[Атырау]], Досмұхамбетов №10 |- | №2 "Білім-Инновация" лицей-интернаты || [[Атырау]], Болашақ ш/а №6 |- | №3 "Білім-Инновация" лицей-интернаты || [[Атырау]], Владимирский №28 |- | "Сармат" мамандандырылған мектеп-лицей-интернаты || [[Жаңаталап (Атырау облысы)|Жаңаталап]], Есенғалиев №9а |- | Химия-биология бағытындағы Назарбаев Зияткерлік мектебі || [[Атырау]], Елорда №22 |} == Басқа мектептер == {| class="wikitable" ! Атауы !!Орналасқан жері |- | Кешкі мектеп || [[Атырау]], Островский №13 |- | Жалпы білім беретін кешкі орта мектеп || [[Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)|Құрманғазы]], Сәтеков №38 |- | №15 мекемесі жанындағы орта мектеп || [[Атырау]], АМӨЗ аумағы №1 |- | №79 мекемесі жанындағы орта мектеп || [[Атырау]], Ет комбинаты ш/а, Исмағұлов №2а |} {| class="wikitable" |+Арнайы мектептер ! Атауы !!Орналасқан жері |- | Облыстық арнайы мектеп-интернат || [[Атырау]], Студенттер №42 |- | №2 арнайы мектеп-интернат || [[Махамбет (Атырау облысы)|Махамбет]], Тайманов №23 |- | Тіл мүкістігі бар балаларға арналған №3 облыстық арнайы мектеп-интернат || [[Атырау]], Алатау №3 |} == Қосымша білім беру ұйымдары == * Абай атындағы Атырау қаласының оқушылар орталығы * Оқушылар үйі (Аққыстау а.) * Оқушылар үйі (Миялы а.) * Оқушылар шығармашылық орталығы (Индербор к.) * Құрманғазы аудандық оқушылар үйі (Құрманғазы а.) * Құрманғазы аудандық жас туристер бекеті (Құрманғазы а.) * Жас техниктер станциясы (Құлсары қ.) ;Өнер (саз) мектептері * Құрманғазы атындағы балалар саз мектебі (Атырау қ.) * М. Қойшыбаев атындағы балалар саз мектебі (Атырау қ., Балықшы ш/а) * Дамбы өнер мектебі (Атырау қ., Амангелді а.) ** Атырау бөлімшесі (Қызыл балық а.) ** Еркінқала бөлімшесі (Еркінқала а.) ** Қайыршақты бөлімшесі (Томарлы а.) * Д. Нұрпейісова атындағы балалар өнер мектебі (Құрманғазы ауд., Құрманғазы а.) * Дәулеткерей атындағы балалар музыка мектебі (Хиуаз а.) * З. Ещанова атындағы аудандық балалар өнер мектебі (Махамбет а.) * Индер балалар өнер мектебі (Индербор к.) ** Бөдене бөлімшесі (Бөдене а.) ** Жарсуат бөлімшесі (Жарсуат а.) * Құлсары балалар өнер мектебі (Құлсары қ.) * Т. Култумиев атындағы №1 Құлсары балалар саз мектебі (Құлсары қ.) * Мақат балалар өнер мектебі (Мақат к.) * Р. Ғабдиев атындағы балалар өнер мектебі (Доссор к.) * Миялы балалар өнер мектебі (Миялы а.) * А. Өміров атындағы балалар өнер мектебі (Сағыз а.) * Қоныстану балалар өнер мектебі (Қоныстану а.) * Ш. Шәріпов атындағы балалар саз мектебі (Аққыстау а.) * Жанбай балалар саз мектебі (Жанбай а.) * Новобогат балалар саз мектебі (Х. Ерғалиев а.) == Спорт мектептері == ; Атырау қаласы * Олимпиадалық резервтегі облыстық мамандандырылған мектеп-интернат-колледжі (Вокзал маңы-5 ш/а) * №1 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Авангард-4 ш/а) * №2 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Авангард-2 ш/а) * №3 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Өрлеу ш/а) * №4 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Мирас ш/а) * №5 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Нұрсая ш/а) * №6 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Ақжар балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Ақжар а.) * Дамба балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Жаңаталап а.) * Олимпиадалық емес спорт түрлерінен жоғары спорт шеберлігі мектебі (Нұрсая ш/а) ; Жылыой ауданы * №1 Жылыой аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Құлсары қ.) * №2 Жылыой аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Ақкиізтоғай а.) * №3 Жылыой аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Шоқпартоғай а.) * №4 Жылыой аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Жаңа Қаратон к.) * №5 Жылыой аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Майкөмген а.) * Жем балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Тұрғызба а.) * Қосшағыл балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Қосшағыл а.) ; Индер ауданы * Индер аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Есбол, Жарсуат, Өрлік балалар-жасөспірімдер спорт мектептері ; Исатай ауданы * Исатай аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Жанбай, Тұщықұдық балалар-жасөспірімдер спорт мектептері ; Құрманғазы ауданы * Құрманғазы аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Ақкөл, Бөкейхан, Шортанбай балалар-жасөспірімдер спорт мектептері ; Қызылқоға ауданы * Қызылқоға аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Сағыз балалар-жасөспірімдер спорт мектебі ; Мақат ауданы * Мақат аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Доссор балалар-жасөспірімдер спорт мектебі ; Махамбет ауданы * Махамбет аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Ақжайық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі == Жекеменшік мектептер == ;"BINOM ATYRAU" ЖШС мектептері {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Ашылған жылы !Оқыту тілі |- | 1. || Әл-Фараби атындағы BINOM SCHOOL мектеп-лицейі || [[Атырау]], Нұрсая ш/а, Шәмелов №1 || rowspan="2" | 2023 || rowspan="2" | аралас |- | 2. || Д. Қонаев атындағы BINOM SCHOOL мектеп-лицейі || [[Атырау]], Молдағұлова №193 |} # QSI International School (Атырау, Сұлтан Бейбарыс №473) # "Тағылым" ЖШС (Атырау, Әліпов №3а) # "Abyroi School Atyrau" ЖШС (Атырау, Сауырғалиев №2) # "Qazbilim Atyrau ұлттық лицейі" ЖШС (Атырау, Сұлтан Бейбарыс №458) # "Сенім" элитарлық мектеп-балабақша кешені (Атырау, Абай №39) # "Alash United Gymnasium School" ЖШС (Атырау, Уәлиханов №116) # "Happy Choice" ЖШС (Атырау, Автобаза №8а) # "Oi-Sana" мектеп-лицейі (Атырау, Сейфуллин №109) # "Кастл Стайл" ЖШС Парасат жекеменшік мектебі (Атырау, Бейбарыс №25/1) # "Кайнар Центр" ЖШС "Қайнар" жекеменшік мектебі (Атырау, Самал ш/а, 31-көше №4) # "Келешек" мектеп-балабақша" ЖШС (Атырау, Азаттық №83а) # "Baby city" ЖШС (Атырау, Халелов №1) # "Sova School жекеменшік мектеп-лицейі" ЖШС (Атырау, Бейбарыс №494Б) # "Sayakhatschool" ЖШС "Zhana Urpaq" Алғашқы Ұлттық ізгілік педагогика мектебі (Атырау, Нұрсая ш/а, Шырдабаев №2) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Қазақстан оқу орындары}} [[Санат:Қазақстан мектептері]] [[Санат:Атырау облысы]] bhoah86bmgjna8d76j0v4hqfpj286ru 3650069 3650067 2026-09-01T23:15:20Z Casserium 68287 /* Құрманғазы ауданы */ 3650069 wikitext text/x-wiki Қазіргі уақытта [[Атырау облысы]]нда барлығы 207 мемлекеттік мектеп жұмыс істейді. == Атырау қаласы == 10 мектеп-гимназия, 5 мектеп-лицей мен 1 негізгі, 52 орта мектеп бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Бұрынғы атауы |- | 1. || Жалпы білім беретін №1 М. Жұмабаев атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Мәмекұлы №167 || 2023 || 2017 ж. дейін №1 Ленин ат. орта мектеп<ref name="Д1">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P1700000369|title=Атырау облысының кейбір білім беру ұйымдарына атау беру және қайта атау туралы|date=2017-06-15}}</ref> |- | 2. || Жалпы білім беретін №2 Ж. Нәжімеденов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Исатаев №42а || 2009 || Куйбышев ат. орта мектеп, 2017 ж. дейін №2 орта мектеп<ref name="Д1" /> |- | 3. || №3 мектеп-гимназия || [[Атырау]], Владимирский №41 || 1978 |- | 4. || Жалпы білім беретін №4 Ю.А. Гагарин атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Мақатаев №61 || 1971 |- | 5. || Жалпы білім беретін №5 Ғ. Мүсірепов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Ерниязов №2 || 19?? |- | 6. || Жалпы білім беретін №6 М. Мөңкеұлы атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Азаттық №162 || 200? || 2017 ж. дейін №6 орта мектеп<ref name="Д1" /> |- | 7. || Жалпы білім беретін №7 М. Әуезов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Сырдария №1а || 19?? |- | 8. || Жалпы білім беретін №8 Ө. Атамбаев атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Азаттық №133а || 19?? || 1997 ж. дейін №8 орта мектеп<ref name="Д97">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P970000817_|title=Қазақстан Республикасының бiлiм және мәдениет мекемелерiне есiмдер беру және оларды қайта атау туралы|date=1997-05-12}}</ref> |- | 9. || Жалпы білім беретін №9 Ш. Уәлиханов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Уәлиханов №89а || 1980 |- | 10. || Жалпы білім беретін №10 С. Мұқанов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Бейбарыс №36 || 1960 |- | 11. || Жалпы білім беретін №11 Ы.Алтынсарин атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Елеуісов №69 || 1961 |- | 12. || Жалпы білім беретін №12 Ф. Досымова атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Өтемісұлы №111 || 1970 || 1996 ж. дейін №12 орта мектеп<ref name="Д96">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P960000384_|title=Қазақстан Республикасының Бiлiм және Мәдениет мекемелерiне есiмдер беру және олардың атауларын өзгерту туралы|date=1996-04-03}}</ref> |- | 13. || №13 Д. Байбосынов атындағы мектеп-гимназия  || [[Атырау]], Канцев №1а || 19?? || Қазақстанның 50 жылдығы ат. орта мектеп |- | 14. || Жалпы білім беретін №14 А. Чехов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Азаттық №78 || 19?? |- | 15. || Жалпы білім беретін №15 Абай атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Сәтбаев №20 || 1956 |- | 16. || №16 Ж. Қаражігітов атындағы мектеп-лицей || [[Атырау]], Владимирский №21 || 19?? || 2000 ж. дейін №16 мектеп-лицей<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P000001576_|title=Қазақстан Республикасының бiлiм және мәдениет ұйымдарына, сондай-ақ әскери бөлiмге есiмдер беру және оларды қайта атау туралы|date=2000-10-20}}</ref> |- | 17. || №17 мектеп-лицей || [[Атырау]], Момышұлы №31 || 1977 || Киров ат. орта мектеп |- | 18. || №18 Х. Доспанова атындағы жалпы білім беретін орта мектеп || [[Атырау]], Баймұханов №16 || 2014 || 2018 ж. дейін №18 Крупская ат. орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P1800000152|title=Атырау облысының кейбір білім беру ұйымдарын қайта атау туралы|date=2018-04-03}}</ref> |- | 19. || №19 Қ. Сәтбаев атындағы мектеп-гимназия || [[Атырау]], Авангард-2 ш/а №19а || 1972 |- | 20. || №20 А. Пушкин атындағы мектеп-лицей || [[Атырау]], Мұқанов №3 || 1973 |- | 21. || Жалпы білім беретін №21 Жамбыл атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Өтемісұлы №118/2 || 1973 |- | 22. || Жалпы білім беретін №22 Ә. Молдағұлова атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Баймұханов №39Б || 1969 || 2017 ж. дейін №22 орта мектеп<ref name="Д1" /> |- | 23. || Жалпы білім беретін №23 А. Байтұрсынов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], СМП-163 ш/а №1 || 19?? || 2017 ж. дейін №23 орта мектеп<ref name="Д1" /> |- | 24. || Жалпы білім беретін №24 орта мектеп || [[Атырау]], Вокзал маңы-5 ш/а, №16а || 19?? |- | 25. || Жалпы білім беретін №25 Б. Момышұлы атындағы орта мектеп || [[Ақсай (Атырау облысы)|Ақсай]], Атырау №23 || 1987 |- | 26. || Жалпы білім беретін №26 С. Датов атындағы орта мектеп || [[Ақжар (Атырау облысы)|Ақжар]], Датұлы №1Г || 1992 |- | 27. || Жалпы білім беретін №27 И. Тайманов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Вокзал маңы-3 ш/а №22Б || 1990 |- | 28. || Жалпы білім беретін №28 орта мектеп || [[Атырау]], Лесхоз ш/а №28а || 19?? |- | 29. || Үш тілде оқытатын дарынды балаларға арналған №30 мектеп-гимназия || [[Атырау]], Авангард-4 ш/а, Тілендиев №21 || 2002 || — |- | 30. || №31 мектеп-гимназия || [[Атырау]], Атырау ш/а, Рысмағамбетов №46 || 2004 || — |- | 31. || Жалпы білім беретін №32 орта мектеп || [[Атырау]], [[Көкарна (Атырау қалалық әкімдігі)|Көкарна]] ш/а, 13-көше №36а || 2005 || — |- | 32. || Жалпы білім беретін №33 Қ.Қайсенов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Сарықамыс ш/а, Бөкен би №8 || 2006 || 2017 ж. дейін №33 орта мектеп<ref name="Д1" /> |- | 33. || №34 көп салалы мектеп-гимназия || [[Атырау]], Алмагүл ш/а №26 || 2009 || 2017 ж. дейін №34 лингвистикалық мектеп-гимназия |- | 34. || №35 Х.Ерғалиев атындағы мектеп-гимназия || [[Атырау]], Өркен ш/а, Шөреев №90а || 2010 || 2017 ж. дейін №35 мектеп-гимназия<ref name="Д1" /> |- | 35. || №36 мектеп-гимназия || [[Атырау]], Мирас ш/а, Көшәлиев №23 || 2013 || — |- | 36. || Жалпы білім беретін №37 С.Зиманов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Нұрсая ш/а №109а || 2017 || 2021 ж. дейін №37 орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P2100000785|title="Жалпы білім беретін № 37 орта мектеп" коммуналдық мемлекеттік мекемесіне Салық Зимановтың есімін беру туралы|date=2021-11-04}}</ref> |- | 37. || №38 мектеп-лицей || [[Атырау]], Бейбарыс №445 || 2017 || 2019 ж. дейін Ағылшын тілін тереңдетіп оқытатын техникалық гимназия |- | 38. || Жалпы білім беретін №39 орта мектеп || [[Томарлы (Атырау облысы)|Томарлы]], Жұлдыз ш/а, Муханбедьяров №29 || 2019 || — |- | 39. || №40 З.Қабдолов атындағы жалпы білім беретін мектеп || [[Атырау]], Нұрсая ш/а, Елорда №25 || 2019 || 2022 ж. дейін №40 орта мектеп<ref name="Д22">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P2200000938|title=Атырау облысының кейбір білім беру ұйымдарына есім беру туралы|date=2022-11-22}}</ref> |- | 40. || №41 Ә.Кекілбайұлы атындағы мектеп-гимназиясы || [[Атырау]], Самал ш/а, Кекілбайұлы №15а || 2020 || 2022 ж. дейін №41 мектеп-гимназия<ref name="Д22" /> |- | 41. || №42 Н.Балғымбаев атындағы жалпы білім беретін мектеп || [[Атырау]], Береке ш/а, 16-көше №3 || 2021 || 2022 ж. дейін №42 орта мектеп<ref name="Д22" /> |- | 42. || Жалпы білім беретін №43 орта мектеп || [[Еркінқала]], Балауса ш/а, Мұртаза №70а || 2023 || — |- | 43. || №44 мектеп-гимназия || [[Ақжар (Атырау облысы)|Ақжар]], 7-көше №14а || 2024 || — |- | 44. || «Атамекен» №45 жалпы орта білім беретін мектебі || [[Атырау]], Қалимов №90 || — || — |- | 45. || №46 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Атырау]], Сарыөзек ш/а || 2024 || — |- | 46. || №47 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Береке (Атырау облысы)|Береке]] ауылы || 2024 || — |- | 47. || №48 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Томарлы (Атырау облысы)|Томарлы]], Жұлдыз ш/а, Жауыров №33А || 2025 || — |- | 48. || №49 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Томарлы (Атырау облысы)|Томарлы]], Жұлдыз-3 ш/а, Бақтыбаев №31А || 2025 || — |- | 49. || №50 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Атырау]], Водников ш/а, Нияз батыр №32 || 2024 || — |- | 50. || №51 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Ақсай (Атырау облысы)|Ақсай]] ауылы || 2025 || — |- | 51. || №52 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Еркінқала]] ауылы || 2026 || — |- | 52. || №53 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Томарлы (Атырау облысы)|Томарлы]] ауылы, Көктем ш/а || 2026 || — |- | 53. || №54 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Дамбы (ауыл)|Дамбы]] ауылы || 2026 || — |- | 54. || IT мектеп-лицей || [[Атырау]], Әуезов №11 || 1952 || 2015 ж. дейін Жалпы білім беретін орта бейіндік мектебі |- | 55. || Жалпы білім беретін Алмалы орта мектебі || [[Алмалы (Атырау облысы)|Алмалы]], Бейбітшілік №24 || 1987 |- | 56. || Жалпы білім беретін Амангелді атындағы орта мектеп || [[Дамбы (ауыл)|Дамбы]], Қабышев №13Б || 19??|| №7 орта мектеп |- | 57. || Жалпы білім беретін Ә. Жангелдин атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Балықшы (Атырау қалалық әкімдігі)|Балықшы]] ш/а, Ахмедияров №6 || 1960 |- | 58. || Жалпы білім беретін Береке орта мектебі || [[Береке (Атырау облысы)|Береке]], Тыныбекова №3а || 2017 || 2001 ж. дейін Память Ильича орталау мектебі |- | 59. || Жалпы білім беретін Бесікті орта мектеп-интернаты || [[Бесікті (ауыл)|Бесікті]], Нұржанов №100 || 2005 |- | 60. || Жалпы білім беретін Б. Нысанбаев атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Бірлік (Атырау қалалық әкімдігі)|Бірлік]] ш/а, Бекет ата №33а || 2009 || Новостройка орта мектебі |- | 61. || Жалпы білім беретін Ғ. Мұратбаев атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Жұмыскер (Атырау облысы)|Жұмыскер]] ш/а, Бекмағамбетов №2 || 2020 |- | 62. || Жалпы білім беретін Еркінқала орта мектебі || [[Еркінқала]], Есқалиев №29 || 1983 |- | 63. || Жалпы білім беретін Жамбыл атындағы орта мектеп || [[Жаңаталап (Атырау облысы)|Жаңаталап]], Сұлтанов №70а || 19?? |- | 64. || Жалпы білім беретін И. Тайманов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Жұмыскер (Атырау облысы)|Жұмыскер]] ш/а, Баймұханов №121 || 2009 || 1992 ж. дейін Жұмыскер орталау мектебі |- | 65. || Жалпы білім беретін Қ. Смағұлов атындағы орта мектеп || [[Томарлы (Атырау облысы)|Томарлы]], Смағұлов №17а || 1983 || Қайыршақты орта мектебі |- | 66. || Жалпы білім беретін Қ.И. Сәтбаев атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Геолог (ауыл)|Геолог]] ш/а, Аққұлов №10а || 1987 |- | 67. || Жалпы білім беретін М. Бекмұхамбетов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Балықшы (Атырау қалалық әкімдігі)|Балықшы]] ш/а, Ахмедияров №19а || 1974 || 2017 ж. дейін А. Құнанбаев атындағы орта мектеп<ref name="Д1" /> |- | 68. || Жалпы білім беретін М.Отаралиев атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Ақжайық (Атырау қалалық әкімдігі)|Ақжайық]] ш/а, 3-көше №36 || 2017 || 1992 ж. дейін Балықшы орталау мектебі |- | 69. || Жалпы білім беретін М.Өтемісов атындағы орта мектеп || [[Ракуша]], Қазақстан №16 || 2019 || 1992 ж. дейін Ракуша орта мектебі |- | 70. || Жалпы білім беретін М.Ломоносов атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Балықшы (Атырау қалалық әкімдігі)|Балықшы]] ш/а, Қалмұханов №1 || 1936 |- | 71. || Жалпы білім беретін Талғайраң негізгі мектебі || [[Талқайран|Талғайраң]], Есмұханов №40 || 2009 |- | 72. || Жалпы білім беретін Т.Амандосов атындағы орта мектеп || [[Тасқала (Атырау облысы)|Тасқала]], Орталық №22 || 19?? || 2005 ж. дейін Кеңөзек орта мектебі<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P050000200_|title=Қазақстан Республикасының бiлiм беру, мәдениет және спорт ұйымдарын атау мен қайта атау туралы|date=2005-03-03}}</ref> |- | 73. || Жалпы білім беретін Ф. Оңғарсынова атындағы орта мектеп || [[Қызыл балық (ауыл)|Қызылбалық]], Балманов №64 || 1973 || 1992 ж. дейін Октябрьдің 40 жылдығы ат. орта мектеп |- | 74. || Жалпы білім беретін Ы. Алтынсарин атындағы орта мектеп || [[Атырау]], [[Құрсай (Атырау облысы)|Құрсай]] ш/а, Қарабау №12 || 2014 || 1992 ж. дейін Құрсай орта мектебі |} == Жылыой ауданы == 21 орта мектеп бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || №1 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Махамбет №136 || 1985 || қазақша || Ленин ат. орта мектеп |- | 2. || №2 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Қосшағыл]], Жайық №93 || 1992 || аралас || Лермонтов ат. орта мектеп |- | 3. || №3 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Шоқпартоғай]], Дешенов №378 || 1977 || rowspan="3" | қазақша || Жданов ат. орта мектеп |- | 4. || №4 М. Әуезов атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Тұрғызба (Жем ауылдық округі)|Тұрғызба]], Бөкен би №409 || 1976 |- | 5. || №5 Абай атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Әжіғалиев №67 || 2023 |- | 6. || №6 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Махамбет №72 || 2021 || аралас || Пушкин ат. орта мектеп |- | 7. || №7 Е. Халықов атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Күржіманұлы №53 || 2003 || қазақша || 1996 ж. дейін Островский ат. орта мектеп<ref name="Д96" /> |- | 8. || №8 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Шәкірова №8 || 2014 || rowspan="2" | аралас |- | 9. || №9 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Махамбет №102 || 1975 || Макаренко ат. орта мектеп |- | 10. || №10 Амангелді атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Ақкиізтоғай]], Аронұлы №210 || 1974 || қазақша |- | 11. || №13 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Аймауытов №29 || 1964 || аралас || №468 мектеп, Гагарин ат. орта мектеп |- | 12. || №15 С.Карабалин атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Қорғанбаев №50 || 1950 || қазақша || Чехов ат. орта мектеп, 2007 ж. дейін №15 орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P070000321_|title=Қазақстан Республикасының білім беру ұйымдарын атау мен қайта атау туралы|date=2007-04-20}}</ref> |- | 13. || №16 Д.Жазықбаев атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], 217-көше №42 || 1988 || аралас || 1991 ж. дейін XIX партконференция ат. орта мектеп |- | 14. || №17 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Майкөмген]], Керейұлы №56 || 1994 || қазақша |- | 15. || №18 М. Сатыбалдиев атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], 221-көше №59 || 1991 || аралас |- | 16. || №19 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Арқабаев №22 || 2014 || rowspan="2" | қазақша |- | 17. || №20 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Балуан Шолақ №1 || 1993 |- | 18. || №21 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]], Нұрмахан №3 || 2015 || rowspan="3" | аралас |- | 19. || №22 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Жаңа Қаратон]], Ержанов №642 || 1999 || — |- | 20. || №23 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Жаңа Қаратон]], Рзиев №883 || 2006 || — |- | 21. || №26 жалпы орта білім беретін мектеп || [[Құлсары]] || 2026 || — |} == Индер ауданы == 15 орта мектеп бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || Аққала орта мектебі || [[Аққала (Атырау облысы)|Аққала]], Жылысов №47 || 2017 || rowspan="5" | қазақша || 1993 ж. дейін Горы орта мектебі |- | 2. || Ә. Кекілбайұлы атындағы орта мектебі || [[Ынтымақ (Атырау облысы)|Ынтымақ]], Бозекенов №42 || 2017 || 2019 ж. дейін Гребенщик орта мектебі<ref name="Д3">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P1900000009|title=Атырау облысының кейбір білім беру және мәдениет ұйымдарына атау беру және қайта атау туралы|date=2019-01-24}}</ref> |- | 3. || Б. Нысанбаев атындағы орта мектебі || [[Көктоғай (Атырау облысы)|Көктоғай]], Сейфуллин №45 || 1977 || 1965 ж. дейін Зелёный орта мектебі |- | 4. || Бөдене орта мектебі || [[Бөдене (Атырау облысы)|Бөдене]], Мөңкеұлы №1 || 1983 |- | 5. || Есбол орта мектебі || [[Есбол (Индер ауданы)|Есбол]], Тайманов №45 || 19?? || 2017 ж. дейін Кулагино ұлттық гимназиясы |- | 6. || Жамбыл атындағы орта мектебі || [[Есбол (Индер ауданы)|Есбол]], Тайманов №43 || 1978 || аралас |- | 7. || Көктем қазақ орта мектебі || [[Индербор]], Кенжетаев №2 || 2002 || rowspan="6" | қазақша || — |- | 8. || Қ. Абаханов атындағы орта мектебі || [[Өрлік]], Үсенов №13 || 19?? || 1994 ж. дейін Өрлік орта мектебі |- | 9. || Қ. Есқалиев атындағы орта мектебі || [[Есбол (Индер ауданы)|Есбол]], Сағырбаев №8 || 1937 || 2016 ж. дейін Кулагино орта мектебі<ref name="Д2016">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P1600000662|title=Атырау облысының кейбір мемлекеттік білім беру мекемелерін қайта атау туралы|date=2016-11-05}}</ref> |- | 10. || Махамбет атындағы орта мектебі || [[Жарсуат (Атырау облысы)|Жарсуат]], Өтемісұлы №20 || 1984 || 1960 ж. дейін Жарсуат орта мектебі |- | 11. || М. Сиранов атындағы орта мектебі || [[Елтай (Атырау облысы)|Елтай]], Жеңіс №18 || 1971 || 1996 ж. дейін Ленин ат. орта мектеп<ref name="Д96" /> |- | 12. || М. Мөңкеұлы атындағы орта мектебі || [[Құрылыс (Атырау облысы)|Құрылыс]], Кемалиев №13 || 2017 || 1996 ж. дейін Құрылыс орталау мектебі<ref name="Д96" /> |- | 13. || М. Әуезов атындағы орта мектебі || [[Индербор]], Қонаев №17а || 1961 || аралас |- | 14. || С. Сейфуллин атындағы орта мектебі || [[Индербор]], Шығыс ш/а, Майлин №7 || 2013 || қазақша |- | 15. || Ш. Уәлиханов атындағы орта мектебі || [[Индербор]], Тұхфатов №30а || 2010 || аралас |} == Исатай ауданы == 1 мектеп-гимназия мен 4 бастауыш, 1 негізгі, 10 орта мектеп бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || Жалпы білім беретін Абай атындағы орта мектеп || [[Аққыстау]], Ерғалиев №15 || 2001 || rowspan="16" | қазақша |- | 2. || Жалпы білім беретін Аққыстау орта мектебі || [[Аққыстау]], Әбілхайров №1а || 1986 || №564 мектеп |- | 3. || Жалпы білім беретін Ғ. Мәсәлімов атындағы орта мектеп || [[Хамит Ерғалиев ауылы|Хамит Ерғалиев]], Хисин №2 || 1966 || 1996 ж. дейін Амангелді ат. орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P960001444_|title=Атырау облысы Исатай ауданындағы Амангелдi атындағы орта мектептiң атын өзгерту туралы|date=1996-11-25}}</ref> |- | 4. || Жалпы білім беретін Ж. Мырзағалиев атындағы орта мектеп || [[Тұщықұдық (Атырау облысы)|Тұщықұдық]], Дайырова №36 || 1986 || 1992 ж. дейін Горький ат. орта мектеп |- | 5. || Жалпы білім беретін Исатай орта мектебі || [[Исатай (Атырау облысы)|Исатай]], Қуанышев №17 || 2007 || 1992 ж. дейін Октябрь орта мектебі |- | 6. || Мектеп-гимназия || [[Аққыстау]], Қаратүбек №101 || 2023 || — |- | 7. || Жалпы білім беретін Новобогат орта мектебі || [[Хамит Ерғалиев ауылы|Хамит Ерғалиев]], Қамысқала №12 || 2004 |- | 8. || Жалпы білім беретін Өркен орта мектебі || [[Өркен (Атырау облысы)|Өркен]], Жалтыр №82 || 2010 || — |- | 9. || Ф. Оңғарсынова атындағы жалпы білім беретін орта мектеп || [[Нарын (Атырау облысы)|Нарын]], Болатжол №2 || 20?? || №79 мектеп, 2020 ж. дейін Нарын орта мектебі<ref name="Д2">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P2000000124|title=Атырау облысының кейбір білім беру және мәдениет объектілеріне атау беру және қайта атау туралы|date=2020-03-19}}</ref> |- | 10. || Жалпы білім беретін Х. Наубетов атындағы орта мектеп || [[Жанбай]], Нысанов №3а || 1984 || 1992 ж. дейін Куйбышев ат. орта мектеп |- | 11. || Жалпы білім беретін Ю. Гагарин атындағы орта мектеп || [[Зинеден]], Қуанышбаев №15 || 2005 |- | 12. || Жалпы білім беретін Қызылүй негізгі мектебі || [[Қызылүй (Атырау облысы)|Қызылүй]], №85 || 2019 |- | 13. || Жамбыл атындағы жалпы білім беретін бастауыш мектеп || [[Тұщықұдық (Атырау облысы)|Тұщықұдық]], Қаражанов №4 || 2001 || 2019 ж. дейін Чапаев бастауыш мектебі<ref name="Д3"/> |- | 14. || Жалпы білім беретін Жаңа Жанбай бастауыш мектебі || [[Жаңа Жанбай]], Ұстаздар №6 || 2001 || — |- | 15. || Жалпы білім беретін Жасқайрат бастауыш мектебі || [[Жасқайрат (Исатай ауданы)|Жасқайрат]], №30 || 1987 |- | 16. || Жалпы білім беретін Томан бастауыш мектебі || [[№17-темір жол айрығы (Атырау облысы)|17-разъезд]], №24 || 1970 |} == Құрманғазы ауданы == 3 бастауыш, 3 негізгі, 26 орта мектеп пен 1 мектеп-интернат бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || Абай атындағы жалпы орта мектебі || [[Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)|Құрманғазы]], Жәнібекова №22 || 1981 | rowspan="6" |қазақша |- | 2. || Ақкөл жалпы орта мектебі || [[Ақкөл (Атырау облысы)|Ақкөл]], Тәкешов №1 || 2026 || 1971-1977 жж. №498 мектеп, 1977-1998 жж. №81 мектеп, 1998-2001 жж. №10 мектеп |- | 3. || Ә. Сәрсенбаев атындағы жалпы орта мектебі || [[Алға (Құрманғазы ауданы)|Алға]], Сибағат ата №31 || 1992 || 1996 ж. дейін Карл Маркс ат. орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P960000897_|title=Қазақстан Республикасының Бiлiм және Мәдениет мекемелерiне есiмдер беру және олардың атауын өзгерту туралы|date=1996-07-12}}</ref> |- | 4. || Балқұдық жалпы орта мектебі || [[Балқұдық]], Момышұлы №5а || 1980 |- | 5. || Б. Бегалиев атындағы жалпы орта мектебі || [[Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)|Құрманғазы]], Атырау №1 || 2002 || 1990 ж. дейін Каспий орталау мектебі |- | 6. || Б. Момышұлы атындағы жалпы орта мектебі || [[Асан (Атырау облысы)|Асан]], Рысқұлов №17 || 2006 || 1992 ж. дейін Горький ат. орталау мектеп |- | 7. || Ғ. Мүсірепов атындағы жалпы орта мектебі || [[Кудряшов]], Бейбітшілік №1а || 2009 |аралас|| 2020 ж. дейін Гоголь ат. орта мектеп<ref name="Д2" /> |- | 8. || Д. Нұрпеисова атындағы жалпы орта мектебі || [[Жыланды (Атырау облысы)|Жыланды]], Сүйінов №1 || 1999 | rowspan="3" |қазақша|| 1992 ж. дейін Чапаев ат. орта мектеп |- | 9. || Еңбекші жалпы орта мектебі || [[Жұмекен]], Өмірбаев №8 || 19?? |- | 10. || Қадыр Мырза Әли атындағы жалпы орта мектебі || [[Сафоновка]], Бейбітшілік №49 || 2010 || 2020 ж. дейін Энгельс ат. орта мектеп<ref name="Д2" /> |- | 11. || Қиғаш жалпы орта мектебі || [[Қиғаш (Атырау облысы)|Қиғаш]], Бөкей хан №33 || 1996 |аралас |- | 12. || Құрманғазы атындағы жалпы орта мектебі || [[Үштаған (Атырау облысы)|Үштаған]], Рысқұлбеков №9 || 2006 | rowspan="2" |қазақша |- | 13. || Лабай жалпы орта мектебі || [[Жалғызапан]], Жәңгір хан №22а || 2019 |- | 14. || М.В. Ломоносов атындағы жалпы орта мектебі || [[Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)|Құрманғазы]], Әліпов №56 || 2026 |орысша |- | 15. || М. Әуезов атындағы жалпы орта мектебі || [[Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)|Құрманғазы]], Болашақ №5 || 1990 |аралас |- | 16. || Н.С. Манаев атындағы жалпы орта мектебі || [[Орлы]], Манаев №11 || 1979 | rowspan="3" |қазақша|| Орлы орта мектебі |- | 17. || Нұржау жалпы орта мектебі || [[Нұржау]], Ақботин №1 || 1982 || 2001 ж. дейін Ленин ат. орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P010001205_|title=Қазақстан Республикасының бiлiм беру, мәдениет ұйымдарын, мұнай кен орнын, сондай-ақ темiр жол станцияларын атау мен қайта атау және олардың атауларының транскрипциясын өзгерту туралы|date=2001-09-14}}</ref> |- | 18. || Панфилов атындағы жалпы орта мектебі || [[Жамбыл (Атырау облысы)|Жамбыл]], Жасқанат №1 || 2014 |- | 19. || С.Н. Имашев атындағы жалпы орта мектебі || [[Бірлік (Құрманғазы ауданы)|Бірлік]], Оқаев №15а || 1989 |аралас|| 1984 ж. дейін Утера орта мектебі |- | 20. || С. Мұқанов атындағы жалпы орта мектебі || [[Көптоғай (Атырау облысы)|Көптоғай]], Әбішев №2а || 1988 | rowspan="4" |қазақша|| 1993 ж. дейін Калинин ат. орта мектеп |- | 21. || Сүйіндік жалпы орта мектебі || [[Сүйіндік (ауыл)|Сүйіндік]], Абай №1 || 1984 |- | 22. || Ф. Оңғарсынова атындағы жалпы орта мектебі || [[Бөкейхан]], Салықбаев №6 || 1980 || 2020 ж. дейін Крупская ат. орта мектеп<ref name="Д2" /> |- | 23. || Ш. Уалиханов атындағы жалпы орта мектебі || [[Жасталап (Атырау облысы)|Жасталап]], Жұбанов №20 || 2019 |- | 24. || Шортанбай жалпы орта мектебі || [[Шортанбай (ауыл)|Шортанбай]], Сәрсенбаев №16 || 2004 |аралас |- | 25. || Ы. Алтынсарин атындағы жалпы орта мектебі || [[Хиуаз]], Рысқалиев №10 || 1992 | rowspan="8" |қазақша |- | 26. || Ю.А. Гагарин атындағы жалпы орта мектебі || [[Теңіз (Атырау облысы)|Теңіз]], Достық №20 || 2018 |- | 27. || З. Серікқалиұлы атындағы мектеп-интернаты || [[Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)|Құрманғазы]], Әліпов №28 || 1972 || 2016 ж. дейін Ганюшкин мектеп-интернаты<ref name="Д2016" /> |- | 28. || Азғыр негізгі орта мектебі || [[Азғыр]], Құрманғалиев №5 || 1986 || 1997 ж. дейін Киров ат. орталау мектеп<ref name="Д97" /> |- | 29. || А. Иманов атындағы негізгі орта мектебі || [[Амангелді (Құрманғазы ауданы)|Амангелді]], Иманов №18а || 19?? || 1986 ж. дейін Богатый орталау мектебі |- | 30. || Ж. Нәжімеденов атындағы негізгі орта мектебі || [[Ғизат Әліпов ауылы|Ғ. Әліпов]], Қазбеков №27 || 2019 || 1990 ж. дейін Жасқайрат орталау мектебі |- | 31. || Батырбек ауылының бастауыш мектебі || [[Батырбек]], Нарын №11 || 1983 |- | 32. || Қоңыртерек бастауыш мектебі || [[Қоңыртерек]], Жаңару №5 || 1986 |- | 33. || №80 бастауыш мектебі || [[Афанасьев (разъезд)|Афанасьев]], Теміржолшылар №25 || 1971 |} == Қызылқоға ауданы == 1 мектеп-гимназия мен 3 бастауыш, 14 орта мектеп бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || Б. Аманшин атындағы қазақ орта мектебі || [[Миялы (Атырау облысы)|Миялы]], Қарабалин №40 || 1965 || rowspan="18" | қазақша || 1996 ж. дейін №20 Миялы орта мектебі<ref name="Д96-2">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P960001346_|title=Қазақстан Республикасының бiлiм және мәдениет мекемелерiне есiмдер беру және оларды қайта атау туралы|date=1996-11-01}}</ref> |- | 2. || Ғ. Сланов атындағы орта мектеп || [[Тайсойған (Атырау облысы)|Тайсойған]], Самарханова №40 || 2010 || 1970 ж. дейін Тайсойған орталау мектебі |- | 3. || Жаңашаруа қазақ орта мектебі || [[Қоныстану (Көздіқара ауылдық округі)|Қоныстану]], Жағалбаев №18 || 1976 |- | 4. || Кенбай орта мектебі || [[Сағыз (ауыл)|Сағыз]], Ізбасов №3 || 1965 |- | 5. || Қарабау орта мектебі || [[Қарабау (Атырау облысы)|Қарабау]], Нұрпейісова №22 || 1979 |- | 6. || Қаракөл орта мектебі || [[Қаракөл (Қызылқоға ауданы)|Қаракөл]], Рысқұлов №29 || 1975 |- | 7. || Миялы орта мектебі || [[Жангелдин]], Лұқпанов №16 || 1985 |- | 8. || Мұқыр орта мектебі || [[Мұқыр (Атырау облысы)|Мұқыр]], Зұлқанов №11 || 1969 |- | 9. || Сағыз орта мектебі || [[Сағыз (ауыл)|Сағыз]], Мұқанғалиев №6в || 2018 || — |- | 10. || Тасшағыл орта мектебі || [[Тасшағыл]], Сейфуллин №32 || 1989 |- | 11. || Х. Досмұхамедұлы атындағы орта мектеп || [[Миялы (Атырау облысы)|Миялы]], Абай №14 || 1983 || 1997 ж. дейін Крупская атындағы орта мектеп<ref name="Д97" /> |- | 12. || Ш.Т. Еркінов атындағы орта мектеп || [[Жасқайрат (Қызылқоға ауданы)|Жасқайрат]], Қайырбаев №2 || 1979 || 1977 ж. дейін Орлыкөл орта мектебі |- | 13. || Ы. Шөреков атындағы мектеп-гимназиясы || [[Миялы (Атырау облысы)|Миялы]], Абай №49 || 2007 || 2017 ж. дейін №1 мектеп-гимназия<ref name="Д1"/> |- | 14. || №2 жалпы орта білім беретін мектебі || [[Мұқыр (Атырау облысы)|Мұқыр]], Сланов №39 || 2021 || — |- | 15. || Жалпы білім беретін №9 орта мектеп || [[Сағыз (ауыл)|Сағыз]], Жүсіпов №22 || 19?? || Әр уақытта №40, №490, №74 орта мектеп |- | 16. || Жамансор бастауыш мектебі || [[Жамансор]], №32а || 2011 |- | 17. || Тасқұдық бастауыш мектебі || [[Тасқұдық (Атырау облысы)|Тасқұдық]], №12 || 19?? |- | 18. || Жалпы білім беретін №75 бастауыш мектебі || [[Жантерек]], №38 || 2020 |} == Мақат ауданы == 1 бастауыш, 6 орта мектеп пен 1 мектеп-интернат, 1 мектеп-бөбекжай кешені бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || А. Құнанбаев атындағы орта мектебі || [[Доссор]], Мұхтанов №11 || 2013 || қазақша |- | 2. || Б. Қанатбаев атындағы орта мектебі || [[Доссор]], Исаков №2 || 2004 || аралас || 2006 ж. дейін Белинский ат. орта мектеп<ref name="доссор">{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P060000480_|title=Қазақстан Республикасының бiлiм беру, мәдениет және спорт ұйымдарын, су құрылысын, әскери бөлiм мен шекара заставасын атау мен қайта атау, сондай-ақ темiр жол станциясы атауының орыс тiлiндегi транскрипциясын өзгерту туралы|date=2006-05-31}}</ref> |- | 3. || М. Баймұханов атындағы орта мектеп || [[Мақат]], Шағырова №1а || 1986 || қазақша || Горький ат. қазақ және Гайдар ат. орыс орта мектептері |- | 4. || О. Сарғұнанов атындағы орта мектебі || [[Доссор]], Аухатов №85 || 2017 || орысша || 2006 ж. дейін №4 орта мектеп<ref name="доссор" /> |- | 5. || Х. Санбаев атындағы орта мектеп || [[Мақат]], Әлиев №1 || 1982 || қазақша || 1996 ж. дейін №83 орта мектеп<ref name="Д96-2" /> |- | 6. || №76 Л. Шахатов атындағы орта мектеп || [[Мақат]], Егемен бөлімшесі №11 || 1973 || аралас || 2000 ж. дейін №76 орта мектеп<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P000000257_|title=Қазақстан Республикасының білім, мәдениет ұйымдарына, сондай-ақ мұнай кен орнына, теміржол бекетіне атау беру және оларды қайта алу туралы|date=2000-02-16}}</ref> |- | 7. || Бәйгетөбе мектеп-бөбекжай кешені || [[Бәйгетөбе]], Бәйгетөбе ш/а №207 || 2010 |- | 8. || С. Шарипов атындағы Доссор мектеп-интернаты || [[Доссор]], Өтемісұлы №3 || 19??|| қазақша |- | 9. || №2 бастауыш мектебі || [[Мақат]], Бекжанов №222 || 2005 || қазақша || — |} == Махамбет ауданы == 1 негізгі, 14 орта мектеп бар: {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Салынған жылы !Оқыту тілі !Бұрынғы атауы |- | 1. || Ақтоғай орта мектебі || [[Ақтоғай (Атырау облысы)|Ақтоғай]], Өтемісұлы №25а || 2014 || rowspan="2" | қазақша |- | 2. || Алға орта мектебі || [[Алға (Махамбет ауданы)|Алға]], Иманғазиев №2 || 1975 |- | 3. || А. Байтұрсынұлы атындағы орта мектеп || [[Бейбарыс (ауыл)|Бейбарыс]], Әйтеке би №2а || 2013 || аралас || 2019 ж. дейін Чкалов ат. орта мектебі<ref name="Д3"/> |- | 4. || Д. Төленов атындағы жалпы орта білім беретін мектеп || [[Махамбет (Атырау облысы)|Махамбет]], Шұғыла ш/а, Қазыбек би №40а || 2023 || rowspan="2" | қазақша || 1999 ж. дейін Махамбет мектеп-гимназиясы<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P990001436_|title=Қазақстан Республикасының білім, мәдениет және денсаулық сақтау ұйымдарына, сондай-ақ су құрылысына есімдер беру және оларды қайта атау туралы|date=1999-09-22}}</ref>, 2023 ж. дейін Д.Төленов атындағы мектеп-гимназиясы |- | 5. || Есбол орта мектебі || [[Есбол (Махамбет ауданы)|Есбол]], Махамбет №5 || 2000 || Фурманов ат. орта мектеп |- | 6. || Е.Ағелеуов атындағы Махамбет орта мектебі || [[Махамбет (Атырау облысы)|Махамбет]], Боранқұлов №7 || 1985 || аралас || 1999 ж. дейін Махамбет орта мектебі<ref>{{cite web|url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/P990000441_|title=Қазақстан Республикасының білім және мәдениет мекемелеріне есімдер беру және оларды қайта атау туралы|date=1999-04-21}}</ref> |- | 7. || Жалғансай орта мектебі || [[Жалғансай]], Отаров №50а || 2015 || rowspan="6" | қазақша |- | 8. || Қ. Қалыбеков атындағы Сарытоғай орта мектебі || [[Сарытоғай (Атырау облысы)|Сарытоғай]], Алтынсарин №5 || 1993 || 1996 ж. дейін Сарытоғай орта мектебі<ref name="Д96" /> |- | 9. || Қ. Қарашаұлы атындағы Сарайшық орта мектебі || [[Сарайшық (ауыл)|Сарайшық]], Жабаев №2а || 1979 || 1993 ж. дейін Сарайшық орта мектебі |- | 10. || Қ. Ахмедияров атындағы орта мектеп || [[Таңдай (ауыл)|Таңдай]], Есенбаев №23 || 2000 || 2017 ж. дейін Таңдай орта мектебі<ref name="Д1"/> |- | 11. || Қосарал орта мектебі || [[Ортақшыл (Атырау облысы)|Ортақшыл]], Абай №17 || 1980 |- | 12. || Қызылүй орта мектебі || [[Ақжайық (Махамбет ауданы)|Ақжайық]], Ақжайық №20 || 1988 |- | 13. || О. Шонаев атындағы орта мектебі || [[Махамбет (Атырау облысы)|Махамбет]], Шоқпаров №117 || 1972 || аралас |- | 14. || Талдыкөл орта мектебі || [[Талдыкөл (Атырау облысы)|Талдыкөл]], Құскелдиев №52 || 2010 || rowspan="2" | қазақша || 2006 ж. дейін Редут орта мектебі |- | 15. || Еңбекшіл ауылының негізгі мектебі || [[Еңбекшіл (Атырау облысы)|Еңбекшіл]], Шоқай №51а || 2019 | |} == Жабылған мектептер == {| class="wikitable" |+Жылыой ауданы !№ !!Атауы !!Орналасқан жері !!Жабылу себебі !!Бұрынғы атауы |- | 1. || №8 Крупская атындағы орта мектеп || ''[[Қаратон]]'' кенті || rowspan="4" | елді мекеннің көшірілуі |- | 2. || №11 орта мектеп || [[Сарықамыс (Атырау облысы)|''Сарықамыс'']] кенті || ''Сарықамыс орта мектебі'' |- | 3. || №12 Биікжал орта мектебі || ''[[Биікжал]]'' кенті |- | 4. || №14 Ы. Алтынсарин атындағы орталау мектеп || ''[[Мұнайлы (кент)|Мұнайлы]]'' кенті |} {| class="wikitable" |+Құрманғазы ауданы !№ !!Атауы !!Орналасқан жері !!Жабылу себебі |- | 1. || Ғ. Әліпов атындағы бастауыш мектеп || [[Әліпов (ауыл)|Ниетбай]] || rowspan="3" |бала санының азаюы |- | 2. || Қошалақ бастауыш мектебі || [[Қошалақ (ауыл)|Қошалақ]] |- | 3. || Ш. Тұржанов атындағы бастауыш мектеп || [[Егінқұдық]] |- | 4. || Кудряшов атындағы орта мектеп || [[Кудряшов]] || rowspan="2" | екі мектептің біріктірілуі |- | 5. || Гоголь атындағы орта мектеп || [[Жаңаауыл (Атырау облысы)|Жаңаауыл]] |} {| class="wikitable" |+Қызылқоға ауданы !№ !!Атауы !!Орналасқан жері !!Жабылу себебі |- | 1. || Бұхар бастауыш мектебі || [[Бұқар (ауыл)|Бұхар]] || rowspan="3" | бала санының азаюы |- | 2. || Соркөл бастауыш мектебі || [[Соркөл (ауыл)|Соркөл]] |- | 3. || Т. Жанұзақов атындағы бастауыш мектебі || [[Кенбай (Сағыз ауылдық округі)|Кенбай]] |- | 4. || №1 негізгі мектеп || rowspan="2" | [[Миялы (Атырау облысы)|Миялы]] || rowspan="2" | екі мектептің біріктірілуі |- | 5. || Миялы ұлттық гимназиясы |} {| class="wikitable" |+Мақат ауданы !№ !!Атауы !!Орналасқан жері !!Жабылу себебі |- | 1. || Б. Досбаева атындағы №3 Байшонас орта мектебі || ''[[Байшонас]]'' || rowspan="4" | елді мекеннің көшірілуі |- | 2. || №9 Комсомол орталау мектебі || [[Комсомол (Атырау облысы)|''Комсомол'']] |- | 3. || Қошқар орталау мектебі || [[Қошқар (Атырау облысы)|''Қошқар'']] |- | 4. || С. Зорбаев атындағы орталау мектеп || ''[[Ескене]]'' |} {| class="wikitable" |+Атырау қаласы !№ !!Атауы !!Орналасқан жері !!Жабылу себебі |- | 1. || №29 орта мектеп || [[Балықшы (Атырау қалалық әкімдігі)|''Балықшы'']] кенті || автомобиль көпірінің құрылысына байланысты |- | 2. || №77 М.И. Калинин атындағы орта мектеп || [[Атырау]], Ж. Досмұхамбетов №10 || ? |} == Мамандандырылған мектептер == {| class="wikitable" ! Атауы !!Орналасқан жері |- | Облыстық дарынды балаларға арналған ұлттық гимназия || [[Атырау]], Әбдірахманов №39а |- | Ж. Молдағалиев атындағы мамандандырылған мектеп-лицей-интернаты || [[Атырау]], Байтұрсынов №127 |- | Ж. Досмұхамбетов атындағы мамандандырылған мектеп-лицей-интернаты || [[Атырау]], Әуезов №12 |- | Мамандандырылған "Зияткер" мектеп-лицей-интернаты || [[Атырау]], Кекілбайұлы №15а |- | Н. Тілендиев атындағы мамандандырылған мектеп-гимназия-интернаты || [[Атырау]], Әйтеке би №79Б |- | №1 "Білім-Инновация" лицей-интернаты || [[Атырау]], Досмұхамбетов №10 |- | №2 "Білім-Инновация" лицей-интернаты || [[Атырау]], Болашақ ш/а №6 |- | №3 "Білім-Инновация" лицей-интернаты || [[Атырау]], Владимирский №28 |- | "Сармат" мамандандырылған мектеп-лицей-интернаты || [[Жаңаталап (Атырау облысы)|Жаңаталап]], Есенғалиев №9а |- | Химия-биология бағытындағы Назарбаев Зияткерлік мектебі || [[Атырау]], Елорда №22 |} == Басқа мектептер == {| class="wikitable" ! Атауы !!Орналасқан жері |- | Кешкі мектеп || [[Атырау]], Островский №13 |- | Жалпы білім беретін кешкі орта мектеп || [[Құрманғазы (Құрманғазы ауданы)|Құрманғазы]], Сәтеков №38 |- | №15 мекемесі жанындағы орта мектеп || [[Атырау]], АМӨЗ аумағы №1 |- | №79 мекемесі жанындағы орта мектеп || [[Атырау]], Ет комбинаты ш/а, Исмағұлов №2а |} {| class="wikitable" |+Арнайы мектептер ! Атауы !!Орналасқан жері |- | Облыстық арнайы мектеп-интернат || [[Атырау]], Студенттер №42 |- | №2 арнайы мектеп-интернат || [[Махамбет (Атырау облысы)|Махамбет]], Тайманов №23 |- | Тіл мүкістігі бар балаларға арналған №3 облыстық арнайы мектеп-интернат || [[Атырау]], Алатау №3 |} == Қосымша білім беру ұйымдары == * Абай атындағы Атырау қаласының оқушылар орталығы * Оқушылар үйі (Аққыстау а.) * Оқушылар үйі (Миялы а.) * Оқушылар шығармашылық орталығы (Индербор к.) * Құрманғазы аудандық оқушылар үйі (Құрманғазы а.) * Құрманғазы аудандық жас туристер бекеті (Құрманғазы а.) * Жас техниктер станциясы (Құлсары қ.) ;Өнер (саз) мектептері * Құрманғазы атындағы балалар саз мектебі (Атырау қ.) * М. Қойшыбаев атындағы балалар саз мектебі (Атырау қ., Балықшы ш/а) * Дамбы өнер мектебі (Атырау қ., Амангелді а.) ** Атырау бөлімшесі (Қызыл балық а.) ** Еркінқала бөлімшесі (Еркінқала а.) ** Қайыршақты бөлімшесі (Томарлы а.) * Д. Нұрпейісова атындағы балалар өнер мектебі (Құрманғазы ауд., Құрманғазы а.) * Дәулеткерей атындағы балалар музыка мектебі (Хиуаз а.) * З. Ещанова атындағы аудандық балалар өнер мектебі (Махамбет а.) * Индер балалар өнер мектебі (Индербор к.) ** Бөдене бөлімшесі (Бөдене а.) ** Жарсуат бөлімшесі (Жарсуат а.) * Құлсары балалар өнер мектебі (Құлсары қ.) * Т. Култумиев атындағы №1 Құлсары балалар саз мектебі (Құлсары қ.) * Мақат балалар өнер мектебі (Мақат к.) * Р. Ғабдиев атындағы балалар өнер мектебі (Доссор к.) * Миялы балалар өнер мектебі (Миялы а.) * А. Өміров атындағы балалар өнер мектебі (Сағыз а.) * Қоныстану балалар өнер мектебі (Қоныстану а.) * Ш. Шәріпов атындағы балалар саз мектебі (Аққыстау а.) * Жанбай балалар саз мектебі (Жанбай а.) * Новобогат балалар саз мектебі (Х. Ерғалиев а.) == Спорт мектептері == ; Атырау қаласы * Олимпиадалық резервтегі облыстық мамандандырылған мектеп-интернат-колледжі (Вокзал маңы-5 ш/а) * №1 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Авангард-4 ш/а) * №2 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Авангард-2 ш/а) * №3 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Өрлеу ш/а) * №4 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Мирас ш/а) * №5 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Нұрсая ш/а) * №6 балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Ақжар балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Ақжар а.) * Дамба балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Жаңаталап а.) * Олимпиадалық емес спорт түрлерінен жоғары спорт шеберлігі мектебі (Нұрсая ш/а) ; Жылыой ауданы * №1 Жылыой аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Құлсары қ.) * №2 Жылыой аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Ақкиізтоғай а.) * №3 Жылыой аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Шоқпартоғай а.) * №4 Жылыой аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Жаңа Қаратон к.) * №5 Жылыой аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Майкөмген а.) * Жем балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Тұрғызба а.) * Қосшағыл балалар-жасөспірімдер спорт мектебі (Қосшағыл а.) ; Индер ауданы * Индер аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Есбол, Жарсуат, Өрлік балалар-жасөспірімдер спорт мектептері ; Исатай ауданы * Исатай аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Жанбай, Тұщықұдық балалар-жасөспірімдер спорт мектептері ; Құрманғазы ауданы * Құрманғазы аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Ақкөл, Бөкейхан, Шортанбай балалар-жасөспірімдер спорт мектептері ; Қызылқоға ауданы * Қызылқоға аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Сағыз балалар-жасөспірімдер спорт мектебі ; Мақат ауданы * Мақат аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Доссор балалар-жасөспірімдер спорт мектебі ; Махамбет ауданы * Махамбет аудандық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі * Ақжайық балалар-жасөспірімдер спорт мектебі == Жекеменшік мектептер == ;"BINOM ATYRAU" ЖШС мектептері {| class="wikitable" !№ !Атауы !Орналасқан жері !Ашылған жылы !Оқыту тілі |- | 1. || Әл-Фараби атындағы BINOM SCHOOL мектеп-лицейі || [[Атырау]], Нұрсая ш/а, Шәмелов №1 || rowspan="2" | 2023 || rowspan="2" | аралас |- | 2. || Д. Қонаев атындағы BINOM SCHOOL мектеп-лицейі || [[Атырау]], Молдағұлова №193 |} # QSI International School (Атырау, Сұлтан Бейбарыс №473) # "Тағылым" ЖШС (Атырау, Әліпов №3а) # "Abyroi School Atyrau" ЖШС (Атырау, Сауырғалиев №2) # "Qazbilim Atyrau ұлттық лицейі" ЖШС (Атырау, Сұлтан Бейбарыс №458) # "Сенім" элитарлық мектеп-балабақша кешені (Атырау, Абай №39) # "Alash United Gymnasium School" ЖШС (Атырау, Уәлиханов №116) # "Happy Choice" ЖШС (Атырау, Автобаза №8а) # "Oi-Sana" мектеп-лицейі (Атырау, Сейфуллин №109) # "Кастл Стайл" ЖШС Парасат жекеменшік мектебі (Атырау, Бейбарыс №25/1) # "Кайнар Центр" ЖШС "Қайнар" жекеменшік мектебі (Атырау, Самал ш/а, 31-көше №4) # "Келешек" мектеп-балабақша" ЖШС (Атырау, Азаттық №83а) # "Baby city" ЖШС (Атырау, Халелов №1) # "Sova School жекеменшік мектеп-лицейі" ЖШС (Атырау, Бейбарыс №494Б) # "Sayakhatschool" ЖШС "Zhana Urpaq" Алғашқы Ұлттық ізгілік педагогика мектебі (Атырау, Нұрсая ш/а, Шырдабаев №2) == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Қазақстан оқу орындары}} [[Санат:Қазақстан мектептері]] [[Санат:Атырау облысы]] ae2kipqvr1dtcgodwn7efelzsm6clqk 0 684629 3650097 3649355 2026-09-02T07:12:39Z Madi Dos 18369 «[[Санат:Қазақстан метрополитендері|Қазақстан метрополитендері]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен) 3650097 wikitext text/x-wiki {{Қоғамдық көлік|атауы=Астана жеңіл метрополитені|сайт=https://cts.gov.kz/|жүйе_ұзындығы=22, 4 км|бекет=18|иесі=«City Transportation Systems» ЖШС|орта_жылдамдық=40-50 км/сағ|жоғары_жылдамдық=80 км/сағ|сурет=File:Astana Light Metro car in July 2025 (cropped).jpg|жұмысын_бастады=16 мамыр 2026 жыл|орны=Астана|ең_аз_көлбеу_радиусы=1435 мм}} '''Астана жеңіл метрополитені''' (Астана LRT, ресми атауы — ''Тарлан-Астана''<ref>[https://qumash.kz/news/lrt-v-stolitse-ofitsialno-pereimenovali-v-tarlan-astana/ Астана ЛРТ ресми түрде атауын өзгертті]</ref>) — Қазақстанның елордасы [[Астана]] қаласындағы жерүсті жеңіл рельсті метро жүйесі. Бұл Қазақстандағы екінші ([[Алматы метросы|Алматы метрополитенінен]] кейін) және Орталық Азиядағы үшінші (Ташкент пен Алматыдан кейін) қалалық жоғары жылдамдықты рельсті көлік жүйесі. Жүйе толығымен жер үсті және эстакадада орналасқан, автоматтандырылған (driverless, GoA4 деңгейі).<ref name=":0">{{Cite web|title=Cчитанные дни до запуска LRT: как выглядит транспорт будущего в Астане.|url=https://informburo.kz/novosti/ccitannye-dni-do-zapuska-lrt-kak-vygliadit-transport-budushhego-v-astane-fotoreportaz-informburokz}}</ref> 2026 жылдың мамырында (16-17 мамыр) бірінші желі іске қосылды<ref name=":1">{{Cite web|title=Уже скоро: дату запуска LRT назвали в Астане|url=https://informburo.kz/novosti/uze-skoro-datu-zapuska-lrt-nazvali-v-astane}}</ref>. Жүйе қаланың солтүстік-оңтүстік бағытын қамтиды: Нұрлы Жол теміржол вокзалынан халықаралық әуежайға дейін<ref name=":0" />. == Тарихы == {| class="wikitable" !'''Жыл''' !'''Оқиға''' |- |'''2005''' |Астана әкімдігі «Астананың жаңа транспорттық жүйесі» бағдарламасын қабылдады. Жерасты метросы мен монорельс сияқты нұсқалар қарастырылды, бірақ шығындарды оңтайландыру үшін жерүсті және эстакадалық нұсқа таңдалды. |- |'''2008''' |Astana LRT компаниясы құрылады. |- |'''2010''' |Астана әкімі Иманғали Тасмағамбетов елордада LRT салу жоспарын жариялады. Жоба көлік кептелісін азайтып, ескі теміржол вокзалын жаңа әкімшілік орталықпен байланыстыруы тиіс болды. Ұзындығы 61,1 км болатын желіні төрт кезеңмен салу жоспарланды<ref name=":2">{{Cite web|title=От Тасмагамбетова до Кульгинова. Как 5 акимов пытались решить вопрос с LRT|url=https://tengrinews.kz/article/tasmagambetova-kulginova-5-akimov-pytalis-resit-vopros-lrt-1232/}}</ref>. |- |'''2011''' |LRT құрылысының капсуласы салтанатты түрде қойылды. Жалпы ұзындығы 41,81 км болатын үш желі жобаланды. Бірінші желі әуежайды Abu Dhabi Plaza кешенімен, кейін жаңа вокзалмен байланыстыруы тиіс еді<ref name=":2" />. |- |'''2012''' |Францияның Alstom компаниясы EXPO-2017 көрмесіне арнап 3 желі, 42 аялдама және 50-ге жуық трамвайдан тұратын жоба ұсынды<ref name=":2" />. |- |'''2013''' |Президент Нұрсұлтан Назарбаев француз компаниялары ұсынған LRT жобасының қымбат екенін айтып, оның орнына BRT (жылдам автобус жүйесі) жобасын қарастыруды тапсырды<ref name=":2" />. |- |2015 |Қытай компанияларымен (China Railway International Group және басқалары) 1,5 млрд доллар көлеміндегі несие келісімге қол қойылды. Соның 344 млн доллары құрылыс жұмыстарына жұмсалған.<ref name=":3">{{Cite web|title=Семь человек приговорены к длительным тюремным срокам по делу «Астана LRT»|url=https://www.azattyqasia.org/a/31278502.html|date=2021}}</ref> Негізгі жұмыстар EXPO 2017 дейін аяқталуы тиіс болатын<ref name=":4">{{Cite web|title=[Suspended Portion] China Development Bank provides $1.6 billion loan for Phase 1 of the Astana Light Rail Construction Project (Linked to Record ID#53932, #105607, and #105665)|url=https://china.aiddata.org/projects/53930/}}</ref>. |- |'''2015''' |«Астанагенплан» ұйымы LRT құрылысы 2020 жылдан кейін басталатынын мәлімдеді. Желі әуежайдан EXPO аумағы арқылы жаңа теміржол вокзалына дейін созылуы тиіс болды<ref name=":2" />. |- |'''2016''' |Астана әкімі Әділбек Жақсыбеков LRT жобасының жүзеге асатынын растады. Жол жүру бағасы 200 теңге болады деп хабарланды<ref name=":2" />. |- |'''2017''' |Әсет Исекешев Қытайда LRT жобасын талқылады. Компания өкілдері LRT тәулігіне 146 мың жолаушы тасымалдай алады деп мәлімдеді<ref name=":2" />. |- |'''2018''' |Жобаның жалпы құны 1,887 млрд доллар деп жарияланды. Ұзындығы 22,4 км болатын желіні қытайлық компаниялар салатын болды. Сол жылы құрылысқа 16,2 млрд теңге бөлінді. Кейін Astana Banki-де LRT-ға арналған 200 млн доллар «тұрып қалғаны» белгілі болды<ref name=":2" />. |- |'''2019''' |Астана әкімі Бақыт Сұлтанов қаржыландырудың жеткіліксіздігіне байланысты құрылыс тоқтатылғанын айтты. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев жобаны сынға алып, Үкіметке мәселені түпкілікті шешуді тапсырды. Алтай Көлгіновке жобаны аяқтау үшін инвестор іздеу міндеті жүктелді<ref name=":2" />. |- |'''2020''' |«Астана LRT» компаниясы атауын City Transportation Systems (CTS) деп өзгертті<ref name=":2" />. |- |'''2021–2023''' |LRT жобасына қатысты сыбайлас жемқорлық істері бойынша сот процестері өтті. Бірқатар бұрынғы шенеуніктер мен компания басшылары жауапқа тартылды<ref name=":2" />. |- |'''2024–2025''' |Құрылыс жұмыстары жалғасты. Алғашқы вагондарды дайындау және рельс төсеу жұмыстары жүргізілді. 2025 жылы халықаралық іздеуде жүрген Талғат Ардан Түркияда ұсталды<ref name=":2" />. |- |'''2026''' |16-17 мамыр күндері алғашқы бағыты бойынша іске қосылып, пайдалануға берілді<ref name=":1" />. |} == Қаржыландыру == [[Сурет:Строительство ЛРТ Астаны.jpg|нобай|Астана қаласындағы салынып жатқан LRT көрінісі (2019 жыл)|500x500 нүкте]]Жоба негізінен Қытайдың даму банкінің (China Development Bank) кредиті есебінен қаржыландырылды. 2015 жылы 1,6 млрд АҚШ доллары көлемінде несие берілді. Қазақстан үкіметі бұл несиеге кепілдік берген. Қытай консорциумы (China Railway International Group және басқалары) жалпы мердігер ретінде тартылды. Құрылыс барысында қаражаттың бір бөлігі «Банк Астана» АҚ арқылы өткен, кейін банктің банкроттығына байланысты бірнеше миллиард теңге жоғалды (әртүрлі деректер бойынша 257 млн долларға дейін). Кейін мемлекет бұл қаражаттың бір бөлігін қайтарды.<ref name=":4" /> 2015 жылы 7 мамырда China Railway International Group Co., Ltd. және Beijing State-Owned Assets Management Co., Ltd. компаниялары «Астана LRT» ЖШС-мен Астана жеңіл рельсті көлік (LRT) жүйесінің бірінші кезеңін салуға арналған EPC-келісімшартқа қол қойды. Кейін 2015 жылғы 31 тамызда Қытайдың Даму Банкі (CDB) жобаға 1,6 млрд доллар көлемінде несие беруге келісті. Несие 20 жыл мерзімге, 3 жылдық жеңілдік кезеңімен және LIBOR + 2,5% мөлшерлемесімен рәсімделді. Қазақстан үкіметі қарызға мемлекеттік кепілдік берген.<ref name=":4" /> «Астана LRT» ЖШС 2011 жылы Астана қаласының меншігіндегі арнайы жобалық компания ретінде құрылды. Сол жылы Alstom жетекшілік еткен халықаралық консорциум LRT салу келісімшартын жеңіп алып, Президент Нұрсұлтан Назарбаев 2011 жылғы 4 шілдеде іргетасын қалаған болатын. Алайда жоба қымбаттығына байланысты тоқтатылып, кейін қытайлық компаниялардың қатысуымен қайта жанданды.<ref name=":4" /> Жоба ұзындығы 22,4 км болатын және әуежайдан «Нұрлы жол» теміржол вокзалына дейін созылатын 18 станциялы желіні қамтыды. Бағыт Назарбаев университетін, Abu Dhabi Plaza кешенін және Үкімет үйін байланыстыруы тиіс еді. Жобаның жалпы құны шамамен 1,8 млрд доллар деп бағаланды. Күніне орта есеппен 150 мың жолаушы тасымалдау жоспарланды.<ref name=":4" /> Құрылыс 2017 жылғы 22 мамырда басталды. LRT желісін EXPO-2017 көрмесіне дейін аяқтау жоспарланғанымен, қаржылық қиындықтар мен кешігулер салдарынан жұмыс баяу жүрді. 2018 жылға қарай құрылыс тек 23%-ға орындалған. Қытай Даму Банкі бөлген қаражаттың бір бөлігі жобаға жұмсалмай, Astana Banki-дегі есепшотта сақталған. Кейін банк лицензиясынан айырылып, қаржы мәселелері туындады. Осыдан кейін CDB 2018 жылы жобаны қаржыландыруды тоқтатты.<ref name=":4" /> Жоба EXPO-2017 халықаралық көрмесіне дейін аяқталады деп жоспарланғандықтан, бастапқы межелі мерзім ретінде 2017 жылғы 9 маусым белгіленген. Қытай Даму Банкі (CDB) берген 1,6 млрд долларлық несие бойынша пайыздық мөлшерлеме LIBOR + 2,5% болған. AidData ұйымы 2015 жылғы орташа 6 айлық LIBOR көрсеткішін (0,519%) есепке алып, жалпы мөлшерлемені шамамен 3%-дан жоғары деп бағалаған.<ref name=":4" /> 2019 жылы Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев жобаға байланысты сыбайлас жемқорлық фактілерін тексеруді тапсырды. Ол жобаны «экономикалық тұрғыдан түсініксіз» деп атады. Соған қарамастан, шығындардың көп болуына байланысты Қазақстан жобаны толық тоқтатпай, оны ішкі облигациялар есебінен қаржыландыруды жалғастырды.<ref name=":4" /> 2020 жылғы 26 шілдеде «Астана LRT» ЖШС атауын City Transportation Systems (CTS) ЖШС деп өзгертті. Компанияның 2019 жылғы қаржылық есебінде Қытай Даму Банкінен алынған 1,6 млрд долларлық қарыздың сол жылы өтелгені көрсетілген.<ref name=":4" /> Кейін жоба қайта қаралып, станциялар саны 18-ден 11-ге қысқартылды. Қытай Даму Банкінен алынған қарыздың көлемі де шамамен 344 млн долларға дейін азайтылып, қайта құрылымдалды. Алайда 2021 жылға қарай жоба әлі аяқталмаған еді, ал аяқталмай қалған бетон тіректер жергілікті тұрғындар арасында «жемқорлық ескерткіші» деп атала бастады.<ref name=":4" /> 2019 жылдың жазында Қазақстан Премьер-министрінің бірінші орынбасары әрі қаржы министрі Әлихан Смайылов LRT құрылысына Қытайдың мемлекеттік даму банкінен 1,5 млрд доллар қарыз алынғанын мәлімдеді. Оның айтуынша, соның 344 млн доллары құрылыс жұмыстарына жұмсалған.<ref name=":3" /> Алайда мердігерлер мәселелеріне байланысты Қытай банкі жобаны қаржыландыруды тоқтатқан. Осыған байланысты Қазақстан үкіметі құрылысты аяқтау үшін қосымша 1,2 млрд доллар бөлу мүмкіндігін қарастырған.<ref name=":3" /> 2026 жылғы республикалық бюджетті ЛРТ-ға 66 млрд теңге қарастырылған<ref name=":5">{{Cite web|title=Круговорот денег: из бюджета выделят миллиарды на LRT, чтобы тут же их вернуть|url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/krugovorot-deneg-byudjeta-vyidelyat-milliardyi-lrt-tut-ih-584695/}}</ref>. қала әкімдігі бұл қаражат қосымша құн салығын төлеуге бағытталатынын хабарлады<ref name=":5" />. == Техникалық сипаттамасы == Астана ЛРТ — қаланың көлік кептелісін азайтуға, экологияны жақсартуға және тұрақты дамуға бағытталған маңызды жоба. Ол Астананың халықаралық имиджін көтереді және Орталық Азиядағы алғашқы автоматтандырылған жеңіл метро жүйесі. Жобаның одан әрі кеңеюі жоспарлануда.<ref name=":0" /> Жоба Қытай инвестицияларымен және қазақстандық қаражатпен жүзеге асты. Бастапқыда 1,8 млрд долларға жуық қаражат тартылған<ref>{{Cite web|title=Итоговый счёт: сколько потратили на строительство LRT в Астане|url=https://informburo.kz/novosti/itogovyi-scet-skolko-potratili-na-stroitelstvo-lrt-v-astane}}</ref>. Астана (LRT) жолаушылар тасымалының бекітілген ережелерге сәйкес, жолаушылар жол жүру билетін сапар соңына дейін сақтауға міндетті. Жарамсыз билет пайдаланған немесе жолақысын төлеуден бас тартқан адамдар жақын станцияда түсіріледі. 7–15 жас аралығындағы балаларға билет құнына 50% жеңілдік қарастырылған. Ал 7 жасқа дейінгі бір баланы ересек адам тегін алып жүре алады. LRT арқылы көлемі 180 см-ден асатын, салмағы 60 кг-нан ауыр жүктерді және ұзындығы 190 см-ден асатын заттарды тасымалдауға болмайды<ref name=":6">{{Cite web|title=Скидки для детей и ограничения на провоз багажа: правила пользования LRT утвердили в Астане|url=https://informburo.kz/novosti/skidki-dlia-detei-i-ograniceniia-na-provoz-bagaza-pravila-polzovaniia-lrt-utverdili-v-astane}}</ref>. Астана қаласының мектеп оқушылары мен арнайы жеңілдіктері бар азаматтарға жол жүру тегін.<ref>{{Cite web|title=От транспортных карт до биометрии: как оплатить поездку на LRT в Астане|url=https://informburo.kz/novosti/ot-transportnyx-kart-do-biometrii-kak-oplatit-poezdku-na-lrt-v-astane}}</ref> Жол жүру тарифі 200 теңге болады<ref name=":7">{{Cite web|title=Тарифы на проезд в LRT установили в Астане|url=https://informburo.kz/novosti/tarify-na-proezd-v-lrt-ustanovili-v-astane}}</ref><ref name=":6" /> Оператор — «City Transportation Systems» (ТОО «CTS»)<ref name=":7" />. Жүйе жолаушыларға қатты ауа-райы жағдайында (суық қыс, ыстық жаз) ыңғайлы болу үшін жабық станциялармен жабдықталған.<ref name=":0" /> Астанадағы LRT желісінде 187 жарықдиодты бағдаршам орнатылды. Олар станцияларда, жол аралықтарында және депода орналасқан.<ref>{{Cite web|title=Зачем на линии LRT в Астане установили 187 светофоров|url=https://informburo.kz/novosti/zacem-na-linii-lrt-v-astane-ustanovili-187-svetoforov}}</ref> * '''Желі саны''': 1 (тағы 2 жобалануда). * '''Станциялар саны''': 18. * '''Жалпы ұзындығы''': 21,5 – 22,4 км. * '''Жол ені''': 1435 мм (стандартты еуропалық колея). * '''Орташа жылдамдық''': 50 км/сағ. * '''Максималды жылдамдық''': 80 км/сағ<ref>{{Cite web|title=Тестовая эксплуатация LRT в Астане: поезда разогнали до 80 км/ч|url=https://informburo.kz/novosti/testovaia-ekspluataciia-lrt-v-astane-poezda-razognali-do-80-kmc}}</ref>. * '''Пойыздар''': 19 дана «TRITON» (CRRC Tangshan, Қытай) құрамы, 4 вагоннан тұрады. Әр құрамда ~652 жолаушыға арналған орын<ref>{{Cite web|title=LRT в Астане вышел на новый этап испытаний|url=https://informburo.kz/novosti/lrt-v-astane-vysel-na-novyi-etap-ispytanii}}</ref>. * '''Депо''': 1 (әуежай маңында). * '''Басқару''': Толық автоматтандырылған (driverless). == Маршрут == === Бірінші бағыт (Line 1) – Аэропорт – Нұрлы жол === Солтүстік-оңтүстік бағыты: Нұрлы Жол вокзалынан — қаланың жаңа орталығы (сол жағалау) арқылы — Әуежайға дейін. Негізгі станциялар (2025 жылы бекітілген атаулар):<ref name=":0" /> * [[Әуежай (метро бекеті)|Әуежай]] (Airport) * [[Атамекен (метро бекеті)|Атамекен]] * [[Есіл (метро бекеті)|Есіл]] * [[Мәңгілік Ел (метро бекеті)|Мәңгілік Ел]] * [[Астана жұлдызы (метро бекеті)|Астана жұлдызы]] * [[Нұра (метро бекеті)|Нұра]] * [[Университет (метро бекеті)|Университет]] * [[Ұлы Дала (метро бекеті)|Ұлы Дала]] * [[Астана Арена (метро бекеті)|Астана Арена]] * [[Жекпе-жек сарайы (метро бекеті)|Жекпе-жек сарайы]] * [[Сығанақ (метро бекеті)|Сығанақ]] * [[Бәйтерек (метро бекеті)|Бәйтерек]] * [[Министрліктер үйі (метро бекеті)|Министрліктер үйі]] * [[Ұлттық мұражай (метро бекеті)|Ұлттық мұражай]] * [[Театр (метро бекеті)|Театр]] * [[Мыңжылдық аллеясы (метро бекеті)|Мыңжылдық аллеясы]] * [[Жібек жолы (метро бекеті, Астана)|Жібек жолы]] * [[Астана Нұрлы жол|Нұрлы жол]] Күндізгі жолаушы ағыны: шамамен 25–30 мың адам (жоспар бойынша бастапқыда 146 мыңға дейін)<ref name=":0" />. === Екінші бағыт (Line 2) – Астана – Қосшы === Екінші бағыт Астана мен Қосшы қалаларының арасында салынатын болды. Негізгі геологиялық жұмыстар 2026 жылдың 3 мамырында басталды<ref>{{Cite web|title=Когда LRT продлят для правого берега Астаны и Косшы|url=https://informburo.kz/novosti/kogda-lrt-prodliat-dlia-pravogo-berega-astany-i-kossy}}</ref> Мамыр айында алғашқы бетон бағана құйылды. Қосшыға дейін 300 баған, 538 темір-бетон эстакада бағандары, сегіз монолит баған дайындау жоспарланған<ref>{{Cite web|title=В Астане начали строительство второй очереди LRT|url=https://informburo.kz/novosti/v-astane-nacali-stroitelstvo-vtoroi-oceredi-lrt}}</ref> <ref>[https://cts.gov.kz/press-center/news/lrt-ekinshi-kezegi-ayasynda-al-ash-y-tirek-yylyp-al-ash-y-temirbetondy-rastyrmaly-ar-aly-dayyndaldy/ LRT екінші кезегі аясында алғашқы тірек құйылып, алғашқы темірбетонды құрастырмалы арқалық дайындалды.]</ref>. === Үшінші бағыт (Line 3) – Сығанақ – Астана-1 теміржол вокзалы === == Жемқорлық дауы == Астана жеңіл метрополитені (ЛРТ) жобасы Қазақстандағы ең ірі коррупциялық істердің бірі ретінде белгілі болды және «коррупция ескерткіші» деген атқа ие болды. Жобаның құрылысы барысында бюджет қаражаты мен кредит қаражатын жымқыру фактілері анықталды, бұл құрылыстың ұзаққа созылуына және қосымша шығындарға әкелді<ref name=":8">{{Cite web|title=Коррупция на три буквы: ЛРТ в Астане — долгострой, который никогда не окупится?|url=https://orda.kz/korrupcija-na-tri-bukvy-lrt-v-astane-dolgostroj-kotoryj-nikogda-ne-okupitsja-397619/}}</ref>. 2017–2019 жылдары жоба бойынша жемқорлық шу шықты. Тергеу нәтижесінде ЛРТ жобасын жүзеге асыру кезінде 5,8 млрд теңге (шамамен 11–15 млн доллар) жымқырылғаны анықталды. Айыптаулар бойынша, шенеуніктер мен компания басшылары бюджет қаражатын ұрлау үшін алдын ала сговор жасаған. * '''Талғат Ардан''' — ТОО «Астана LRT» компаниясының бұрынғы төрағасы (2014–2017 жж.). Ол істің негізгі фигуранты болды. 2019 жылы халықаралық іздеуге салынды, 2024 жылы заочно 7–9 жылға бас бостандығынан айырылды (қызметтік өкілеттіктерін асыра пайдалану және жымқыру бабы бойынша)<ref name=":9">{{Cite web|title=Хищения в "Астана LRT": Каната Султанбекова и Талгата Ардана заочно осудили на семь лет|url=https://www.zakon.kz/pravo/6392402-khishcheniya-v-astana-LRT-kanata-sultanbekova-i-talgata-ardana-zaochno-osudili-na-sem-let.html|date=2023}}</ref>. 2025 жылы Түркияда (Анталия) ұсталды<ref>{{Cite web|title=Former Head of Astana Metro Project Detained in Turkey|url=https://timesca.com/former-head-of-astana-metro-project-detained-in-turkey/}}</ref>. Ол жобаның басшысы ретінде қаражаттың тиімсіз жұмсалуына және жымқыруға қатысы бар деп айыпталды<ref>{{Cite web|title=«Памятник коррупции» — за что преследуют Талгата Ардана|url=https://www.inform.kz/ru/pamyatnik-korruptsii-zachto-presleduyut-talgata-ardana-5f0ff8}}</ref>. * '''Қанат Сұлтанбеков''' — Астана әкімінің бұрынғы орынбасары. Арданмен бірге істің ұйымдастырушысы деп аталды, іздеуде болды<ref>{{Cite web|title=ЛРТ как памятник коррупции: почему прокуратура не может найти виновных в хищениях|url=https://ulysmedia.kz/news/47728-lrt-kak-pamiatnik-korruptsii-pochemu-prokuratura-ne-mozhet-naiti-vinovnykh-v-khishcheniiakh/}}</ref>. 2021 жылы сот 7 адамды (ортаңғы буын шенеуніктер мен қызметкерлер) 7–10 жылға соттады. Олар жоғары лауазымды адамдардың бұйрығымен әрекет еткендерін мәлімдеді және жобаның кураторларын (Иманғали Тасмағамбетов, Серіқ Ахметов, Ерболат Досаев, Бақытжан Сағынтаев, Асет Исекешев, Асқар Жұмағалиев, Болат Жәмішев, Әділбек Жақсыбеков және басқалар) сотқа шақыруды талап етті.<ref name=":8" /> Нұрали Әлиев (Нұрсұлтан Назарбаевтың немересі, Дариға Назарбаеваның ұлы) 2014–2016 жылдары Астана әкімінің орынбасары болды. Ол жобаны белсенді түрде қолдады және «Астананың жаңа транспорт жүйесі» бағдарламасын ұсынды. Қытай компанияларымен келісім-шарттарға қатысты.<ref>{{Cite web|title=«LRT Жақсыбеков пен Нұрали Әлиев тықпалаған жоба» – Сұлтанбеков|url=https://sn.kz/sn-akparat-agyny/87608-lrt-zhaksybekov-pen-nurali-liev-tykpalagan-zhoba-sultanbekov}}</ref> === Сот процестері === Астана жеңіл метрополитені (LRT) жобасы бойынша коррупциялық істер бойынша бірнеше сот процесі өтті. Негізгі айыптаулар — бюджет қаражатын жымқыру (5,8 млрд теңгеден астам), қызметтік өкілеттіктерін асыра пайдалану және ұйымдасқан топ құру. Істің басты фигуранттары — Талғат Ардан және Қанат Сұлтанбеков халықаралық іздеуде болды, сондықтан оларға қатысты сот отырыстары заочно (сырттай) өтті<ref name=":10">{{Cite web|title=Беглый экс-глава "Астана LRT" Талгат Ардан задержан в Турции|url=https://www.zakon.kz/sobytiia/6477158-beglyy-eksglava-astana-LRT-talgat-ardan-zaderzhan-v-turtsii.html}}</ref>. === 2020–2021 жылдардағы негізгі сот процесі === 2020 жылдың қазанында істің негізгі бөлігі сотқа жіберілді. 2021 жылдың мамырында (28 мамыр) Астананың мамандандырылған ауданаралық қылмыстық істер бойынша соты 7 адамға үкім шығарды:<ref name=":3" /> * Рашид Аманжулов (бұрынғы жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасының басшысы) – 10 жылға<ref name=":9" />, * Жанат Нұрпиісов (бұрынғы мәслихат хатшысы, депутат) – 8 жылға<ref name=":9" />, * Талғат Әшім (бұрынғы «Astana Innovations» АҚ басқарма төрағасы) – 7 жылға<ref name=":9" />, * Дулат Мүсінов<ref name=":9" />, Тимур Қасабаев<ref name=":9" />, Ұлықбек Ачилов<ref name=":9" />, Дәурен Абдыхамитов<ref name=":9" /> (компания қызметкерлері және мердігерлер)– 7-8 жылға, Оларға 7-ден 10 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалды. Сот оларды ұйымдасқан топ құру және бюджет қаражатын жымқыруда кінәлі деп таныды. Материалдық залалды өтеу міндеттелді (солидарлы түрде 5,8 млрд теңге). Үкім әлі заңды күшіне енген жоқ деп хабарланды. Кейін үкім бұзылып, іс қайта тергеуге жіберілді.<ref name=":3" /> Сотта айыпталушылар жоғары лауазымды тұлғалардың (әкімдік басшылары) бұйрығымен әрекет еткендерін айтты және жобаның жоғары кураторларын сотқа шақыруды талап етті.<ref name=":3" /> === 2023 жылғы үкім (Ардан және Сұлтанбековке қатысты) === 2023 жылдың 3 мамырында сол сот Қанат Сұлтанбеков пен Талғат Арданға сырттай үкім шығарды<ref name=":9" />: * Қанат Сұлтанбеков (бұрынғы Астана әкімінің орынбасары) — 7 жыл бас бостандығынан айыру, мемлекеттік қызметте лауазымдарды өмір бойына иеленуге тыйым салу. * Талғат Ардан (ТОО «Астана LRT» басқарма төрағасы, 2014–2017) — 7 жыл бас бостандығынан айыру, сол сияқты өмір бойына тыйым<ref name=":10" />. Сұлтанбековке қатысты бір бап бойынша (валютаны қайтару) ақталды. Үкімдер орташа қауіпсіздік мекемесінде өтелуі тиіс болды.<ref name=":3" /> === 2024 жылғы қосымша үкім (Арданға) === 2024 жылдың 11 қарашасында Астананың ауданаралық қылмыстық істер соты Талғат Арданға қосымша үкім шығарды<ref name=":10" />: * Қызметтік өкілеттіктерін асыра пайдалану, ауыр зардаптарға әкелген (ст. 361 ч.4 п.3 ҚК). * Жаза: 4 жыл 8 ай. * Алдыңғы 7 жылдық үкіммен біріктіріліп, жалпы 9 жыл бас бостандығынан айыру тағайындалды (өмір бойына мемлекеттік лауазымдарға тыйым салу сақталды). * Материалдық залал ретінде 85 млрд теңгеден астам сома өтелуге міндеттелді. Ардан үкімді апелляцияға берді, бірақ 2024 жылдың желтоқсанында апелляциялық сот үкімді өзгеріссіз қалдырды.<ref name=":9" /> === 2025 жылғы оқиғалар === 2025 жылдың мамырында Талғат Ардан Түркияның Анталия қаласында ұсталды<ref>{{Cite web|title=Задержанный 3 месяца назад экс-глава “Астана LRT“ до сих пор находится в Турции|url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/zaderjannyiy-3-mesyatsa-nazad-eks-glava-astana-lrt-sih-por-579261/}}</ref>. Түркия соты оны Қазақстанға депортациялау туралы шешім шығарды. Экстрадициядан кейін үкімді қайта қарау мүмкіндігі бар (апелляциялық шағым беру құқығы). Қанат Сұлтанбеков әлі іздеуде (АҚШ-та болуы мүмкін деп есептеледі).<ref name=":10" /> == Салдары == * Құрылыс 2019 жылы тоқтатылды, опорлар (бағаналар) ұзақ уақыт бойы «жемқорлық ескерткіші» ретінде тұрды. * «Банк Астана» арқылы жоғалған қаражатты қайтару бойынша жұмыстар жүргізілді (2026 жылы бірнеше миллиард теңге қайтарылды). * Жоба «City Transportation Systems» (CTS) деп қайта аталды. * 2025–2026 жылдары жүйенің бірінші желісі іске қосылды. == Сыртқы сілтемелер == * Ресми сайт: cts.gov.kz == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Жеңіл рельсті транспорт]] [[Санат:Астана көлігі]] [[Санат:Қазақстан метрополитендері]] jf1zyqmgh6w4h70oxjv3u6w16ai31t8 0 685423 3650080 3354231 2026-09-02T05:04:15Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3650080 wikitext text/x-wiki {{Кинематограф |есімі = Милош Форман |шынайы есімі = |сурет =Milos Forman.jpg |сурет ені = |сурет атауы = |туған кездегі есімі = Ян Томаш Форман |туған күні =18.02.1932 |туған жері =[[Часлав]], [[Чехословакия]] |қайтыс болған күні =13.04.2018 |қайтыс болған жері =[[Данбюри (Коннектикут)|Данбюри]], [[Коннектикут]], [[АҚШ]] |мамандығы = {{кинорежиссёр|XX ғасыр|Чехословакия|АҚШ}}, {{сценарийші|XX ғасыр|Чехословакия|АҚШ}} |азаматтығы = {{байрақ|Чехия}}<br>{{байрақ|АҚШ}} |белсенді жылдары =[[1953]]—[[2011]] |бағыты = |киностудия = |марапаттары =[[Оскар сыйлығы|Оскар]] (1976, 1985)<br>[[Алтын глобус]] (1976, 1985, 1997)<br>[[BAFTA]] (1977)<br>[[Сезар (киножүлде)|Сезар]] (1985)<br>Алтын аю (1997) |imdb_id =0001232 |сайты = |ортаққор=Miloš Forman}} '''Милош Форман''' ({{lang-cz|Miloš Forman}}) — чех және америкалық [[кинорежиссёр]]. Оның әке-шешесі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде фашистік [[концлагер]]лерде қайтыс болған. Соғыстан кейін ол Подебрадыдағы мектеп-интернатта білім алады, оның сыныптастары арасында болашақ президент [[Вацлав Гавел]] болды. 1968 жылы орын алған «Прага көктемінен» кейін Форман [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ-қа]] көшеді.<ref>[https://grapevine.is/mag/feature/2009/10/06/issue-16-feature-interview-with-milos-forman/ Milos Forman’s Masterclass] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230324040622/https://grapevine.is/mag/feature/2009/10/06/issue-16-feature-interview-with-milos-forman/ |date=2023-03-24 }}</ref> == Фильмдері == {| class="wikitable" |- ! Жыл ! !! Қазақ тілінде !! Түпнұсқасы !! Қызметі |- | 1955 |&nbsp;ф | || Nechte to na mně || сценарийші |- | 1960 |д/ф | || Laterna magika II || режиссёр, сценарийші |- | 1963 |д/ф | Мұнда музыка ойнамағанда || Kdyby ty muziky nebyly || режиссёр, сценарийші |- | 1963 |д/ф | Сайыс || Konkurs || режиссёр, сценарийші |- | 1964 |&nbsp;ф | Қара Пётр || Černý Petr || режиссёр, сценарийші |- | 1965 |&nbsp;ф | || Lásky jedné plavovlásky || режиссёр, сценарийші |- | 1966 |т/ф | || Dobře placená procházka || режиссёр |- | 1967 |&nbsp;ф | Өрт сөндірушілердің балы || Hoří, má panenko || режиссёр, сценарийші |- | 1971 |&nbsp;ф | || Taking off || режиссёр, сценарийші |- | 1973 |д/ф | || Visions of Eight || 8 режиссёрдің бірі |- | 1975 |&nbsp;ф | [[Көкектің ұясы (фильм)|Көкектің ұясы]] || One Flew Over the Cuckoo's Nest || режиссёр |- |1979 |&nbsp;ф | Шаштар || Hair || режиссёр |- |1981 |&nbsp;ф | Рэгтайм || Ragtime || режиссёр |- |1984 |&nbsp;ф | [[Амадей (фильм)|Амадей]] || Amadeus || режиссёр |- |1986 |&nbsp;ф | || Heartburn || актёр |- |1989 |&nbsp;ф | [[Вальмон (фильм)|Вальмон]] || Valmont || режиссёр, сценарийші |- |1996 |&nbsp;ф | [[Халық Ларри Флинтке қарсы]] || The People vs. Larry Flynt || режиссёр |- |1999 |&nbsp;ф | [[Айдағы адам]] || Man on the Moon || режиссёр |- |2000 |&nbsp;ф | [[Сенімді сақтай отырып]] || Keeping the Faith || актёр |- |2006 |&nbsp;ф | [[Гойяның елестері]] || Goya's Ghosts || режиссёр, сценарийші |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Сыртқы сілтемелер}} {{Навигациялық блок |тақырып_стиль = background:#C6C9FF |state = collapsed |тақырып = Милош Форман марапаттары |Үздік режиссёр үшін Оскар сыйлығы | }} [[Санат:Үздік режиссёр үшін Оскар сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Алтын глобус сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Давид ди Донателло сыйлығының иегерлері]] [[Санат:Сезар сыйлығының иегерлері]] [[Санат:BAFTA марапаты иегерлері]] 06965sunz9re9m4y4ywy1cyz4kwxvsk 0 686467 3650141 3641546 2026-09-02T09:27:12Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650141 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=тамыз 2022}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Сәкен Нұрқабекұлы Көкенов''' – ([[Алматы]] облысы, [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылының тумасы) - [[Филология|филолог]], аудармашы, журналист. == Өмірбаяны== *[[Қазақ ұлттық университеті|Қазақ Ұлттық Университетінің]] филология факультетін бітірген (2003-2007). * Осы факультет бойынша «Аударма магистрі» (2007-2009). * Еңбек жолын 2006 жылы ҚР ІІМ қарасты «Сақшы» газетінен бастады. * 2007 жылы Қазақ Радиосында журналист болып қызымет атқарып, «Шетел баспасөзіне шолу», «Біз қаншамыз» және басқа да сараптамалық бағдарламаларды жүргізді. * 2008-2013 жылдары «Алаш айнасы» Республикалық қоғамдық-саяси газетінде саяси шолушы болды. Қоғамдық мәселелерге қатысты түрлі тақырыптарда мақалалар жариялады. * 2013 жылдан бастап «Қазақстан» ұлттық телеарнасы «Айтуға оңай», «Қарекет» бағдарламаларында қызмет етті. * 2018 жылдан бастап Отбасы хрестоматиясы қоғамдық қорының жұмысына кірісті. Отбасы Хрестоматиясы сериясымен шыққан «Махаббаттың мәні», «Мың Сұрақ», «Экософия немесе киелі табиғат» кітаптарын жазуға және құрастыруға атсалысты. * В.Франклдың «Өмірден мән іздеген жан» кітабын қазақ тіліне аударды. * Отбасы хрестоматиясы сериясымен шыққан ондаған кітапқа редакторлық жасады.<ref>https://otbasy.com/s-ken-n-r-abek-ly</ref> == Сыртқы сілтемелер == #https://baribar.kz/139849/umyt-qalghan-qazyna-alash-qajratkerleri-audarghan-balalar-adebieti/?ysclid=l6x59685bh941911877 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] hxl2345o2g3k7aifxhvspiuk05yyrub 3650142 3650141 2026-09-02T09:28:21Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650142 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=тамыз 2022}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Сәкен Нұрқабекұлы Көкенов''' – ([[Алматы]] облысы, [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылының тумасы) - [[Филология|филолог]], [[аудармашы]], журналист. == Өмірбаяны== *[[Қазақ ұлттық университеті|Қазақ Ұлттық Университетінің]] филология факультетін бітірген (2003-2007). * Осы факультет бойынша «Аударма магистрі» (2007-2009). * Еңбек жолын 2006 жылы ҚР ІІМ қарасты «Сақшы» газетінен бастады. * 2007 жылы Қазақ Радиосында журналист болып қызымет атқарып, «Шетел баспасөзіне шолу», «Біз қаншамыз» және басқа да сараптамалық бағдарламаларды жүргізді. * 2008-2013 жылдары «Алаш айнасы» Республикалық қоғамдық-саяси газетінде саяси шолушы болды. Қоғамдық мәселелерге қатысты түрлі тақырыптарда мақалалар жариялады. * 2013 жылдан бастап «Қазақстан» ұлттық телеарнасы «Айтуға оңай», «Қарекет» бағдарламаларында қызмет етті. * 2018 жылдан бастап Отбасы хрестоматиясы қоғамдық қорының жұмысына кірісті. Отбасы Хрестоматиясы сериясымен шыққан «Махаббаттың мәні», «Мың Сұрақ», «Экософия немесе киелі табиғат» кітаптарын жазуға және құрастыруға атсалысты. * В.Франклдың «Өмірден мән іздеген жан» кітабын қазақ тіліне аударды. * Отбасы хрестоматиясы сериясымен шыққан ондаған кітапқа редакторлық жасады.<ref>https://otbasy.com/s-ken-n-r-abek-ly</ref> == Сыртқы сілтемелер == #https://baribar.kz/139849/umyt-qalghan-qazyna-alash-qajratkerleri-audarghan-balalar-adebieti/?ysclid=l6x59685bh941911877 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] 4pwxoho0y82cazze2onrw04n80ajgle 3650143 3650142 2026-09-02T09:28:53Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650143 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=тамыз 2022}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Сәкен Нұрқабекұлы Көкенов''' – ([[Алматы]] облысы, [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылының тумасы) - [[Филология|филолог]], [[аудармашы]], [[журналист]]. == Өмірбаяны== *[[Қазақ ұлттық университеті|Қазақ Ұлттық Университетінің]] филология факультетін бітірген (2003-2007). * Осы факультет бойынша «Аударма магистрі» (2007-2009). * Еңбек жолын 2006 жылы ҚР ІІМ қарасты «Сақшы» газетінен бастады. * 2007 жылы Қазақ Радиосында журналист болып қызымет атқарып, «Шетел баспасөзіне шолу», «Біз қаншамыз» және басқа да сараптамалық бағдарламаларды жүргізді. * 2008-2013 жылдары «Алаш айнасы» Республикалық қоғамдық-саяси газетінде саяси шолушы болды. Қоғамдық мәселелерге қатысты түрлі тақырыптарда мақалалар жариялады. * 2013 жылдан бастап «Қазақстан» ұлттық телеарнасы «Айтуға оңай», «Қарекет» бағдарламаларында қызмет етті. * 2018 жылдан бастап Отбасы хрестоматиясы қоғамдық қорының жұмысына кірісті. Отбасы Хрестоматиясы сериясымен шыққан «Махаббаттың мәні», «Мың Сұрақ», «Экософия немесе киелі табиғат» кітаптарын жазуға және құрастыруға атсалысты. * В.Франклдың «Өмірден мән іздеген жан» кітабын қазақ тіліне аударды. * Отбасы хрестоматиясы сериясымен шыққан ондаған кітапқа редакторлық жасады.<ref>https://otbasy.com/s-ken-n-r-abek-ly</ref> == Сыртқы сілтемелер == #https://baribar.kz/139849/umyt-qalghan-qazyna-alash-qajratkerleri-audarghan-balalar-adebieti/?ysclid=l6x59685bh941911877 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] 4kswif0pnfkr1lngvxvhflyvdyyngvf 3650144 3650143 2026-09-02T09:29:33Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650144 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=тамыз 2022}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Сәкен Нұрқабекұлы Көкенов''' – ([[Алматы]] облысы, [[Түрген (Алматы облысы)|Түрген]] ауылының тумасы) - [[Филология|филолог]], [[аудармашы]], [[журналист]]. == Өмірбаяны== *[[Қазақ ұлттық университеті|Қазақ Ұлттық Университетінің]] филология факультетін бітірген (2003-2007). * Осы факультет бойынша «Аударма магистрі» (2007-2009). * Еңбек жолын 2006 жылы ҚР ІІМ қарасты [[Сақшы (газет)|«Сақшы» газеті]]нен бастады. * 2007 жылы Қазақ Радиосында журналист болып қызымет атқарып, «Шетел баспасөзіне шолу», «Біз қаншамыз» және басқа да сараптамалық бағдарламаларды жүргізді. * 2008-2013 жылдары «Алаш айнасы» Республикалық қоғамдық-саяси газетінде саяси шолушы болды. Қоғамдық мәселелерге қатысты түрлі тақырыптарда мақалалар жариялады. * 2013 жылдан бастап «Қазақстан» ұлттық телеарнасы «Айтуға оңай», «Қарекет» бағдарламаларында қызмет етті. * 2018 жылдан бастап Отбасы хрестоматиясы қоғамдық қорының жұмысына кірісті. Отбасы Хрестоматиясы сериясымен шыққан «Махаббаттың мәні», «Мың Сұрақ», «Экософия немесе киелі табиғат» кітаптарын жазуға және құрастыруға атсалысты. * В.Франклдың «Өмірден мән іздеген жан» кітабын қазақ тіліне аударды. * Отбасы хрестоматиясы сериясымен шыққан ондаған кітапқа редакторлық жасады.<ref>https://otbasy.com/s-ken-n-r-abek-ly</ref> == Сыртқы сілтемелер == #https://baribar.kz/139849/umyt-qalghan-qazyna-alash-qajratkerleri-audarghan-balalar-adebieti/?ysclid=l6x59685bh941911877 == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]] dyel4vwl6iwl9cocpn0lq5e5m85eeza 3 705315 3650008 3183807 2026-09-01T17:04:40Z S.Marchenko 170485 S.Marchenko [[Қатысушы талқылауы:Saharin88]] бетін [[Қатысушы талқылауы:Дмитро Сахарук]] бетіне жылжытты: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Saharin88|Saharin88]]" to "[[Special:CentralAuth/Дмитро Сахарук|Дмитро Сахарук]]" 3183807 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Saharin88}} -- [[Қатысушы:Салиха|Салиха]] ([[Қатысушы талқылауы:Салиха|талқылауы]]) 04:50, 2023 ж. тамыздың 4 (+06) 98bt7svqvydgbvxuiq1dt0u50pxjbx0 0 737900 3650146 3628441 2026-09-02T09:44:40Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650146 wikitext text/x-wiki {{Музыкалық топ |Топ атауы = Лонгвуд симфониялық оркестрі |Шынайы атауы = Longwood Symphony Orchestra |Логотипі = |Логотип ені = |Суреті = |Сурет тақырыбы = |Сурет ені = |Фон = |Жанры = |Белсенділік жылдары = |Мемлекет = {{Байрақ|АҚШ}} |Қайдан = |Басқаша атауы = |Тілі = |Лейблі = |Жетекшісі = |Құрамы = |Әртістер = |Бұрынғы қатысушылары = |Басқа да жобалары = |Марапаттары = |Сайты = {{URL|longwoodsymphony.org}} |Ортаққор = }} '''Лонгвуд Симфониялық Оркестрі''' — [[Массачусетс]] штатының [[Бостон]] қаласында орналасқан, [[медицина]] қызметкерлерінен құралған ерікті, коммерциялық емес оркестр. Олардың концерттері денсаулық сақтаумен байланысты коммерциялық емес ұйымдарға қаражат жинау ретінде қызмет етеді. Оның негізін 1982 жылы Гарвард медициналық мектебінің мүшелері қалаған. Олар Жаңа Англия консерваториясының Jordan Hall-ында жылына төрт концерт, сонымен қатар The Hatch Shell-де жазғы ашық концерт береді. Қазіргі музыкалық жетекшісі және дирижері - Джотаро Накано. Оркестр туралы мақалалар the Wall Street Journal,<ref>Scherer, Barrymore Laurence (May 12, 2005). "[https://www.wsj.com/articles/SB111586127000431350 Practicing the Healing Art of Music]". [[:en:The_Wall_Street_Journal|''The Wall Street Journal''.]] Retrieved September 4, 2007.</ref> The Boston Globe,<ref>Dyer, Richard (December 7, 2004). "[https://web.archive.org/web/20070630133437/http://longwoodsymphony.org/reviews.htm Director makes a resounding debut]". ''[[:en:The_Boston_Globe|The Boston Globe]]''. Archived from [http://longwoodsymphony.org/reviews.htm the original] on June 30, 2007. Retrieved September 4, 2007 – via longwoodsymphony.org.</ref> және The Boston Herald журналдарында жарияланған. 2007 жылдың маусым айында Лонгвуд Симфониялық Оркестрі “2007 жылғы MetLife” сыйлығын, Американдық Симфониялық Оркестрлер Лигасының қоғамдастықпен қарым-қатынас саласындағы "үздігі" марапатын алды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Тексерілмеген мақала| date=сәуір 2024}} [[Санат:1982 жылы құрылған музыкалық ұжымдар]] 0i7f6vstxc4rb8i1cp6bw69k94ll78d 3650147 3650146 2026-09-02T09:45:14Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650147 wikitext text/x-wiki {{Музыкалық топ |Топ атауы = Лонгвуд симфониялық оркестрі |Шынайы атауы = Longwood Symphony Orchestra |Логотипі = |Логотип ені = |Суреті = |Сурет тақырыбы = |Сурет ені = |Фон = |Жанры = |Белсенділік жылдары = |Мемлекет = {{Байрақ|АҚШ}} |Қайдан = |Басқаша атауы = |Тілі = |Лейблі = |Жетекшісі = |Құрамы = |Әртістер = |Бұрынғы қатысушылары = |Басқа да жобалары = |Марапаттары = |Сайты = {{URL|longwoodsymphony.org}} |Ортаққор = }} '''Лонгвуд Симфониялық Оркестрі''' — [[Массачусетс]] штатының [[Бостон]] қаласында орналасқан, [[медицина]] қызметкерлерінен құралған [[Еріктілік|ерікті]], коммерциялық емес оркестр. Олардың концерттері денсаулық сақтаумен байланысты коммерциялық емес ұйымдарға қаражат жинау ретінде қызмет етеді. Оның негізін 1982 жылы Гарвард медициналық мектебінің мүшелері қалаған. Олар Жаңа Англия консерваториясының Jordan Hall-ында жылына төрт концерт, сонымен қатар The Hatch Shell-де жазғы ашық концерт береді. Қазіргі музыкалық жетекшісі және дирижері - Джотаро Накано. Оркестр туралы мақалалар the Wall Street Journal,<ref>Scherer, Barrymore Laurence (May 12, 2005). "[https://www.wsj.com/articles/SB111586127000431350 Practicing the Healing Art of Music]". [[:en:The_Wall_Street_Journal|''The Wall Street Journal''.]] Retrieved September 4, 2007.</ref> The Boston Globe,<ref>Dyer, Richard (December 7, 2004). "[https://web.archive.org/web/20070630133437/http://longwoodsymphony.org/reviews.htm Director makes a resounding debut]". ''[[:en:The_Boston_Globe|The Boston Globe]]''. Archived from [http://longwoodsymphony.org/reviews.htm the original] on June 30, 2007. Retrieved September 4, 2007 – via longwoodsymphony.org.</ref> және The Boston Herald журналдарында жарияланған. 2007 жылдың маусым айында Лонгвуд Симфониялық Оркестрі “2007 жылғы MetLife” сыйлығын, Американдық Симфониялық Оркестрлер Лигасының қоғамдастықпен қарым-қатынас саласындағы "үздігі" марапатын алды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Тексерілмеген мақала| date=сәуір 2024}} [[Санат:1982 жылы құрылған музыкалық ұжымдар]] segmd0jabdkc0pe9p4qtiuz95erwf6l 3650148 3650147 2026-09-02T09:47:44Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650148 wikitext text/x-wiki {{Музыкалық топ |Топ атауы = Лонгвуд симфониялық оркестрі |Шынайы атауы = Longwood Symphony Orchestra |Логотипі = |Логотип ені = |Суреті = |Сурет тақырыбы = |Сурет ені = |Фон = |Жанры = |Белсенділік жылдары = |Мемлекет = {{Байрақ|АҚШ}} |Қайдан = |Басқаша атауы = |Тілі = |Лейблі = |Жетекшісі = |Құрамы = |Әртістер = |Бұрынғы қатысушылары = |Басқа да жобалары = |Марапаттары = |Сайты = {{URL|longwoodsymphony.org}} |Ортаққор = }} '''Лонгвуд Симфониялық Оркестрі''' — [[Массачусетс]] штатының [[Бостон]] қаласында орналасқан, [[медицина]] қызметкерлерінен құралған [[Еріктілік|ерікті]], коммерциялық емес оркестр. Олардың концерттері денсаулық сақтаумен байланысты коммерциялық емес ұйымдарға қаражат жинау ретінде қызмет етеді. Оның негізін 1982 жылы Гарвард медициналық мектебінің мүшелері қалаған. Олар Жаңа Англия консерваториясының Jordan Hall-ында жылына төрт концерт, сонымен қатар The Hatch Shell-де жазғы ашық концерт береді. Қазіргі музыкалық жетекшісі және [[дирижер]]і - Джотаро Накано. Оркестр туралы мақалалар the Wall Street Journal,<ref>Scherer, Barrymore Laurence (May 12, 2005). "[https://www.wsj.com/articles/SB111586127000431350 Practicing the Healing Art of Music]". [[:en:The_Wall_Street_Journal|''The Wall Street Journal''.]] Retrieved September 4, 2007.</ref> The Boston Globe,<ref>Dyer, Richard (December 7, 2004). "[https://web.archive.org/web/20070630133437/http://longwoodsymphony.org/reviews.htm Director makes a resounding debut]". ''[[:en:The_Boston_Globe|The Boston Globe]]''. Archived from [http://longwoodsymphony.org/reviews.htm the original] on June 30, 2007. Retrieved September 4, 2007 – via longwoodsymphony.org.</ref> және The Boston Herald журналдарында жарияланған. 2007 жылдың маусым айында Лонгвуд Симфониялық Оркестрі “2007 жылғы MetLife” сыйлығын, Американдық Симфониялық Оркестрлер Лигасының қоғамдастықпен қарым-қатынас саласындағы "үздігі" марапатын алды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Тексерілмеген мақала| date=сәуір 2024}} [[Санат:1982 жылы құрылған музыкалық ұжымдар]] hd1a3z6a158dp8b8jqf1tmna73qbu57 0 743124 3650149 3580578 2026-09-02T09:59:55Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650149 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала}}[[Сурет:Apjlab0ec7f3_EHT-image-of-M87-black-hole.jpg|alt=M87|нобай|416x416 нүкте| Event Horizon Telescope Collaboration арқылы алынған M87 галактикасының орталығындағы аса массивті қара құрдымның суреті. Профессор Озель 2020 жылдан бастап EHT командасының құрамында болып табылады.]] '''Ферьял Озель''' (1975 жылы 27 мамырда дүниеге келген) — [[Ыстанбұл|Ыстанбұлда]] ([[Түркия|Түркия)]] дүниеге келген [[Түріктер|түрік]]–[[Америка|американдық]] [[Астрофизика|астрофизик]], ықшам нысандар [[физика]]сы мен жоғары энергиялы астрофизикалық құбылыстарға маманданған. 2022 жылдан бастап Озель [[Атланта|Атлантадағы]] Джорджия Технологиялық Институты физика мектебінің кафедра меңгерушісі және профессоры болып табылады. Ол бұрын Туксондағы [[Аризона университеті|Аризона университетінде]], астрономия бөлімінде және Стюард обсерваториясында профессор болған. Озель [[Колумбия университеті|Колумбия университетінің]] FU Foundation Инженерлік және қолданбалы ғылым мектебін ''жоғары бағамен'' бітірді және [[Гарвард университеті|Гарвард университетінде]] Рамеш Нараянмен бірге диссертация бойынша кеңесші ретінде PhD дәрежесін алды. Ол Хаббл стипендианты және [[Принстон (Нью-Джерси)|Принстондағы, Нью-Джерсидегі]] Жетілдірілген зерттеулер институтының мүшесі болды<ref>{{Cite web|title=Feryal Özel, Natural Sciences Member 9/2002–6/2005|url=https://www.ias.edu/scholars/feryal-%C3%B6zel|publisher=School of Natural Sciences, [[Institute for Advanced Study]]}}</ref>. Ол Гарвард–Рэдклифф институтының стипендианты және [[Калифорния университеті, Беркли|Берклидегі]] Миллер институтында шақырылған профессор болды<ref>{{Cite web|date=2012-05-07|title=Feryal Özel|url=https://www.radcliffe.harvard.edu/people/feryal-ozel|accessdate=2020-09-02|work=Radcliffe Institute for Advanced Study at Harvard University|lang=en}}</ref>. Озель [[Нейтрон жұлдыз|нейтрондық жұлдыздар]], [[Қара құрдым|қара тесіктер]] және [[Магнетар|магнетарлар]] саласына қосқан үлесі үшін кеңінен танымал. Ол модельдеу жетекшісі және M87 галактикасының орталығындағы аса массивті қара құрдымның алғашқы суретін шығарған Event Horizon Telescope (EHT) мүшесі<ref>{{Cite news|title=Event Horizon Telescope releases first ever black hole image|url=https://astronomy.com/news/2019/04/event-horizon-telescope-releases-first-ever-black-hole-image}}</ref><ref>{{Cite web|title=Event Horizon Telescope {{!}} Feryal Özel|url=http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/index.php/project/eht/|accessdate=2020-08-20|lang=en-US|archivedate=2020-07-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200723194540/http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/index.php/project/eht/}}</ref>. Озель нейтрондық жұлдыздардың астрофизикасына қосқан көрнекті үлесі үшін 2013 жылы<ref>https://www.aps.org/programs/honors/prizes/prizerecipient.cfm?last_nm=Ozel&first_nm=Feryal&year=2013</ref> Америка Физика қоғамының Мария Гопперт Майер сыйлығын алды. Озель көптеген деректі телехикаяларға, соның ішінде PBS арнасындағы ''«Үлкен идеялар»'' мен History арнасындағы ''«Әлем»'' серияларына қатысты. Алексей Вихлининмен бірге Озель [[НАСА|NASA]] жобасы аясында Lynx рентген обсерваториясының үлкен миссиясының тұжырымдамасын анықтау жөніндегі ғылыми-техникалық топтың тең төрағасы болып табылады<ref>{{Cite web|title=Lynx X-ray Observatory|url=https://www.lynxobservatory.com/|accessdate=2020-09-06|work=Lynx X-ray Observatory|lang=en-US}}</ref>. == Білімі == Төмендегі тізімде профессор Озельдің білім алу жолы жинақталған<ref>{{Cite web|title=About Me {{!}} Feryal Özel|url=http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/index.php/bio/|accessdate=2020-09-02|lang=en-US|archivedate=2019-12-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191212093306/http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/index.php/bio/}}</ref>: * 1992 – Ускюдар Америка академиясы, [[Ыстанбұл]], [[Түркия]]; * 1996 – физика және қолданбалы математика бакалавры, [[Колумбия университеті]], Нью-Йорк қаласы; * 1997 – физика магистрі, Нильс Бор институты, [[Копенгаген]]; * 2002 – астрофизика бойынша [[PhD-доктор|PhD докторы]], [[Гарвард университеті]], [[Кембридж университеті|Кембридж]], [[АҚШ]]. == Құрмет грамоталары мен марапаттары == * Серпінді жүлде, 2020 ж. <ref>{{Cite web|url=https://breakthroughprize.org/News/54|title=Breakthrough Prize – Winners of the 2020 Breakthrough Prize in Life Sciences, Fundamental Physics and Mathematics Announced}}</ref> * Астрофизикалық консультативтік комитет (APAC) төрағасы, NASA, 2019 ж. <ref>{{Cite web|title=Astrophysics Advisory Committee {{!}} Science Mission Directorate|url=https://science.nasa.gov/researchers/nac/science-advisory-committees/apac|work=science.nasa.gov|accessdate=14 April 2019}}</ref> * Джон Саймон Гуггенхайм мемориалдық қорының стипендиясы, 2016 ж. <ref>{{Cite news|title=UA Astrophysicist Wins Guggenheim Fellowship|url=https://uanews.arizona.edu/story/ua-astrophysicist-wins-guggenheim-fellowship}}</ref><ref>{{Cite web|title=John Simon Guggenheim Foundation {{!}} Feryal Ӧzel|url=https://www.gf.org/fellows/all-fellows/feryal-%d3%a7zel/|accessdate=2020-09-02|lang=en-US}}</ref> * Миллер қонақ профессоры, [[Калифорния университеті, Беркли]], 2014 ж. * Мария Гепперт Майер сыйлығы, Американдық физикалық қоғам, 2013 ж. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.aps.org/programs/honors/prizes/prizerecipient.cfm?last_nm=Ozel&first_nm=Feryal&year=2013|title=Maria Goeppert Mayer Award|work=www.aps.org|lang=en|accessdate=2018-04-15}}</ref> * Рэдклифф жоғары оқу орындары стипендиясы, 2012-2013 ж. <ref>{{Cite web|title=Feryal Özel|url=https://www.radcliffe.harvard.edu/people/feryal-ozel|work=Radcliffe Institute for Advanced Study at Harvard University|accessdate=14 April 2019|lang=en|date=7 May 2012}}</ref> * Барт Дж. Бок сыйлығы, [[Гарвард университеті]], 2010 ж. <ref>{{Cite web|title=Bok Prize|url=https://astronomy.fas.harvard.edu/bok-prize|accessdate=2020-09-02|work=astronomy.fas.harvard.edu|lang=en}}</ref> * Лукас сыйлығы, Сан-Диего астрономия қауымдастығы, 2010 ж. * Түрік ғылыми-техникалық зерттеу қорының шақырылған стипендианты, 2007 ж. * Хаббл постдокторлық стипендиясы, 2002-2005 жж. * Ататүрік қорының қыздары құрметті ғалым сыйлығы, 2003 ж. * Біліктілікті арттыру институты Кек стипендианты, 2002 ж. * Ван Влек стипендиясы, [[Гарвард университеті]], 1999 ж. * Коструп сыйлығы, Нильс Бор институты, 1997 ж. * Нильс Бор институтының магистратуралық стипендиясы, 1996-1997 жж. * Қолданбалы математика факультетінің сыйлығы, [[Колумбия университеті]], 1996 ж. * FU қорының стипендиясы, [[Колумбия университеті]], 1994-1996 жж. * Ғылыми стипендия, [[CERN]], 1995 ж. * Түркия денсаулық және білім қорының стипендиясы, 1992-1994 жж. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.thirteen.org/bigideas/ozel.html «Үлкен идеялар» веб-сайты (резюме)] * [http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/ Аризона университетінің жеке веб-парағы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181006081304/http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/ |date=2018-10-06 }} * [http://www.nature.com/nature/journal/v441/n7097/full/7097xiiib.html Nature Magazine онлайн қызметі] * University of Arizona News * [https://web.archive.org/web/20160303170359/http://eprintweb.org/S/authors/All/oz/Ozel IOP Publishing сәйкес жарияланған мақалалар тізімі] * [https://ui.adsabs.harvard.edu/search/q=%20author%3A%22ozel%2C%20feryal%22&sort=date%20desc%2C%20bibcode%20desc&p_=0 NASA/ADS сәйкес жарияланған мақалалар тізімі] == Дереккөздер == [[Санат:АҚШ астрофизиктері]] [[Санат:Гарвард университеті түлектері]] s5zqyj7geaopv5qki9ipdqig4lu7gzq 3650150 3650149 2026-09-02T10:06:29Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650150 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала}}[[Сурет:Apjlab0ec7f3_EHT-image-of-M87-black-hole.jpg|alt=M87|нобай|416x416 нүкте| Event Horizon Telescope Collaboration арқылы алынған M87 галактикасының орталығындағы аса массивті қара құрдымның суреті. Профессор Озель 2020 жылдан бастап EHT командасының құрамында болып табылады.]] '''Ферьял Озель''' (1975 жылы 27 мамырда дүниеге келген) — [[Ыстанбұл|Ыстанбұлда]] ([[Түркия|Түркия)]] дүниеге келген [[Түріктер|түрік]]–[[Америка|американдық]] [[Астрофизика|астрофизик]], ықшам нысандар [[физика]]сы мен жоғары энергиялы астрофизикалық құбылыстарға маманданған. 2022 жылдан бастап Озель [[Атланта|Атлантадағы]] Джорджия Технологиялық Институты физика мектебінің кафедра меңгерушісі және профессоры болып табылады. Ол бұрын Туксондағы [[Аризона университеті|Аризона университетінде]], [[астрономия]] бөлімінде және Стюард обсерваториясында профессор болған. Озель [[Колумбия университеті|Колумбия университетінің]] FU Foundation Инженерлік және қолданбалы ғылым мектебін ''жоғары бағамен'' бітірді және [[Гарвард университеті|Гарвард университетінде]] Рамеш Нараянмен бірге диссертация бойынша кеңесші ретінде PhD дәрежесін алды. Ол Хаббл стипендианты және [[Принстон (Нью-Джерси)|Принстондағы, Нью-Джерсидегі]] Жетілдірілген зерттеулер институтының мүшесі болды<ref>{{Cite web|title=Feryal Özel, Natural Sciences Member 9/2002–6/2005|url=https://www.ias.edu/scholars/feryal-%C3%B6zel|publisher=School of Natural Sciences, [[Institute for Advanced Study]]}}</ref>. Ол Гарвард–Рэдклифф институтының стипендианты және [[Калифорния университеті, Беркли|Берклидегі]] Миллер институтында шақырылған профессор болды<ref>{{Cite web|date=2012-05-07|title=Feryal Özel|url=https://www.radcliffe.harvard.edu/people/feryal-ozel|accessdate=2020-09-02|work=Radcliffe Institute for Advanced Study at Harvard University|lang=en}}</ref>. Озель [[Нейтрон жұлдыз|нейтрондық жұлдыздар]], [[Қара құрдым|қара тесіктер]] және [[Магнетар|магнетарлар]] саласына қосқан үлесі үшін кеңінен танымал. Ол модельдеу жетекшісі және M87 галактикасының орталығындағы аса массивті қара құрдымның алғашқы суретін шығарған Event Horizon Telescope (EHT) мүшесі<ref>{{Cite news|title=Event Horizon Telescope releases first ever black hole image|url=https://astronomy.com/news/2019/04/event-horizon-telescope-releases-first-ever-black-hole-image}}</ref><ref>{{Cite web|title=Event Horizon Telescope {{!}} Feryal Özel|url=http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/index.php/project/eht/|accessdate=2020-08-20|lang=en-US|archivedate=2020-07-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200723194540/http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/index.php/project/eht/}}</ref>. Озель нейтрондық жұлдыздардың астрофизикасына қосқан көрнекті үлесі үшін 2013 жылы<ref>https://www.aps.org/programs/honors/prizes/prizerecipient.cfm?last_nm=Ozel&first_nm=Feryal&year=2013</ref> Америка Физика қоғамының Мария Гопперт Майер сыйлығын алды. Озель көптеген деректі телехикаяларға, соның ішінде PBS арнасындағы ''«Үлкен идеялар»'' мен History арнасындағы ''«Әлем»'' серияларына қатысты. Алексей Вихлининмен бірге Озель [[НАСА|NASA]] жобасы аясында Lynx рентген обсерваториясының үлкен миссиясының тұжырымдамасын анықтау жөніндегі ғылыми-техникалық топтың тең төрағасы болып табылады<ref>{{Cite web|title=Lynx X-ray Observatory|url=https://www.lynxobservatory.com/|accessdate=2020-09-06|work=Lynx X-ray Observatory|lang=en-US}}</ref>. == Білімі == Төмендегі тізімде профессор Озельдің білім алу жолы жинақталған<ref>{{Cite web|title=About Me {{!}} Feryal Özel|url=http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/index.php/bio/|accessdate=2020-09-02|lang=en-US|archivedate=2019-12-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191212093306/http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/index.php/bio/}}</ref>: * 1992 – Ускюдар Америка академиясы, [[Ыстанбұл]], [[Түркия]]; * 1996 – физика және қолданбалы математика бакалавры, [[Колумбия университеті]], Нью-Йорк қаласы; * 1997 – физика магистрі, Нильс Бор институты, [[Копенгаген]]; * 2002 – астрофизика бойынша [[PhD-доктор|PhD докторы]], [[Гарвард университеті]], [[Кембридж университеті|Кембридж]], [[АҚШ]]. == Құрмет грамоталары мен марапаттары == * Серпінді жүлде, 2020 ж. <ref>{{Cite web|url=https://breakthroughprize.org/News/54|title=Breakthrough Prize – Winners of the 2020 Breakthrough Prize in Life Sciences, Fundamental Physics and Mathematics Announced}}</ref> * Астрофизикалық консультативтік комитет (APAC) төрағасы, NASA, 2019 ж. <ref>{{Cite web|title=Astrophysics Advisory Committee {{!}} Science Mission Directorate|url=https://science.nasa.gov/researchers/nac/science-advisory-committees/apac|work=science.nasa.gov|accessdate=14 April 2019}}</ref> * Джон Саймон Гуггенхайм мемориалдық қорының стипендиясы, 2016 ж. <ref>{{Cite news|title=UA Astrophysicist Wins Guggenheim Fellowship|url=https://uanews.arizona.edu/story/ua-astrophysicist-wins-guggenheim-fellowship}}</ref><ref>{{Cite web|title=John Simon Guggenheim Foundation {{!}} Feryal Ӧzel|url=https://www.gf.org/fellows/all-fellows/feryal-%d3%a7zel/|accessdate=2020-09-02|lang=en-US}}</ref> * Миллер қонақ профессоры, [[Калифорния университеті, Беркли]], 2014 ж. * Мария Гепперт Майер сыйлығы, Американдық физикалық қоғам, 2013 ж. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.aps.org/programs/honors/prizes/prizerecipient.cfm?last_nm=Ozel&first_nm=Feryal&year=2013|title=Maria Goeppert Mayer Award|work=www.aps.org|lang=en|accessdate=2018-04-15}}</ref> * Рэдклифф жоғары оқу орындары стипендиясы, 2012-2013 ж. <ref>{{Cite web|title=Feryal Özel|url=https://www.radcliffe.harvard.edu/people/feryal-ozel|work=Radcliffe Institute for Advanced Study at Harvard University|accessdate=14 April 2019|lang=en|date=7 May 2012}}</ref> * Барт Дж. Бок сыйлығы, [[Гарвард университеті]], 2010 ж. <ref>{{Cite web|title=Bok Prize|url=https://astronomy.fas.harvard.edu/bok-prize|accessdate=2020-09-02|work=astronomy.fas.harvard.edu|lang=en}}</ref> * Лукас сыйлығы, Сан-Диего астрономия қауымдастығы, 2010 ж. * Түрік ғылыми-техникалық зерттеу қорының шақырылған стипендианты, 2007 ж. * Хаббл постдокторлық стипендиясы, 2002-2005 жж. * Ататүрік қорының қыздары құрметті ғалым сыйлығы, 2003 ж. * Біліктілікті арттыру институты Кек стипендианты, 2002 ж. * Ван Влек стипендиясы, [[Гарвард университеті]], 1999 ж. * Коструп сыйлығы, Нильс Бор институты, 1997 ж. * Нильс Бор институтының магистратуралық стипендиясы, 1996-1997 жж. * Қолданбалы математика факультетінің сыйлығы, [[Колумбия университеті]], 1996 ж. * FU қорының стипендиясы, [[Колумбия университеті]], 1994-1996 жж. * Ғылыми стипендия, [[CERN]], 1995 ж. * Түркия денсаулық және білім қорының стипендиясы, 1992-1994 жж. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.thirteen.org/bigideas/ozel.html «Үлкен идеялар» веб-сайты (резюме)] * [http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/ Аризона университетінің жеке веб-парағы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181006081304/http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/ |date=2018-10-06 }} * [http://www.nature.com/nature/journal/v441/n7097/full/7097xiiib.html Nature Magazine онлайн қызметі] * University of Arizona News * [https://web.archive.org/web/20160303170359/http://eprintweb.org/S/authors/All/oz/Ozel IOP Publishing сәйкес жарияланған мақалалар тізімі] * [https://ui.adsabs.harvard.edu/search/q=%20author%3A%22ozel%2C%20feryal%22&sort=date%20desc%2C%20bibcode%20desc&p_=0 NASA/ADS сәйкес жарияланған мақалалар тізімі] == Дереккөздер == [[Санат:АҚШ астрофизиктері]] [[Санат:Гарвард университеті түлектері]] srjx97fluqnku4kcn5vb2h78ot8d1jz 3650151 3650150 2026-09-02T10:07:56Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650151 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала}}[[Сурет:Apjlab0ec7f3_EHT-image-of-M87-black-hole.jpg|alt=M87|нобай|416x416 нүкте| Event Horizon Telescope Collaboration арқылы алынған M87 галактикасының орталығындағы аса массивті қара құрдымның суреті. Профессор Озель 2020 жылдан бастап EHT командасының құрамында болып табылады.]] '''Ферьял Озель''' (1975 жылы 27 мамырда дүниеге келген) — [[Ыстанбұл|Ыстанбұлда]] ([[Түркия|Түркия)]] дүниеге келген [[Түріктер|түрік]]–[[Америка|американдық]] [[Астрофизика|астрофизик]], ықшам нысандар [[физика]]сы мен жоғары энергиялы астрофизикалық құбылыстарға маманданған. 2022 жылдан бастап Озель [[Атланта|Атлантадағы]] Джорджия Технологиялық Институты физика мектебінің кафедра меңгерушісі және профессоры болып табылады. Ол бұрын Туксондағы [[Аризона университеті|Аризона университетінде]], [[астрономия]] бөлімінде және Стюард обсерваториясында профессор болған. Озель [[Колумбия университеті|[[Колумбия университеті]]нің]] FU Foundation Инженерлік және қолданбалы ғылым мектебін ''жоғары бағамен'' бітірді және [[Гарвард университеті|Гарвард университетінде]] Рамеш Нараянмен бірге диссертация бойынша кеңесші ретінде PhD дәрежесін алды. Ол Хаббл стипендианты және [[Принстон (Нью-Джерси)|Принстондағы, Нью-Джерсидегі]] Жетілдірілген зерттеулер институтының мүшесі болды<ref>{{Cite web|title=Feryal Özel, Natural Sciences Member 9/2002–6/2005|url=https://www.ias.edu/scholars/feryal-%C3%B6zel|publisher=School of Natural Sciences, [[Institute for Advanced Study]]}}</ref>. Ол Гарвард–Рэдклифф институтының стипендианты және [[Калифорния университеті, Беркли|Берклидегі]] Миллер институтында шақырылған профессор болды<ref>{{Cite web|date=2012-05-07|title=Feryal Özel|url=https://www.radcliffe.harvard.edu/people/feryal-ozel|accessdate=2020-09-02|work=Radcliffe Institute for Advanced Study at Harvard University|lang=en}}</ref>. Озель [[Нейтрон жұлдыз|нейтрондық жұлдыздар]], [[Қара құрдым|қара тесіктер]] және [[Магнетар|магнетарлар]] саласына қосқан үлесі үшін кеңінен танымал. Ол модельдеу жетекшісі және M87 галактикасының орталығындағы аса массивті қара құрдымның алғашқы суретін шығарған Event Horizon Telescope (EHT) мүшесі<ref>{{Cite news|title=Event Horizon Telescope releases first ever black hole image|url=https://astronomy.com/news/2019/04/event-horizon-telescope-releases-first-ever-black-hole-image}}</ref><ref>{{Cite web|title=Event Horizon Telescope {{!}} Feryal Özel|url=http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/index.php/project/eht/|accessdate=2020-08-20|lang=en-US|archivedate=2020-07-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200723194540/http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/index.php/project/eht/}}</ref>. Озель нейтрондық жұлдыздардың астрофизикасына қосқан көрнекті үлесі үшін 2013 жылы<ref>https://www.aps.org/programs/honors/prizes/prizerecipient.cfm?last_nm=Ozel&first_nm=Feryal&year=2013</ref> Америка Физика қоғамының Мария Гопперт Майер сыйлығын алды. Озель көптеген деректі телехикаяларға, соның ішінде PBS арнасындағы ''«Үлкен идеялар»'' мен History арнасындағы ''«Әлем»'' серияларына қатысты. Алексей Вихлининмен бірге Озель [[НАСА|NASA]] жобасы аясында Lynx рентген обсерваториясының үлкен миссиясының тұжырымдамасын анықтау жөніндегі ғылыми-техникалық топтың тең төрағасы болып табылады<ref>{{Cite web|title=Lynx X-ray Observatory|url=https://www.lynxobservatory.com/|accessdate=2020-09-06|work=Lynx X-ray Observatory|lang=en-US}}</ref>. == Білімі == Төмендегі тізімде профессор Озельдің білім алу жолы жинақталған<ref>{{Cite web|title=About Me {{!}} Feryal Özel|url=http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/index.php/bio/|accessdate=2020-09-02|lang=en-US|archivedate=2019-12-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191212093306/http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/index.php/bio/}}</ref>: * 1992 – Ускюдар Америка академиясы, [[Ыстанбұл]], [[Түркия]]; * 1996 – физика және қолданбалы математика бакалавры, [[Колумбия университеті]], Нью-Йорк қаласы; * 1997 – физика магистрі, Нильс Бор институты, [[Копенгаген]]; * 2002 – астрофизика бойынша [[PhD-доктор|PhD докторы]], [[Гарвард университеті]], [[Кембридж университеті|Кембридж]], [[АҚШ]]. == Құрмет грамоталары мен марапаттары == * Серпінді жүлде, 2020 ж. <ref>{{Cite web|url=https://breakthroughprize.org/News/54|title=Breakthrough Prize – Winners of the 2020 Breakthrough Prize in Life Sciences, Fundamental Physics and Mathematics Announced}}</ref> * Астрофизикалық консультативтік комитет (APAC) төрағасы, NASA, 2019 ж. <ref>{{Cite web|title=Astrophysics Advisory Committee {{!}} Science Mission Directorate|url=https://science.nasa.gov/researchers/nac/science-advisory-committees/apac|work=science.nasa.gov|accessdate=14 April 2019}}</ref> * Джон Саймон Гуггенхайм мемориалдық қорының стипендиясы, 2016 ж. <ref>{{Cite news|title=UA Astrophysicist Wins Guggenheim Fellowship|url=https://uanews.arizona.edu/story/ua-astrophysicist-wins-guggenheim-fellowship}}</ref><ref>{{Cite web|title=John Simon Guggenheim Foundation {{!}} Feryal Ӧzel|url=https://www.gf.org/fellows/all-fellows/feryal-%d3%a7zel/|accessdate=2020-09-02|lang=en-US}}</ref> * Миллер қонақ профессоры, [[Калифорния университеті, Беркли]], 2014 ж. * Мария Гепперт Майер сыйлығы, Американдық физикалық қоғам, 2013 ж. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.aps.org/programs/honors/prizes/prizerecipient.cfm?last_nm=Ozel&first_nm=Feryal&year=2013|title=Maria Goeppert Mayer Award|work=www.aps.org|lang=en|accessdate=2018-04-15}}</ref> * Рэдклифф жоғары оқу орындары стипендиясы, 2012-2013 ж. <ref>{{Cite web|title=Feryal Özel|url=https://www.radcliffe.harvard.edu/people/feryal-ozel|work=Radcliffe Institute for Advanced Study at Harvard University|accessdate=14 April 2019|lang=en|date=7 May 2012}}</ref> * Барт Дж. Бок сыйлығы, [[Гарвард университеті]], 2010 ж. <ref>{{Cite web|title=Bok Prize|url=https://astronomy.fas.harvard.edu/bok-prize|accessdate=2020-09-02|work=astronomy.fas.harvard.edu|lang=en}}</ref> * Лукас сыйлығы, Сан-Диего астрономия қауымдастығы, 2010 ж. * Түрік ғылыми-техникалық зерттеу қорының шақырылған стипендианты, 2007 ж. * Хаббл постдокторлық стипендиясы, 2002-2005 жж. * Ататүрік қорының қыздары құрметті ғалым сыйлығы, 2003 ж. * Біліктілікті арттыру институты Кек стипендианты, 2002 ж. * Ван Влек стипендиясы, [[Гарвард университеті]], 1999 ж. * Коструп сыйлығы, Нильс Бор институты, 1997 ж. * Нильс Бор институтының магистратуралық стипендиясы, 1996-1997 жж. * Қолданбалы математика факультетінің сыйлығы, [[Колумбия университеті]], 1996 ж. * FU қорының стипендиясы, [[Колумбия университеті]], 1994-1996 жж. * Ғылыми стипендия, [[CERN]], 1995 ж. * Түркия денсаулық және білім қорының стипендиясы, 1992-1994 жж. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.thirteen.org/bigideas/ozel.html «Үлкен идеялар» веб-сайты (резюме)] * [http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/ Аризона университетінің жеке веб-парағы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181006081304/http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/ |date=2018-10-06 }} * [http://www.nature.com/nature/journal/v441/n7097/full/7097xiiib.html Nature Magazine онлайн қызметі] * University of Arizona News * [https://web.archive.org/web/20160303170359/http://eprintweb.org/S/authors/All/oz/Ozel IOP Publishing сәйкес жарияланған мақалалар тізімі] * [https://ui.adsabs.harvard.edu/search/q=%20author%3A%22ozel%2C%20feryal%22&sort=date%20desc%2C%20bibcode%20desc&p_=0 NASA/ADS сәйкес жарияланған мақалалар тізімі] == Дереккөздер == [[Санат:АҚШ астрофизиктері]] [[Санат:Гарвард университеті түлектері]] ksaszjs1bj7ksiw4infed3gj4bd85ug 3650152 3650151 2026-09-02T10:10:11Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650152 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала}}[[Сурет:Apjlab0ec7f3_EHT-image-of-M87-black-hole.jpg|alt=M87|нобай|416x416 нүкте| Event Horizon Telescope Collaboration арқылы алынған M87 галактикасының орталығындағы аса массивті қара құрдымның суреті. Профессор Озель 2020 жылдан бастап EHT командасының құрамында болып табылады.]] '''Ферьял Озель''' (1975 жылы 27 мамырда дүниеге келген) — [[Ыстанбұл|Ыстанбұлда]] ([[Түркия|Түркия)]] дүниеге келген [[Түріктер|түрік]]–[[Америка|американдық]] [[Астрофизика|астрофизик]], ықшам нысандар [[физика]]сы мен жоғары энергиялы астрофизикалық құбылыстарға маманданған. 2022 жылдан бастап Озель [[Атланта|Атлантадағы]] Джорджия Технологиялық Институты физика мектебінің кафедра меңгерушісі және профессоры болып табылады. Ол бұрын Туксондағы [[Аризона университеті|Аризона университетінде]], [[астрономия]] бөлімінде және Стюард обсерваториясында профессор болған. Озель [[Колумбия университеті|[[Колумбия университеті]]нің]] FU Foundation Инженерлік және қолданбалы ғылым мектебін ''жоғары бағамен'' бітірді және [[Гарвард университеті|Гарвард университетінде]] Рамеш Нараянмен бірге диссертация бойынша кеңесші ретінде PhD дәрежесін алды. Ол Хаббл стипендианты және [[Принстон (Нью-Джерси)|Принстондағы, Нью-Джерсидегі]] Жетілдірілген зерттеулер институтының мүшесі болды<ref>{{Cite web|title=Feryal Özel, Natural Sciences Member 9/2002–6/2005|url=https://www.ias.edu/scholars/feryal-%C3%B6zel|publisher=School of Natural Sciences, [[Institute for Advanced Study]]}}</ref>. Ол Гарвард–Рэдклифф институтының стипендианты және [[Калифорния университеті, Беркли|Берклидегі]] Миллер институтында шақырылған профессор болды<ref>{{Cite web|date=2012-05-07|title=Feryal Özel|url=https://www.radcliffe.harvard.edu/people/feryal-ozel|accessdate=2020-09-02|work=Radcliffe Institute for Advanced Study at Harvard University|lang=en}}</ref>. Озель [[Нейтрон жұлдыз|нейтрондық жұлдыздар]], [[Қара құрдым|қара тесіктер]] және [[Магнетар|магнетарлар]] саласына қосқан үлесі үшін кеңінен танымал. Ол модельдеу жетекшісі және M87 галактикасының орталығындағы аса массивті қара құрдымның алғашқы суретін шығарған Event Horizon Telescope (EHT) мүшесі<ref>{{Cite news|title=Event Horizon Telescope releases first ever black hole image|url=https://astronomy.com/news/2019/04/event-horizon-telescope-releases-first-ever-black-hole-image}}</ref><ref>{{Cite web|title=Event Horizon Telescope {{!}} Feryal Özel|url=http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/index.php/project/eht/|accessdate=2020-08-20|lang=en-US|archivedate=2020-07-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200723194540/http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/index.php/project/eht/}}</ref>. Озель [[нейтрондық жұлдыздар]]дың астрофизикасына қосқан көрнекті үлесі үшін 2013 жылы<ref>https://www.aps.org/programs/honors/prizes/prizerecipient.cfm?last_nm=Ozel&first_nm=Feryal&year=2013</ref> Америка Физика қоғамының Мария Гопперт Майер сыйлығын алды. Озель көптеген деректі телехикаяларға, соның ішінде PBS арнасындағы ''«Үлкен идеялар»'' мен History арнасындағы ''«Әлем»'' серияларына қатысты. Алексей Вихлининмен бірге Озель [[НАСА|NASA]] жобасы аясында Lynx рентген обсерваториясының үлкен миссиясының тұжырымдамасын анықтау жөніндегі ғылыми-техникалық топтың тең төрағасы болып табылады<ref>{{Cite web|title=Lynx X-ray Observatory|url=https://www.lynxobservatory.com/|accessdate=2020-09-06|work=Lynx X-ray Observatory|lang=en-US}}</ref>. == Білімі == Төмендегі тізімде профессор Озельдің білім алу жолы жинақталған<ref>{{Cite web|title=About Me {{!}} Feryal Özel|url=http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/index.php/bio/|accessdate=2020-09-02|lang=en-US|archivedate=2019-12-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191212093306/http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/index.php/bio/}}</ref>: * 1992 – Ускюдар Америка академиясы, [[Ыстанбұл]], [[Түркия]]; * 1996 – физика және қолданбалы математика бакалавры, [[Колумбия университеті]], Нью-Йорк қаласы; * 1997 – физика магистрі, Нильс Бор институты, [[Копенгаген]]; * 2002 – астрофизика бойынша [[PhD-доктор|PhD докторы]], [[Гарвард университеті]], [[Кембридж университеті|Кембридж]], [[АҚШ]]. == Құрмет грамоталары мен марапаттары == * Серпінді жүлде, 2020 ж. <ref>{{Cite web|url=https://breakthroughprize.org/News/54|title=Breakthrough Prize – Winners of the 2020 Breakthrough Prize in Life Sciences, Fundamental Physics and Mathematics Announced}}</ref> * Астрофизикалық консультативтік комитет (APAC) төрағасы, NASA, 2019 ж. <ref>{{Cite web|title=Astrophysics Advisory Committee {{!}} Science Mission Directorate|url=https://science.nasa.gov/researchers/nac/science-advisory-committees/apac|work=science.nasa.gov|accessdate=14 April 2019}}</ref> * Джон Саймон Гуггенхайм мемориалдық қорының стипендиясы, 2016 ж. <ref>{{Cite news|title=UA Astrophysicist Wins Guggenheim Fellowship|url=https://uanews.arizona.edu/story/ua-astrophysicist-wins-guggenheim-fellowship}}</ref><ref>{{Cite web|title=John Simon Guggenheim Foundation {{!}} Feryal Ӧzel|url=https://www.gf.org/fellows/all-fellows/feryal-%d3%a7zel/|accessdate=2020-09-02|lang=en-US}}</ref> * Миллер қонақ профессоры, [[Калифорния университеті, Беркли]], 2014 ж. * Мария Гепперт Майер сыйлығы, Американдық физикалық қоғам, 2013 ж. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.aps.org/programs/honors/prizes/prizerecipient.cfm?last_nm=Ozel&first_nm=Feryal&year=2013|title=Maria Goeppert Mayer Award|work=www.aps.org|lang=en|accessdate=2018-04-15}}</ref> * Рэдклифф жоғары оқу орындары стипендиясы, 2012-2013 ж. <ref>{{Cite web|title=Feryal Özel|url=https://www.radcliffe.harvard.edu/people/feryal-ozel|work=Radcliffe Institute for Advanced Study at Harvard University|accessdate=14 April 2019|lang=en|date=7 May 2012}}</ref> * Барт Дж. Бок сыйлығы, [[Гарвард университеті]], 2010 ж. <ref>{{Cite web|title=Bok Prize|url=https://astronomy.fas.harvard.edu/bok-prize|accessdate=2020-09-02|work=astronomy.fas.harvard.edu|lang=en}}</ref> * Лукас сыйлығы, Сан-Диего астрономия қауымдастығы, 2010 ж. * Түрік ғылыми-техникалық зерттеу қорының шақырылған стипендианты, 2007 ж. * Хаббл постдокторлық стипендиясы, 2002-2005 жж. * Ататүрік қорының қыздары құрметті ғалым сыйлығы, 2003 ж. * Біліктілікті арттыру институты Кек стипендианты, 2002 ж. * Ван Влек стипендиясы, [[Гарвард университеті]], 1999 ж. * Коструп сыйлығы, Нильс Бор институты, 1997 ж. * Нильс Бор институтының магистратуралық стипендиясы, 1996-1997 жж. * Қолданбалы математика факультетінің сыйлығы, [[Колумбия университеті]], 1996 ж. * FU қорының стипендиясы, [[Колумбия университеті]], 1994-1996 жж. * Ғылыми стипендия, [[CERN]], 1995 ж. * Түркия денсаулық және білім қорының стипендиясы, 1992-1994 жж. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.thirteen.org/bigideas/ozel.html «Үлкен идеялар» веб-сайты (резюме)] * [http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/ Аризона университетінің жеке веб-парағы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181006081304/http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/ |date=2018-10-06 }} * [http://www.nature.com/nature/journal/v441/n7097/full/7097xiiib.html Nature Magazine онлайн қызметі] * University of Arizona News * [https://web.archive.org/web/20160303170359/http://eprintweb.org/S/authors/All/oz/Ozel IOP Publishing сәйкес жарияланған мақалалар тізімі] * [https://ui.adsabs.harvard.edu/search/q=%20author%3A%22ozel%2C%20feryal%22&sort=date%20desc%2C%20bibcode%20desc&p_=0 NASA/ADS сәйкес жарияланған мақалалар тізімі] == Дереккөздер == [[Санат:АҚШ астрофизиктері]] [[Санат:Гарвард университеті түлектері]] 13hdpm72sgs4ki3k2kfgrxhyn6l8ssg 3650153 3650152 2026-09-02T10:13:56Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650153 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала}}[[Сурет:Apjlab0ec7f3_EHT-image-of-M87-black-hole.jpg|alt=M87|нобай|416x416 нүкте| Event Horizon Telescope Collaboration арқылы алынған M87 галактикасының орталығындағы аса массивті қара құрдымның суреті. Профессор Озель 2020 жылдан бастап EHT командасының құрамында болып табылады.]] '''Ферьял Озель''' (1975 жылы 27 мамырда дүниеге келген) — [[Ыстанбұл|Ыстанбұлда]] ([[Түркия|Түркия)]] дүниеге келген [[Түріктер|түрік]]–[[Америка|американдық]] [[Астрофизика|астрофизик]], ықшам нысандар [[физика]]сы мен жоғары энергиялы астрофизикалық құбылыстарға маманданған. 2022 жылдан бастап Озель [[Атланта|Атлантадағы]] Джорджия Технологиялық Институты физика мектебінің кафедра меңгерушісі және профессоры болып табылады. Ол бұрын Туксондағы [[Аризона университеті|Аризона университетінде]], [[астрономия]] бөлімінде және Стюард обсерваториясында профессор болған. Озель [[Колумбия университеті|[[Колумбия университеті]]нің]] FU Foundation Инженерлік және қолданбалы ғылым мектебін ''жоғары бағамен'' бітірді және [[Гарвард университеті|Гарвард университетінде]] Рамеш Нараянмен бірге диссертация бойынша кеңесші ретінде PhD дәрежесін алды. Ол Хаббл стипендианты және [[Принстон (Нью-Джерси)|Принстондағы, Нью-Джерсидегі]] Жетілдірілген зерттеулер институтының мүшесі болды<ref>{{Cite web|title=Feryal Özel, Natural Sciences Member 9/2002–6/2005|url=https://www.ias.edu/scholars/feryal-%C3%B6zel|publisher=School of Natural Sciences, [[Institute for Advanced Study]]}}</ref>. Ол Гарвард–Рэдклифф институтының стипендианты және [[Калифорния университеті, Беркли|Берклидегі]] Миллер институтында шақырылған профессор болды<ref>{{Cite web|date=2012-05-07|title=Feryal Özel|url=https://www.radcliffe.harvard.edu/people/feryal-ozel|accessdate=2020-09-02|work=Radcliffe Institute for Advanced Study at Harvard University|lang=en}}</ref>. Озель [[Нейтрон жұлдыз|нейтрондық жұлдыздар]], [[Қара құрдым|қара тесіктер]] және [[Магнетар|магнетарлар]] саласына қосқан үлесі үшін кеңінен танымал. Ол модельдеу жетекшісі және M87 галактикасының орталығындағы аса массивті қара құрдымның алғашқы суретін шығарған Event Horizon Telescope (EHT) мүшесі<ref>{{Cite news|title=Event Horizon Telescope releases first ever black hole image|url=https://astronomy.com/news/2019/04/event-horizon-telescope-releases-first-ever-black-hole-image}}</ref><ref>{{Cite web|title=Event Horizon Telescope {{!}} Feryal Özel|url=http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/index.php/project/eht/|accessdate=2020-08-20|lang=en-US|archivedate=2020-07-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200723194540/http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/index.php/project/eht/}}</ref>. Озель [[нейтрондық жұлдыздар]]дың астрофизикасына қосқан көрнекті үлесі үшін 2013 жылы<ref>https://www.aps.org/programs/honors/prizes/prizerecipient.cfm?last_nm=Ozel&first_nm=Feryal&year=2013</ref> Америка [[Физика]] қоғамының Мария Гопперт Майер сыйлығын алды. Озель көптеген деректі телехикаяларға, соның ішінде PBS арнасындағы ''«Үлкен идеялар»'' мен History арнасындағы ''«Әлем»'' серияларына қатысты. Алексей Вихлининмен бірге Озель [[НАСА|NASA]] жобасы аясында Lynx рентген обсерваториясының үлкен миссиясының тұжырымдамасын анықтау жөніндегі ғылыми-техникалық топтың тең төрағасы болып табылады<ref>{{Cite web|title=Lynx X-ray Observatory|url=https://www.lynxobservatory.com/|accessdate=2020-09-06|work=Lynx X-ray Observatory|lang=en-US}}</ref>. == Білімі == Төмендегі тізімде профессор Озельдің білім алу жолы жинақталған<ref>{{Cite web|title=About Me {{!}} Feryal Özel|url=http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/index.php/bio/|accessdate=2020-09-02|lang=en-US|archivedate=2019-12-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191212093306/http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/index.php/bio/}}</ref>: * 1992 – Ускюдар Америка академиясы, [[Ыстанбұл]], [[Түркия]]; * 1996 – физика және қолданбалы математика бакалавры, [[Колумбия университеті]], Нью-Йорк қаласы; * 1997 – физика магистрі, Нильс Бор институты, [[Копенгаген]]; * 2002 – астрофизика бойынша [[PhD-доктор|PhD докторы]], [[Гарвард университеті]], [[Кембридж университеті|Кембридж]], [[АҚШ]]. == Құрмет грамоталары мен марапаттары == * Серпінді жүлде, 2020 ж. <ref>{{Cite web|url=https://breakthroughprize.org/News/54|title=Breakthrough Prize – Winners of the 2020 Breakthrough Prize in Life Sciences, Fundamental Physics and Mathematics Announced}}</ref> * Астрофизикалық консультативтік комитет (APAC) төрағасы, NASA, 2019 ж. <ref>{{Cite web|title=Astrophysics Advisory Committee {{!}} Science Mission Directorate|url=https://science.nasa.gov/researchers/nac/science-advisory-committees/apac|work=science.nasa.gov|accessdate=14 April 2019}}</ref> * Джон Саймон Гуггенхайм мемориалдық қорының стипендиясы, 2016 ж. <ref>{{Cite news|title=UA Astrophysicist Wins Guggenheim Fellowship|url=https://uanews.arizona.edu/story/ua-astrophysicist-wins-guggenheim-fellowship}}</ref><ref>{{Cite web|title=John Simon Guggenheim Foundation {{!}} Feryal Ӧzel|url=https://www.gf.org/fellows/all-fellows/feryal-%d3%a7zel/|accessdate=2020-09-02|lang=en-US}}</ref> * Миллер қонақ профессоры, [[Калифорния университеті, Беркли]], 2014 ж. * Мария Гепперт Майер сыйлығы, Американдық физикалық қоғам, 2013 ж. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.aps.org/programs/honors/prizes/prizerecipient.cfm?last_nm=Ozel&first_nm=Feryal&year=2013|title=Maria Goeppert Mayer Award|work=www.aps.org|lang=en|accessdate=2018-04-15}}</ref> * Рэдклифф жоғары оқу орындары стипендиясы, 2012-2013 ж. <ref>{{Cite web|title=Feryal Özel|url=https://www.radcliffe.harvard.edu/people/feryal-ozel|work=Radcliffe Institute for Advanced Study at Harvard University|accessdate=14 April 2019|lang=en|date=7 May 2012}}</ref> * Барт Дж. Бок сыйлығы, [[Гарвард университеті]], 2010 ж. <ref>{{Cite web|title=Bok Prize|url=https://astronomy.fas.harvard.edu/bok-prize|accessdate=2020-09-02|work=astronomy.fas.harvard.edu|lang=en}}</ref> * Лукас сыйлығы, Сан-Диего астрономия қауымдастығы, 2010 ж. * Түрік ғылыми-техникалық зерттеу қорының шақырылған стипендианты, 2007 ж. * Хаббл постдокторлық стипендиясы, 2002-2005 жж. * Ататүрік қорының қыздары құрметті ғалым сыйлығы, 2003 ж. * Біліктілікті арттыру институты Кек стипендианты, 2002 ж. * Ван Влек стипендиясы, [[Гарвард университеті]], 1999 ж. * Коструп сыйлығы, Нильс Бор институты, 1997 ж. * Нильс Бор институтының магистратуралық стипендиясы, 1996-1997 жж. * Қолданбалы математика факультетінің сыйлығы, [[Колумбия университеті]], 1996 ж. * FU қорының стипендиясы, [[Колумбия университеті]], 1994-1996 жж. * Ғылыми стипендия, [[CERN]], 1995 ж. * Түркия денсаулық және білім қорының стипендиясы, 1992-1994 жж. == Сыртқы сілтемелер == * [http://www.thirteen.org/bigideas/ozel.html «Үлкен идеялар» веб-сайты (резюме)] * [http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/ Аризона университетінің жеке веб-парағы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181006081304/http://xtreme.as.arizona.edu/~fozel/ |date=2018-10-06 }} * [http://www.nature.com/nature/journal/v441/n7097/full/7097xiiib.html Nature Magazine онлайн қызметі] * University of Arizona News * [https://web.archive.org/web/20160303170359/http://eprintweb.org/S/authors/All/oz/Ozel IOP Publishing сәйкес жарияланған мақалалар тізімі] * [https://ui.adsabs.harvard.edu/search/q=%20author%3A%22ozel%2C%20feryal%22&sort=date%20desc%2C%20bibcode%20desc&p_=0 NASA/ADS сәйкес жарияланған мақалалар тізімі] == Дереккөздер == [[Санат:АҚШ астрофизиктері]] [[Санат:Гарвард университеті түлектері]] 3kzb5ahygfhaiditrbusqu3olv055yk 0 745198 3650058 3643055 2026-09-01T19:38:44Z Nurken 111493 3650058 wikitext text/x-wiki {{Тұлға |Есімі = Асхат Сергеевич Ниязов |Шынайы есімі = |Сурет = |ені = |Сурет атауы = |Туған кездегі есімі = Асхат Сергеевич Ниязов |Толық есімі = |Туған күні = 27.06.1990 |Туған жері = {{туғанжері|Омбы|Омбыда}}, [[Омбы облысы]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]<ref name="elorda" /> |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{байрақ|Ресей}}{{Дереккөзі келтірілмеген}}<br>{{байрақ|Қазақстан}}{{Дереккөзі келтірілмеген}} |Ұлты = [[Қазақтар|қазақ]] |Мансабы = |Білімі = |Мамандығы = [[журналист]] |Не үшін белгілі = «Обожаю» [[YouTube]] арнасының авторы және жүргізушісі |Партиясы = |Әкесі = |Анасы = |Жұбайы = |Балалары = 1 |Отбасы = <!-- Әулеті, не отбасы жайлы мақала болса, оған осы жерде сілтеме жасаңыз --> |Марапаттары = |Қолтаңбасы = |Сайты = {{URL|https://obozhau.kz/}} |Басқалары = |Commons = }} '''Асхат Сергеевич Ниязов'''{{efn|Ниязов әкесінің есімі ''Серік'' болса да, құжаттағы есімі — ''Сергей''.<ref name="ruhy">{{YouTube|wDI1quNwpQw|Асхат Ниязов - личная жизнь, страхи, казахский язык, покровители и Россия}}</ref>}} (27 маусым [[1990 жыл]], [[Омбы]], [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]])<ref name="elorda" /> — ресейлік және қазақстандық журналист. Бастапқыда [[24KZ|Хабар 24]] мемлекеттік телеарнасындағы [[әкім]]дер жайлы баяндайтын «Әкімдер» ({{lang-ru|Акимы}}) бағдарламасы үшін белгілі болған Ниязов кейін тәуелсіз журналист болуға мәжбүр болды да, содан бері «Обожаю» ({{lang-kk|Ұнатамын}}) [[YouTube]] арнасында әкімдер мен жергілікті әкімшіліктегі жемқорлық жайлы видео жасап жүргені үшін белгілі болды. == Өмірбаяны == Асхат Ниязов [[Омбы]]да дүниеге келген. Мектепті де, жоғарғы оқу орнындағы оқуын да осы жерде аяқтады.<ref name="elorda">{{Cite web|url= https://ru.elordainfo.kz/raznoe-ru/ashat-niyazov-zhurnalist-dolzhen-obladat-chestnostyu-pered-chitatelem |title= Асхат Ниязов – Журналист должен обладать честностью перед читателем |lang= ru |work= ru.elordainfo.kz |date= 2023-06-28 |accessdate= 2024-09-16}}</ref> === Мемлекеттік телевизиядағы мансабы === 2013 жылы [[Омбы]]дан [[Астана]]ға көшті.<ref name="vlast">{{Cite web|url= https://vlast.kz/persona/58520-ashat-niazov-zurnalist-my-ostanavlivatsa-tocno-ne-budem.html |title= Асхат Ниязов, журналист: «Мы останавливаться точно не будем» |lang= ru |work= vlast.kz |date= 2024-01-22 |accessdate= 2024-09-16}}</ref> Кейін мансабын [[Жетінші арна]]да бастады, бірақ бастапқыда журналист болмады. Бұдан кейін ол [[Хабар (телеарна)|Хабар]] және [[24KZ|Хабар 24]] мемлекеттік телеарналарында жұмыс істеген.<ref name="elorda" /> 2019 жылы телеарнасы жергілікті әкімшіліктің қалай жұмыс істеп жүргенін көрсететін бағдарлама жасау жоспарлары пайда болды. Оның жүргізушісі болып Ниязов таңдалды да, бағдарлама ''Акимы'' ({{lang-kk|Әкімдер}}) деп аталды. Ниязов сөзінше, бұл жобаның өмірі екі жарым жылға созылды да, [[Қаңтар оқиғасы]]на қарай аяқталды.<ref name="elorda" /> === Обожаю арнасы === Мемлекеттік телеарналардан кетуге мәжбүр болған Ниязов кейін тәуелсіз арна ашамын деп шешті. Ол «Обожаю» ({{lang-kk|Ұнатамын}}) деп аталып кетті. Обожаю ең белгілі сұхбаттарының бірі [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов|Даниал Ахметов]]ке сұхбаты еді. Бастапқыда әкім қызметінде 9 жылдай болған Ахметов сұхбат беруден бас тартып жүрген, оны Ниязов үнемі «іздестіріп жүретін». 2023 жылғы маусымда сұхбат сонымен орын алды, алайда күн бойы Ниязовқа Ахметовті қолдаған әйелдер қысым көрсетіп жүрді, ақпаратын жоққа шығарып тұрды. Кейін белгілі болған ақпаратқа сүйенсек, бұл әйелдер Ахметов пен оның қызметкері [[Денис Сергеевич Рыпаков|Денис Рыпаков]]қа қатысы бар әйелдер болып шықты. == Заңи мәселелері == 2024 жылы Ниязов әлеуметтік желілерде биліктің [[Азаттық радиосы]]ның 36 тілшісіне аккредитация берімегеніне қарсы шыққан жазба жасады және осы үшін сотқа тартылды. Ниязов репост жасаған постты бастапқыда ProTenge [[Telegram]] арнасы жасаған еді. Сол жылғы 29 сәуірде іс тоқтады. Астана қаласы әкімшілік сотының судьясы істе «құқық бұзушылық құрамы жоқ» деген шешімге келді.<ref>{{Cite web|url= https://www.azattyq.org/a/32925269.html |title= Журналист Асхат Ниязовтың үстінен "Жала жабу" бабы бойынша қозғалған іс тоқтады |lang= kk |publisher= [[Азаттық радиосы]] |date= 2024-04-26 |accessdate= 2024-09-16}}</ref> Сотқа келген бастапқы арызды [[Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігі|Мәдениет және спорт министрлігі]] жасағаны белгілі. Бұл арыз жайлы сөйлеген кезінде [[Қазақстан Республикасының Ақпарат және қоғамдық даму министрлігі|Ақпарат және қоғамдық даму вице-министрі]] [[Евгений Дмитриевич Кочетов|Евгений Кочетов]] Ниязовты жалған ақпарат таратты деп айыптады, арыздың сол себептен жасалғанын айтып кетті.<ref>{{Cite web|url= https://stan.kz/madeniet-ministrligi-zhurnalist-ashat-niyazovtin-baska-398339/ |title= Мәдениет министрлігі Асхат Ниязовты не үшін желідегі жазбаны бөліскені үшін жауапқа тартқанын түсіндірді |lang= kk |work= stan.kz |last= Мұхади |first= Айнұр |date= 2024-04-11 |accessdate= 2024-09-16}}</ref> 2024 жылғы 12 қыркүйекте Ниязов [[Алматы]] жайлы видео түсіріп жатқан кезінде Алматыда жүрді. Осы кезде оны жергілікті полиция ұстап әкетті де, [[Бостандық ауданы (Алматы)|Бостандық аудан]]дық ішкі істер бөліміне жеткізді. Оны [[Алматы әкімі|әкім]] [[Ерболат Асқарбекұлы Досаев|Ерболат Досаев]]тан тағы бір сұхбат аламын деп «төбелесті» деген айыппен ұстап әкеткені белгілі. Көп ұзамай алматылық полиция оны босатты.<ref>{{Cite web|url= https://factcheck.kz/kaz/adam-quqyqtary/almatyda-zhurnalist-ashat-niyazovty-jastap-jakettja/ |title= Алматыда журналист Асхат Ниязовты ұстап әкетті |lang= kk |work= factcheck.kz |last= Аршидин |first= Наргиза |date= 2024-09-12 |accessdate= 2024-09-16}}</ref> == Саяси ұстанымы == === Жеке компаниялар === 2024 жылғы сәуірде Ниязов [[Air Astana]] билеттерінің қымбаттығын сынға алды.<ref>{{Cite web|url= https://kaz.orda.kz/zhurnalist-ashat-nijazov-air-astana-auekompanijasynyn-bilet-kunyn-synga-aldy-123715/ |title= Журналист Асхат Ниязов «Air Astana» әуекомпаниясының билет құнын сынға алды |lang= kk |work= kaz.orda.kz |last= Аден |first= Ислам |date= 2024-04-16 |accessdate= 2024-09-16}}</ref> === Үкіметке көзқарасы === Ниязовтың [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан президенті]] [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Тоқаев]] жайлы көзқарасы біркелкі бола бермейтін. Бір кезде ол оған ''Акимы'' бағдарламасын жасауға көмектескені үшін алғыс айтса, 2023 жылғы қыркүйекте [[Вадим Николаевич Борейко|Вадим Борейко]]ға берген сұхбатында президенттен уақыт өткелі «алыстағанын», оған қойған үмітін жоғалтып жатқанын айтты. Ол, мысалы, Тоқаевтың [[Айдарбек Сейпілұлы Сапаров|Айдарбек Сапаров]]ты [[Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі|Ауыл шаруашылығы министрі]] ретінде тағайындағаны, [[Даниал Кенжетайұлы Ахметов|Даниал Ахметов]]ті әкім лауазымынан алып тастай алмағаны, еш баспасөз мәслихаттарын жасамай жүргені және басқа да істері үшін сынға алды. Оған қарамастан Ниязов Тоқаевтан сұхбат аламын деген ниетін бірнеше рет айтып та жүр.<ref name="giperborei371">{{YouTube|IWLGAsAu1Oc|Султан хороший, евнухи плохие? Асхат Ниязов о ТОКАЕВЕ @Обожаю – ГИПЕРБОРЕЙ №371. Интервью}}</ref> Бұл сұхбатта ол үкіметпен байланысы бар деген болжамды жоққа шығарды. Өзінің тәуелсіз ''Обожаю'' бағдарламасында Ниязов Тоқаевқа қарсы сөз айтып көрмеген.<ref name="giperborei371" /> 2023 жылғы қыркүйекте Ниязов [[Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігі|Мәдениет және ақпарат министрлігі]]н «жек көретінін» айтты.<ref name="giperborei371" /> === Әлеуметтік мәселелер === «Бүкіл қазақстандықтардың қазақ тілін білгені жөн» деген ойға қарсы келмейді, оған түсіністікпен қарайды.<ref name="ruhy" /> == Өз өмірі == Ниязов үйленген,<ref name="vlast" /> әйелі — ұлты [[Орыстар|орыс]] журналист. 2024 жылғы мамырда некелері ресмиленбей тұрған. Жұптың Амели атты қызы<ref name="ruhy" /> (15 тамыз 2019 жылы туған) бар.<ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/DcD0iV4CETN/ |title=Ровно 7 лет, как я стал отцом. Спасибо за всё, моё сердечко. Я всегда буду рядом, всегда поддержу и пойму ❤️ |publisher=[[Instagram]] |last=Ниязов |first=Асхат |date=2026-08-16 |accessdate=2026-08-16}}</ref> 2026 жылы Амели мектептегі оқуын бастады.<ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/DcwJfRNCEEu/ |title=Амели Ниязова. 1 «Р» класс |publisher=[[Instagram]] |last=Ниязов |first=Асхат |date=2026-09-02 |accessdate=2026-09-02}}</ref> Ниязов [[Қазақ тілі]]н оқып жүр. Отаны деп [[Қазақстан]]ды таниды, ата-аналары әлі [[Ресей]]де тұрады.<ref name="ruhy" /> == Ескертпелер == {{Notelist}} == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} {{DEFAULTSORT:Ниязов, Асхат Сергеевич}} [[Санат:Алфавит бойынша журналистер]] [[Санат:Ресей журналистері]] [[Санат:Қазақстан журналистері]] [[Санат:Ресей қазақтары]] sg10hvekxy07d0fb63twgb2yam0r1xx 0 749276 3650169 3530383 2026-09-02T10:39:20Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650169 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|желтоқсан 2024}} {{уики}} '''Медеу Ержанұлы Әбішев''' — [[физика]]-математика ғылымдарының докторы, профессор, [[теориялық]] және [[ядролық физика]] саласында танымал ғалым. Ол [[әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті]]нің Теориялық және ядролық физика кафедрасының меңгерушісі болып қызмет атқарады.Оның ғылыми қызығушылықтары [[термодинамиканы]], [[жалпы салыстырмалық теориясын]], [[кванттық механиканы]] және [[планетарлық космогония]] салаларын қамтиды. Медеу Әбішевтің еңбектері ішінде [[гравитация]] және [[космология]] саласындағы зерттеулер ерекше орын алады. Ол тұрақтылық теориясы мен метрикалық және лагранждық проблемаларды зерттеп, бұл бағытта бірқатар маңызды жұмыстар жариялаған. Сонымен қатар, ол халықаралық конференцияларда баяндамалар жасап, көптеген ғылыми журналдарда мақалалар жариялаған. Оның ғылыми зерттеулері мен кәсіби тәжірибесі ядролық физика саласын дамытуға елеулі үлес қосқан​​​​​​.<ref>https://www.kaznu.kz/kz/7041/{{Deadlink|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} https://www.kaznu.kz/kz/3/news/one/26479/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241203085129/https://www.kaznu.kz/kz/3/news/one/26479/ |date=2024-12-03 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241203085129/https://www.kaznu.kz/kz/3/news/one/26479/ |date=2024-12-03 }}<nowiki>https://www.kaznu.kz/content/files/pages/folder10428/%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%BE%D0%B2%20%D0%95.pdf</nowiki></ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 2zvjl3hiueqj8ahvw5qa0duboq6dnei 3650171 3650169 2026-09-02T10:41:05Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650171 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|желтоқсан 2024}} {{уики}} '''Медеу Ержанұлы Әбішев''' — [[физика]]-[[математика]] ғылымдарының докторы, профессор, [[теориялық]] және [[ядролық физика]] саласында танымал ғалым. Ол [[әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті]]нің Теориялық және ядролық физика кафедрасының меңгерушісі болып қызмет атқарады.Оның ғылыми қызығушылықтары [[термодинамиканы]], [[жалпы салыстырмалық теориясын]], [[кванттық механиканы]] және [[планетарлық космогония]] салаларын қамтиды. Медеу Әбішевтің еңбектері ішінде [[гравитация]] және [[космология]] саласындағы зерттеулер ерекше орын алады. Ол тұрақтылық теориясы мен метрикалық және лагранждық проблемаларды зерттеп, бұл бағытта бірқатар маңызды жұмыстар жариялаған. Сонымен қатар, ол халықаралық конференцияларда баяндамалар жасап, көптеген ғылыми журналдарда мақалалар жариялаған. Оның ғылыми зерттеулері мен кәсіби тәжірибесі ядролық физика саласын дамытуға елеулі үлес қосқан​​​​​​.<ref>https://www.kaznu.kz/kz/7041/{{Deadlink|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} https://www.kaznu.kz/kz/3/news/one/26479/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241203085129/https://www.kaznu.kz/kz/3/news/one/26479/ |date=2024-12-03 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241203085129/https://www.kaznu.kz/kz/3/news/one/26479/ |date=2024-12-03 }}<nowiki>https://www.kaznu.kz/content/files/pages/folder10428/%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%BE%D0%B2%20%D0%95.pdf</nowiki></ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} tcbkcyy8urqh825dvpzwrf0pxxgfbb8 3650172 3650171 2026-09-02T10:41:40Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650172 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|желтоқсан 2024}} {{уики}} '''Медеу Ержанұлы Әбішев''' — [[физика]]-[[математика]] ғылымдарының докторы, профессор, [[теориялық]] және [[ядролық физика]] саласында танымал ғалым. Ол [[әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті]]нің Теориялық және [[ядролық физика]] кафедрасының меңгерушісі болып қызмет атқарады.Оның ғылыми қызығушылықтары [[термодинамиканы]], [[жалпы салыстырмалық теориясын]], [[кванттық механиканы]] және [[планетарлық космогония]] салаларын қамтиды. Медеу Әбішевтің еңбектері ішінде [[гравитация]] және [[космология]] саласындағы зерттеулер ерекше орын алады. Ол тұрақтылық теориясы мен метрикалық және лагранждық проблемаларды зерттеп, бұл бағытта бірқатар маңызды жұмыстар жариялаған. Сонымен қатар, ол халықаралық конференцияларда баяндамалар жасап, көптеген ғылыми журналдарда мақалалар жариялаған. Оның ғылыми зерттеулері мен кәсіби тәжірибесі ядролық физика саласын дамытуға елеулі үлес қосқан​​​​​​.<ref>https://www.kaznu.kz/kz/7041/{{Deadlink|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} https://www.kaznu.kz/kz/3/news/one/26479/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241203085129/https://www.kaznu.kz/kz/3/news/one/26479/ |date=2024-12-03 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241203085129/https://www.kaznu.kz/kz/3/news/one/26479/ |date=2024-12-03 }}<nowiki>https://www.kaznu.kz/content/files/pages/folder10428/%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%BE%D0%B2%20%D0%95.pdf</nowiki></ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 09louj9kusw2fa12m14nw4rinhcdryq 3650173 3650172 2026-09-02T10:42:55Z Aktolkynsauyrbay 185217 3650173 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|желтоқсан 2024}} {{уики}} '''Медеу Ержанұлы Әбішев''' — [[физика]]-[[математика]] ғылымдарының докторы, профессор, [[теориялық]] және [[ядролық физика]] саласында танымал ғалым. Ол [[әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті]]нің Теориялық және [[ядролық физика]] кафедрасының меңгерушісі болып қызмет атқарады.Оның ғылыми қызығушылықтары [[термодинамиканы]], [[жалпы салыстырмалық теориясын]], [[кванттық механиканы]] және [[планетарлық космогония]] салаларын қамтиды. Медеу Әбішевтің еңбектері ішінде [[гравитация]] және [[космология]] саласындағы зерттеулер ерекше орын алады. Ол тұрақтылық теориясы мен метрикалық және лагранждық проблемаларды зерттеп, бұл бағытта бірқатар маңызды жұмыстар жариялаған. Сонымен қатар, ол халықаралық конференцияларда баяндамалар жасап, көптеген ғылыми журналдарда мақалалар жариялаған. Оның ғылыми зерттеулері мен кәсіби тәжірибесі [[ядролық физика]] саласын дамытуға елеулі үлес қосқан​​​​​​.<ref>https://www.kaznu.kz/kz/7041/{{Deadlink|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} https://www.kaznu.kz/kz/3/news/one/26479/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241203085129/https://www.kaznu.kz/kz/3/news/one/26479/ |date=2024-12-03 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241203085129/https://www.kaznu.kz/kz/3/news/one/26479/ |date=2024-12-03 }}<nowiki>https://www.kaznu.kz/content/files/pages/folder10428/%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%BE%D0%B2%20%D0%95.pdf</nowiki></ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 2z804titkuhtt1632f4eoab2q4lzp1d 10 764845 3650056 3649615 2026-09-01T19:01:10Z ArystanbekBot 33174 Bot: Кешегі деректерді жаңарту 3650056 json application/json { "articles": 245019, "pages": 670922, "edits": 3646338, "users": 181401, "activeusers": 393, "admins": 15, "files": 8772 } 5scayg1qgp4gf0uovp69l3ino5xozkr 3 770587 3650098 3529603 2026-09-02T07:23:11Z Cabayi 54188 Cabayi [[Қатысушы талқылауы:JimboGimmeJoe]] бетін [[Қатысушы талқылауы:BellaTheCheesebug]] бетіне жылжытты: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/JimboGimmeJoe|JimboGimmeJoe]]" to "[[Special:CentralAuth/BellaTheCheesebug|BellaTheCheesebug]]" 3529603 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=JimboGimmeJoe}} -- [[Қатысушы:GanS NIS|<span style="text-shadow:gray 4px 4px 3px;"><font face="AR Cena" color="black"><b>Fани</b></font></span>]] ([[Қатысушы талқылауы:GanS NIS|талқылауы]]) 03:50, 2025 ж. желтоқсанның 23 (+05) eegs01quomokfrx4z1xruowjs7ix8g6 4 775564 3650072 3649699 2026-09-02T03:06:37Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту. 3650072 wikitext text/x-wiki {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> {|class="standard sortable ts-stickytableheader" !N !Бет !Қаралу саны (соңғы 30 күнде) !Қаралу саны (соңғы 90 күнде) !Қаралу саны (бір жылда) |- |1 |[[Арнайы:Іздеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 104657] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 169746] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 387401] |- |2 |[[Басты бет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 31083] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 99318] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 392942] |- |3 |[[Арнайы:Жуықтағы өзгерістер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 10823] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 33589] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 106535] |- |4 |[[Қазақстандағы парламент сайлауы (2026)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B_%282026%29 8835] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B_%282026%29 9500] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B_%282026%29 9500] |- |5 |[[Ерлан Тынымбайұлы Қарин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 8231] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 9679] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 13915] |- |6 |[[Абай Құнанбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6930] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 14329] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 253556] |- |7 |[[Айбек Арқабайұлы Дәдебай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 6487] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 11332] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 14683] |- |8 |[[Бауырсақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%81%D0%B0%D2%9B 4922] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%81%D0%B0%D2%9B 5313] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%81%D0%B0%D2%9B 8195] |- |9 |[[Әділет (партия)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 4534] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 11890] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 12983] |- |10 |[[Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 3174] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 9507] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 83108] |- |11 |[[Шәмші Қалдаяқов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 2229] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 5214] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 28398] |- |12 |[[Қазақстан Құрылтайы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 2184] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 6485] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 8366] |- |13 |[[Қазақстан Республикасының Конституциясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2895] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 6182] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 45902] |- |14 |[[Қазақ хандығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 1996] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 8909] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 82260] |- |15 |[[Қазақша жыл санау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 1966] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 5808] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 74070] |- |16 |[[Махаббат, қызық мол жылдар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 1939] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 4161] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 23400] |- |17 |[[Уикипедия:Уикипедия туралы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1922] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 6326] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 21822] |- |18 |[[Уикипедия:Форум]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 1651] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 5752] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 23595] |- |19 |[[Қазақстан қазақтарының ер есімдерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1474] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8673] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 30141] |- |20 |[[Қазақ рулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1451] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5135] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 35531] |- |21 |[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1450] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4120] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 25921] |- |22 |[[КешYOU]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 1369] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 6508] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 22737] |- |23 |[[Қазақстандағы саяси партиялар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 1377] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 2755] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 11300] |- |24 |[[Ахмет Байтұрсынұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1599] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4268] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 119962] |- |25 |[[Қазақ әліпбиі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 1410] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 4582] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 28353] |- |26 |[[Портал:Абай Құнанбайұлы/Қыс өлеңі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 1354] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 2135] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 58738] |- |27 |[[Алматы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 1326] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 4644] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 28969] |- |28 |[[Өзбекәлі Жәнібеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1369] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 3209] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 33482] |- |29 |[[Қоңырат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 1309] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 4200] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 22871] |- |30 |[[Мұхаммед]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 1249] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 3955] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 27731] |- |31 |[[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1225] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4401] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 45572] |- |32 |[[Аманат (партия)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 1202] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 3464] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 8595] |- |33 |[[Қазақстан халық партиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1196] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1905] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 3499] |- |34 |[[Арғын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 1197] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 3777] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 22846] |- |35 |[[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1200] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6669] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 28810] |- |36 |[[Бауыржан Момышұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1098] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4382] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 115514] |- |37 |[[Шежіре]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 1322] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 2341] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 15345] |- |38 |[[Қазақ ұлттық университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1195] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 3533] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 15490] |- |39 |[[:Санат:Уикипедия:Тексерілмеген мақалалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1154] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1909] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 5029] |- |40 |[[Шыңғыс хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1127] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 3844] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 62323] |- |41 |[[Баланы қырқынан шығару]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 1104] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 3662] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 26714] |- |42 |[[Ыбырай Алтынсарин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1171] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 3845] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 108214] |- |43 |[[Мәулен Сағатханұлы Әшімбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1089] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1792] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6559] |- |44 |[[Мемлекет астаналары тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1049] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4140] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 57961] |- |45 |[[Ақ жол (партия)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 1084] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 1441] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 2761] |- |46 |[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1208] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4371] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 126015] |- |47 |[[Жылқы малының атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1054] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3511] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 34207] |- |48 |[[Ысты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 1040] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 2673] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 11629] |- |49 |[[Табылды Досымов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 1016] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 2209] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 11558] |- |50 |[[Жүсіп Ақшораев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1024] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1652] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6437] |- |51 |[[АҚШ штаттарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1001] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3262] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 17712] |- |52 |[[Қазақ хандары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1031] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 3394] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 37754] |- |53 |[[Қазақ тіліндегі жыл айларының атауларының мағынасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1033] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 3645] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 22137] |- |54 |[[Наймандар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 1001] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 4105] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 25708] |- |55 |[[Тынымбай Төлепбайұлы Қарин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1241] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1556] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 2752] |- |56 |[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 962] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 3273] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 64792] |- |57 |[[Шәкәрім Құдайбердіұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 955] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2983] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 49234] |- |58 |[[Созақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%9B 961] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%9B 1182] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%9B 2368] |- |59 |[[Қазақша Уикипедия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 958] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 2508] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 9251] |- |60 |[[Құрылтай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 951] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 1685] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 4970] |- |61 |[[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 951] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 2639] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 8620] |- |62 |[[Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 910] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3026] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 27559] |- |63 |[[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 959] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2887] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 9592] |- |64 |[[Жалпыұлттық социал-демократиялық партия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB-%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 908] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB-%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 1478] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB-%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 2816] |- |65 |[[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 939] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2527] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 27454] |- |66 |[[Google]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Google 895] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Google 1220] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Google 4168] |- |67 |[[Уикипедия:Жауапкершіліктен бас тарту]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 942] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 3822] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 11080] |- |68 |[[Сәтті Жұлдыз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D1%82%D1%82%D1%96_%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 826] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%82%D1%82%D1%96_%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 2227] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D1%82%D1%82%D1%96_%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 3256] |- |69 |[[Қазақ шежірелерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 881] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2490] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 15978] |- |70 |[[Абылай хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 880] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 3816] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 57987] |- |71 |[[Мүшел жас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 846] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 4546] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 21400] |- |72 |[[Адай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 906] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 2626] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 15381] |- |73 |[[Салауат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 869] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 2684] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 20129] |- |74 |[[Ұлытау облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 863] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2691] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12378] |- |75 |[[Міржақып Дулатұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 833] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2893] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 83290] |- |76 |[[Қазақстан тарихы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 925] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 3001] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 30549] |- |77 |[[Сұңғыла]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 831] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 2738] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 9439] |- |78 |[[Табын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 843] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 3187] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 13020] |- |79 |[[Кенесары хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 816] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4916] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 35218] |- |80 |[[Абай жолы (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 799] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 3191] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 37267] |- |81 |[[Туыстық атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 810] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3123] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 24418] |- |82 |[[Жыныстық қатынас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 802] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 2528] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 9007] |- |83 |[[Алланың есімдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 803] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3239] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 18959] |- |84 |[[Қазақ тілі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 778] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 2591] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 15512] |- |85 |[[Қазақ батырлар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 819] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3792] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 30201] |- |86 |[[Respublica]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Respublica 780] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Respublica 1192] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Respublica 2363] |- |87 |[[Ауыл (партия)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 782] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 1227] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 4611] |- |88 |[[Қазақстан жол белгілері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 776] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3407] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 17879] |- |89 |[[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 796] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2636] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 15761] |- |90 |[[Zhezkazgan Air]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Zhezkazgan_Air 686] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Zhezkazgan_Air 906] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Zhezkazgan_Air 1019] |- |91 |[[Түркістан облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 776] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2373] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 18574] |- |92 |[[Қазақ агротехникалық зерттеу университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 773] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2010] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 5081] |- |93 |[[Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 771] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2751] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 76432] |- |94 |[[Әлімұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 743] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2464] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 14148] |- |95 |[[Жаныс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 756] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 2307] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 11390] |- |96 |[[Мағжан Бекенұлы Жұмабаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 775] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2472] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 53453] |- |97 |[[Олжас Абайұлы Бектенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 822] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1254] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4562] |- |98 |[[Марфуға Ғалиқызы Айтхожа]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%84%D1%83%D2%93%D0%B0_%D2%92%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%85%D0%BE%D0%B6%D0%B0 740] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%84%D1%83%D2%93%D0%B0_%D2%92%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%85%D0%BE%D0%B6%D0%B0 1007] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%84%D1%83%D2%93%D0%B0_%D2%92%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%85%D0%BE%D0%B6%D0%B0 2286] |- |99 |[[Бесін намазы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 738] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 2214] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 16843] |- |100 |[[Қазақстан аудандары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 771] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 2543] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 28093] |- |101 |[[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 706] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 2919] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 36069] |- |102 |[[Қабанбай батыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 723] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 2260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 22145] |- |103 |[[Қазақстанның автомобиль нөмірлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 690] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2811] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 11199] |- |104 |[[Қасым-Жомарт Тоқаев отбасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 744] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 2559] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 7249] |- |105 |[[Байтақ (партия)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D2%9B_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 707] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D2%9B_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 1338] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D2%9B_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 2370] |- |106 |[[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 703] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 2567] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 49486] |- |107 |[[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 784] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2748] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 98912] |- |108 |[[Қоңыр әулие үңгірі (Павлодар облысы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 682] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 2485] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 4903] |- |109 |[[Қаракесек (Арғын)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 672] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 2688] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 12130] |- |110 |[[Шөмекей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 694] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 2258] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 9796] |- |111 |[[Қазақстан мерекелері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 742] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1991] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 6893] |- |112 |[[Әлемнің жеті кереметі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 687] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 2627] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 63654] |- |113 |[[Мата атаулары мен түрлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 683] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2036] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 9539] |- |114 |[[Қожа Ахмет Ясауи]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 699] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 2642] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 44988] |- |115 |[[Қазақстан қалалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 659] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3165] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 23476] |- |116 |[[Тұрсынғали Тұрымұлы Алагөзов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 691] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 2767] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 10569] |- |117 |[[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 699] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2045] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 12537] |- |118 |[[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 684] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 1648] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 4697] |- |119 |[[Ұстаз (цифрлық платформа)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 722] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 1680] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 3742] |- |120 |[[Ресей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 674] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 3881] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 18867] |- |121 |[[Бекжан Әшірбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D1%88%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 677] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D1%88%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 724] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D1%88%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1014] |- |122 |[[Уикипедия:Анықтама]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 679] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 2182] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 8770] |- |123 |[[Жетіқарақшы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 677] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 1406] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 16022] |- |124 |[[Алматы облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 665] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2325] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 16697] |- |125 |[[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 723] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2527] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 58170] |- |126 |[[Дулат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 662] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 2270] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 15472] |- |127 |[[Сіргелі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 651] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 2076] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 11892] |- |128 |[[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 663] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 1647] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 6459] |- |129 |[[Әмір Темір]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 652] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 2297] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 29032] |- |130 |[[Албан руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 638] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 2352] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 13371] |- |131 |[[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 642] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1656] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 9268] |- |132 |[[Түрік қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 638] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 2214] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 53871] |- |133 |[[Жеті қазына]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 643] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 2390] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 20309] |- |134 |[[Семей полигоны]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 658] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 1603] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 28243] |- |135 |[[ALEM (Ninety One)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 606] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 2063] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 12413] |- |136 |[[Айдарбек Асанұлы Қожаназаров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 644] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 821] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 1444] |- |137 |[[Жер аумағы бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 609] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2638] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 33015] |- |138 |[[:Санат:Қазақстан әншілері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 612] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2688] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12457] |- |139 |[[Қытай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 631] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 4019] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 23190] |- |140 |[[Астана]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 630] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 3202] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 35980] |- |141 |[[Кіші жүз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 621] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 2127] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 15688] |- |142 |[[Шығыс Қазақстан облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 601] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2057] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 18435] |- |143 |[[Қажымұқан Мұңайтпасұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 601] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2305] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 39556] |- |144 |[[Асқазан аурулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 612] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1914] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 17272] |- |145 |[[Ақтөбе облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 586] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1678] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12125] |- |146 |[[Қарағанды облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 618] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1851] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13393] |- |147 |[[Қазақстан әкімшілік бірліктері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 588] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2104] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 22778] |- |148 |[[Қасым хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 612] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2547] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 34487] |- |149 |[[Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 542] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 2978] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 40855] |- |150 |[[Ветеринария]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%92%D0%B5%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 595] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B5%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 827] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%92%D0%B5%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 1378] |- |151 |[[Сақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 632] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 3285] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 61417] |- |152 |[[Ұлы жүз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 604] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 1948] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 14713] |- |153 |[[Әл-Фатиха сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 572] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 3054] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 22413] |- |154 |[[Қазақстан қазақтарының туған жылдар бойынша есімдер тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 574] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1500] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2027] |- |155 |[[Ұлықпан Мырзабайұлы Жолдасов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 586] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 1357] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 8193] |- |156 |[[Нұрлыбек Машбекұлы Нәлібаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 586] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1699] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 7286] |- |157 |[[Google Chrome]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Google_Chrome 589] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Google_Chrome 712] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Google_Chrome 1770] |- |158 |[[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 612] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1942] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 7506] |- |159 |[[Қожа]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 581] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 1850] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 13492] |- |160 |[[Ұлдана Қалдарханқызы Мырзуан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D1%83%D0%B0%D0%BD 498] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D1%83%D0%B0%D0%BD 915] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D1%83%D0%B0%D0%BD 1108] |- |161 |[[Sadraddin]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Sadraddin 555] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Sadraddin 4487] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Sadraddin 8625] |- |162 |[[Орта жүз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 566] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 1753] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 12610] |- |163 |[[Әбу Насыр Әл-Фараби]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 673] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 1874] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 64549] |- |164 |[[Каспий теңізі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 576] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 1645] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 20461] |- |165 |[[Алтын Орда]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 551] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 3090] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 35519] |- |166 |[[Домалақ ана]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 559] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 2146] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 8631] |- |167 |[[Шеркеш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 577] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 2399] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 10075] |- |168 |[[Жеті ата]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 556] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 1780] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 15031] |- |169 |[[Шанышқылы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 576] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 1741] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 8031] |- |170 |[[Қазақтың боғауыз сөздері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 559] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2466] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 12687] |- |171 |[[Кек алушылар: Финал]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D0%BB%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%3A_%D0%A4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB 558] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D0%BB%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%3A_%D0%A4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB 951] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D0%BB%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%3A_%D0%A4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB 2158] |- |172 |[[Өзін-өзі өлтіру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 560] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 1684] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 8135] |- |173 |[[Руслан Тай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 555] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 2059] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 4739] |- |174 |[[Жамбыл облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 564] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1701] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12610] |- |175 |[[Қайрат Нұртас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 552] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 2163] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 11948] |- |176 |[[Асхат Қанатұлы Аймағамбетов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 585] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 1230] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 4539] |- |177 |[[Мейрамбек Әбіләшімұлы Бесбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 543] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2123] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 12990] |- |178 |[[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 548] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2578] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9628] |- |179 |[[Өт айдайтын дәрілер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 551] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1644] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 8841] |- |180 |[[Химиялық элементтер тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 555] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1632] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 14304] |- |181 |[[Арыстанбаб]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 549] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 1831] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 12412] |- |182 |[[Бұзаубас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 511] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 4352] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 7744] |- |183 |[[Зарина Кармен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 548] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 1352] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 6304] |- |184 |[[Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 561] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1336] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 5617] |- |185 |[[Жасуша]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 657] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 1966] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 29004] |- |186 |[[Америка Құрама Штаттары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 544] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1872] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 18897] |- |187 |[[Қыпшақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 548] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2063] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 25518] |- |188 |[[Жұлдыз Досбергенқызы Сүлейменова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 536] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1428] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 18942] |- |189 |[[Уикипедия:Қауым порталы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 559] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1996] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 7501] |- |190 |[[ALT Университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=ALT_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 541] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ALT_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1527] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=ALT_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 3731] |- |191 |[[Медицина]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0 542] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0 1000] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0 5374] |- |192 |[[Күнделік.кз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 539] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 2395] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 106330] |- |193 |[[Жасанды интеллект]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 653] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 1893] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 32548] |- |194 |[[Ерлан Жақанұлы Қошанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 544] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1168] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4354] |- |195 |[[Исламдағы жыныстық өмір әдебі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 534] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 2015] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 12956] |- |196 |[[Асхат Сергеевич Ниязов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9D%D0%B8%D1%8F%D0%B7%D0%BE%D0%B2 579] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9D%D0%B8%D1%8F%D0%B7%D0%BE%D0%B2 1649] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9D%D0%B8%D1%8F%D0%B7%D0%BE%D0%B2 5453] |- |197 |[[Дастан Дәрібайұлы Оразбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 489] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1150] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 4907] |- |198 |[[Көңіл шай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 511] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 1531] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 10949] |- |199 |[[Керей (тайпа)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 510] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 1554] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 9847] |- |200 |[[Махамбет Өтемісұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 542] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1941] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 53220] |- |201 |[[Маңғыстау облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 519] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1497] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13268] |- |202 |[[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 513] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 1815] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 25295] |- |203 |[[Батыс Қазақстан облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 516] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1575] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 14900] |- |204 |[[Аңырақай шайқасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 520] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 1731] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 18849] |- |205 |[[URL]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=URL 473] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=URL 1000] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=URL 2540] |- |206 |[[Мұхтар Шаханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 506] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2160] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 71654] |- |207 |[[Келінжан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD 503] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD 1562] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD 10773] |- |208 |[[Дидахмет Әшімханұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 514] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 696] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1797] |- |209 |[[Таз руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 501] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 1677] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 7397] |- |210 |[[Су]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83 501] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83 969] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83 11432] |- |211 |[[Сиқым]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 514] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 1586] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 8038] |- |212 |[[Өзбекстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 524] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1650] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 14022] |- |213 |[[Уикипедия:Уикипедияға қош келдіңіз!]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 505] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 1697] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 4140] |- |214 |[[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 508] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 1823] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 27756] |- |215 |[[:Санат:Қазақ батырлары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 492] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1479] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 7629] |- |216 |[[Жетісу облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 514] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1718] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10351] |- |217 |[[Жошы хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 518] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1529] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15285] |- |218 |[[Көзімнің қарасы...]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 495] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 1230] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 16740] |- |219 |[[Қ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A 520] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A 3588] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A 9885] |- |220 |[[Оңтүстік Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 498] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1214] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 11144] |- |221 |[[Қазақ есімдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 492] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3367] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 8429] |- |222 |[[Ясин сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 500] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1627] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 9013] |- |223 |[[Уикипедия:Форум/Қателер туралы хабарлау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 500] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 1883] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 6948] |- |224 |[[Дінмұхаммед Қанатұлы Құдайбергенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 505] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1559] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 14831] |- |225 |[[Көңіл айту]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 499] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 1947] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 10242] |- |226 |[[Мұстафа Шоқай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 480] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 1705] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 26620] |- |227 |[[Беріш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 470] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 1515] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 8081] |- |228 |[[Франция қалаларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 468] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1458] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 7867] |- |229 |[[Нұралхан Оралбайұлы Көшеров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2 494] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2 912] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2 3153] |- |230 |[[Оралхан Бөкей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 470] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 1790] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 25700] |- |231 |[[Аида Ғалымқызы Балаева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B8%D0%B4%D0%B0_%D2%92%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 588] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B8%D0%B4%D0%B0_%D2%92%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1184] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B8%D0%B4%D0%B0_%D2%92%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 3077] |- |232 |[[Үлгі:ПозКарта Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 481] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1816] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 11919] |- |233 |[[Халық саны бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 486] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1765] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 27805] |- |234 |[[Абай облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 483] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1588] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10087] |- |235 |[[Қазақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 460] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 3826] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 17688] |- |236 |[[Қызылорда облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 487] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1405] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11193] |- |237 |[[Шымыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 479] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 1393] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 6610] |- |238 |[[Суан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 462] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 1521] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 8385] |- |239 |[[Шымкент]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 473] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 1461] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 14084] |- |240 |[[BALA (Ninety One)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=BALA_%28Ninety_One%29 475] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=BALA_%28Ninety_One%29 1237] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=BALA_%28Ninety_One%29 4546] |- |241 |[[Азия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 462] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 1127] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 16898] |- |242 |[[Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 455] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 3986] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 9728] |- |243 |[[Ұлғайсын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B9%D1%81%D1%8B%D0%BD 445] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B9%D1%81%D1%8B%D0%BD 509] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B9%D1%81%D1%8B%D0%BD 695] |- |244 |[[Санжар Керімбай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 441] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1927] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 12755] |- |245 |[[Мұрат Әбуғалиұлы Нұртілеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D3%98%D0%B1%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 456] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D3%98%D0%B1%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 1032] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D3%98%D0%B1%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 5384] |- |246 |[[Өрмекші-адам (фильм, 2002)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%88%D1%96-%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2002%29 454] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%88%D1%96-%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2002%29 685] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%88%D1%96-%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2002%29 1437] |- |247 |[[Қырғызстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 480] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1649] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 11106] |- |248 |[[Болат Оралұлы Ақшолақов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D0%BE%D0%B2 449] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D0%BE%D0%B2 3154] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D0%BE%D0%B2 3420] |- |249 |[[Қаракерей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 436] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 1745] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 7582] |- |250 |[[Қазақстан Республикасының заңдары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 488] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1617] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 9601] |- |251 |[[Жалайыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 452] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 1402] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 11309] |- |252 |[[Дастан Талғатұлы Сәтбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 428] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1560] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5399] |- |253 |[[Жусан иісі (повесть)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 472] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 1257] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 18777] |- |254 |[[Жәнібек хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 442] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1427] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 16541] |- |255 |[[Сұлтанмахмұт Торайғыров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 451] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 1551] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 26749] |- |256 |[[Сәкен Сейфуллин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 446] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 1590] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 34774] |- |257 |[[Жайдарман]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 447] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 1586] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 7034] |- |258 |[[Қазақстан вице-президенті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B2%D0%B8%D1%86%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 517] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B2%D0%B8%D1%86%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 546] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B2%D0%B8%D1%86%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 546] |- |259 |[[Дәния Мәдиқызы Еспаева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%95%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 461] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%95%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 710] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%95%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 916] |- |260 |[[:Санат:Африка елдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 445] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1695] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 9075] |- |261 |[[Шашыратқы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B 432] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B 2181] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B 2965] |- |262 |[[Халықаралық қазақ-түрік университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 461] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1819] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 7522] |- |263 |[[Шапырашты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 448] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 1337] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 8542] |- |264 |[[Жанар Мерғалиқызы Айжанова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 453] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2063] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 9006] |- |265 |[[Жаппас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 429] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 1342] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 6750] |- |266 |[[Кенжебек Тұрсынбайұлы Жанәбілов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 438] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 925] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 7575] |- |267 |[[Фариза Оңғарсынова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 447] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1258] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 19907] |- |268 |[[Қобыланды Тоқтарбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 435] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1387] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15895] |- |269 |[[Төле би]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 444] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 1528] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 27898] |- |270 |[[Жеті жарғы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 430] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 1713] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 29007] |- |271 |[[Қыз Жібек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 499] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 1404] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 30017] |- |272 |[[Матай (ру бірлестігі)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 436] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 1837] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 7647] |- |273 |[[Әбіш Кекілбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 441] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1582] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 26382] |- |274 |[[Ұлпан (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 439] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1627] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 40228] |- |275 |[[HTML]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=HTML 416] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=HTML 689] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=HTML 6300] |- |276 |[[Тұрсынбек Аманғалиұлы Қабатов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 431] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 1499] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 15461] |- |277 |[[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 368] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1401] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2868] |- |278 |[[Керей хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 414] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1466] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 18718] |- |279 |[[Жұлдыз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 427] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 1322] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 8202] |- |280 |[[Тарақты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 417] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 1162] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 5758] |- |281 |[[Еуропа]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 419] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 1463] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 24007] |- |282 |[[Өскемен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 423] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 1355] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 8843] |- |283 |[[Ұшқан ұя]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 441] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 1331] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 28380] |- |284 |[[Қарғын (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 428] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1492] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 10681] |- |285 |[[Жұбаныш Жексенұлы Тоқсанбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 438] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1128] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 7459] |- |286 |[[Мұхтар Мұқанұлы Мағауин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 408] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 1890] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 24311] |- |287 |[[Алшын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 406] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 1286] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 6989] |- |288 |[[Құран]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 412] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 2179] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 10671] |- |289 |[[Жақайым]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 423] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 1236] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 5981] |- |290 |[[Ботбай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 419] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1679] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 7850] |- |291 |[[Ақмола облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 416] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1367] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10305] |- |292 |[[Байұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 419] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1245] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 7563] |- |293 |[[Жеке батылдығы үшін ордені]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 320] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 416] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 416] |- |294 |[[Тұрсын Құдакелдіұлы Жұртбай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 408] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 2139] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 4697] |- |295 |[[Қырғыз руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 414] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 1714] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 6707] |- |296 |[[Бақытсыз Жамал]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 432] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 1186] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 24810] |- |297 |[[Атырау облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 428] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1282] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 8706] |- |298 |[[Қайрат Қапарұлы Айтуғанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 415] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 634] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 634] |- |299 |[[Мәншүк Жиенғалиқызы Мәметова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BD%D1%88%D2%AF%D0%BA_%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D3%99%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 413] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BD%D1%88%D2%AF%D0%BA_%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D3%99%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 863] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BD%D1%88%D2%AF%D0%BA_%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D3%99%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 17865] |- |300 |[[Туризм]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 418] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 640] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 6252] |- |301 |[[Тұсаукесер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 418] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 1172] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 16751] |- |302 |[[Қазақ тіліндегі өсімдік атауларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 409] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1132] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16049] |- |303 |[[Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B-%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 419] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B-%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 787] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B-%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2480] |- |304 |[[Еркебұлан Ролланұлы Мырзабек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA 426] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA 825] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA 5970] |- |305 |[[Тама]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BC%D0%B0 406] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BC%D0%B0 1083] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BC%D0%B0 5599] |- |306 |[[Алаш партиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 420] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1573] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 38528] |- |307 |[[Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 408] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1226] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4944] |- |308 |[[Түркістан (қала)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 395] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 1473] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 18056] |- |309 |[[Жапония қалаларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 405] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1036] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5562] |- |310 |[[Тұрар Рысқұлов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 396] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 1419] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 17974] |- |311 |[[Айқын Төлепберген]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 379] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 1363] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 6172] |- |312 |[[Көксерек (әңгіме)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 394] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 1161] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 24778] |- |313 |[[Хақназар хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 408] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1626] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 19750] |- |314 |[[Ел тізімі (жалпы қабылданған атаулар)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 390] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 1681] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 10340] |- |315 |[[Қаракесек (Әлімұлы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 398] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 1077] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 5532] |- |316 |[[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 406] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 1034] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 6545] |- |317 |[[Қызылорда]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 385] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 1326] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 11528] |- |318 |[[Әлем елдерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 388] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1413] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12091] |- |319 |[[Сая Оразғалиева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B0 387] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B0 710] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1398] |- |320 |[[SuperStar KZ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=SuperStar_KZ 395] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=SuperStar_KZ 455] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=SuperStar_KZ 810] |- |321 |[[Байбақты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 378] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 1570] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 7893] |- |322 |[[Қазақтың салт-дәстүрлері (тізім)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 388] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 1465] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 56392] |- |323 |[[Қарахан мемлекеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 401] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1227] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 32491] |- |324 |[[Ұлыбритания]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 389] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 1125] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 9243] |- |325 |[[Уикипедия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 379] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 1330] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 4577] |- |326 |[[Қоңыр әулие үңгірі (Абай облысы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 374] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1339] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 2616] |- |327 |[[Уикипедия:Видео сабақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 397] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1729] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 5747] |- |328 |[[Қуық түбі безінің қабынуы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 382] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 1437] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 11686] |- |329 |[[Теміреткі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 388] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 1202] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 11634] |- |330 |[[Бәйдібек Қарашаұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 380] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1493] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 7994] |- |331 |[[Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 394] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1768] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4489] |- |332 |[[Түйе малының атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 390] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1288] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 11735] |- |333 |[[Ұлттық құрылтай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 391] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 1130] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 2077] |- |334 |[[Міржақып. Оян, Қазақ (фильм, 2023)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF._%D0%9E%D1%8F%D0%BD%2C_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2023%29 386] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF._%D0%9E%D1%8F%D0%BD%2C_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2023%29 1310] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF._%D0%9E%D1%8F%D0%BD%2C_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2023%29 9602] |- |335 |[[Балқаш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 385] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 2186] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 17755] |- |336 |[[Құнанбай Өскенбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 396] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1270] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10984] |- |337 |[[Кәмшат Жолдыбаева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 375] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1311] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 5206] |- |338 |[[Есекжем]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 387] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 1092] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 5278] |- |339 |[[Қой малының атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 376] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1471] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 8819] |- |340 |[[Түркия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 345] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 1192] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 10866] |- |341 |[[Нұрсұлтан мешіті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 371] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 1030] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 1030] |- |342 |[[Hybrid Theory]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Hybrid_Theory 346] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Hybrid_Theory 432] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Hybrid_Theory 494] |- |343 |[[Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 386] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 1319] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 7136] |- |344 |[[Алаша (ру)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%28%D1%80%D1%83%29 354] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%28%D1%80%D1%83%29 1205] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%28%D1%80%D1%83%29 5122] |- |345 |[[Екінші дүниежүзілік соғыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 393] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 1699] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 22279] |- |346 |[[Нұрлан Құдиярұлы Бекназаров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 373] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 431] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 560] |- |347 |[[Жігіттер тобы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 374] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 968] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 6153] |- |348 |[[Қазақстан халық кеңесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 415] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 1487] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 2225] |- |349 |[[Абайдың қара сөздері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 364] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1458] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 14975] |- |350 |[[Төртқара]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 356] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 1223] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 6341] |- |351 |[[Солтүстік Қазақстан облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 378] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1139] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 8929] |- |352 |[[Қазақ шежіресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 388] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1076] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 6551] |- |353 |[[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 354] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1453] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 15310] |- |354 |[[Райымбек батыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 354] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 1039] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 11648] |- |355 |[[Ермек Алдабергенұлы Сағымбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 366] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 579] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2018] |- |356 |[[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 353] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 1269] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 22279] |- |357 |[[Ақбілек (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 393] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1294] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 26997] |- |358 |[[Франция]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 357] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 1095] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 10139] |- |359 |[[Ақпарат технологиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 370] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 592] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5676] |- |360 |[[Қазыбек би]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 359] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 1375] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 22929] |- |361 |[[Кете (ру)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B5_%28%D1%80%D1%83%29 355] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B5_%28%D1%80%D1%83%29 1096] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B5_%28%D1%80%D1%83%29 4518] |- |362 |[[Бақытжан Жұмабекұлы Базарбек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA 375] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA 589] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA 2589] |- |363 |[[Бекболат Қанайұлы Тілеухан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D1%85%D0%B0%D0%BD 359] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D1%85%D0%B0%D0%BD 943] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D1%85%D0%B0%D0%BD 2182] |- |364 |[[Ұйықтатын дәрілер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 353] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1207] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 5923] |- |365 |[[Бесікке салу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 351] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 1356] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 22026] |- |366 |[[Қазақ хандығының құрылуы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 362] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 2948] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 25090] |- |367 |[[Логистика]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9B%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 358] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 576] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9B%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 2698] |- |368 |[[Қаңлы (тайпа)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 361] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 1330] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 7924] |- |369 |[[Сағат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82 349] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82 563] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82 4637] |- |370 |[[Қарауыл руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 358] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 1126] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 5997] |- |371 |[[Қазақстан Құрылтайының 1-сайланым депутаттары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_1-%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 357] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_1-%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 357] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_1-%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 357] |- |372 |[[Қызға қырық үйден тыйым]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BC 358] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BC 914] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BC 5841] |- |373 |[[Қорқыт ата]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 724] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 1635] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 37755] |- |374 |[[Вагиналды секс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%92%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 346] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 950] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%92%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 3760] |- |375 |[[Уикипедия:Мақала шеберханасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 352] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1184] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 4313] |- |376 |[[Еуразия ұлттық университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 351] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1562] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 5726] |- |377 |[[Ыстықкөл]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BA%D3%A9%D0%BB 334] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BA%D3%A9%D0%BB 1233] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BA%D3%A9%D0%BB 3423] |- |378 |[[Ақтөбе]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 340] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 1873] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 12047] |- |379 |[[Тоқтар Серіков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 340] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 989] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 9096] |- |380 |[[Жапония]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 347] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 1350] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 16040] |- |381 |[[Дархан Еркінұлы Қызайбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 348] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 952] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2642] |- |382 |[[Инвестиция]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%8F 365] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%8F 606] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%8F 2879] |- |383 |[[Алакөл (көл)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 337] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 2201] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 12042] |- |384 |[[Шекті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96 351] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96 1034] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96 5075] |- |385 |[[1930—1933 жылдардағы Қазақстандағы ашаршылық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 350] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 1289] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 16594] |- |386 |[[Қазақстан мемлекеттік рәміздері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 408] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2429] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 23025] |- |387 |[[I Сүлеймен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=I_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD 343] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=I_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD 1151] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=I_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD 4191] |- |388 |[[Гүлбахрам Байбосынова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 350] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1295] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3053] |- |389 |[[Түркістан Арена]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B0 331] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B0 446] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B0 904] |- |390 |[[Қазақ гуманитарлық заң университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 347] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 715] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2475] |- |391 |[[Қайтадан (фильм, 2025)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 338] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 1068] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 9079] |- |392 |[[Қабдеш Жұмаділов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 361] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 1281] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 16678] |- |393 |[[Қазақстан қазақтарының фамилиялары тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 341] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1225] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5416] |- |394 |[[Уикипедия:Telegram]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 330] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 1610] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 5388] |- |395 |[[Батыс Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 332] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1130] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 13427] |- |396 |[[Сүндеттеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83 335] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83 1367] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83 3924] |- |397 |[[Қостанай облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 333] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1061] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 8229] |- |398 |[[Төре]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 343] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 1551] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 7352] |- |399 |[[Шерхан Мұртазаұлы Мұртаза]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 348] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 1394] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 28945] |- |400 |[[Балық шаруашылығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 339] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 641] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 1687] |- |401 |[[Алпамыс батыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 315] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 1029] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 10411] |- |402 |[[Тас дәуірі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 460] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 1484] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 31841] |- |403 |[[Көшпенділер (трилогия)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 353] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 1544] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 14174] |- |404 |[[Солтүстік Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 334] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1120] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 9861] |- |405 |[[Компьютер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 335] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 798] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 23055] |- |406 |[[Ұлытау ауданы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 339] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 570] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 2541] |- |407 |[[Желтоқсан көтерілісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 331] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 1433] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 58273] |- |408 |[[Қазақстан Ұлттық банкі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%96 370] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%96 674] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%96 3086] |- |409 |[[Арыстан баб кесенесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 328] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 1204] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 12816] |- |410 |[[Арқалық (қала)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 336] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 980] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 3660] |- |411 |[[Мөлдір Әуелбекова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 321] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1424] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 8010] |- |412 |[[Жалаңтөс Баһадүр Сейітқұлұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 336] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1037] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8034] |- |413 |[[Етеккір]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 342] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 1305] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 12779] |- |414 |[[Жамбыл Жабайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 342] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1450] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 47316] |- |415 |[[Қазақстан Құрылтайының 1-сайланымы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_1-%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D1%8B 335] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_1-%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D1%8B 335] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_1-%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D1%8B 335] |- |416 |[[Конституция]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F 708] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F 1073] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F 7301] |- |417 |[[Бердібек Ыдырысұлы Соқпақбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 326] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1190] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 21261] |- |418 |[[Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 332] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1323] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4307] |- |419 |[[Дәстүр (фильм)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 323] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 890] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 7156] |- |420 |[[Зат есім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 358] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 1070] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 25674] |- |421 |[[Қарағанды]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 336] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 1535] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 8893] |- |422 |[[Портал:Ағымдағы оқиғалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 271] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 967] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3565] |- |423 |[[Есет Көтібарұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 325] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2944] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 14719] |- |424 |[[Баян Мақсатқызы Алагөзова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 329] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1077] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 8944] |- |425 |[[A.Z. (Ninety One)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=A.Z._%28Ninety_One%29 303] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=A.Z._%28Ninety_One%29 810] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=A.Z._%28Ninety_One%29 3857] |- |426 |[[Уикипедия:Таныстыру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 318] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 1184] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 4010] |- |427 |[[Көңіл толқыны (күй)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 334] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 1100] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 6836] |- |428 |[[Зу-Зу Күлпаш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 328] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 1604] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 6007] |- |429 |[[Құрмет ордені]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 323] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 957] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 5574] |- |430 |[[Уәлибек Әбдірайымов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 331] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 690] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 3853] |- |431 |[[Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 328] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 1070] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 18322] |- |432 |[[Аналды секс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 320] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 1060] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 5000] |- |433 |[[Ошақты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 310] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 882] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 5196] |- |434 |[[Әйтеке би]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 325] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 1396] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 19377] |- |435 |[[Python]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Python 319] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Python 465] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Python 6746] |- |436 |[[Қайрат (футбол клубы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 307] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 1166] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 12045] |- |437 |[[:Санат:Алфавит бойынша өзендер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 313] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 1186] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 9202] |- |438 |[[Ілияс Жансүгіров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 337] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 1436] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 42976] |- |439 |[[Дина Кенжеқызы Нұрпейісова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 345] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1369] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 11087] |- |440 |[[Әлия Нұрмұхамедқызы Молдағұлова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 311] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1077] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 22741] |- |441 |[[Жетіру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 308] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 921] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 5203] |- |442 |[[Сұлтан Бейбарыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 313] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 1355] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 11301] |- |443 |[[Торғай облысы (Қазақстан)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%28%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%29 326] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%28%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%29 644] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%28%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%29 3146] |- |444 |[[Тараз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 324] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 1075] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 10341] |- |445 |[[Баланы ұшықтау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 316] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 1211] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 6651] |- |446 |[[Нұрлан Бегалыұлы Еспанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 314] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 816] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7634] |- |447 |[[Қадыр Мырза Әлі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 316] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 1590] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 24570] |- |448 |[[Жыл күндерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 321] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1173] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6271] |- |449 |[[Еркектің жыныстық мүшесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96 311] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96 1045] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96 5521] |- |450 |[[Тобықты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B 312] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B 887] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B 5006] |- |451 |[[Жәнібек Әлімханұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 315] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1714] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4945] |- |452 |[[МедиаУики:Gadgets-definition]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%3AGadgets-definition 318] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%3AGadgets-definition 341] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%3AGadgets-definition 434] |- |453 |[[Құлсары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BB%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B 313] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BB%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B 664] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BB%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B 3276] |- |454 |[[Айша бибі кесенесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 320] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 1094] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 16504] |- |455 |[[Ғұндар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 297] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 1198] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 38260] |- |456 |[[Қазақстан Республикасының электрондық үкіметі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 322] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 478] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 2184] |- |457 |[[Соқырішек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 312] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 1209] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 9976] |- |458 |[[Құрманғазы Сағырбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 319] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1258] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 31575] |- |459 |[[Рәбия сұлтан бегім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%8F_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BC 314] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%8F_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BC 864] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%8F_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BC 4071] |- |460 |[[Ақтау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 314] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 1489] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 8884] |- |461 |[[Семей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 307] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 1033] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 7890] |- |462 |[[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 310] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1293] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 3803] |- |463 |[[Қола дәуірі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 351] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 1288] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 29138] |- |464 |[[Қарақалпақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 309] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1190] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 5946] |- |465 |[[Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 320] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1218] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4489] |- |466 |[[:Санат:Ресей қалалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 298] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 798] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5477] |- |467 |[[Абай күні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 311] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 368] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 502] |- |468 |[[Жүсіпбек Аймауытов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 319] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 1199] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 29614] |- |469 |[[Моңғолия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 314] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 939] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 7778] |- |470 |[[Ерзат Дулат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 308] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 750] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 1467] |- |471 |[[Орал]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 318] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 1044] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 9073] |- |472 |[[Химиялық элементтердің периодтық жүйесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 323] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 887] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%B4%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 13942] |- |473 |[[BTS]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=BTS 292] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=BTS 2300] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=BTS 3222] |- |474 |[[SCAT]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=SCAT 316] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=SCAT 768] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=SCAT 3123] |- |475 |[[Қазақстан қорықтарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 307] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1211] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 39059] |- |476 |[[Қазақ халқының ұлттық тағам түрлері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 305] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 999] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 15480] |- |477 |[[Қарақалпақ рулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 306] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1135] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6445] |- |478 |[[Байлар-Жандар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 303] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 1075] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80-%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 5705] |- |479 |[[Санжар Тәкенұлы Тәшкенбай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A2%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9 313] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A2%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9 507] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A2%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9 3526] |- |480 |[[Аманкелді Үдербайұлы Иманов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 299] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 839] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9125] |- |481 |[[Ninety One]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Ninety_One 301] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Ninety_One 744] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Ninety_One 3709] |- |482 |[[Портал:Африка/Африка елдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%2F%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 294] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%2F%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 737] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%2F%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2199] |- |483 |[[Асан Мәжит]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D3%99%D0%B6%D0%B8%D1%82 284] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D3%99%D0%B6%D0%B8%D1%82 488] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D3%99%D0%B6%D0%B8%D1%82 1039] |- |484 |[[Сырдария]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 306] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 931] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 13755] |- |485 |[[Ақмешіт әулие үңгірі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 300] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 1171] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 5481] |- |486 |[[Мастопатия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 299] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 1047] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 8789] |- |487 |[[Есім хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 298] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1207] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 19166] |- |488 |[[Отқа май құю]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D2%B1%D1%8E 294] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D2%B1%D1%8E 919] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%82%D2%9B%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%B9_%D2%9B%D2%B1%D1%8E 3007] |- |489 |[[Рауан Кенжеханұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 304] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1267] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1828] |- |490 |[[Электрон]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AD%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD 293] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD 428] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AD%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD 1677] |- |491 |[[Темірқазық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 292] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 861] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B 5011] |- |492 |[[Үйсін мемлекеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 295] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1652] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 31613] |- |493 |[[Ислам]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 297] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 1250] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 13745] |- |494 |[[Ақ Орда (мемлекет)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 303] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 1507] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 31826] |- |495 |[[Есік Алтын адамы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 301] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 934] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 40038] |- |496 |[[Олжас Омарұлы Сүлейменов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 307] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1200] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16468] |- |497 |[[ZaQ (Ninety One)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=ZaQ_%28Ninety_One%29 295] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ZaQ_%28Ninety_One%29 967] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=ZaQ_%28Ninety_One%29 4131] |- |498 |[[Қан топтары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 308] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1114] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 11770] |- |499 |[[Исатай Тайманұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 292] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1068] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15012] |- |500 |[[Нұрсұлтан Нұрланұлы Шоқанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 294] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 610] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 610] |- |501 |[[Юсуф сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AE%D1%81%D1%83%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 287] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AE%D1%81%D1%83%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 729] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AE%D1%81%D1%83%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1883] |- |502 |[[Қорқай дұғасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 301] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 1062] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 4583] |- |503 |[[Жұмбақтас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 282] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 1517] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 9964] |- |504 |[[Қазақстан өзендері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 286] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 866] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 21291] |- |505 |[[Қозы Көрпеш – Баян Сұлу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 307] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 964] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 17791] |- |506 |[[Емшек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BC%D1%88%D0%B5%D0%BA 295] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BC%D1%88%D0%B5%D0%BA 611] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BC%D1%88%D0%B5%D0%BA 2276] |- |507 |[[Қазақстан Құрылтайы төрағасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D1%82%D3%A9%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 314] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D1%82%D3%A9%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 349] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D1%82%D3%A9%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 349] |- |508 |[[Үлгі:Ресейдің ірі қалалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%96%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 291] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%96%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 953] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%96%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5498] |- |509 |[[Ер Қосай Құдайкеұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 298] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 934] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5538] |- |510 |[[Біріккен Ұлттар Ұйымы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 297] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 1312] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 23641] |- |511 |[[Ардақ Жамансарыұлы Әмірқұлов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%9B_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 292] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%9B_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 312] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%9B_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 550] |- |512 |[[Қазақстан банктерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 286] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 786] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5153] |- |513 |[[Африка мемлекеттері және тәуелді аймақтарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 282] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1036] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8057] |- |514 |[[М.Х. Дулати атындағы Тараз университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C.%D0%A5._%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 305] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C.%D0%A5._%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 862] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C.%D0%A5._%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2133] |- |515 |[[Ақтабан шұбырынды]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 303] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 1228] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 16998] |- |516 |[[Ән-Нас сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 284] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1105] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 6720] |- |517 |[[Уақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 290] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 932] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 5510] |- |518 |[[Қазақ ұлттық киімдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 294] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1485] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 20755] |- |519 |[[Биология]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 320] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 1053] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 9049] |- |520 |[[Отырар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 288] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 998] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 16421] |- |521 |[[Ағылшын тілі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 291] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 925] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 6326] |- |522 |[[Мәулид]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B4 292] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B4 358] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B4 2040] |- |523 |[[Тырнақша]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 282] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 764] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 6246] |- |524 |[[Макаров тапаншасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%8B 293] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%8B 977] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0%D1%81%D1%8B 5971] |- |525 |[[Тәуке хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 306] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1038] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 22316] |- |526 |[[Жағалбайлы (ру)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 278] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 738] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 4593] |- |527 |[[Асанәлі Әшімұлы Әшімов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 285] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 1315] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 31514] |- |528 |[[Менің папам тигр (фильм, 2024)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D0%B8%D0%B3%D1%80_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2024%29 263] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D0%B8%D0%B3%D1%80_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2024%29 544] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D0%B8%D0%B3%D1%80_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2024%29 1985] |- |529 |[[Ландшафт архитектурасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%88%D0%B0%D1%84%D1%82_%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 280] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%88%D0%B0%D1%84%D1%82_%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 352] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%88%D0%B0%D1%84%D1%82_%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 444] |- |530 |[[Еңлік-Кебек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 280] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 1003] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 15813] |- |531 |[[Алматы қаласындағы көшелердің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 278] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 723] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2351] |- |532 |[[Әл-Бақара сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 283] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1057] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 4711] |- |533 |[[Қазақ жүздері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 281] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1213] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 11522] |- |534 |[[Қасым Аманжолов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 296] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 878] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 12809] |- |535 |[[Қазақстан туы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 300] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 1420] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 18142] |- |536 |[[Қимақ қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 275] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 732] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 24008] |- |537 |[[Нұрғали Нүсіпжанұлы Нүсіпжанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 311] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 971] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6267] |- |538 |[[Үкімет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82 273] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82 440] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82 1864] |- |539 |[[Ортаққор]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80 278] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80 890] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80 3968] |- |540 |[[Асылы Әлиқызы Осман]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD 287] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD 504] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD 2562] |- |541 |[[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 285] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1329] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 13148] |- |542 |[[Сүндет той]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82_%D1%82%D0%BE%D0%B9 272] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82_%D1%82%D0%BE%D0%B9 758] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82_%D1%82%D0%BE%D0%B9 3400] |- |543 |[[Саясат Нұрбек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA 291] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA 1002] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA 3403] |- |544 |[[Робототехника]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 280] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 451] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 9551] |- |545 |[[Сырға салу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 278] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 1058] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 4560] |- |546 |[[Дана Өмірбайқызы Нұржігітова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 272] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 784] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3215] |- |547 |[[Әл-Уақиға сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A3%D0%B0%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 272] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A3%D0%B0%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 808] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A3%D0%B0%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 5456] |- |548 |[[Дулат Исабеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 276] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1138] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 16871] |- |549 |[[Мәшһүр Жүсіп кесенесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 262] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 976] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 3033] |- |550 |[[Көкшетау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 282] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 895] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 6419] |- |551 |[[Қаш (фильм, 2022)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%88_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2022%29 282] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%88_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2022%29 435] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%88_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2022%29 1096] |- |552 |[[Минет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%82 280] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%82 857] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%82 3769] |- |553 |[[Авиация]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B2%D0%B8%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 265] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B2%D0%B8%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 373] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B2%D0%B8%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 806] |- |554 |[[Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE-%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 280] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE-%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1297] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE-%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 3978] |- |555 |[[Ежелгі дәуірдегі Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 330] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1318] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 17434] |- |556 |[[Астана қаласы мектептерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 271] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 741] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 840] |- |557 |[[Нұрсұлтан Назарбаев отбасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 265] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 826] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 4521] |- |558 |[[Қожа Ахмет Яссауи кесенесінде жерленген тұлғалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 270] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 565] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3824] |- |559 |[[15 шілде]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=15_%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5 270] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=15_%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5 346] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=15_%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5 548] |- |560 |[[Түркия қалаларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 267] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1051] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5522] |- |561 |[[Марғұлан Қалиұлы Сейсембаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 255] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 550] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2142] |- |562 |[[Менің атым Қожа (хикаят)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 285] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 1067] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 20176] |- |563 |[[Уикимедиа қоры]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 269] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 774] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 2507] |- |564 |[[Бәйтерек (монумент)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 282] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 1439] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 27096] |- |565 |[[Азан шақырып ат қою]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 267] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 1116] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 5973] |- |566 |[[Германия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 278] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 1098] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 10238] |- |567 |[[Үндістан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 278] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 975] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 15219] |- |568 |[[Мақпал Мұхамедиярқызы Жүнісова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 790] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5907] |- |569 |[[Сын есім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 293] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 716] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 19226] |- |570 |[[Мұстафа Өзтүрiк]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 265] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 1211] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D3%A8%D0%B7%D1%82%D2%AF%D1%80i%D0%BA 13604] |- |571 |[[Осман империясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 270] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1165] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 12422] |- |572 |[[Гауһартас (фильм)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B0%D1%83%D2%BB%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 271] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D1%83%D2%BB%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 568] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B0%D1%83%D2%BB%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 5805] |- |573 |[[Қазақтың балаға ат қою рәсімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 262] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 975] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 7296] |- |574 |[[Қайрат Сатыбалдыұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 270] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 478] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2074] |- |575 |[[2026 жыл]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 264] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 898] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 4281] |- |576 |[[Ерік Мағзұмұлы Асанбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B7%D2%B1%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 318] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B7%D2%B1%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 427] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B7%D2%B1%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1508] |- |577 |[[Рақымжан Қошқарбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 259] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 780] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10040] |- |578 |[[Моңғол империясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 269] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 852] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 20654] |- |579 |[[Әлкей Хақанұлы Марғұлан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 288] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 1348] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 20799] |- |580 |[[Өрмекші-адам]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%88%D1%96-%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC 264] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%88%D1%96-%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC 389] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%88%D1%96-%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC 1067] |- |581 |[[Темірбек Қараұлы Жүргенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 277] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1447] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7577] |- |582 |[[Бөкей Ордасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 268] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1023] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 10433] |- |583 |[[Бұқар жырау Қалқаманұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 285] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 924] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19057] |- |584 |[[Қайшылық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 270] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 281] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 391] |- |585 |[[Шиқан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D0%BD 274] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D0%BD 1134] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D0%BD 4523] |- |586 |[[Ғани Мұратбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 262] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 752] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4664] |- |587 |[[Өзбекстан қалаларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 269] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 953] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4738] |- |588 |[[Ислам күнтізбесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 264] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 996] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 7491] |- |589 |[[Бекет Мырзағұлұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 258] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 888] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4522] |- |590 |[[Қазақстан Республикасының Үкіметі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 263] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 822] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 6436] |- |591 |[[Уикипедия:Талқылау легі/Flow]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 261] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 1175] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 4896] |- |592 |[[Қазақ халқының өлім-жітім жөнелту салты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 264] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 1467] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 11709] |- |593 |[[Maxi Чай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Maxi_%D0%A7%D0%B0%D0%B9 267] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Maxi_%D0%A7%D0%B0%D0%B9 633] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Maxi_%D0%A7%D0%B0%D0%B9 803] |- |594 |[[Төлеңгіттер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 263] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 1159] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 6064] |- |595 |[[Дәуіт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D1%96%D1%82 259] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D1%96%D1%82 706] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D1%96%D1%82 1969] |- |596 |[[Counter-Strike]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Counter-Strike 262] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Counter-Strike 340] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Counter-Strike 531] |- |597 |[[Қарақұрт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 261] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 2537] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 4302] |- |598 |[[Батыс Түрік қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 272] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 966] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 29660] |- |599 |[[:Сурет:Female and male anus.jpg]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AFemale_and_male_anus.jpg 283] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AFemale_and_male_anus.jpg 301] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AFemale_and_male_anus.jpg 390] |- |600 |[[Тұран жолбарысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%8B 264] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%8B 353] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%8B 1475] |- |601 |[[Заттыбек Көпбосынұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 266] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1064] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5084] |- |602 |[[Қазақ ұлттық медицина университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 278] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1438] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4929] |- |603 |[[Жолбарыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 261] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 481] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 4032] |- |604 |[[Дос-Мұқасан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%BE%D1%81-%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD 262] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D1%81-%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD 665] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%BE%D1%81-%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD 4255] |- |605 |[[Дихан Қамзабекұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B 269] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B 672] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2152] |- |606 |[[Ұлы Жібек жолы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 271] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 1522] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 42726] |- |607 |[[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 265] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 836] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5608] |- |608 |[[Азаматхан Сайлауұлы Әміртай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9 261] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9 400] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9 652] |- |609 |[[Microsoft]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Microsoft 246] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Microsoft 364] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Microsoft 4420] |- |610 |[[Еріншектер Елі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%95%D0%BB%D1%96 256] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%95%D0%BB%D1%96 643] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%95%D0%BB%D1%96 3541] |- |611 |[[Қатысушы:EPIC]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3AEPIC 260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3AEPIC 715] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3AEPIC 786] |- |612 |[[2008 жылғы қаржы дағдарысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=2008_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B6%D1%8B_%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%8B 261] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=2008_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B6%D1%8B_%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%8B 261] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=2008_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B6%D1%8B_%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%8B 261] |- |613 |[[Шекер (хикая)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%80_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 356] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%80_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 356] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%80_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 356] |- |614 |[[Заманбек Қалабайұлы Нұрқаділов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 648] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 2868] |- |615 |[[YouTube]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=YouTube 264] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=YouTube 991] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=YouTube 4067] |- |616 |[[Омар Жәлелұлы Темірбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D0%96%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 245] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D0%96%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 986] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D0%96%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 5350] |- |617 |[[Оғыз мемлекеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 254] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 797] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 23145] |- |618 |[[Марат Мәдетұлы Оралғазин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BD 270] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BD 503] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BD 2723] |- |619 |[[Куннилингус]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%83%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%81 255] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%83%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%81 676] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%83%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%81 2935] |- |620 |[[Көне түрік дәуірі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 261] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 373] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 2794] |- |621 |[[Тайқазан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 268] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 730] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 9492] |- |622 |[[Бұрындық хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 266] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 872] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 10482] |- |623 |[[Қазақстандағы референдум (2026)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC_%282026%29 260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC_%282026%29 1422] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC_%282026%29 7989] |- |624 |[[Сығанақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%9B 255] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%9B 822] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%9B 5493] |- |625 |[[Бөгенбай батыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D3%A9%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 257] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D3%A9%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 2649] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D3%A9%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 11359] |- |626 |[[Байжігіт Тоқтарқожаұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 247] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1057] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4350] |- |627 |[[Ерке Есмахан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD 262] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD 813] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%95%D1%81%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD 4463] |- |628 |[[Айдар (шаш)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%28%D1%88%D0%B0%D1%88%29 254] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%28%D1%88%D0%B0%D1%88%29 777] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%28%D1%88%D0%B0%D1%88%29 3577] |- |629 |[[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 244] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 717] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 7357] |- |630 |[[Атырау облысы мектептерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 252] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2092] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4287] |- |631 |[[Шахмұрат Мүтәліп]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 2283] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 5016] |- |632 |[[Мұқасан Досмұратұлы Шахзадаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 255] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 439] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3159] |- |633 |[[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 284] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1231] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 59605] |- |634 |[[Ұлы Отан соғысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 270] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 1229] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 23201] |- |635 |[[Сүйінші]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 254] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 864] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 3676] |- |636 |[[А.С. Пушкин атындағы Шығыс Қазақстан облыстық кітапханасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90.%D0%A1._%D0%9F%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B8%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 256] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90.%D0%A1._%D0%9F%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B8%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 256] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90.%D0%A1._%D0%9F%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B8%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 256] |- |637 |[[Сунақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D0%BD%D0%B0%D2%9B 247] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D0%BD%D0%B0%D2%9B 658] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D0%BD%D0%B0%D2%9B 4063] |- |638 |[[Домбыра]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 257] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 1644] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 21495] |- |639 |[[Ұйқы безі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 249] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 830] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 8123] |- |640 |[[Дін]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD 239] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD 606] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD 7359] |- |641 |[[2015 жыл]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=2015_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 243] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=2015_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 317] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=2015_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 893] |- |642 |[[Нұрдәулет Игілікұлы Қилыбай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%98%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B8%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 255] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%98%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B8%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 784] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%98%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B8%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 3088] |- |643 |[[Бағдат Батырбекұлы Мусин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D1%83%D1%81%D0%B8%D0%BD 247] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D1%83%D1%81%D0%B8%D0%BD 438] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D1%83%D1%81%D0%B8%D0%BD 1094] |- |644 |[[Адам ата]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 253] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 756] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 6426] |- |645 |[[Қаңлылар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 253] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 1554] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 29594] |- |646 |[[Асхат Ғалымұлы Хасенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%92%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A5%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 251] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%92%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A5%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 974] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%92%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A5%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1357] |- |647 |[[Жануарлар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 258] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 836] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 12658] |- |648 |[[Уикипедия:Жүктеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 241] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 1036] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 3863] |- |649 |[[Жетімдер руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%80%D1%83%D1%8B 241] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%80%D1%83%D1%8B 709] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%80%D1%83%D1%8B 4149] |- |650 |[[Ысық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D1%81%D1%8B%D2%9B 246] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D1%8B%D2%9B 629] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D1%81%D1%8B%D2%9B 3398] |- |651 |[[Қанжығалы руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%80%D1%83%D1%8B 245] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%80%D1%83%D1%8B 920] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%80%D1%83%D1%8B 4135] |- |652 |[[Сиыр малының атаулары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 248] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 870] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 8975] |- |653 |[[:Санат:Қазақтың ұлттық ойындары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 261] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 886] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 23544] |- |654 |[[Мардан Баймырзаұлы Сапарбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 244] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 623] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2828] |- |655 |[[Қазақ тілінің батыс диалектісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D1%81%D1%96 241] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D1%81%D1%96 727] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D1%81%D1%96 4618] |- |656 |[[Metafizika (журнал)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Metafizika_%28%D0%B6%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%29 238] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Metafizika_%28%D0%B6%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%29 289] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Metafizika_%28%D0%B6%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%29 342] |- |657 |[[Түйелер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 245] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 800] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 9815] |- |658 |[[Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 264] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 2574] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 23605] |- |659 |[[Сүре]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 250] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 1111] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 6761] |- |660 |[[Динара Болатқызы Зәкиева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%97%D3%99%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B0 247] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%97%D3%99%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B0 391] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%97%D3%99%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B0 699] |- |661 |[[Одиссея]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B8%D1%81%D1%81%D0%B5%D1%8F 237] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B8%D1%81%D1%81%D0%B5%D1%8F 492] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B8%D1%81%D1%81%D0%B5%D1%8F 2101] |- |662 |[[SDU University]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=SDU_University 245] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=SDU_University 636] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=SDU_University 3763] |- |663 |[[Атырау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 241] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 870] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 7099] |- |664 |[[Канада]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0 241] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0 660] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0 5715] |- |665 |[[Естай - Қорлан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 254] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 982] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 10231] |- |666 |[[Ойық руы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%B9%D1%8B%D2%9B_%D1%80%D1%83%D1%8B 242] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%B9%D1%8B%D2%9B_%D1%80%D1%83%D1%8B 694] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%B9%D1%8B%D2%9B_%D1%80%D1%83%D1%8B 3373] |- |667 |[[Түркілер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 242] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1627] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 11752] |- |668 |[[Боранбай Қалқаманұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 244] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 385] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1513] |- |669 |[[Ыбырай Алтынсарин төсбелгісі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 240] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 593] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 3412] |- |670 |[[:Санат:Үлгісін дәлдеу қажет аяқталмаған мақалалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 250] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 851] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D2%9B%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2587] |- |671 |[[ChatGPT]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=ChatGPT 267] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ChatGPT 658] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=ChatGPT 9009] |- |672 |[[Нұрбақыт Молдахметұлы Теңізбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 258] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 415] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1145] |- |673 |[[Криштиану Роналду]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 242] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 1947] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 8650] |- |674 |[[АҚШ қалалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 247] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 653] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 4115] |- |675 |[[Ахмет Қуанұлы Жұбанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 247] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1069] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 15898] |- |676 |[[Ескендір Зұлқарнайын]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 249] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 813] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 10166] |- |677 |[[Жанар Асылбекқызы Дұғалова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 237] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1205] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3814] |- |678 |[[Тана]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B0 243] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B0 809] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D0%B0 3210] |- |679 |[[Есентемір]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 249] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 728] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 3770] |- |680 |[[Ас беру]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 231] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 858] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 5330] |- |681 |[[Солтүстік Қазақстан университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 241] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 609] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1483] |- |682 |[[Жаужүрек мың бала]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BC%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 239] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BC%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 697] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BC%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 7697] |- |683 |[[Қазақстан телеарналары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 251] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 713] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3420] |- |684 |[[Төртуыл]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D1%83%D1%8B%D0%BB 245] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D1%83%D1%8B%D0%BB 651] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D1%83%D1%8B%D0%BB 3599] |- |685 |[[Уикипедия:Зертхана]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%97%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0 252] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%97%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0 619] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%97%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0 1688] |- |686 |[[Әл-Кәһф сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D2%BB%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 242] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D2%BB%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1206] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D2%BB%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 4763] |- |687 |[[ACE (Ninety One)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=ACE_%28Ninety_One%29 229] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ACE_%28Ninety_One%29 705] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=ACE_%28Ninety_One%29 3172] |- |688 |[[Іш өту]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D1%88_%D3%A9%D1%82%D1%83 244] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D1%88_%D3%A9%D1%82%D1%83 821] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D1%88_%D3%A9%D1%82%D1%83 4930] |- |689 |[[Тәуекел хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 242] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1210] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15738] |- |690 |[[:Санат:Қазақстан көне қалалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 239] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 343] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1028] |- |691 |[[Сүмбіле]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BC%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5 238] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BC%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5 718] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BC%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5 2050] |- |692 |[[Мәтін]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D1%82%D1%96%D0%BD 242] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%82%D1%96%D0%BD 627] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D1%82%D1%96%D0%BD 11439] |- |693 |[[Қазақ-жоңғар соғыстары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 264] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 827] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 10775] |- |694 |[[Каспий технологиялар және инжиниринг университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B8%D0%BD%D0%B6%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 244] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B8%D0%BD%D0%B6%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 579] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B8%D0%BD%D0%B6%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2894] |- |695 |[[Ақан сері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 232] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 1123] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 16318] |- |696 |[[Жол белгілері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 240] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1054] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 11062] |- |697 |[[Сайрам ауданы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 241] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 653] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 2845] |- |698 |[[Ақсу-Жабағылы қорығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 224] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 885] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 24508] |- |699 |[[Үндістандағы халқы миллионнан асатын қалалар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 240] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 764] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3469] |- |700 |[[Раушан Жаңабергенқызы Қажыбаева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 241] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 872] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1812] |- |701 |[[Павлодар облысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 237] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 856] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 8083] |- |702 |[[Септік жалғау]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 250] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 990] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 16662] |- |703 |[[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 245] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 745] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 10950] |- |704 |[[Сөйлем мүшелері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 252] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 779] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 21792] |- |705 |[[Қазақстан теңгесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 244] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 892] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 20756] |- |706 |[[Непал]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BF%D0%B0%D0%BB 238] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BF%D0%B0%D0%BB 322] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BF%D0%B0%D0%BB 1670] |- |707 |[[Ақтамберді Сарыұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 233] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1792] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 18763] |- |708 |[[Іле-Балқаш (резерват)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B5-%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88_%28%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%82%29 246] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B5-%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88_%28%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%82%29 330] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B5-%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88_%28%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%82%29 743] |- |709 |[[Ақбөкен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 248] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 747] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 38913] |- |710 |[[2026 жылы қайтыс болғандар тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 232] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 662] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1557] |- |711 |[[Сырым Датұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 283] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1069] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 26617] |- |712 |[[Қымыз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 231] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 900] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 5767] |- |713 |[[PHP]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=PHP 219] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=PHP 503] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=PHP 1135] |- |714 |[[Қазақстан Қауіпсіздік кеңесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 268] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 479] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 1320] |- |715 |[[Африка]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 253] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 784] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 15141] |- |716 |[[Қазақстанның мемлекеттік наградалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 235] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 774] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5603] |- |717 |[[Ерке сылқым (күй)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 231] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 854] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 6619] |- |718 |[[Ертіс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D1%96%D1%81 236] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D1%96%D1%81 699] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D1%96%D1%81 12729] |- |719 |[[Назарбаев Зияткерлік мектептері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%97%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 254] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%97%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 532] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%97%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 3616] |- |720 |[[Ырысбек Мәуіт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%83%D1%96%D1%82 236] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%83%D1%96%D1%82 510] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%83%D1%96%D1%82 2116] |- |721 |[[Мақсұт Сұлтанұлы Нәрікбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D2%B1%D1%82_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 240] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D2%B1%D1%82_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 536] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D2%B1%D1%82_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1606] |- |722 |[[Бірінші дүниежүзілік соғыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 252] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 1019] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 22834] |- |723 |[[Екібастұз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D2%B1%D0%B7 233] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D2%B1%D0%B7 601] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D2%B1%D0%B7 3025] |- |724 |[[Қазақстан премьер-министрі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D1%8C%D0%B5%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D1%96 246] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D1%8C%D0%B5%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D1%96 835] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D1%8C%D0%B5%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D1%96 4041] |- |725 |[[Аяқ киім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%8F%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC 234] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%8F%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC 435] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%8F%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC 1781] |- |726 |[[Нұрғиса Атабайұлы Тілендиев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 239] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 908] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 11805] |- |727 |[[Борсық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%81%D1%8B%D2%9B 235] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%81%D1%8B%D2%9B 564] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%81%D1%8B%D2%9B 2644] |- |728 |[[Zheka Fatbelly]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Zheka_Fatbelly 234] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Zheka_Fatbelly 1274] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Zheka_Fatbelly 5257] |- |729 |[[Мүшелтой]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%B9 234] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%B9 292] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%B9 980] |- |730 |[[Корея Республикасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 231] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 838] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 8425] |- |731 |[[Әл-Кәфирун сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 224] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 788] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 6490] |- |732 |[[Жатыр мойны эрозиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B_%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 237] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B_%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 813] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B_%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5170] |- |733 |[[Сәкен Кәрімұлы Тұрысбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 230] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1041] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 5161] |- |734 |[[Қарақалпақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 228] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 937] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 4530] |- |735 |[[Әлімхан Әбеуұлы Ермеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 238] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 651] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 9677] |- |736 |[[Уикипедия:Ережелер мен нұсқаулар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%BD%D2%B1%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 234] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%BD%D2%B1%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 663] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%BD%D2%B1%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 2044] |- |737 |[[Қазақ тау-кен металлургия институты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D1%83-%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D1%83%D1%80%D0%B3%D0%B8%D1%8F_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 229] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D1%83-%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D1%83%D1%80%D0%B3%D0%B8%D1%8F_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 302] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D1%83-%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D1%83%D1%80%D0%B3%D0%B8%D1%8F_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 394] |- |738 |[[Қазақстан Республикасының Қарулы Күштеріндегі әскери атақтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 218] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 927] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 7043] |- |739 |[[Арыстан (арнайы бөлімше)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5%29 233] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5%29 538] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5%29 2670] |- |740 |[[Әскери шен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%88%D0%B5%D0%BD 236] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%88%D0%B5%D0%BD 797] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%88%D0%B5%D0%BD 5246] |- |741 |[[Ұ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0 234] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0 856] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0 3066] |- |742 |[[Мұхаметжан Тынышбайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 231] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 950] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12145] |- |743 |[[Төреғали Төреəліұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 234] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 785] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%C9%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5100] |- |744 |[[Жер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80 221] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80 641] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80 14091] |- |745 |[[Қуандық Рахым]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%A0%D0%B0%D1%85%D1%8B%D0%BC 227] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%A0%D0%B0%D1%85%D1%8B%D0%BC 742] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%A0%D0%B0%D1%85%D1%8B%D0%BC 5966] |- |746 |[[Металлургия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D1%83%D1%80%D0%B3%D0%B8%D1%8F 222] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D1%83%D1%80%D0%B3%D0%B8%D1%8F 320] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D1%83%D1%80%D0%B3%D0%B8%D1%8F 1770] |- |747 |[[Италия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 226] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 597] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 7262] |- |748 |[[Сағатхан Әшімбайұлы Әшімбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 234] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 396] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2024] |- |749 |[[Ми]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B8 236] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B8 739] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B8 11490] |- |750 |[[Уикипедия:Мақаланы қалай өңдеу керек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D3%A9%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA 219] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D3%A9%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA 870] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D3%A9%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA 2490] |- |751 |[[Киіз үй]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 229] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 1195] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 23699] |- |752 |[[Жамбыл ауданы (Алматы облысы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%28%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 230] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%28%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 578] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%28%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 3025] |- |753 |[[Жарылқасын Керімбекұлы Оңалбек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA 227] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA 241] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA 348] |- |754 |[[Өсімдіктер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 219] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 729] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 12335] |- |755 |[[Маңғытай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 222] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 705] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 3717] |- |756 |[[Аборт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 227] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 1055] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 7957] |- |757 |[[Жаңабай (Дулат)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 215] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 818] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 4189] |- |758 |[[Жабайы алма (повесть)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 224] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 561] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 7476] |- |759 |[[Адай ата]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D0%B0%D1%82%D0%B0 218] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D0%B0%D1%82%D0%B0 444] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D0%B0%D1%82%D0%B0 1987] |- |760 |[[Уикипедия:Мақалаға бастама]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 220] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 804] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 3860] |- |761 |[[:Санат:Ресей өзендері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 229] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 865] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 5697] |- |762 |[[Конъюнктивит]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%8E%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D1%82 228] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%8E%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D1%82 826] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%8A%D1%8E%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D1%82 5544] |- |763 |[[Әже]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B6%D0%B5 226] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B6%D0%B5 467] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B6%D0%B5 10725] |- |764 |[[Салқам Жәңгір хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 230] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 862] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 14905] |- |765 |[[Сәкен Қордабайұлы Майғазиев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 225] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 813] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 3255] |- |766 |[[Қазақстан темір жолы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 229] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 901] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 8539] |- |767 |[[Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 231] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 573] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 4865] |- |768 |[[Сөз табы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 238] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 657] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 13903] |- |769 |[[Алаш Орда]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 227] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 781] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 15133] |- |770 |[[Павлодар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80 222] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80 604] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80 4373] |- |771 |[[Мұхит]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B8%D1%82 233] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B8%D1%82 671] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B8%D1%82 14569] |- |772 |[[Нобель сыйлығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%BE%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D1%81%D1%8B%D0%B9%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 218] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%BE%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D1%81%D1%8B%D0%B9%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 502] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%BE%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D1%81%D1%8B%D0%B9%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 3576] |- |773 |[[Sәlem Entertainment]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=S%D3%99lem_Entertainment 220] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=S%D3%99lem_Entertainment 2418] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=S%D3%99lem_Entertainment 3638] |- |774 |[[Асан қайғы Сәбитұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 234] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 696] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19906] |- |775 |[[Қазақстан Республикасының Парламенті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 226] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 626] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 6584] |- |776 |[[Қазақстан танымал тұлғаларының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 227] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 995] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9653] |- |777 |[[Бейімбет Жармағамбетұлы Майлин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 231] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 739] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 20108] |- |778 |[[Қазақ тіліне аударылған контент тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 221] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 326] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1230] |- |779 |[[География]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F 257] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F 619] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F 12436] |- |780 |[[Қарлұқ қағанаты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 222] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 884] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 22025] |- |781 |[[Төлен Әбдік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BA 231] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BA 673] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BA 7773] |- |782 |[[Жусан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD 215] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD 711] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD 6243] |- |783 |[[Мажарстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 244] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 775] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 4632] |- |784 |[[:Санат:Қазақ ақындары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 214] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 630] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 6914] |- |785 |[[Ибраһим]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D2%BB%D0%B8%D0%BC 245] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D2%BB%D0%B8%D0%BC 681] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D2%BB%D0%B8%D0%BC 5068] |- |786 |[[Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%90%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 224] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%90%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 699] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%90%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 3409] |- |787 |[[Жақсылық Әмірәліұлы Үшкемпіров]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 219] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 768] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 8854] |- |788 |[[Түлкібас ауданы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%BB%D0%BA%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 217] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%BB%D0%BA%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 565] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%BB%D0%BA%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 3771] |- |789 |[[Тәуіп Хо Жун (телехикая)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D1%96%D0%BF_%D0%A5%D0%BE_%D0%96%D1%83%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 213] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D1%96%D0%BF_%D0%A5%D0%BE_%D0%96%D1%83%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 885] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D1%96%D0%BF_%D0%A5%D0%BE_%D0%96%D1%83%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 2103] |- |790 |[[Арсен Томский]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D0%BE%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9 226] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D0%BE%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9 265] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D0%BE%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9 542] |- |791 |[[Түрікменстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 224] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 663] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 6113] |- |792 |[[Арыс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81 220] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81 527] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81 2973] |- |793 |[[Халық қаһарманы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8B 221] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8B 663] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8B 7733] |- |794 |[[Сөз таптары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 240] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 739] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 14926] |- |795 |[[Сарыүйсін]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%AF%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD 211] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%AF%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD 887] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%AF%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD 4530] |- |796 |[[Надежда Давыдовна Тоқаева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B0_%D0%94%D0%B0%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 229] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B0_%D0%94%D0%B0%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 568] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B0_%D0%94%D0%B0%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 3024] |- |797 |[[Күлтегін]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD 216] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD 648] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD 12414] |- |798 |[[Әзербайжан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD 219] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD 674] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD 5168] |- |799 |[[Думан Марат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82 225] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82 225] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82 225] |- |800 |[[Көне түркі жазбалары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 420] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 885] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 35983] |- |801 |[[Шығыс Қазақстан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 220] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 816] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 7631] |- |802 |[[Көлсай көлдері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 212] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 848] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 4270] |- |803 |[[Linux]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Linux 214] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Linux 562] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Linux 7061] |- |804 |[[Әл-Кәусәр сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 215] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1021] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 6416] |- |805 |[[Автомобиль]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C 213] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C 490] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C 2663] |- |806 |[[Үстеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 227] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 1101] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 20012] |- |807 |[[Ырғызбай ата кесенесі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AB%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 209] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 623] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AB%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 1900] |- |808 |[[Ғылым]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%92%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC 257] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC 578] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%92%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC 9053] |- |809 |[[Дәулет Жамаубайұлы Кәрібек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 217] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 413] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 1396] |- |810 |[[Дархан Медеғалиұлы Жазықбай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 203] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 443] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1075] |- |811 |[[Сайт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%82 202] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%82 497] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%82 2079] |- |812 |[[АҚШ президенттерінің тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 205] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 862] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9793] |- |813 |[[Созақ ауданы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 213] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 759] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 3623] |- |814 |[[Қайыңды (көл)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%A3%D0%B4%D1%8B_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 215] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%A3%D0%B4%D1%8B_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 786] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%A3%D0%B4%D1%8B_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 3470] |- |815 |[[Менің атым Қожа (фильм)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 208] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 627] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 11234] |- |816 |[[UNIX]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=UNIX 202] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=UNIX 274] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=UNIX 672] |- |817 |[[Бүйі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%96 211] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%96 982] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%96 2133] |- |818 |[[Орда (музыкалық топ)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%BF%29 209] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%BF%29 843] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%BF%29 3705] |- |819 |[[Сәбит Мұқанұлы Мұқанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 217] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 960] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12662] |- |820 |[[Жезқазған]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 213] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 756] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 6383] |- |821 |[[Етістік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 218] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 713] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 15884] |- |822 |[[Зейнеп Ахметова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 200] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 826] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5776] |- |823 |[[Көкнәр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%BD%D3%99%D1%80 211] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%BD%D3%99%D1%80 718] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%BD%D3%99%D1%80 4567] |- |824 |[[Мұса пайғамбар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 206] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 708] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 4507] |- |825 |[[Қарақат Тұяқбайқызы Әбілдина]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 214] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 698] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 6313] |- |826 |[[Аят әл-Курси]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%8F%D1%82_%D3%99%D0%BB-%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8 205] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%8F%D1%82_%D3%99%D0%BB-%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8 706] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%8F%D1%82_%D3%99%D0%BB-%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8 3526] |- |827 |[[Қан мен тер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 211] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 1035] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 12285] |- |828 |[[Сағадат Қожахметұлы Нұрмағамбетов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 204] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 781] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 8055] |- |829 |[[Маман Қалқабайұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 213] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 268] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 448] |- |830 |[[15 сәуір]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=15_%D1%81%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80 209] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=15_%D1%81%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80 272] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=15_%D1%81%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80 768] |- |831 |[[Орталық Азия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 237] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 5303] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 18088] |- |832 |[[Уикипедия:Авторлық құқықтар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 217] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 753] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1745] |- |833 |[[Саржомарт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B6%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82 210] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B6%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82 569] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B6%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82 2843] |- |834 |[[Бейсенбілік (бағыштау)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%28%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%83%29 215] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%28%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%83%29 635] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%28%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%83%29 3297] |- |835 |[[Ит]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%82 208] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%82 422] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%82 5514] |- |836 |[[Facebook]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Facebook 206] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Facebook 319] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Facebook 4421] |- |837 |[[Сүйінбай Аронұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BE%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 210] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BE%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 587] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BE%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 16533] |- |838 |[[Әт-Тәкуир сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 210] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 973] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 8216] |- |839 |[[Тәтті шай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%82%D1%82%D1%96_%D1%88%D0%B0%D0%B9 208] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%82%D1%82%D1%96_%D1%88%D0%B0%D0%B9 470] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%82%D1%82%D1%96_%D1%88%D0%B0%D0%B9 2076] |- |840 |[[Оралды секс]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 208] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 633] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 3156] |- |841 |[[Шынболат Ділдебайұлы Ділдебаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%94%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 213] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%94%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 387] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%94%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1081] |- |842 |[[Іштің қатуы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%86%D1%88%D1%82%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%8B 205] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D1%88%D1%82%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%8B 763] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%86%D1%88%D1%82%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%8B 6204] |- |843 |[[Һ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%BA 199] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%BA 802] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%BA 3177] |- |844 |[[Кесірткелер]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 200] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 918] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%81%D1%96%D1%80%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 4494] |- |845 |[[Жоңғар хандығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 204] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 590] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 8950] |- |846 |[[Тобыш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D1%88 208] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D1%88 740] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D1%88 2643] |- |847 |[[Жетісу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 209] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 892] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 9772] |- |848 |[[Әбілқайыр хандығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 202] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 664] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 771] |- |849 |[[Ағаш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%88 201] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%88 3013] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%88 8033] |- |850 |[[Орыстар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 216] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 596] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 4208] |- |851 |[[Хан Тәңірі шыңы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%96_%D1%88%D1%8B%D2%A3%D1%8B 216] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%96_%D1%88%D1%8B%D2%A3%D1%8B 669] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%96_%D1%88%D1%8B%D2%A3%D1%8B 6383] |- |852 |[[Аустралия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 210] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 687] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 9454] |- |853 |[[Әбілқайыр хан (Шибан әулеті)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%A8%D0%B8%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96%29 211] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%A8%D0%B8%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96%29 529] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%A8%D0%B8%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96%29 5929] |- |854 |[[Қалқаман Айымғазыұлы Сарин]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 227] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 673] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 6926] |- |855 |[[Ермұхамет Қабиденұлы Ертісбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D1%82%D1%96%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 203] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D1%82%D1%96%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 413] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D1%82%D1%96%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 922] |- |856 |[[Мөңке би Тілеуұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 203] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 728] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8845] |- |857 |[[Қазақстандағы парламент сайлауы (2023)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B_%282023%29 212] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B_%282023%29 387] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B_%282023%29 1480] |- |858 |[[Миллионер қалалар саны бойынша елдер тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 205] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 604] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5150] |- |859 |[[Орыс тілі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 209] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 610] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 3411] |- |860 |[[4 ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=4_ 201] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=4_ 285] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=4_ 294] |- |861 |[[Орбұлақ шайқасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 203] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 1192] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 15626] |- |862 |[[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 8-сайланым депутаттары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96_%D0%9C%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_8-%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 215] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96_%D0%9C%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_8-%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 508] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96_%D0%9C%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_8-%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2624] |- |863 |[[Серікжан Сейітжанұлы Сейітжанов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 209] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 607] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3295] |- |864 |[[Sulpak]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Sulpak 197] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Sulpak 426] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Sulpak 2121] |- |865 |[[Жүрсін Молдашұлы Ерманов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 204] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 767] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7002] |- |866 |[[Әлемнің жаңа жеті кереметі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 200] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 777] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 14998] |- |867 |[[Тоғыз-құмалақ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 222] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 1283] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 17302] |- |868 |[[Гүлнұр Манатқызы Оразымбетова]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 208] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 965] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 7025] |- |869 |[[Сайын Мұратбеков]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 206] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 742] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 12442] |- |870 |[[Еуропа өзендері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 207] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 848] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 6302] |- |871 |[[Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9E%D2%9B%D1%83-%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 203] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9E%D2%9B%D1%83-%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 562] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9E%D2%9B%D1%83-%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 4380] |- |872 |[[Технология]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 206] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 331] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 2020] |- |873 |[[Алаш автономиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 208] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 757] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 12117] |- |874 |[[Титаник]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BA 204] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BA 361] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BA 2006] |- |875 |[[Диуани хикмет]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D1%82 206] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D1%82 585] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D1%82 10186] |- |876 |[[Ермұхамед Мәулен]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD 225] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD 2244] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD 3908] |- |877 |[[2 ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=2_ 203] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=2_ 294] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=2_ 301] |- |878 |[[Әл-Ихлас сүресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 197] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1079] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 5488] |- |879 |[[Адыраспан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD 201] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD 480] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD 3174] |- |880 |[[Баку]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BA%D1%83 205] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BA%D1%83 426] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BA%D1%83 1229] |- |881 |[[Аша Матай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%88%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9 198] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%88%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9 437] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%88%D0%B0_%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9 1084] |- |882 |[[Шарын шатқалы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 200] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 987] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 10673] |- |883 |[[Ұйғырлар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 194] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 634] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 5771] |- |884 |[[Бағаналы (ру)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 203] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 727] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D1%83%29 3113] |- |885 |[[Қазақстан кадастрлық нөмірлер тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 204] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 512] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2361] |- |886 |[[Еуропа мемлекеттерінің және тәуелді аймақтарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 199] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 751] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11626] |- |887 |[[Қошқармүйіз (ою-өрнек)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BC%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%B7_%28%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%BA%29 203] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BC%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%B7_%28%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%BA%29 392] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BC%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%B7_%28%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%BA%29 4054] |- |888 |[[Дүниежүзілік көшпенділер ойындары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 382] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 486] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1266] |- |889 |[[Linkin Park]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Linkin_Park 187] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Linkin_Park 271] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Linkin_Park 451] |- |890 |[[Ұлттық бірыңғай тестілеу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 202] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 881] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 8628] |- |891 |[[Сәбит Бексейітов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%B2 202] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%B2 212] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%B2 294] |- |892 |[[Жаушы жіберу]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 202] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 337] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 1471] |- |893 |[[Химия]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F 228] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F 463] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F 6723] |- |894 |[[Одиссея (фильм, 2026)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B8%D1%81%D1%81%D0%B5%D1%8F_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2026%29 190] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B8%D1%81%D1%81%D0%B5%D1%8F_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2026%29 523] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B8%D1%81%D1%81%D0%B5%D1%8F_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2026%29 633] |- |895 |[[Жайық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 207] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 661] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 9965] |- |896 |[[Жыныс қатынасынан жұғатын аурулар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 191] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 743] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 5896] |- |897 |[[Қызыл жебе (роман)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 205] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 617] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 7525] |- |898 |[[Рамазан Өмірәліұлы Стамғазиев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BC%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 206] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BC%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 660] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%82%D0%B0%D0%BC%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 3546] |- |899 |[[Ұрыс хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 205] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1058] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 7412] |- |900 |[[Ядро]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%AF%D0%B4%D1%80%D0%BE 205] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AF%D0%B4%D1%80%D0%BE 283] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%AF%D0%B4%D1%80%D0%BE 3308] |- |901 |[[Төлеген Айбергенұлы Айбергенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 211] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 827] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12118] |- |902 |[[Майқы би]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B8 195] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B8 656] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B8 10185] |- |903 |[[Бекзат Сейілханұлы Саттарханов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 190] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 678] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 14982] |- |904 |[[Керамика]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0 206] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0 279] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1149] |- |905 |[[Ханзада Жумонг (телехикая)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 207] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 662] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 7569] |- |906 |[[Сәкен Исмадиярұлы Бибосынов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%98%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B8%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2 202] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%98%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B8%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2 324] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%98%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B8%D0%B1%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1399] |- |907 |[[Алғи]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BB%D2%93%D0%B8 196] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D2%93%D0%B8 585] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BB%D2%93%D0%B8 2801] |- |908 |[[Әйел]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B9%D0%B5%D0%BB 200] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B9%D0%B5%D0%BB 430] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B9%D0%B5%D0%BB 1901] |- |909 |[[Тоқтамыс хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 196] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 788] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 6845] |- |910 |[[Қазақстан халқы тілдері күні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 310] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1993] |- |911 |[[Адай шежіресі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 204] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 467] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1917] |- |912 |[[Уикипедия:Таңдаулы мақалалар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 191] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 670] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2049] |- |913 |[[Нұра ауданы (Қарағанды облысы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%28%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 202] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%28%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 426] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%28%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 2007] |- |914 |[[Асқар Серқұлұлы Жұмаділдаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 212] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 476] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 7371] |- |915 |[[5 ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=5_ 192] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=5_ 260] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=5_ 268] |- |916 |[[Қара жорға]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0 199] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0 339] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0 2465] |- |917 |[[Нархоз университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 195] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 803] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1858] |- |918 |[[Бату хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%85%D0%B0%D0%BD 203] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%85%D0%B0%D0%BD 674] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%85%D0%B0%D0%BD 6428] |- |919 |[[Божбан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%BE%D0%B6%D0%B1%D0%B0%D0%BD 187] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%B6%D0%B1%D0%B0%D0%BD 495] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%BE%D0%B6%D0%B1%D0%B0%D0%BD 3018] |- |920 |[[Амур жолбарысы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%BC%D1%83%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%8B 196] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D1%83%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%8B 244] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%BC%D1%83%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%8B 588] |- |921 |[[Қазақ билері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 199] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 742] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 11826] |- |922 |[[Есімдік]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 201] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 713] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 17714] |- |923 |[[Құдалық]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 191] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 764] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 3488] |- |924 |[[Құлшығаш]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BB%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%88 196] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BB%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%88 567] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BB%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%88 3178] |- |925 |[[Бауыржан Сабзалұлы Ибрагимов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 185] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 1025] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 4079] |- |926 |[[Әзілхан Нұршайықов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D0%BE%D0%B2 197] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D0%BE%D0%B2 583] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D0%BE%D0%B2 5732] |- |927 |[[Тәуекел Мүслім]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 193] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 726] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 4125] |- |928 |[[Өтейбойдақ Тілеуқабылұлы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D2%9B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 191] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D2%9B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 509] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D2%9B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3130] |- |929 |[[Қасым Қайсенов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 181] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 662] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16563] |- |930 |[[Абақ Керей]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 197] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 980] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 3577] |- |931 |[[Дауысты дыбыстар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 206] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 543] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 15768] |- |932 |[[Шахмат]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B0%D1%82 198] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B0%D1%82 509] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B0%D1%82 7929] |- |933 |[[:Санат:Қазақ жазушылары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 191] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 574] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5523] |- |934 |[[Жетісай ауданы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 196] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 507] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 3592] |- |935 |[[Бейсен Абайұлы Құранбек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA 201] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA 742] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA 4751] |- |936 |[[Ұмай ана]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B9_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 193] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B9_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 520] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B9_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 3458] |- |937 |[[Qazaqstan (телеарна)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Qazaqstan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 191] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Qazaqstan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 853] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Qazaqstan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 7439] |- |938 |[[8 ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=8_ 188] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=8_ 287] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=8_ 294] |- |939 |[[Кердері]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 188] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 782] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2875] |- |940 |[[Жыныстық акт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%BA%D1%82 189] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%BA%D1%82 550] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%BA%D1%82 2597] |- |941 |[[Есіл]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BB 194] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BB 655] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BB 6853] |- |942 |[[Құйрық-бауыр (салт)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%80%D1%8B%D2%9B-%D0%B1%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80_%28%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%29 188] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%80%D1%8B%D2%9B-%D0%B1%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80_%28%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%29 622] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%80%D1%8B%D2%9B-%D0%B1%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80_%28%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%29 5260] |- |943 |[[МедиаУики:Statistics-footer]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%3AStatistics-footer 191] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%3AStatistics-footer 193] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%3AStatistics-footer 199] |- |944 |[[Шуда]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D1%83%D0%B4%D0%B0 196] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%83%D0%B4%D0%B0 218] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D1%83%D0%B4%D0%B0 436] |- |945 |[[Османлы сұлтандарының тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BB%D1%8B_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 187] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BB%D1%8B_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 613] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BB%D1%8B_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3569] |- |946 |[[Келес ауданы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 194] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 487] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 2900] |- |947 |[[Қазақ хандығының тарихы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 197] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 761] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 3145] |- |948 |[[Құрлық әскерлерінің әскери институты]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 192] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 836] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 1896] |- |949 |[[Барақ батыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 182] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 406] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 2317] |- |950 |[[Нағашы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 191] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 1208] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 5936] |- |951 |[[Қазақстан ұлттық футбол құрамасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 176] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 860] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1282] |- |952 |[[Керейіт]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82 190] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82 559] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82 5140] |- |953 |[[Полина Александровна Гурьева]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%93%D1%83%D1%80%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B0 190] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%93%D1%83%D1%80%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B0 202] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%93%D1%83%D1%80%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B0 225] |- |954 |[[Бас тарту]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 181] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 535] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 3840] |- |955 |[[Ерболат Беделхан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD 187] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD 1101] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD 2855] |- |956 |[[Қазақстанның ең дәулетті адамдарының тізімі (2024)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%282024%29 151] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%282024%29 631] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%282024%29 4391] |- |957 |[[Қыдырәлі Нұртайұлы Болманов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 182] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 758] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 8005] |- |958 |[[Иран]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD 186] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD 630] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD 8166] |- |959 |[[Жоңғар шапқыншылығы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 228] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 707] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 15900] |- |960 |[[Мастурбация]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 183] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 806] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 3982] |- |961 |[[Испания]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%98%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 182] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 794] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%98%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 6506] |- |962 |[[Ерболат Қасымұлы Тоғызақов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D0%BE%D0%B2 188] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D0%BE%D0%B2 269] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D0%BE%D0%B2 709] |- |963 |[[Ресейдің Украинаға басып кіруі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%83%D1%96 191] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%83%D1%96 767] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%83%D1%96 4020] |- |964 |[[Il’han Ihsan]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=Il%E2%80%99han_Ihsan 190] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Il%E2%80%99han_Ihsan 571] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=Il%E2%80%99han_Ihsan 2723] |- |965 |[[11 ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=11_ 186] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=11_ 267] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=11_ 274] |- |966 |[[Қасқыр]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D1%80 183] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D1%80 499] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D1%80 9157] |- |967 |[[Сауд Арабиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 183] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 634] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5390] |- |968 |[[2022 жылғы Қазақстандағы наразылық шаралары]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=2022_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 180] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=2022_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 746] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=2022_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6468] |- |969 |[[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 186] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 815] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3943] |- |970 |[[МузАРТ]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D1%83%D0%B7%D0%90%D0%A0%D0%A2 191] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%83%D0%B7%D0%90%D0%A0%D0%A2 976] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D1%83%D0%B7%D0%90%D0%A0%D0%A2 3560] |- |971 |[[Ақтөбе өңірлік университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D3%A9%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 193] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D3%A9%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 591] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D3%A9%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2234] |- |972 |[[Халықаралық ақпараттық технологиялар университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 184] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 355] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 940] |- |973 |[[Балағат сөз]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82_%D1%81%D3%A9%D0%B7 189] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82_%D1%81%D3%A9%D0%B7 1415] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82_%D1%81%D3%A9%D0%B7 4472] |- |974 |[[Өлі-тірі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D3%A8%D0%BB%D1%96-%D1%82%D1%96%D1%80%D1%96 187] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%BB%D1%96-%D1%82%D1%96%D1%80%D1%96 661] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D3%A8%D0%BB%D1%96-%D1%82%D1%96%D1%80%D1%96 2805] |- |975 |[[Тынышбай Жаңабайұлы Рахимов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 185] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 521] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 1730] |- |976 |[[Балқадиша әні]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 184] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 1087] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%88%D0%B0_%D3%99%D0%BD%D1%96 5277] |- |977 |[[Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%81%D1%81%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 187] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%81%D1%81%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 278] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%81%D1%81%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 937] |- |978 |[[Дауыссыз дыбыстар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 212] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 617] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 14808] |- |979 |[[Мәңгілік бала бейне]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 184] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 648] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 16704] |- |980 |[[Барақ хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 190] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 952] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5787] |- |981 |[[Марат Оспанов атындағы Батыс Қазақстан медицина университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9E%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 191] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9E%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 492] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9E%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1779] |- |982 |[[Сауран ауданы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 190] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1810] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 3937] |- |983 |[[Ттокпокки]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D1%82%D0%BE%D0%BA%D0%BF%D0%BE%D0%BA%D0%BA%D0%B8 188] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%82%D0%BE%D0%BA%D0%BF%D0%BE%D0%BA%D0%BA%D0%B8 621] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D1%82%D0%BE%D0%BA%D0%BF%D0%BE%D0%BA%D0%BA%D0%B8 696] |- |984 |[[Қайып хан]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BF_%D1%85%D0%B0%D0%BD 190] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BF_%D1%85%D0%B0%D0%BD 519] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BF_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5156] |- |985 |[[Ерен еңбегі үшін медалі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 187] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 740] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 3588] |- |986 |[[Барлас]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%81 179] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%81 451] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%81 2663] |- |987 |[[Сарыарқа (Солтүстік Қазақ жазығы)]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0_%28%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%93%D1%8B%29 180] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0_%28%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%93%D1%8B%29 557] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0_%28%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%93%D1%8B%29 10248] |- |988 |[[Ләззат Мұратқызы Танысбай]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9B%D3%99%D0%B7%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B9 200] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D3%99%D0%B7%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B9 466] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9B%D3%99%D0%B7%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1425] |- |989 |[[Жылқы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B 190] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B 731] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B 10236] |- |990 |[[:Сурет:Page Frame Features on desktop.png]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3APage_Frame_Features_on_desktop.png 185] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3APage_Frame_Features_on_desktop.png 629] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3APage_Frame_Features_on_desktop.png 5760] |- |991 |[[Қазақ графикасы]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 183] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 511] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 5074] |- |992 |[[Шәкен Кенжетайұлы Айманов]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 181] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 723] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7272] |- |993 |[[Ақсүйек]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA 181] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA 589] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA 4643] |- |994 |[[Қатысушы талқылауы:Kasymov]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3AKasymov 181] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3AKasymov 481] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3AKasymov 1861] |- |995 |[[Серік Рахметоллаұлы Егізбаев]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 186] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 384] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 897] |- |996 |[[Украина]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0 184] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0 593] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0 3941] |- |997 |[[Қандала]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0 184] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0 793] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0 3425] |- |998 |[[Танымал қазақтардың тізімі]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 185] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 912] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 7770] |- |999 |[[Нұх пайғамбар]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%85_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 183] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%85_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 1380] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%85_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 5034] |- |1000 |[[Сәрсен Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан университеті]] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-30&pages=%D0%A1%D3%99%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 189] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 514] |[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-365&pages=%D0%A1%D3%99%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1868] |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}} cg45k5w6k8zgde5fvjwszwz5xx5a6gd 3 778085 3650196 3580601 2026-09-02T11:28:51Z Эльмира Ералиева 179349 /* Ескерту */ Жауап беру 3650196 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Эльмира Ералиева}} -- [[Қатысушы:Sibom|Sibom]] ([[Қатысушы талқылауы:Sibom|талқылауы]]) 11:41, 2026 ж. сәуірдің 3 (+05) == Ескерту == Қайырлы күн. Кейбір өңдемелеріңіз кері қайтарылды, себебі сіз вандализммен айналысып жатырсыз. Осылай жалғаса берсе, бұғатталуыңыз мүмкін. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:47, 2026 ж. сәуірдің 10 (+05) :Мақала Уикипедия сайтына шықпайды.Себебін білуге болады ма? Қандай қателіктер жіберілуде? [[Қатысушы:Эльмира Ералиева|Эльмира Ералиева]] ([[Қатысушы талқылауы:Эльмира Ералиева|талқылау]]) 16:28, 2026 ж. қыркүйектің 2 (+05) 62cwsaklmzp4v00kynvjnsk1mmqfo2a 0 779427 3650074 3586921 2026-09-02T04:04:32Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3650074 wikitext text/x-wiki {{Ғалым |Есімі = Меруерт Рахымбайқызы Көпбаева |Шынайы есімі = |Суреті = |Сурет ені = |Сурет тақырыбы = |Туған күні = 27.08.1972 |Туған жері = [[Жамбыл облысы]], {{туғанжері|Талас ауданы|Талас ауданында}}, [[Қызыләуіт]] ауылы. |Қайтыс болған күні = |Қайтыс болған жері = |Азаматтығы = {{KAZ}} |Ғылыми аясы = Филология |Жұмыс орны = [[Тараз мемлекеттік педагогикалық университеті]] |Ғылыми дәрежесі = Филология ғылымының докторы |Ғылыми атағы = доктор, профессор |Альма-матер = Жамбыл педагогикалық институты (қазіргі [[Тараз мемлекеттік педагогикалық университеті]]); [[Қазақ ұлттық университеті]] аспирантурасы. |Ғылыми жетекші = |Атақты шәкірттері = |Несімен белгілі = |Марапаттары = {{Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері}} (2006); * "ЖОО үздік оқытушысы" мемлекеттік гранты (2015); * "Ана тілін дамытуға қосқан үлесі үшін" төсбелгісі (2022). |Қолтаңбасы = |Қолтаңба ені = |Сайты = }} '''Меруерт Рахымбайқызы Көпбаева''' — филология ғылымының докторы ([[2010 жыл|2010]]), профессор. == Өмірбаяны, еңбек жолы == [[1972 жыл|1972]] жылы 27 тамызда [[Жамбыл облысы]], [[Талас ауданы]], [[Қызыләуіт]] ауылында туған.<br> Жамбыл педагогикалық институтын ([[1997 жыл|1997]], қазіргі [[Тараз мемлекеттік педагогикалық университеті]]), [[Қазақ ұлттық университеті]]нің аспирантурасын ([[2002 жыл|2002]]) бітірген.<br> 1997-[[1998 жыл|98]] жылдары Тараз мемлекеттік педагогикалық университетінде оқытушы, 1998-[[1999 жыл|99]] жылдары Қазақ ұлттық университетінің қазақ әдебиеті кафедрасында ғылыми тәжірибеден өтті, [[2002 жыл|2002]]-[[2012 жыл|12]] жылдары [[М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті|Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті]]нде оқытушылық қызметтер атқарды. 2012 жылдан Тараз мемлекеттік педагогикалық университетінде филология факультетінің деканы. == Ғылыми бағыты, еңбектері == "Шерхан Мұртаза шығармашылығындағы тарихи таным және авторлық концепция" тақырыбында докторлық диссертация қорғаған.<br> Зерттеулерінде [[Шерхан Мұртазаұлы Мұртаза|Шерхан Мұртаза]]ның "Қызыл жебе" тетралогиясының шығармашылық мәселесі зерттеліп, ғылыми тұрғыдан жүйелі түрде қарастырылған. Ұлттық әдебиеттің XX ғасырдың басындағы тарихына, көркемдік даму арналарына, жанрлық ерекшеліктеріне жан-жақты тоқталып, [[Ақан сері|Ақан Қорамсаұлы]], [[Балуан Шолақ]], [[Әсет Найманбайұлы]], [[Жаяу Мұса Байжанұлы|Жаяу Мұса]] сынды өнер иелерінің шығармашылықтары кеңінен талданған.<br> Бірнеше ғылыми еңбектердің, монография, оқу құралдарының авторы. == Марапаттары == * [[Қазақстан Республикасы Білім беру ісінің құрметті қызметкері]] (2006);<ref>Қ 18 Қазақстан ғалымдары. Энциклопедиялық анықтамалық. – Алматы: «Қазақ энциклопедиясы», 2013.2-том. – 616 бет. ISBN 978-601-7472-16-0.</ref> * ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігінің "ЖОО үздік оқытушысы" мемлекеттік грантының жеңімпазы (2015); * ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігінің "Ана тілін дамытуға қосқан үлесі үшін" төсбелгісі иегері (2022).<ref>[https://dulaty.edu.kz/index.php/kk/fylologyia-zhane-zhurnalystyka?view=article&id=528:k-pbaeva-m&catid=93:okhytushylar Көпбаева Меруерт Рахымбайқызы.]{{Deadlink|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан ғалымдары]] [[Санат:Филология ғылымдарының докторлары]] [[Санат:Профессорлар]] [[Санат:Тараз мемлекеттік университетінің профессорлары]] bnayoivadp4r55f1z7h7wtna7ia7sw5 4 780876 3649981 3649575 2026-09-01T15:00:21Z ArystanbekBot 33174 Bot: Деректерді жаңарту 3649981 wikitext text/x-wiki {{StatInfo}} <!-- BOT:START --> Бұл тізім Wikimedia Statistics деректері негізінде жаңартылады. Дерек күні: '''2026-08-31'''. {| class="standard sortable ts-stickytableheader" ! N ! Бет ! Қаралу саны |- | data-sort-value="1" | 1 | [[Ерлан Тынымбайұлы Қарин]] | data-sort-value="6031" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 6 031] |- | data-sort-value="2" | 2 | [[Басты бет]] | data-sort-value="1020" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 1 020] |- | data-sort-value="3" | 3 | [[Тынымбай Төлепбайұлы Қарин]] | data-sort-value="902" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 902] |- | data-sort-value="4" | 4 | [[Арнайы:Іздеу]] | data-sort-value="801" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 801] |- | data-sort-value="5" | 5 | [[Қазақстан Республикасының Конституциясы]] | data-sort-value="527" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 527] |- | data-sort-value="6" | 6 | [[Айбек Арқабайұлы Дәдебай]] | data-sort-value="467" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 467] |- | data-sort-value="7" | 7 | [[Дидахмет Әшімханұлы]] | data-sort-value="451" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 451] |- | data-sort-value="8" | 8 | [[Олжас Абайұлы Бектенов]] | data-sort-value="357" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 357] |- | data-sort-value="9" | 9 | [[Арнайы:Жуықтағы өзгерістер]] | data-sort-value="312" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 312] |- | data-sort-value="10" | 10 | [[Аида Ғалымқызы Балаева]] | data-sort-value="251" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B8%D0%B4%D0%B0_%D2%92%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 251] |- | data-sort-value="11" | 11 | [[Қазақстан вице-президенті]] | data-sort-value="207" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B2%D0%B8%D1%86%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 207] |- | data-sort-value="12" | 12 | [[Қазақстан]] | data-sort-value="189" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 189] |- | data-sort-value="13" | 13 | [[Конституция]] | data-sort-value="188" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F 188] |- | data-sort-value="14" | 14 | [[Шежіре]] | data-sort-value="165" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 165] |- | data-sort-value="15" | 15 | [[Ерік Мағзұмұлы Асанбаев]] | data-sort-value="160" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B7%D2%B1%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 160] |- | data-sort-value="16" | 16 | [[Мәулен Сағатханұлы Әшімбаев]] | data-sort-value="148" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 148] |- | data-sort-value="17" | 17 | [[Қазақстан Қауіпсіздік кеңесі]] | data-sort-value="145" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 145] |- | data-sort-value="18" | 18 | [[Ләззат Мұратқызы Танысбай]] | data-sort-value="137" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D3%99%D0%B7%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B9 137] |- | data-sort-value="19" | 19 | [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев]] | data-sort-value="129" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 129] |- | data-sort-value="20" | 20 | [[Ахмет Байтұрсынұлы]] | data-sort-value="123" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 123] |- | data-sort-value="21" | 21 | [[Созақ]] | data-sort-value="104" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%9B 104] |- | data-sort-value="22" | 22 | [[Абай Құнанбайұлы]] | data-sort-value="99" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 99] |- | data-sort-value="23" | 23 | [[Адай]] | data-sort-value="92" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 92] |- | data-sort-value="24" | 24 | [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі]] | data-sort-value="89" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 89] |- | data-sort-value="25" | 25 | [[Дүниежүзілік көшпенділер ойындары]] | data-sort-value="85" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 85] |- | data-sort-value="26" | 26 | [[Қазақ ұлттық университеті]] | data-sort-value="82" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 82] |- | data-sort-value="27" | 27 | [[Қазақстандағы парламент сайлауы (2026)]] | data-sort-value="78" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B_%282026%29 78] |- | data-sort-value="28" | 28 | [[Шекер (хикая)]] | data-sort-value="73" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%80_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 73] |- | data-sort-value="29" | 29 | [[Қазақстан Құрылтайы]] | data-sort-value="71" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 71] |- | data-sort-value="30" | 30 | [[Уикипедия:Форум]] | data-sort-value="64" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 64] |- | data-sort-value="31" | 31 | [[Қазақ әліпбиі]] | data-sort-value="64" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 64] |- | data-sort-value="32" | 32 | [[Қазақ шежірелерінің тізімі]] | data-sort-value="62" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 62] |- | data-sort-value="33" | 33 | [[Ыбырай Алтынсарин]] | data-sort-value="61" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 61] |- | data-sort-value="34" | 34 | [[Байұлы]] | data-sort-value="61" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 61] |- | data-sort-value="35" | 35 | [[Қазақ хандығы]] | data-sort-value="61" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 61] |- | data-sort-value="36" | 36 | [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны]] | data-sort-value="60" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 60] |- | data-sort-value="37" | 37 | [[Сайрам ауданы]] | data-sort-value="59" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 59] |- | data-sort-value="38" | 38 | [[Иманғали Нұрғалиұлы Тасмағамбетов]] | data-sort-value="59" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 59] |- | data-sort-value="39" | 39 | [[Қазақстан халық кеңесі]] | data-sort-value="59" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 59] |- | data-sort-value="40" | 40 | [[Әділет (партия)]] | data-sort-value="59" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 59] |- | data-sort-value="41" | 41 | [[Нұрлыбек Машбекұлы Нәлібаев]] | data-sort-value="55" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 55] |- | data-sort-value="42" | 42 | [[Ысты]] | data-sort-value="54" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 54] |- | data-sort-value="43" | 43 | [[Асхат Қанатұлы Аймағамбетов]] | data-sort-value="52" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 52] |- | data-sort-value="44" | 44 | [[Қазақстан премьер-министрі]] | data-sort-value="52" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D1%8C%D0%B5%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D1%96 52] |- | data-sort-value="45" | 45 | [[Ербол Дәненұлы Адаев]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 51] |- | data-sort-value="46" | 46 | [[Қазақ рулары]] | data-sort-value="51" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 51] |- | data-sort-value="47" | 47 | [[Қазақша жыл санау]] | data-sort-value="50" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 50] |- | data-sort-value="48" | 48 | [[Мұратқали Кәрімұлы Хайруллин]] | data-sort-value="49" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A5%D0%B0%D0%B9%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 49] |- | data-sort-value="49" | 49 | [[Алматы]] | data-sort-value="49" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 49] |- | data-sort-value="50" | 50 | [[Қоңырат]] | data-sort-value="48" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 48] |- | data-sort-value="51" | 51 | [[Қазақ газеттері]] | data-sort-value="48" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 48] |- | data-sort-value="52" | 52 | [[Ғизат Дәуренбекұлы Нұрдәулетов]] | data-sort-value="48" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%94%D3%99%D1%83%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 48] |- | data-sort-value="53" | 53 | [[Арғын]] | data-sort-value="47" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 47] |- | data-sort-value="54" | 54 | [[Ұстаз (цифрлық платформа)]] | data-sort-value="47" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 47] |- | data-sort-value="55" | 55 | [[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]] | data-sort-value="47" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 47] |- | data-sort-value="56" | 56 | [[Қазақстан Құрылтайы төрағасы]] | data-sort-value="47" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D1%82%D3%A9%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 47] |- | data-sort-value="57" | 57 | [[Жұбаныш Жексенұлы Тоқсанбаев]] | data-sort-value="46" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 46] |- | data-sort-value="58" | 58 | [[Қазақстан мемлекеттік рәміздері]] | data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 45] |- | data-sort-value="59" | 59 | [[BALA (Ninety One)]] | data-sort-value="45" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=BALA_%28Ninety_One%29 45] |- | data-sort-value="60" | 60 | [[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов]] | data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 44] |- | data-sort-value="61" | 61 | [[Шекер. Соңғы мүмкіндік]] | data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%80._%D0%A1%D0%BE%D2%A3%D2%93%D1%8B_%D0%BC%D2%AF%D0%BC%D0%BA%D1%96%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA 44] |- | data-sort-value="62" | 62 | [[Уикипедия:Уикипедия туралы]] | data-sort-value="44" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 44] |- | data-sort-value="63" | 63 | [[Қырымбек Елеуұлы Көшербаев]] | data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%95%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 43] |- | data-sort-value="64" | 64 | [[Шәмші Қалдаяқов]] | data-sort-value="43" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 43] |- | data-sort-value="65" | 65 | [[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]] | data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 42] |- | data-sort-value="66" | 66 | [[Мұхаммед]] | data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 42] |- | data-sort-value="67" | 67 | [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]] | data-sort-value="42" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 42] |- | data-sort-value="68" | 68 | [[Қасым-Жомарт Тоқаев отбасы]] | data-sort-value="41" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 41] |- | data-sort-value="69" | 69 | [[Қазақстан Құрылтайының 1-сайланым депутаттары]] | data-sort-value="41" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_1-%D1%81%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 41] |- | data-sort-value="70" | 70 | [[Мұрат Әбуғалиұлы Нұртілеу]] | data-sort-value="41" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D3%98%D0%B1%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 41] |- | data-sort-value="71" | 71 | [[Махаббат, қызық мол жылдар]] | data-sort-value="40" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 40] |- | data-sort-value="72" | 72 | [[Жылқы малының атаулары]] | data-sort-value="40" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 40] |- | data-sort-value="73" | 73 | [[Қазақ тіліндегі жыл айларының атауларының мағынасы]] | data-sort-value="40" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 40] |- | data-sort-value="74" | 74 | [[Кемелбек Бақтығұлұлы Ойшыбаев]] | data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D0%B9%D1%88%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 39] |- | data-sort-value="75" | 75 | [[АҚШ штаттарының тізімі]] | data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 39] |- | data-sort-value="76" | 76 | [[Пилтене]] | data-sort-value="39" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B8%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%BD%D0%B5 39] |- | data-sort-value="77" | 77 | [[Ұшқан ұя]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 38] |- | data-sort-value="78" | 78 | [[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 38] |- | data-sort-value="79" | 79 | [[Қазақстан мерекелері]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 38] |- | data-sort-value="80" | 80 | [[Қырғызстан]] | data-sort-value="38" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 38] |- | data-sort-value="81" | 81 | [[Ақсукент]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 36] |- | data-sort-value="82" | 82 | [[Жаныс]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 36] |- | data-sort-value="83" | 83 | [[Қазақстан тарихы]] | data-sort-value="36" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 36] |- | data-sort-value="84" | 84 | [[Руслан Сұлтанұлы Желдібай]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9 35] |- | data-sort-value="85" | 85 | [[Палеоген кезеңі]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96 35] |- | data-sort-value="86" | 86 | [[Қазақстан Республикасының Үкіметі]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 35] |- | data-sort-value="87" | 87 | [[Вице-президент]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B8%D1%86%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82 35] |- | data-sort-value="88" | 88 | [[Ахилл]] | data-sort-value="35" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%B8%D0%BB%D0%BB 35] |- | data-sort-value="89" | 89 | [[Ақбілек (роман)]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 34] |- | data-sort-value="90" | 90 | [[Наймандар]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 34] |- | data-sort-value="91" | 91 | [[Туыстық атаулары]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 34] |- | data-sort-value="92" | 92 | [[Қыркүйек]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D0%BA%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA 34] |- | data-sort-value="93" | 93 | [[Ерлан Жақанұлы Қошанов]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 34] |- | data-sort-value="94" | 94 | [[Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігі]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 34] |- | data-sort-value="95" | 95 | [[Дихан Қамзабекұлы]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B 34] |- | data-sort-value="96" | 96 | [[Бауыржан Момышұлы]] | data-sort-value="34" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 34] |- | data-sort-value="97" | 97 | [[Түркістан облысы]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 33] |- | data-sort-value="98" | 98 | [[Қазақ шежіресі]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 33] |- | data-sort-value="99" | 99 | [[Салауат]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 33] |- | data-sort-value="100" | 100 | [[Сәке (хикая)]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 33] |- | data-sort-value="101" | 101 | [[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні]] | data-sort-value="33" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 33] |- | data-sort-value="102" | 102 | [[Мүшел жас]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 32] |- | data-sort-value="103" | 103 | [[Қазақстан аудандары]] | data-sort-value="32" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 32] |- | data-sort-value="104" | 104 | [[Табын]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 31] |- | data-sort-value="105" | 105 | [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 31] |- | data-sort-value="106" | 106 | [[Нұрлан Құдиярұлы Бекназаров]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 31] |- | data-sort-value="107" | 107 | [[Абай жолы (роман)]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 31] |- | data-sort-value="108" | 108 | [[Кеңгірбай Жігітекұлы]] | data-sort-value="31" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B 31] |- | data-sort-value="109" | 109 | [[Қазақша Уикипедия]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 30] |- | data-sort-value="110" | 110 | [[Дінмұхаммед Қанатұлы Құдайбергенов]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 30] |- | data-sort-value="111" | 111 | [[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]] | data-sort-value="30" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 30] |- | data-sort-value="112" | 112 | [[Қ]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A 29] |- | data-sort-value="113" | 113 | [[Шыңғыс хан]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 29] |- | data-sort-value="114" | 114 | [[ZaQ (Ninety One)]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ZaQ_%28Ninety_One%29 29] |- | data-sort-value="115" | 115 | [[:Сурет:Merope.jpg|Сурет:Merope.jpg]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AMerope.jpg 29] |- | data-sort-value="116" | 116 | [[Өзбекәлі Жәнібеков]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 29] |- | data-sort-value="117" | 117 | [[ALEM (Ninety One)]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ALEM_%28Ninety_One%29 29] |- | data-sort-value="118" | 118 | [[Қазақстан қазақтарының ер есімдерінің тізімі]] | data-sort-value="29" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 29] |- | data-sort-value="119" | 119 | [[Сая Оразғалиева]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B0 28] |- | data-sort-value="120" | 120 | [[Ақтөбе өңірлік университеті]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D3%A9%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 28] |- | data-sort-value="121" | 121 | [[Рахметолла Райымқұлов]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0_%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 28] |- | data-sort-value="122" | 122 | [[КешYOU]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 28] |- | data-sort-value="123" | 123 | [[Уәлибек Әбдірайымов]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 28] |- | data-sort-value="124" | 124 | [[Шәкәрім Құдайбердіұлы]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 28] |- | data-sort-value="125" | 125 | [[Міржақып Дулатұлы]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 28] |- | data-sort-value="126" | 126 | [[Бірінші Олжас Бектенов үкіметі]] | data-sort-value="28" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 28] |- | data-sort-value="127" | 127 | [[Табылды Досымов]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 27] |- | data-sort-value="128" | 128 | [[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 27] |- | data-sort-value="129" | 129 | [[Махамбет Өтемісұлы]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 27] |- | data-sort-value="130" | 130 | [[Дулат]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 27] |- | data-sort-value="131" | 131 | [[Әділбек Рыскелдіұлы Жақсыбеков]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 27] |- | data-sort-value="132" | 132 | [[Жыныстық қатынас]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 27] |- | data-sort-value="133" | 133 | [[Қазақ тілі]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 27] |- | data-sort-value="134" | 134 | [[Алматы облысы]] | data-sort-value="27" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 27] |- | data-sort-value="135" | 135 | [[Жасанды интеллект]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 26] |- | data-sort-value="136" | 136 | [[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 26] |- | data-sort-value="137" | 137 | [[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 26] |- | data-sort-value="138" | 138 | [[Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 26] |- | data-sort-value="139" | 139 | [[Қазақ хандары]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 26] |- | data-sort-value="140" | 140 | [[Кіші жүз]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 26] |- | data-sort-value="141" | 141 | [[Құрмет ордені]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 26] |- | data-sort-value="142" | 142 | [[Кенесары хан]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 26] |- | data-sort-value="143" | 143 | [[Асық ойыны]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%8B 26] |- | data-sort-value="144" | 144 | [[Жошы хан]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 26] |- | data-sort-value="145" | 145 | [[Қазақ тілін меңгерудің деңгейлік жүйесі]] | data-sort-value="26" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%B4%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 26] |- | data-sort-value="146" | 146 | [[Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 25] |- | data-sort-value="147" | 147 | [[Роман Васильевич Скляр]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A1%D0%BA%D0%BB%D1%8F%D1%80 25] |- | data-sort-value="148" | 148 | [[Қатысушы:Эдгар Герт]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3A%D0%AD%D0%B4%D0%B3%D0%B0%D1%80_%D0%93%D0%B5%D1%80%D1%82 25] |- | data-sort-value="149" | 149 | [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 25] |- | data-sort-value="150" | 150 | [[Раушан Жаңабергенқызы Қажыбаева]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 25] |- | data-sort-value="151" | 151 | [[Қожа]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 25] |- | data-sort-value="152" | 152 | [[Қазақстанның автомобиль нөмірлері]] | data-sort-value="25" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 25] |- | data-sort-value="153" | 153 | [[Непал]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BF%D0%B0%D0%BB 24] |- | data-sort-value="154" | 154 | [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік кеңесшісі]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%88%D1%96%D1%81%D1%96 24] |- | data-sort-value="155" | 155 | [[Ер Қосай Құдайкеұлы]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B 24] |- | data-sort-value="156" | 156 | [[Қайрат Қапарұлы Айтуғанов]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 24] |- | data-sort-value="157" | 157 | [[Барыс ордені]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 24] |- | data-sort-value="158" | 158 | [[Сұңғыла]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 24] |- | data-sort-value="159" | 159 | [[Алты жасар Алпамыс]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%80_%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81 24] |- | data-sort-value="160" | 160 | [[Қазақстан халқы тілдері күні]] | data-sort-value="24" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 24] |- | data-sort-value="161" | 161 | [[Тырнақша]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 23] |- | data-sort-value="162" | 162 | [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланы]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 23] |- | data-sort-value="163" | 163 | [[Алтын Орда]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 23] |- | data-sort-value="164" | 164 | [[Уикипедия:Қауым порталы]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 23] |- | data-sort-value="165" | 165 | [[Орта жүз]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 23] |- | data-sort-value="166" | 166 | [[Руслан Фатихұлы Жақсылықов]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BE%D0%B2 23] |- | data-sort-value="167" | 167 | [[Қанатбек Бақытұлы Жайсанбаев]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 23] |- | data-sort-value="168" | 168 | [[Баланы қырқынан шығару]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 23] |- | data-sort-value="169" | 169 | [[Шымкент]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 23] |- | data-sort-value="170" | 170 | [[Қазақ батырлар тізімі]] | data-sort-value="23" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 23] |- | data-sort-value="171" | 171 | [[Құрылтай]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 22] |- | data-sort-value="172" | 172 | [[Таз руы]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 22] |- | data-sort-value="173" | 173 | [[Бесін намазы]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 22] |- | data-sort-value="174" | 174 | [[Жалайыр]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 22] |- | data-sort-value="175" | 175 | [[Жұлдыз Досбергенқызы Сүлейменова]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 22] |- | data-sort-value="176" | 176 | [[Күнделік.кз]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 22] |- | data-sort-value="177" | 177 | [[Еркебұлан Ролланұлы Мырзабек]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA 22] |- | data-sort-value="178" | 178 | [[Педагогикалық кеңес]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81 22] |- | data-sort-value="179" | 179 | [[Қазыбек би]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 22] |- | data-sort-value="180" | 180 | [[Қабдеш Жұмаділов]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 22] |- | data-sort-value="181" | 181 | [[Назарбаев Зияткерлік мектептері]] | data-sort-value="22" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%97%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 22] |- | data-sort-value="182" | 182 | [[Санжар Керімбай]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 21] |- | data-sort-value="183" | 183 | [[Ғалия Тынбаева]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 21] |- | data-sort-value="184" | 184 | [[Қазақстанның мемлекеттік құрылымы]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D1%8B 21] |- | data-sort-value="185" | 185 | [[Түрік қағанаты]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 21] |- | data-sort-value="186" | 186 | [[Sadraddin]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Sadraddin 21] |- | data-sort-value="187" | 187 | [[Уикипедия:Жауапкершіліктен бас тарту]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 21] |- | data-sort-value="188" | 188 | [[Көңіл шай]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 21] |- | data-sort-value="189" | 189 | [[Астана]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 21] |- | data-sort-value="190" | 190 | [[Жол белгілері]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 21] |- | data-sort-value="191" | 191 | [[Жетісу облысы]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 21] |- | data-sort-value="192" | 192 | [[Өзбекстан]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 21] |- | data-sort-value="193" | 193 | [[Мемлекеттік ту]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%83 21] |- | data-sort-value="194" | 194 | [[Қазақстан жол белгілері]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 21] |- | data-sort-value="195" | 195 | [[Ресей]] | data-sort-value="21" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 21] |- | data-sort-value="196" | 196 | [[Қаракесек (Арғын)]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 20] |- | data-sort-value="197" | 197 | [[Ұлпан (роман)]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 20] |- | data-sort-value="198" | 198 | [[Керей (тайпа)]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 20] |- | data-sort-value="199" | 199 | [[Сіргелі]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 20] |- | data-sort-value="200" | 200 | [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 20] |- | data-sort-value="201" | 201 | [[Оралхан Бөкей]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 20] |- | data-sort-value="202" | 202 | [[Шығыс Қазақстан облысы]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 20] |- | data-sort-value="203" | 203 | [[A.Z. (Ninety One)]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=A.Z._%28Ninety_One%29 20] |- | data-sort-value="204" | 204 | [[Мемлекет астаналары тізімі]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 20] |- | data-sort-value="205" | 205 | [[Семей полигоны]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 20] |- | data-sort-value="206" | 206 | [[Әл-Фатиха сүресі]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 20] |- | data-sort-value="207" | 207 | [[Қыпшақтар]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 20] |- | data-sort-value="208" | 208 | [[Сағатхан Әшімбайұлы Әшімбаев]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 20] |- | data-sort-value="209" | 209 | [[Жеті қазына]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 20] |- | data-sort-value="210" | 210 | [[Чон Куаң Рёл]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A7%D0%BE%D0%BD_%D0%9A%D1%83%D0%B0%D2%A3_%D0%A0%D1%91%D0%BB 20] |- | data-sort-value="211" | 211 | [[ACE (Ninety One)]] | data-sort-value="20" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ACE_%28Ninety_One%29 20] |- | data-sort-value="212" | 212 | [[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 20 жыл медалі]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B5_20_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 19] |- | data-sort-value="213" | 213 | [[Нұрлан Орынбасарұлы Дулатбеков]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 19] |- | data-sort-value="214" | 214 | [[Ninety One]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Ninety_One 19] |- | data-sort-value="215" | 215 | [[Өт айдайтын дәрілер]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 19] |- | data-sort-value="216" | 216 | [[Ұлы жүз]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 19] |- | data-sort-value="217" | 217 | [[Шапырашты]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 19] |- | data-sort-value="218" | 218 | [[Қашыр]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%80 19] |- | data-sort-value="219" | 219 | [[Жеті жарғы]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 19] |- | data-sort-value="220" | 220 | [[Жамбыл облысы]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 19] |- | data-sort-value="221" | 221 | [[Әбунасыр Пернеханұлы Серіков]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D0%9F%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 19] |- | data-sort-value="222" | 222 | [[Елтаңба]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 19] |- | data-sort-value="223" | 223 | [[Шөмекей]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 19] |- | data-sort-value="224" | 224 | [[Арман Оразбайұлы Қырықбаев]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 19] |- | data-sort-value="225" | 225 | [[Қазақстан Республикасының заңдары]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 19] |- | data-sort-value="226" | 226 | [[II Омар]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=II_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80 19] |- | data-sort-value="227" | 227 | [[Қазақстан қалалары]] | data-sort-value="19" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 19] |- | data-sort-value="228" | 228 | [[Менің атым Қожа (хикаят)]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 18] |- | data-sort-value="229" | 229 | [[Түркия]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 18] |- | data-sort-value="230" | 230 | [[Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B-%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 18] |- | data-sort-value="231" | 231 | [[Нұралхан Оралбайұлы Көшеров]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2 18] |- | data-sort-value="232" | 232 | [[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 18] |- | data-sort-value="233" | 233 | [[Жүсіп Баласағұни]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BD%D0%B8 18] |- | data-sort-value="234" | 234 | [[Қорқыт ата]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 18] |- | data-sort-value="235" | 235 | [[Мария Мун]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D0%9C%D1%83%D0%BD 18] |- | data-sort-value="236" | 236 | [[Әбу Насыр Әл-Фараби]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 18] |- | data-sort-value="237" | 237 | [[Төртқара]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 18] |- | data-sort-value="238" | 238 | [[Мұхтар Шаханов]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 18] |- | data-sort-value="239" | 239 | [[Байжігіт Тоқтарқожаұлы]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 18] |- | data-sort-value="240" | 240 | [[:Санат:Африка елдері|Санат:Африка елдері]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 18] |- | data-sort-value="241" | 241 | [[Қазақтың боғауыз сөздері]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 18] |- | data-sort-value="242" | 242 | [[Әмір Темір]] | data-sort-value="18" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 18] |- | data-sort-value="243" | 243 | [[:Сурет:Female and male anus.jpg|Сурет:Female and male anus.jpg]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AFemale_and_male_anus.jpg 17] |- | data-sort-value="244" | 244 | [[Жарқамыс (Ақтөбе облысы)]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%28%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 17] |- | data-sort-value="245" | 245 | [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 17] |- | data-sort-value="246" | 246 | [[Ұлытау облысы]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 17] |- | data-sort-value="247" | 247 | [[Медицина]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0 17] |- | data-sort-value="248" | 248 | [[Тілектес Серікбайұлы Адамбеков]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 17] |- | data-sort-value="249" | 249 | [[Дәулет Жамаубайұлы Кәрібек]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 17] |- | data-sort-value="250" | 250 | [[Сақтар]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 17] |- | data-sort-value="251" | 251 | [[Компьютер]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 17] |- | data-sort-value="252" | 252 | [[Қасым хан]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 17] |- | data-sort-value="253" | 253 | [[Кете (ру)]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B5_%28%D1%80%D1%83%29 17] |- | data-sort-value="254" | 254 | [[Астанаға 10 жыл медалі]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%93%D0%B0_10_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 17] |- | data-sort-value="255" | 255 | [[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 17] |- | data-sort-value="256" | 256 | [[Қазақстан елтаңбасы]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 17] |- | data-sort-value="257" | 257 | [[М.Х. Дулати атындағы Тараз университеті]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C.%D0%A5._%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 17] |- | data-sort-value="258" | 258 | [[Халық саны бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 17] |- | data-sort-value="259" | 259 | [[Үстеу]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 17] |- | data-sort-value="260" | 260 | [[Байғанин ауданы]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 17] |- | data-sort-value="261" | 261 | [[Әлихан Асханұлы Смайылов]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D0%B2 17] |- | data-sort-value="262" | 262 | [[Жасуша]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 17] |- | data-sort-value="263" | 263 | [[Алланың есімдері]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 17] |- | data-sort-value="264" | 264 | [[Қазақстандағы референдум (2026)]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC_%282026%29 17] |- | data-sort-value="265" | 265 | [[Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігі]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 17] |- | data-sort-value="266" | 266 | [[Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 17] |- | data-sort-value="267" | 267 | [[Ақтөбе]] | data-sort-value="17" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 17] |- | data-sort-value="268" | 268 | [[Есек батыр Есенқұлұлы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 16] |- | data-sort-value="269" | 269 | [[Әбілмансұр Әбунасырұлы Серіков]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%B1%D1%80_%D3%98%D0%B1%D1%83%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 16] |- | data-sort-value="270" | 270 | [[Байбақты]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 16] |- | data-sort-value="271" | 271 | [[Жусан иісі (повесть)]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 16] |- | data-sort-value="272" | 272 | [[Уикипедия:Анықтама]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 16] |- | data-sort-value="273" | 273 | [[Қазақ газеті]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 16] |- | data-sort-value="274" | 274 | [[Әлімұлы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 16] |- | data-sort-value="275" | 275 | [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 16] |- | data-sort-value="276" | 276 | [[Төлеген Айбергенұлы Айбергенов]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16] |- | data-sort-value="277" | 277 | [[Уикипедия:Уикипедияға қош келдіңіз!]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 16] |- | data-sort-value="278" | 278 | [[Исламдағы жыныстық өмір әдебі]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 16] |- | data-sort-value="279" | 279 | [[Адай шежіресі]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 16] |- | data-sort-value="280" | 280 | [[Алшын]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 16] |- | data-sort-value="281" | 281 | [[Достық ордені]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 16] |- | data-sort-value="282" | 282 | [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 16] |- | data-sort-value="283" | 283 | [[Қазақстан туы]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 16] |- | data-sort-value="284" | 284 | [[Қыз Жібек]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 16] |- | data-sort-value="285" | 285 | [[Қазақстан Ұлттық банкі]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%96 16] |- | data-sort-value="286" | 286 | [[Франция қалаларының тізімі]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16] |- | data-sort-value="287" | 287 | [[Керей хан]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 16] |- | data-sort-value="288" | 288 | [[Жайдарман]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 16] |- | data-sort-value="289" | 289 | [[Бақытжан Әбдірұлы Сағынтаев]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 16] |- | data-sort-value="290" | 290 | [[Қазақ есімдері]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 16] |- | data-sort-value="291" | 291 | [[Қазақстан облыстары әкімдерінің тізімі]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16] |- | data-sort-value="292" | 292 | [[Сәкен Сейфуллин]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 16] |- | data-sort-value="293" | 293 | [[Руслан Тай]] | data-sort-value="16" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 16] |- | data-sort-value="294" | 294 | [[Қытай]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 15] |- | data-sort-value="295" | 295 | [[Логистика]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 15] |- | data-sort-value="296" | 296 | [[Мата атаулары мен түрлері]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 15] |- | data-sort-value="297" | 297 | [[Қатысушы:Бекетов Жұлдыз Тугелбайұлы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3A%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7_%D0%A2%D1%83%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15] |- | data-sort-value="298" | 298 | [[Нұрлы Асылбекұлы Бектұрсынов]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2 15] |- | data-sort-value="299" | 299 | [[Қазақтың салт-дәстүрлері (тізім)]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 15] |- | data-sort-value="300" | 300 | [[Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 15] |- | data-sort-value="301" | 301 | [[Адам ата]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%82%D0%B0 15] |- | data-sort-value="302" | 302 | [[Көне түркі жазбалары]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 15] |- | data-sort-value="303" | 303 | [[Қазақтар]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 15] |- | data-sort-value="304" | 304 | [[Қазақстан қазақтарының туған жылдар бойынша есімдер тізімі]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 15] |- | data-sort-value="305" | 305 | [[Құқық]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 15] |- | data-sort-value="306" | 306 | [[Теміртай Рымтайұлы Ізбастин]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A0%D1%8B%D0%BC%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%86%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BD 15] |- | data-sort-value="307" | 307 | [[Қаракерей]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 15] |- | data-sort-value="308" | 308 | [[Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 15] |- | data-sort-value="309" | 309 | [[Уикипедия:Мақала шеберханасы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 15] |- | data-sort-value="310" | 310 | [[Каспий теңізі]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 15] |- | data-sort-value="311" | 311 | [[Уикипедия:Форум/Қателер туралы хабарлау]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 15] |- | data-sort-value="312" | 312 | [[Жетіру]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 15] |- | data-sort-value="313" | 313 | [[Қажымұқан Мұңайтпасұлы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15] |- | data-sort-value="314" | 314 | [[Аманжол Дүйсенбайұлы Әлтай]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%94%D2%AF%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 15] |- | data-sort-value="315" | 315 | [[Абылай хан]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15] |- | data-sort-value="316" | 316 | [[Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 15] |- | data-sort-value="317" | 317 | [[Қалқаман Айымғазыұлы Сарин]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 15] |- | data-sort-value="318" | 318 | [[Арыстанбаб]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 15] |- | data-sort-value="319" | 319 | [[Саясат Нұрбек]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA 15] |- | data-sort-value="320" | 320 | [[Ұлыбритания]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 15] |- | data-sort-value="321" | 321 | [[Жәнібек хан]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15] |- | data-sort-value="322" | 322 | [[Келінжан]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D0%BD 15] |- | data-sort-value="323" | 323 | [[Қарақалпақстан]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 15] |- | data-sort-value="324" | 324 | [[Қожа Ахмет Ясауи]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 15] |- | data-sort-value="325" | 325 | [[Жер аумағы бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 15] |- | data-sort-value="326" | 326 | [[Қанат Алдабергенұлы Бозымбаев]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%D0%90%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 15] |- | data-sort-value="327" | 327 | [[Сөйлем мүшелері]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 15] |- | data-sort-value="328" | 328 | [[Бақтияр Байқараұлы Тайлақбаев]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%80_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 15] |- | data-sort-value="329" | 329 | [[Батыс Қазақстан облысы]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 15] |- | data-sort-value="330" | 330 | [[Қазақстан тарихы (ғылым)]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B_%28%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%29 15] |- | data-sort-value="331" | 331 | [[Теміреткі]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 15] |- | data-sort-value="332" | 332 | [[Нұрбақыт Молдахметұлы Теңізбаев]] | data-sort-value="15" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 15] |- | data-sort-value="333" | 333 | [[Ясин сүресі]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 14] |- | data-sort-value="334" | 334 | [[Сыбайлас жемқорлық]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B 14] |- | data-sort-value="335" | 335 | [[:Санат:Қазақ батырлары|Санат:Қазақ батырлары]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 14] |- | data-sort-value="336" | 336 | [[Көксерек (әңгіме)]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 14] |- | data-sort-value="337" | 337 | [[Менің атым Қожа (фильм)]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 14] |- | data-sort-value="338" | 338 | [[Аңырақай шайқасы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 14] |- | data-sort-value="339" | 339 | [[Қазақстан Республикасының тәуелсіздігіне 25 жыл медалі]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B5_25_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 14] |- | data-sort-value="340" | 340 | [[Көшпенділер (трилогия)]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 14] |- | data-sort-value="341" | 341 | [[Айдарбек Асанұлы Қожаназаров]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 14] |- | data-sort-value="342" | 342 | [[Рәбиға Аманжолова]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D3%99%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 14] |- | data-sort-value="343" | 343 | [[Дархан Еркінұлы Қызайбаев]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 14] |- | data-sort-value="344" | 344 | [[:Сурет:Erlankarin.jpg|Сурет:Erlankarin.jpg]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AErlankarin.jpg 14] |- | data-sort-value="345" | 345 | [[Қызға қырық үйден тыйым]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B9%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D1%8B%D0%B9%D1%8B%D0%BC 14] |- | data-sort-value="346" | 346 | [[Кек алушылар: Финал]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D0%BB%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%3A_%D0%A4%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB 14] |- | data-sort-value="347" | 347 | [[Семей]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 14] |- | data-sort-value="348" | 348 | [[Дастан Дәрібайұлы Оразбеков]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D3%99%D1%80%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 14] |- | data-sort-value="349" | 349 | [[Әкім Ұртайұлы Әшімов]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC_%D2%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 14] |- | data-sort-value="350" | 350 | [[ALT Университеті]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ALT_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 14] |- | data-sort-value="351" | 351 | [[Ошақты]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 14] |- | data-sort-value="352" | 352 | [[Жанар Асылбекқызы Дұғалова]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 14] |- | data-sort-value="353" | 353 | [[Kid A]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Kid_A 14] |- | data-sort-value="354" | 354 | [[Ақтоты Рахметоллақызы Райымқұлова]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%BE%D1%82%D1%8B_%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 14] |- | data-sort-value="355" | 355 | [[Әскери шен]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%88%D0%B5%D0%BD 14] |- | data-sort-value="356" | 356 | [[Санжар Тәкенұлы Тәшкенбай]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A2%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9 14] |- | data-sort-value="357" | 357 | [[1930—1933 жылдардағы Қазақстандағы ашаршылық]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 14] |- | data-sort-value="358" | 358 | [[Жансейіт Қансейітұлы Түймебаев]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 14] |- | data-sort-value="359" | 359 | [[Маңғыстау облысы]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 14] |- | data-sort-value="360" | 360 | [[Қозы Көрпеш – Баян Сұлу]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 14] |- | data-sort-value="361" | 361 | [[Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%90%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 14] |- | data-sort-value="362" | 362 | [[Қазақстан әкімшілік бірліктері]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 14] |- | data-sort-value="363" | 363 | [[Сиқым]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 14] |- | data-sort-value="364" | 364 | [[Жанғара Дәдебаев]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 14] |- | data-sort-value="365" | 365 | [[Қазақстан Республикасының Президенті]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 14] |- | data-sort-value="366" | 366 | [[ChatGPT]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=ChatGPT 14] |- | data-sort-value="367" | 367 | [[Ермек Алдабергенұлы Сағымбаев]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 14] |- | data-sort-value="368" | 368 | [[Қазақ халқының өлім-жітім жөнелту салты]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 14] |- | data-sort-value="369" | 369 | [[Габриэл Жезус]] | data-sort-value="14" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%8D%D0%BB_%D0%96%D0%B5%D0%B7%D1%83%D1%81 14] |- | data-sort-value="370" | 370 | [[Еділ Терекбайұлы Жаңбыршин]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%B4%D1%96%D0%BB_%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%88%D0%B8%D0%BD 13] |- | data-sort-value="371" | 371 | [[Қазақстан темір жолы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 13] |- | data-sort-value="372" | 372 | [[Шерхан Мұртазаұлы Мұртаза]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 13] |- | data-sort-value="373" | 373 | [[Құран]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 13] |- | data-sort-value="374" | 374 | [[Еуропа]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 13] |- | data-sort-value="375" | 375 | [[Sverigetopplistan]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Sverigetopplistan 13] |- | data-sort-value="376" | 376 | [[Кәмшат Жолдыбаева]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 13] |- | data-sort-value="377" | 377 | [[Шанышқылы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 13] |- | data-sort-value="378" | 378 | [[Төре]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 13] |- | data-sort-value="379" | 379 | [[Мәңгілік бала бейне]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 13] |- | data-sort-value="380" | 380 | [[Бақтықожа Салахатдинұлы Ізмұхамбетов]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%82%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%86%D0%B7%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 13] |- | data-sort-value="381" | 381 | [[Бұзаубас]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 13] |- | data-sort-value="382" | 382 | [[Ақтөбе облысы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13] |- | data-sort-value="383" | 383 | [[Қатысушы:Айткүл]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3A%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BA%D2%AF%D0%BB 13] |- | data-sort-value="384" | 384 | [[Марат Мәдетұлы Оралғазин]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BD 13] |- | data-sort-value="385" | 385 | [[Дана Өмірбайқызы Нұржігітова]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 13] |- | data-sort-value="386" | 386 | [[Құрылтай депутаты]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B 13] |- | data-sort-value="387" | 387 | [[Беріш]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 13] |- | data-sort-value="388" | 388 | [[Шыңғыс Сайранұлы Әрінов]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%BE%D0%B2 13] |- | data-sort-value="389" | 389 | [[Астана қаласы мектептерінің тізімі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 13] |- | data-sort-value="390" | 390 | [[Абай облысы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13] |- | data-sort-value="391" | 391 | [[Мажарстан]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 13] |- | data-sort-value="392" | 392 | [[Вагиналды секс]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 13] |- | data-sort-value="393" | 393 | [[Қабанбай батыр]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 13] |- | data-sort-value="394" | 394 | [[Сауран ауданы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 13] |- | data-sort-value="395" | 395 | [[Мағжан Бекенұлы Жұмабаев]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 13] |- | data-sort-value="396" | 396 | [[Көңіл толқыны (күй)]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 13] |- | data-sort-value="397" | 397 | [[Қарғын (роман)]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 13] |- | data-sort-value="398" | 398 | [[Авиация]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B2%D0%B8%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F 13] |- | data-sort-value="399" | 399 | [[Ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз етудегі үлесі үшін медалі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B5%D1%82%D1%83%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%96_%D2%AF%D1%88%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 13] |- | data-sort-value="400" | 400 | [[Жақсылық Әмірәліұлы Үшкемпіров]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 13] |- | data-sort-value="401" | 401 | [[Нұрдәулет Игілікұлы Қилыбай]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%98%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B8%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 13] |- | data-sort-value="402" | 402 | [[Суан]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 13] |- | data-sort-value="403" | 403 | [[Оғыз мемлекеті]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 13] |- | data-sort-value="404" | 404 | [[Ғалымжан Тельманұлы Қойшыбаев]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%B9%D1%88%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 13] |- | data-sort-value="405" | 405 | [[Екібастұз]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D2%B1%D0%B7 13] |- | data-sort-value="406" | 406 | [[Қызылорда облысы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13] |- | data-sort-value="407" | 407 | [[Жүсіп Ақшораев]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 13] |- | data-sort-value="408" | 408 | [[Yenlik]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Yenlik 13] |- | data-sort-value="409" | 409 | [[Қазақстан Республикасының Қарулы күштеріне 20 жыл медалі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B5_20_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%96 13] |- | data-sort-value="410" | 410 | [[Ратко Младич]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%BE_%D0%9C%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%87 13] |- | data-sort-value="411" | 411 | [[31 тамыз]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=31_%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D0%B7 13] |- | data-sort-value="412" | 412 | [[Ұйқы безі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 13] |- | data-sort-value="413" | 413 | [[Ғани Мұратбаев]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 13] |- | data-sort-value="414" | 414 | [[Химиялық элементтер тізімі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 13] |- | data-sort-value="415" | 415 | [[Ұшық]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%88%D1%8B%D2%9B 13] |- | data-sort-value="416" | 416 | [[Солтүстік Қазақстан облысы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13] |- | data-sort-value="417" | 417 | [[Халықаралық фонографиялық индустрия федерациясы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D1%84%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13] |- | data-sort-value="418" | 418 | [[:Санат:Қазақстан әншілері|Санат:Қазақстан әншілері]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 13] |- | data-sort-value="419" | 419 | [[Серікболсын Әбділдаұлы Әбділдин]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%8B%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 13] |- | data-sort-value="420" | 420 | [[Албан руы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 13] |- | data-sort-value="421" | 421 | [[Темірбек Қараұлы Жүргенов]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 13] |- | data-sort-value="422" | 422 | [[Қайрат Нұртас]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 13] |- | data-sort-value="423" | 423 | [[Ақмола облысы]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13] |- | data-sort-value="424" | 424 | [[Еркектің жыныстық мүшесі]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96 13] |- | data-sort-value="425" | 425 | [[Сахабалар]] | data-sort-value="13" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 13] |- | data-sort-value="426" | 426 | [[Маңғытай]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 12] |- | data-sort-value="427" | 427 | [[Бату хан]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%83_%D1%85%D0%B0%D0%BD 12] |- | data-sort-value="428" | 428 | [[Кейкі Көкембайұлы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D1%96_%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12] |- | data-sort-value="429" | 429 | [[Тама]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BC%D0%B0 12] |- | data-sort-value="430" | 430 | [[Франция]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 12] |- | data-sort-value="431" | 431 | [[Ұшықтау]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 12] |- | data-sort-value="432" | 432 | [[Қазақстан танымал тұлғаларының тізімі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12] |- | data-sort-value="433" | 433 | [[Ботбай]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 12] |- | data-sort-value="434" | 434 | [[Асхат Жұмағалиұлы Жұмағали]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8 12] |- | data-sort-value="435" | 435 | [[Надежда Давыдовна Тоқаева]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%B6%D0%B4%D0%B0_%D0%94%D0%B0%D0%B2%D1%8B%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 12] |- | data-sort-value="436" | 436 | [[Теңге 1000]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5_1000 12] |- | data-sort-value="437" | 437 | [[Қазақстан үкімет басшыларының тізімі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12] |- | data-sort-value="438" | 438 | [[Ұлттық құрылтай]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9 12] |- | data-sort-value="439" | 439 | [[Аят әл-Курси]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%8F%D1%82_%D3%99%D0%BB-%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8 12] |- | data-sort-value="440" | 440 | [[Ақселеу Сланұлы Сейдімбек]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%83_%D0%A1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA 12] |- | data-sort-value="441" | 441 | [[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 12] |- | data-sort-value="442" | 442 | [[Америка Құрама Штаттары]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 12] |- | data-sort-value="443" | 443 | [[Өскемен]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 12] |- | data-sort-value="444" | 444 | [[Түрікменстан]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12] |- | data-sort-value="445" | 445 | [[Ауа райын болжау]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D0%B0_%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%83 12] |- | data-sort-value="446" | 446 | [[Нұх пайғамбар]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%85_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%80 12] |- | data-sort-value="447" | 447 | [[Жамбыл Жабайұлы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12] |- | data-sort-value="448" | 448 | [[Эбола ауруы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 12] |- | data-sort-value="449" | 449 | [[Абайдың қара сөздері]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 12] |- | data-sort-value="450" | 450 | [[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тізімі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12] |- | data-sort-value="451" | 451 | [[1 қыркүйек]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D0%BA%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA 12] |- | data-sort-value="452" | 452 | [[Қазақстан (корпорация)]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D0%BE%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%29 12] |- | data-sort-value="453" | 453 | [[Қадыр Мырза Әлі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 12] |- | data-sort-value="454" | 454 | [[Қоңыр әулие үңгірі (Павлодар облысы)]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 12] |- | data-sort-value="455" | 455 | [[Білім]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC 12] |- | data-sort-value="456" | 456 | [[Ғылым кандидаты]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B 12] |- | data-sort-value="457" | 457 | [[Әуе Қорғаныс Күштері Әскери Институты]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%83%D0%B5_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%98%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 12] |- | data-sort-value="458" | 458 | [[Марли және Мен]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B8_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%9C%D0%B5%D0%BD 12] |- | data-sort-value="459" | 459 | [[Ілияс Жансүгіров]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 12] |- | data-sort-value="460" | 460 | [[Фариза Оңғарсынова]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 12] |- | data-sort-value="461" | 461 | [[Қарақалпақтар]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 12] |- | data-sort-value="462" | 462 | [[Қазақстан премьер-министрінің орынбасары]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D1%8C%D0%B5%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B 12] |- | data-sort-value="463" | 463 | [[Атырау облысы мектептерінің тізімі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12] |- | data-sort-value="464" | 464 | [[Қырғыз руы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 12] |- | data-sort-value="465" | 465 | [[Қазақ гуманитарлық заң университеті]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 12] |- | data-sort-value="466" | 466 | [[Құтадғу білік]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%82%D0%B0%D0%B4%D2%93%D1%83_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 12] |- | data-sort-value="467" | 467 | [[Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 12] |- | data-sort-value="468" | 468 | [[Астана Нұрлы жол]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D0%BB 12] |- | data-sort-value="469" | 469 | [[Көкпар]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%BF%D0%B0%D1%80 12] |- | data-sort-value="470" | 470 | [[Біріккен Ұлттар Ұйымы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 12] |- | data-sort-value="471" | 471 | [[Мекке]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D0%B5 12] |- | data-sort-value="472" | 472 | [[Асанәлі Әшімұлы Әшімов]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 12] |- | data-sort-value="473" | 473 | [[White Pony]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=White_Pony 12] |- | data-sort-value="474" | 474 | [[Ұйықтатын дәрілер]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 12] |- | data-sort-value="475" | 475 | [[Қызыл жебе (роман)]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 12] |- | data-sort-value="476" | 476 | [[Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 12] |- | data-sort-value="477" | 477 | [[Қошқармүйіз (ою-өрнек)]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BC%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%B7_%28%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%BA%29 12] |- | data-sort-value="478" | 478 | [[Аманат (партия)]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 12] |- | data-sort-value="479" | 479 | [[Тұрсынғали Тұрымұлы Алагөзов]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 12] |- | data-sort-value="480" | 480 | [[Экология]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 12] |- | data-sort-value="481" | 481 | [[Ұлы Жібек жолы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 12] |- | data-sort-value="482" | 482 | [[Ерболат Асқарбекұлы Досаев]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B5%D0%B2 12] |- | data-sort-value="483" | 483 | [[Оңтүстік Қазақстан]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12] |- | data-sort-value="484" | 484 | [[Аустралия]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 12] |- | data-sort-value="485" | 485 | [[Уикипедия:Жаңалықтар/Техникалық]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%2F%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 12] |- | data-sort-value="486" | 486 | [[Моңғолия]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F 12] |- | data-sort-value="487" | 487 | [[Қазақ халқының ұлттық тағам түрлері]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12] |- | data-sort-value="488" | 488 | [[Марфуға Ғалиқызы Айтхожа]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%84%D1%83%D2%93%D0%B0_%D2%92%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%85%D0%BE%D0%B6%D0%B0 12] |- | data-sort-value="489" | 489 | [[Әбіш Кекілбайұлы]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12] |- | data-sort-value="490" | 490 | [[Қазақ агротехникалық зерттеу университеті]] | data-sort-value="12" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 12] |- | data-sort-value="491" | 491 | [[Аборт]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 11] |- | data-sort-value="492" | 492 | [[Әли Сапарғалиұлы Алтынбаев]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 11] |- | data-sort-value="493" | 493 | [[Ермек Беделбайұлы Көшербаев]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA_%D0%91%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 11] |- | data-sort-value="494" | 494 | [[Жапония]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 11] |- | data-sort-value="495" | 495 | [[Куннилингус]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%83%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%81 11] |- | data-sort-value="496" | 496 | [[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 11] |- | data-sort-value="497" | 497 | [[Сергей Александрович Терещенко]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%B5%D1%89%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%BE 11] |- | data-sort-value="498" | 498 | [[Жанарбек Садыханұлы Әшімжан]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A1%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD 11] |- | data-sort-value="499" | 499 | [[Ет (тағам)]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82_%28%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%29 11] |- | data-sort-value="500" | 500 | [[Бұқа]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0 11] |- | data-sort-value="501" | 501 | [[Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%91%D0%B0%D1%81_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%BA%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 11] |- | data-sort-value="502" | 502 | [[Мәтін]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%82%D1%96%D0%BD 11] |- | data-sort-value="503" | 503 | [[Бақытсыз Жамал]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 11] |- | data-sort-value="504" | 504 | [[Жапония қалаларының тізімі]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11] |- | data-sort-value="505" | 505 | [[YouTube]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=YouTube 11] |- | data-sort-value="506" | 506 | [[Federazione Industria Musicale Italiana]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Federazione_Industria_Musicale_Italiana 11] |- | data-sort-value="507" | 507 | [[Ыбырай Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 11] |- | data-sort-value="508" | 508 | [[Алаш Орда]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 11] |- | data-sort-value="509" | 509 | [[Металлургия]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D1%83%D1%80%D0%B3%D0%B8%D1%8F 11] |- | data-sort-value="510" | 510 | [[Сәрсен Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан университеті]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 11] |- | data-sort-value="511" | 511 | [[Омар Жәлелұлы Темірбеков]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D0%96%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 11] |- | data-sort-value="512" | 512 | [[Әмірсана]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0 11] |- | data-sort-value="513" | 513 | [[Шекті]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96 11] |- | data-sort-value="514" | 514 | [[Африка]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 11] |- | data-sort-value="515" | 515 | [[Зат есім]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 11] |- | data-sort-value="516" | 516 | [[Жүсіпбек Аймауытов]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 11] |- | data-sort-value="517" | 517 | [[Тарлан-Астана]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD-%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 11] |- | data-sort-value="518" | 518 | [[Серік Мақашұлы Жұманғарин]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 11] |- | data-sort-value="519" | 519 | [[Қазақстан колледждері]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 11] |- | data-sort-value="520" | 520 | [[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 11] |- | data-sort-value="521" | 521 | [[Самұрық-Қазына]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D2%B1%D1%80%D1%8B%D2%9B-%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 11] |- | data-sort-value="522" | 522 | [[Қазақстан Президенті Әкімшілігінің бөлімдері]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 11] |- | data-sort-value="523" | 523 | [[Түркия қалаларының тізімі]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11] |- | data-sort-value="524" | 524 | [[Тоғыз-құмалақ]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 11] |- | data-sort-value="525" | 525 | [[Азия]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 11] |- | data-sort-value="526" | 526 | [[Шеркеш]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 11] |- | data-sort-value="527" | 527 | [[Жеңіс Махмұдұлы Қасымбек]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D2%A3%D1%96%D1%81_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA 11] |- | data-sort-value="528" | 528 | [[Уикипедия:Видео сабақтар]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 11] |- | data-sort-value="529" | 529 | [[Қараш (Байұлы)]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88_%28%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 11] |- | data-sort-value="530" | 530 | [[Дауыссыз дыбыстар]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 11] |- | data-sort-value="531" | 531 | [[Уикипедия]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 11] |- | data-sort-value="532" | 532 | [[Dookie]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Dookie 11] |- | data-sort-value="533" | 533 | [[2026 жыл]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 11] |- | data-sort-value="534" | 534 | [[Хан Тәңірі шыңы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%96_%D1%88%D1%8B%D2%A3%D1%8B 11] |- | data-sort-value="535" | 535 | [[Сәтті Жұлдыз]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D1%82%D1%82%D1%96_%D0%96%D2%B1%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B7 11] |- | data-sort-value="536" | 536 | [[Заң]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D2%A3 11] |- | data-sort-value="537" | 537 | [[Данагүл Қайырсапқызы Темірсұлтанова]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D2%AF%D0%BB_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D1%81%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 11] |- | data-sort-value="538" | 538 | [[Парасат ордені]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 11] |- | data-sort-value="539" | 539 | [[Дастан Талғатұлы Сәтбаев]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 11] |- | data-sort-value="540" | 540 | [[Мақал-мәтелдер]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB-%D0%BC%D3%99%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 11] |- | data-sort-value="541" | 541 | [[Тынышбай Жаңабайұлы Рахимов]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 11] |- | data-sort-value="542" | 542 | [[Құрмаш Қосжанұлы]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%88_%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11] |- | data-sort-value="543" | 543 | [[Батыс Түрік қағанаты]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 11] |- | data-sort-value="544" | 544 | [[Entertainment Weekly]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Entertainment_Weekly 11] |- | data-sort-value="545" | 545 | [[Лионель Месси]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9C%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8 11] |- | data-sort-value="546" | 546 | [[Уикипедия:Талқылау легі/Flow]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 11] |- | data-sort-value="547" | 547 | [[Асқар Ұзақбайұлы Мамин]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BD 11] |- | data-sort-value="548" | 548 | [[Жақайым]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 11] |- | data-sort-value="549" | 549 | [[Халықаралық қазақ-түрік университеті]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 11] |- | data-sort-value="550" | 550 | [[Ұлықпан Мырзабайұлы Жолдасов]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 11] |- | data-sort-value="551" | 551 | [[Италия]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 11] |- | data-sort-value="552" | 552 | [[Алау батыр]] | data-sort-value="11" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 11] |- | data-sort-value="553" | 553 | [[Ахмет Қуанұлы Жұбанов]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 10] |- | data-sort-value="554" | 554 | [[Жыныс қатынасынан жұғатын аурулар]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 10] |- | data-sort-value="555" | 555 | [[Айқын Төлепберген]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 10] |- | data-sort-value="556" | 556 | [[Әлем елдерінің тізімі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10] |- | data-sort-value="557" | 557 | [[Қазақстан Республикасының Конституциясы (1995)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%281995%29 10] |- | data-sort-value="558" | 558 | [[Мұхаметжан Тынышбайұлы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10] |- | data-sort-value="559" | 559 | [[Жануарлар]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 10] |- | data-sort-value="560" | 560 | [[Мейрамбек Әбіләшімұлы Бесбаев]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10] |- | data-sort-value="561" | 561 | [[Тутаңбалы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%83%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D1%8B 10] |- | data-sort-value="562" | 562 | [[Қазақстан Президенті Әкімшілігінің басшысы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%88%D1%8B%D1%81%D1%8B 10] |- | data-sort-value="563" | 563 | [[Қола дәуірі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 10] |- | data-sort-value="564" | 564 | [[Байтақ (партия)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D2%9B_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 10] |- | data-sort-value="565" | 565 | [[:Санат:Ресей өзендері|Санат:Ресей өзендері]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 10] |- | data-sort-value="566" | 566 | [[Түркістан (қала)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 10] |- | data-sort-value="567" | 567 | [[Үндістан]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 10] |- | data-sort-value="568" | 568 | [[Жұбан Молдағалиев]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 10] |- | data-sort-value="569" | 569 | [[People]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=People 10] |- | data-sort-value="570" | 570 | [[Қазақстан халық партиясы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 10] |- | data-sort-value="571" | 571 | [[Дәптер]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80 10] |- | data-sort-value="572" | 572 | [[Оралды секс]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 10] |- | data-sort-value="573" | 573 | [[Есет Көтібарұлы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10] |- | data-sort-value="574" | 574 | [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 10] |- | data-sort-value="575" | 575 | [[Уикипедия:Таныстыру]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 10] |- | data-sort-value="576" | 576 | [[Қайтадан (фильм, 2025)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 10] |- | data-sort-value="577" | 577 | [[Түлкібас ауданы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%BB%D0%BA%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 10] |- | data-sort-value="578" | 578 | [[Асхат Сергеевич Ниязов]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9D%D0%B8%D1%8F%D0%B7%D0%BE%D0%B2 10] |- | data-sort-value="579" | 579 | [[Қазақстан теңгесі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 10] |- | data-sort-value="580" | 580 | [[Сұлтан Бейбарыс]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 10] |- | data-sort-value="581" | 581 | [[Тас дәуірі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 10] |- | data-sort-value="582" | 582 | [[Жауапкершілік]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 10] |- | data-sort-value="583" | 583 | [[Болат Оралұлы Ақшолақов]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D0%BE%D0%B2 10] |- | data-sort-value="584" | 584 | [[Ғ]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92 10] |- | data-sort-value="585" | 585 | [[Алаш автономиясы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 10] |- | data-sort-value="586" | 586 | [[АҚШ президенттерінің тізімі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10] |- | data-sort-value="587" | 587 | [[Мәліметтерді басқару]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83 10] |- | data-sort-value="588" | 588 | [[Көңіл айту]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 10] |- | data-sort-value="589" | 589 | [[Үлгі:Сайрам ауданы ауылдық округтері]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 10] |- | data-sort-value="590" | 590 | [[Ғылым]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC 10] |- | data-sort-value="591" | 591 | [[Ергенекті]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96 10] |- | data-sort-value="592" | 592 | [[Ақбұлақ ауылдық округі (Түркістан облысы)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%96_%28%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 10] |- | data-sort-value="593" | 593 | [[Қазақ билері]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 10] |- | data-sort-value="594" | 594 | [[Талқылау:Мария Мун]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D0%9C%D1%83%D0%BD 10] |- | data-sort-value="595" | 595 | [[31 арна (Қазақстан)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=31_%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0_%28%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%29 10] |- | data-sort-value="596" | 596 | [[Қорғасын]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD 10] |- | data-sort-value="597" | 597 | [[Тәуке хан]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 10] |- | data-sort-value="598" | 598 | [[Берік Ноғайұлы Асылов]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D0%B2 10] |- | data-sort-value="599" | 599 | [[Жаңаарқа ауданы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 10] |- | data-sort-value="600" | 600 | [[Түйе малының атаулары]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 10] |- | data-sort-value="601" | 601 | [[Алпамыс батыр]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 10] |- | data-sort-value="602" | 602 | [[Ветеринария]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%92%D0%B5%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 10] |- | data-sort-value="603" | 603 | [[Аралтөбе (көне қорым)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BC%29 10] |- | data-sort-value="604" | 604 | [[Қарауыл руы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 10] |- | data-sort-value="605" | 605 | [[Жаппас]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 10] |- | data-sort-value="606" | 606 | [[Іле Қазақ автономиялық облысы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%86%D0%BB%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10] |- | data-sort-value="607" | 607 | [[Портал:Абай Құнанбайұлы/Қыс өлеңі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 10] |- | data-sort-value="608" | 608 | [[Жент]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%BD%D1%82 10] |- | data-sort-value="609" | 609 | [[Қазақстан Республикасының Парламенті]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 10] |- | data-sort-value="610" | 610 | [[Табиғатты қорғау]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 10] |- | data-sort-value="611" | 611 | [[Қарағанды облысы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10] |- | data-sort-value="612" | 612 | [[17]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=17 10] |- | data-sort-value="613" | 613 | [[NGC 1517]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=NGC_1517 10] |- | data-sort-value="614" | 614 | [[Қазақстанның тұңғыш мектептері]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 10] |- | data-sort-value="615" | 615 | [[Mellstroy]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Mellstroy 10] |- | data-sort-value="616" | 616 | [[Биология]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 10] |- | data-sort-value="617" | 617 | [[Балқаш]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 10] |- | data-sort-value="618" | 618 | [[GfK Entertainment charts]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=GfK_Entertainment_charts 10] |- | data-sort-value="619" | 619 | [[Қобыланды Тоқтарбайұлы]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10] |- | data-sort-value="620" | 620 | [[Саржомарт]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B6%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82 10] |- | data-sort-value="621" | 621 | [[Қазақстан банктерінің тізімі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10] |- | data-sort-value="622" | 622 | [[Қазақстан телеарналары]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 10] |- | data-sort-value="623" | 623 | [[Қаш (фильм, 2022)]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%88_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2022%29 10] |- | data-sort-value="624" | 624 | [[Әскери тәртіп]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%82%D3%99%D1%80%D1%82%D1%96%D0%BF 10] |- | data-sort-value="625" | 625 | [[Эдуард Викторович Огай]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%B4%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%B4_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9E%D0%B3%D0%B0%D0%B9 10] |- | data-sort-value="626" | 626 | [[Қазақ жүздері]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 10] |- | data-sort-value="627" | 627 | [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 10] |- | data-sort-value="628" | 628 | [[Әл-Уақиға сүресі]] | data-sort-value="10" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A3%D0%B0%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 10] |- | data-sort-value="629" | 629 | [[Әлемнің жеті кереметі]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 9] |- | data-sort-value="630" | 630 | [[Дәния Мәдиқызы Еспаева]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%95%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 9] |- | data-sort-value="631" | 631 | [[Уикипедия:Таңдаулы мақалалар]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 9] |- | data-sort-value="632" | 632 | [[Үйсін мемлекеті]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 9] |- | data-sort-value="633" | 633 | [[Тобыш]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D1%88 9] |- | data-sort-value="634" | 634 | [[Айдар (шаш)]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80_%28%D1%88%D0%B0%D1%88%29 9] |- | data-sort-value="635" | 635 | [[Алтын алқа]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0 9] |- | data-sort-value="636" | 636 | [[Тілашар тойы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B9%D1%8B 9] |- | data-sort-value="637" | 637 | [[Тынымбай Нұрмағамбетов]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 9] |- | data-sort-value="638" | 638 | [[Ақмешіт әулие үңгірі]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 9] |- | data-sort-value="639" | 639 | [[Барыс (жануар)]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%29 9] |- | data-sort-value="640" | 640 | [[Уақ]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B 9] |- | data-sort-value="641" | 641 | [[SCAT]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=SCAT 9] |- | data-sort-value="642" | 642 | [[Автомобиль]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C 9] |- | data-sort-value="643" | 643 | [[Қазақстан өзбектерінің ер есімдерінің тізімі]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9] |- | data-sort-value="644" | 644 | [[Сайын Мұратбеков]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 9] |- | data-sort-value="645" | 645 | [[Септік жалғау]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 9] |- | data-sort-value="646" | 646 | [[Бауыржан Сабзалұлы Ибрагимов]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 9] |- | data-sort-value="647" | 647 | [[Қимақ қағанаты]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 9] |- | data-sort-value="648" | 648 | [[Зарина Кармен]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD 9] |- | data-sort-value="649" | 649 | [[Руханият (партия)]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D1%83%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 9] |- | data-sort-value="650" | 650 | [[Есек]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA 9] |- | data-sort-value="651" | 651 | [[Жедел аппендицит]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BB_%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%82 9] |- | data-sort-value="652" | 652 | [[Сүндеттеу]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83 9] |- | data-sort-value="653" | 653 | [[Алтай Сейдірұлы Көлгінов]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9] |- | data-sort-value="654" | 654 | [[Философия]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F 9] |- | data-sort-value="655" | 655 | [[Есік Алтын адамы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 9] |- | data-sort-value="656" | 656 | [[Әш-Шарх сүресі]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D1%88-%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%85_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 9] |- | data-sort-value="657" | 657 | [[Үкімет]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82 9] |- | data-sort-value="658" | 658 | [[Сүйінші]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96 9] |- | data-sort-value="659" | 659 | [[Қорғансыздың күні (әңгіме)]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 9] |- | data-sort-value="660" | 660 | [[Сығанақ]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%9B 9] |- | data-sort-value="661" | 661 | [[Ақжол Нұсқабекұлы Мейірбеков]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%9D%D2%B1%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 9] |- | data-sort-value="662" | 662 | [[Қосай]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9 9] |- | data-sort-value="663" | 663 | [[Білім инновациялық лицейлері]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 9] |- | data-sort-value="664" | 664 | [[Едіге]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%B4%D1%96%D0%B3%D0%B5 9] |- | data-sort-value="665" | 665 | [[:Санат:Қазақтың ұлттық ойындары|Санат:Қазақтың ұлттық ойындары]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 9] |- | data-sort-value="666" | 666 | [[Соқырішек]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 9] |- | data-sort-value="667" | 667 | [[Серік Рахметоллаұлы Егізбаев]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 9] |- | data-sort-value="668" | 668 | [[Ақмарал Шәріпбайқызы Әлназарова]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D0%A8%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%BB%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0 9] |- | data-sort-value="669" | 669 | [[Орталық Азия]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 9] |- | data-sort-value="670" | 670 | [[Бозжыра шатқалы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%B7%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 9] |- | data-sort-value="671" | 671 | [[New Musical Express]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=New_Musical_Express 9] |- | data-sort-value="672" | 672 | [[Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігі]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9E%D2%9B%D1%83-%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83_%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 9] |- | data-sort-value="673" | 673 | [[Қан топтары]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 9] |- | data-sort-value="674" | 674 | [[Шымыр]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 9] |- | data-sort-value="675" | 675 | [[Ақ Орда (мемлекет)]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 9] |- | data-sort-value="676" | 676 | [[Әйтеке би]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 9] |- | data-sort-value="677" | 677 | [[Саңырауқұлақтар]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 9] |- | data-sort-value="678" | 678 | [[Берік Уәли]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8 9] |- | data-sort-value="679" | 679 | [[Қарағанды]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B 9] |- | data-sort-value="680" | 680 | [[Қазақстан газеттері тізімі]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9] |- | data-sort-value="681" | 681 | [[Бекжігіт Кенжебекұлы Сердәлі]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D3%99%D0%BB%D1%96 9] |- | data-sort-value="682" | 682 | [[Әбдіжәміл Кәрімұлы Нұрпейісов]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 9] |- | data-sort-value="683" | 683 | [[Жетісу ауданы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 9] |- | data-sort-value="684" | 684 | [[Қосшы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%88%D1%8B 9] |- | data-sort-value="685" | 685 | [[Домбыра]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 9] |- | data-sort-value="686" | 686 | [[URL]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=URL 9] |- | data-sort-value="687" | 687 | [[Сүре]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D1%80%D0%B5 9] |- | data-sort-value="688" | 688 | [[Бактериялар]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 9] |- | data-sort-value="689" | 689 | [[Келес ауданы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 9] |- | data-sort-value="690" | 690 | [[Сүгір жырау Бегендікұлы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%91%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9] |- | data-sort-value="691" | 691 | [[Қазақстан сыртқы барлау қызметі]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 9] |- | data-sort-value="692" | 692 | [[Сиыр малының атаулары]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 9] |- | data-sort-value="693" | 693 | [[Айдос Әміроллаұлы Сарым]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%BE%D1%81_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC 9] |- | data-sort-value="694" | 694 | [[Бекзат Сейілханұлы Саттарханов]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9] |- | data-sort-value="695" | 695 | [[Баскетбол]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 9] |- | data-sort-value="696" | 696 | [[Қазақстан президенті]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 9] |- | data-sort-value="697" | 697 | [[27]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=27 9] |- | data-sort-value="698" | 698 | [[Қазақстан Парламентінің Сенаты]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A1%D0%B5%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 9] |- | data-sort-value="699" | 699 | [[Арман Тілектесұлы Бердалин]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BD 9] |- | data-sort-value="700" | 700 | [[Сырдария]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 9] |- | data-sort-value="701" | 701 | [[Қуық түбі безінің қабынуы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 9] |- | data-sort-value="702" | 702 | [[Адам анатомиясы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 9] |- | data-sort-value="703" | 703 | [[Германия]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 9] |- | data-sort-value="704" | 704 | [[Сүмбіле]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BC%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5 9] |- | data-sort-value="705" | 705 | [[:Санат:Оңтүстік Америка өзендері|Санат:Оңтүстік Америка өзендері]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 9] |- | data-sort-value="706" | 706 | [[Бүйі]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%96 9] |- | data-sort-value="707" | 707 | [[Менің Қазақстаным (ән)]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC_%28%D3%99%D0%BD%29 9] |- | data-sort-value="708" | 708 | [[The Ring (журнал)]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=The_Ring_%28%D0%B6%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%BB%29 9] |- | data-sort-value="709" | 709 | [[Бұқар жырау Қалқаманұлы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9] |- | data-sort-value="710" | 710 | [[Әли Имран сүресі]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8_%D0%98%D0%BC%D1%80%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 9] |- | data-sort-value="711" | 711 | [[Бразилия]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D1%8F 9] |- | data-sort-value="712" | 712 | [[Қазақстан Республикасының Тіл туралы Заңы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D1%96%D0%BB_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%97%D0%B0%D2%A3%D1%8B 9] |- | data-sort-value="713" | 713 | [[Елорда]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 9] |- | data-sort-value="714" | 714 | [[Диуани хикмет]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D1%82 9] |- | data-sort-value="715" | 715 | [[Шұғаның белгісі]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 9] |- | data-sort-value="716" | 716 | [[Ел тізімі (жалпы қабылданған атаулар)]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 9] |- | data-sort-value="717" | 717 | [[Талдықорған]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD 9] |- | data-sort-value="718" | 718 | [[Батыс Қазақстан]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 9] |- | data-sort-value="719" | 719 | [[Уикимедиа қоры]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 9] |- | data-sort-value="720" | 720 | [[Үлгі:Ресейдің ірі қалалары]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%96%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 9] |- | data-sort-value="721" | 721 | [[Аналды секс]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 9] |- | data-sort-value="722" | 722 | [[Қазақ тіліндегі өсімдік атауларының тізімі]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9] |- | data-sort-value="723" | 723 | [[Химия]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F 9] |- | data-sort-value="724" | 724 | [[Кемел Тоқаев]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 9] |- | data-sort-value="725" | 725 | [[Арыстан баб кесенесі]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 9] |- | data-sort-value="726" | 726 | [[Әбілқайыр хан (Шибан әулеті)]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%A8%D0%B8%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%96%29 9] |- | data-sort-value="727" | 727 | [[Сан есім]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 9] |- | data-sort-value="728" | 728 | [[Кітап]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF 9] |- | data-sort-value="729" | 729 | [[Кен қазу]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%83 9] |- | data-sort-value="730" | 730 | [[Павлодар облысы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 9] |- | data-sort-value="731" | 731 | [[Төле би]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 9] |- | data-sort-value="732" | 732 | [[Ислам]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 9] |- | data-sort-value="733" | 733 | [[Қан]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD 9] |- | data-sort-value="734" | 734 | [[Халықаралық ақпараттық технологиялар университеті]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 9] |- | data-sort-value="735" | 735 | [[Марат Оспанов атындағы Батыс Қазақстан медицина университеті]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9E%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 9] |- | data-sort-value="736" | 736 | [[Қазақ ұлттық медицина университеті]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 9] |- | data-sort-value="737" | 737 | [[Динара Болатқызы Зәкиева]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%97%D3%99%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B0 9] |- | data-sort-value="738" | 738 | [[Екінші Олжас Бектенов үкіметі]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 9] |- | data-sort-value="739" | 739 | [[Сұлтанмахмұт Торайғыров]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 9] |- | data-sort-value="740" | 740 | [[Экологиялық мәдениет]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82 9] |- | data-sort-value="741" | 741 | [[Мөңке би Тілеуұлы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9] |- | data-sort-value="742" | 742 | [[Мұхтар Мұқанұлы Мағауин]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 9] |- | data-sort-value="743" | 743 | [[Африка мемлекеттері және тәуелді аймақтарының тізімі]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9] |- | data-sort-value="744" | 744 | [[Өсімдіктер]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 9] |- | data-sort-value="745" | 745 | [[Алаш партиясы]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 9] |- | data-sort-value="746" | 746 | [[Гауһар Қаспақова]] | data-sort-value="9" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%93%D0%B0%D1%83%D2%BB%D0%B0%D1%80_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%BE%D0%B2%D0%B0 9] |- | data-sort-value="747" | 747 | [[Қазақтың 500 ән-күйі]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_500_%D3%99%D0%BD-%D0%BA%D2%AF%D0%B9%D1%96 8] |- | data-sort-value="748" | 748 | [[Уикипедия:Telegram]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 8] |- | data-sort-value="749" | 749 | [[УЕФА Еуропа лигасы 2020/21]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%95%D0%A4%D0%90_%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%B0%D1%81%D1%8B_2020%2F21 8] |- | data-sort-value="750" | 750 | [[Ауыл шаруашылығы]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 8] |- | data-sort-value="751" | 751 | [[Жужан қағанаты]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%83%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 8] |- | data-sort-value="752" | 752 | [[Майқы би]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B8 8] |- | data-sort-value="753" | 753 | [[София Михайловна Ротару]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F_%D0%9C%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%A0%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%83 8] |- | data-sort-value="754" | 754 | [[Қорқай дұғасы]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 8] |- | data-sort-value="755" | 755 | [[Ыстанбұл]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D2%B1%D0%BB 8] |- | data-sort-value="756" | 756 | [[Слот]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%BB%D0%BE%D1%82 8] |- | data-sort-value="757" | 757 | [[Жер]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%80 8] |- | data-sort-value="758" | 758 | [[Зәмзәгүл Нүсіпбайқызы Шәріпова]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D3%99%D0%BC%D0%B7%D3%99%D0%B3%D2%AF%D0%BB_%D0%9D%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%A8%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B0 8] |- | data-sort-value="759" | 759 | [[Тұран ауданы]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 8] |- | data-sort-value="760" | 760 | [[Малайзия]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D0%B7%D0%B8%D1%8F 8] |- | data-sort-value="761" | 761 | [[Аршалы ауданы]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 8] |- | data-sort-value="762" | 762 | [[Балағат сөз]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82_%D1%81%D3%A9%D0%B7 8] |- | data-sort-value="763" | 763 | [[Зейнеп Ахметова]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 8] |- | data-sort-value="764" | 764 | [[Төлен Әбдік]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BA 8] |- | data-sort-value="765" | 765 | [[Тараз]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 8] |- | data-sort-value="766" | 766 | [[Әл-Ихлас сүресі]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%98%D1%85%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 8] |- | data-sort-value="767" | 767 | [[Хорезмшах мемлекеті]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%BE%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%85_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 8] |- | data-sort-value="768" | 768 | [[Божбан]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D0%B6%D0%B1%D0%B0%D0%BD 8] |- | data-sort-value="769" | 769 | [[Атырау облысы]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 8] |- | data-sort-value="770" | 770 | [[Бейсен Абайұлы Құранбек]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA 8] |- | data-sort-value="771" | 771 | [[Suomen virallinen lista]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Suomen_virallinen_lista 8] |- | data-sort-value="772" | 772 | [[Етеккір]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 8] |- | data-sort-value="773" | 773 | [[Уикипедия:AutoWikiBrowser/Typos]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3AAutoWikiBrowser%2FTypos 8] |- | data-sort-value="774" | 774 | [[Руслан Бөлебай]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 8] |- | data-sort-value="775" | 775 | [[Роза Мұқанова]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B0_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 8] |- | data-sort-value="776" | 776 | [[Байжігіт (Сіргелі)]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82_%28%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96%29 8] |- | data-sort-value="777" | 777 | [[Мұзафар Әлімбаев]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 8] |- | data-sort-value="778" | 778 | [[Уикипедия:Мақалаға бастама]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 8] |- | data-sort-value="779" | 779 | [[Қазақстан басшыларының тізімі]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8] |- | data-sort-value="780" | 780 | [[Он екі мүше]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BD_%D0%B5%D0%BA%D1%96_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5 8] |- | data-sort-value="781" | 781 | [[Қарахан мемлекеті]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 8] |- | data-sort-value="782" | 782 | [[Сарттар]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 8] |- | data-sort-value="783" | 783 | [[Пышақ]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%8B%D1%88%D0%B0%D2%9B 8] |- | data-sort-value="784" | 784 | [[Тілеміс Есболұлы]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8] |- | data-sort-value="785" | 785 | [[1532 жыл]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1532_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 8] |- | data-sort-value="786" | 786 | [[Ислам күнтізбесі]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 8] |- | data-sort-value="787" | 787 | [[Дәурен Әскербекұлы Абаев]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D1%80%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 8] |- | data-sort-value="788" | 788 | [[Мұстафа Шоқай]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 8] |- | data-sort-value="789" | 789 | [[Батыс Қазақстан облысы мектептері]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 8] |- | data-sort-value="790" | 790 | [[Борсық]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%BE%D1%80%D1%81%D1%8B%D2%9B 8] |- | data-sort-value="791" | 791 | [[МедиаУики:Bad image list]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%3ABad_image_list 8] |- | data-sort-value="792" | 792 | [[Ресей империясы]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 8] |- | data-sort-value="793" | 793 | [[Уикипедия:Уикилендіру]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80%D1%83 8] |- | data-sort-value="794" | 794 | [[Қазақтың балаға ат қою рәсімі]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 8] |- | data-sort-value="795" | 795 | [[Жабайы алма (повесть)]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 8] |- | data-sort-value="796" | 796 | [[Төртуыл]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D1%83%D1%8B%D0%BB 8] |- | data-sort-value="797" | 797 | [[Қоңыр әулие үңгірі (Абай облысы)]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 8] |- | data-sort-value="798" | 798 | [[Құрқылтайлар]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80 8] |- | data-sort-value="799" | 799 | [[Орал]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 8] |- | data-sort-value="800" | 800 | [[Irish Albums Chart]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Irish_Albums_Chart 8] |- | data-sort-value="801" | 801 | [[Асқазан аурулары]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 8] |- | data-sort-value="802" | 802 | [[Жауапкершілігі шектеулі серіктестік]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83%D0%BB%D1%96_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 8] |- | data-sort-value="803" | 803 | [[Пысықтауыш]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D1%8B%D1%81%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 8] |- | data-sort-value="804" | 804 | [[Қазақстан Республикасы Қауіпсіздік кеңесінің аппараты]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%8B 8] |- | data-sort-value="805" | 805 | [[Қараш-қараш оқиғасы (повесть)]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88-%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 8] |- | data-sort-value="806" | 806 | [[Берік Әбдіғалиұлы]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8] |- | data-sort-value="807" | 807 | [[Әбділда Тәжібаев]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 8] |- | data-sort-value="808" | 808 | [[Айғаным Сарғалдаққызы]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B 8] |- | data-sort-value="809" | 809 | [[Етістік]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 8] |- | data-sort-value="810" | 810 | [[Сөз табы]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 8] |- | data-sort-value="811" | 811 | [[Ғаламтор]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D1%82%D0%BE%D1%80 8] |- | data-sort-value="812" | 812 | [[Асық ойындары]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 8] |- | data-sort-value="813" | 813 | [[Күләш Жасынқызы Бәйсейітова]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D3%99%D1%88_%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 8] |- | data-sort-value="814" | 814 | [[Асар партиясы]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 8] |- | data-sort-value="815" | 815 | [[Араб тілі]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 8] |- | data-sort-value="816" | 816 | [[:Санат:Қой тұқымдары|Санат:Қой тұқымдары]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 8] |- | data-sort-value="817" | 817 | [[Ержан Нұрланұлы Жиенбаев]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 8] |- | data-sort-value="818" | 818 | [[Кенен Әзірбаев]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B7%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 8] |- | data-sort-value="819" | 819 | [[Құнанбай Өскенбайұлы]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8] |- | data-sort-value="820" | 820 | [[Жыл күндерінің тізімі]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8] |- | data-sort-value="821" | 821 | [[Барақ батыр]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 8] |- | data-sort-value="822" | 822 | [[Құлшығаш]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BB%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%88 8] |- | data-sort-value="823" | 823 | [[Ауғанстан]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 8] |- | data-sort-value="824" | 824 | [[Келін (телехикая)]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 8] |- | data-sort-value="825" | 825 | [[Қазақстан соғыстан кейінгі кезеңде]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B3%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D0%B4%D0%B5 8] |- | data-sort-value="826" | 826 | [[Жастар рухы]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%80%D1%83%D1%85%D1%8B 8] |- | data-sort-value="827" | 827 | [[Мәскеу]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%83 8] |- | data-sort-value="828" | 828 | [[Асу Алмабаев]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%81%D1%83_%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 8] |- | data-sort-value="829" | 829 | [[Сәкен Қордабайұлы Майғазиев]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 8] |- | data-sort-value="830" | 830 | [[Музыкалық аспаптар]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 8] |- | data-sort-value="831" | 831 | [[Сарыүйсін]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%AF%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD 8] |- | data-sort-value="832" | 832 | [[Мұхаммед Шайбани]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%A8%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B8 8] |- | data-sort-value="833" | 833 | [[Есекжем]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 8] |- | data-sort-value="834" | 834 | [[1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 8] |- | data-sort-value="835" | 835 | [[Шерзат Болаттың өлімі]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%96 8] |- | data-sort-value="836" | 836 | [[Қымыз]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D0%B7 8] |- | data-sort-value="837" | 837 | [[Жеті ата]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 8] |- | data-sort-value="838" | 838 | [[Қой малының атаулары]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 8] |- | data-sort-value="839" | 839 | [[Сартай батыр Байжанұлы]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8] |- | data-sort-value="840" | 840 | [[Рахат Мұхтарұлы Әлиев]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 8] |- | data-sort-value="841" | 841 | [[Тимашевка (Ақмола облысы)]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%88%D0%B5%D0%B2%D0%BA%D0%B0_%28%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 8] |- | data-sort-value="842" | 842 | [[Мейрам Сейтжанұлы Молдахметов]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 8] |- | data-sort-value="843" | 843 | [[Әдеби ағымдар]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8_%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 8] |- | data-sort-value="844" | 844 | [[Сирия]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B8%D1%80%D0%B8%D1%8F 8] |- | data-sort-value="845" | 845 | [[Нұрсұлтан Назарбаев отбасы]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 8] |- | data-sort-value="846" | 846 | [[Ұзындығы бойынша өзендер тізімі]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8] |- | data-sort-value="847" | 847 | [[Әл-Кәусәр сүресі]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%83%D1%81%D3%99%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 8] |- | data-sort-value="848" | 848 | [[Қасым Аманжолов]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 8] |- | data-sort-value="849" | 849 | [[Хиуаз Қайырқызы Доспанова]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A5%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 8] |- | data-sort-value="850" | 850 | [[Жәнібек Әлімханұлы]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8] |- | data-sort-value="851" | 851 | [[Мұхит]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B8%D1%82 8] |- | data-sort-value="852" | 852 | [[Еңлік-Кебек]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 8] |- | data-sort-value="853" | 853 | [[Қостанай облысы]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 8] |- | data-sort-value="854" | 854 | [[Қазақстан ауылдық округтері]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 8] |- | data-sort-value="855" | 855 | [[Аумағы бойынша шөлдер тізімі]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D1%88%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8] |- | data-sort-value="856" | 856 | [[Дариға Нұрсұлтанқызы Назарбаева]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D0%B8%D2%93%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 8] |- | data-sort-value="857" | 857 | [[Жошы хан кесенесі]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 8] |- | data-sort-value="858" | 858 | [[Су]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D1%83 8] |- | data-sort-value="859" | 859 | [[Алғи]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D2%93%D0%B8 8] |- | data-sort-value="860" | 860 | [[Портал:Ағымдағы оқиғалар]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 8] |- | data-sort-value="861" | 861 | [[Алтынбек Сәрсенбайұлы]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A1%D3%99%D1%80%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8] |- | data-sort-value="862" | 862 | [[Ертіс]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D1%96%D1%81 8] |- | data-sort-value="863" | 863 | [[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 8] |- | data-sort-value="864" | 864 | [[Сарысу-Созақ көтерілісі]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%83-%D0%A1%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 8] |- | data-sort-value="865" | 865 | [[Танымал қазақтардың тізімі]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8] |- | data-sort-value="866" | 866 | [[Олжас Бектенов үкіметі]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 8] |- | data-sort-value="867" | 867 | [[Нұрлан Мұханұлы Абдуллин]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 8] |- | data-sort-value="868" | 868 | [[6]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=6 8] |- | data-sort-value="869" | 869 | [[Қазақ хандығының құрылуы]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 8] |- | data-sort-value="870" | 870 | [[Әйел дирижёрлер (тізім)]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%98%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B4%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%B6%D1%91%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 8] |- | data-sort-value="871" | 871 | [[Минет]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%82 8] |- | data-sort-value="872" | 872 | [[Иран]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD 8] |- | data-sort-value="873" | 873 | [[Аққағаз Досжанова]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B7_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 8] |- | data-sort-value="874" | 874 | [[Латын тілі]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 8] |- | data-sort-value="875" | 875 | [[Schweizer Hitparade]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=Schweizer_Hitparade 8] |- | data-sort-value="876" | 876 | [[Ержан Хозеұлы Қазыхан]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A5%D0%BE%D0%B7%D0%B5%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D1%85%D0%B0%D0%BD 8] |- | data-sort-value="877" | 877 | [[Өзін-өзі өлтіру]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 8] |- | data-sort-value="878" | 878 | [[Шақ (етістік)]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 8] |- | data-sort-value="879" | 879 | [[Мақпал Исабекова]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 8] |- | data-sort-value="880" | 880 | [[Денсаулық]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BB%D1%8B%D2%9B 8] |- | data-sort-value="881" | 881 | [[Ғалым]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC 8] |- | data-sort-value="882" | 882 | [[Уикипедия:Уикипедия статистикасы]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 8] |- | data-sort-value="883" | 883 | [[Уикипедия:Мақаланы қалай өңдеу керек]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D3%A9%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA 8] |- | data-sort-value="884" | 884 | [[RSS]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=RSS 8] |- | data-sort-value="885" | 885 | [[Сент-Естебан]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BD%D1%82-%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%BD 8] |- | data-sort-value="886" | 886 | [[Торғай облысы (Қазақстан)]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%28%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%29 8] |- | data-sort-value="887" | 887 | [[Оңтүстік Америка]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 8] |- | data-sort-value="888" | 888 | [[Анатомия]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F 8] |- | data-sort-value="889" | 889 | [[Шәкәрім университеті]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 8] |- | data-sort-value="890" | 890 | [[Ауыл (партия)]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 8] |- | data-sort-value="891" | 891 | [[Элин Меңдібай Қойшыбайұлы]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%AD%D0%BB%D0%B8%D0%BD_%D0%9C%D0%B5%D2%A3%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%BE%D0%B9%D1%88%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8] |- | data-sort-value="892" | 892 | [[Ақтамберді Сарыұлы]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8] |- | data-sort-value="893" | 893 | [[Қатысушы:Жадыра Абибуллаевна]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3A%D0%96%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%B0_%D0%90%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0 8] |- | data-sort-value="894" | 894 | [[Ұрыс хан]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 8] |- | data-sort-value="895" | 895 | [[Овидий]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%9E%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%B8%D0%B9 8] |- | data-sort-value="896" | 896 | [[Томаға]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0 8] |- | data-sort-value="897" | 897 | [[Талқылау:Басты бет]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 8] |- | data-sort-value="898" | 898 | [[Азан шақырып ат қою]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 8] |- | data-sort-value="899" | 899 | [[Дарданелл бұғазы]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D0%BB_%D0%B1%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B 8] |- | data-sort-value="900" | 900 | [[Ермек Төлепбаев]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 8] |- | data-sort-value="901" | 901 | [[Ғұндар]] | data-sort-value="8" | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=latest-90&pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 8] |} <!-- BOT:END --> {{Wikistats}} 6ezj64cg889yq375uulzvg1vl675maq 2 781251 3649926 3648492 2026-09-01T13:04:23Z Эльмира Ералиева 179349 және тағы басқа қателер 3649926 wikitext text/x-wiki = Қазақ тіліндегі цифрлық контент = Цифрлық контент(digital content)-бұл [[интернет]]те немесе электронды құрылғыларда(компютер, [[смартфон]],[[планшет]])сақталатын,таратылатын және қолданылатын ақпараттың барлық түрі.Ол цифрлық форматта болғандықтан,оны кез-келген уақытта өзгертуге,көшіруге және бөлісуге болады. ==Цифрлық контентке жататындар: == #Мәтіндік ақпарат: Мақалалар,электронды кітаптар,блог жазбалары. #Визуалды контент: Фотосуреттер,инфографикалар,суреттер. #Бейнематериалдар: YouTube видеолары,фильмдер,тікелей эфирлер. #Аудиоконтент: Подкасттар,музыка,аудиокітаптар. #Интерактивті контент: Ойындар,қосымшалар,онлайн курстар. '''Қазір цифрландыру дәуірі'''.Алдымызда тұрған мақсат-тілімізді цифрлық кеңістікте өркендету. Жасанды интеллектіні барлық салаға енгізу арқылы ел дамуына жол ашамыз.Жасанды интеллект өзегі-тіл, сондықтан ауқымды тіл моделін жасау-мемлекеттің кезек күттірмейтін қажеттілігі Орталық қолжетімді халықаралық ауқымды тіл модельдерін (LLM) қазақ тіліне бейімдеу жұмысы қарқынды дамып жатыр.Тіл - бүкіл жүйені біріктіретін басты құрал болуға тиіс.Қазақ тілі заманауи цифрлық жүйелерге енгізілген. Цифрлық дәуірдің талабы - ұлттық контентті дамыту. == Дереккөздер: == 1.[https://www.statistic.ernur.kz/ Ақпараттық портал- ERNUR.KZ] 2.[http://www.anatili.kazgazeta.kz/ ''Ana tili'' Ұлт газеті ] 3.[https://kostanaytany.kz/ ''Қостанай таңы'' газеті] [[Санат: Тіл|*]] [[Санат:Тіл білімі]] kqsmv59ue781qqblkdb4wcfglsrjyne 3649927 3649926 2026-09-01T13:06:47Z Эльмира Ералиева 179349 "және т.б." 3649927 wikitext text/x-wiki = Қазақ тіліндегі цифрлық контент = Цифрлық контент(digital content)-бұл [[интернет]]те немесе электронды құрылғыларда(компютер, [[смартфон]],[[планшет]])сақталатын,таратылатын және қолданылатын ақпараттың барлық түрі.Ол цифрлық форматта болғандықтан,оны кез-келген уақытта өзгертуге,көшіруге және бөлісуге болады. ==Цифрлық контентке жататындар: == #Мәтіндік ақпарат: Мақалалар,электронды кітаптар,блог жазбалары. #Визуалды контент: Фотосуреттер,инфографикалар,суреттер. #Бейнематериалдар: YouTube видеолары,фильмдер,тікелей эфирлер. #Аудиоконтент: Подкасттар,[[музыка]],аудиокітаптар. #Интерактивті контент: Ойындар,қосымшалар,онлайн [[курс]]тар. '''Қазір цифрландыру дәуірі'''.Алдымызда тұрған мақсат-тілімізді цифрлық кеңістікте өркендету. Жасанды интеллектіні барлық салаға енгізу арқылы ел дамуына жол ашамыз.Жасанды интеллект өзегі-тіл, сондықтан ауқымды тіл моделін жасау-мемлекеттің кезек күттірмейтін қажеттілігі Орталық қолжетімді халықаралық ауқымды тіл модельдерін (LLM) қазақ тіліне бейімдеу жұмысы қарқынды дамып жатыр.Тіл - бүкіл жүйені біріктіретін басты құрал болуға тиіс.Қазақ тілі заманауи цифрлық жүйелерге енгізілген. Цифрлық дәуірдің талабы - ұлттық контентті дамыту. == Дереккөздер: == 1.[https://www.statistic.ernur.kz/ Ақпараттық портал- ERNUR.KZ] 2.[http://www.anatili.kazgazeta.kz/ ''Ana tili'' Ұлт газеті ] 3.[https://kostanaytany.kz/ ''Қостанай таңы'' газеті] [[Санат: Тіл|*]] [[Санат:Тіл білімі]] l0lj6gazeq7l01fbp9stpfmpij66240 3649930 3649927 2026-09-01T13:08:46Z Эльмира Ералиева 179349 "және т.б." 3649930 wikitext text/x-wiki = Қазақ тіліндегі цифрлық контент = Цифрлық контент(digital content)-бұл [[интернет]]те немесе электронды құрылғыларда(компютер, [[смартфон]],[[планшет]])сақталатын,таратылатын және қолданылатын ақпараттың барлық түрі.Ол цифрлық форматта болғандықтан,оны кез-келген уақытта өзгертуге,көшіруге және бөлісуге болады. ==Цифрлық контентке жататындар: == #Мәтіндік ақпарат: Мақалалар,электронды кітаптар,блог жазбалары. #Визуалды контент: Фотосуреттер,инфографикалар,суреттер. #Бейнематериалдар: YouTube [[видео]]лары,фильмдер,тікелей эфирлер. #Аудиоконтент: Подкасттар,[[музыка]],аудиокітаптар. #Интерактивті контент: Ойындар,қосымшалар,онлайн [[курс]]тар. '''Қазір цифрландыру дәуірі'''.Алдымызда тұрған мақсат-тілімізді цифрлық кеңістікте өркендету. Жасанды интеллектіні барлық салаға енгізу арқылы ел дамуына жол ашамыз.Жасанды интеллект өзегі-тіл, сондықтан ауқымды тіл моделін жасау-мемлекеттің кезек күттірмейтін қажеттілігі Орталық қолжетімді халықаралық ауқымды тіл модельдерін (LLM) қазақ тіліне бейімдеу жұмысы қарқынды дамып жатыр.Тіл - бүкіл жүйені біріктіретін басты құрал болуға тиіс.Қазақ тілі заманауи цифрлық жүйелерге енгізілген. Цифрлық дәуірдің талабы - ұлттық контентті дамыту. == Дереккөздер: == 1.[https://www.statistic.ernur.kz/ Ақпараттық портал- ERNUR.KZ] 2.[http://www.anatili.kazgazeta.kz/ ''Ana tili'' Ұлт газеті ] 3.[https://kostanaytany.kz/ ''Қостанай таңы'' газеті] [[Санат: Тіл|*]] [[Санат:Тіл білімі]] o8qnlgocz7r6v13e4zmz1aalz4yqt7g 3649932 3649930 2026-09-01T13:11:40Z Эльмира Ералиева 179349 "және т.б." 3649932 wikitext text/x-wiki = Қазақ тіліндегі цифрлық контент = Цифрлық контент(digital content)-бұл [[интернет]]те немесе электронды құрылғыларда(компютер, [[смартфон]],[[планшет]])сақталатын,таратылатын және қолданылатын ақпараттың барлық түрі.Ол цифрлық форматта болғандықтан,оны кез-келген уақытта өзгертуге,көшіруге және бөлісуге болады. ==Цифрлық контентке жататындар: == #Мәтіндік ақпарат: Мақалалар,электронды кітаптар,блог жазбалары. #Визуалды контент: Фотосуреттер,инфографикалар,суреттер. #Бейнематериалдар: YouTube видеолары,фильмдер,тікелей эфирлер. #Аудиоконтент: Подкасттар,[[музыка]],аудиокітаптар. #Интерактивті контент: Ойындар,қосымшалар,онлайн [[курс]]тар. '''Қазір цифрландыру дәуірі'''.Алдымызда тұрған мақсат-тілімізді цифрлық кеңістікте өркендету. Жасанды интеллектіні барлық салаға енгізу арқылы ел дамуына жол ашамыз.Жасанды интеллект өзегі-[[тіл]], сондықтан ауқымды тіл моделін жасау-мемлекеттің кезек күттірмейтін қажеттілігі Орталық қолжетімді халықаралық ауқымды тіл модельдерін (LLM) қазақ тіліне бейімдеу жұмысы қарқынды дамып жатыр.Тіл - бүкіл жүйені біріктіретін басты құрал болуға тиіс.Қазақ тілі заманауи цифрлық жүйелерге енгізілген. Цифрлық дәуірдің талабы - ұлттық контентті дамыту. == Дереккөздер: == 1.[https://www.statistic.ernur.kz/ Ақпараттық портал- ERNUR.KZ] 2.[http://www.anatili.kazgazeta.kz/ ''Ana tili'' Ұлт газеті ] 3.[https://kostanaytany.kz/ ''Қостанай таңы'' газеті] [[Санат: Тіл|*]] [[Санат:Тіл білімі]] nkgkmbagwo4manbr49qndqfsu8tgefk 3649933 3649932 2026-09-01T13:15:02Z Эльмира Ералиева 179349 "және т.б." 3649933 wikitext text/x-wiki = Қазақ тіліндегі цифрлық контент = Цифрлық контент(digital content)-бұл [[интернет]]те немесе электронды құрылғыларда(компютер, [[смартфон]],[[планшет]])сақталатын,таратылатын және қолданылатын ақпараттың барлық түрі.Ол цифрлық форматта болғандықтан,оны кез-келген уақытта өзгертуге,көшіруге және бөлісуге болады. ==Цифрлық контентке жататындар: == #Мәтіндік ақпарат: Мақалалар,электронды кітаптар,блог жазбалары. #Визуалды контент: Фотосуреттер,инфографикалар,суреттер. #Бейнематериалдар: YouTube видеолары,фильмдер,тікелей эфирлер. #Аудиоконтент: Подкасттар,[[музыка]],аудиокітаптар. #Интерактивті контент: Ойындар,қосымшалар,онлайн [[курс]]тар. '''Қазір цифрландыру дәуірі'''.Алдымызда тұрған мақсат-тілімізді цифрлық кеңістікте өркендету. Жасанды интеллектіні барлық салаға енгізу арқылы ел дамуына жол ашамыз.Жасанды интеллект өзегі-тіл, сондықтан ауқымды тіл моделін жасау-мемлекеттің кезек күттірмейтін қажеттілігі Орталық қолжетімді халықаралық ауқымды тіл модельдерін (LLM) қазақ тіліне бейімдеу жұмысы қарқынды дамып жатыр.Тіл - бүкіл жүйені біріктіретін басты құрал болуға тиіс.Қазақ тілі заманауи цифрлық жүйелерге енгізілген. Цифрлық [[дәуір]]дің талабы - ұлттық контентті дамыту. == Дереккөздер: == 1.[https://www.statistic.ernur.kz/ Ақпараттық портал- ERNUR.KZ] 2.[http://www.anatili.kazgazeta.kz/ ''Ana tili'' Ұлт газеті ] 3.[https://kostanaytany.kz/ ''Қостанай таңы'' газеті] [[Санат: Тіл|*]] [[Санат:Тіл білімі]] 2z5h4z8vnjfnweekg2hhh6tqm54dhcd 3649934 3649933 2026-09-01T13:16:19Z Эльмира Ералиева 179349 "және т.б." 3649934 wikitext text/x-wiki = Қазақ тіліндегі цифрлық контент = Цифрлық контент(digital content)-бұл [[интернет]]те немесе электронды құрылғыларда(компютер, [[смартфон]],[[планшет]])сақталатын,таратылатын және қолданылатын ақпараттың барлық түрі.Ол цифрлық форматта болғандықтан,оны кез-келген уақытта өзгертуге,көшіруге және бөлісуге болады. ==Цифрлық контентке жататындар: == #Мәтіндік ақпарат: Мақалалар,электронды кітаптар,блог жазбалары. #Визуалды контент: Фотосуреттер,инфографикалар,суреттер. #Бейнематериалдар: YouTube видеолары,фильмдер,тікелей эфирлер. #Аудиоконтент: Подкасттар,[[музыка]],аудиокітаптар. #Интерактивті контент: Ойындар,қосымшалар,онлайн [[курс]]тар. '''Қазір цифрландыру дәуірі'''.Алдымызда тұрған мақсат-тілімізді цифрлық кеңістікте өркендету. Жасанды интеллектіні барлық салаға енгізу арқылы ел дамуына жол ашамыз.Жасанды интеллект өзегі-тіл, сондықтан ауқымды тіл моделін жасау-мемлекеттің кезек күттірмейтін қажеттілігі Орталық қолжетімді халықаралық ауқымды тіл модельдерін (LLM) қазақ тіліне бейімдеу жұмысы қарқынды дамып жатыр.Тіл - бүкіл жүйені біріктіретін басты құрал болуға тиіс.Қазақ тілі заманауи цифрлық жүйелерге енгізілген. Цифрлық [[дәуір]]дің талабы - [[ұлт]]тық контентті дамыту. == Дереккөздер: == 1.[https://www.statistic.ernur.kz/ Ақпараттық портал- ERNUR.KZ] 2.[http://www.anatili.kazgazeta.kz/ ''Ana tili'' Ұлт газеті ] 3.[https://kostanaytany.kz/ ''Қостанай таңы'' газеті] [[Санат: Тіл|*]] [[Санат:Тіл білімі]] lbx45m1judw4mg4ekul03kxyp0o32jc 3649938 3649934 2026-09-01T13:18:00Z Эльмира Ералиева 179349 "және т.б." 3649938 wikitext text/x-wiki = Қазақ тіліндегі цифрлық контент = Цифрлық контент(digital content)-бұл [[интернет]]те немесе электронды құрылғыларда(компютер, [[смартфон]],[[планшет]])сақталатын,таратылатын және қолданылатын ақпараттың барлық түрі.Ол цифрлық форматта болғандықтан,оны кез-келген уақытта өзгертуге,көшіруге және бөлісуге болады. ==Цифрлық контентке жататындар: == #Мәтіндік ақпарат: Мақалалар,электронды кітаптар,блог жазбалары. #Визуалды контент: Фотосуреттер,инфографикалар,суреттер. #Бейнематериалдар: YouTube видеолары,фильмдер,тікелей эфирлер. #Аудиоконтент: Подкасттар,[[музыка]],аудиокітаптар. #Интерактивті контент: Ойындар,қосымшалар,онлайн [[курс]]тар. '''Қазір цифрландыру дәуірі'''.Алдымызда тұрған мақсат-тілімізді цифрлық кеңістікте өркендету. Жасанды интеллектіні барлық салаға енгізу арқылы ел дамуына жол ашамыз.Жасанды интеллект өзегі-тіл, сондықтан ауқымды тіл моделін жасау-мемлекеттің кезек күттірмейтін қажеттілігі Орталық қолжетімді [[халықаралық]] ауқымды тіл модельдерін (LLM) қазақ тіліне бейімдеу жұмысы қарқынды дамып жатыр.Тіл - бүкіл жүйені біріктіретін басты құрал болуға тиіс.Қазақ тілі заманауи цифрлық жүйелерге енгізілген. Цифрлық [[дәуір]]дің талабы - [[ұлт]]тық контентті дамыту. == Дереккөздер: == 1.[https://www.statistic.ernur.kz/ Ақпараттық портал- ERNUR.KZ] 2.[http://www.anatili.kazgazeta.kz/ ''Ana tili'' Ұлт газеті ] 3.[https://kostanaytany.kz/ ''Қостанай таңы'' газеті] [[Санат: Тіл|*]] [[Санат:Тіл білімі]] dg6h1v54im4jxrotl93p1xli5wipvgi 3650183 3649938 2026-09-02T11:01:40Z Эльмира Ералиева 179349 3650183 wikitext text/x-wiki = Қазақ тіліндегі цифрлық контент = Цифрлық контент(digital content)-бұл [[интернет]]те немесе электронды құрылғыларда(компютер, [[смартфон]],[[планшет]])сақталатын,таратылатын және қолданылатын ақпараттың барлық түрі.Ол цифрлық форматта болғандықтан,оны кез-келген уақытта өзгертуге,көшіруге және бөлісуге болады. ==Цифрлық контентке жататындар: == #Мәтіндік ақпарат: Мақалалар,электронды кітаптар,блог жазбалары. #Визуалды контент: Фотосуреттер,инфографикалар,суреттер. #Бейнематериалдар: YouTube видеолары,фильмдер,тікелей эфирлер. #Аудиоконтент: Подкасттар,[[музыка]],аудиокітаптар. #Интерактивті контент: Ойындар,қосымшалар,онлайн [[курс]]тар. '''Қазір цифрландыру дәуірі'''.Алдымызда тұрған мақсат-тілімізді цифрлық кеңістікте өркендету. Жасанды интеллектіні барлық салаға енгізу арқылы ел дамуына жол ашамыз.Жасанды интеллект өзегі-тіл, сондықтан ауқымды тіл моделін жасау-мемлекеттің кезек күттірмейтін қажеттілігі Орталық қолжетімді халықаралық ауқымды тіл модельдерін (LLM) қазақ тіліне бейімдеу жұмысы қарқынды дамып жатыр.Тіл - бүкіл жүйені біріктіретін басты құрал болуға тиіс.Қазақ тілі заманауи цифрлық жүйелерге енгізілген. Цифрлық [[дәуір]]дің талабы - [[ұлт]]тық контентті дамыту. == Дереккөздер: == 1.[https://www.statistic.ernur.kz/ Ақпараттық портал- ERNUR.KZ] 2.[http://www.anatili.kazgazeta.kz/ ''Ana tili'' Ұлт газеті ] 3.[https://kostanaytany.kz/ ''Қостанай таңы'' газеті] [[Санат: Тіл|*]] [[Санат:Тіл білімі]] lbx45m1judw4mg4ekul03kxyp0o32jc 3650184 3650183 2026-09-02T11:02:32Z Эльмира Ералиева 179349 3650184 wikitext text/x-wiki = Қазақ тіліндегі цифрлық контент = Цифрлық контент(digital content)-бұл [[интернет]]те немесе электронды құрылғыларда(компютер, [[смартфон]],[[планшет]])сақталатын,таратылатын және қолданылатын ақпараттың барлық түрі.Ол цифрлық форматта болғандықтан,оны кез-келген уақытта өзгертуге,көшіруге және бөлісуге болады. ==Цифрлық контентке жататындар: == #Мәтіндік ақпарат: Мақалалар,электронды кітаптар,блог жазбалары. #Визуалды контент: Фотосуреттер,инфографикалар,суреттер. #Бейнематериалдар: YouTube видеолары,фильмдер,тікелей эфирлер. #Аудиоконтент: [[Подкасттар]],[[музыка]],аудиокітаптар. #Интерактивті контент: Ойындар,қосымшалар,онлайн [[курс]]тар. '''Қазір цифрландыру дәуірі'''.Алдымызда тұрған мақсат-тілімізді цифрлық кеңістікте өркендету. Жасанды интеллектіні барлық салаға енгізу арқылы ел дамуына жол ашамыз.Жасанды интеллект өзегі-тіл, сондықтан ауқымды тіл моделін жасау-мемлекеттің кезек күттірмейтін қажеттілігі Орталық қолжетімді халықаралық ауқымды тіл модельдерін (LLM) қазақ тіліне бейімдеу жұмысы қарқынды дамып жатыр.Тіл - бүкіл жүйені біріктіретін басты құрал болуға тиіс.Қазақ тілі заманауи цифрлық жүйелерге енгізілген. Цифрлық [[дәуір]]дің талабы - [[ұлт]]тық контентті дамыту. == Дереккөздер: == 1.[https://www.statistic.ernur.kz/ Ақпараттық портал- ERNUR.KZ] 2.[http://www.anatili.kazgazeta.kz/ ''Ana tili'' Ұлт газеті ] 3.[https://kostanaytany.kz/ ''Қостанай таңы'' газеті] [[Санат: Тіл|*]] [[Санат:Тіл білімі]] j52boh3hhemmmx88l2iaud39j07p9hk 3650185 3650184 2026-09-02T11:03:09Z Эльмира Ералиева 179349 3650185 wikitext text/x-wiki = Қазақ тіліндегі цифрлық контент = Цифрлық контент(digital content)-бұл [[интернет]]те немесе электронды құрылғыларда(компютер, [[смартфон]],[[планшет]])сақталатын,таратылатын және қолданылатын ақпараттың барлық түрі.Ол цифрлық форматта болғандықтан,оны кез-келген уақытта өзгертуге,көшіруге және бөлісуге болады. ==Цифрлық контентке жататындар: == #Мәтіндік ақпарат: Мақалалар,электронды кітаптар,блог жазбалары. #Визуалды контент: Фотосуреттер,инфографикалар,суреттер. #Бейнематериалдар: YouTube видеолары,фильмдер,тікелей эфирлер. #Аудиоконтент: Подкасттар,[[музыка]],аудиокітаптар. #Интерактивті контент: Ойындар,қосымшалар,онлайн [[курс]]тар. '''Қазір цифрландыру дәуірі'''.Алдымызда тұрған мақсат-тілімізді цифрлық кеңістікте өркендету. Жасанды интеллектіні барлық салаға енгізу арқылы ел дамуына жол ашамыз.Жасанды интеллект өзегі-тіл, сондықтан ауқымды тіл моделін жасау-мемлекеттің кезек күттірмейтін қажеттілігі Орталық қолжетімді халықаралық ауқымды тіл модельдерін (LLM) қазақ тіліне бейімдеу жұмысы қарқынды дамып жатыр.Тіл - бүкіл жүйені біріктіретін басты құрал болуға тиіс.Қазақ тілі заманауи цифрлық жүйелерге енгізілген. Цифрлық [[дәуір]]дің талабы - [[ұлт]]тық контентті дамыту. == Дереккөздер: == 1.[https://www.statistic.ernur.kz/ Ақпараттық портал- ERNUR.KZ] 2.[http://www.anatili.kazgazeta.kz/ ''Ana tili'' Ұлт газеті ] 3.[https://kostanaytany.kz/ ''Қостанай таңы'' газеті] [[Санат: Тіл|*]] [[Санат:Тіл білімі]] lbx45m1judw4mg4ekul03kxyp0o32jc 3650186 3650185 2026-09-02T11:04:43Z Эльмира Ералиева 179349 3650186 wikitext text/x-wiki = Қазақ тіліндегі цифрлық контент = Цифрлық контент(digital content)-бұл [[интернет]]те немесе электронды құрылғыларда(компютер, [[смартфон]],[[планшет]])сақталатын,таратылатын және қолданылатын ақпараттың барлық түрі.Ол цифрлық форматта болғандықтан,оны кез-келген уақытта өзгертуге,көшіруге және бөлісуге болады. ==Цифрлық контентке жататындар: == #Мәтіндік ақпарат: Мақалалар,электронды кітаптар,блог жазбалары. #Визуалды контент: Фотосуреттер,инфографикалар,суреттер. #Бейнематериалдар: YouTube видеолары,фильмдер,тікелей эфирлер. #Аудиоконтент: Подкасттар,[[музыка]],аудиокітаптар. #Интерактивті контент: Ойындар,қосымшалар,онлайн [[курс]]тар. '''Қазір цифрландыру дәуірі'''.Алдымызда тұрған мақсат-тілімізді цифрлық кеңістікте өркендету. Жасанды интеллектіні барлық салаға енгізу арқылы ел дамуына жол ашамыз.Жасанды интеллект өзегі-тіл, сондықтан ауқымды тіл моделін жасау-[[мемлекет]]тің кезек күттірмейтін қажеттілігі Орталық қолжетімді халықаралық ауқымды тіл модельдерін (LLM) қазақ тіліне бейімдеу жұмысы қарқынды дамып жатыр.Тіл - бүкіл жүйені біріктіретін басты құрал болуға тиіс.Қазақ тілі заманауи цифрлық жүйелерге енгізілген. Цифрлық [[дәуір]]дің талабы - [[ұлт]]тық контентті дамыту. == Дереккөздер: == 1.[https://www.statistic.ernur.kz/ Ақпараттық портал- ERNUR.KZ] 2.[http://www.anatili.kazgazeta.kz/ ''Ana tili'' Ұлт газеті ] 3.[https://kostanaytany.kz/ ''Қостанай таңы'' газеті] [[Санат: Тіл|*]] [[Санат:Тіл білімі]] jz3uzkz9bkyafn123oudn7c7mnxiy3r 3650187 3650186 2026-09-02T11:05:57Z Эльмира Ералиева 179349 3650187 wikitext text/x-wiki = Қазақ тіліндегі цифрлық контент = Цифрлық контент(digital content)-бұл [[интернет]]те немесе электронды құрылғыларда(компютер, [[смартфон]],[[планшет]])сақталатын,таратылатын және қолданылатын ақпараттың барлық түрі.Ол цифрлық форматта болғандықтан,оны кез-келген уақытта өзгертуге,көшіруге және бөлісуге болады. ==Цифрлық контентке жататындар: == #Мәтіндік ақпарат: Мақалалар,электронды кітаптар,блог жазбалары. #Визуалды контент: Фотосуреттер,инфографикалар,суреттер. #Бейнематериалдар: YouTube видеолары,фильмдер,тікелей эфирлер. #Аудиоконтент: Подкасттар,[[музыка]],аудиокітаптар. #Интерактивті контент: Ойындар,қосымшалар,онлайн [[курс]]тар. '''Қазір цифрландыру дәуірі'''.Алдымызда тұрған мақсат-тілімізді цифрлық кеңістікте өркендету. Жасанды интеллектіні барлық салаға енгізу арқылы ел дамуына жол ашамыз.Жасанды интеллект өзегі-тіл, сондықтан ауқымды тіл моделін жасау-[[мемлекет]]тің кезек күттірмейтін қажеттілігі Орталық қолжетімді халықаралық ауқымды тіл модельдерін (LLM) қазақ тіліне бейімдеу жұмысы қарқынды дамып жатыр.[[Тіл]] - бүкіл жүйені біріктіретін басты құрал болуға тиіс.Қазақ тілі заманауи цифрлық жүйелерге енгізілген. Цифрлық [[дәуір]]дің талабы - [[ұлт]]тық контентті дамыту. == Дереккөздер: == 1.[https://www.statistic.ernur.kz/ Ақпараттық портал- ERNUR.KZ] 2.[http://www.anatili.kazgazeta.kz/ ''Ana tili'' Ұлт газеті ] 3.[https://kostanaytany.kz/ ''Қостанай таңы'' газеті] [[Санат: Тіл|*]] [[Санат:Тіл білімі]] 9exzv8ye59pi0tifi5ker8j8uztrmn3 3650188 3650187 2026-09-02T11:06:26Z Эльмира Ералиева 179349 3650188 wikitext text/x-wiki = Қазақ тіліндегі цифрлық контент = Цифрлық контент(digital content)-бұл [[интернет]]те немесе электронды құрылғыларда(компютер, [[смартфон]],[[планшет]])сақталатын,таратылатын және қолданылатын ақпараттың барлық түрі.Ол цифрлық форматта болғандықтан,оны кез-келген уақытта өзгертуге,көшіруге және бөлісуге болады. ==Цифрлық контентке жататындар: == #Мәтіндік ақпарат: Мақалалар,электронды кітаптар,блог жазбалары. #Визуалды контент: Фотосуреттер,инфографикалар,суреттер. #Бейнематериалдар: YouTube видеолары,фильмдер,тікелей эфирлер. #Аудиоконтент: Подкасттар,[[музыка]],аудиокітаптар. #Интерактивті контент: Ойындар,қосымшалар,онлайн [[курс]]тар. '''Қазір цифрландыру дәуірі'''.Алдымызда тұрған мақсат-тілімізді цифрлық кеңістікте өркендету. Жасанды интеллектіні барлық салаға енгізу арқылы ел дамуына жол ашамыз.Жасанды интеллект өзегі-тіл, сондықтан ауқымды тіл моделін жасау-[[мемлекет]]тің кезек күттірмейтін қажеттілігі Орталық қолжетімді халықаралық ауқымды тіл модельдерін (LLM) қазақ тіліне бейімдеу жұмысы қарқынды дамып жатыр.Тіл - бүкіл жүйені біріктіретін басты құрал болуға тиіс.Қазақ тілі заманауи цифрлық жүйелерге енгізілген. Цифрлық [[дәуір]]дің талабы - [[ұлт]]тық контентті дамыту. == Дереккөздер: == 1.[https://www.statistic.ernur.kz/ Ақпараттық портал- ERNUR.KZ] 2.[http://www.anatili.kazgazeta.kz/ ''Ana tili'' Ұлт газеті ] 3.[https://kostanaytany.kz/ ''Қостанай таңы'' газеті] [[Санат: Тіл|*]] [[Санат:Тіл білімі]] jz3uzkz9bkyafn123oudn7c7mnxiy3r 10 783355 3649939 3649723 2026-09-01T13:19:13Z Мағыпар 100137 үлгі 3649939 wikitext text/x-wiki {{Навигациялық жол |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |аты = Латвия қалалары |тақырыбы = [[Латвия қалаларының тізімі|Латвия қалалары]] |сурет2 = [[Сурет:Coat of Arms of Latvia (2).svg|70px]] |мазмұны = [[Адажи]]{{•}} [[Айзкраукле]]{{•}} [[Айзпуте]]{{•}} [[Айнажи]]{{•}} [[Акнисте]]{{•}} [[Алоя]]{{•}} [[Алуксне]]{{•}} [[Апе]]{{•}} [[Ауце]]{{•}} [[Балви]]{{•}} [[Балдоне]]{{•}} [[Баложи]]{{•}} [[Бауска]]{{•}} [[Броцены]]{{•}} [[Валдемарпилс]]{{•}} [[Валка]]{{•}} [[Валмиера]]{{•}} [[Вангажи]]{{•}} [[Варакляны]]{{•}} [[Вентспилс]]{{•}} [[Виесите]]{{•}} [[Виляка]]{{•}} [[Виляны]]{{•}} [[Гробиня]]{{•}} [[Гулбене]]{{•}} [[Дагда]]{{•}} [[Даугавпилс]]{{•}} [[Добеле]]{{•}} [[Дурбе]]{{•}} [[Екабпилс]]{{•}} [[Елгава]]{{•}} [[Зилупе]]{{•}} [[Иецава]]{{•}} [[Икшкиле]]{{•}} [[Илуксте]]{{•}} [[Кандава]]{{•}} [[Карсава]]{{•}} [[Кегумс]]{{•}} [[Кекава]]{{•}} [[Кокнесе]]{{•}} [[Краслава]]{{•}} [[Кулдига]]{{•}} [[Ливаны]]{{•}} [[Лигатне]]{{•}} [[Лиелварде]]{{•}} [[Лиепая]]{{•}} [[Лимбажи]]{{•}} [[Лубана]]{{•}} [[Лудза]]{{•}} [[Мадона]]{{•}} [[Мазсалаца]]{{•}} [[Марупе]]{{•}} [[Огре]]{{•}} [[Олайне]]{{•}} [[Павилоста]]{{•}} [[Пилтене]]{{•}} [[Плявиняс]]{{•}} [[Прейли]]{{•}} [[Рига]] |асты = |асты_стиль = }}<noinclude> [[Санат:Навигациялық үлгілер:Латвия елді мекендері|{{PAGENAME}}]] [[Санат:Қалалар тізімдері навигациялық үлгілері]] </noinclude> 5e8lq6uj8tu9ib2wntm2d4g7o84pgnh 3650104 3649939 2026-09-02T07:41:31Z Мағыпар 100137 үлгі 3650104 wikitext text/x-wiki {{Навигациялық жол |state = <includeonly>{{{state|collapsed}}}</includeonly> |аты = Латвия қалалары |тақырыбы = [[Латвия қалаларының тізімі|Латвия қалалары]] |сурет2 = [[Сурет:Coat of Arms of Latvia (2).svg|70px]] |мазмұны = [[Адажи]]{{•}} [[Айзкраукле]]{{•}} [[Айзпуте]]{{•}} [[Айнажи]]{{•}} [[Акнисте]]{{•}} [[Алоя]]{{•}} [[Алуксне]]{{•}} [[Апе]]{{•}} [[Ауце]]{{•}} [[Балви]]{{•}} [[Балдоне]]{{•}} [[Баложи]]{{•}} [[Бауска]]{{•}} [[Броцены]]{{•}} [[Валдемарпилс]]{{•}} [[Валка]]{{•}} [[Валмиера]]{{•}} [[Вангажи]]{{•}} [[Варакляны]]{{•}} [[Вентспилс]]{{•}} [[Виесите]]{{•}} [[Виляка]]{{•}} [[Виляны]]{{•}} [[Гробиня]]{{•}} [[Гулбене]]{{•}} [[Дагда]]{{•}} [[Даугавпилс]]{{•}} [[Добеле]]{{•}} [[Дурбе]]{{•}} [[Екабпилс]]{{•}} [[Елгава]]{{•}} [[Зилупе]]{{•}} [[Иецава]]{{•}} [[Икшкиле]]{{•}} [[Илуксте]]{{•}} [[Кандава]]{{•}} [[Карсава]]{{•}} [[Кегумс]]{{•}} [[Кекава]]{{•}} [[Кокнесе]]{{•}} [[Краслава]]{{•}} [[Кулдига]]{{•}} [[Ливаны]]{{•}} [[Лигатне]]{{•}} [[Лиелварде]]{{•}} [[Лиепая]]{{•}} [[Лимбажи]]{{•}} [[Лубана]]{{•}} [[Лудза]]{{•}} [[Мадона]]{{•}} [[Мазсалаца]]{{•}} [[Марупе]]{{•}} [[Огре]]{{•}} [[Олайне]]{{•}} [[Павилоста]]{{•}} [[Пилтене]]{{•}} [[Плявиняс]]{{•}} [[Прейли]]{{•}} [[Приекуле]]{{•}} [[Рига]] |асты = |асты_стиль = }}<noinclude> [[Санат:Навигациялық үлгілер:Латвия елді мекендері|{{PAGENAME}}]] [[Санат:Қалалар тізімдері навигациялық үлгілері]] </noinclude> 3rvr5y6smjh0ua5n6vvv7fxmqqp87bw 0 783963 3650051 3638215 2026-09-01T18:01:08Z InternetArchiveBot 105421 Rescuing 5 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 3650051 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен-Ресей |статусы = Қала |қазақша атауы = Магадан |шынайы атауы = {{lang-ru|Магадан}} |сурет = Magadan seen from mountain.jpg |сурет атауы = Магаданның әуеден көрінісі |елтаңба = COA Magadan, Russian Federation.svg |ту = Flag of Magadan.svg |lat_dir=N |lat_deg=59 |lat_min=34 |lat_sec=00 |lon_dir=E |lon_deg=150 |lon_min=48 |lon_sec=00 |елдің картасы = Ресей |аймағы = Магадан облысы |аудан түрі = Қалалық округ |ауданы = «Магадан қаласы» қалалық округі |ішкі бөлінісі = Магадан қаласы, Сокол және Уптар кенттері |басшының түрi = Мэр |басшысы = Лариса Поликанова |құрылған уақыты = [[23 маусым]] [[1929 жыл]] |қала статусы = [[14 шілде]] [[1939 жыл]] |жер аумағы = 295 |агломерация аумағы = 1266,65 |орталығының биiктігі = 70 |климаты = субарктикалық, теңіздік белгілері бар |тұрғыны = 90421 |санақ жылы = 2025 |этнохороним = магадандық |уақыт белдеуі = +11 |телефон коды = 4132 |пошта индекстері = 685000—685031 |автомобиль коды = 49 |ортаққордағы санаты = Magadan |сайты = https://magadangorod.ru/ |сайт тілі = ru }} '''Магадан''' ({{lang-ru|Магадан}}) — [[Ресей]]дің қиыр солтүстік-шығысындағы портты қала, [[Магадан облысы]]ның әкімшілік орталығы және «Магадан қаласы» қалалық округінің орталығы. [[Охот теңізі]]нің [[Тауй шығанағы]] жағалауында, [[Старицкий түбегі]]н материкпен жалғастыратын мойнақта орналасқан. Қаланы батыстан [[Нагаев шығанағы]], шығыстан Гертнер шығанағы қоршайды.<ref name="visit">{{cite web |url=https://visitkolyma.ru/pages/magadan/ |title=Город Магадан |website=Магадан облысының туристік порталы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Магадан — Ресейдің Солтүстік-Шығысындағы ірі әкімшілік, көлік, өнеркәсіптік, ғылыми, білім беру және мәдени орталық. Қала арқылы Колыма өңірінің теңіз және автомобиль көлік ағындарының негізгі бөлігі өтеді. Мұнда теңіз сауда порты, жылу электр орталығы, тау-кен өндірісіне арналған жабдық шығаратын кәсіпорындар, Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университеті, Ресей ғылым академиясының ғылыми институттары, облыстық театрлар мен мұражайлар орналасқан. 2025 жылғы 1 қаңтарда Магадан қаласының өзінде 90 421 адам тұрған. Магаданмен бірге Сокол және Уптар кенттерін қамтитын бүкіл қалалық округтің халқы 96 193 адамды құрады.<ref name="passport">{{cite web |url=https://magadangorod.ru/common/upload/1/editor/file/pasport_magadan.pdf |title=Муниципальное образование «Город Магадан»: паспорт территории |website=Магадан қаласы мэриясының ресми сайты |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> 2021 жылы Магаданға Ресей Федерациясының «Еңбек айбыны қаласы» ({{lang-ru|Город трудовой доблести}}) құрметті атағы берілді. == Атауы == «Магадан» атауының шығу тегі туралы бірнеше болжам бар. Кең тараған нұсқалардың бірі бойынша, топоним эвен тіліндегі немесе Охот теңізінің солтүстік жағалауындағы байырғы халықтардың тілдерінде кездесетін '''монгодан''' сөзімен байланысты. Ол «теңіз шөгінділері», «жағалауға жиналған қалдықтар» деп түсіндіріледі. Екінші нұсқа атауды «қураған ағаш» мағынасындағы '''монгот''' сөзімен байланыстырады; бұл жағдайда ''монгодан'' «қураған ағаштар жиналған жер» дегенді білдіруі мүмкін. Сондай-ақ атауды осы жерде өмір сүрген Магда есімді эвеннің атымен байланыстыратын халықтық түсіндірме бар, алайда зерттеушілер бұл нұсқаны сенімділігі төмен деп бағалайды.<ref>{{cite web |url=https://bigenc.ru/c/magadan-cfee90 |title=Магадан |website=Большая российская энциклопедия |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Қала атауы алғашқы қонысқа жақын ағып жатқан Магаданка өзенінің атауынан алынған. == Тарихы == === Қала құрылғанға дейін === Қазіргі Магадан маңын ежелден эвендер, коряктар және Охот теңізінің солтүстік жағалауындағы басқа байырғы халықтар мекендеген. Олардың шаруашылығы бұғы өсіруге, теңіз және құрлық аңдарын аулауға, балықшылыққа негізделді. XVII ғасырда Ресей мемлекетінің саяхатшылары мен казактары Охот теңізінің жағалауын зерттей бастады. XVIII—XIX ғасырларда Тауй шығанағы маңында шағын балықшылық қоныстар, сауда орындары және байырғы халықтардың тұрақтары болды. Алайда қазіргі Магаданның орнында тұрақты ірі елді мекен болған жоқ. XX ғасырдың басында геологтар Колыма алабында алтын және басқа пайдалы қазбалардың мол қорлары болуы мүмкін екенін анықтады. 1928 жылы Юрий Билибин басқарған Бірінші Колыма геологиялық экспедициясы өңірдің алтын өндіру әлеуетін растады. === Қаланың негізі қалануы === 1929 жылғы 23 маусымда Нагаев шығанағының жағасында Шығыс Эвен мәдени базасы құрылды. Бұл күн Магаданның ресми негізі қаланған күні болып есептеледі.<ref name="passport"/> Мәдени базаның міндеттері: * байырғы халықтарға білім беру; * медициналық және ветеринариялық көмек көрсету; * ауыл шаруашылығы мен бұғы шаруашылығын дамыту; * кеңестік әкімшілік жүйесін қалыптастыру; * өңірді геологиялық зерттеуге жәрдемдесу болды. Қоныс теңіз арқылы жеткізілетін жүктерді қабылдауға қолайлы Нагаев шығанағына жақын орналасты. Порттың дамуына байланысты тұрғын үйлер, қоймалар, жолдар және өндірістік нысандар салына бастады. === Дальстрой және Севвостлаг кезеңі === 1931 жылы Магадан жұмысшы кенті мәртебесін алды. 1932 жылы Солтүстік-Шығыстағы құрылыс бас басқармасы — '''Дальстрой''' құрылып, оның әкімшілік орталығы Магаданға орналастырылды. Дальстрой Колымадағы алтын және басқа пайдалы қазбаларды өндіруді, жолдар, порттар, электр станциялары мен елді мекендер салуды басқарды. Оның құрамында Солтүстік-Шығыс еңбекпен түзеу лагерьлері басқармасы — '''Севвостлаг''' жұмыс істеді. 1930—1950-жылдары Магадан мен Колыма инфрақұрылымын салуда және кен орындарын игеруде тұтқындардың мәжбүрлі еңбегі кеңінен пайдаланылды. Нагаев шығанағындағы порт Колыма лагерьлеріне жөнелтілген тұтқындар өтетін негізгі көлік пункттерінің біріне айналды. Бұл кезеңде: * Магадан теңіз порты; * Колыма тасжолы; * тұрғын және әкімшілік ғимараттар; * электр станциялары; * тау-кен және жөндеу кәсіпорындары салынды. 1939 жылғы 14 шілдеде Магаданға қала мәртебесі берілді.<ref name="passport"/> Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Колыма кәсіпорындары Кеңес Одағының алтын қорын толықтыруда маңызды рөл атқарды. Магаданда әскери және өндірістік жүктерді қабылдау, жөндеу және өңірге тарату жұмыстары жүргізілді. === Соғыстан кейінгі кезең === 1953 жылы Магадан облысы құрылып, Магадан оның әкімшілік орталығына айналды. Сол жылы Дальстрой жүйесін қайта ұйымдастыру басталды. 1950-жылдардың екінші жартысында лагерьлердің көпшілігі жабылып, қала біртіндеп азаматтық әкімшілік және өндірістік орталық ретінде дами бастады. 1950—1980-жылдары: * жаңа тұрғын аудандар салынды; * теңіз порты кеңейтілді; * Магадан жылу электр орталығы іске қосылды; * механикалық зауыттар мен азық-түлік кәсіпорындары дамыды; * жоғары және кәсіптік оқу орындары ашылды; * ғылыми институттар, театрлар, мұражайлар мен кітапханалар құрылды. 1960 жылы Магадан мемлекеттік педагогикалық институты ашылды. Кейін ол Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университетінің негізіне айналды. Қала Магадан облысы мен Чукоткадағы кен орындарын материалдық-техникалық жабдықтаудың негізгі орталығы болды. Магадан порты арқылы техника, құрылыс материалдары, азық-түлік пен отын жеткізіліп, өңірде өндірілген өнімдер жөнелтілді. === Қазіргі кезең === 1990-жылдары мемлекеттік тау-кен жүйесінің қайта құрылуы мен солтүстік аудандардан халықтың көшуіне байланысты Магадан халқы едәуір азайды. Бірқатар өнеркәсіптік кәсіпорындар қысқарды немесе жұмысын тоқтатты. XXI ғасырда қала экономикасында мемлекеттік басқару, көлік, энергетика, құрылыс, сауда, қызмет көрсету және тау-кен кәсіпорындарына сервистік қызмет көрсету салаларының маңызы артты. Қалада тұрғын үйлер мен жолдар жөнделіп, жағалау аумақтары абаттандырылды, жаңа білім беру және спорт нысандары салынды. 2023 жылы «Президентский» өңірлік спорт кешені ашылды. == Географиясы == === Географиялық орны === Магадан Охот теңізінің солтүстік жағалауында, Старицкий түбегін материкпен жалғастыратын мойнақта орналасқан. Қаланың батыс жағында Нагаев шығанағы, шығысында Гертнер шығанағы жатыр.<ref name="visit"/> Нагаев шығанағы табиғи жағынан кемелердің тұрағына қолайлы және қаланың теңіз порты осында орналасқан. Гертнер шығанағының жағалауы тұрғындардың демалысы, балық аулау және шағын кемелер үшін пайдаланылады. Қаланың аумағы таулы және төбелі. Оны Марчекан, Крутая, Солнечная және басқа шоқылар қоршайды. Қала орталығының едәуір бөлігі Магаданка өзенінің аңғары мен теңіз шығанақтары арасындағы жазықтау аумақта салынған. Магаданнан: * [[Мәскеу]]ге дейінгі әуе қашықтығы шамамен 5900 км; * автомобиль жолымен [[Якутск]]іге дейін шамамен 2000 км; * [[Хабаровск]]іге дейінгі әуе қашықтығы шамамен 1600 км; * [[Анадырь]]ға дейін шамамен 1500 км. Қала көпжылдық тоң таралған және сейсмикалық белсенділігі жоғары аймақта орналасқан. Ғимараттар салу кезінде тоңды топырақтың жағдайы, қар жүктемесі, қатты жел және жер сілкінісі қаупі ескеріледі. === Су нысандары === Қала аумағы мен маңында: * Магаданка; * Каменушка; * Дукча; * Правая Дукча өзендері ағады. Негізгі теңіз су нысандары — Нагаев және Гертнер шығанақтары. Қала шегіндегі жағалау сызығына Весёлая шығанағы және бірнеше шағын мүйістер мен аралдар кіреді. Қалалық округтің жағалауында Три брата, Вдовушка және Кекурный сияқты шағын аралдар мен жартасты түзілімдер бар.<ref name="passport"/> === Климаты === Магаданның климаты — субарктикалық, теңіздік және муссондық белгілері бар. Охот теңізінің әсерінен қыс ішкі Колыма аудандарына қарағанда жұмсағырақ, ал жаз салқын болады. Қаңтардың орташа температурасы шамамен −15,6 °C, шілде мен тамыздың орташа температурасы +12,6 °C шамасында.<ref>{{cite web |url=https://www.pogodaiklimat.ru/climate/25913.htm |title=Климат Магадана |website=Погода и климат |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Қала климатына: * ұзақ әрі қарлы қыс; * қысқа және салқын жаз; * күшті жел; * жиі тұман; * көктем мен жаздың кеш басталуы; * ауа райының жылдам өзгеруі тән. Теңіздегі мұз жамылғысы әдетте желтоқсаннан мамырға немесе маусымға дейін сақталады. Қар қала маңындағы шоқыларда мамырдың соңына дейін жатуы мүмкін. === Уақыт белдеуі === Магадан [[UTC+11:00]] уақыт белдеуінде орналасқан. Мәскеу уақытымен айырмасы сегіз сағатты құрайды. == Әкімшілік мәртебесі және басқару жүйесі == Магадан — Магадан облысының әкімшілік орталығы және облыстық маңызы бар қала. Жергілікті өзін-өзі басқару жүйесінде Магадан, Сокол және Уптар елді мекендері '''«Магадан қаласы» қалалық округін''' құрайды. Қалалық округтің аумағы — 1266,65 км².<ref name="passport"/> {| class="wikitable" ! Елді мекен ! Мәртебесі ! Халқы, 2025 ! Магаданнан қашықтығы |- | '''Магадан''' | қала | 90 421 | — |- | '''Сокол''' | қала типтес кент | 4098 | 50 км |- | '''Уптар''' | қала типтес кент | 1674 | 42 км |} Жергілікті өкілді орган — Магадан қалалық думасы. Атқарушы билікті Магадан қаласының мэрі басқарады. Магадан қаласының мэрі — '''Лариса Олеговна Поликанова'''.<ref>{{cite web |url=https://magadangorod.ru/city_hall/mayor/biography/ |title=Мэр города Магадана: Лариса Олеговна Поликанова |website=Магадан қаласы мэриясының ресми сайты |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> == Халқы == 2025 жылғы 1 қаңтарда Магадан қаласында 90 421 адам тұрған.<ref name="passport"/> Қалада Магадан облысы халқының басым бөлігі шоғырланған. Халық саны 1980-жылдардың соңы мен 1990-жылдардың басында ең жоғары деңгейге жетті. Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін өндірістік кәсіпорындардың қайта құрылуы, жұмыс орындарының қысқаруы және тұрғындардың Ресейдің орталық және оңтүстік аймақтарына көшуі салдарынан халық саны төмендеді. Қала халқының басым бөлігін орыстар құрайды. Сонымен қатар украиндар, эвендер, коряктар, татарлар, белорустар, якуттар және басқа халықтардың өкілдері тұрады. Эвендер мен өзге де Солтүстіктің байырғы халықтарының мәдениетін сақтау бағытында қоғамдық ұйымдар, фольклорлық ұжымдар, мұражайлар және білім беру мекемелері жұмыс істейді. == Экономикасы == Магадан экономикасында мемлекеттік басқару, көлік пен логистика, энергетика, құрылыс, сауда, байланыс, білім беру, денсаулық сақтау және тау-кен кәсіпорындарына қызмет көрсету салалары жетекші орын алады. Алтын, күміс және басқа пайдалы қазбалардың негізгі кен орындары қаладан тыс орналасқанымен, кен өндіруші компаниялардың басқармалары, жобалау, жөндеу, көлік және жабдықтау ұйымдарының көпшілігі Магаданда шоғырланған. === Өнеркәсіптік кәсіпорындары === {| class="wikitable sortable" ! Кәсіпорын ! Негізгі қызметі ! Сипаттамасы |- | '''Магадан механикалық зауыты''' | Тау-кен және байыту жабдықтарын шығару | Шашыранды алтын және платина кендерін жууға, байытуға арналған жабдықтар, сорғылар, құбырлар мен қосалқы бөлшектер өндіреді.<ref>{{cite web |url=https://mmzco.ru/ |title=Магаданский механический завод |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> |- | '''Магадан теңіз сауда порты''' | Теңіз жүктерін қабылдау және өңдеу | Колыма өңіріне азық-түлік, отын, техника, құрылыс материалдары мен контейнерлер жеткізілетін негізгі теңіз қақпасы. |- | '''«Магаданэнерго»''' | Электр және жылу энергиясын өндіру және тарату | Магадан облысының орталық энергетикалық торабына қызмет көрсетеді.<ref>{{cite web |url=https://www.magadanenergo.ru/ |title=Магаданэнерго |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> |- | '''Магадан жылу электр орталығы''' | Электр және жылу энергиясын өндіру | Қаланы орталықтандырылған жылумен қамтамасыз ететін негізгі ірі көз. Электр қуаты — 96 МВт, жылу қуаты — 495 Гкал/сағ.<ref>{{cite web |url=https://www.magadanenergo.ru/company/structure/tets/ |title=Магаданская ТЭЦ |website=Магаданэнерго |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> |- | '''Балық өңдеу кәсіпорындары''' | Балық пен теңіз өнімдерін өңдеу | Охот теңізінен ауланатын албырт, майшабақ, камбала, теңіз шаяны және басқа су биоресурстарын өңдейді. |- | '''Нан және кондитерлік кәсіпорындар''' | Нан-тоқаш және кондитерлік өнімдер | Қала мен жақын орналасқан елді мекендердің ішкі нарығына өнім жеткізеді. |- | '''Сүт өнімдерін өндіруші кәсіпорындар''' | Сүт, айран, қаймақ және басқа өнімдер | Жергілікті азық-түлік қауіпсіздігі жүйесінің бір бөлігі. |} Магаданда құрылыс материалдарын, металл бұйымдарын, жиһаз, тағам өнімдері мен шағын кемелерге арналған жабдықтар өндіретін кәсіпорындар да жұмыс істейді. === Теңіз порты === Магадан теңіз сауда порты Нагаев шығанағында орналасқан. Порттың қалыптасуы 1930-жылдары басталды. Ол Магадан облысы үшін негізгі жүк қабылдау орталығы болып табылады. Порт арқылы: * контейнерлік жүктер; * көмір мен мұнай өнімдері; * құрылыс материалдары; * автокөлік пен арнайы техника; * азық-түлік; * өнеркәсіптік жабдық тасымалданады. Навигация жыл бойы жалғасады, қыс мезгілінде кемелерге мұзжарғыш көмек көрсетілуі мүмкін. === Сауда және қызмет көрсету === Қалада Магадан облысының көтерме және бөлшек сауда ұйымдарының, банктерінің, сақтандыру және байланыс компанияларының басым бөлігі орналасқан. Тау-кен саласына геологиялық барлау, бұрғылау, зертханалық талдау, көлік, техника жөндеу және еңбек қауіпсіздігі қызметтерін көрсететін кәсіпорындар жұмыс істейді. Туризмнің негізгі бағыттары: * тарихи және мемориалдық туризм; * Охот теңізіндегі балық аулау; * экологиялық туризм; * тау шаңғысы; * Колыма тасжолы бойындағы экспедициялық бағыттар; * байырғы халықтардың мәдениетімен танысу. == Көлігі == Магаданның Ресейдің бірыңғай теміржол желісімен байланысы жоқ. Қаланың сыртқы көлік қатынасында әуе, теңіз және автомобиль көлігі шешуші рөл атқарады. === Әуе көлігі === '''В. С. Высоцкий атындағы Магадан халықаралық әуежайы''' қаладан шамамен 50 км солтүстіктегі Сокол кентінде орналасқан. Әуежайдан: * Мәскеу; * Хабаровск; * Новосібір; * Владивосток; * Якутск; * Иркутск; * Петропавл-Камчатский бағыттарына рейстер орындалады. Жергілікті авиация Магадан облысының шалғай аудандарын облыс орталығымен байланыстырады.<ref>{{cite web |url=https://airport-magadan.ru/ |title=Магадан халықаралық әуежайы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> === Автомобиль көлігі === Магадан — [[Р-504 «Колыма»]] федералдық автомобиль жолының шығыс шеткі нүктесі. Жол Магаданды: * Палатка; * Сусуман; * Ягодное; * Усть-Нера; * Хандыга; * Якутск қалаларымен және елді мекендерімен байланыстырады. Колыма жолы таулы аймақтар, өзен аңғарлары және көпжылдық тоң арқылы өтеді. Оның кейбір учаскелерінде қысқы ауа райы көлік қозғалысын қиындатады. === Қоғамдық көлік === Қалалық қоғамдық көліктің негізгі түрі — автобус. Маршруттар қала орталығын Нагаево, Марчекан, Солнечный, Пионерный, Снежный, Дукча аудандарымен, сондай-ақ Сокол және Уптар кенттерімен байланыстырады. Қалалық және қала маңындағы маршруттарға муниципалдық және жеке тасымалдаушылар қызмет көрсетеді. === Теміржол жобалары === Магаданда теміржол жоқ. Әртүрлі кезеңдерде Якутия мен Магадан облысын теміржол арқылы байланыстыру жобалары ұсынылғанымен, олар іске асырылған жоқ. == Білім беру және ғылым == Магадан — облыстың негізгі білім беру және ғылыми орталығы. Мұнда мектепке дейінгі ұйымдар, жалпы білім беретін мектептер, гимназиялар, лицейлер, колледждер, университет және Ресей ғылым академиясының ғылыми институттары орналасқан. === Жалпы білім беретін мектептері === 2024/2025 оқу жылының басында Магадан қалалық білім беру жүйесінде 20 жалпы білім беру ұйымы жұмыс істеді: * 4 гимназия; * 3 лицей; * пәндерді тереңдетіп оқытатын мектептер; * 2 бастауыш мектеп-балабақша; * орыс мәдениеттану мектебі; * ауысымды мектеп; * жалпы орта білім беретін мектептер. Қала мектептерінде 11 мыңнан астам оқушы білім алды.<ref name="education">{{cite web |url=https://magadangorod.ru/urban_economy/education/ |title=Образование Магадана |website=Магадан қаласы мэриясының ресми сайты |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Негізгі білім беру ұйымдары: {| class="wikitable sortable" ! Оқу орны ! Түрі мен бағыты |- | '''Н. К. Крупская атындағы № 1 лицей''' | Жалпы және бейіндік орта білім беретін лицей. |- | '''№ 13 гимназия''' | Гуманитарлық, жаратылыстану және технологиялық бағыттар бойынша білім береді. |- | '''А. К. Болдырев атындағы № 14 лицей''' | Медициналық, заңгерлік, құтқару қызметі және басқа бейіндік сыныптар жұмыс істейді. |- | '''№ 15 математика тереңдетілген мектебі''' | Математика, информатика және технологиялық бағыт. |- | '''Ағылшын гимназиясы''' | Ағылшын тілі мен гуманитарлық пәндерді тереңдетіп оқытады. |- | '''№ 24 гимназия''' | Жалпы және тереңдетілген білім беру бағдарламалары. |- | '''Экологиялық-биологиялық лицей''' | Биология, экология және жаратылыстану ғылымдарына бағытталған. |- | '''№ 30 гимназия''' | Жалпы орта және бейіндік білім беру бағдарламалары. |- | '''№ 2 орыс мәдениеттану мектебі''' | Жалпы білім мен орыс мәдениеті тарихын ұштастырады. |- | '''№ 4 пәндерді тереңдетіп оқытатын мектеп''' | Жекелеген пәндер бойынша кеңейтілген оқу бағдарламалары. |} Сокол және Уптар кенттерінде тиісінше № 20 және № 23 орта мектептер жұмыс істейді.<ref name="education"/> Қалада Балалар мен жасөспірімдер шығармашылығы сарайы, Балалар экологиялық орталығы, «IT-куб» цифрлық білім беру орталығы, музыка, өнер және спорт мектептері бар. === Кәсіптік білім беру ұйымдары === Магадандағы негізгі орта кәсіптік оқу орындары: {| class="wikitable sortable" ! Оқу орны ! Негізгі даярлау бағыттары |- | '''Магадан политехникалық техникумы''' | Тау-кен ісі, геология, көлік, энергетика, ақпараттық технологиялар және техникалық мамандықтар. |- | '''Магадан сервис және технологиялар колледжі''' | Қоғамдық тамақтану, қонақүй ісі, логистика, дизайн, сауда және ақпараттық қауіпсіздік. |- | '''Магадан өнеркәсіптік техникумы''' | Өнеркәсіптік жабдық, электр техникасы, дәнекерлеу және жұмысшы мамандықтары. |- | '''Тамақ индустриясы және қызмет көрсету лицейі''' | Аспаздық, кондитерлік өндіріс және қызмет көрсету саласы. |- | '''Магадан құрылыс-техникалық колледжі''' | Құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық және инженерлік жүйелер. |- | '''Магадан медицина колледжі''' | Емдеу ісі, мейіргер ісі, зертханалық диагностика және фармация. |- | '''Магадан өнер колледжі''' | Музыка, бейнелеу өнері, мәдени-ағарту және орындаушылық өнер. |} === Жоғары білім === '''Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университеті''' — Магадан облысындағы негізгі жоғары оқу орны. Оның тарихы 1960 жылы құрылған Магадан мемлекеттік педагогикалық институтынан басталады. 1998 жылы педагогикалық институт пен Хабаровск политехникалық институтының Магадан филиалы негізінде Солтүстік халықаралық университеті құрылды. 2007 жылы оқу орны Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университеті болып өзгертілді. Университет құрылымында: * Цифрлық технологиялар, экономика және құқық институты; * Педагогика институты; * Политехникалық институт; * қосымша кәсіптік білім беру бөлімшелері жұмыс істейді. Университет педагогика, тау-кен ісі, геология, құрылыс, экономика, құқық, ақпараттық технологиялар, көлік және жаратылыстану ғылымдары бойынша мамандар даярлайды.<ref>{{cite web |url=https://www.svgu.ru/ |title=Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университеті |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> === Ғылыми мекемелері === Магаданда Ресей ғылым академиясының Қиыр Шығыс бөлімшесіне қарасты Солтүстік-Шығыс ғылыми орталығы орналасқан. Негізгі ғылыми ұйымдар: * '''Н. А. Шило атындағы Солтүстік-Шығыс кешенді ғылыми-зерттеу институты''' — геология, геохимия, пайдалы қазбалар, археология және этнография; * '''Солтүстіктің биологиялық мәселелері институты''' — Арктика және Субарктика экожүйелері, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі; * '''«Арктика» ғылыми-зерттеу орталығы''' — Арктика табиғаты, адам физиологиясы және солтүстік жағдайында өмір сүру мәселелері; * '''МагаданНИРО''' — Охот теңізінің балық және теңіз биоресурстары; * '''Магадан ауыл шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты'''; * '''Солтүстік-Шығыс тоң зерттеу станциясы'''; * Ресей ғылым академиясының Геофизикалық қызметінің Магадан филиалы. Ғылыми институттар Магадан облысы, Чукотка және Охот теңізінің солтүстік бөлігін зерттеуге қатысады. == Мәдениеті == Магадан — Солтүстік-Шығыс Ресейдің ірі мәдени орталығы. Қалада театрлар, мұражайлар, филармония, кітапханалар, мәдениет орталықтары және шығармашылық бірлестіктер жұмыс істейді. === Мұражайлары === {| class="wikitable sortable" ! Мұражай ! Сипаттамасы |- | '''Магадан облыстық өлкетану мұражайы''' | Өңірдің табиғаты, археологиясы, этнографиясы, Дальстрой мен Севвостлаг тарихы және қазіргі Магадан облысы туралы коллекциялар сақтайды. Мұражай 1934 жылы құрылған.<ref>{{cite web |url=https://magadanmuseum.ru/ |title=Магадан облыстық өлкетану мұражайы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> |- | '''Солтүстік-Шығыс кешенді ғылыми-зерттеу институтының табиғат тарихы мұражайы''' | Геология, минералогия, палеонтология және Солтүстік-Шығыс табиғатына арналған ғылыми коллекциялар. |- | '''Вадим Козиннің мемориалдық пәтер-мұражайы''' | Әнші және композитор Вадим Козиннің өмірі мен шығармашылығына арналған. |- | '''Магадан геологиялық мұражайы''' | Колыма мен Чукотканың минералдары, кендері және тау-кен өндірісінің тарихын таныстырады. |- | '''Магадан облыстық кітапханасының өлкетану көрмелері''' | Қала мен облыстың тарихына қатысты кітаптар, баспасөз материалдары, карталар мен фотосуреттер. |} === Театрлары === '''Магадан мемлекеттік музыкалық және драма театры''' — қаланың негізгі кәсіби театры. Оның репертуарына драмалық спектакльдер, музыкалық қойылымдар, концерттер және балаларға арналған бағдарламалар кіреді.<ref>{{cite web |url=https://mmdt.ru/ |title=Магадан мемлекеттік музыкалық және драма театры |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Театрдың қалыптасуы 1930-жылдардағы Дальстрой театр ұжымдарымен байланысты. Оның сахнасында әр кезеңде кәсіби актерлермен бірге Колыма лагерьлерінде жазасын өтеген өнер қайраткерлері де жұмыс істеген. '''Магадан облыстық қуыршақ театры''' 1979 жылғы 22 қыркүйекте ашылды. Ол балалар мен отбасылық көрермендерге арналған ертегілер, қуыршақ және драмалық қойылымдар көрсетеді.<ref>{{cite web |url=https://theatrekukol.ru/history.html |title=Магадан облыстық қуыршақ театрының тарихы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> === Филармония және шығармашылық ұжымдар === '''Магадан облыстық филармониясы''' концерттер, музыкалық фестивальдер және гастрольдік бағдарламалар ұйымдастырады.<ref>{{cite web |url=https://mag-philharmonia.ru/ |title=Магадан облыстық филармониясы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Филармония жанында: * Магадан губернаторлық орыс оркестрі; * Солтүстік халықтарының «Энэр» ән және би ансамблі; * вокалдық және аспаптық орындаушылар жұмыс істейді. «Энэр» ансамблі эвен, коряк, чукча және Солтүстік-Шығыстың басқа халықтарының әндері мен билерін сахнада таныстырады. === Кітапханалары === '''А. С. Пушкин атындағы Магадан облыстық әмбебап ғылыми кітапханасы''' — облыстың негізгі кітапханалық, ақпараттық және өлкетану орталығы.<ref>{{cite web |url=https://mounb.ru/ |title=А. С. Пушкин атындағы Магадан облыстық әмбебап ғылыми кітапханасы |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> Қалада: * орталық қалалық кітапхана; * балалар кітапханалары; * жастар кітапханасы; * зағип және нашар көретін адамдарға арналған облыстық кітапхана; * университет пен ғылыми институттардың кітапханалары жұмыс істейді. === Мәдени шаралары === Магаданда: * «Территория» және басқа театр фестивальдері; * «Колымские звёздочки» балалар шығармашылығы байқауы; * Солтүстік халықтарының мәдениет күндері; * кітап және өлкетану жәрмеңкелері; * Қала күні; * «Белые ночи» мәдени және спорттық шаралары өткізіледі. == Бұқаралық ақпарат құралдары == Магадан — облыстың негізгі ақпараттық орталығы. Қалада мемлекеттік және жеке телерадиокомпаниялар, газеттер, интернет-басылымдар мен ақпарат агенттіктері жұмыс істейді. === Газеттері және интернет-басылымдары === {| class="wikitable sortable" ! Басылым ! Сипаттамасы ! Ресми сайты |- | '''«[[Магаданская правда]]»''' | Магадан облысының қоғамдық-саяси газеті. Өңірлік саясат, экономика, әлеуметтік және мәдени өмір туралы материалдар жариялайды. | [https://magadanpravda.ru/ magadanpravda.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260416040201/https://magadanpravda.ru/ |date=2026-04-16 }} |- | '''«Вечерний Магадан»''' | Қалалық қоғамдық-саяси апталық газет; муниципалдық жаңалықтар мен ресми хабарламаларды жариялайды. | [https://magadangorod.ru/ magadangorod.ru] |- | '''«Колымский тракт»''' | Магадан және облыс жаңалықтарына арналған өңірлік басылым. | — |- | '''MagadanMedia''' | Жаңалықтар, сұхбаттар және сараптамалық материалдар жариялайтын ақпарат агенттігі. | [https://magadanmedia.ru/ magadanmedia.ru] |- | '''«Весьма»''' | Магадан облысының тәуелсіз интернет-басылымы. | [https://vesma.today/ vesma.today] |- | '''«Говорит Магадан»''' | Қалалық және өңірлік жаңалықтар ресурсы. | [https://govoritmagadan.ru/ govoritmagadan.ru] |- | '''«Колыма.ру»''' | Магадан мен Колыма тарихы, жаңалықтары және анықтамалық материалдары бар портал. | [https://www.kolyma.ru/ kolyma.ru] |} === Теледидары === Қалада Ресейдің бірінші және екінші цифрлық эфирлік мультиплекстерінің телеарналары таратылады. Негізгі жергілікті телерадиоұйымдар: * '''«Магадан» мемлекеттік телерадиокомпаниясы''' — Бүкілресейлік мемлекеттік телерадио компаниясының Магадан облысындағы филиалы. «Россия 1» және «Россия 24» арналарында жергілікті жаңалықтар таратады, сондай-ақ «Радио России» мен «Маяк» эфирлеріне өңірлік бағдарламалар дайындайды.<ref>{{cite web |url=https://vesti-magadan.ru/about |title=ГТРК «Магадан» |website=Вести-Магадан |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> * '''«ТВ-Колыма-Плюс»''' — облыстық телерадиокомпания. Жаңалықтар, қоғамдық-саяси, мәдени және танымдық бағдарламалар шығарады. Оның бағдарламалары ОТР арнасындағы өңірлік терезелерде және кабельдік желілерде таратылады.<ref>{{cite web |url=https://kolymaplus.ru/ |title=ТВ-Колыма-Плюс |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> * '''«ТВ-Карибу»''' — жергілікті телебағдарламалар мен жаңалықтар тарататын жеке медиакомпания. Қалада кабельдік және интерактивті теледидар қызметтерін бірнеше байланыс операторы көрсетеді. === Радиостанциялары === Магаданда федералдық желілік және жергілікті FM радиостанциялар хабар таратады. Жиілік пен желілік серіктес хабар тарату лицензиясына байланысты өзгеруі мүмкін. {| class="wikitable sortable" ! Жиілік, МГц ! Радиостанция ! Бағыты |- | 88,5 | '''«Европа Плюс»''' | Қазіргі танымал музыка |- | 103,0 | '''«Авторадио»''' | Музыка, автомобиль және жол ақпараты |- | 103,5 | '''«Радио России — Магадан»''' | Федералдық және өңірлік ақпараттық, қоғамдық және мәдени бағдарламалар |- | 104,2 | '''«Карибу-Арт»''' | Магаданның жергілікті музыкалық және ойын-сауық радиостанциясы |- | 105,0 | '''«Маяк»''' | Ақпараттық, қоғамдық және әңгіме бағдарламалары |- | 105,5 | '''«Дорожное радио»''' | Музыка және жол ақпараты |- | 106,5 | '''«Радио Искатель»''' | Рок музыкасы, саяхат, география және танымдық бағдарламалар |- | 107,1 | '''«Русское радио»''' | Орыс тіліндегі эстрадалық музыка |- | 107,5 | '''«Радио Колыма»''' | Жергілікті жаңалықтар, музыка, сұхбаттар және авторлық бағдарламалар |} '''«Карибу-Арт»''' және '''«Радио Колыма»''' — өз бағдарламаларын Магаданда әзірлейтін негізгі дербес жергілікті радиостанциялар.<ref>{{cite web |url=https://online-red.com/radio/city/magadan.html |title=Радиостанции Магадана |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> == Спорты == Магаданда шайбалы хоккей, шаңғы жарысы, тау шаңғысы, сноуборд, футбол, жүзу, бокс, күрес, волейбол, баскетбол және жеңіл атлетика дамыған. === Негізгі спорт нысандары === {| class="wikitable sortable" ! Нысан ! Сипаттамасы |- | '''«Президентский» өңірлік спорт кешені''' | 2023 жылы ашылған көпсалалы кешен. Мұнда мұз айдыны, бес бассейн, әмбебап спорт залы, жаттығу және медициналық бөлмелер орналасқан.<ref>{{cite web |url=https://presidential.49gov.ru/ |title=Региональный спортивный комплекс «Президентский» |access-date=2026-07-22 |lang=ru}}</ref> |- | '''Магадан спорт сарайы''' | Жабық спорт залдары, бассейн және жаттығу бөлмелері бар тарихи спорт кешені. |- | '''«Колымский» дене шынықтыру-спорт кешені''' | Стадион, жеңіл атлетика алаңдары, футбол алаңы және жүзу бассейнін қамтиды. |- | '''«Металлист» спорт кешені''' | Ойын спорттары, жаттығулар және қалалық жарыстар өткізіледі. |- | '''«Юность» спорт кешені''' | Балалар мен жасөспірімдер спорты, гимнастика және ойын спорттарына арналған. |- | '''«Снегорка» тау шаңғысы базасы''' | Тау шаңғысы, сноуборд, тюбинг және қысқы демалыс орталығы. |- | '''«Русская горнолыжная школа — Магадан»''' | Тау шаңғысы мен сноуборд бойынша балалар мен жасөспірімдерді даярлайды. |} Қалада шаңғы марафондары, хоккей турнирлері, бұқаралық жүгіру, жүзу және Солтүстік халықтарының ұлттық спорт түрлері бойынша жарыстар өткізіледі. == Сәулеті және көрікті жерлері == Магаданның тарихи орталығының негізгі бөлігі 1930—1950-жылдары салынған. Қала сәулетінде кеңестік неоклассицизм, конструктивизм, кейінгі кеңестік тұрғын үй құрылысы және заманауи ғимараттар қатар кездеседі. Негізгі көрікті жерлері: * '''«Қасірет маскасы»''' ({{lang-ru|Маска скорби}}) — саяси қуғын-сүргін құрбандарына арналған мемориал. Мүсінші — [[Эрнст Неизвестный]], сәулетші — Камиль Козаев; * '''Нагаев шығанағы''' және теңіз порты; * '''«Мамонт» мүсіні''' — металл сынықтары мен механизм бөлшектерінен жасалған жағалау нысаны; * '''Қасиетті Үштік кафедралды соборы'''; * '''Магадан мемлекеттік музыкалық және драма театрының ғимараты'''; * '''Магадан облыстық өлкетану мұражайы'''; * '''Владимир Высоцкий ескерткіші'''; * '''Юрий Билибин ескерткіші'''; * '''Колыма жолының алғашқы шақырымына арналған белгі'''; * '''Магадан қаласының негізін қалаушыларға арналған ескерткіш'''; * '''Маяк және Нюкля жағалауы'''; * Крутая шоқысындағы бақылау алаңы; * Гертнер шығанағының жағалауы; * Три брата жартастары. «Қасірет маскасы» мемориалы Крутая шоқысында орналасқан. Ол Дальстрой және Колыма лагерьлерінде қаза болған және қуғын-сүргінге ұшыраған адамдарды еске алуға арналған. == Діні == Магадан — Орыс православ шіркеуінің Магадан және Синегорье епархиясының орталығы. Қаланың негізгі православ ғибадатханалары: * Қасиетті Үштік кафедралды соборы; * Киелі Рухтың түсуі шіркеуі; * Әулие Николай шіркеуі. Сонымен қатар қалада протестанттық қауымдар, мұсылман және басқа діни бірлестіктер жұмыс істейді. == Қалаға байланысты тұлғалар == Магаданда туған немесе қала өмірімен байланысты белгілі тұлғалар: * [[Павел Виноградов]] — ғарышкер, Ресей Батыры; * [[Елена Вяльбе]] — шаңғышы, Олимпиада чемпионы; * [[Александр Лебзяк]] — боксшы, Олимпиада чемпионы, Магаданда спорттық жолын бастаған; * [[Вадим Козин]] — әнші және композитор, өмірінің көп бөлігін Магаданда өткізген; * [[Юрий Билибин]] — геолог, Колымадағы алтын кен орындарын зерттеуші; * [[Варлам Шаламов]] — жазушы, Колыма лагерлерінде қамауда болған; * [[Евгения Гинзбург]] — жазушы және саяси қуғын-сүргін құрбаны; * [[Эрнст Неизвестный]] — «Қасірет маскасы» мемориалының авторы. == Сондай-ақ қараңыз == * [[Магадан облысы]] * [[Колыма]] * [[Охот теңізі]] * [[Нагаев шығанағы]] * [[Дальстрой]] * [[Севвостлаг]] * [[Р-504 «Колыма»]] * [[Магадан теңіз порты]] * [[Магадан әуежайы]] * [[Қасірет маскасы]] == Дереккөздер == {{дереккөздер|2}} == Сыртқы сілтемелер == * [https://magadangorod.ru/ Магадан қаласы мэриясының ресми сайты] {{ref-ru}} * [https://49gov.ru/ Магадан облысы үкіметінің ресми порталы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251127041705/https://www.49gov.ru/ |date=2025-11-27 }} {{ref-ru}} * [https://visitkolyma.ru/pages/magadan/ Магадан облысының туристік порталы: Магадан қаласы] {{ref-ru}} * [https://airport-magadan.ru/ В. С. Высоцкий атындағы Магадан халықаралық әуежайы] {{ref-ru}} * [https://www.magadanenergo.ru/ «Магаданэнерго»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241116231924/https://www2.magadanenergo.ru/ |date=2024-11-16 }} {{ref-ru}} * [https://mmzco.ru/ Магадан механикалық зауыты] {{ref-ru}} * [https://www.svgu.ru/ Солтүстік-Шығыс мемлекеттік университеті] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220411193146/https://www.svgu.ru/ |date=2022-04-11 }} {{ref-ru}} * [https://magadanmuseum.ru/ Магадан облыстық өлкетану мұражайы] {{ref-ru}} * [https://mmdt.ru/ Магадан мемлекеттік музыкалық және драма театры] {{ref-ru}} * [https://theatrekukol.ru/ Магадан облыстық қуыршақ театры] {{ref-ru}} * [https://mag-philharmonia.ru/ Магадан облыстық филармониясы] {{ref-ru}} * [https://mounb.ru/ А. С. Пушкин атындағы облыстық ғылыми кітапхана] {{ref-ru}} * [https://vesti-magadan.ru/ ГТРК «Магадан»] {{ref-ru}} * [https://kolymaplus.ru/ «ТВ-Колыма-Плюс»] {{ref-ru}} * [https://magadanpravda.ru/ «Магаданская правда» газеті] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260416040201/https://magadanpravda.ru/ |date=2026-04-16 }} {{ref-ru}} * [https://magadanmedia.ru/ MagadanMedia ақпарат агенттігі] {{ref-ru}} * [https://www.kolyma.ru/ «Колыма.ру» порталы] {{ref-ru}} [[Санат:Магадан]] [[Санат:Магадан облысының қалалары]] [[Санат:Ресей қалалары]] [[Санат:Охот теңізі жағалауындағы елді мекендер]] [[Санат:Ресейдің портты қалалары]] [[Санат:1929 жылы құрылған елді мекендер]] [[Санат:Еңбек айбыны қалалары]] [[Санат:Ресей облыс орталықтары]] 5nrkvmmpgzbev0e0slf2vod6mo3cf8i 0 786028 3649949 3649761 2026-09-01T13:36:12Z Орел Карл 81620 /* 1-маусым */ 3649949 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Шекер | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Криминалды фильм|криминал]], драма | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Азат Жұмаділ,<br /> Аңсар Ілиясов,<br /> Нышанбек Жұбанаев | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 2 | сериялар саны = 20 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Қуат Садықов, Рустам Юсупов, Арыстан Каунев, Дархан Ақылбекұлы, Александр Ерещенко | режиссёрі = Айтөре Жолдасқали | операторы = Бағдат Арғынов | сценарист = Арыстан Каунев, Нұрсұлтан Жұмабеков | түсірілім орны = | ұзақтығы = 18 мин | студия = Salem social media | статусы = | телеарна = | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 20 қазан 2020 | соңғы рет көрсетілді = 28 қазан 2021 | алдыңғы = | келесі = [[Шекер. Соңғы мүмкіндік|«Шекер. Соңғы мүмкіндік»]] фильмі | байланысты = | imdb_id = 16492666 | tv_com_id = | сайт = }} '''Шекер''' ('''Sheker''') — Қазақстанның орыс тіліндегі криминалдық драма жанрындағы веб-сериалы. Режиссері — Айтөре Жолдасқали. Хикаяда басты рөлдерді Азат Жұмаділ мен Аңсар Ілиясов сомдаған. == Желісі == Сериалда университеттен шығарылу қаупіне тап болған студент Алдиярдың өмірі баяндалады. Қаржылық мәселелерін шешу үшін қаражат іздеген ол пара беруге шешім қабылдайды, алайда қатаң мінезді әкесінен көмек сұрай алмай, есірткі саудасы әлеміне араласып кетеді. Есірткі тасымалдаушысы болып жұмыс істей бастаған Алдияр жеңіл ақша мен табысқа жету иллюзиясы оның моральдық ұстанымдарын көлеңкеде қалдыратын қауіпті ортаға тез бойлайды. Оқиға желісінің даму барысында Алдияр өз таңдауының салдарымен бетпе-бет келеді. Оған қылмыстық орта өкілдері қысым көрсетіп, полицей қызметкері одан ақша бопсалайды. Оның өмірі қысқа уақыт ішінде түбегейлі өзгеріп, Алдияр жақындарымен қарым-қатынасын қоса алғанда, барынан айырылу қаупіне тап болады. == Рөлдерде == * Азат Жұмаділ — ''Алдияр'', ''Алдик'' * Аңсар Ілиясов — ''Кана'' * Шәріп Серік — ''Айдос'', жемқор полиция қызметкері * Мәдина Кәкімсейітова — ''Мәдина'', Алдиярдың қызы * Маржан Қазыбаева — ''Алдиярдың анасы'' * Әйгерім Жүнісова — ''Әсел'', Алдиярдың апайы * Нышанбек Жұбанаев — ''Қуат'', клубтың қожайыны * Азамат Шарғын — ''Бауыр'', Қуаттың күзетшісі * Бекарыс Ахметов — ''Дэн'', бармен * Әмина Қасынова — ''Сәбина'', Кананың қызы == Өндірісі == 20 қазан 2020 жылы бірінші маусым Salem Social Media студиясының YouTube арнасына жүктелді. Екінші әрі соңғы маусымы 2021 жылғы 5 тамызда YouTube желісінде жарық көрді. 2024 жылы 7 қарашада хикаяның оқиғасын жалғастыратын «SHEKER. Соңғы мүмкіндік» фильмі Қазақстан кинотеатрларында прокатқа шықты. == Марапаттары мен номинациялары == {|class="wikitable plainrowheaders" style=text-align:center; !Жыл !Сыйлық !Номинация !Нәтиже !{{Comment|Дерек.|Дереккөз}} |- |rowspan="11" |[[2021 жыл|2021]] |rowspan="8" |LA Indie Film Fest |Үздік веб-хикая |{{Nom}} |rowspan="8" |<ref>{{Cite web |url=https://bluescreen.kz/kazakhstanskii-vieb-sierial-nominirovan-na-fiestivalie-v-los-andzhieliesie/ |title=Казахстанский веб-сериал номинирован на фестивале в Лос-Анджелесе |archive-date=2026-01-06 |access-date=2024-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260106052811/https://bluescreen.kz/kazakhstanskii-vieb-sierial-nominirovan-na-fiestivalie-v-los-andzhieliesie/ |url-status=live }}</ref> |- |Көрермендер таңдауы |{{Nom}} |- |Үздік актерлік ансамбль |{{Nom}} |- |Үздік актриса |{{Nom}} |- |Үздік актер |{{Nom}} |- |Үздік режиссер |{{Nom}} |- |Үздік сценарий |{{Nom}} |- |''Kick Ass'' сыйлығы |{{Nom}} |- |Cannes International Series Festival |Үздік қысқаметражды хикая |{{Nom}} |<ref>{{Cite web |url=https://harpersbazaar.kz/kazahstanskij-serial-vpervye-stal-nominantom-prestizhnogo-festivalja-canneseries/ |title=Казахстанский сериал впервые стал номинантом престижного фестиваля Canneseries |access-date=2024-11-21 |archive-date=2022-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221002122913/https://harpersbazaar.kz/kazahstanskij-serial-vpervye-stal-nominantom-prestizhnogo-festivalja-canneseries/ |url-status=live }}</ref> |- |rowspan="2" |Asia Contents Awards |Үздік қысқаметражды фильм/веб-драма |{{Won}} |rowspan="2" |<ref>{{Cite web |url=https://harpersbazaar.kz/kazahstanskij-serial-sheker-zavoeval-priz-na-asia-contents-awards-2021/ |title=Казахстанский сериал SHEKER завоевал приз на Asia Contents Awards 2021 |access-date=2024-11-21 |archive-date=2021-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211127083327/https://harpersbazaar.kz/kazahstanskij-serial-sheker-zavoeval-priz-na-asia-contents-awards-2021/ |url-status=live }}</ref> |- |Үздік дебютант актер |{{Nom}} |- |rowspan="4" |[[2022 жыл|2022]] |rowspan="4" |die Seriale |Үздік веб-хикая |{{Nom}} |rowspan="4" |<ref>{{Cite web |url=https://bluescreen.kz/kazakhstanskiie-sierialy-sheker-ii-i-mystan-poluchili-miezhdunarodnyie-prizy/ |title=Казахстанские сериалы Sheker II и Mystan получили международные призы |archive-date=2025-04-22 |access-date=2024-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250422102617/https://bluescreen.kz/kazakhstanskiie-sierialy-sheker-ii-i-mystan-poluchili-miezhdunarodnyie-prizy/ |url-status=live }}</ref> |- |Үздік актер |{{Nom}} |- |Үздік дыбыс әрленімі |{{Won}} |- |Үздік визуалды эффектілер |{{Nom}} |- |[[2023 жыл|2023]] |Қазақстанның ''Nauryz'' ұлттық телехикаялар сыйлығы |Үздік саундтрек |{{Won}} |<ref>[https://bluescreen.kz/luchshiie-sierialy-vybrali-v-kazakhstanie/ Сериалы от Salem social media получили 6 главных наград национальной ТВ-премии.]</ref> |} == Бөлімдердің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#8B0000; width:10px; padding:0;" | | 1 | 8 | 20 қазан 2020 | 2 ақпан 2021 |- | style="background:#006400; width:10px; padding:0;" | | 2 | 12 | 5 тамыз 2021 | 28 қазан 2021 |} === 1-маусым === {| class="wikitable" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#8B0000; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Алғашқы закладка |AltTitle = The First Drop |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қазан 2020 |ShortSummary = — <!-- Осы жерге серияда не болғаны жайлы қысқаша оқиғаны жазуға болады --> |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Мансаптың ұсталымдары |AltTitle = The Costs of the Career |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қазан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = Мен өз бизнесімді жүргіземін |AltTitle = I Run my Own Business |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 қараша 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Мен жай ғана өз оқуымды төлемек болғанмын |AltTitle = I Just Wanted to Pay for my Studies |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Менің затым қайда, боқмұрын?! |AltTitle = Where is my Stuff?! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 желтоқсан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Не істеймін? |AltTitle = What Do I Do? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 желтоқсан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Мефедроншы |AltTitle = Mephedronist |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 қаңтар 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Түлкілер тауықтармен жұмыс істемейді |AltTitle = Foxes Don't Work with Chicks |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 ақпан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} |} === 2-маусым === {| class="wikitable" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #006400; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #006400; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #006400; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #006400; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #006400; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #006400; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#006400; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Aldik, Where Have You Been? |AltTitle = Алдик, сен қайда болдың? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 тамыз 2021 |ShortSummary = — <!-- Осы жерге серияда не болғаны жайлы қысқаша оқиғаны жазуға болады --> |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Aldik, You're a Screw Up and That's Forever |AltTitle = Алдик, сенен түк шықпайды, өмір бақи сондай боласың |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 тамыз 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = So, When Will You Try It? |AltTitle = Сонымен, қашан байқап көресің? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 тамыз 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = We'll Get the Right Amount and Stop |AltTitle = Қажетті соманы жинаған соң, тоқтаймыз |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 тамыз 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = I'm Having a Bad Trip |AltTitle = Меніңше, бэд-трип әсер еткен сияқты |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 тамыз 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Ready for Anything to Earn More Money |AltTitle = Ақша үшін бәріне де дайынмын |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 қыркүйек 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Basically We Need to Cook Mephedrone |AltTitle = Қыртпай, бізге мефедрон дайындау керек |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 қыркүйек 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = This will Cost You 5 Million |AltTitle = Бұл саған 5 миллион болады |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қыркүйек 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = We Made the First Batch |AltTitle = Бірінші сынаманы қайнаттық |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қыркүйек 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = For Your Money You Can Do Anything |AltTitle = Ақшаң болса, ойлағаныңды істей бер |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = We've Taken It Too Far |AltTitle = Біз шектен шығып кеттік |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = Aldiyarchik, What Have You Done? |AltTitle = Алдиярчик, не істедің? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} |} == Сын == 2022 жылы ''webproject.media'' порталы «Шекерді» көруге тұрарлық Қазақстанның 15 хикаяның тізіміне енгізді. 2023 жылы сәуірде кино сыншылары Кәрім Қадырбаев пен Василий Корецкий Қазақстан киносының тарихына арналған мақаласында «Шекер», «Сержан Братан» және «[[5:32]]» хикаяларымен қатар Қазақстан ТВ басты жетістіктер мен серпінді веб-хикаялардың қатарына қосты. Ал сол жылдың қарашасында «Шекер» ресейлік онлайн-кинотеатр ''Okko-ның'' нұсқасы бойынша «XXI ғасырдағы көруге тұрарлық қазақ хикаяларының топ-10» тізімінде екінші орынға ие болды. Бірінші орында «Патруль» хикаясы болды. == Тағы қараңыз == * [[Сәке (хикая)]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] drezj699g5ldtd9xtexjd2rnxje1kiq 3649950 3649949 2026-09-01T13:36:57Z Орел Карл 81620 /* 2-маусым */ 3649950 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Шекер | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Криминалды фильм|криминал]], драма | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Азат Жұмаділ,<br /> Аңсар Ілиясов,<br /> Нышанбек Жұбанаев | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 2 | сериялар саны = 20 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Қуат Садықов, Рустам Юсупов, Арыстан Каунев, Дархан Ақылбекұлы, Александр Ерещенко | режиссёрі = Айтөре Жолдасқали | операторы = Бағдат Арғынов | сценарист = Арыстан Каунев, Нұрсұлтан Жұмабеков | түсірілім орны = | ұзақтығы = 18 мин | студия = Salem social media | статусы = | телеарна = | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 20 қазан 2020 | соңғы рет көрсетілді = 28 қазан 2021 | алдыңғы = | келесі = [[Шекер. Соңғы мүмкіндік|«Шекер. Соңғы мүмкіндік»]] фильмі | байланысты = | imdb_id = 16492666 | tv_com_id = | сайт = }} '''Шекер''' ('''Sheker''') — Қазақстанның орыс тіліндегі криминалдық драма жанрындағы веб-сериалы. Режиссері — Айтөре Жолдасқали. Хикаяда басты рөлдерді Азат Жұмаділ мен Аңсар Ілиясов сомдаған. == Желісі == Сериалда университеттен шығарылу қаупіне тап болған студент Алдиярдың өмірі баяндалады. Қаржылық мәселелерін шешу үшін қаражат іздеген ол пара беруге шешім қабылдайды, алайда қатаң мінезді әкесінен көмек сұрай алмай, есірткі саудасы әлеміне араласып кетеді. Есірткі тасымалдаушысы болып жұмыс істей бастаған Алдияр жеңіл ақша мен табысқа жету иллюзиясы оның моральдық ұстанымдарын көлеңкеде қалдыратын қауіпті ортаға тез бойлайды. Оқиға желісінің даму барысында Алдияр өз таңдауының салдарымен бетпе-бет келеді. Оған қылмыстық орта өкілдері қысым көрсетіп, полицей қызметкері одан ақша бопсалайды. Оның өмірі қысқа уақыт ішінде түбегейлі өзгеріп, Алдияр жақындарымен қарым-қатынасын қоса алғанда, барынан айырылу қаупіне тап болады. == Рөлдерде == * Азат Жұмаділ — ''Алдияр'', ''Алдик'' * Аңсар Ілиясов — ''Кана'' * Шәріп Серік — ''Айдос'', жемқор полиция қызметкері * Мәдина Кәкімсейітова — ''Мәдина'', Алдиярдың қызы * Маржан Қазыбаева — ''Алдиярдың анасы'' * Әйгерім Жүнісова — ''Әсел'', Алдиярдың апайы * Нышанбек Жұбанаев — ''Қуат'', клубтың қожайыны * Азамат Шарғын — ''Бауыр'', Қуаттың күзетшісі * Бекарыс Ахметов — ''Дэн'', бармен * Әмина Қасынова — ''Сәбина'', Кананың қызы == Өндірісі == 20 қазан 2020 жылы бірінші маусым Salem Social Media студиясының YouTube арнасына жүктелді. Екінші әрі соңғы маусымы 2021 жылғы 5 тамызда YouTube желісінде жарық көрді. 2024 жылы 7 қарашада хикаяның оқиғасын жалғастыратын «SHEKER. Соңғы мүмкіндік» фильмі Қазақстан кинотеатрларында прокатқа шықты. == Марапаттары мен номинациялары == {|class="wikitable plainrowheaders" style=text-align:center; !Жыл !Сыйлық !Номинация !Нәтиже !{{Comment|Дерек.|Дереккөз}} |- |rowspan="11" |[[2021 жыл|2021]] |rowspan="8" |LA Indie Film Fest |Үздік веб-хикая |{{Nom}} |rowspan="8" |<ref>{{Cite web |url=https://bluescreen.kz/kazakhstanskii-vieb-sierial-nominirovan-na-fiestivalie-v-los-andzhieliesie/ |title=Казахстанский веб-сериал номинирован на фестивале в Лос-Анджелесе |archive-date=2026-01-06 |access-date=2024-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260106052811/https://bluescreen.kz/kazakhstanskii-vieb-sierial-nominirovan-na-fiestivalie-v-los-andzhieliesie/ |url-status=live }}</ref> |- |Көрермендер таңдауы |{{Nom}} |- |Үздік актерлік ансамбль |{{Nom}} |- |Үздік актриса |{{Nom}} |- |Үздік актер |{{Nom}} |- |Үздік режиссер |{{Nom}} |- |Үздік сценарий |{{Nom}} |- |''Kick Ass'' сыйлығы |{{Nom}} |- |Cannes International Series Festival |Үздік қысқаметражды хикая |{{Nom}} |<ref>{{Cite web |url=https://harpersbazaar.kz/kazahstanskij-serial-vpervye-stal-nominantom-prestizhnogo-festivalja-canneseries/ |title=Казахстанский сериал впервые стал номинантом престижного фестиваля Canneseries |access-date=2024-11-21 |archive-date=2022-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221002122913/https://harpersbazaar.kz/kazahstanskij-serial-vpervye-stal-nominantom-prestizhnogo-festivalja-canneseries/ |url-status=live }}</ref> |- |rowspan="2" |Asia Contents Awards |Үздік қысқаметражды фильм/веб-драма |{{Won}} |rowspan="2" |<ref>{{Cite web |url=https://harpersbazaar.kz/kazahstanskij-serial-sheker-zavoeval-priz-na-asia-contents-awards-2021/ |title=Казахстанский сериал SHEKER завоевал приз на Asia Contents Awards 2021 |access-date=2024-11-21 |archive-date=2021-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211127083327/https://harpersbazaar.kz/kazahstanskij-serial-sheker-zavoeval-priz-na-asia-contents-awards-2021/ |url-status=live }}</ref> |- |Үздік дебютант актер |{{Nom}} |- |rowspan="4" |[[2022 жыл|2022]] |rowspan="4" |die Seriale |Үздік веб-хикая |{{Nom}} |rowspan="4" |<ref>{{Cite web |url=https://bluescreen.kz/kazakhstanskiie-sierialy-sheker-ii-i-mystan-poluchili-miezhdunarodnyie-prizy/ |title=Казахстанские сериалы Sheker II и Mystan получили международные призы |archive-date=2025-04-22 |access-date=2024-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250422102617/https://bluescreen.kz/kazakhstanskiie-sierialy-sheker-ii-i-mystan-poluchili-miezhdunarodnyie-prizy/ |url-status=live }}</ref> |- |Үздік актер |{{Nom}} |- |Үздік дыбыс әрленімі |{{Won}} |- |Үздік визуалды эффектілер |{{Nom}} |- |[[2023 жыл|2023]] |Қазақстанның ''Nauryz'' ұлттық телехикаялар сыйлығы |Үздік саундтрек |{{Won}} |<ref>[https://bluescreen.kz/luchshiie-sierialy-vybrali-v-kazakhstanie/ Сериалы от Salem social media получили 6 главных наград национальной ТВ-премии.]</ref> |} == Бөлімдердің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#8B0000; width:10px; padding:0;" | | 1 | 8 | 20 қазан 2020 | 2 ақпан 2021 |- | style="background:#006400; width:10px; padding:0;" | | 2 | 12 | 5 тамыз 2021 | 28 қазан 2021 |} === 1-маусым === {| class="wikitable" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#8B0000; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Алғашқы закладка |AltTitle = The First Drop |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қазан 2020 |ShortSummary = — <!-- Осы жерге серияда не болғаны жайлы қысқаша оқиғаны жазуға болады --> |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Мансаптың ұсталымдары |AltTitle = The Costs of the Career |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қазан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = Мен өз бизнесімді жүргіземін |AltTitle = I Run my Own Business |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 қараша 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Мен жай ғана өз оқуымды төлемек болғанмын |AltTitle = I Just Wanted to Pay for my Studies |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Менің затым қайда, боқмұрын?! |AltTitle = Where is my Stuff?! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 желтоқсан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Не істеймін? |AltTitle = What Do I Do? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 желтоқсан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Мефедроншы |AltTitle = Mephedronist |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 қаңтар 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Түлкілер тауықтармен жұмыс істемейді |AltTitle = Foxes Don't Work with Chicks |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 ақпан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} |} === 2-маусым === {| class="wikitable" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #006400; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #006400; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #006400; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #006400; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #006400; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #006400; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#006400; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Алдик, сен қайда болдың? |AltTitle = Aldik, Where Have You Been? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 тамыз 2021 |ShortSummary = — <!-- Осы жерге серияда не болғаны жайлы қысқаша оқиғаны жазуға болады --> |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Алдик, сенен түк шықпайды, өмір бақи сондай боласың |AltTitle = Aldik, You're a Screw Up and That's Forever |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 тамыз 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = Сонымен, қашан байқап көресің? |AltTitle = So, When Will You Try It? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 тамыз 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Қажетті соманы жинаған соң, тоқтаймыз |AltTitle = We'll Get the Right Amount and Stop |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 тамыз 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Меніңше, бэд-трип әсер еткен сияқты |AltTitle = I'm Having a Bad Trip |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 тамыз 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Ақша үшін бәріне де дайынмын |AltTitle = Ready for Anything to Earn More Money |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 қыркүйек 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Қыртпай, бізге мефедрон дайындау керек |AltTitle = Basically We Need to Cook Mephedrone |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 қыркүйек 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Бұл саған 5 миллион болады |AltTitle = This will Cost You 5 Million |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қыркүйек 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = Бірінші сынаманы қайнаттық |AltTitle = We Made the First Batch |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қыркүйек 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = Ақшаң болса, ойлағаныңды істей бер |AltTitle = For Your Money You Can Do Anything |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = Біз шектен шығып кеттік |AltTitle = We've Taken It Too Far |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = Алдиярчик, не істедің? |AltTitle = Aldiyarchik, What Have You Done? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} |} == Сын == 2022 жылы ''webproject.media'' порталы «Шекерді» көруге тұрарлық Қазақстанның 15 хикаяның тізіміне енгізді. 2023 жылы сәуірде кино сыншылары Кәрім Қадырбаев пен Василий Корецкий Қазақстан киносының тарихына арналған мақаласында «Шекер», «Сержан Братан» және «[[5:32]]» хикаяларымен қатар Қазақстан ТВ басты жетістіктер мен серпінді веб-хикаялардың қатарына қосты. Ал сол жылдың қарашасында «Шекер» ресейлік онлайн-кинотеатр ''Okko-ның'' нұсқасы бойынша «XXI ғасырдағы көруге тұрарлық қазақ хикаяларының топ-10» тізімінде екінші орынға ие болды. Бірінші орында «Патруль» хикаясы болды. == Тағы қараңыз == * [[Сәке (хикая)]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] a4n6oizdzyoqqbisp5sne2qgkoszk0x 3649995 3649950 2026-09-01T15:32:27Z Орел Карл 81620 /* 1-маусым */ 3649995 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Шекер | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Криминалды фильм|криминал]], драма | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Азат Жұмаділ,<br /> Аңсар Ілиясов,<br /> Нышанбек Жұбанаев | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 2 | сериялар саны = 20 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Қуат Садықов, Рустам Юсупов, Арыстан Каунев, Дархан Ақылбекұлы, Александр Ерещенко | режиссёрі = Айтөре Жолдасқали | операторы = Бағдат Арғынов | сценарист = Арыстан Каунев, Нұрсұлтан Жұмабеков | түсірілім орны = | ұзақтығы = 18 мин | студия = Salem social media | статусы = | телеарна = | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 20 қазан 2020 | соңғы рет көрсетілді = 28 қазан 2021 | алдыңғы = | келесі = [[Шекер. Соңғы мүмкіндік|«Шекер. Соңғы мүмкіндік»]] фильмі | байланысты = | imdb_id = 16492666 | tv_com_id = | сайт = }} '''Шекер''' ('''Sheker''') — Қазақстанның орыс тіліндегі криминалдық драма жанрындағы веб-сериалы. Режиссері — Айтөре Жолдасқали. Хикаяда басты рөлдерді Азат Жұмаділ мен Аңсар Ілиясов сомдаған. == Желісі == Сериалда университеттен шығарылу қаупіне тап болған студент Алдиярдың өмірі баяндалады. Қаржылық мәселелерін шешу үшін қаражат іздеген ол пара беруге шешім қабылдайды, алайда қатаң мінезді әкесінен көмек сұрай алмай, есірткі саудасы әлеміне араласып кетеді. Есірткі тасымалдаушысы болып жұмыс істей бастаған Алдияр жеңіл ақша мен табысқа жету иллюзиясы оның моральдық ұстанымдарын көлеңкеде қалдыратын қауіпті ортаға тез бойлайды. Оқиға желісінің даму барысында Алдияр өз таңдауының салдарымен бетпе-бет келеді. Оған қылмыстық орта өкілдері қысым көрсетіп, полицей қызметкері одан ақша бопсалайды. Оның өмірі қысқа уақыт ішінде түбегейлі өзгеріп, Алдияр жақындарымен қарым-қатынасын қоса алғанда, барынан айырылу қаупіне тап болады. == Рөлдерде == * Азат Жұмаділ — ''Алдияр'', ''Алдик'' * Аңсар Ілиясов — ''Кана'' * Шәріп Серік — ''Айдос'', жемқор полиция қызметкері * Мәдина Кәкімсейітова — ''Мәдина'', Алдиярдың қызы * Маржан Қазыбаева — ''Алдиярдың анасы'' * Әйгерім Жүнісова — ''Әсел'', Алдиярдың апайы * Нышанбек Жұбанаев — ''Қуат'', клубтың қожайыны * Азамат Шарғын — ''Бауыр'', Қуаттың күзетшісі * Бекарыс Ахметов — ''Дэн'', бармен * Әмина Қасынова — ''Сәбина'', Кананың қызы == Өндірісі == 20 қазан 2020 жылы бірінші маусым Salem Social Media студиясының YouTube арнасына жүктелді. Екінші әрі соңғы маусымы 2021 жылғы 5 тамызда YouTube желісінде жарық көрді. 2024 жылы 7 қарашада хикаяның оқиғасын жалғастыратын «SHEKER. Соңғы мүмкіндік» фильмі Қазақстан кинотеатрларында прокатқа шықты. == Марапаттары мен номинациялары == {|class="wikitable plainrowheaders" style=text-align:center; !Жыл !Сыйлық !Номинация !Нәтиже !{{Comment|Дерек.|Дереккөз}} |- |rowspan="11" |[[2021 жыл|2021]] |rowspan="8" |LA Indie Film Fest |Үздік веб-хикая |{{Nom}} |rowspan="8" |<ref>{{Cite web |url=https://bluescreen.kz/kazakhstanskii-vieb-sierial-nominirovan-na-fiestivalie-v-los-andzhieliesie/ |title=Казахстанский веб-сериал номинирован на фестивале в Лос-Анджелесе |archive-date=2026-01-06 |access-date=2024-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260106052811/https://bluescreen.kz/kazakhstanskii-vieb-sierial-nominirovan-na-fiestivalie-v-los-andzhieliesie/ |url-status=live }}</ref> |- |Көрермендер таңдауы |{{Nom}} |- |Үздік актерлік ансамбль |{{Nom}} |- |Үздік актриса |{{Nom}} |- |Үздік актер |{{Nom}} |- |Үздік режиссер |{{Nom}} |- |Үздік сценарий |{{Nom}} |- |''Kick Ass'' сыйлығы |{{Nom}} |- |Cannes International Series Festival |Үздік қысқаметражды хикая |{{Nom}} |<ref>{{Cite web |url=https://harpersbazaar.kz/kazahstanskij-serial-vpervye-stal-nominantom-prestizhnogo-festivalja-canneseries/ |title=Казахстанский сериал впервые стал номинантом престижного фестиваля Canneseries |access-date=2024-11-21 |archive-date=2022-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221002122913/https://harpersbazaar.kz/kazahstanskij-serial-vpervye-stal-nominantom-prestizhnogo-festivalja-canneseries/ |url-status=live }}</ref> |- |rowspan="2" |Asia Contents Awards |Үздік қысқаметражды фильм/веб-драма |{{Won}} |rowspan="2" |<ref>{{Cite web |url=https://harpersbazaar.kz/kazahstanskij-serial-sheker-zavoeval-priz-na-asia-contents-awards-2021/ |title=Казахстанский сериал SHEKER завоевал приз на Asia Contents Awards 2021 |access-date=2024-11-21 |archive-date=2021-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211127083327/https://harpersbazaar.kz/kazahstanskij-serial-sheker-zavoeval-priz-na-asia-contents-awards-2021/ |url-status=live }}</ref> |- |Үздік дебютант актер |{{Nom}} |- |rowspan="4" |[[2022 жыл|2022]] |rowspan="4" |die Seriale |Үздік веб-хикая |{{Nom}} |rowspan="4" |<ref>{{Cite web |url=https://bluescreen.kz/kazakhstanskiie-sierialy-sheker-ii-i-mystan-poluchili-miezhdunarodnyie-prizy/ |title=Казахстанские сериалы Sheker II и Mystan получили международные призы |archive-date=2025-04-22 |access-date=2024-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250422102617/https://bluescreen.kz/kazakhstanskiie-sierialy-sheker-ii-i-mystan-poluchili-miezhdunarodnyie-prizy/ |url-status=live }}</ref> |- |Үздік актер |{{Nom}} |- |Үздік дыбыс әрленімі |{{Won}} |- |Үздік визуалды эффектілер |{{Nom}} |- |[[2023 жыл|2023]] |Қазақстанның ''Nauryz'' ұлттық телехикаялар сыйлығы |Үздік саундтрек |{{Won}} |<ref>[https://bluescreen.kz/luchshiie-sierialy-vybrali-v-kazakhstanie/ Сериалы от Salem social media получили 6 главных наград национальной ТВ-премии.]</ref> |} == Бөлімдердің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#8B0000; width:10px; padding:0;" | | 1 | 8 | 20 қазан 2020 | 2 ақпан 2021 |- | style="background:#006400; width:10px; padding:0;" | | 2 | 12 | 5 тамыз 2021 | 28 қазан 2021 |} === 1-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#8B0000; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Алғашқы закладка |AltTitle = The First Drop |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қазан 2020 |ShortSummary = — <!-- Осы жерге серияда не болғаны жайлы қысқаша оқиғаны жазуға болады --> |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Мансаптың ұсталымдары |AltTitle = The Costs of the Career |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қазан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = Мен өз бизнесімді жүргіземін |AltTitle = I Run my Own Business |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 қараша 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Мен жай ғана өз оқуымды төлемек болғанмын |AltTitle = I Just Wanted to Pay for my Studies |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Менің затым қайда, боқмұрын?! |AltTitle = Where is my Stuff?! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 желтоқсан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Не істеймін? |AltTitle = What Do I Do? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 желтоқсан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Мефедроншы |AltTitle = Mephedronist |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 қаңтар 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Түлкілер тауықтармен жұмыс істемейді |AltTitle = Foxes Don't Work with Chicks |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 ақпан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} |} === 2-маусым === {| class="wikitable" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #006400; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #006400; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #006400; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #006400; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #006400; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #006400; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#006400; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Алдик, сен қайда болдың? |AltTitle = Aldik, Where Have You Been? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 тамыз 2021 |ShortSummary = — <!-- Осы жерге серияда не болғаны жайлы қысқаша оқиғаны жазуға болады --> |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Алдик, сенен түк шықпайды, өмір бақи сондай боласың |AltTitle = Aldik, You're a Screw Up and That's Forever |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 тамыз 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = Сонымен, қашан байқап көресің? |AltTitle = So, When Will You Try It? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 тамыз 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Қажетті соманы жинаған соң, тоқтаймыз |AltTitle = We'll Get the Right Amount and Stop |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 тамыз 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Меніңше, бэд-трип әсер еткен сияқты |AltTitle = I'm Having a Bad Trip |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 тамыз 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Ақша үшін бәріне де дайынмын |AltTitle = Ready for Anything to Earn More Money |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 қыркүйек 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Қыртпай, бізге мефедрон дайындау керек |AltTitle = Basically We Need to Cook Mephedrone |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 қыркүйек 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Бұл саған 5 миллион болады |AltTitle = This will Cost You 5 Million |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қыркүйек 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = Бірінші сынаманы қайнаттық |AltTitle = We Made the First Batch |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қыркүйек 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = Ақшаң болса, ойлағаныңды істей бер |AltTitle = For Your Money You Can Do Anything |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = Біз шектен шығып кеттік |AltTitle = We've Taken It Too Far |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = Алдиярчик, не істедің? |AltTitle = Aldiyarchik, What Have You Done? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} |} == Сын == 2022 жылы ''webproject.media'' порталы «Шекерді» көруге тұрарлық Қазақстанның 15 хикаяның тізіміне енгізді. 2023 жылы сәуірде кино сыншылары Кәрім Қадырбаев пен Василий Корецкий Қазақстан киносының тарихына арналған мақаласында «Шекер», «Сержан Братан» және «[[5:32]]» хикаяларымен қатар Қазақстан ТВ басты жетістіктер мен серпінді веб-хикаялардың қатарына қосты. Ал сол жылдың қарашасында «Шекер» ресейлік онлайн-кинотеатр ''Okko-ның'' нұсқасы бойынша «XXI ғасырдағы көруге тұрарлық қазақ хикаяларының топ-10» тізімінде екінші орынға ие болды. Бірінші орында «Патруль» хикаясы болды. == Тағы қараңыз == * [[Сәке (хикая)]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] c5rstwqmq6uh711piq3qwhxdcywj38v 3649996 3649995 2026-09-01T15:32:39Z Орел Карл 81620 /* 2-маусым */ 3649996 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Шекер | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Криминалды фильм|криминал]], драма | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Азат Жұмаділ,<br /> Аңсар Ілиясов,<br /> Нышанбек Жұбанаев | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 2 | сериялар саны = 20 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Қуат Садықов, Рустам Юсупов, Арыстан Каунев, Дархан Ақылбекұлы, Александр Ерещенко | режиссёрі = Айтөре Жолдасқали | операторы = Бағдат Арғынов | сценарист = Арыстан Каунев, Нұрсұлтан Жұмабеков | түсірілім орны = | ұзақтығы = 18 мин | студия = Salem social media | статусы = | телеарна = | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 20 қазан 2020 | соңғы рет көрсетілді = 28 қазан 2021 | алдыңғы = | келесі = [[Шекер. Соңғы мүмкіндік|«Шекер. Соңғы мүмкіндік»]] фильмі | байланысты = | imdb_id = 16492666 | tv_com_id = | сайт = }} '''Шекер''' ('''Sheker''') — Қазақстанның орыс тіліндегі криминалдық драма жанрындағы веб-сериалы. Режиссері — Айтөре Жолдасқали. Хикаяда басты рөлдерді Азат Жұмаділ мен Аңсар Ілиясов сомдаған. == Желісі == Сериалда университеттен шығарылу қаупіне тап болған студент Алдиярдың өмірі баяндалады. Қаржылық мәселелерін шешу үшін қаражат іздеген ол пара беруге шешім қабылдайды, алайда қатаң мінезді әкесінен көмек сұрай алмай, есірткі саудасы әлеміне араласып кетеді. Есірткі тасымалдаушысы болып жұмыс істей бастаған Алдияр жеңіл ақша мен табысқа жету иллюзиясы оның моральдық ұстанымдарын көлеңкеде қалдыратын қауіпті ортаға тез бойлайды. Оқиға желісінің даму барысында Алдияр өз таңдауының салдарымен бетпе-бет келеді. Оған қылмыстық орта өкілдері қысым көрсетіп, полицей қызметкері одан ақша бопсалайды. Оның өмірі қысқа уақыт ішінде түбегейлі өзгеріп, Алдияр жақындарымен қарым-қатынасын қоса алғанда, барынан айырылу қаупіне тап болады. == Рөлдерде == * Азат Жұмаділ — ''Алдияр'', ''Алдик'' * Аңсар Ілиясов — ''Кана'' * Шәріп Серік — ''Айдос'', жемқор полиция қызметкері * Мәдина Кәкімсейітова — ''Мәдина'', Алдиярдың қызы * Маржан Қазыбаева — ''Алдиярдың анасы'' * Әйгерім Жүнісова — ''Әсел'', Алдиярдың апайы * Нышанбек Жұбанаев — ''Қуат'', клубтың қожайыны * Азамат Шарғын — ''Бауыр'', Қуаттың күзетшісі * Бекарыс Ахметов — ''Дэн'', бармен * Әмина Қасынова — ''Сәбина'', Кананың қызы == Өндірісі == 20 қазан 2020 жылы бірінші маусым Salem Social Media студиясының YouTube арнасына жүктелді. Екінші әрі соңғы маусымы 2021 жылғы 5 тамызда YouTube желісінде жарық көрді. 2024 жылы 7 қарашада хикаяның оқиғасын жалғастыратын «SHEKER. Соңғы мүмкіндік» фильмі Қазақстан кинотеатрларында прокатқа шықты. == Марапаттары мен номинациялары == {|class="wikitable plainrowheaders" style=text-align:center; !Жыл !Сыйлық !Номинация !Нәтиже !{{Comment|Дерек.|Дереккөз}} |- |rowspan="11" |[[2021 жыл|2021]] |rowspan="8" |LA Indie Film Fest |Үздік веб-хикая |{{Nom}} |rowspan="8" |<ref>{{Cite web |url=https://bluescreen.kz/kazakhstanskii-vieb-sierial-nominirovan-na-fiestivalie-v-los-andzhieliesie/ |title=Казахстанский веб-сериал номинирован на фестивале в Лос-Анджелесе |archive-date=2026-01-06 |access-date=2024-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260106052811/https://bluescreen.kz/kazakhstanskii-vieb-sierial-nominirovan-na-fiestivalie-v-los-andzhieliesie/ |url-status=live }}</ref> |- |Көрермендер таңдауы |{{Nom}} |- |Үздік актерлік ансамбль |{{Nom}} |- |Үздік актриса |{{Nom}} |- |Үздік актер |{{Nom}} |- |Үздік режиссер |{{Nom}} |- |Үздік сценарий |{{Nom}} |- |''Kick Ass'' сыйлығы |{{Nom}} |- |Cannes International Series Festival |Үздік қысқаметражды хикая |{{Nom}} |<ref>{{Cite web |url=https://harpersbazaar.kz/kazahstanskij-serial-vpervye-stal-nominantom-prestizhnogo-festivalja-canneseries/ |title=Казахстанский сериал впервые стал номинантом престижного фестиваля Canneseries |access-date=2024-11-21 |archive-date=2022-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221002122913/https://harpersbazaar.kz/kazahstanskij-serial-vpervye-stal-nominantom-prestizhnogo-festivalja-canneseries/ |url-status=live }}</ref> |- |rowspan="2" |Asia Contents Awards |Үздік қысқаметражды фильм/веб-драма |{{Won}} |rowspan="2" |<ref>{{Cite web |url=https://harpersbazaar.kz/kazahstanskij-serial-sheker-zavoeval-priz-na-asia-contents-awards-2021/ |title=Казахстанский сериал SHEKER завоевал приз на Asia Contents Awards 2021 |access-date=2024-11-21 |archive-date=2021-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211127083327/https://harpersbazaar.kz/kazahstanskij-serial-sheker-zavoeval-priz-na-asia-contents-awards-2021/ |url-status=live }}</ref> |- |Үздік дебютант актер |{{Nom}} |- |rowspan="4" |[[2022 жыл|2022]] |rowspan="4" |die Seriale |Үздік веб-хикая |{{Nom}} |rowspan="4" |<ref>{{Cite web |url=https://bluescreen.kz/kazakhstanskiie-sierialy-sheker-ii-i-mystan-poluchili-miezhdunarodnyie-prizy/ |title=Казахстанские сериалы Sheker II и Mystan получили международные призы |archive-date=2025-04-22 |access-date=2024-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250422102617/https://bluescreen.kz/kazakhstanskiie-sierialy-sheker-ii-i-mystan-poluchili-miezhdunarodnyie-prizy/ |url-status=live }}</ref> |- |Үздік актер |{{Nom}} |- |Үздік дыбыс әрленімі |{{Won}} |- |Үздік визуалды эффектілер |{{Nom}} |- |[[2023 жыл|2023]] |Қазақстанның ''Nauryz'' ұлттық телехикаялар сыйлығы |Үздік саундтрек |{{Won}} |<ref>[https://bluescreen.kz/luchshiie-sierialy-vybrali-v-kazakhstanie/ Сериалы от Salem social media получили 6 главных наград национальной ТВ-премии.]</ref> |} == Бөлімдердің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#8B0000; width:10px; padding:0;" | | 1 | 8 | 20 қазан 2020 | 2 ақпан 2021 |- | style="background:#006400; width:10px; padding:0;" | | 2 | 12 | 5 тамыз 2021 | 28 қазан 2021 |} === 1-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#8B0000; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Алғашқы закладка |AltTitle = The First Drop |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қазан 2020 |ShortSummary = — <!-- Осы жерге серияда не болғаны жайлы қысқаша оқиғаны жазуға болады --> |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Мансаптың ұсталымдары |AltTitle = The Costs of the Career |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қазан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = Мен өз бизнесімді жүргіземін |AltTitle = I Run my Own Business |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 қараша 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Мен жай ғана өз оқуымды төлемек болғанмын |AltTitle = I Just Wanted to Pay for my Studies |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Менің затым қайда, боқмұрын?! |AltTitle = Where is my Stuff?! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 желтоқсан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Не істеймін? |AltTitle = What Do I Do? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 желтоқсан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Мефедроншы |AltTitle = Mephedronist |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 қаңтар 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Түлкілер тауықтармен жұмыс істемейді |AltTitle = Foxes Don't Work with Chicks |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 ақпан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} |} === 2-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #006400; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #006400; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #006400; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #006400; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #006400; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #006400; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#006400; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Алдик, сен қайда болдың? |AltTitle = Aldik, Where Have You Been? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 тамыз 2021 |ShortSummary = — <!-- Осы жерге серияда не болғаны жайлы қысқаша оқиғаны жазуға болады --> |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Алдик, сенен түк шықпайды, өмір бақи сондай боласың |AltTitle = Aldik, You're a Screw Up and That's Forever |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 тамыз 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = Сонымен, қашан байқап көресің? |AltTitle = So, When Will You Try It? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 тамыз 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Қажетті соманы жинаған соң, тоқтаймыз |AltTitle = We'll Get the Right Amount and Stop |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 тамыз 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Меніңше, бэд-трип әсер еткен сияқты |AltTitle = I'm Having a Bad Trip |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 тамыз 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Ақша үшін бәріне де дайынмын |AltTitle = Ready for Anything to Earn More Money |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 қыркүйек 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Қыртпай, бізге мефедрон дайындау керек |AltTitle = Basically We Need to Cook Mephedrone |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 қыркүйек 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Бұл саған 5 миллион болады |AltTitle = This will Cost You 5 Million |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қыркүйек 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = Бірінші сынаманы қайнаттық |AltTitle = We Made the First Batch |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қыркүйек 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = Ақшаң болса, ойлағаныңды істей бер |AltTitle = For Your Money You Can Do Anything |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = Біз шектен шығып кеттік |AltTitle = We've Taken It Too Far |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = Алдиярчик, не істедің? |AltTitle = Aldiyarchik, What Have You Done? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} |} == Сын == 2022 жылы ''webproject.media'' порталы «Шекерді» көруге тұрарлық Қазақстанның 15 хикаяның тізіміне енгізді. 2023 жылы сәуірде кино сыншылары Кәрім Қадырбаев пен Василий Корецкий Қазақстан киносының тарихына арналған мақаласында «Шекер», «Сержан Братан» және «[[5:32]]» хикаяларымен қатар Қазақстан ТВ басты жетістіктер мен серпінді веб-хикаялардың қатарына қосты. Ал сол жылдың қарашасында «Шекер» ресейлік онлайн-кинотеатр ''Okko-ның'' нұсқасы бойынша «XXI ғасырдағы көруге тұрарлық қазақ хикаяларының топ-10» тізімінде екінші орынға ие болды. Бірінші орында «Патруль» хикаясы болды. == Тағы қараңыз == * [[Сәке (хикая)]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] rv9m80ypfnclk7k4j43n1q0t37kx2fu 3649997 3649996 2026-09-01T15:33:12Z Орел Карл 81620 /* Тағы қараңыз */ 3649997 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Шекер | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Криминалды фильм|криминал]], драма | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Азат Жұмаділ,<br /> Аңсар Ілиясов,<br /> Нышанбек Жұбанаев | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 2 | сериялар саны = 20 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Қуат Садықов, Рустам Юсупов, Арыстан Каунев, Дархан Ақылбекұлы, Александр Ерещенко | режиссёрі = Айтөре Жолдасқали | операторы = Бағдат Арғынов | сценарист = Арыстан Каунев, Нұрсұлтан Жұмабеков | түсірілім орны = | ұзақтығы = 18 мин | студия = Salem social media | статусы = | телеарна = | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 20 қазан 2020 | соңғы рет көрсетілді = 28 қазан 2021 | алдыңғы = | келесі = [[Шекер. Соңғы мүмкіндік|«Шекер. Соңғы мүмкіндік»]] фильмі | байланысты = | imdb_id = 16492666 | tv_com_id = | сайт = }} '''Шекер''' ('''Sheker''') — Қазақстанның орыс тіліндегі криминалдық драма жанрындағы веб-сериалы. Режиссері — Айтөре Жолдасқали. Хикаяда басты рөлдерді Азат Жұмаділ мен Аңсар Ілиясов сомдаған. == Желісі == Сериалда университеттен шығарылу қаупіне тап болған студент Алдиярдың өмірі баяндалады. Қаржылық мәселелерін шешу үшін қаражат іздеген ол пара беруге шешім қабылдайды, алайда қатаң мінезді әкесінен көмек сұрай алмай, есірткі саудасы әлеміне араласып кетеді. Есірткі тасымалдаушысы болып жұмыс істей бастаған Алдияр жеңіл ақша мен табысқа жету иллюзиясы оның моральдық ұстанымдарын көлеңкеде қалдыратын қауіпті ортаға тез бойлайды. Оқиға желісінің даму барысында Алдияр өз таңдауының салдарымен бетпе-бет келеді. Оған қылмыстық орта өкілдері қысым көрсетіп, полицей қызметкері одан ақша бопсалайды. Оның өмірі қысқа уақыт ішінде түбегейлі өзгеріп, Алдияр жақындарымен қарым-қатынасын қоса алғанда, барынан айырылу қаупіне тап болады. == Рөлдерде == * Азат Жұмаділ — ''Алдияр'', ''Алдик'' * Аңсар Ілиясов — ''Кана'' * Шәріп Серік — ''Айдос'', жемқор полиция қызметкері * Мәдина Кәкімсейітова — ''Мәдина'', Алдиярдың қызы * Маржан Қазыбаева — ''Алдиярдың анасы'' * Әйгерім Жүнісова — ''Әсел'', Алдиярдың апайы * Нышанбек Жұбанаев — ''Қуат'', клубтың қожайыны * Азамат Шарғын — ''Бауыр'', Қуаттың күзетшісі * Бекарыс Ахметов — ''Дэн'', бармен * Әмина Қасынова — ''Сәбина'', Кананың қызы == Өндірісі == 20 қазан 2020 жылы бірінші маусым Salem Social Media студиясының YouTube арнасына жүктелді. Екінші әрі соңғы маусымы 2021 жылғы 5 тамызда YouTube желісінде жарық көрді. 2024 жылы 7 қарашада хикаяның оқиғасын жалғастыратын «SHEKER. Соңғы мүмкіндік» фильмі Қазақстан кинотеатрларында прокатқа шықты. == Марапаттары мен номинациялары == {|class="wikitable plainrowheaders" style=text-align:center; !Жыл !Сыйлық !Номинация !Нәтиже !{{Comment|Дерек.|Дереккөз}} |- |rowspan="11" |[[2021 жыл|2021]] |rowspan="8" |LA Indie Film Fest |Үздік веб-хикая |{{Nom}} |rowspan="8" |<ref>{{Cite web |url=https://bluescreen.kz/kazakhstanskii-vieb-sierial-nominirovan-na-fiestivalie-v-los-andzhieliesie/ |title=Казахстанский веб-сериал номинирован на фестивале в Лос-Анджелесе |archive-date=2026-01-06 |access-date=2024-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260106052811/https://bluescreen.kz/kazakhstanskii-vieb-sierial-nominirovan-na-fiestivalie-v-los-andzhieliesie/ |url-status=live }}</ref> |- |Көрермендер таңдауы |{{Nom}} |- |Үздік актерлік ансамбль |{{Nom}} |- |Үздік актриса |{{Nom}} |- |Үздік актер |{{Nom}} |- |Үздік режиссер |{{Nom}} |- |Үздік сценарий |{{Nom}} |- |''Kick Ass'' сыйлығы |{{Nom}} |- |Cannes International Series Festival |Үздік қысқаметражды хикая |{{Nom}} |<ref>{{Cite web |url=https://harpersbazaar.kz/kazahstanskij-serial-vpervye-stal-nominantom-prestizhnogo-festivalja-canneseries/ |title=Казахстанский сериал впервые стал номинантом престижного фестиваля Canneseries |access-date=2024-11-21 |archive-date=2022-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221002122913/https://harpersbazaar.kz/kazahstanskij-serial-vpervye-stal-nominantom-prestizhnogo-festivalja-canneseries/ |url-status=live }}</ref> |- |rowspan="2" |Asia Contents Awards |Үздік қысқаметражды фильм/веб-драма |{{Won}} |rowspan="2" |<ref>{{Cite web |url=https://harpersbazaar.kz/kazahstanskij-serial-sheker-zavoeval-priz-na-asia-contents-awards-2021/ |title=Казахстанский сериал SHEKER завоевал приз на Asia Contents Awards 2021 |access-date=2024-11-21 |archive-date=2021-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211127083327/https://harpersbazaar.kz/kazahstanskij-serial-sheker-zavoeval-priz-na-asia-contents-awards-2021/ |url-status=live }}</ref> |- |Үздік дебютант актер |{{Nom}} |- |rowspan="4" |[[2022 жыл|2022]] |rowspan="4" |die Seriale |Үздік веб-хикая |{{Nom}} |rowspan="4" |<ref>{{Cite web |url=https://bluescreen.kz/kazakhstanskiie-sierialy-sheker-ii-i-mystan-poluchili-miezhdunarodnyie-prizy/ |title=Казахстанские сериалы Sheker II и Mystan получили международные призы |archive-date=2025-04-22 |access-date=2024-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250422102617/https://bluescreen.kz/kazakhstanskiie-sierialy-sheker-ii-i-mystan-poluchili-miezhdunarodnyie-prizy/ |url-status=live }}</ref> |- |Үздік актер |{{Nom}} |- |Үздік дыбыс әрленімі |{{Won}} |- |Үздік визуалды эффектілер |{{Nom}} |- |[[2023 жыл|2023]] |Қазақстанның ''Nauryz'' ұлттық телехикаялар сыйлығы |Үздік саундтрек |{{Won}} |<ref>[https://bluescreen.kz/luchshiie-sierialy-vybrali-v-kazakhstanie/ Сериалы от Salem social media получили 6 главных наград национальной ТВ-премии.]</ref> |} == Бөлімдердің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#8B0000; width:10px; padding:0;" | | 1 | 8 | 20 қазан 2020 | 2 ақпан 2021 |- | style="background:#006400; width:10px; padding:0;" | | 2 | 12 | 5 тамыз 2021 | 28 қазан 2021 |} === 1-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #8B0000; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#8B0000; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Алғашқы закладка |AltTitle = The First Drop |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қазан 2020 |ShortSummary = — <!-- Осы жерге серияда не болғаны жайлы қысқаша оқиғаны жазуға болады --> |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Мансаптың ұсталымдары |AltTitle = The Costs of the Career |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қазан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = Мен өз бизнесімді жүргіземін |AltTitle = I Run my Own Business |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 қараша 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Мен жай ғана өз оқуымды төлемек болғанмын |AltTitle = I Just Wanted to Pay for my Studies |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Менің затым қайда, боқмұрын?! |AltTitle = Where is my Stuff?! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 желтоқсан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Не істеймін? |AltTitle = What Do I Do? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 желтоқсан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Мефедроншы |AltTitle = Mephedronist |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 қаңтар 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Түлкілер тауықтармен жұмыс істемейді |AltTitle = Foxes Don't Work with Chicks |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 ақпан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 8B0000 }} |} === 2-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #006400; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #006400; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #006400; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #006400; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #006400; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #006400; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#006400; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Алдик, сен қайда болдың? |AltTitle = Aldik, Where Have You Been? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 тамыз 2021 |ShortSummary = — <!-- Осы жерге серияда не болғаны жайлы қысқаша оқиғаны жазуға болады --> |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Алдик, сенен түк шықпайды, өмір бақи сондай боласың |AltTitle = Aldik, You're a Screw Up and That's Forever |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 тамыз 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = Сонымен, қашан байқап көресің? |AltTitle = So, When Will You Try It? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 тамыз 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Қажетті соманы жинаған соң, тоқтаймыз |AltTitle = We'll Get the Right Amount and Stop |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 тамыз 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Меніңше, бэд-трип әсер еткен сияқты |AltTitle = I'm Having a Bad Trip |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 тамыз 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Ақша үшін бәріне де дайынмын |AltTitle = Ready for Anything to Earn More Money |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 қыркүйек 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Қыртпай, бізге мефедрон дайындау керек |AltTitle = Basically We Need to Cook Mephedrone |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 қыркүйек 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Бұл саған 5 миллион болады |AltTitle = This will Cost You 5 Million |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қыркүйек 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = Бірінші сынаманы қайнаттық |AltTitle = We Made the First Batch |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қыркүйек 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = Ақшаң болса, ойлағаныңды істей бер |AltTitle = For Your Money You Can Do Anything |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = Біз шектен шығып кеттік |AltTitle = We've Taken It Too Far |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = Алдиярчик, не істедің? |AltTitle = Aldiyarchik, What Have You Done? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 006400 }} |} == Сын == 2022 жылы ''webproject.media'' порталы «Шекерді» көруге тұрарлық Қазақстанның 15 хикаяның тізіміне енгізді. 2023 жылы сәуірде кино сыншылары Кәрім Қадырбаев пен Василий Корецкий Қазақстан киносының тарихына арналған мақаласында «Шекер», «Сержан Братан» және «[[5:32]]» хикаяларымен қатар Қазақстан ТВ басты жетістіктер мен серпінді веб-хикаялардың қатарына қосты. Ал сол жылдың қарашасында «Шекер» ресейлік онлайн-кинотеатр ''Okko-ның'' нұсқасы бойынша «XXI ғасырдағы көруге тұрарлық қазақ хикаяларының топ-10» тізімінде екінші орынға ие болды. Бірінші орында «Патруль» хикаясы болды. == Тағы қараңыз == * [[Сәке (хикая)]] * [[Патруль (хикая)]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] pszvpbukul6sfd0gt4pmokbz44tgaqd 0 786038 3649951 3649763 2026-09-01T13:38:01Z Орел Карл 81620 /* 1-маусым */ 3649951 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Сәке | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> [[Асан Мәжит]],<br /> Ерболат Әлқожа,<br /> Карина Кудекова | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Назарбек Оразбеков | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 2 | сериялар саны = 36 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Қуат Садықов, Ақылбек Досжанов, Аида Әлішбай | режиссёрі = Олжас Нұрбай | операторы = Әлібек Әміржанов, Сатбек Бақыт | сценарист = Илхан Ысқақбаев, Рүстем Омаров, Марат Оралғазин | түсірілім орны = | ұзақтығы = 25 мин | студия = Salem Social Media | статусы = | телеарна = | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 15 қазан 2020 | соңғы рет көрсетілді = 11 наурыз 2022 | алдыңғы = | келесі = | байланысты = | imdb_id = 16528280 | tv_com_id = | сайт = }} '''Сәке''' — Қазақстанда түсірілген комедиялық телехикая. Веб-хикая 2020 жылы жарық көрді<ref>{{Cite web |url=https://adyrna.kz/post/91743?utm_source=chatgpt.com|title="Сәке": Менің образым - Алматы облысындағы аудан әкімі жайлы (ВИДЕО)|publisher=«Адырна» ұлттық порталы|date=2021-11-15|accessdate=2026-08-30}}</ref>. Хикая «Salem Social Media» компаниясы мен BAS production продюсері Ақылбек Досжан бірлесіп түсірді. Режиссері — Олжас Нұрбай<ref>{{Cite web |url=https://forbes.kz/articles/azastandyi_akter_nyishanbek_jbanaev_tnt-premier_jobasyina_alay_tadaldyi?utm_source=chatgpt.com|title=Қазақстандық актер Нышанбек Жұбанаев ТНТ-Premier жобасына қалай таңдалды?|publisher=Forbes Kazakhstan|date=2021-05-25|accessdate=2026-08-30}}</ref>. Хикаяның бірінші маусымы жақсы қаралым жинағандықтан екінші маусымын түсіруге шешім қабылданып, 2021 жылы 27 шілдеде түсірілім басталып, сол жылы 6 қыркүйекте аяқтады<ref>{{Cite web |url=https://brod.kz/news/210908-zavershilis-semki-vtorogo-sezona-sake/|title=Завершились съемки второго сезона «Саке»|publisher=BROD.kz|date=2021-08-02|accessdate=2026-08-30}}</ref>. Екінші маусымның алғашқы сериясы 2021 жылы қазан айында жарыққа шықты. == Желісі == Оқиға Сәке деген атпен танымал Саят Саматұлының төңірегінде өрбиді. Ол — сыбайлас жемқорлыққа белшесінен батқанымен, өзін адал, әділ әрі мейірімді мемлекеттік қызметші ретінде көрсетіп жүрген аймақтық өңірдің әкімі. Ол жергілікті тұрғындардың түрлі мәселелерін шешіп, көмек сұрағандарға қолдау көрсету арқылы белсенді қызмет атқарып жүргендей кейіп танытады. Алайда оның игі істері сыбайлас жемқорлық әрекеттерін жасырудың ғана амалы болып табылады. Сәке түрмеге түсіп қалуы мүмкін екенін ойлай бастаған кезде, заңсыз жолмен табыс табудан бас тартып, заңға бағынатын азамат болуға шешім қабылдайды. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Сәке'', ''Саят Саматұлы'' немесе ''Саят Саматович'' * [[Асан Мәжит]] — ''Азамат'' * Ерболат Әлқожа — ''Дәурен'' * Азамат Әбділдинов — ''Арман'' * [[Дулыға Досмахамбетұлы Ақмолда|Дулыға Ақмолда]] — ''Қанат'' * [[Бақытжан Әшімәліұлы Әлпейісов|Бақытжан Әлпейісов]] — ''Ілияс Жомартұлы'' * Азиз Бейшеналиев — ''Ермек Қасымұлы'' * Карина Кудекова — ''Ләззат'' * Нариман Егімбеков — ''Әлихан'' * Нышанбек Жұбанаев — ''Талғат'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#4F5D2F; width:10px; padding:0;" | | 1 | 16 | 15 қазан 2020 | 19 ақпан 2021 |- | style="background:#6A0DAD; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 14 қазан 2021 | 11 наурыз 2022 |} === 1-маусым === {| class="wikitable" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#4F5D2F; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Аудан әкімі болып отырғанымда жасап алу керек! |AltTitle = Пока районным акимом сижу жасап алу керек! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қазан 2020 |ShortSummary = — <!-- Осы жерге серияда не болғаны жайлы қысқаша оқиғаны жазуға болады --> |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Біздің әкімдікте «ӨЗ БЕТІМЕН» жүретін ешкім жоқ |AltTitle = Нет у нас в акимате никого кто «САМ ПО СЕБЕ» |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қазан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = МЕНДЕ БІР ҚИЫНДЫҚ БОЛЫП ТҰР! Жағдай қиын |AltTitle = У МЕНЯ ПРОБЛЕМЫ! Жағдай сложный |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қазан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Республикалық ҰҚК — бұл маңызды |AltTitle = Республиканское КНБ – это серьезно |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 қараша 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Оны орнына қоямыз! |AltTitle = Поставим его на место! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 қараша 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Сендер мұнда тым шектен шығып кеттіңдер? |AltTitle = Вы что оборзели здесь что ли? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Жағдай бақылаудан шығып барады! |AltTitle = Ситуация выходит из под контроля! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Бұл жемқорларды құрту керек! |AltTitle = Этих коррупционеров давить надо! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 желтоқсан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = СЕН МАҒАН ДОС ТА, БАУЫР ДА ЕМЕССІҢ! |AltTitle = ТЫ МНЕ НЕ ДРУГ И НЕ БРАТ! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = Мұнда бассыздық болып жатыр! Оларда ұят жоқ! |AltTitle = Тут беспредел творится! У них совести нет! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 желтоқсан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = Не масқара ұйымдастырып отырсың? |AltTitle = Что за цирк ты устраиваешь? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 желтоқсан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = Шоу басталады! |AltTitle = Шоу начинается! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 қаңтар 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = БҰЛ САЯСАТТЫҢ ҚҰРЫСЫН! |AltTitle = В ЖОПУ ЭТУ ПОЛИТИКУ! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 қаңтар 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = Базар БІТТІ! |AltTitle = Базар ОКОНЧЕН! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қаңтар 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = МАҒАН ОНЫҢ ДЕНЕСІН АЛЫП КЕЛ! |AltTitle = ПРИВЕЗИ МНЕ ЕГО ТЕЛО! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 ақпан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = БІЗ ЖҮЙЕГЕ ҚАРСЫМЫЗ! |AltTitle = МЫ ПРОТИВ СИСТЕМЫ! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 ақпан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} |} === 2-маусым === {| class="wikitable" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #6A0DAD; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #6A0DAD; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #6A0DAD; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #6A0DAD; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #6A0DAD; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #6A0DAD; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#6A0DAD; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Хватит работать на статистику |AltTitle = Статистика үшін жұмыс істегенді доғар |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қазан 2021 |ShortSummary = — <!-- Осы жерге серияда не болғаны жайлы қысқаша оқиғаны жазуға болады --> |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Новым акимом становится... |AltTitle = Жаңа әкім болып... |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = Много ты на себя берешь, Саят Саматович! |AltTitle = Өзіңе көп аласың, Саят Саматұлы! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Главное чтобы они не узнали твою сущность |AltTitle = Ең бастысы, олар сенің болмысыңды біліп қоймасын |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 21 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Главное, чтобы ты меня не опрокинул! |AltTitle = Ең бастысы, мені лақтырып кетпе! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 22 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Я за тебя уже все знаю! |AltTitle = Мен сен туралы бәрін білемін! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 23 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Как дела, коррупционер? |AltTitle = Қалайсың, жемқор? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 24 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Помогай мне думать, помогай! |AltTitle = Ойлануыма көмектес, көмектес! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 25 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = Ты что, Азеке, зарабатывать решил? |AltTitle = Не болды, Әзеке, ақша тапқың келді ме? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 26 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = А смысл мне честно работать?! |AltTitle = Менің адал жұмыс істегенімнен не пайда?! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 27 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = Внатуре кошей |AltTitle = Нағыз Кощей екенсің |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 28 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = Каждому по заслугам |AltTitle = Әркімге еңбегіне қарай |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 29 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = Понятно, под кем он двигается |AltTitle = Оның кімнің астында жүргені түсінікті |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қаңтар 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 30 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = Наворовал, теперь вкладывайся |AltTitle = Ұрлап алдың, енді ақшаңды сал |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қаңтар 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 31 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = Главное, ты подпиши, остальное неважно |AltTitle = Ең бастысы, сен қолыңды қой, қалғаны маңызды емес |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 ақпан 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 32 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = Без связей даже донерку не откроешь |AltTitle = Байланыссыз тіпті донерхананы да аша алмайсың |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 ақпан 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 33 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = Тут стреляют не пулей, а деньгами и властью |AltTitle = Мұнда оқпен емес, ақшамен және билікпен атады |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 ақпан 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 34 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = Могу и другого щенка воспитать |AltTitle = Басқа күшікті де тәрбиелей аламын |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 ақпан 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 35 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = Ну ты страшный человек, Азамат Ерланович |AltTitle = Сен қорқынышты адам екенсің, Азамат Ерланұлы |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 наурыз 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 36 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = Саят Саматович, еще увидимся |AltTitle = Саят Саматұлы, әлі кездесерміз |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 наурыз 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} |} == Тағы қараңыз == * [[Шекер (хикая)]] * [[Патруль (хикая)]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] qtfcnxpc42wsvhtjka6n27oo79ds6l2 3649953 3649951 2026-09-01T13:38:43Z Орел Карл 81620 /* 2-маусым */ 3649953 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Сәке | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> [[Асан Мәжит]],<br /> Ерболат Әлқожа,<br /> Карина Кудекова | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Назарбек Оразбеков | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 2 | сериялар саны = 36 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Қуат Садықов, Ақылбек Досжанов, Аида Әлішбай | режиссёрі = Олжас Нұрбай | операторы = Әлібек Әміржанов, Сатбек Бақыт | сценарист = Илхан Ысқақбаев, Рүстем Омаров, Марат Оралғазин | түсірілім орны = | ұзақтығы = 25 мин | студия = Salem Social Media | статусы = | телеарна = | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 15 қазан 2020 | соңғы рет көрсетілді = 11 наурыз 2022 | алдыңғы = | келесі = | байланысты = | imdb_id = 16528280 | tv_com_id = | сайт = }} '''Сәке''' — Қазақстанда түсірілген комедиялық телехикая. Веб-хикая 2020 жылы жарық көрді<ref>{{Cite web |url=https://adyrna.kz/post/91743?utm_source=chatgpt.com|title="Сәке": Менің образым - Алматы облысындағы аудан әкімі жайлы (ВИДЕО)|publisher=«Адырна» ұлттық порталы|date=2021-11-15|accessdate=2026-08-30}}</ref>. Хикая «Salem Social Media» компаниясы мен BAS production продюсері Ақылбек Досжан бірлесіп түсірді. Режиссері — Олжас Нұрбай<ref>{{Cite web |url=https://forbes.kz/articles/azastandyi_akter_nyishanbek_jbanaev_tnt-premier_jobasyina_alay_tadaldyi?utm_source=chatgpt.com|title=Қазақстандық актер Нышанбек Жұбанаев ТНТ-Premier жобасына қалай таңдалды?|publisher=Forbes Kazakhstan|date=2021-05-25|accessdate=2026-08-30}}</ref>. Хикаяның бірінші маусымы жақсы қаралым жинағандықтан екінші маусымын түсіруге шешім қабылданып, 2021 жылы 27 шілдеде түсірілім басталып, сол жылы 6 қыркүйекте аяқтады<ref>{{Cite web |url=https://brod.kz/news/210908-zavershilis-semki-vtorogo-sezona-sake/|title=Завершились съемки второго сезона «Саке»|publisher=BROD.kz|date=2021-08-02|accessdate=2026-08-30}}</ref>. Екінші маусымның алғашқы сериясы 2021 жылы қазан айында жарыққа шықты. == Желісі == Оқиға Сәке деген атпен танымал Саят Саматұлының төңірегінде өрбиді. Ол — сыбайлас жемқорлыққа белшесінен батқанымен, өзін адал, әділ әрі мейірімді мемлекеттік қызметші ретінде көрсетіп жүрген аймақтық өңірдің әкімі. Ол жергілікті тұрғындардың түрлі мәселелерін шешіп, көмек сұрағандарға қолдау көрсету арқылы белсенді қызмет атқарып жүргендей кейіп танытады. Алайда оның игі істері сыбайлас жемқорлық әрекеттерін жасырудың ғана амалы болып табылады. Сәке түрмеге түсіп қалуы мүмкін екенін ойлай бастаған кезде, заңсыз жолмен табыс табудан бас тартып, заңға бағынатын азамат болуға шешім қабылдайды. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Сәке'', ''Саят Саматұлы'' немесе ''Саят Саматович'' * [[Асан Мәжит]] — ''Азамат'' * Ерболат Әлқожа — ''Дәурен'' * Азамат Әбділдинов — ''Арман'' * [[Дулыға Досмахамбетұлы Ақмолда|Дулыға Ақмолда]] — ''Қанат'' * [[Бақытжан Әшімәліұлы Әлпейісов|Бақытжан Әлпейісов]] — ''Ілияс Жомартұлы'' * Азиз Бейшеналиев — ''Ермек Қасымұлы'' * Карина Кудекова — ''Ләззат'' * Нариман Егімбеков — ''Әлихан'' * Нышанбек Жұбанаев — ''Талғат'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#4F5D2F; width:10px; padding:0;" | | 1 | 16 | 15 қазан 2020 | 19 ақпан 2021 |- | style="background:#6A0DAD; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 14 қазан 2021 | 11 наурыз 2022 |} === 1-маусым === {| class="wikitable" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#4F5D2F; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Аудан әкімі болып отырғанымда жасап алу керек! |AltTitle = Пока районным акимом сижу жасап алу керек! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қазан 2020 |ShortSummary = — <!-- Осы жерге серияда не болғаны жайлы қысқаша оқиғаны жазуға болады --> |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Біздің әкімдікте «ӨЗ БЕТІМЕН» жүретін ешкім жоқ |AltTitle = Нет у нас в акимате никого кто «САМ ПО СЕБЕ» |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қазан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = МЕНДЕ БІР ҚИЫНДЫҚ БОЛЫП ТҰР! Жағдай қиын |AltTitle = У МЕНЯ ПРОБЛЕМЫ! Жағдай сложный |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қазан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Республикалық ҰҚК — бұл маңызды |AltTitle = Республиканское КНБ – это серьезно |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 қараша 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Оны орнына қоямыз! |AltTitle = Поставим его на место! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 қараша 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Сендер мұнда тым шектен шығып кеттіңдер? |AltTitle = Вы что оборзели здесь что ли? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Жағдай бақылаудан шығып барады! |AltTitle = Ситуация выходит из под контроля! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Бұл жемқорларды құрту керек! |AltTitle = Этих коррупционеров давить надо! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 желтоқсан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = СЕН МАҒАН ДОС ТА, БАУЫР ДА ЕМЕССІҢ! |AltTitle = ТЫ МНЕ НЕ ДРУГ И НЕ БРАТ! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = Мұнда бассыздық болып жатыр! Оларда ұят жоқ! |AltTitle = Тут беспредел творится! У них совести нет! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 желтоқсан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = Не масқара ұйымдастырып отырсың? |AltTitle = Что за цирк ты устраиваешь? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 желтоқсан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = Шоу басталады! |AltTitle = Шоу начинается! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 қаңтар 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = БҰЛ САЯСАТТЫҢ ҚҰРЫСЫН! |AltTitle = В ЖОПУ ЭТУ ПОЛИТИКУ! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 қаңтар 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = Базар БІТТІ! |AltTitle = Базар ОКОНЧЕН! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қаңтар 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = МАҒАН ОНЫҢ ДЕНЕСІН АЛЫП КЕЛ! |AltTitle = ПРИВЕЗИ МНЕ ЕГО ТЕЛО! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 ақпан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = БІЗ ЖҮЙЕГЕ ҚАРСЫМЫЗ! |AltTitle = МЫ ПРОТИВ СИСТЕМЫ! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 ақпан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} |} === 2-маусым === {| class="wikitable" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #6A0DAD; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #6A0DAD; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #6A0DAD; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #6A0DAD; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #6A0DAD; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #6A0DAD; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#6A0DAD; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Статистика үшін жұмыс істегенді доғар |AltTitle = Хватит работать на статистику |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қазан 2021 |ShortSummary = — <!-- Осы жерге серияда не болғаны жайлы қысқаша оқиғаны жазуға болады --> |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Жаңа әкім болып... |AltTitle = Новым акимом становится... |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = Өзіңе көп аласың, Саят Саматұлы! |AltTitle = Много ты на себя берешь, Саят Саматович! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Ең бастысы, олар сенің болмысыңды біліп қоймасын |AltTitle = Главное чтобы они не узнали твою сущность |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 21 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Ең бастысы, мені лақтырып кетпе! |AltTitle = Главное, чтобы ты меня не опрокинул! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 22 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Мен сен туралы бәрін білемін! |AltTitle = Я за тебя уже все знаю! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 23 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Қалайсың, жемқор? |AltTitle = Как дела, коррупционер? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 24 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Ойлануыма көмектес, көмектес! |AltTitle = Помогай мне думать, помогай! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 25 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = Не болды, Әзеке, ақша тапқың келді ме? |AltTitle = Ты что, Азеке, зарабатывать решил? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 26 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = Менің адал жұмыс істегенімнен не пайда?! |AltTitle = А смысл мне честно работать?! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 27 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = Нағыз Кощей екенсің |AltTitle = Внатуре кошей |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 28 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = Әркімге еңбегіне қарай |AltTitle = Каждому по заслугам |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 29 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = Оның кімнің астында жүргені түсінікті |AltTitle = Понятно, под кем он двигается |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қаңтар 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 30 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = Ұрлап алдың, енді ақшаңды сал |AltTitle = Наворовал, теперь вкладывайся |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қаңтар 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 31 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = Ең бастысы, сен қолыңды қой, қалғаны маңызды емес |AltTitle = Главное, ты подпиши, остальное неважно |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 ақпан 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 32 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = Байланыссыз тіпті донерхананы да аша алмайсың |AltTitle = Без связей даже донерку не откроешь |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 ақпан 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 33 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = Мұнда оқпен емес, ақшамен және билікпен атады |AltTitle = Тут стреляют не пулей, а деньгами и властью |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 ақпан 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 34 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = Басқа күшікті де тәрбиелей аламын |AltTitle = Могу и другого щенка воспитать |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 ақпан 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 35 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = Сен қорқынышты адам екенсің, Азамат Ерланұлы |AltTitle = Ну ты страшный человек, Азамат Ерланович |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 наурыз 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 36 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = Саят Саматұлы, әлі кездесерміз |AltTitle = Саят Саматович, еще увидимся |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 наурыз 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} |} == Тағы қараңыз == * [[Шекер (хикая)]] * [[Патруль (хикая)]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] 2a4z7nicws9qrk0ocx65360wi9njg55 3649998 3649953 2026-09-01T15:33:50Z Орел Карл 81620 /* 1-маусым */ 3649998 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Сәке | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> [[Асан Мәжит]],<br /> Ерболат Әлқожа,<br /> Карина Кудекова | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Назарбек Оразбеков | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 2 | сериялар саны = 36 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Қуат Садықов, Ақылбек Досжанов, Аида Әлішбай | режиссёрі = Олжас Нұрбай | операторы = Әлібек Әміржанов, Сатбек Бақыт | сценарист = Илхан Ысқақбаев, Рүстем Омаров, Марат Оралғазин | түсірілім орны = | ұзақтығы = 25 мин | студия = Salem Social Media | статусы = | телеарна = | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 15 қазан 2020 | соңғы рет көрсетілді = 11 наурыз 2022 | алдыңғы = | келесі = | байланысты = | imdb_id = 16528280 | tv_com_id = | сайт = }} '''Сәке''' — Қазақстанда түсірілген комедиялық телехикая. Веб-хикая 2020 жылы жарық көрді<ref>{{Cite web |url=https://adyrna.kz/post/91743?utm_source=chatgpt.com|title="Сәке": Менің образым - Алматы облысындағы аудан әкімі жайлы (ВИДЕО)|publisher=«Адырна» ұлттық порталы|date=2021-11-15|accessdate=2026-08-30}}</ref>. Хикая «Salem Social Media» компаниясы мен BAS production продюсері Ақылбек Досжан бірлесіп түсірді. Режиссері — Олжас Нұрбай<ref>{{Cite web |url=https://forbes.kz/articles/azastandyi_akter_nyishanbek_jbanaev_tnt-premier_jobasyina_alay_tadaldyi?utm_source=chatgpt.com|title=Қазақстандық актер Нышанбек Жұбанаев ТНТ-Premier жобасына қалай таңдалды?|publisher=Forbes Kazakhstan|date=2021-05-25|accessdate=2026-08-30}}</ref>. Хикаяның бірінші маусымы жақсы қаралым жинағандықтан екінші маусымын түсіруге шешім қабылданып, 2021 жылы 27 шілдеде түсірілім басталып, сол жылы 6 қыркүйекте аяқтады<ref>{{Cite web |url=https://brod.kz/news/210908-zavershilis-semki-vtorogo-sezona-sake/|title=Завершились съемки второго сезона «Саке»|publisher=BROD.kz|date=2021-08-02|accessdate=2026-08-30}}</ref>. Екінші маусымның алғашқы сериясы 2021 жылы қазан айында жарыққа шықты. == Желісі == Оқиға Сәке деген атпен танымал Саят Саматұлының төңірегінде өрбиді. Ол — сыбайлас жемқорлыққа белшесінен батқанымен, өзін адал, әділ әрі мейірімді мемлекеттік қызметші ретінде көрсетіп жүрген аймақтық өңірдің әкімі. Ол жергілікті тұрғындардың түрлі мәселелерін шешіп, көмек сұрағандарға қолдау көрсету арқылы белсенді қызмет атқарып жүргендей кейіп танытады. Алайда оның игі істері сыбайлас жемқорлық әрекеттерін жасырудың ғана амалы болып табылады. Сәке түрмеге түсіп қалуы мүмкін екенін ойлай бастаған кезде, заңсыз жолмен табыс табудан бас тартып, заңға бағынатын азамат болуға шешім қабылдайды. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Сәке'', ''Саят Саматұлы'' немесе ''Саят Саматович'' * [[Асан Мәжит]] — ''Азамат'' * Ерболат Әлқожа — ''Дәурен'' * Азамат Әбділдинов — ''Арман'' * [[Дулыға Досмахамбетұлы Ақмолда|Дулыға Ақмолда]] — ''Қанат'' * [[Бақытжан Әшімәліұлы Әлпейісов|Бақытжан Әлпейісов]] — ''Ілияс Жомартұлы'' * Азиз Бейшеналиев — ''Ермек Қасымұлы'' * Карина Кудекова — ''Ләззат'' * Нариман Егімбеков — ''Әлихан'' * Нышанбек Жұбанаев — ''Талғат'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#4F5D2F; width:10px; padding:0;" | | 1 | 16 | 15 қазан 2020 | 19 ақпан 2021 |- | style="background:#6A0DAD; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 14 қазан 2021 | 11 наурыз 2022 |} === 1-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#4F5D2F; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Аудан әкімі болып отырғанымда жасап алу керек! |AltTitle = Пока районным акимом сижу жасап алу керек! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қазан 2020 |ShortSummary = — <!-- Осы жерге серияда не болғаны жайлы қысқаша оқиғаны жазуға болады --> |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Біздің әкімдікте «ӨЗ БЕТІМЕН» жүретін ешкім жоқ |AltTitle = Нет у нас в акимате никого кто «САМ ПО СЕБЕ» |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қазан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = МЕНДЕ БІР ҚИЫНДЫҚ БОЛЫП ТҰР! Жағдай қиын |AltTitle = У МЕНЯ ПРОБЛЕМЫ! Жағдай сложный |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қазан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Республикалық ҰҚК — бұл маңызды |AltTitle = Республиканское КНБ – это серьезно |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 қараша 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Оны орнына қоямыз! |AltTitle = Поставим его на место! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 қараша 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Сендер мұнда тым шектен шығып кеттіңдер? |AltTitle = Вы что оборзели здесь что ли? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Жағдай бақылаудан шығып барады! |AltTitle = Ситуация выходит из под контроля! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Бұл жемқорларды құрту керек! |AltTitle = Этих коррупционеров давить надо! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 желтоқсан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = СЕН МАҒАН ДОС ТА, БАУЫР ДА ЕМЕССІҢ! |AltTitle = ТЫ МНЕ НЕ ДРУГ И НЕ БРАТ! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = Мұнда бассыздық болып жатыр! Оларда ұят жоқ! |AltTitle = Тут беспредел творится! У них совести нет! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 желтоқсан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = Не масқара ұйымдастырып отырсың? |AltTitle = Что за цирк ты устраиваешь? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 желтоқсан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = Шоу басталады! |AltTitle = Шоу начинается! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 қаңтар 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = БҰЛ САЯСАТТЫҢ ҚҰРЫСЫН! |AltTitle = В ЖОПУ ЭТУ ПОЛИТИКУ! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 қаңтар 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = Базар БІТТІ! |AltTitle = Базар ОКОНЧЕН! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қаңтар 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = МАҒАН ОНЫҢ ДЕНЕСІН АЛЫП КЕЛ! |AltTitle = ПРИВЕЗИ МНЕ ЕГО ТЕЛО! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 ақпан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = БІЗ ЖҮЙЕГЕ ҚАРСЫМЫЗ! |AltTitle = МЫ ПРОТИВ СИСТЕМЫ! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 ақпан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} |} === 2-маусым === {| class="wikitable" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #6A0DAD; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #6A0DAD; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #6A0DAD; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #6A0DAD; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #6A0DAD; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #6A0DAD; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#6A0DAD; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Статистика үшін жұмыс істегенді доғар |AltTitle = Хватит работать на статистику |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қазан 2021 |ShortSummary = — <!-- Осы жерге серияда не болғаны жайлы қысқаша оқиғаны жазуға болады --> |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Жаңа әкім болып... |AltTitle = Новым акимом становится... |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = Өзіңе көп аласың, Саят Саматұлы! |AltTitle = Много ты на себя берешь, Саят Саматович! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Ең бастысы, олар сенің болмысыңды біліп қоймасын |AltTitle = Главное чтобы они не узнали твою сущность |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 21 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Ең бастысы, мені лақтырып кетпе! |AltTitle = Главное, чтобы ты меня не опрокинул! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 22 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Мен сен туралы бәрін білемін! |AltTitle = Я за тебя уже все знаю! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 23 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Қалайсың, жемқор? |AltTitle = Как дела, коррупционер? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 24 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Ойлануыма көмектес, көмектес! |AltTitle = Помогай мне думать, помогай! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 25 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = Не болды, Әзеке, ақша тапқың келді ме? |AltTitle = Ты что, Азеке, зарабатывать решил? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 26 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = Менің адал жұмыс істегенімнен не пайда?! |AltTitle = А смысл мне честно работать?! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 27 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = Нағыз Кощей екенсің |AltTitle = Внатуре кошей |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 28 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = Әркімге еңбегіне қарай |AltTitle = Каждому по заслугам |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 29 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = Оның кімнің астында жүргені түсінікті |AltTitle = Понятно, под кем он двигается |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қаңтар 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 30 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = Ұрлап алдың, енді ақшаңды сал |AltTitle = Наворовал, теперь вкладывайся |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қаңтар 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 31 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = Ең бастысы, сен қолыңды қой, қалғаны маңызды емес |AltTitle = Главное, ты подпиши, остальное неважно |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 ақпан 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 32 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = Байланыссыз тіпті донерхананы да аша алмайсың |AltTitle = Без связей даже донерку не откроешь |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 ақпан 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 33 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = Мұнда оқпен емес, ақшамен және билікпен атады |AltTitle = Тут стреляют не пулей, а деньгами и властью |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 ақпан 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 34 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = Басқа күшікті де тәрбиелей аламын |AltTitle = Могу и другого щенка воспитать |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 ақпан 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 35 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = Сен қорқынышты адам екенсің, Азамат Ерланұлы |AltTitle = Ну ты страшный человек, Азамат Ерланович |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 наурыз 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 36 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = Саят Саматұлы, әлі кездесерміз |AltTitle = Саят Саматович, еще увидимся |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 наурыз 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} |} == Тағы қараңыз == * [[Шекер (хикая)]] * [[Патруль (хикая)]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] hyqx1w31sj0616yooecmchl1jkk1j9w 3649999 3649998 2026-09-01T15:34:02Z Орел Карл 81620 /* 2-маусым */ 3649999 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Сәке | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> [[Асан Мәжит]],<br /> Ерболат Әлқожа,<br /> Карина Кудекова | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Назарбек Оразбеков | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 2 | сериялар саны = 36 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = | продюсері = Қуат Садықов, Ақылбек Досжанов, Аида Әлішбай | режиссёрі = Олжас Нұрбай | операторы = Әлібек Әміржанов, Сатбек Бақыт | сценарист = Илхан Ысқақбаев, Рүстем Омаров, Марат Оралғазин | түсірілім орны = | ұзақтығы = 25 мин | студия = Salem Social Media | статусы = | телеарна = | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 15 қазан 2020 | соңғы рет көрсетілді = 11 наурыз 2022 | алдыңғы = | келесі = | байланысты = | imdb_id = 16528280 | tv_com_id = | сайт = }} '''Сәке''' — Қазақстанда түсірілген комедиялық телехикая. Веб-хикая 2020 жылы жарық көрді<ref>{{Cite web |url=https://adyrna.kz/post/91743?utm_source=chatgpt.com|title="Сәке": Менің образым - Алматы облысындағы аудан әкімі жайлы (ВИДЕО)|publisher=«Адырна» ұлттық порталы|date=2021-11-15|accessdate=2026-08-30}}</ref>. Хикая «Salem Social Media» компаниясы мен BAS production продюсері Ақылбек Досжан бірлесіп түсірді. Режиссері — Олжас Нұрбай<ref>{{Cite web |url=https://forbes.kz/articles/azastandyi_akter_nyishanbek_jbanaev_tnt-premier_jobasyina_alay_tadaldyi?utm_source=chatgpt.com|title=Қазақстандық актер Нышанбек Жұбанаев ТНТ-Premier жобасына қалай таңдалды?|publisher=Forbes Kazakhstan|date=2021-05-25|accessdate=2026-08-30}}</ref>. Хикаяның бірінші маусымы жақсы қаралым жинағандықтан екінші маусымын түсіруге шешім қабылданып, 2021 жылы 27 шілдеде түсірілім басталып, сол жылы 6 қыркүйекте аяқтады<ref>{{Cite web |url=https://brod.kz/news/210908-zavershilis-semki-vtorogo-sezona-sake/|title=Завершились съемки второго сезона «Саке»|publisher=BROD.kz|date=2021-08-02|accessdate=2026-08-30}}</ref>. Екінші маусымның алғашқы сериясы 2021 жылы қазан айында жарыққа шықты. == Желісі == Оқиға Сәке деген атпен танымал Саят Саматұлының төңірегінде өрбиді. Ол — сыбайлас жемқорлыққа белшесінен батқанымен, өзін адал, әділ әрі мейірімді мемлекеттік қызметші ретінде көрсетіп жүрген аймақтық өңірдің әкімі. Ол жергілікті тұрғындардың түрлі мәселелерін шешіп, көмек сұрағандарға қолдау көрсету арқылы белсенді қызмет атқарып жүргендей кейіп танытады. Алайда оның игі істері сыбайлас жемқорлық әрекеттерін жасырудың ғана амалы болып табылады. Сәке түрмеге түсіп қалуы мүмкін екенін ойлай бастаған кезде, заңсыз жолмен табыс табудан бас тартып, заңға бағынатын азамат болуға шешім қабылдайды. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Сәке'', ''Саят Саматұлы'' немесе ''Саят Саматович'' * [[Асан Мәжит]] — ''Азамат'' * Ерболат Әлқожа — ''Дәурен'' * Азамат Әбділдинов — ''Арман'' * [[Дулыға Досмахамбетұлы Ақмолда|Дулыға Ақмолда]] — ''Қанат'' * [[Бақытжан Әшімәліұлы Әлпейісов|Бақытжан Әлпейісов]] — ''Ілияс Жомартұлы'' * Азиз Бейшеналиев — ''Ермек Қасымұлы'' * Карина Кудекова — ''Ләззат'' * Нариман Егімбеков — ''Әлихан'' * Нышанбек Жұбанаев — ''Талғат'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#4F5D2F; width:10px; padding:0;" | | 1 | 16 | 15 қазан 2020 | 19 ақпан 2021 |- | style="background:#6A0DAD; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 14 қазан 2021 | 11 наурыз 2022 |} === 1-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#4F5D2F; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Аудан әкімі болып отырғанымда жасап алу керек! |AltTitle = Пока районным акимом сижу жасап алу керек! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қазан 2020 |ShortSummary = — <!-- Осы жерге серияда не болғаны жайлы қысқаша оқиғаны жазуға болады --> |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Біздің әкімдікте «ӨЗ БЕТІМЕН» жүретін ешкім жоқ |AltTitle = Нет у нас в акимате никого кто «САМ ПО СЕБЕ» |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қазан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = МЕНДЕ БІР ҚИЫНДЫҚ БОЛЫП ТҰР! Жағдай қиын |AltTitle = У МЕНЯ ПРОБЛЕМЫ! Жағдай сложный |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қазан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Республикалық ҰҚК — бұл маңызды |AltTitle = Республиканское КНБ – это серьезно |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 қараша 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Оны орнына қоямыз! |AltTitle = Поставим его на место! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 қараша 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Сендер мұнда тым шектен шығып кеттіңдер? |AltTitle = Вы что оборзели здесь что ли? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Жағдай бақылаудан шығып барады! |AltTitle = Ситуация выходит из под контроля! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Бұл жемқорларды құрту керек! |AltTitle = Этих коррупционеров давить надо! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 желтоқсан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = СЕН МАҒАН ДОС ТА, БАУЫР ДА ЕМЕССІҢ! |AltTitle = ТЫ МНЕ НЕ ДРУГ И НЕ БРАТ! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = Мұнда бассыздық болып жатыр! Оларда ұят жоқ! |AltTitle = Тут беспредел творится! У них совести нет! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 желтоқсан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = Не масқара ұйымдастырып отырсың? |AltTitle = Что за цирк ты устраиваешь? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 желтоқсан 2020 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = Шоу басталады! |AltTitle = Шоу начинается! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 қаңтар 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = БҰЛ САЯСАТТЫҢ ҚҰРЫСЫН! |AltTitle = В ЖОПУ ЭТУ ПОЛИТИКУ! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 қаңтар 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = Базар БІТТІ! |AltTitle = Базар ОКОНЧЕН! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қаңтар 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = МАҒАН ОНЫҢ ДЕНЕСІН АЛЫП КЕЛ! |AltTitle = ПРИВЕЗИ МНЕ ЕГО ТЕЛО! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 ақпан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = БІЗ ЖҮЙЕГЕ ҚАРСЫМЫЗ! |AltTitle = МЫ ПРОТИВ СИСТЕМЫ! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 ақпан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} |} === 2-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #6A0DAD; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #6A0DAD; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #6A0DAD; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #6A0DAD; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #6A0DAD; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #6A0DAD; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#6A0DAD; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Статистика үшін жұмыс істегенді доғар |AltTitle = Хватит работать на статистику |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қазан 2021 |ShortSummary = — <!-- Осы жерге серияда не болғаны жайлы қысқаша оқиғаны жазуға болады --> |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Жаңа әкім болып... |AltTitle = Новым акимом становится... |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = Өзіңе көп аласың, Саят Саматұлы! |AltTitle = Много ты на себя берешь, Саят Саматович! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Ең бастысы, олар сенің болмысыңды біліп қоймасын |AltTitle = Главное чтобы они не узнали твою сущность |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қазан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 21 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Ең бастысы, мені лақтырып кетпе! |AltTitle = Главное, чтобы ты меня не опрокинул! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 22 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Мен сен туралы бәрін білемін! |AltTitle = Я за тебя уже все знаю! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 23 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Қалайсың, жемқор? |AltTitle = Как дела, коррупционер? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 24 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Ойлануыма көмектес, көмектес! |AltTitle = Помогай мне думать, помогай! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 25 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = Не болды, Әзеке, ақша тапқың келді ме? |AltTitle = Ты что, Азеке, зарабатывать решил? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 26 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = Менің адал жұмыс істегенімнен не пайда?! |AltTitle = А смысл мне честно работать?! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 27 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = Нағыз Кощей екенсің |AltTitle = Внатуре кошей |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 28 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = Әркімге еңбегіне қарай |AltTitle = Каждому по заслугам |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 29 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = Оның кімнің астында жүргені түсінікті |AltTitle = Понятно, под кем он двигается |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қаңтар 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 30 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = Ұрлап алдың, енді ақшаңды сал |AltTitle = Наворовал, теперь вкладывайся |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қаңтар 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 31 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = Ең бастысы, сен қолыңды қой, қалғаны маңызды емес |AltTitle = Главное, ты подпиши, остальное неважно |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 ақпан 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 32 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = Байланыссыз тіпті донерхананы да аша алмайсың |AltTitle = Без связей даже донерку не откроешь |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 ақпан 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 33 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = Мұнда оқпен емес, ақшамен және билікпен атады |AltTitle = Тут стреляют не пулей, а деньгами и властью |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 ақпан 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 34 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = Басқа күшікті де тәрбиелей аламын |AltTitle = Могу и другого щенка воспитать |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 ақпан 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 35 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = Сен қорқынышты адам екенсің, Азамат Ерланұлы |AltTitle = Ну ты страшный человек, Азамат Ерланович |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 наурыз 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} {{Episode list |EpisodeNumber = 36 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = Саят Саматұлы, әлі кездесерміз |AltTitle = Саят Саматович, еще увидимся |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 наурыз 2022 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 6A0DAD }} |} == Тағы қараңыз == * [[Шекер (хикая)]] * [[Патруль (хикая)]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] 1nusiipwtrqex3b0m42jo43nkmbnixo 0 786124 3649935 3649789 2026-09-01T13:16:30Z Орел Карл 81620 /* Рөлдерде */ 3649935 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 135 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Піләл — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] ai0wyuhy9lvdjaj7x26535mm2cr2als 3649943 3649935 2026-09-01T13:27:55Z Орел Карл 81620 /* Бөлімдерінің тізімі */ 3649943 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 135 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Піләл — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] qvctz4ztbfizew1bmesj98d7p6g0pa2 3649945 3649943 2026-09-01T13:28:32Z Орел Карл 81620 /* Бөлімдерінің тізімі */ 3649945 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 135 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Піләл — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 21 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] d327t6g3q5vo6iuok8led515eu48nca 3649947 3649945 2026-09-01T13:29:17Z Орел Карл 81620 /* Бөлімдерінің тізімі */ 3649947 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 135 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Піләл — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] qvctz4ztbfizew1bmesj98d7p6g0pa2 3649948 3649947 2026-09-01T13:29:46Z Орел Карл 81620 /* Бөлімдерінің тізімі */ 3649948 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 135 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Піләл — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} === 1-маусым === == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] sqr3f89fzeoz6xpje8gs35cqfijx4ez 3649957 3649948 2026-09-01T13:49:32Z Орел Карл 81620 /* Рөлдерде */ 3649957 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 135 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Пілал — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} === 1-маусым === == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] 08rnq63hzdlhgtaydei260ezuq50wo4 3649958 3649957 2026-09-01T13:52:17Z Орел Карл 81620 /* Кіріспе бөлімін өңдеді */ 3649958 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 134 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Пілал — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} === 1-маусым === == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] e36r4e15rv9wkawf6bva23tib6ea4vn 3649960 3649958 2026-09-01T13:55:27Z Орел Карл 81620 /* Бөлімдерінің тізімі */ 3649960 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 134 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Пілал — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 22 маусым 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} === 1-маусым === == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] dcjn5wzijitoz9atlfs4avuyy35wgs9 3649961 3649960 2026-09-01T13:56:48Z Орел Карл 81620 /* Бөлімдерінің тізімі */ 3649961 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 134 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Пілал — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} === 1-маусым === == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] e36r4e15rv9wkawf6bva23tib6ea4vn 3649963 3649961 2026-09-01T14:21:41Z Орел Карл 81620 /* 1-маусым */ 3649963 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 134 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Пілал — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} === 1-маусым === {| class="wikitable" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #4F5D2F; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#4F5D2F; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #1.1 бөлім |AltTitle = Episode #1.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #1.2 бөлім |AltTitle = Episode #1.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #1.3 бөлім |AltTitle = Episode #1.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #1.4 бөлім |AltTitle = Episode #1.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #1.5 бөлім |AltTitle = Episode #1.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #1.6 бөлім |AltTitle = Episode #1.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #1.7 бөлім |AltTitle = Episode #1.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #1.8 бөлім |AltTitle = Episode #1.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #1.9 бөлім |AltTitle = Episode #1.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #1.10 бөлім |AltTitle = Episode #1.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #1.11 бөлім |AltTitle = Episode #1.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #1.12 бөлім |AltTitle = Episode #1.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #1.13 бөлім |AltTitle = Episode #1.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #1.14 бөлім |AltTitle = Episode #1.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #1.15 бөлім |AltTitle = Episode #1.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #1.16 бөлім |AltTitle = Episode #1.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #1.17 бөлім |AltTitle = Episode #1.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #1.18 бөлім |AltTitle = Episode #1.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #1.19 бөлім |AltTitle = Episode #1.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #1.20 бөлім |AltTitle = Episode #1.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 4F5D2F }} |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] fhwte0bhng5nk4ph6e3lsmorkpnsf48 3649965 3649963 2026-09-01T14:23:36Z Орел Карл 81620 /* 1-маусым */ 3649965 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 134 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Пілал — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} === 1-маусым === {| class="wikitable" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#cc4e5c; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #1.1 бөлім |AltTitle = Episode #1.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #1.2 бөлім |AltTitle = Episode #1.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #1.3 бөлім |AltTitle = Episode #1.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #1.4 бөлім |AltTitle = Episode #1.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #1.5 бөлім |AltTitle = Episode #1.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #1.6 бөлім |AltTitle = Episode #1.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #1.7 бөлім |AltTitle = Episode #1.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #1.8 бөлім |AltTitle = Episode #1.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #1.9 бөлім |AltTitle = Episode #1.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #1.10 бөлім |AltTitle = Episode #1.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #1.11 бөлім |AltTitle = Episode #1.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #1.12 бөлім |AltTitle = Episode #1.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #1.13 бөлім |AltTitle = Episode #1.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #1.14 бөлім |AltTitle = Episode #1.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #1.15 бөлім |AltTitle = Episode #1.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #1.16 бөлім |AltTitle = Episode #1.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #1.17 бөлім |AltTitle = Episode #1.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #1.18 бөлім |AltTitle = Episode #1.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #1.19 бөлім |AltTitle = Episode #1.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #1.20 бөлім |AltTitle = Episode #1.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} |} === 2-маусым === == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] hnpuimp2dx2mmcikhico8nekqjbze7m 3649967 3649965 2026-09-01T14:26:53Z Орел Карл 81620 /* 1-маусым */ 3649967 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 134 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Пілал — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} === 1-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#cc4e5c; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #1.1 бөлім |AltTitle = Episode #1.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #1.2 бөлім |AltTitle = Episode #1.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #1.3 бөлім |AltTitle = Episode #1.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #1.4 бөлім |AltTitle = Episode #1.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #1.5 бөлім |AltTitle = Episode #1.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #1.6 бөлім |AltTitle = Episode #1.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #1.7 бөлім |AltTitle = Episode #1.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #1.8 бөлім |AltTitle = Episode #1.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #1.9 бөлім |AltTitle = Episode #1.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #1.10 бөлім |AltTitle = Episode #1.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #1.11 бөлім |AltTitle = Episode #1.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #1.12 бөлім |AltTitle = Episode #1.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #1.13 бөлім |AltTitle = Episode #1.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #1.14 бөлім |AltTitle = Episode #1.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #1.15 бөлім |AltTitle = Episode #1.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #1.16 бөлім |AltTitle = Episode #1.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #1.17 бөлім |AltTitle = Episode #1.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #1.18 бөлім |AltTitle = Episode #1.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #1.19 бөлім |AltTitle = Episode #1.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #1.20 бөлім |AltTitle = Episode #1.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} |} === 2-маусым === == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] 5151oq9sur65z8zo0jz5pv54y2mvpj1 3649975 3649967 2026-09-01T14:40:18Z Орел Карл 81620 /* 2-маусым */ 3649975 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 134 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Пілал — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} === 1-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#cc4e5c; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #1.1 бөлім |AltTitle = Episode #1.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #1.2 бөлім |AltTitle = Episode #1.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #1.3 бөлім |AltTitle = Episode #1.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #1.4 бөлім |AltTitle = Episode #1.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #1.5 бөлім |AltTitle = Episode #1.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #1.6 бөлім |AltTitle = Episode #1.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #1.7 бөлім |AltTitle = Episode #1.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #1.8 бөлім |AltTitle = Episode #1.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #1.9 бөлім |AltTitle = Episode #1.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #1.10 бөлім |AltTitle = Episode #1.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #1.11 бөлім |AltTitle = Episode #1.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #1.12 бөлім |AltTitle = Episode #1.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #1.13 бөлім |AltTitle = Episode #1.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #1.14 бөлім |AltTitle = Episode #1.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #1.15 бөлім |AltTitle = Episode #1.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #1.16 бөлім |AltTitle = Episode #1.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #1.17 бөлім |AltTitle = Episode #1.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #1.18 бөлім |AltTitle = Episode #1.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #1.19 бөлім |AltTitle = Episode #1.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #1.20 бөлім |AltTitle = Episode #1.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} |} === 2-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#696969; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 21 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #2.1 бөлім |AltTitle = Episode #2.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 22 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #2.2 бөлім |AltTitle = Episode #2.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 23 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #2.3 бөлім |AltTitle = Episode #2.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 24 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #2.4 бөлім |AltTitle = Episode #2.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 25 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #2.5 бөлім |AltTitle = Episode #2.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 26 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #2.6 бөлім |AltTitle = Episode #2.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 27 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #2.7 бөлім |AltTitle = Episode #2.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 28 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #2.8 бөлім |AltTitle = Episode #2.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 29 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #2.9 бөлім |AltTitle = Episode #2.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 30 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #2.10 бөлім |AltTitle = Episode #2.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 31 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #2.11 бөлім |AltTitle = Episode #2.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 32 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #2.12 бөлім |AltTitle = Episode #2.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 33 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #2.13 бөлім |AltTitle = Episode #2.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 34 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #2.14 бөлім |AltTitle = Episode #2.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 35 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #2.15 бөлім |AltTitle = Episode #2.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 36 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #2.16 бөлім |AltTitle = Episode #2.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 37 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #2.17 бөлім |AltTitle = Episode #2.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 38 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #2.18 бөлім |AltTitle = Episode #2.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 39 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #2.19 бөлім |AltTitle = Episode #2.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 40 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #2.20 бөлім |AltTitle = Episode #2.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} |} === 3-маусым === == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] k0032inphz7bct40pavlr2invhvofxb 3649976 3649975 2026-09-01T14:44:56Z Орел Карл 81620 /* 3-маусым */ 3649976 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 134 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Пілал — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} === 1-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#cc4e5c; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #1.1 бөлім |AltTitle = Episode #1.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #1.2 бөлім |AltTitle = Episode #1.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #1.3 бөлім |AltTitle = Episode #1.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #1.4 бөлім |AltTitle = Episode #1.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #1.5 бөлім |AltTitle = Episode #1.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #1.6 бөлім |AltTitle = Episode #1.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #1.7 бөлім |AltTitle = Episode #1.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #1.8 бөлім |AltTitle = Episode #1.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #1.9 бөлім |AltTitle = Episode #1.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #1.10 бөлім |AltTitle = Episode #1.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #1.11 бөлім |AltTitle = Episode #1.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #1.12 бөлім |AltTitle = Episode #1.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #1.13 бөлім |AltTitle = Episode #1.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #1.14 бөлім |AltTitle = Episode #1.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #1.15 бөлім |AltTitle = Episode #1.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #1.16 бөлім |AltTitle = Episode #1.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #1.17 бөлім |AltTitle = Episode #1.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #1.18 бөлім |AltTitle = Episode #1.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #1.19 бөлім |AltTitle = Episode #1.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #1.20 бөлім |AltTitle = Episode #1.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} |} === 2-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#696969; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 21 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #2.1 бөлім |AltTitle = Episode #2.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 22 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #2.2 бөлім |AltTitle = Episode #2.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 23 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #2.3 бөлім |AltTitle = Episode #2.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 24 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #2.4 бөлім |AltTitle = Episode #2.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 25 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #2.5 бөлім |AltTitle = Episode #2.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 26 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #2.6 бөлім |AltTitle = Episode #2.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 27 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #2.7 бөлім |AltTitle = Episode #2.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 28 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #2.8 бөлім |AltTitle = Episode #2.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 29 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #2.9 бөлім |AltTitle = Episode #2.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 30 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #2.10 бөлім |AltTitle = Episode #2.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 31 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #2.11 бөлім |AltTitle = Episode #2.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 32 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #2.12 бөлім |AltTitle = Episode #2.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 33 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #2.13 бөлім |AltTitle = Episode #2.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 34 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #2.14 бөлім |AltTitle = Episode #2.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 35 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #2.15 бөлім |AltTitle = Episode #2.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 36 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #2.16 бөлім |AltTitle = Episode #2.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 37 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #2.17 бөлім |AltTitle = Episode #2.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 38 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #2.18 бөлім |AltTitle = Episode #2.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 39 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #2.19 бөлім |AltTitle = Episode #2.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 40 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #2.20 бөлім |AltTitle = Episode #2.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} |} === 3-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#1E90FF; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 41 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #3.1 бөлім |AltTitle = Episode #3.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 42 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #3.2 бөлім |AltTitle = Episode #3.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 43 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #3.3 бөлім |AltTitle = Episode #3.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 44 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #3.4 бөлім |AltTitle = Episode #3.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 45 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #3.5 бөлім |AltTitle = Episode #3.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 46 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #3.6 бөлім |AltTitle = Episode #3.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 47 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #3.7 бөлім |AltTitle = Episode #3.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 48 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #3.8 бөлім |AltTitle = Episode #3.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 49 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #3.9 бөлім |AltTitle = Episode #3.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 50 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #3.10 бөлім |AltTitle = Episode #3.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 51 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #3.11 бөлім |AltTitle = Episode #3.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 52 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #3.12 бөлім |AltTitle = Episode #3.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 53 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #3.13 бөлім |AltTitle = Episode #3.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 54 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #3.14 бөлім |AltTitle = Episode #3.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 55 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #3.15 бөлім |AltTitle = Episode #3.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 56 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #3.16 бөлім |AltTitle = Episode #3.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 57 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #3.17 бөлім |AltTitle = Episode #3.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 58 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #3.18 бөлім |AltTitle = Episode #3.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 59 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #3.19 бөлім |AltTitle = Episode #3.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 60 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #3.20 бөлім |AltTitle = Episode #3.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} |} === 4-маусым === === 5-маусым === === 6-маусым === === 7-маусым === == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] 9s630686yjt8e4he08txszovmttenhq 3649977 3649976 2026-09-01T14:47:17Z Орел Карл 81620 /* 4-маусым */ 3649977 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 134 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Пілал — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} === 1-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#cc4e5c; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #1.1 бөлім |AltTitle = Episode #1.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #1.2 бөлім |AltTitle = Episode #1.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #1.3 бөлім |AltTitle = Episode #1.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #1.4 бөлім |AltTitle = Episode #1.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #1.5 бөлім |AltTitle = Episode #1.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #1.6 бөлім |AltTitle = Episode #1.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #1.7 бөлім |AltTitle = Episode #1.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #1.8 бөлім |AltTitle = Episode #1.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #1.9 бөлім |AltTitle = Episode #1.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #1.10 бөлім |AltTitle = Episode #1.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #1.11 бөлім |AltTitle = Episode #1.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #1.12 бөлім |AltTitle = Episode #1.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #1.13 бөлім |AltTitle = Episode #1.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #1.14 бөлім |AltTitle = Episode #1.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #1.15 бөлім |AltTitle = Episode #1.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #1.16 бөлім |AltTitle = Episode #1.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #1.17 бөлім |AltTitle = Episode #1.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #1.18 бөлім |AltTitle = Episode #1.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #1.19 бөлім |AltTitle = Episode #1.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #1.20 бөлім |AltTitle = Episode #1.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} |} === 2-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#696969; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 21 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #2.1 бөлім |AltTitle = Episode #2.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 22 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #2.2 бөлім |AltTitle = Episode #2.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 23 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #2.3 бөлім |AltTitle = Episode #2.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 24 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #2.4 бөлім |AltTitle = Episode #2.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 25 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #2.5 бөлім |AltTitle = Episode #2.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 26 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #2.6 бөлім |AltTitle = Episode #2.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 27 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #2.7 бөлім |AltTitle = Episode #2.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 28 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #2.8 бөлім |AltTitle = Episode #2.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 29 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #2.9 бөлім |AltTitle = Episode #2.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 30 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #2.10 бөлім |AltTitle = Episode #2.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 31 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #2.11 бөлім |AltTitle = Episode #2.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 32 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #2.12 бөлім |AltTitle = Episode #2.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 33 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #2.13 бөлім |AltTitle = Episode #2.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 34 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #2.14 бөлім |AltTitle = Episode #2.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 35 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #2.15 бөлім |AltTitle = Episode #2.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 36 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #2.16 бөлім |AltTitle = Episode #2.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 37 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #2.17 бөлім |AltTitle = Episode #2.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 38 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #2.18 бөлім |AltTitle = Episode #2.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 39 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #2.19 бөлім |AltTitle = Episode #2.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 40 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #2.20 бөлім |AltTitle = Episode #2.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} |} === 3-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#1E90FF; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 41 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #3.1 бөлім |AltTitle = Episode #3.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 42 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #3.2 бөлім |AltTitle = Episode #3.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 43 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #3.3 бөлім |AltTitle = Episode #3.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 44 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #3.4 бөлім |AltTitle = Episode #3.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 45 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #3.5 бөлім |AltTitle = Episode #3.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 46 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #3.6 бөлім |AltTitle = Episode #3.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 47 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #3.7 бөлім |AltTitle = Episode #3.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 48 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #3.8 бөлім |AltTitle = Episode #3.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 49 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #3.9 бөлім |AltTitle = Episode #3.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 50 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #3.10 бөлім |AltTitle = Episode #3.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 51 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #3.11 бөлім |AltTitle = Episode #3.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 52 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #3.12 бөлім |AltTitle = Episode #3.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 53 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #3.13 бөлім |AltTitle = Episode #3.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 54 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #3.14 бөлім |AltTitle = Episode #3.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 55 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #3.15 бөлім |AltTitle = Episode #3.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 56 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #3.16 бөлім |AltTitle = Episode #3.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 57 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #3.17 бөлім |AltTitle = Episode #3.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 58 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #3.18 бөлім |AltTitle = Episode #3.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 59 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #3.19 бөлім |AltTitle = Episode #3.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 60 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #3.20 бөлім |AltTitle = Episode #3.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} |} === 4-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#E67E22; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 61 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #4.1 бөлім |AltTitle = Episode #4.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 62 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #4.2 бөлім |AltTitle = Episode #4.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 63 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #4.3 бөлім |AltTitle = Episode #4.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 64 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #4.4 бөлім |AltTitle = Episode #4.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 65 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #4.5 бөлім |AltTitle = Episode #4.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 66 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #4.6 бөлім |AltTitle = Episode #4.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 67 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #4.7 бөлім |AltTitle = Episode #4.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 68 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #4.8 бөлім |AltTitle = Episode #4.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 69 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #4.9 бөлім |AltTitle = Episode #4.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 70 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #4.10 бөлім |AltTitle = Episode #4.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 71 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #4.11 бөлім |AltTitle = Episode #4.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 72 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #4.12 бөлім |AltTitle = Episode #4.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 73 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #4.13 бөлім |AltTitle = Episode #4.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 74 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #4.14 бөлім |AltTitle = Episode #4.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 75 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #4.15 бөлім |AltTitle = Episode #4.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 76 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #4.16 бөлім |AltTitle = Episode #4.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 77 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #4.17 бөлім |AltTitle = Episode #4.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 78 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #4.18 бөлім |AltTitle = Episode #4.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 79 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #4.19 бөлім |AltTitle = Episode #4.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 80 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #4.20 бөлім |AltTitle = Episode #4.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} |} === 5-маусым === === 6-маусым === === 7-маусым === == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] fh23el0rv58gemsd7umk6r9gz1jjgb4 3649978 3649977 2026-09-01T14:49:50Z Орел Карл 81620 /* 5-маусым */ 3649978 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 134 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Пілал — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} === 1-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#cc4e5c; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #1.1 бөлім |AltTitle = Episode #1.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #1.2 бөлім |AltTitle = Episode #1.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #1.3 бөлім |AltTitle = Episode #1.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #1.4 бөлім |AltTitle = Episode #1.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #1.5 бөлім |AltTitle = Episode #1.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #1.6 бөлім |AltTitle = Episode #1.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #1.7 бөлім |AltTitle = Episode #1.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #1.8 бөлім |AltTitle = Episode #1.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #1.9 бөлім |AltTitle = Episode #1.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #1.10 бөлім |AltTitle = Episode #1.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #1.11 бөлім |AltTitle = Episode #1.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #1.12 бөлім |AltTitle = Episode #1.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #1.13 бөлім |AltTitle = Episode #1.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #1.14 бөлім |AltTitle = Episode #1.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #1.15 бөлім |AltTitle = Episode #1.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #1.16 бөлім |AltTitle = Episode #1.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #1.17 бөлім |AltTitle = Episode #1.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #1.18 бөлім |AltTitle = Episode #1.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #1.19 бөлім |AltTitle = Episode #1.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #1.20 бөлім |AltTitle = Episode #1.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} |} === 2-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#696969; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 21 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #2.1 бөлім |AltTitle = Episode #2.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 22 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #2.2 бөлім |AltTitle = Episode #2.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 23 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #2.3 бөлім |AltTitle = Episode #2.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 24 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #2.4 бөлім |AltTitle = Episode #2.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 25 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #2.5 бөлім |AltTitle = Episode #2.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 26 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #2.6 бөлім |AltTitle = Episode #2.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 27 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #2.7 бөлім |AltTitle = Episode #2.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 28 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #2.8 бөлім |AltTitle = Episode #2.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 29 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #2.9 бөлім |AltTitle = Episode #2.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 30 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #2.10 бөлім |AltTitle = Episode #2.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 31 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #2.11 бөлім |AltTitle = Episode #2.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 32 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #2.12 бөлім |AltTitle = Episode #2.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 33 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #2.13 бөлім |AltTitle = Episode #2.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 34 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #2.14 бөлім |AltTitle = Episode #2.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 35 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #2.15 бөлім |AltTitle = Episode #2.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 36 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #2.16 бөлім |AltTitle = Episode #2.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 37 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #2.17 бөлім |AltTitle = Episode #2.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 38 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #2.18 бөлім |AltTitle = Episode #2.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 39 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #2.19 бөлім |AltTitle = Episode #2.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 40 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #2.20 бөлім |AltTitle = Episode #2.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} |} === 3-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#1E90FF; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 41 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #3.1 бөлім |AltTitle = Episode #3.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 42 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #3.2 бөлім |AltTitle = Episode #3.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 43 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #3.3 бөлім |AltTitle = Episode #3.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 44 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #3.4 бөлім |AltTitle = Episode #3.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 45 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #3.5 бөлім |AltTitle = Episode #3.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 46 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #3.6 бөлім |AltTitle = Episode #3.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 47 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #3.7 бөлім |AltTitle = Episode #3.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 48 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #3.8 бөлім |AltTitle = Episode #3.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 49 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #3.9 бөлім |AltTitle = Episode #3.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 50 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #3.10 бөлім |AltTitle = Episode #3.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 51 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #3.11 бөлім |AltTitle = Episode #3.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 52 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #3.12 бөлім |AltTitle = Episode #3.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 53 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #3.13 бөлім |AltTitle = Episode #3.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 54 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #3.14 бөлім |AltTitle = Episode #3.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 55 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #3.15 бөлім |AltTitle = Episode #3.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 56 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #3.16 бөлім |AltTitle = Episode #3.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 57 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #3.17 бөлім |AltTitle = Episode #3.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 58 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #3.18 бөлім |AltTitle = Episode #3.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 59 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #3.19 бөлім |AltTitle = Episode #3.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 60 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #3.20 бөлім |AltTitle = Episode #3.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} |} === 4-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#E67E22; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 61 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #4.1 бөлім |AltTitle = Episode #4.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 62 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #4.2 бөлім |AltTitle = Episode #4.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 63 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #4.3 бөлім |AltTitle = Episode #4.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 64 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #4.4 бөлім |AltTitle = Episode #4.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 65 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #4.5 бөлім |AltTitle = Episode #4.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 66 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #4.6 бөлім |AltTitle = Episode #4.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 67 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #4.7 бөлім |AltTitle = Episode #4.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 68 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #4.8 бөлім |AltTitle = Episode #4.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 69 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #4.9 бөлім |AltTitle = Episode #4.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 70 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #4.10 бөлім |AltTitle = Episode #4.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 71 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #4.11 бөлім |AltTitle = Episode #4.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 72 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #4.12 бөлім |AltTitle = Episode #4.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 73 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #4.13 бөлім |AltTitle = Episode #4.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 74 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #4.14 бөлім |AltTitle = Episode #4.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 75 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #4.15 бөлім |AltTitle = Episode #4.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 76 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #4.16 бөлім |AltTitle = Episode #4.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 77 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #4.17 бөлім |AltTitle = Episode #4.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 78 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #4.18 бөлім |AltTitle = Episode #4.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 79 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #4.19 бөлім |AltTitle = Episode #4.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 80 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #4.20 бөлім |AltTitle = Episode #4.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} |} === 5-маусым === === 5-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#C0392B; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 81 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #5.1 бөлім |AltTitle = Episode #5.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 82 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #5.2 бөлім |AltTitle = Episode #5.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 83 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #5.3 бөлім |AltTitle = Episode #5.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 84 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #5.4 бөлім |AltTitle = Episode #5.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 85 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #5.5 бөлім |AltTitle = Episode #5.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 86 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #5.6 бөлім |AltTitle = Episode #5.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 87 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #5.7 бөлім |AltTitle = Episode #5.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 88 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #5.8 бөлім |AltTitle = Episode #5.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 89 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #5.9 бөлім |AltTitle = Episode #5.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 90 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #5.10 бөлім |AltTitle = Episode #5.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 91 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #5.11 бөлім |AltTitle = Episode #5.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 92 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #5.12 бөлім |AltTitle = Episode #5.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 93 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #5.13 бөлім |AltTitle = Episode #5.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 94 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #5.14 бөлім |AltTitle = Episode #5.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 95 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #5.15 бөлім |AltTitle = Episode #5.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 96 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #5.16 бөлім |AltTitle = Episode #5.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 97 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #5.17 бөлім |AltTitle = Episode #5.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 98 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #5.18 бөлім |AltTitle = Episode #5.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 99 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #5.19 бөлім |AltTitle = Episode #5.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 100 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #5.20 бөлім |AltTitle = Episode #5.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} |} === 6-маусым === === 7-маусым === == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] rjjifsw05or90gzy952n52hvnm58iza 3649979 3649978 2026-09-01T14:50:01Z Орел Карл 81620 /* 5-маусым */ 3649979 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 134 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Пілал — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} === 1-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#cc4e5c; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #1.1 бөлім |AltTitle = Episode #1.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #1.2 бөлім |AltTitle = Episode #1.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #1.3 бөлім |AltTitle = Episode #1.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #1.4 бөлім |AltTitle = Episode #1.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #1.5 бөлім |AltTitle = Episode #1.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #1.6 бөлім |AltTitle = Episode #1.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #1.7 бөлім |AltTitle = Episode #1.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #1.8 бөлім |AltTitle = Episode #1.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #1.9 бөлім |AltTitle = Episode #1.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #1.10 бөлім |AltTitle = Episode #1.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #1.11 бөлім |AltTitle = Episode #1.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #1.12 бөлім |AltTitle = Episode #1.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #1.13 бөлім |AltTitle = Episode #1.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #1.14 бөлім |AltTitle = Episode #1.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #1.15 бөлім |AltTitle = Episode #1.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #1.16 бөлім |AltTitle = Episode #1.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #1.17 бөлім |AltTitle = Episode #1.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #1.18 бөлім |AltTitle = Episode #1.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #1.19 бөлім |AltTitle = Episode #1.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #1.20 бөлім |AltTitle = Episode #1.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} |} === 2-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#696969; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 21 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #2.1 бөлім |AltTitle = Episode #2.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 22 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #2.2 бөлім |AltTitle = Episode #2.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 23 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #2.3 бөлім |AltTitle = Episode #2.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 24 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #2.4 бөлім |AltTitle = Episode #2.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 25 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #2.5 бөлім |AltTitle = Episode #2.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 26 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #2.6 бөлім |AltTitle = Episode #2.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 27 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #2.7 бөлім |AltTitle = Episode #2.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 28 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #2.8 бөлім |AltTitle = Episode #2.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 29 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #2.9 бөлім |AltTitle = Episode #2.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 30 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #2.10 бөлім |AltTitle = Episode #2.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 31 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #2.11 бөлім |AltTitle = Episode #2.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 32 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #2.12 бөлім |AltTitle = Episode #2.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 33 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #2.13 бөлім |AltTitle = Episode #2.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 34 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #2.14 бөлім |AltTitle = Episode #2.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 35 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #2.15 бөлім |AltTitle = Episode #2.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 36 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #2.16 бөлім |AltTitle = Episode #2.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 37 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #2.17 бөлім |AltTitle = Episode #2.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 38 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #2.18 бөлім |AltTitle = Episode #2.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 39 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #2.19 бөлім |AltTitle = Episode #2.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 40 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #2.20 бөлім |AltTitle = Episode #2.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} |} === 3-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#1E90FF; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 41 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #3.1 бөлім |AltTitle = Episode #3.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 42 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #3.2 бөлім |AltTitle = Episode #3.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 43 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #3.3 бөлім |AltTitle = Episode #3.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 44 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #3.4 бөлім |AltTitle = Episode #3.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 45 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #3.5 бөлім |AltTitle = Episode #3.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 46 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #3.6 бөлім |AltTitle = Episode #3.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 47 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #3.7 бөлім |AltTitle = Episode #3.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 48 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #3.8 бөлім |AltTitle = Episode #3.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 49 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #3.9 бөлім |AltTitle = Episode #3.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 50 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #3.10 бөлім |AltTitle = Episode #3.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 51 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #3.11 бөлім |AltTitle = Episode #3.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 52 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #3.12 бөлім |AltTitle = Episode #3.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 53 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #3.13 бөлім |AltTitle = Episode #3.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 54 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #3.14 бөлім |AltTitle = Episode #3.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 55 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #3.15 бөлім |AltTitle = Episode #3.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 56 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #3.16 бөлім |AltTitle = Episode #3.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 57 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #3.17 бөлім |AltTitle = Episode #3.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 58 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #3.18 бөлім |AltTitle = Episode #3.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 59 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #3.19 бөлім |AltTitle = Episode #3.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 60 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #3.20 бөлім |AltTitle = Episode #3.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} |} === 4-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#E67E22; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 61 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #4.1 бөлім |AltTitle = Episode #4.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 62 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #4.2 бөлім |AltTitle = Episode #4.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 63 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #4.3 бөлім |AltTitle = Episode #4.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 64 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #4.4 бөлім |AltTitle = Episode #4.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 65 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #4.5 бөлім |AltTitle = Episode #4.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 66 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #4.6 бөлім |AltTitle = Episode #4.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 67 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #4.7 бөлім |AltTitle = Episode #4.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 68 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #4.8 бөлім |AltTitle = Episode #4.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 69 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #4.9 бөлім |AltTitle = Episode #4.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 70 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #4.10 бөлім |AltTitle = Episode #4.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 71 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #4.11 бөлім |AltTitle = Episode #4.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 72 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #4.12 бөлім |AltTitle = Episode #4.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 73 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #4.13 бөлім |AltTitle = Episode #4.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 74 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #4.14 бөлім |AltTitle = Episode #4.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 75 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #4.15 бөлім |AltTitle = Episode #4.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 76 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #4.16 бөлім |AltTitle = Episode #4.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 77 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #4.17 бөлім |AltTitle = Episode #4.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 78 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #4.18 бөлім |AltTitle = Episode #4.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 79 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #4.19 бөлім |AltTitle = Episode #4.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 80 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #4.20 бөлім |AltTitle = Episode #4.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} |} === 5-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#C0392B; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 81 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #5.1 бөлім |AltTitle = Episode #5.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 82 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #5.2 бөлім |AltTitle = Episode #5.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 83 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #5.3 бөлім |AltTitle = Episode #5.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 84 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #5.4 бөлім |AltTitle = Episode #5.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 85 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #5.5 бөлім |AltTitle = Episode #5.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 86 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #5.6 бөлім |AltTitle = Episode #5.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 87 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #5.7 бөлім |AltTitle = Episode #5.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 88 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #5.8 бөлім |AltTitle = Episode #5.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 89 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #5.9 бөлім |AltTitle = Episode #5.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 90 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #5.10 бөлім |AltTitle = Episode #5.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 91 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #5.11 бөлім |AltTitle = Episode #5.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 92 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #5.12 бөлім |AltTitle = Episode #5.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 93 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #5.13 бөлім |AltTitle = Episode #5.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 94 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #5.14 бөлім |AltTitle = Episode #5.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 95 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #5.15 бөлім |AltTitle = Episode #5.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 96 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #5.16 бөлім |AltTitle = Episode #5.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 97 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #5.17 бөлім |AltTitle = Episode #5.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 98 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #5.18 бөлім |AltTitle = Episode #5.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 99 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #5.19 бөлім |AltTitle = Episode #5.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 100 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #5.20 бөлім |AltTitle = Episode #5.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} |} === 6-маусым === === 7-маусым === == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] lrjle1hh5o31ud0sm1bes6aoh427q86 3649980 3649979 2026-09-01T14:52:46Z Орел Карл 81620 /* 6-маусым */ 3649980 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 134 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Пілал — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} === 1-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#cc4e5c; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #1.1 бөлім |AltTitle = Episode #1.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #1.2 бөлім |AltTitle = Episode #1.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #1.3 бөлім |AltTitle = Episode #1.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #1.4 бөлім |AltTitle = Episode #1.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #1.5 бөлім |AltTitle = Episode #1.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #1.6 бөлім |AltTitle = Episode #1.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #1.7 бөлім |AltTitle = Episode #1.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #1.8 бөлім |AltTitle = Episode #1.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #1.9 бөлім |AltTitle = Episode #1.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #1.10 бөлім |AltTitle = Episode #1.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #1.11 бөлім |AltTitle = Episode #1.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #1.12 бөлім |AltTitle = Episode #1.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #1.13 бөлім |AltTitle = Episode #1.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #1.14 бөлім |AltTitle = Episode #1.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #1.15 бөлім |AltTitle = Episode #1.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #1.16 бөлім |AltTitle = Episode #1.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #1.17 бөлім |AltTitle = Episode #1.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #1.18 бөлім |AltTitle = Episode #1.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #1.19 бөлім |AltTitle = Episode #1.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #1.20 бөлім |AltTitle = Episode #1.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} |} === 2-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#696969; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 21 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #2.1 бөлім |AltTitle = Episode #2.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 22 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #2.2 бөлім |AltTitle = Episode #2.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 23 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #2.3 бөлім |AltTitle = Episode #2.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 24 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #2.4 бөлім |AltTitle = Episode #2.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 25 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #2.5 бөлім |AltTitle = Episode #2.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 26 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #2.6 бөлім |AltTitle = Episode #2.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 27 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #2.7 бөлім |AltTitle = Episode #2.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 28 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #2.8 бөлім |AltTitle = Episode #2.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 29 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #2.9 бөлім |AltTitle = Episode #2.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 30 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #2.10 бөлім |AltTitle = Episode #2.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 31 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #2.11 бөлім |AltTitle = Episode #2.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 32 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #2.12 бөлім |AltTitle = Episode #2.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 33 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #2.13 бөлім |AltTitle = Episode #2.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 34 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #2.14 бөлім |AltTitle = Episode #2.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 35 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #2.15 бөлім |AltTitle = Episode #2.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 36 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #2.16 бөлім |AltTitle = Episode #2.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 37 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #2.17 бөлім |AltTitle = Episode #2.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 38 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #2.18 бөлім |AltTitle = Episode #2.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 39 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #2.19 бөлім |AltTitle = Episode #2.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 40 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #2.20 бөлім |AltTitle = Episode #2.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} |} === 3-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#1E90FF; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 41 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #3.1 бөлім |AltTitle = Episode #3.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 42 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #3.2 бөлім |AltTitle = Episode #3.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 43 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #3.3 бөлім |AltTitle = Episode #3.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 44 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #3.4 бөлім |AltTitle = Episode #3.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 45 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #3.5 бөлім |AltTitle = Episode #3.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 46 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #3.6 бөлім |AltTitle = Episode #3.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 47 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #3.7 бөлім |AltTitle = Episode #3.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 48 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #3.8 бөлім |AltTitle = Episode #3.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 49 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #3.9 бөлім |AltTitle = Episode #3.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 50 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #3.10 бөлім |AltTitle = Episode #3.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 51 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #3.11 бөлім |AltTitle = Episode #3.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 52 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #3.12 бөлім |AltTitle = Episode #3.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 53 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #3.13 бөлім |AltTitle = Episode #3.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 54 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #3.14 бөлім |AltTitle = Episode #3.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 55 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #3.15 бөлім |AltTitle = Episode #3.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 56 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #3.16 бөлім |AltTitle = Episode #3.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 57 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #3.17 бөлім |AltTitle = Episode #3.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 58 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #3.18 бөлім |AltTitle = Episode #3.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 59 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #3.19 бөлім |AltTitle = Episode #3.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 60 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #3.20 бөлім |AltTitle = Episode #3.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} |} === 4-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#E67E22; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 61 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #4.1 бөлім |AltTitle = Episode #4.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 62 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #4.2 бөлім |AltTitle = Episode #4.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 63 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #4.3 бөлім |AltTitle = Episode #4.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 64 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #4.4 бөлім |AltTitle = Episode #4.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 65 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #4.5 бөлім |AltTitle = Episode #4.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 66 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #4.6 бөлім |AltTitle = Episode #4.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 67 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #4.7 бөлім |AltTitle = Episode #4.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 68 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #4.8 бөлім |AltTitle = Episode #4.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 69 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #4.9 бөлім |AltTitle = Episode #4.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 70 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #4.10 бөлім |AltTitle = Episode #4.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 71 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #4.11 бөлім |AltTitle = Episode #4.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 72 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #4.12 бөлім |AltTitle = Episode #4.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 73 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #4.13 бөлім |AltTitle = Episode #4.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 74 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #4.14 бөлім |AltTitle = Episode #4.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 75 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #4.15 бөлім |AltTitle = Episode #4.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 76 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #4.16 бөлім |AltTitle = Episode #4.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 77 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #4.17 бөлім |AltTitle = Episode #4.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 78 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #4.18 бөлім |AltTitle = Episode #4.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 79 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #4.19 бөлім |AltTitle = Episode #4.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 80 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #4.20 бөлім |AltTitle = Episode #4.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} |} === 5-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#C0392B; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 81 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #5.1 бөлім |AltTitle = Episode #5.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 82 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #5.2 бөлім |AltTitle = Episode #5.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 83 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #5.3 бөлім |AltTitle = Episode #5.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 84 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #5.4 бөлім |AltTitle = Episode #5.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 85 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #5.5 бөлім |AltTitle = Episode #5.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 86 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #5.6 бөлім |AltTitle = Episode #5.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 87 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #5.7 бөлім |AltTitle = Episode #5.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 88 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #5.8 бөлім |AltTitle = Episode #5.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 89 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #5.9 бөлім |AltTitle = Episode #5.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 90 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #5.10 бөлім |AltTitle = Episode #5.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 91 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #5.11 бөлім |AltTitle = Episode #5.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 92 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #5.12 бөлім |AltTitle = Episode #5.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 93 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #5.13 бөлім |AltTitle = Episode #5.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 94 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #5.14 бөлім |AltTitle = Episode #5.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 95 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #5.15 бөлім |AltTitle = Episode #5.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 96 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #5.16 бөлім |AltTitle = Episode #5.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 97 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #5.17 бөлім |AltTitle = Episode #5.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 98 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #5.18 бөлім |AltTitle = Episode #5.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 99 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #5.19 бөлім |AltTitle = Episode #5.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 100 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #5.20 бөлім |AltTitle = Episode #5.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} |} === 6-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Жалпы № ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Серияның № ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Атауы ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Режиссер ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Сценарист ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#ff0; color:#000000;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 101 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #6.1 бөлім |AltTitle = Episode #6.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 102 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #6.2 бөлім |AltTitle = Episode #6.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 103 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #6.3 бөлім |AltTitle = Episode #6.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 104 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #6.4 бөлім |AltTitle = Episode #6.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 105 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #6.5 бөлім |AltTitle = Episode #6.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 106 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #6.6 бөлім |AltTitle = Episode #6.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 107 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #6.7 бөлім |AltTitle = Episode #6.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 108 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #6.8 бөлім |AltTitle = Episode #6.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 109 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #6.9 бөлім |AltTitle = Episode #6.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 110 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #6.10 бөлім |AltTitle = Episode #6.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 111 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #6.11 бөлім |AltTitle = Episode #6.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 112 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #6.12 бөлім |AltTitle = Episode #6.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 113 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #6.13 бөлім |AltTitle = Episode #6.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 114 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #6.14 бөлім |AltTitle = Episode #6.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 115 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #6.15 бөлім |AltTitle = Episode #6.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 116 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #6.16 бөлім |AltTitle = Episode #6.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 117 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #6.17 бөлім |AltTitle = Episode #6.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 118 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #6.18 бөлім |AltTitle = Episode #6.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 119 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #6.19 бөлім |AltTitle = Episode #6.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 120 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #6.20 бөлім |AltTitle = Episode #6.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} |} === 7-маусым === == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] 0zcm81ck14eqfr3qcbrtmg9xcld5hhd 3649982 3649980 2026-09-01T15:01:39Z Орел Карл 81620 /* 7-маусым */ 3649982 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 134 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Пілал — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} === 1-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#cc4e5c; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #1.1 бөлім |AltTitle = Episode #1.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #1.2 бөлім |AltTitle = Episode #1.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #1.3 бөлім |AltTitle = Episode #1.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #1.4 бөлім |AltTitle = Episode #1.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #1.5 бөлім |AltTitle = Episode #1.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #1.6 бөлім |AltTitle = Episode #1.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #1.7 бөлім |AltTitle = Episode #1.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #1.8 бөлім |AltTitle = Episode #1.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #1.9 бөлім |AltTitle = Episode #1.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #1.10 бөлім |AltTitle = Episode #1.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #1.11 бөлім |AltTitle = Episode #1.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #1.12 бөлім |AltTitle = Episode #1.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #1.13 бөлім |AltTitle = Episode #1.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #1.14 бөлім |AltTitle = Episode #1.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #1.15 бөлім |AltTitle = Episode #1.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #1.16 бөлім |AltTitle = Episode #1.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #1.17 бөлім |AltTitle = Episode #1.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #1.18 бөлім |AltTitle = Episode #1.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #1.19 бөлім |AltTitle = Episode #1.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #1.20 бөлім |AltTitle = Episode #1.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} |} === 2-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#696969; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 21 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #2.1 бөлім |AltTitle = Episode #2.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 22 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #2.2 бөлім |AltTitle = Episode #2.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 23 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #2.3 бөлім |AltTitle = Episode #2.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 24 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #2.4 бөлім |AltTitle = Episode #2.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 25 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #2.5 бөлім |AltTitle = Episode #2.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 26 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #2.6 бөлім |AltTitle = Episode #2.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 27 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #2.7 бөлім |AltTitle = Episode #2.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 28 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #2.8 бөлім |AltTitle = Episode #2.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 29 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #2.9 бөлім |AltTitle = Episode #2.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 30 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #2.10 бөлім |AltTitle = Episode #2.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 31 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #2.11 бөлім |AltTitle = Episode #2.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 32 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #2.12 бөлім |AltTitle = Episode #2.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 33 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #2.13 бөлім |AltTitle = Episode #2.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 34 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #2.14 бөлім |AltTitle = Episode #2.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 35 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #2.15 бөлім |AltTitle = Episode #2.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 36 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #2.16 бөлім |AltTitle = Episode #2.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 37 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #2.17 бөлім |AltTitle = Episode #2.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 38 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #2.18 бөлім |AltTitle = Episode #2.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 39 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #2.19 бөлім |AltTitle = Episode #2.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 40 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #2.20 бөлім |AltTitle = Episode #2.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} |} === 3-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#1E90FF; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 41 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #3.1 бөлім |AltTitle = Episode #3.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 42 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #3.2 бөлім |AltTitle = Episode #3.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 43 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #3.3 бөлім |AltTitle = Episode #3.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 44 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #3.4 бөлім |AltTitle = Episode #3.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 45 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #3.5 бөлім |AltTitle = Episode #3.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 46 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #3.6 бөлім |AltTitle = Episode #3.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 47 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #3.7 бөлім |AltTitle = Episode #3.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 48 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #3.8 бөлім |AltTitle = Episode #3.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 49 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #3.9 бөлім |AltTitle = Episode #3.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 50 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #3.10 бөлім |AltTitle = Episode #3.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 51 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #3.11 бөлім |AltTitle = Episode #3.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 52 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #3.12 бөлім |AltTitle = Episode #3.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 53 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #3.13 бөлім |AltTitle = Episode #3.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 54 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #3.14 бөлім |AltTitle = Episode #3.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 55 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #3.15 бөлім |AltTitle = Episode #3.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 56 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #3.16 бөлім |AltTitle = Episode #3.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 57 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #3.17 бөлім |AltTitle = Episode #3.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 58 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #3.18 бөлім |AltTitle = Episode #3.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 59 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #3.19 бөлім |AltTitle = Episode #3.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 60 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #3.20 бөлім |AltTitle = Episode #3.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} |} === 4-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#E67E22; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 61 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #4.1 бөлім |AltTitle = Episode #4.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 62 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #4.2 бөлім |AltTitle = Episode #4.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 63 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #4.3 бөлім |AltTitle = Episode #4.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 64 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #4.4 бөлім |AltTitle = Episode #4.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 65 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #4.5 бөлім |AltTitle = Episode #4.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 66 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #4.6 бөлім |AltTitle = Episode #4.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 67 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #4.7 бөлім |AltTitle = Episode #4.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 68 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #4.8 бөлім |AltTitle = Episode #4.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 69 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #4.9 бөлім |AltTitle = Episode #4.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 70 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #4.10 бөлім |AltTitle = Episode #4.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 71 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #4.11 бөлім |AltTitle = Episode #4.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 72 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #4.12 бөлім |AltTitle = Episode #4.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 73 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #4.13 бөлім |AltTitle = Episode #4.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 74 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #4.14 бөлім |AltTitle = Episode #4.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 75 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #4.15 бөлім |AltTitle = Episode #4.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 76 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #4.16 бөлім |AltTitle = Episode #4.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 77 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #4.17 бөлім |AltTitle = Episode #4.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 78 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #4.18 бөлім |AltTitle = Episode #4.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 79 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #4.19 бөлім |AltTitle = Episode #4.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 80 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #4.20 бөлім |AltTitle = Episode #4.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} |} === 5-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#C0392B; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 81 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #5.1 бөлім |AltTitle = Episode #5.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 82 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #5.2 бөлім |AltTitle = Episode #5.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 83 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #5.3 бөлім |AltTitle = Episode #5.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 84 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #5.4 бөлім |AltTitle = Episode #5.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 85 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #5.5 бөлім |AltTitle = Episode #5.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 86 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #5.6 бөлім |AltTitle = Episode #5.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 87 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #5.7 бөлім |AltTitle = Episode #5.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 88 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #5.8 бөлім |AltTitle = Episode #5.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 89 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #5.9 бөлім |AltTitle = Episode #5.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 90 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #5.10 бөлім |AltTitle = Episode #5.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 91 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #5.11 бөлім |AltTitle = Episode #5.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 92 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #5.12 бөлім |AltTitle = Episode #5.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 93 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #5.13 бөлім |AltTitle = Episode #5.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 94 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #5.14 бөлім |AltTitle = Episode #5.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 95 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #5.15 бөлім |AltTitle = Episode #5.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 96 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #5.16 бөлім |AltTitle = Episode #5.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 97 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #5.17 бөлім |AltTitle = Episode #5.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 98 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #5.18 бөлім |AltTitle = Episode #5.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 99 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #5.19 бөлім |AltTitle = Episode #5.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 100 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #5.20 бөлім |AltTitle = Episode #5.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} |} === 6-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Жалпы № ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Серияның № ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Атауы ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Режиссер ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Сценарист ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#ff0; color:#000000;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 101 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #6.1 бөлім |AltTitle = Episode #6.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 102 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #6.2 бөлім |AltTitle = Episode #6.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 103 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #6.3 бөлім |AltTitle = Episode #6.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 104 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #6.4 бөлім |AltTitle = Episode #6.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 105 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #6.5 бөлім |AltTitle = Episode #6.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 106 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #6.6 бөлім |AltTitle = Episode #6.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 107 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #6.7 бөлім |AltTitle = Episode #6.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 108 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #6.8 бөлім |AltTitle = Episode #6.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 109 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #6.9 бөлім |AltTitle = Episode #6.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 110 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #6.10 бөлім |AltTitle = Episode #6.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 111 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #6.11 бөлім |AltTitle = Episode #6.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 112 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #6.12 бөлім |AltTitle = Episode #6.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 113 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #6.13 бөлім |AltTitle = Episode #6.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 114 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #6.14 бөлім |AltTitle = Episode #6.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 115 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #6.15 бөлім |AltTitle = Episode #6.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 116 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #6.16 бөлім |AltTitle = Episode #6.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 117 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #6.17 бөлім |AltTitle = Episode #6.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 118 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #6.18 бөлім |AltTitle = Episode #6.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 119 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #6.19 бөлім |AltTitle = Episode #6.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 120 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #6.20 бөлім |AltTitle = Episode #6.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} |} === 7-маусым === === 7-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#16A085; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 121 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Барлығың жұмыстан қуылдыңдар! |AltTitle = Вы все уволены! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 122 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Семейге қош келдіңіздер! |AltTitle = Добро пожаловать в Семей! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 123 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = Адамдар полициядан қорықпауы керек |AltTitle = Люди не должны бояться полиции |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 124 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Мен жемқор емеспін! |AltTitle = Я не коррупционер! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 125 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Барлық туыстарымды жұмысқа орналастырдым! |AltTitle = Я всех своих родственников оформил! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 126 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Мен олардың алдында беделімнен айырылдым... |AltTitle = Я перед ними авторитет потерял... |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 127 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Түрмеге отыруға дайынмын |AltTitle = Готов сесть в тюрьму |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 128 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Прокурор сені күтіп отыр! |AltTitle = Прокурор тебя ждет! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 129 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = Сен не, пара алып жүрсің бе? |AltTitle = Ты че взятки берешь? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 130 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = Бастық, бізді тастап кетпеңіз |AltTitle = Шеф, не оставляйте нас |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 131 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = Сенің кім екенің маған бәрібір! |AltTitle = Мне без разницы кто ты! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 132 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #7.12 бөлім |AltTitle = Episode #7.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 133 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = Сенің барыңа рақмет |AltTitle = Спасибо что ты есть |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 сәуір 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 134 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = Киноға барайық |AltTitle = Давай сходим в кино |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 сәуір 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] 4m9do4qoykk8rdjosftr0jwbto0aymq 3649983 3649982 2026-09-01T15:01:53Z Орел Карл 81620 /* 7-маусым */ 3649983 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 134 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Пілал — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} === 1-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#cc4e5c; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #1.1 бөлім |AltTitle = Episode #1.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #1.2 бөлім |AltTitle = Episode #1.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #1.3 бөлім |AltTitle = Episode #1.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #1.4 бөлім |AltTitle = Episode #1.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #1.5 бөлім |AltTitle = Episode #1.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #1.6 бөлім |AltTitle = Episode #1.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #1.7 бөлім |AltTitle = Episode #1.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #1.8 бөлім |AltTitle = Episode #1.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #1.9 бөлім |AltTitle = Episode #1.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #1.10 бөлім |AltTitle = Episode #1.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #1.11 бөлім |AltTitle = Episode #1.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #1.12 бөлім |AltTitle = Episode #1.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #1.13 бөлім |AltTitle = Episode #1.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #1.14 бөлім |AltTitle = Episode #1.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #1.15 бөлім |AltTitle = Episode #1.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #1.16 бөлім |AltTitle = Episode #1.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #1.17 бөлім |AltTitle = Episode #1.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #1.18 бөлім |AltTitle = Episode #1.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #1.19 бөлім |AltTitle = Episode #1.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #1.20 бөлім |AltTitle = Episode #1.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} |} === 2-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#696969; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 21 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #2.1 бөлім |AltTitle = Episode #2.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 22 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #2.2 бөлім |AltTitle = Episode #2.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 23 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #2.3 бөлім |AltTitle = Episode #2.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 24 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #2.4 бөлім |AltTitle = Episode #2.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 25 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #2.5 бөлім |AltTitle = Episode #2.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 26 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #2.6 бөлім |AltTitle = Episode #2.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 27 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #2.7 бөлім |AltTitle = Episode #2.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 28 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #2.8 бөлім |AltTitle = Episode #2.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 29 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #2.9 бөлім |AltTitle = Episode #2.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 30 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #2.10 бөлім |AltTitle = Episode #2.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 31 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #2.11 бөлім |AltTitle = Episode #2.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 32 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #2.12 бөлім |AltTitle = Episode #2.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 33 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #2.13 бөлім |AltTitle = Episode #2.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 34 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #2.14 бөлім |AltTitle = Episode #2.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 35 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #2.15 бөлім |AltTitle = Episode #2.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 36 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #2.16 бөлім |AltTitle = Episode #2.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 37 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #2.17 бөлім |AltTitle = Episode #2.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 38 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #2.18 бөлім |AltTitle = Episode #2.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 39 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #2.19 бөлім |AltTitle = Episode #2.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 40 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #2.20 бөлім |AltTitle = Episode #2.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} |} === 3-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#1E90FF; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 41 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #3.1 бөлім |AltTitle = Episode #3.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 42 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #3.2 бөлім |AltTitle = Episode #3.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 43 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #3.3 бөлім |AltTitle = Episode #3.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 44 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #3.4 бөлім |AltTitle = Episode #3.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 45 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #3.5 бөлім |AltTitle = Episode #3.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 46 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #3.6 бөлім |AltTitle = Episode #3.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 47 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #3.7 бөлім |AltTitle = Episode #3.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 48 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #3.8 бөлім |AltTitle = Episode #3.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 49 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #3.9 бөлім |AltTitle = Episode #3.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 50 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #3.10 бөлім |AltTitle = Episode #3.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 51 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #3.11 бөлім |AltTitle = Episode #3.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 52 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #3.12 бөлім |AltTitle = Episode #3.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 53 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #3.13 бөлім |AltTitle = Episode #3.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 54 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #3.14 бөлім |AltTitle = Episode #3.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 55 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #3.15 бөлім |AltTitle = Episode #3.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 56 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #3.16 бөлім |AltTitle = Episode #3.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 57 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #3.17 бөлім |AltTitle = Episode #3.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 58 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #3.18 бөлім |AltTitle = Episode #3.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 59 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #3.19 бөлім |AltTitle = Episode #3.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 60 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #3.20 бөлім |AltTitle = Episode #3.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} |} === 4-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#E67E22; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 61 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #4.1 бөлім |AltTitle = Episode #4.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 62 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #4.2 бөлім |AltTitle = Episode #4.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 63 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #4.3 бөлім |AltTitle = Episode #4.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 64 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #4.4 бөлім |AltTitle = Episode #4.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 65 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #4.5 бөлім |AltTitle = Episode #4.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 66 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #4.6 бөлім |AltTitle = Episode #4.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 67 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #4.7 бөлім |AltTitle = Episode #4.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 68 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #4.8 бөлім |AltTitle = Episode #4.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 69 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #4.9 бөлім |AltTitle = Episode #4.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 70 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #4.10 бөлім |AltTitle = Episode #4.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 71 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #4.11 бөлім |AltTitle = Episode #4.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 72 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #4.12 бөлім |AltTitle = Episode #4.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 73 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #4.13 бөлім |AltTitle = Episode #4.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 74 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #4.14 бөлім |AltTitle = Episode #4.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 75 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #4.15 бөлім |AltTitle = Episode #4.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 76 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #4.16 бөлім |AltTitle = Episode #4.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 77 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #4.17 бөлім |AltTitle = Episode #4.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 78 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #4.18 бөлім |AltTitle = Episode #4.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 79 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #4.19 бөлім |AltTitle = Episode #4.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 80 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #4.20 бөлім |AltTitle = Episode #4.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} |} === 5-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#C0392B; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 81 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #5.1 бөлім |AltTitle = Episode #5.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 82 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #5.2 бөлім |AltTitle = Episode #5.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 83 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #5.3 бөлім |AltTitle = Episode #5.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 84 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #5.4 бөлім |AltTitle = Episode #5.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 85 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #5.5 бөлім |AltTitle = Episode #5.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 86 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #5.6 бөлім |AltTitle = Episode #5.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 87 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #5.7 бөлім |AltTitle = Episode #5.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 88 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #5.8 бөлім |AltTitle = Episode #5.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 89 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #5.9 бөлім |AltTitle = Episode #5.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 90 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #5.10 бөлім |AltTitle = Episode #5.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 91 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #5.11 бөлім |AltTitle = Episode #5.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 92 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #5.12 бөлім |AltTitle = Episode #5.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 93 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #5.13 бөлім |AltTitle = Episode #5.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 94 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #5.14 бөлім |AltTitle = Episode #5.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 95 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #5.15 бөлім |AltTitle = Episode #5.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 96 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #5.16 бөлім |AltTitle = Episode #5.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 97 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #5.17 бөлім |AltTitle = Episode #5.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 98 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #5.18 бөлім |AltTitle = Episode #5.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 99 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #5.19 бөлім |AltTitle = Episode #5.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 100 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #5.20 бөлім |AltTitle = Episode #5.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} |} === 6-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Жалпы № ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Серияның № ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Атауы ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Режиссер ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Сценарист ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#ff0; color:#000000;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 101 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #6.1 бөлім |AltTitle = Episode #6.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 102 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #6.2 бөлім |AltTitle = Episode #6.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 103 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #6.3 бөлім |AltTitle = Episode #6.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 104 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #6.4 бөлім |AltTitle = Episode #6.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 105 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #6.5 бөлім |AltTitle = Episode #6.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 106 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #6.6 бөлім |AltTitle = Episode #6.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 107 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #6.7 бөлім |AltTitle = Episode #6.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 108 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #6.8 бөлім |AltTitle = Episode #6.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 109 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #6.9 бөлім |AltTitle = Episode #6.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 110 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #6.10 бөлім |AltTitle = Episode #6.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 111 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #6.11 бөлім |AltTitle = Episode #6.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 112 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #6.12 бөлім |AltTitle = Episode #6.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 113 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #6.13 бөлім |AltTitle = Episode #6.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 114 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #6.14 бөлім |AltTitle = Episode #6.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 115 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #6.15 бөлім |AltTitle = Episode #6.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 116 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #6.16 бөлім |AltTitle = Episode #6.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 117 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #6.17 бөлім |AltTitle = Episode #6.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 118 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #6.18 бөлім |AltTitle = Episode #6.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 119 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #6.19 бөлім |AltTitle = Episode #6.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 120 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #6.20 бөлім |AltTitle = Episode #6.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} |} === 7-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#16A085; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 121 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Барлығың жұмыстан қуылдыңдар! |AltTitle = Вы все уволены! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 122 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Семейге қош келдіңіздер! |AltTitle = Добро пожаловать в Семей! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 123 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = Адамдар полициядан қорықпауы керек |AltTitle = Люди не должны бояться полиции |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 124 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Мен жемқор емеспін! |AltTitle = Я не коррупционер! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 125 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Барлық туыстарымды жұмысқа орналастырдым! |AltTitle = Я всех своих родственников оформил! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 126 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Мен олардың алдында беделімнен айырылдым... |AltTitle = Я перед ними авторитет потерял... |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 127 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Түрмеге отыруға дайынмын |AltTitle = Готов сесть в тюрьму |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 128 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Прокурор сені күтіп отыр! |AltTitle = Прокурор тебя ждет! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 129 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = Сен не, пара алып жүрсің бе? |AltTitle = Ты че взятки берешь? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 130 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = Бастық, бізді тастап кетпеңіз |AltTitle = Шеф, не оставляйте нас |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 131 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = Сенің кім екенің маған бәрібір! |AltTitle = Мне без разницы кто ты! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 132 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #7.12 бөлім |AltTitle = Episode #7.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 133 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = Сенің барыңа рақмет |AltTitle = Спасибо что ты есть |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 сәуір 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 134 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = Киноға барайық |AltTitle = Давай сходим в кино |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 сәуір 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] r4ldt1p80nmof43oam6gykx4x5kkvx3 3649984 3649983 2026-09-01T15:02:20Z Орел Карл 81620 /* 7-маусым */ 3649984 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 134 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Пілал — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} === 1-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#cc4e5c; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #1.1 бөлім |AltTitle = Episode #1.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #1.2 бөлім |AltTitle = Episode #1.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #1.3 бөлім |AltTitle = Episode #1.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #1.4 бөлім |AltTitle = Episode #1.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #1.5 бөлім |AltTitle = Episode #1.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #1.6 бөлім |AltTitle = Episode #1.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #1.7 бөлім |AltTitle = Episode #1.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #1.8 бөлім |AltTitle = Episode #1.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #1.9 бөлім |AltTitle = Episode #1.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #1.10 бөлім |AltTitle = Episode #1.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #1.11 бөлім |AltTitle = Episode #1.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #1.12 бөлім |AltTitle = Episode #1.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #1.13 бөлім |AltTitle = Episode #1.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #1.14 бөлім |AltTitle = Episode #1.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #1.15 бөлім |AltTitle = Episode #1.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #1.16 бөлім |AltTitle = Episode #1.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #1.17 бөлім |AltTitle = Episode #1.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #1.18 бөлім |AltTitle = Episode #1.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #1.19 бөлім |AltTitle = Episode #1.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #1.20 бөлім |AltTitle = Episode #1.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} |} === 2-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#696969; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 21 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #2.1 бөлім |AltTitle = Episode #2.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 22 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #2.2 бөлім |AltTitle = Episode #2.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 23 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #2.3 бөлім |AltTitle = Episode #2.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 24 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #2.4 бөлім |AltTitle = Episode #2.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 25 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #2.5 бөлім |AltTitle = Episode #2.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 26 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #2.6 бөлім |AltTitle = Episode #2.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 27 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #2.7 бөлім |AltTitle = Episode #2.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 28 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #2.8 бөлім |AltTitle = Episode #2.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 29 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #2.9 бөлім |AltTitle = Episode #2.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 30 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #2.10 бөлім |AltTitle = Episode #2.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 31 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #2.11 бөлім |AltTitle = Episode #2.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 32 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #2.12 бөлім |AltTitle = Episode #2.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 33 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #2.13 бөлім |AltTitle = Episode #2.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 34 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #2.14 бөлім |AltTitle = Episode #2.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 35 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #2.15 бөлім |AltTitle = Episode #2.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 36 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #2.16 бөлім |AltTitle = Episode #2.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 37 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #2.17 бөлім |AltTitle = Episode #2.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 38 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #2.18 бөлім |AltTitle = Episode #2.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 39 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #2.19 бөлім |AltTitle = Episode #2.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 40 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #2.20 бөлім |AltTitle = Episode #2.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} |} === 3-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#1E90FF; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 41 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #3.1 бөлім |AltTitle = Episode #3.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 42 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #3.2 бөлім |AltTitle = Episode #3.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 43 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #3.3 бөлім |AltTitle = Episode #3.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 44 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #3.4 бөлім |AltTitle = Episode #3.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 45 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #3.5 бөлім |AltTitle = Episode #3.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 46 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #3.6 бөлім |AltTitle = Episode #3.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 47 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #3.7 бөлім |AltTitle = Episode #3.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 48 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #3.8 бөлім |AltTitle = Episode #3.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 49 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #3.9 бөлім |AltTitle = Episode #3.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 50 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #3.10 бөлім |AltTitle = Episode #3.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 51 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #3.11 бөлім |AltTitle = Episode #3.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 52 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #3.12 бөлім |AltTitle = Episode #3.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 53 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #3.13 бөлім |AltTitle = Episode #3.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 54 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #3.14 бөлім |AltTitle = Episode #3.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 55 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #3.15 бөлім |AltTitle = Episode #3.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 56 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #3.16 бөлім |AltTitle = Episode #3.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 57 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #3.17 бөлім |AltTitle = Episode #3.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 58 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #3.18 бөлім |AltTitle = Episode #3.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 59 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #3.19 бөлім |AltTitle = Episode #3.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 60 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #3.20 бөлім |AltTitle = Episode #3.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} |} === 4-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#E67E22; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 61 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #4.1 бөлім |AltTitle = Episode #4.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 62 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #4.2 бөлім |AltTitle = Episode #4.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 63 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #4.3 бөлім |AltTitle = Episode #4.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 64 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #4.4 бөлім |AltTitle = Episode #4.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 65 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #4.5 бөлім |AltTitle = Episode #4.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 66 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #4.6 бөлім |AltTitle = Episode #4.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 67 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #4.7 бөлім |AltTitle = Episode #4.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 68 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #4.8 бөлім |AltTitle = Episode #4.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 69 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #4.9 бөлім |AltTitle = Episode #4.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 70 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #4.10 бөлім |AltTitle = Episode #4.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 71 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #4.11 бөлім |AltTitle = Episode #4.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 72 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #4.12 бөлім |AltTitle = Episode #4.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 73 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #4.13 бөлім |AltTitle = Episode #4.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 74 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #4.14 бөлім |AltTitle = Episode #4.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 75 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #4.15 бөлім |AltTitle = Episode #4.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 76 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #4.16 бөлім |AltTitle = Episode #4.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 77 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #4.17 бөлім |AltTitle = Episode #4.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 78 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #4.18 бөлім |AltTitle = Episode #4.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 79 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #4.19 бөлім |AltTitle = Episode #4.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 80 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #4.20 бөлім |AltTitle = Episode #4.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} |} === 5-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#C0392B; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 81 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #5.1 бөлім |AltTitle = Episode #5.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 82 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #5.2 бөлім |AltTitle = Episode #5.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 83 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #5.3 бөлім |AltTitle = Episode #5.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 84 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #5.4 бөлім |AltTitle = Episode #5.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 85 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #5.5 бөлім |AltTitle = Episode #5.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 86 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #5.6 бөлім |AltTitle = Episode #5.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 87 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #5.7 бөлім |AltTitle = Episode #5.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 88 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #5.8 бөлім |AltTitle = Episode #5.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 89 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #5.9 бөлім |AltTitle = Episode #5.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 90 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #5.10 бөлім |AltTitle = Episode #5.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 91 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #5.11 бөлім |AltTitle = Episode #5.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 92 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #5.12 бөлім |AltTitle = Episode #5.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 93 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #5.13 бөлім |AltTitle = Episode #5.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 94 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #5.14 бөлім |AltTitle = Episode #5.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 95 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #5.15 бөлім |AltTitle = Episode #5.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 96 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #5.16 бөлім |AltTitle = Episode #5.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 97 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #5.17 бөлім |AltTitle = Episode #5.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 98 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #5.18 бөлім |AltTitle = Episode #5.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 99 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #5.19 бөлім |AltTitle = Episode #5.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 100 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #5.20 бөлім |AltTitle = Episode #5.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} |} === 6-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Жалпы № ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Серияның № ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Атауы ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Режиссер ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Сценарист ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#ff0; color:#000000;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 101 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #6.1 бөлім |AltTitle = Episode #6.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 102 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #6.2 бөлім |AltTitle = Episode #6.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 103 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #6.3 бөлім |AltTitle = Episode #6.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 104 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #6.4 бөлім |AltTitle = Episode #6.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 105 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #6.5 бөлім |AltTitle = Episode #6.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 106 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #6.6 бөлім |AltTitle = Episode #6.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 107 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #6.7 бөлім |AltTitle = Episode #6.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 108 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #6.8 бөлім |AltTitle = Episode #6.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 109 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #6.9 бөлім |AltTitle = Episode #6.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 110 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #6.10 бөлім |AltTitle = Episode #6.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 111 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #6.11 бөлім |AltTitle = Episode #6.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 112 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #6.12 бөлім |AltTitle = Episode #6.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 113 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #6.13 бөлім |AltTitle = Episode #6.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 114 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #6.14 бөлім |AltTitle = Episode #6.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 115 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #6.15 бөлім |AltTitle = Episode #6.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 116 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #6.16 бөлім |AltTitle = Episode #6.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 117 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #6.17 бөлім |AltTitle = Episode #6.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 118 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #6.18 бөлім |AltTitle = Episode #6.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 119 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #6.19 бөлім |AltTitle = Episode #6.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 120 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #6.20 бөлім |AltTitle = Episode #6.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} |} === 7-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#16A085; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 121 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Барлығың жұмыстан шығарылдыңдар! |AltTitle = Вы все уволены! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 122 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Семейге қош келдіңіздер! |AltTitle = Добро пожаловать в Семей! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 123 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = Адамдар полициядан қорықпауы керек |AltTitle = Люди не должны бояться полиции |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 124 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Мен жемқор емеспін! |AltTitle = Я не коррупционер! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 125 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Барлық туыстарымды жұмысқа орналастырдым! |AltTitle = Я всех своих родственников оформил! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 126 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Мен олардың алдында беделімнен айырылдым... |AltTitle = Я перед ними авторитет потерял... |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 127 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Түрмеге отыруға дайынмын |AltTitle = Готов сесть в тюрьму |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 128 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Прокурор сені күтіп отыр! |AltTitle = Прокурор тебя ждет! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 129 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = Сен не, пара алып жүрсің бе? |AltTitle = Ты че взятки берешь? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 130 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = Бастық, бізді тастап кетпеңіз |AltTitle = Шеф, не оставляйте нас |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 131 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = Сенің кім екенің маған бәрібір! |AltTitle = Мне без разницы кто ты! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 132 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #7.12 бөлім |AltTitle = Episode #7.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 133 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = Сенің барыңа рақмет |AltTitle = Спасибо что ты есть |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 сәуір 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 134 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = Киноға барайық |AltTitle = Давай сходим в кино |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 сәуір 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] kg35rgkba8ogxwdv85nljtw28m1yla9 3649985 3649984 2026-09-01T15:05:10Z Орел Карл 81620 /* 1-маусым */ 3649985 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 134 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Пілал — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} === 1-маусым (2015) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#cc4e5c; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #1.1 бөлім |AltTitle = Episode #1.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #1.2 бөлім |AltTitle = Episode #1.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #1.3 бөлім |AltTitle = Episode #1.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #1.4 бөлім |AltTitle = Episode #1.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #1.5 бөлім |AltTitle = Episode #1.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #1.6 бөлім |AltTitle = Episode #1.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #1.7 бөлім |AltTitle = Episode #1.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #1.8 бөлім |AltTitle = Episode #1.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #1.9 бөлім |AltTitle = Episode #1.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #1.10 бөлім |AltTitle = Episode #1.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #1.11 бөлім |AltTitle = Episode #1.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #1.12 бөлім |AltTitle = Episode #1.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #1.13 бөлім |AltTitle = Episode #1.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #1.14 бөлім |AltTitle = Episode #1.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #1.15 бөлім |AltTitle = Episode #1.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #1.16 бөлім |AltTitle = Episode #1.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #1.17 бөлім |AltTitle = Episode #1.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #1.18 бөлім |AltTitle = Episode #1.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #1.19 бөлім |AltTitle = Episode #1.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #1.20 бөлім |AltTitle = Episode #1.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} |} === 2-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#696969; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 21 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #2.1 бөлім |AltTitle = Episode #2.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 22 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #2.2 бөлім |AltTitle = Episode #2.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 23 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #2.3 бөлім |AltTitle = Episode #2.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 24 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #2.4 бөлім |AltTitle = Episode #2.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 25 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #2.5 бөлім |AltTitle = Episode #2.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 26 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #2.6 бөлім |AltTitle = Episode #2.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 27 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #2.7 бөлім |AltTitle = Episode #2.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 28 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #2.8 бөлім |AltTitle = Episode #2.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 29 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #2.9 бөлім |AltTitle = Episode #2.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 30 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #2.10 бөлім |AltTitle = Episode #2.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 31 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #2.11 бөлім |AltTitle = Episode #2.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 32 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #2.12 бөлім |AltTitle = Episode #2.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 33 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #2.13 бөлім |AltTitle = Episode #2.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 34 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #2.14 бөлім |AltTitle = Episode #2.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 35 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #2.15 бөлім |AltTitle = Episode #2.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 36 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #2.16 бөлім |AltTitle = Episode #2.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 37 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #2.17 бөлім |AltTitle = Episode #2.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 38 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #2.18 бөлім |AltTitle = Episode #2.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 39 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #2.19 бөлім |AltTitle = Episode #2.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 40 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #2.20 бөлім |AltTitle = Episode #2.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} |} === 3-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#1E90FF; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 41 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #3.1 бөлім |AltTitle = Episode #3.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 42 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #3.2 бөлім |AltTitle = Episode #3.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 43 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #3.3 бөлім |AltTitle = Episode #3.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 44 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #3.4 бөлім |AltTitle = Episode #3.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 45 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #3.5 бөлім |AltTitle = Episode #3.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 46 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #3.6 бөлім |AltTitle = Episode #3.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 47 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #3.7 бөлім |AltTitle = Episode #3.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 48 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #3.8 бөлім |AltTitle = Episode #3.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 49 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #3.9 бөлім |AltTitle = Episode #3.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 50 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #3.10 бөлім |AltTitle = Episode #3.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 51 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #3.11 бөлім |AltTitle = Episode #3.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 52 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #3.12 бөлім |AltTitle = Episode #3.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 53 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #3.13 бөлім |AltTitle = Episode #3.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 54 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #3.14 бөлім |AltTitle = Episode #3.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 55 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #3.15 бөлім |AltTitle = Episode #3.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 56 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #3.16 бөлім |AltTitle = Episode #3.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 57 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #3.17 бөлім |AltTitle = Episode #3.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 58 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #3.18 бөлім |AltTitle = Episode #3.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 59 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #3.19 бөлім |AltTitle = Episode #3.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 60 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #3.20 бөлім |AltTitle = Episode #3.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} |} === 4-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#E67E22; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 61 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #4.1 бөлім |AltTitle = Episode #4.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 62 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #4.2 бөлім |AltTitle = Episode #4.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 63 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #4.3 бөлім |AltTitle = Episode #4.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 64 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #4.4 бөлім |AltTitle = Episode #4.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 65 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #4.5 бөлім |AltTitle = Episode #4.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 66 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #4.6 бөлім |AltTitle = Episode #4.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 67 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #4.7 бөлім |AltTitle = Episode #4.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 68 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #4.8 бөлім |AltTitle = Episode #4.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 69 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #4.9 бөлім |AltTitle = Episode #4.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 70 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #4.10 бөлім |AltTitle = Episode #4.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 71 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #4.11 бөлім |AltTitle = Episode #4.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 72 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #4.12 бөлім |AltTitle = Episode #4.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 73 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #4.13 бөлім |AltTitle = Episode #4.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 74 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #4.14 бөлім |AltTitle = Episode #4.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 75 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #4.15 бөлім |AltTitle = Episode #4.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 76 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #4.16 бөлім |AltTitle = Episode #4.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 77 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #4.17 бөлім |AltTitle = Episode #4.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 78 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #4.18 бөлім |AltTitle = Episode #4.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 79 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #4.19 бөлім |AltTitle = Episode #4.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 80 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #4.20 бөлім |AltTitle = Episode #4.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} |} === 5-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#C0392B; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 81 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #5.1 бөлім |AltTitle = Episode #5.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 82 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #5.2 бөлім |AltTitle = Episode #5.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 83 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #5.3 бөлім |AltTitle = Episode #5.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 84 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #5.4 бөлім |AltTitle = Episode #5.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 85 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #5.5 бөлім |AltTitle = Episode #5.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 86 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #5.6 бөлім |AltTitle = Episode #5.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 87 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #5.7 бөлім |AltTitle = Episode #5.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 88 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #5.8 бөлім |AltTitle = Episode #5.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 89 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #5.9 бөлім |AltTitle = Episode #5.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 90 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #5.10 бөлім |AltTitle = Episode #5.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 91 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #5.11 бөлім |AltTitle = Episode #5.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 92 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #5.12 бөлім |AltTitle = Episode #5.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 93 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #5.13 бөлім |AltTitle = Episode #5.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 94 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #5.14 бөлім |AltTitle = Episode #5.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 95 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #5.15 бөлім |AltTitle = Episode #5.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 96 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #5.16 бөлім |AltTitle = Episode #5.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 97 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #5.17 бөлім |AltTitle = Episode #5.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 98 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #5.18 бөлім |AltTitle = Episode #5.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 99 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #5.19 бөлім |AltTitle = Episode #5.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 100 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #5.20 бөлім |AltTitle = Episode #5.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} |} === 6-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Жалпы № ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Серияның № ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Атауы ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Режиссер ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Сценарист ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#ff0; color:#000000;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 101 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #6.1 бөлім |AltTitle = Episode #6.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 102 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #6.2 бөлім |AltTitle = Episode #6.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 103 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #6.3 бөлім |AltTitle = Episode #6.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 104 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #6.4 бөлім |AltTitle = Episode #6.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 105 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #6.5 бөлім |AltTitle = Episode #6.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 106 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #6.6 бөлім |AltTitle = Episode #6.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 107 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #6.7 бөлім |AltTitle = Episode #6.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 108 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #6.8 бөлім |AltTitle = Episode #6.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 109 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #6.9 бөлім |AltTitle = Episode #6.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 110 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #6.10 бөлім |AltTitle = Episode #6.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 111 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #6.11 бөлім |AltTitle = Episode #6.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 112 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #6.12 бөлім |AltTitle = Episode #6.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 113 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #6.13 бөлім |AltTitle = Episode #6.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 114 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #6.14 бөлім |AltTitle = Episode #6.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 115 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #6.15 бөлім |AltTitle = Episode #6.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 116 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #6.16 бөлім |AltTitle = Episode #6.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 117 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #6.17 бөлім |AltTitle = Episode #6.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 118 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #6.18 бөлім |AltTitle = Episode #6.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 119 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #6.19 бөлім |AltTitle = Episode #6.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 120 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #6.20 бөлім |AltTitle = Episode #6.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} |} === 7-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#16A085; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 121 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Барлығың жұмыстан шығарылдыңдар! |AltTitle = Вы все уволены! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 122 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Семейге қош келдіңіздер! |AltTitle = Добро пожаловать в Семей! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 123 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = Адамдар полициядан қорықпауы керек |AltTitle = Люди не должны бояться полиции |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 124 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Мен жемқор емеспін! |AltTitle = Я не коррупционер! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 125 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Барлық туыстарымды жұмысқа орналастырдым! |AltTitle = Я всех своих родственников оформил! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 126 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Мен олардың алдында беделімнен айырылдым... |AltTitle = Я перед ними авторитет потерял... |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 127 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Түрмеге отыруға дайынмын |AltTitle = Готов сесть в тюрьму |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 128 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Прокурор сені күтіп отыр! |AltTitle = Прокурор тебя ждет! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 129 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = Сен не, пара алып жүрсің бе? |AltTitle = Ты че взятки берешь? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 130 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = Бастық, бізді тастап кетпеңіз |AltTitle = Шеф, не оставляйте нас |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 131 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = Сенің кім екенің маған бәрібір! |AltTitle = Мне без разницы кто ты! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 132 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #7.12 бөлім |AltTitle = Episode #7.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 133 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = Сенің барыңа рақмет |AltTitle = Спасибо что ты есть |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 сәуір 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 134 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = Киноға барайық |AltTitle = Давай сходим в кино |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 сәуір 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] synflwi1h5bv06wg4mnl53zr2jnl5mv 3649986 3649985 2026-09-01T15:05:28Z Орел Карл 81620 /* 2-маусым */ 3649986 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 134 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Пілал — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} === 1-маусым (2015) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#cc4e5c; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #1.1 бөлім |AltTitle = Episode #1.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #1.2 бөлім |AltTitle = Episode #1.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #1.3 бөлім |AltTitle = Episode #1.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #1.4 бөлім |AltTitle = Episode #1.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #1.5 бөлім |AltTitle = Episode #1.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #1.6 бөлім |AltTitle = Episode #1.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #1.7 бөлім |AltTitle = Episode #1.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #1.8 бөлім |AltTitle = Episode #1.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #1.9 бөлім |AltTitle = Episode #1.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #1.10 бөлім |AltTitle = Episode #1.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #1.11 бөлім |AltTitle = Episode #1.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #1.12 бөлім |AltTitle = Episode #1.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #1.13 бөлім |AltTitle = Episode #1.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #1.14 бөлім |AltTitle = Episode #1.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #1.15 бөлім |AltTitle = Episode #1.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #1.16 бөлім |AltTitle = Episode #1.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #1.17 бөлім |AltTitle = Episode #1.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #1.18 бөлім |AltTitle = Episode #1.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #1.19 бөлім |AltTitle = Episode #1.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #1.20 бөлім |AltTitle = Episode #1.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} |} === 2-маусым (2016) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#696969; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 21 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #2.1 бөлім |AltTitle = Episode #2.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 22 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #2.2 бөлім |AltTitle = Episode #2.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 23 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #2.3 бөлім |AltTitle = Episode #2.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 24 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #2.4 бөлім |AltTitle = Episode #2.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 25 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #2.5 бөлім |AltTitle = Episode #2.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 26 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #2.6 бөлім |AltTitle = Episode #2.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 27 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #2.7 бөлім |AltTitle = Episode #2.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 28 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #2.8 бөлім |AltTitle = Episode #2.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 29 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #2.9 бөлім |AltTitle = Episode #2.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 30 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #2.10 бөлім |AltTitle = Episode #2.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 31 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #2.11 бөлім |AltTitle = Episode #2.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 32 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #2.12 бөлім |AltTitle = Episode #2.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 33 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #2.13 бөлім |AltTitle = Episode #2.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 34 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #2.14 бөлім |AltTitle = Episode #2.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 35 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #2.15 бөлім |AltTitle = Episode #2.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 36 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #2.16 бөлім |AltTitle = Episode #2.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 37 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #2.17 бөлім |AltTitle = Episode #2.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 38 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #2.18 бөлім |AltTitle = Episode #2.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 39 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #2.19 бөлім |AltTitle = Episode #2.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 40 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #2.20 бөлім |AltTitle = Episode #2.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} |} === 3-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#1E90FF; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 41 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #3.1 бөлім |AltTitle = Episode #3.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 42 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #3.2 бөлім |AltTitle = Episode #3.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 43 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #3.3 бөлім |AltTitle = Episode #3.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 44 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #3.4 бөлім |AltTitle = Episode #3.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 45 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #3.5 бөлім |AltTitle = Episode #3.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 46 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #3.6 бөлім |AltTitle = Episode #3.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 47 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #3.7 бөлім |AltTitle = Episode #3.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 48 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #3.8 бөлім |AltTitle = Episode #3.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 49 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #3.9 бөлім |AltTitle = Episode #3.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 50 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #3.10 бөлім |AltTitle = Episode #3.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 51 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #3.11 бөлім |AltTitle = Episode #3.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 52 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #3.12 бөлім |AltTitle = Episode #3.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 53 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #3.13 бөлім |AltTitle = Episode #3.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 54 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #3.14 бөлім |AltTitle = Episode #3.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 55 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #3.15 бөлім |AltTitle = Episode #3.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 56 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #3.16 бөлім |AltTitle = Episode #3.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 57 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #3.17 бөлім |AltTitle = Episode #3.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 58 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #3.18 бөлім |AltTitle = Episode #3.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 59 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #3.19 бөлім |AltTitle = Episode #3.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 60 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #3.20 бөлім |AltTitle = Episode #3.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} |} === 4-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#E67E22; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 61 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #4.1 бөлім |AltTitle = Episode #4.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 62 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #4.2 бөлім |AltTitle = Episode #4.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 63 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #4.3 бөлім |AltTitle = Episode #4.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 64 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #4.4 бөлім |AltTitle = Episode #4.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 65 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #4.5 бөлім |AltTitle = Episode #4.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 66 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #4.6 бөлім |AltTitle = Episode #4.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 67 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #4.7 бөлім |AltTitle = Episode #4.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 68 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #4.8 бөлім |AltTitle = Episode #4.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 69 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #4.9 бөлім |AltTitle = Episode #4.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 70 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #4.10 бөлім |AltTitle = Episode #4.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 71 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #4.11 бөлім |AltTitle = Episode #4.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 72 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #4.12 бөлім |AltTitle = Episode #4.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 73 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #4.13 бөлім |AltTitle = Episode #4.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 74 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #4.14 бөлім |AltTitle = Episode #4.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 75 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #4.15 бөлім |AltTitle = Episode #4.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 76 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #4.16 бөлім |AltTitle = Episode #4.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 77 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #4.17 бөлім |AltTitle = Episode #4.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 78 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #4.18 бөлім |AltTitle = Episode #4.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 79 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #4.19 бөлім |AltTitle = Episode #4.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 80 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #4.20 бөлім |AltTitle = Episode #4.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} |} === 5-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#C0392B; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 81 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #5.1 бөлім |AltTitle = Episode #5.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 82 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #5.2 бөлім |AltTitle = Episode #5.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 83 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #5.3 бөлім |AltTitle = Episode #5.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 84 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #5.4 бөлім |AltTitle = Episode #5.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 85 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #5.5 бөлім |AltTitle = Episode #5.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 86 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #5.6 бөлім |AltTitle = Episode #5.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 87 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #5.7 бөлім |AltTitle = Episode #5.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 88 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #5.8 бөлім |AltTitle = Episode #5.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 89 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #5.9 бөлім |AltTitle = Episode #5.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 90 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #5.10 бөлім |AltTitle = Episode #5.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 91 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #5.11 бөлім |AltTitle = Episode #5.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 92 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #5.12 бөлім |AltTitle = Episode #5.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 93 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #5.13 бөлім |AltTitle = Episode #5.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 94 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #5.14 бөлім |AltTitle = Episode #5.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 95 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #5.15 бөлім |AltTitle = Episode #5.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 96 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #5.16 бөлім |AltTitle = Episode #5.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 97 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #5.17 бөлім |AltTitle = Episode #5.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 98 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #5.18 бөлім |AltTitle = Episode #5.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 99 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #5.19 бөлім |AltTitle = Episode #5.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 100 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #5.20 бөлім |AltTitle = Episode #5.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} |} === 6-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Жалпы № ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Серияның № ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Атауы ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Режиссер ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Сценарист ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#ff0; color:#000000;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 101 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #6.1 бөлім |AltTitle = Episode #6.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 102 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #6.2 бөлім |AltTitle = Episode #6.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 103 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #6.3 бөлім |AltTitle = Episode #6.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 104 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #6.4 бөлім |AltTitle = Episode #6.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 105 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #6.5 бөлім |AltTitle = Episode #6.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 106 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #6.6 бөлім |AltTitle = Episode #6.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 107 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #6.7 бөлім |AltTitle = Episode #6.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 108 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #6.8 бөлім |AltTitle = Episode #6.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 109 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #6.9 бөлім |AltTitle = Episode #6.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 110 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #6.10 бөлім |AltTitle = Episode #6.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 111 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #6.11 бөлім |AltTitle = Episode #6.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 112 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #6.12 бөлім |AltTitle = Episode #6.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 113 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #6.13 бөлім |AltTitle = Episode #6.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 114 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #6.14 бөлім |AltTitle = Episode #6.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 115 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #6.15 бөлім |AltTitle = Episode #6.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 116 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #6.16 бөлім |AltTitle = Episode #6.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 117 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #6.17 бөлім |AltTitle = Episode #6.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 118 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #6.18 бөлім |AltTitle = Episode #6.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 119 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #6.19 бөлім |AltTitle = Episode #6.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 120 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #6.20 бөлім |AltTitle = Episode #6.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} |} === 7-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#16A085; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 121 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Барлығың жұмыстан шығарылдыңдар! |AltTitle = Вы все уволены! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 122 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Семейге қош келдіңіздер! |AltTitle = Добро пожаловать в Семей! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 123 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = Адамдар полициядан қорықпауы керек |AltTitle = Люди не должны бояться полиции |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 124 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Мен жемқор емеспін! |AltTitle = Я не коррупционер! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 125 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Барлық туыстарымды жұмысқа орналастырдым! |AltTitle = Я всех своих родственников оформил! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 126 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Мен олардың алдында беделімнен айырылдым... |AltTitle = Я перед ними авторитет потерял... |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 127 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Түрмеге отыруға дайынмын |AltTitle = Готов сесть в тюрьму |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 128 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Прокурор сені күтіп отыр! |AltTitle = Прокурор тебя ждет! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 129 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = Сен не, пара алып жүрсің бе? |AltTitle = Ты че взятки берешь? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 130 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = Бастық, бізді тастап кетпеңіз |AltTitle = Шеф, не оставляйте нас |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 131 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = Сенің кім екенің маған бәрібір! |AltTitle = Мне без разницы кто ты! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 132 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #7.12 бөлім |AltTitle = Episode #7.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 133 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = Сенің барыңа рақмет |AltTitle = Спасибо что ты есть |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 сәуір 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 134 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = Киноға барайық |AltTitle = Давай сходим в кино |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 сәуір 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] p72lisqzv3peyeu7xhnc8x0gwctnies 3649987 3649986 2026-09-01T15:05:46Z Орел Карл 81620 /* 3-маусым */ 3649987 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 134 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Пілал — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} === 1-маусым (2015) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#cc4e5c; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #1.1 бөлім |AltTitle = Episode #1.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #1.2 бөлім |AltTitle = Episode #1.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #1.3 бөлім |AltTitle = Episode #1.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #1.4 бөлім |AltTitle = Episode #1.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #1.5 бөлім |AltTitle = Episode #1.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #1.6 бөлім |AltTitle = Episode #1.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #1.7 бөлім |AltTitle = Episode #1.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #1.8 бөлім |AltTitle = Episode #1.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #1.9 бөлім |AltTitle = Episode #1.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #1.10 бөлім |AltTitle = Episode #1.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #1.11 бөлім |AltTitle = Episode #1.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #1.12 бөлім |AltTitle = Episode #1.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #1.13 бөлім |AltTitle = Episode #1.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #1.14 бөлім |AltTitle = Episode #1.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #1.15 бөлім |AltTitle = Episode #1.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #1.16 бөлім |AltTitle = Episode #1.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #1.17 бөлім |AltTitle = Episode #1.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #1.18 бөлім |AltTitle = Episode #1.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #1.19 бөлім |AltTitle = Episode #1.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #1.20 бөлім |AltTitle = Episode #1.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} |} === 2-маусым (2016) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#696969; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 21 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #2.1 бөлім |AltTitle = Episode #2.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 22 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #2.2 бөлім |AltTitle = Episode #2.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 23 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #2.3 бөлім |AltTitle = Episode #2.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 24 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #2.4 бөлім |AltTitle = Episode #2.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 25 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #2.5 бөлім |AltTitle = Episode #2.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 26 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #2.6 бөлім |AltTitle = Episode #2.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 27 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #2.7 бөлім |AltTitle = Episode #2.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 28 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #2.8 бөлім |AltTitle = Episode #2.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 29 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #2.9 бөлім |AltTitle = Episode #2.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 30 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #2.10 бөлім |AltTitle = Episode #2.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 31 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #2.11 бөлім |AltTitle = Episode #2.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 32 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #2.12 бөлім |AltTitle = Episode #2.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 33 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #2.13 бөлім |AltTitle = Episode #2.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 34 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #2.14 бөлім |AltTitle = Episode #2.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 35 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #2.15 бөлім |AltTitle = Episode #2.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 36 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #2.16 бөлім |AltTitle = Episode #2.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 37 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #2.17 бөлім |AltTitle = Episode #2.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 38 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #2.18 бөлім |AltTitle = Episode #2.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 39 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #2.19 бөлім |AltTitle = Episode #2.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 40 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #2.20 бөлім |AltTitle = Episode #2.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} |} === 3-маусым (2017) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#1E90FF; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 41 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #3.1 бөлім |AltTitle = Episode #3.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 42 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #3.2 бөлім |AltTitle = Episode #3.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 43 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #3.3 бөлім |AltTitle = Episode #3.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 44 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #3.4 бөлім |AltTitle = Episode #3.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 45 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #3.5 бөлім |AltTitle = Episode #3.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 46 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #3.6 бөлім |AltTitle = Episode #3.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 47 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #3.7 бөлім |AltTitle = Episode #3.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 48 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #3.8 бөлім |AltTitle = Episode #3.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 49 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #3.9 бөлім |AltTitle = Episode #3.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 50 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #3.10 бөлім |AltTitle = Episode #3.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 51 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #3.11 бөлім |AltTitle = Episode #3.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 52 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #3.12 бөлім |AltTitle = Episode #3.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 53 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #3.13 бөлім |AltTitle = Episode #3.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 54 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #3.14 бөлім |AltTitle = Episode #3.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 55 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #3.15 бөлім |AltTitle = Episode #3.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 56 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #3.16 бөлім |AltTitle = Episode #3.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 57 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #3.17 бөлім |AltTitle = Episode #3.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 58 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #3.18 бөлім |AltTitle = Episode #3.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 59 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #3.19 бөлім |AltTitle = Episode #3.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 60 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #3.20 бөлім |AltTitle = Episode #3.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} |} === 4-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#E67E22; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 61 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #4.1 бөлім |AltTitle = Episode #4.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 62 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #4.2 бөлім |AltTitle = Episode #4.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 63 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #4.3 бөлім |AltTitle = Episode #4.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 64 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #4.4 бөлім |AltTitle = Episode #4.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 65 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #4.5 бөлім |AltTitle = Episode #4.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 66 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #4.6 бөлім |AltTitle = Episode #4.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 67 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #4.7 бөлім |AltTitle = Episode #4.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 68 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #4.8 бөлім |AltTitle = Episode #4.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 69 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #4.9 бөлім |AltTitle = Episode #4.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 70 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #4.10 бөлім |AltTitle = Episode #4.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 71 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #4.11 бөлім |AltTitle = Episode #4.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 72 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #4.12 бөлім |AltTitle = Episode #4.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 73 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #4.13 бөлім |AltTitle = Episode #4.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 74 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #4.14 бөлім |AltTitle = Episode #4.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 75 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #4.15 бөлім |AltTitle = Episode #4.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 76 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #4.16 бөлім |AltTitle = Episode #4.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 77 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #4.17 бөлім |AltTitle = Episode #4.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 78 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #4.18 бөлім |AltTitle = Episode #4.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 79 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #4.19 бөлім |AltTitle = Episode #4.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 80 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #4.20 бөлім |AltTitle = Episode #4.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} |} === 5-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#C0392B; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 81 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #5.1 бөлім |AltTitle = Episode #5.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 82 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #5.2 бөлім |AltTitle = Episode #5.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 83 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #5.3 бөлім |AltTitle = Episode #5.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 84 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #5.4 бөлім |AltTitle = Episode #5.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 85 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #5.5 бөлім |AltTitle = Episode #5.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 86 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #5.6 бөлім |AltTitle = Episode #5.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 87 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #5.7 бөлім |AltTitle = Episode #5.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 88 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #5.8 бөлім |AltTitle = Episode #5.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 89 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #5.9 бөлім |AltTitle = Episode #5.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 90 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #5.10 бөлім |AltTitle = Episode #5.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 91 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #5.11 бөлім |AltTitle = Episode #5.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 92 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #5.12 бөлім |AltTitle = Episode #5.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 93 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #5.13 бөлім |AltTitle = Episode #5.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 94 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #5.14 бөлім |AltTitle = Episode #5.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 95 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #5.15 бөлім |AltTitle = Episode #5.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 96 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #5.16 бөлім |AltTitle = Episode #5.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 97 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #5.17 бөлім |AltTitle = Episode #5.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 98 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #5.18 бөлім |AltTitle = Episode #5.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 99 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #5.19 бөлім |AltTitle = Episode #5.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 100 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #5.20 бөлім |AltTitle = Episode #5.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} |} === 6-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Жалпы № ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Серияның № ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Атауы ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Режиссер ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Сценарист ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#ff0; color:#000000;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 101 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #6.1 бөлім |AltTitle = Episode #6.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 102 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #6.2 бөлім |AltTitle = Episode #6.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 103 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #6.3 бөлім |AltTitle = Episode #6.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 104 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #6.4 бөлім |AltTitle = Episode #6.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 105 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #6.5 бөлім |AltTitle = Episode #6.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 106 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #6.6 бөлім |AltTitle = Episode #6.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 107 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #6.7 бөлім |AltTitle = Episode #6.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 108 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #6.8 бөлім |AltTitle = Episode #6.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 109 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #6.9 бөлім |AltTitle = Episode #6.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 110 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #6.10 бөлім |AltTitle = Episode #6.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 111 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #6.11 бөлім |AltTitle = Episode #6.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 112 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #6.12 бөлім |AltTitle = Episode #6.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 113 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #6.13 бөлім |AltTitle = Episode #6.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 114 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #6.14 бөлім |AltTitle = Episode #6.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 115 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #6.15 бөлім |AltTitle = Episode #6.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 116 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #6.16 бөлім |AltTitle = Episode #6.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 117 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #6.17 бөлім |AltTitle = Episode #6.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 118 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #6.18 бөлім |AltTitle = Episode #6.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 119 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #6.19 бөлім |AltTitle = Episode #6.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 120 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #6.20 бөлім |AltTitle = Episode #6.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} |} === 7-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#16A085; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 121 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Барлығың жұмыстан шығарылдыңдар! |AltTitle = Вы все уволены! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 122 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Семейге қош келдіңіздер! |AltTitle = Добро пожаловать в Семей! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 123 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = Адамдар полициядан қорықпауы керек |AltTitle = Люди не должны бояться полиции |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 124 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Мен жемқор емеспін! |AltTitle = Я не коррупционер! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 125 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Барлық туыстарымды жұмысқа орналастырдым! |AltTitle = Я всех своих родственников оформил! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 126 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Мен олардың алдында беделімнен айырылдым... |AltTitle = Я перед ними авторитет потерял... |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 127 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Түрмеге отыруға дайынмын |AltTitle = Готов сесть в тюрьму |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 128 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Прокурор сені күтіп отыр! |AltTitle = Прокурор тебя ждет! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 129 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = Сен не, пара алып жүрсің бе? |AltTitle = Ты че взятки берешь? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 130 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = Бастық, бізді тастап кетпеңіз |AltTitle = Шеф, не оставляйте нас |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 131 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = Сенің кім екенің маған бәрібір! |AltTitle = Мне без разницы кто ты! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 132 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #7.12 бөлім |AltTitle = Episode #7.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 133 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = Сенің барыңа рақмет |AltTitle = Спасибо что ты есть |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 сәуір 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 134 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = Киноға барайық |AltTitle = Давай сходим в кино |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 сәуір 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] cgtjt3f86t0uyo6qpfyj0j721c06xeh 3649988 3649987 2026-09-01T15:06:01Z Орел Карл 81620 /* 4-маусым */ 3649988 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 134 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Пілал — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} === 1-маусым (2015) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#cc4e5c; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #1.1 бөлім |AltTitle = Episode #1.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #1.2 бөлім |AltTitle = Episode #1.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #1.3 бөлім |AltTitle = Episode #1.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #1.4 бөлім |AltTitle = Episode #1.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #1.5 бөлім |AltTitle = Episode #1.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #1.6 бөлім |AltTitle = Episode #1.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #1.7 бөлім |AltTitle = Episode #1.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #1.8 бөлім |AltTitle = Episode #1.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #1.9 бөлім |AltTitle = Episode #1.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #1.10 бөлім |AltTitle = Episode #1.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #1.11 бөлім |AltTitle = Episode #1.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #1.12 бөлім |AltTitle = Episode #1.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #1.13 бөлім |AltTitle = Episode #1.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #1.14 бөлім |AltTitle = Episode #1.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #1.15 бөлім |AltTitle = Episode #1.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #1.16 бөлім |AltTitle = Episode #1.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #1.17 бөлім |AltTitle = Episode #1.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #1.18 бөлім |AltTitle = Episode #1.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #1.19 бөлім |AltTitle = Episode #1.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #1.20 бөлім |AltTitle = Episode #1.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} |} === 2-маусым (2016) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#696969; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 21 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #2.1 бөлім |AltTitle = Episode #2.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 22 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #2.2 бөлім |AltTitle = Episode #2.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 23 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #2.3 бөлім |AltTitle = Episode #2.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 24 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #2.4 бөлім |AltTitle = Episode #2.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 25 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #2.5 бөлім |AltTitle = Episode #2.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 26 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #2.6 бөлім |AltTitle = Episode #2.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 27 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #2.7 бөлім |AltTitle = Episode #2.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 28 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #2.8 бөлім |AltTitle = Episode #2.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 29 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #2.9 бөлім |AltTitle = Episode #2.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 30 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #2.10 бөлім |AltTitle = Episode #2.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 31 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #2.11 бөлім |AltTitle = Episode #2.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 32 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #2.12 бөлім |AltTitle = Episode #2.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 33 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #2.13 бөлім |AltTitle = Episode #2.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 34 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #2.14 бөлім |AltTitle = Episode #2.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 35 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #2.15 бөлім |AltTitle = Episode #2.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 36 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #2.16 бөлім |AltTitle = Episode #2.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 37 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #2.17 бөлім |AltTitle = Episode #2.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 38 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #2.18 бөлім |AltTitle = Episode #2.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 39 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #2.19 бөлім |AltTitle = Episode #2.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 40 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #2.20 бөлім |AltTitle = Episode #2.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} |} === 3-маусым (2017) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#1E90FF; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 41 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #3.1 бөлім |AltTitle = Episode #3.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 42 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #3.2 бөлім |AltTitle = Episode #3.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 43 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #3.3 бөлім |AltTitle = Episode #3.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 44 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #3.4 бөлім |AltTitle = Episode #3.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 45 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #3.5 бөлім |AltTitle = Episode #3.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 46 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #3.6 бөлім |AltTitle = Episode #3.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 47 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #3.7 бөлім |AltTitle = Episode #3.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 48 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #3.8 бөлім |AltTitle = Episode #3.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 49 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #3.9 бөлім |AltTitle = Episode #3.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 50 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #3.10 бөлім |AltTitle = Episode #3.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 51 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #3.11 бөлім |AltTitle = Episode #3.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 52 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #3.12 бөлім |AltTitle = Episode #3.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 53 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #3.13 бөлім |AltTitle = Episode #3.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 54 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #3.14 бөлім |AltTitle = Episode #3.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 55 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #3.15 бөлім |AltTitle = Episode #3.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 56 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #3.16 бөлім |AltTitle = Episode #3.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 57 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #3.17 бөлім |AltTitle = Episode #3.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 58 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #3.18 бөлім |AltTitle = Episode #3.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 59 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #3.19 бөлім |AltTitle = Episode #3.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 60 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #3.20 бөлім |AltTitle = Episode #3.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} |} === 4-маусым (2018) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#E67E22; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 61 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #4.1 бөлім |AltTitle = Episode #4.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 62 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #4.2 бөлім |AltTitle = Episode #4.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 63 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #4.3 бөлім |AltTitle = Episode #4.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 64 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #4.4 бөлім |AltTitle = Episode #4.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 65 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #4.5 бөлім |AltTitle = Episode #4.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 66 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #4.6 бөлім |AltTitle = Episode #4.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 67 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #4.7 бөлім |AltTitle = Episode #4.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 68 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #4.8 бөлім |AltTitle = Episode #4.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 69 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #4.9 бөлім |AltTitle = Episode #4.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 70 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #4.10 бөлім |AltTitle = Episode #4.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 71 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #4.11 бөлім |AltTitle = Episode #4.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 72 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #4.12 бөлім |AltTitle = Episode #4.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 73 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #4.13 бөлім |AltTitle = Episode #4.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 74 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #4.14 бөлім |AltTitle = Episode #4.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 75 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #4.15 бөлім |AltTitle = Episode #4.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 76 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #4.16 бөлім |AltTitle = Episode #4.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 77 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #4.17 бөлім |AltTitle = Episode #4.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 78 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #4.18 бөлім |AltTitle = Episode #4.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 79 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #4.19 бөлім |AltTitle = Episode #4.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 80 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #4.20 бөлім |AltTitle = Episode #4.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} |} === 5-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#C0392B; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 81 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #5.1 бөлім |AltTitle = Episode #5.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 82 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #5.2 бөлім |AltTitle = Episode #5.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 83 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #5.3 бөлім |AltTitle = Episode #5.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 84 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #5.4 бөлім |AltTitle = Episode #5.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 85 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #5.5 бөлім |AltTitle = Episode #5.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 86 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #5.6 бөлім |AltTitle = Episode #5.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 87 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #5.7 бөлім |AltTitle = Episode #5.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 88 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #5.8 бөлім |AltTitle = Episode #5.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 89 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #5.9 бөлім |AltTitle = Episode #5.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 90 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #5.10 бөлім |AltTitle = Episode #5.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 91 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #5.11 бөлім |AltTitle = Episode #5.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 92 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #5.12 бөлім |AltTitle = Episode #5.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 93 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #5.13 бөлім |AltTitle = Episode #5.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 94 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #5.14 бөлім |AltTitle = Episode #5.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 95 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #5.15 бөлім |AltTitle = Episode #5.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 96 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #5.16 бөлім |AltTitle = Episode #5.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 97 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #5.17 бөлім |AltTitle = Episode #5.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 98 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #5.18 бөлім |AltTitle = Episode #5.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 99 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #5.19 бөлім |AltTitle = Episode #5.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 100 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #5.20 бөлім |AltTitle = Episode #5.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} |} === 6-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Жалпы № ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Серияның № ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Атауы ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Режиссер ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Сценарист ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#ff0; color:#000000;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 101 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #6.1 бөлім |AltTitle = Episode #6.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 102 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #6.2 бөлім |AltTitle = Episode #6.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 103 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #6.3 бөлім |AltTitle = Episode #6.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 104 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #6.4 бөлім |AltTitle = Episode #6.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 105 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #6.5 бөлім |AltTitle = Episode #6.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 106 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #6.6 бөлім |AltTitle = Episode #6.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 107 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #6.7 бөлім |AltTitle = Episode #6.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 108 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #6.8 бөлім |AltTitle = Episode #6.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 109 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #6.9 бөлім |AltTitle = Episode #6.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 110 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #6.10 бөлім |AltTitle = Episode #6.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 111 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #6.11 бөлім |AltTitle = Episode #6.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 112 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #6.12 бөлім |AltTitle = Episode #6.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 113 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #6.13 бөлім |AltTitle = Episode #6.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 114 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #6.14 бөлім |AltTitle = Episode #6.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 115 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #6.15 бөлім |AltTitle = Episode #6.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 116 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #6.16 бөлім |AltTitle = Episode #6.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 117 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #6.17 бөлім |AltTitle = Episode #6.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 118 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #6.18 бөлім |AltTitle = Episode #6.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 119 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #6.19 бөлім |AltTitle = Episode #6.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 120 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #6.20 бөлім |AltTitle = Episode #6.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} |} === 7-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#16A085; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 121 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Барлығың жұмыстан шығарылдыңдар! |AltTitle = Вы все уволены! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 122 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Семейге қош келдіңіздер! |AltTitle = Добро пожаловать в Семей! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 123 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = Адамдар полициядан қорықпауы керек |AltTitle = Люди не должны бояться полиции |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 124 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Мен жемқор емеспін! |AltTitle = Я не коррупционер! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 125 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Барлық туыстарымды жұмысқа орналастырдым! |AltTitle = Я всех своих родственников оформил! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 126 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Мен олардың алдында беделімнен айырылдым... |AltTitle = Я перед ними авторитет потерял... |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 127 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Түрмеге отыруға дайынмын |AltTitle = Готов сесть в тюрьму |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 128 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Прокурор сені күтіп отыр! |AltTitle = Прокурор тебя ждет! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 129 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = Сен не, пара алып жүрсің бе? |AltTitle = Ты че взятки берешь? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 130 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = Бастық, бізді тастап кетпеңіз |AltTitle = Шеф, не оставляйте нас |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 131 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = Сенің кім екенің маған бәрібір! |AltTitle = Мне без разницы кто ты! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 132 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #7.12 бөлім |AltTitle = Episode #7.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 133 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = Сенің барыңа рақмет |AltTitle = Спасибо что ты есть |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 сәуір 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 134 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = Киноға барайық |AltTitle = Давай сходим в кино |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 сәуір 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] 8uoney2wfzdnecp7wmrhuusskdyzpvi 3649989 3649988 2026-09-01T15:06:18Z Орел Карл 81620 /* 5-маусым */ 3649989 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 134 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Пілал — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} === 1-маусым (2015) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#cc4e5c; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #1.1 бөлім |AltTitle = Episode #1.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #1.2 бөлім |AltTitle = Episode #1.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #1.3 бөлім |AltTitle = Episode #1.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #1.4 бөлім |AltTitle = Episode #1.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #1.5 бөлім |AltTitle = Episode #1.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #1.6 бөлім |AltTitle = Episode #1.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #1.7 бөлім |AltTitle = Episode #1.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #1.8 бөлім |AltTitle = Episode #1.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #1.9 бөлім |AltTitle = Episode #1.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #1.10 бөлім |AltTitle = Episode #1.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #1.11 бөлім |AltTitle = Episode #1.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #1.12 бөлім |AltTitle = Episode #1.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #1.13 бөлім |AltTitle = Episode #1.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #1.14 бөлім |AltTitle = Episode #1.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #1.15 бөлім |AltTitle = Episode #1.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #1.16 бөлім |AltTitle = Episode #1.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #1.17 бөлім |AltTitle = Episode #1.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #1.18 бөлім |AltTitle = Episode #1.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #1.19 бөлім |AltTitle = Episode #1.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #1.20 бөлім |AltTitle = Episode #1.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} |} === 2-маусым (2016) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#696969; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 21 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #2.1 бөлім |AltTitle = Episode #2.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 22 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #2.2 бөлім |AltTitle = Episode #2.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 23 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #2.3 бөлім |AltTitle = Episode #2.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 24 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #2.4 бөлім |AltTitle = Episode #2.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 25 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #2.5 бөлім |AltTitle = Episode #2.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 26 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #2.6 бөлім |AltTitle = Episode #2.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 27 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #2.7 бөлім |AltTitle = Episode #2.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 28 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #2.8 бөлім |AltTitle = Episode #2.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 29 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #2.9 бөлім |AltTitle = Episode #2.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 30 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #2.10 бөлім |AltTitle = Episode #2.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 31 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #2.11 бөлім |AltTitle = Episode #2.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 32 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #2.12 бөлім |AltTitle = Episode #2.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 33 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #2.13 бөлім |AltTitle = Episode #2.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 34 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #2.14 бөлім |AltTitle = Episode #2.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 35 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #2.15 бөлім |AltTitle = Episode #2.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 36 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #2.16 бөлім |AltTitle = Episode #2.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 37 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #2.17 бөлім |AltTitle = Episode #2.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 38 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #2.18 бөлім |AltTitle = Episode #2.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 39 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #2.19 бөлім |AltTitle = Episode #2.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 40 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #2.20 бөлім |AltTitle = Episode #2.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} |} === 3-маусым (2017) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#1E90FF; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 41 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #3.1 бөлім |AltTitle = Episode #3.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 42 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #3.2 бөлім |AltTitle = Episode #3.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 43 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #3.3 бөлім |AltTitle = Episode #3.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 44 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #3.4 бөлім |AltTitle = Episode #3.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 45 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #3.5 бөлім |AltTitle = Episode #3.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 46 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #3.6 бөлім |AltTitle = Episode #3.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 47 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #3.7 бөлім |AltTitle = Episode #3.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 48 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #3.8 бөлім |AltTitle = Episode #3.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 49 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #3.9 бөлім |AltTitle = Episode #3.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 50 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #3.10 бөлім |AltTitle = Episode #3.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 51 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #3.11 бөлім |AltTitle = Episode #3.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 52 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #3.12 бөлім |AltTitle = Episode #3.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 53 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #3.13 бөлім |AltTitle = Episode #3.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 54 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #3.14 бөлім |AltTitle = Episode #3.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 55 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #3.15 бөлім |AltTitle = Episode #3.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 56 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #3.16 бөлім |AltTitle = Episode #3.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 57 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #3.17 бөлім |AltTitle = Episode #3.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 58 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #3.18 бөлім |AltTitle = Episode #3.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 59 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #3.19 бөлім |AltTitle = Episode #3.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 60 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #3.20 бөлім |AltTitle = Episode #3.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} |} === 4-маусым (2018) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#E67E22; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 61 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #4.1 бөлім |AltTitle = Episode #4.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 62 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #4.2 бөлім |AltTitle = Episode #4.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 63 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #4.3 бөлім |AltTitle = Episode #4.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 64 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #4.4 бөлім |AltTitle = Episode #4.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 65 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #4.5 бөлім |AltTitle = Episode #4.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 66 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #4.6 бөлім |AltTitle = Episode #4.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 67 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #4.7 бөлім |AltTitle = Episode #4.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 68 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #4.8 бөлім |AltTitle = Episode #4.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 69 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #4.9 бөлім |AltTitle = Episode #4.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 70 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #4.10 бөлім |AltTitle = Episode #4.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 71 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #4.11 бөлім |AltTitle = Episode #4.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 72 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #4.12 бөлім |AltTitle = Episode #4.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 73 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #4.13 бөлім |AltTitle = Episode #4.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 74 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #4.14 бөлім |AltTitle = Episode #4.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 75 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #4.15 бөлім |AltTitle = Episode #4.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 76 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #4.16 бөлім |AltTitle = Episode #4.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 77 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #4.17 бөлім |AltTitle = Episode #4.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 78 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #4.18 бөлім |AltTitle = Episode #4.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 79 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #4.19 бөлім |AltTitle = Episode #4.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 80 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #4.20 бөлім |AltTitle = Episode #4.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} |} === 5-маусым (2019) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#C0392B; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 81 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #5.1 бөлім |AltTitle = Episode #5.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 82 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #5.2 бөлім |AltTitle = Episode #5.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 83 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #5.3 бөлім |AltTitle = Episode #5.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 84 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #5.4 бөлім |AltTitle = Episode #5.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 85 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #5.5 бөлім |AltTitle = Episode #5.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 86 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #5.6 бөлім |AltTitle = Episode #5.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 87 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #5.7 бөлім |AltTitle = Episode #5.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 88 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #5.8 бөлім |AltTitle = Episode #5.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 89 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #5.9 бөлім |AltTitle = Episode #5.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 90 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #5.10 бөлім |AltTitle = Episode #5.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 91 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #5.11 бөлім |AltTitle = Episode #5.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 92 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #5.12 бөлім |AltTitle = Episode #5.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 93 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #5.13 бөлім |AltTitle = Episode #5.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 94 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #5.14 бөлім |AltTitle = Episode #5.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 95 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #5.15 бөлім |AltTitle = Episode #5.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 96 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #5.16 бөлім |AltTitle = Episode #5.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 97 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #5.17 бөлім |AltTitle = Episode #5.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 98 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #5.18 бөлім |AltTitle = Episode #5.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 99 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #5.19 бөлім |AltTitle = Episode #5.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 100 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #5.20 бөлім |AltTitle = Episode #5.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} |} === 6-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Жалпы № ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Серияның № ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Атауы ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Режиссер ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Сценарист ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#ff0; color:#000000;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 101 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #6.1 бөлім |AltTitle = Episode #6.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 102 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #6.2 бөлім |AltTitle = Episode #6.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 103 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #6.3 бөлім |AltTitle = Episode #6.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 104 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #6.4 бөлім |AltTitle = Episode #6.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 105 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #6.5 бөлім |AltTitle = Episode #6.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 106 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #6.6 бөлім |AltTitle = Episode #6.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 107 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #6.7 бөлім |AltTitle = Episode #6.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 108 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #6.8 бөлім |AltTitle = Episode #6.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 109 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #6.9 бөлім |AltTitle = Episode #6.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 110 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #6.10 бөлім |AltTitle = Episode #6.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 111 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #6.11 бөлім |AltTitle = Episode #6.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 112 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #6.12 бөлім |AltTitle = Episode #6.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 113 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #6.13 бөлім |AltTitle = Episode #6.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 114 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #6.14 бөлім |AltTitle = Episode #6.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 115 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #6.15 бөлім |AltTitle = Episode #6.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 116 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #6.16 бөлім |AltTitle = Episode #6.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 117 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #6.17 бөлім |AltTitle = Episode #6.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 118 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #6.18 бөлім |AltTitle = Episode #6.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 119 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #6.19 бөлім |AltTitle = Episode #6.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 120 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #6.20 бөлім |AltTitle = Episode #6.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} |} === 7-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#16A085; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 121 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Барлығың жұмыстан шығарылдыңдар! |AltTitle = Вы все уволены! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 122 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Семейге қош келдіңіздер! |AltTitle = Добро пожаловать в Семей! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 123 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = Адамдар полициядан қорықпауы керек |AltTitle = Люди не должны бояться полиции |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 124 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Мен жемқор емеспін! |AltTitle = Я не коррупционер! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 125 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Барлық туыстарымды жұмысқа орналастырдым! |AltTitle = Я всех своих родственников оформил! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 126 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Мен олардың алдында беделімнен айырылдым... |AltTitle = Я перед ними авторитет потерял... |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 127 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Түрмеге отыруға дайынмын |AltTitle = Готов сесть в тюрьму |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 128 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Прокурор сені күтіп отыр! |AltTitle = Прокурор тебя ждет! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 129 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = Сен не, пара алып жүрсің бе? |AltTitle = Ты че взятки берешь? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 130 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = Бастық, бізді тастап кетпеңіз |AltTitle = Шеф, не оставляйте нас |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 131 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = Сенің кім екенің маған бәрібір! |AltTitle = Мне без разницы кто ты! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 132 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #7.12 бөлім |AltTitle = Episode #7.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 133 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = Сенің барыңа рақмет |AltTitle = Спасибо что ты есть |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 сәуір 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 134 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = Киноға барайық |AltTitle = Давай сходим в кино |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 сәуір 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] gxz3ko86fxh2ize9buv7on7tkfpf57y 3649990 3649989 2026-09-01T15:06:35Z Орел Карл 81620 /* 6-маусым */ 3649990 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 134 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Пілал — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} === 1-маусым (2015) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#cc4e5c; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #1.1 бөлім |AltTitle = Episode #1.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #1.2 бөлім |AltTitle = Episode #1.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #1.3 бөлім |AltTitle = Episode #1.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #1.4 бөлім |AltTitle = Episode #1.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #1.5 бөлім |AltTitle = Episode #1.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #1.6 бөлім |AltTitle = Episode #1.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #1.7 бөлім |AltTitle = Episode #1.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #1.8 бөлім |AltTitle = Episode #1.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #1.9 бөлім |AltTitle = Episode #1.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #1.10 бөлім |AltTitle = Episode #1.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #1.11 бөлім |AltTitle = Episode #1.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #1.12 бөлім |AltTitle = Episode #1.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #1.13 бөлім |AltTitle = Episode #1.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #1.14 бөлім |AltTitle = Episode #1.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #1.15 бөлім |AltTitle = Episode #1.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #1.16 бөлім |AltTitle = Episode #1.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #1.17 бөлім |AltTitle = Episode #1.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #1.18 бөлім |AltTitle = Episode #1.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #1.19 бөлім |AltTitle = Episode #1.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #1.20 бөлім |AltTitle = Episode #1.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} |} === 2-маусым (2016) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#696969; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 21 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #2.1 бөлім |AltTitle = Episode #2.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 22 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #2.2 бөлім |AltTitle = Episode #2.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 23 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #2.3 бөлім |AltTitle = Episode #2.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 24 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #2.4 бөлім |AltTitle = Episode #2.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 25 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #2.5 бөлім |AltTitle = Episode #2.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 26 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #2.6 бөлім |AltTitle = Episode #2.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 27 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #2.7 бөлім |AltTitle = Episode #2.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 28 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #2.8 бөлім |AltTitle = Episode #2.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 29 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #2.9 бөлім |AltTitle = Episode #2.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 30 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #2.10 бөлім |AltTitle = Episode #2.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 31 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #2.11 бөлім |AltTitle = Episode #2.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 32 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #2.12 бөлім |AltTitle = Episode #2.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 33 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #2.13 бөлім |AltTitle = Episode #2.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 34 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #2.14 бөлім |AltTitle = Episode #2.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 35 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #2.15 бөлім |AltTitle = Episode #2.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 36 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #2.16 бөлім |AltTitle = Episode #2.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 37 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #2.17 бөлім |AltTitle = Episode #2.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 38 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #2.18 бөлім |AltTitle = Episode #2.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 39 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #2.19 бөлім |AltTitle = Episode #2.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 40 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #2.20 бөлім |AltTitle = Episode #2.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} |} === 3-маусым (2017) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#1E90FF; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 41 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #3.1 бөлім |AltTitle = Episode #3.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 42 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #3.2 бөлім |AltTitle = Episode #3.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 43 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #3.3 бөлім |AltTitle = Episode #3.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 44 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #3.4 бөлім |AltTitle = Episode #3.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 45 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #3.5 бөлім |AltTitle = Episode #3.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 46 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #3.6 бөлім |AltTitle = Episode #3.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 47 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #3.7 бөлім |AltTitle = Episode #3.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 48 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #3.8 бөлім |AltTitle = Episode #3.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 49 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #3.9 бөлім |AltTitle = Episode #3.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 50 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #3.10 бөлім |AltTitle = Episode #3.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 51 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #3.11 бөлім |AltTitle = Episode #3.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 52 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #3.12 бөлім |AltTitle = Episode #3.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 53 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #3.13 бөлім |AltTitle = Episode #3.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 54 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #3.14 бөлім |AltTitle = Episode #3.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 55 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #3.15 бөлім |AltTitle = Episode #3.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 56 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #3.16 бөлім |AltTitle = Episode #3.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 57 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #3.17 бөлім |AltTitle = Episode #3.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 58 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #3.18 бөлім |AltTitle = Episode #3.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 59 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #3.19 бөлім |AltTitle = Episode #3.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 60 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #3.20 бөлім |AltTitle = Episode #3.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} |} === 4-маусым (2018) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#E67E22; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 61 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #4.1 бөлім |AltTitle = Episode #4.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 62 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #4.2 бөлім |AltTitle = Episode #4.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 63 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #4.3 бөлім |AltTitle = Episode #4.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 64 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #4.4 бөлім |AltTitle = Episode #4.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 65 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #4.5 бөлім |AltTitle = Episode #4.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 66 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #4.6 бөлім |AltTitle = Episode #4.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 67 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #4.7 бөлім |AltTitle = Episode #4.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 68 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #4.8 бөлім |AltTitle = Episode #4.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 69 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #4.9 бөлім |AltTitle = Episode #4.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 70 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #4.10 бөлім |AltTitle = Episode #4.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 71 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #4.11 бөлім |AltTitle = Episode #4.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 72 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #4.12 бөлім |AltTitle = Episode #4.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 73 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #4.13 бөлім |AltTitle = Episode #4.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 74 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #4.14 бөлім |AltTitle = Episode #4.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 75 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #4.15 бөлім |AltTitle = Episode #4.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 76 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #4.16 бөлім |AltTitle = Episode #4.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 77 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #4.17 бөлім |AltTitle = Episode #4.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 78 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #4.18 бөлім |AltTitle = Episode #4.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 79 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #4.19 бөлім |AltTitle = Episode #4.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 80 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #4.20 бөлім |AltTitle = Episode #4.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} |} === 5-маусым (2019) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#C0392B; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 81 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #5.1 бөлім |AltTitle = Episode #5.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 82 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #5.2 бөлім |AltTitle = Episode #5.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 83 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #5.3 бөлім |AltTitle = Episode #5.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 84 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #5.4 бөлім |AltTitle = Episode #5.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 85 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #5.5 бөлім |AltTitle = Episode #5.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 86 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #5.6 бөлім |AltTitle = Episode #5.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 87 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #5.7 бөлім |AltTitle = Episode #5.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 88 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #5.8 бөлім |AltTitle = Episode #5.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 89 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #5.9 бөлім |AltTitle = Episode #5.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 90 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #5.10 бөлім |AltTitle = Episode #5.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 91 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #5.11 бөлім |AltTitle = Episode #5.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 92 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #5.12 бөлім |AltTitle = Episode #5.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 93 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #5.13 бөлім |AltTitle = Episode #5.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 94 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #5.14 бөлім |AltTitle = Episode #5.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 95 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #5.15 бөлім |AltTitle = Episode #5.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 96 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #5.16 бөлім |AltTitle = Episode #5.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 97 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #5.17 бөлім |AltTitle = Episode #5.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 98 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #5.18 бөлім |AltTitle = Episode #5.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 99 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #5.19 бөлім |AltTitle = Episode #5.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 100 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #5.20 бөлім |AltTitle = Episode #5.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} |} === 6-маусым (2021) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Жалпы № ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Серияның № ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Атауы ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Режиссер ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Сценарист ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#ff0; color:#000000;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 101 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #6.1 бөлім |AltTitle = Episode #6.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 102 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #6.2 бөлім |AltTitle = Episode #6.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 103 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #6.3 бөлім |AltTitle = Episode #6.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 104 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #6.4 бөлім |AltTitle = Episode #6.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 105 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #6.5 бөлім |AltTitle = Episode #6.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 106 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #6.6 бөлім |AltTitle = Episode #6.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 107 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #6.7 бөлім |AltTitle = Episode #6.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 108 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #6.8 бөлім |AltTitle = Episode #6.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 109 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #6.9 бөлім |AltTitle = Episode #6.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 110 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #6.10 бөлім |AltTitle = Episode #6.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 111 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #6.11 бөлім |AltTitle = Episode #6.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 112 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #6.12 бөлім |AltTitle = Episode #6.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 113 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #6.13 бөлім |AltTitle = Episode #6.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 114 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #6.14 бөлім |AltTitle = Episode #6.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 115 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #6.15 бөлім |AltTitle = Episode #6.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 116 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #6.16 бөлім |AltTitle = Episode #6.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 117 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #6.17 бөлім |AltTitle = Episode #6.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 118 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #6.18 бөлім |AltTitle = Episode #6.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 119 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #6.19 бөлім |AltTitle = Episode #6.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 120 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #6.20 бөлім |AltTitle = Episode #6.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} |} === 7-маусым === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#16A085; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 121 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Барлығың жұмыстан шығарылдыңдар! |AltTitle = Вы все уволены! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 122 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Семейге қош келдіңіздер! |AltTitle = Добро пожаловать в Семей! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 123 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = Адамдар полициядан қорықпауы керек |AltTitle = Люди не должны бояться полиции |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 124 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Мен жемқор емеспін! |AltTitle = Я не коррупционер! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 125 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Барлық туыстарымды жұмысқа орналастырдым! |AltTitle = Я всех своих родственников оформил! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 126 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Мен олардың алдында беделімнен айырылдым... |AltTitle = Я перед ними авторитет потерял... |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 127 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Түрмеге отыруға дайынмын |AltTitle = Готов сесть в тюрьму |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 128 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Прокурор сені күтіп отыр! |AltTitle = Прокурор тебя ждет! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 129 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = Сен не, пара алып жүрсің бе? |AltTitle = Ты че взятки берешь? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 130 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = Бастық, бізді тастап кетпеңіз |AltTitle = Шеф, не оставляйте нас |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 131 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = Сенің кім екенің маған бәрібір! |AltTitle = Мне без разницы кто ты! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 132 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #7.12 бөлім |AltTitle = Episode #7.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 133 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = Сенің барыңа рақмет |AltTitle = Спасибо что ты есть |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 сәуір 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 134 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = Киноға барайық |AltTitle = Давай сходим в кино |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 сәуір 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] 7nobe34e85kp0ltl0r303wqduebgfco 3649991 3649990 2026-09-01T15:06:52Z Орел Карл 81620 /* 7-маусым */ 3649991 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 134 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Пілал — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} === 1-маусым (2015) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#cc4e5c; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #1.1 бөлім |AltTitle = Episode #1.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #1.2 бөлім |AltTitle = Episode #1.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #1.3 бөлім |AltTitle = Episode #1.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #1.4 бөлім |AltTitle = Episode #1.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #1.5 бөлім |AltTitle = Episode #1.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #1.6 бөлім |AltTitle = Episode #1.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #1.7 бөлім |AltTitle = Episode #1.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #1.8 бөлім |AltTitle = Episode #1.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #1.9 бөлім |AltTitle = Episode #1.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #1.10 бөлім |AltTitle = Episode #1.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #1.11 бөлім |AltTitle = Episode #1.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #1.12 бөлім |AltTitle = Episode #1.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #1.13 бөлім |AltTitle = Episode #1.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #1.14 бөлім |AltTitle = Episode #1.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #1.15 бөлім |AltTitle = Episode #1.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #1.16 бөлім |AltTitle = Episode #1.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #1.17 бөлім |AltTitle = Episode #1.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #1.18 бөлім |AltTitle = Episode #1.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #1.19 бөлім |AltTitle = Episode #1.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #1.20 бөлім |AltTitle = Episode #1.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} |} === 2-маусым (2016) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#696969; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 21 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #2.1 бөлім |AltTitle = Episode #2.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 22 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #2.2 бөлім |AltTitle = Episode #2.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 23 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #2.3 бөлім |AltTitle = Episode #2.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 24 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #2.4 бөлім |AltTitle = Episode #2.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 25 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #2.5 бөлім |AltTitle = Episode #2.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 26 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #2.6 бөлім |AltTitle = Episode #2.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 27 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #2.7 бөлім |AltTitle = Episode #2.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 28 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #2.8 бөлім |AltTitle = Episode #2.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 29 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #2.9 бөлім |AltTitle = Episode #2.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 30 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #2.10 бөлім |AltTitle = Episode #2.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 31 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #2.11 бөлім |AltTitle = Episode #2.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 32 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #2.12 бөлім |AltTitle = Episode #2.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 33 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #2.13 бөлім |AltTitle = Episode #2.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 34 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #2.14 бөлім |AltTitle = Episode #2.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 35 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #2.15 бөлім |AltTitle = Episode #2.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 36 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #2.16 бөлім |AltTitle = Episode #2.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 37 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #2.17 бөлім |AltTitle = Episode #2.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 38 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #2.18 бөлім |AltTitle = Episode #2.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 39 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #2.19 бөлім |AltTitle = Episode #2.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 40 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #2.20 бөлім |AltTitle = Episode #2.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} |} === 3-маусым (2017) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#1E90FF; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 41 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #3.1 бөлім |AltTitle = Episode #3.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 42 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #3.2 бөлім |AltTitle = Episode #3.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 43 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #3.3 бөлім |AltTitle = Episode #3.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 44 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #3.4 бөлім |AltTitle = Episode #3.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 45 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #3.5 бөлім |AltTitle = Episode #3.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 46 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #3.6 бөлім |AltTitle = Episode #3.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 47 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #3.7 бөлім |AltTitle = Episode #3.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 48 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #3.8 бөлім |AltTitle = Episode #3.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 49 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #3.9 бөлім |AltTitle = Episode #3.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 50 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #3.10 бөлім |AltTitle = Episode #3.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 51 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #3.11 бөлім |AltTitle = Episode #3.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 52 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #3.12 бөлім |AltTitle = Episode #3.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 53 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #3.13 бөлім |AltTitle = Episode #3.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 54 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #3.14 бөлім |AltTitle = Episode #3.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 55 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #3.15 бөлім |AltTitle = Episode #3.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 56 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #3.16 бөлім |AltTitle = Episode #3.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 57 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #3.17 бөлім |AltTitle = Episode #3.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 58 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #3.18 бөлім |AltTitle = Episode #3.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 59 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #3.19 бөлім |AltTitle = Episode #3.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 60 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #3.20 бөлім |AltTitle = Episode #3.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} |} === 4-маусым (2018) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#E67E22; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 61 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #4.1 бөлім |AltTitle = Episode #4.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 62 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #4.2 бөлім |AltTitle = Episode #4.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 63 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #4.3 бөлім |AltTitle = Episode #4.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 64 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #4.4 бөлім |AltTitle = Episode #4.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 65 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #4.5 бөлім |AltTitle = Episode #4.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 66 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #4.6 бөлім |AltTitle = Episode #4.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 67 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #4.7 бөлім |AltTitle = Episode #4.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 68 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #4.8 бөлім |AltTitle = Episode #4.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 69 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #4.9 бөлім |AltTitle = Episode #4.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 70 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #4.10 бөлім |AltTitle = Episode #4.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 71 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #4.11 бөлім |AltTitle = Episode #4.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 72 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #4.12 бөлім |AltTitle = Episode #4.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 73 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #4.13 бөлім |AltTitle = Episode #4.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 74 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #4.14 бөлім |AltTitle = Episode #4.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 75 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #4.15 бөлім |AltTitle = Episode #4.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 76 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #4.16 бөлім |AltTitle = Episode #4.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 77 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #4.17 бөлім |AltTitle = Episode #4.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 78 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #4.18 бөлім |AltTitle = Episode #4.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 79 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #4.19 бөлім |AltTitle = Episode #4.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 80 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #4.20 бөлім |AltTitle = Episode #4.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} |} === 5-маусым (2019) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#C0392B; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 81 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #5.1 бөлім |AltTitle = Episode #5.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 82 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #5.2 бөлім |AltTitle = Episode #5.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 83 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #5.3 бөлім |AltTitle = Episode #5.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 84 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #5.4 бөлім |AltTitle = Episode #5.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 85 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #5.5 бөлім |AltTitle = Episode #5.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 86 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #5.6 бөлім |AltTitle = Episode #5.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 87 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #5.7 бөлім |AltTitle = Episode #5.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 88 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #5.8 бөлім |AltTitle = Episode #5.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 89 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #5.9 бөлім |AltTitle = Episode #5.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 90 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #5.10 бөлім |AltTitle = Episode #5.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 91 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #5.11 бөлім |AltTitle = Episode #5.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 92 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #5.12 бөлім |AltTitle = Episode #5.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 93 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #5.13 бөлім |AltTitle = Episode #5.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 94 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #5.14 бөлім |AltTitle = Episode #5.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 95 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #5.15 бөлім |AltTitle = Episode #5.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 96 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #5.16 бөлім |AltTitle = Episode #5.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 97 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #5.17 бөлім |AltTitle = Episode #5.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 98 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #5.18 бөлім |AltTitle = Episode #5.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 99 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #5.19 бөлім |AltTitle = Episode #5.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 100 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #5.20 бөлім |AltTitle = Episode #5.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} |} === 6-маусым (2021) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Жалпы № ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Серияның № ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Атауы ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Режиссер ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Сценарист ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#ff0; color:#000000;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 101 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #6.1 бөлім |AltTitle = Episode #6.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 102 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #6.2 бөлім |AltTitle = Episode #6.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 103 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #6.3 бөлім |AltTitle = Episode #6.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 104 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #6.4 бөлім |AltTitle = Episode #6.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 105 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #6.5 бөлім |AltTitle = Episode #6.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 106 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #6.6 бөлім |AltTitle = Episode #6.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 107 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #6.7 бөлім |AltTitle = Episode #6.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 108 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #6.8 бөлім |AltTitle = Episode #6.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 109 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #6.9 бөлім |AltTitle = Episode #6.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 110 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #6.10 бөлім |AltTitle = Episode #6.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 111 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #6.11 бөлім |AltTitle = Episode #6.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 112 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #6.12 бөлім |AltTitle = Episode #6.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 113 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #6.13 бөлім |AltTitle = Episode #6.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 114 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #6.14 бөлім |AltTitle = Episode #6.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 115 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #6.15 бөлім |AltTitle = Episode #6.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 116 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #6.16 бөлім |AltTitle = Episode #6.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 117 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #6.17 бөлім |AltTitle = Episode #6.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 118 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #6.18 бөлім |AltTitle = Episode #6.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 119 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #6.19 бөлім |AltTitle = Episode #6.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 120 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #6.20 бөлім |AltTitle = Episode #6.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} |} === 7-маусым (2025) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#16A085; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 121 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Барлығың жұмыстан шығарылдыңдар! |AltTitle = Вы все уволены! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 122 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Семейге қош келдіңіздер! |AltTitle = Добро пожаловать в Семей! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 123 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = Адамдар полициядан қорықпауы керек |AltTitle = Люди не должны бояться полиции |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 124 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Мен жемқор емеспін! |AltTitle = Я не коррупционер! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 125 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Барлық туыстарымды жұмысқа орналастырдым! |AltTitle = Я всех своих родственников оформил! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 126 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Мен олардың алдында беделімнен айырылдым... |AltTitle = Я перед ними авторитет потерял... |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 127 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Түрмеге отыруға дайынмын |AltTitle = Готов сесть в тюрьму |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 128 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Прокурор сені күтіп отыр! |AltTitle = Прокурор тебя ждет! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 129 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = Сен не, пара алып жүрсің бе? |AltTitle = Ты че взятки берешь? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 130 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = Бастық, бізді тастап кетпеңіз |AltTitle = Шеф, не оставляйте нас |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 131 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = Сенің кім екенің маған бәрібір! |AltTitle = Мне без разницы кто ты! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 132 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #7.12 бөлім |AltTitle = Episode #7.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 133 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = Сенің барыңа рақмет |AltTitle = Спасибо что ты есть |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 сәуір 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 134 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = Киноға барайық |AltTitle = Давай сходим в кино |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 сәуір 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] jcj993vni4nguijkydf8dxjejxm8lq8 3649994 3649991 2026-09-01T15:30:18Z Орел Карл 81620 /* Дереккөздер */ 3649994 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 134 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Пілал — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} === 1-маусым (2015) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#cc4e5c; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #1.1 бөлім |AltTitle = Episode #1.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #1.2 бөлім |AltTitle = Episode #1.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #1.3 бөлім |AltTitle = Episode #1.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #1.4 бөлім |AltTitle = Episode #1.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #1.5 бөлім |AltTitle = Episode #1.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #1.6 бөлім |AltTitle = Episode #1.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #1.7 бөлім |AltTitle = Episode #1.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #1.8 бөлім |AltTitle = Episode #1.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #1.9 бөлім |AltTitle = Episode #1.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #1.10 бөлім |AltTitle = Episode #1.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #1.11 бөлім |AltTitle = Episode #1.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #1.12 бөлім |AltTitle = Episode #1.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #1.13 бөлім |AltTitle = Episode #1.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #1.14 бөлім |AltTitle = Episode #1.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #1.15 бөлім |AltTitle = Episode #1.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #1.16 бөлім |AltTitle = Episode #1.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #1.17 бөлім |AltTitle = Episode #1.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #1.18 бөлім |AltTitle = Episode #1.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #1.19 бөлім |AltTitle = Episode #1.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #1.20 бөлім |AltTitle = Episode #1.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} |} === 2-маусым (2016) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#696969; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 21 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #2.1 бөлім |AltTitle = Episode #2.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 22 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #2.2 бөлім |AltTitle = Episode #2.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 23 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #2.3 бөлім |AltTitle = Episode #2.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 24 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #2.4 бөлім |AltTitle = Episode #2.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 25 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #2.5 бөлім |AltTitle = Episode #2.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 26 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #2.6 бөлім |AltTitle = Episode #2.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 27 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #2.7 бөлім |AltTitle = Episode #2.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 28 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #2.8 бөлім |AltTitle = Episode #2.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 29 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #2.9 бөлім |AltTitle = Episode #2.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 30 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #2.10 бөлім |AltTitle = Episode #2.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 31 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #2.11 бөлім |AltTitle = Episode #2.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 32 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #2.12 бөлім |AltTitle = Episode #2.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 33 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #2.13 бөлім |AltTitle = Episode #2.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 34 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #2.14 бөлім |AltTitle = Episode #2.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 35 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #2.15 бөлім |AltTitle = Episode #2.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 36 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #2.16 бөлім |AltTitle = Episode #2.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 37 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #2.17 бөлім |AltTitle = Episode #2.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 38 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #2.18 бөлім |AltTitle = Episode #2.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 39 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #2.19 бөлім |AltTitle = Episode #2.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 40 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #2.20 бөлім |AltTitle = Episode #2.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} |} === 3-маусым (2017) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#1E90FF; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 41 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #3.1 бөлім |AltTitle = Episode #3.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 42 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #3.2 бөлім |AltTitle = Episode #3.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 43 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #3.3 бөлім |AltTitle = Episode #3.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 44 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #3.4 бөлім |AltTitle = Episode #3.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 45 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #3.5 бөлім |AltTitle = Episode #3.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 46 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #3.6 бөлім |AltTitle = Episode #3.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 47 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #3.7 бөлім |AltTitle = Episode #3.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 48 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #3.8 бөлім |AltTitle = Episode #3.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 49 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #3.9 бөлім |AltTitle = Episode #3.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 50 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #3.10 бөлім |AltTitle = Episode #3.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 51 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #3.11 бөлім |AltTitle = Episode #3.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 52 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #3.12 бөлім |AltTitle = Episode #3.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 53 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #3.13 бөлім |AltTitle = Episode #3.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 54 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #3.14 бөлім |AltTitle = Episode #3.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 55 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #3.15 бөлім |AltTitle = Episode #3.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 56 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #3.16 бөлім |AltTitle = Episode #3.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 57 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #3.17 бөлім |AltTitle = Episode #3.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 58 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #3.18 бөлім |AltTitle = Episode #3.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 59 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #3.19 бөлім |AltTitle = Episode #3.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 60 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #3.20 бөлім |AltTitle = Episode #3.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} |} === 4-маусым (2018) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#E67E22; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 61 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #4.1 бөлім |AltTitle = Episode #4.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 62 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #4.2 бөлім |AltTitle = Episode #4.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 63 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #4.3 бөлім |AltTitle = Episode #4.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 64 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #4.4 бөлім |AltTitle = Episode #4.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 65 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #4.5 бөлім |AltTitle = Episode #4.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 66 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #4.6 бөлім |AltTitle = Episode #4.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 67 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #4.7 бөлім |AltTitle = Episode #4.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 68 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #4.8 бөлім |AltTitle = Episode #4.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 69 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #4.9 бөлім |AltTitle = Episode #4.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 70 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #4.10 бөлім |AltTitle = Episode #4.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 71 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #4.11 бөлім |AltTitle = Episode #4.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 72 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #4.12 бөлім |AltTitle = Episode #4.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 73 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #4.13 бөлім |AltTitle = Episode #4.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 74 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #4.14 бөлім |AltTitle = Episode #4.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 75 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #4.15 бөлім |AltTitle = Episode #4.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 76 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #4.16 бөлім |AltTitle = Episode #4.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 77 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #4.17 бөлім |AltTitle = Episode #4.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 78 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #4.18 бөлім |AltTitle = Episode #4.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 79 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #4.19 бөлім |AltTitle = Episode #4.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 80 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #4.20 бөлім |AltTitle = Episode #4.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} |} === 5-маусым (2019) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#C0392B; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 81 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #5.1 бөлім |AltTitle = Episode #5.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 82 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #5.2 бөлім |AltTitle = Episode #5.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 83 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #5.3 бөлім |AltTitle = Episode #5.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 84 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #5.4 бөлім |AltTitle = Episode #5.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 85 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #5.5 бөлім |AltTitle = Episode #5.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 86 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #5.6 бөлім |AltTitle = Episode #5.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 87 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #5.7 бөлім |AltTitle = Episode #5.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 88 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #5.8 бөлім |AltTitle = Episode #5.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 89 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #5.9 бөлім |AltTitle = Episode #5.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 90 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #5.10 бөлім |AltTitle = Episode #5.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 91 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #5.11 бөлім |AltTitle = Episode #5.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 92 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #5.12 бөлім |AltTitle = Episode #5.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 93 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #5.13 бөлім |AltTitle = Episode #5.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 94 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #5.14 бөлім |AltTitle = Episode #5.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 95 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #5.15 бөлім |AltTitle = Episode #5.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 96 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #5.16 бөлім |AltTitle = Episode #5.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 97 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #5.17 бөлім |AltTitle = Episode #5.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 98 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #5.18 бөлім |AltTitle = Episode #5.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 99 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #5.19 бөлім |AltTitle = Episode #5.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 100 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #5.20 бөлім |AltTitle = Episode #5.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} |} === 6-маусым (2021) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Жалпы № ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Серияның № ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Атауы ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Режиссер ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Сценарист ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#ff0; color:#000000;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 101 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #6.1 бөлім |AltTitle = Episode #6.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 102 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #6.2 бөлім |AltTitle = Episode #6.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 103 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #6.3 бөлім |AltTitle = Episode #6.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 104 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #6.4 бөлім |AltTitle = Episode #6.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 105 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #6.5 бөлім |AltTitle = Episode #6.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 106 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #6.6 бөлім |AltTitle = Episode #6.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 107 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #6.7 бөлім |AltTitle = Episode #6.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 108 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #6.8 бөлім |AltTitle = Episode #6.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 109 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #6.9 бөлім |AltTitle = Episode #6.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 110 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #6.10 бөлім |AltTitle = Episode #6.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 111 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #6.11 бөлім |AltTitle = Episode #6.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 112 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #6.12 бөлім |AltTitle = Episode #6.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 113 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #6.13 бөлім |AltTitle = Episode #6.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 114 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #6.14 бөлім |AltTitle = Episode #6.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 115 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #6.15 бөлім |AltTitle = Episode #6.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 116 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #6.16 бөлім |AltTitle = Episode #6.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 117 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #6.17 бөлім |AltTitle = Episode #6.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 118 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #6.18 бөлім |AltTitle = Episode #6.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 119 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #6.19 бөлім |AltTitle = Episode #6.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 120 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #6.20 бөлім |AltTitle = Episode #6.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} |} === 7-маусым (2025) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#16A085; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 121 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Барлығың жұмыстан шығарылдыңдар! |AltTitle = Вы все уволены! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 122 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Семейге қош келдіңіздер! |AltTitle = Добро пожаловать в Семей! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 123 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = Адамдар полициядан қорықпауы керек |AltTitle = Люди не должны бояться полиции |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 124 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Мен жемқор емеспін! |AltTitle = Я не коррупционер! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 125 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Барлық туыстарымды жұмысқа орналастырдым! |AltTitle = Я всех своих родственников оформил! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 126 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Мен олардың алдында беделімнен айырылдым... |AltTitle = Я перед ними авторитет потерял... |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 127 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Түрмеге отыруға дайынмын |AltTitle = Готов сесть в тюрьму |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 128 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Прокурор сені күтіп отыр! |AltTitle = Прокурор тебя ждет! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 129 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = Сен не, пара алып жүрсің бе? |AltTitle = Ты че взятки берешь? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 130 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = Бастық, бізді тастап кетпеңіз |AltTitle = Шеф, не оставляйте нас |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 131 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = Сенің кім екенің маған бәрібір! |AltTitle = Мне без разницы кто ты! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 132 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #7.12 бөлім |AltTitle = Episode #7.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 133 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = Сенің барыңа рақмет |AltTitle = Спасибо что ты есть |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 сәуір 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 134 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = Киноға барайық |AltTitle = Давай сходим в кино |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 сәуір 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} |} == Тағы қараңыз == * [[Шекер (хикая)]] * [[Сәке (хикая)]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] kizuwndaghk1ng2grun3umzb0i24rd2 3650154 3649994 2026-09-02T10:14:37Z Орел Карл 81620 /* Тағы қараңыз */ 3650154 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | Қазақша атауы = Патруль | Шынайы атауы = | суреті = | тақырыбы = | сурет ені = | жанры = [[Комедия|комедия]] | формат = | авторы = | желісі = | өндіріс = | рөлдерде = Рүстем Омаров,<br /> Әділжан Шомбалов,<br /> Медет Аманбаев,<br /> Мейірхан Шерниязов,<br /> Еділ Анарбай | баяндаушы = | бет басы = | композиторы = Жандос Әбілдинов, Шыңғыс Үмбеталиев | мемлекет = {{KAZ}} | тілі = [[Қазақ тілі|қазақша]], [[Орыс тілі|орысша]] | маусымдар = 7 | сериялар саны = 134 | сериялардың тізімі = | атқарушы продюсері = Рүстем Омаров | продюсері = Саида Игенбек,<br /> Ақылбек Досжанов,<br /> Аида Тұтқышбаева | режиссёрі = Әнуар Матжанов,<br /> Олжас Ибраев | операторы = Қанатжан Мырзағалиев,<br /> Олжас Ибраев | сценарист = Илхан Ысқақбаев,<br /> Рүстем Омаров,<br /> Марат Оралғазин | түсірілім орны = {{KAZ}} | ұзақтығы = 30 мин | студия = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]]<br /> {{ту|Қазақстан}} B.A.S Production | статусы = | телеарна = {{ту|Қазақстан}} [[НТК (телеарна)|НТК]] | бейне форматы = | дыбыс форматы = | көрсете бастады = 9 ақпан 2015 | соңғы рет көрсетілді = 7 сәуір 2025 | алдыңғы = | келесі = «Патруль. Соңғы бұйрық» фильмі | байланысты = «Патруль. Тамби миссиясы» фильмі | imdb_id = 37675655 | tv_com_id = | сайт = }} '''Патруль''' — Қазақстандық комедиялық телехикая, «[[НТК (телеарна)|НТК]]» телеарнасының тапсырысы бойынша түсірілген. Телехикаяның режиссерлері — Әнуар Матжанов пен Олжас Ибраев. Басты рөлдерде Рүстем Омаров, Әділжан Шомбалов, Мейіржан Төребаев, Мейірхан Шерниязов, Еділ Анарбай және Медет Аманбаев сомдады. Телехикаяның тұсаукесері 2015 жылғы 9 ақпанда «НТК» телеарнасында өтті<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=PBLCK7TjzfY|title=Сериал "ПАТРУЛЬ". Трейлер. С 9 февраля на НТК.|publisher=Youtube|date=2015-01-24|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Жоба он жылға жуық уақыт эфирде болып, жеті маусымнан тұрды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/kz/revu/2025-03-04/revuenews-12656?utm|title=Тұсаукесер! «Патруль» телехикаясының жабық көрсетілімі қалай өтті?|publisher=«НТК» ЖШС|date=2025-03-04|accessdate=2026-09-01}}</ref>. Телехикая оқиғасы [[Полиция|полиция]] қызметкерлерінің күнделікті жұмысы мен олардың қызмет барысында тап болатын түрлі оқиғаларына негізделген. Телехикая желісінің негізгі кейіпкерлері — патрульдік полиция қызметкерлері Серік пен Берік. «Патруль» бастапқыда [[Әлеуметтік желілер|әлеуметтік желілерге]] арналған скетч ретінде пайда болып, көрермендердің қызығушылығынан кейін толыққанды телехикая форматына айналды. Жобада полиция қызметкерлерінің күнделікті өмірі әзіл-сықақ тұрғысынан көрсетіледі. Сюжет барысында кейіпкерлер заң мен жеке пайда, адалдық пен азғыру сияқты таңдауларға тап болады. Телехикая Қазақстанда танымалдылыққа ие болып, «НТК» телеарнасының негізгі жобаларының біріне айналды. Оның көрсетілім құқықтарын [[Ресей]], [[Өзбекстан]] және [[Қырғызстан]] телекомпаниялары сатып алған. 2021 жылы «Патрульдің» форматы мен түпнұсқа сценарийін поляктың Polot Media компаниясы сатып алып, оны [[Польша|Польшада]] бейімдеу құқығына ие болды. Бұл қазақстандық тележобаның еуропалық нарыққа франшиза ретінде сатылған алғашқы жағдайларының бірі болды<ref>{{Cite web |url=https://www.ntk.kz/ru/revu/2021-09-29/patrul-11175?utm|title=«Патруль» телехикаясы енді польша көгілдір экранынан көрсетілмек!|publisher=«НТК» ЖШС|date=2021-09-29|accessdate=2026-09-01}}</ref>. 2023 жылы «Патруль» Ұлттық «Nauryz» телехикаялар сыйлығының «Үздік коммерциялық жоба» аталымындағы арнайы жүлдесіне ие болды. Жүлде телехикаяның шетелге сатылуына байланысты берілді<ref>{{Cite web |url=https://kaz.inform.kz/news/nauryz-baygesinde-kazakstannyn-uzdik-akterleri-men-uzdik-saundtrek-belgili-boldy_a4051966|title=Nauryz бәйгесінде Қазақстанның үздік актерлері мен үздік саундтрек белгілі болды|publisher=KAZINFORM.kz|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://egemen.kz/news/article339049-nauryz-serialdar-baygesininh-dgenhimpazdary-anyqtaldy|title=«Nauryz» сериалдар бәйгесінің жеңімпаздары анықталды|publisher=EGEMEN QAZAQSTAN|date=2023-03-31|accessdate=2026-09-01}}</ref>. == Желісі == Телехикая екі патрульдік полиция қызметкері — Серік пен Беріктің күнделікті қызметі туралы баяндайды. Олар [[Алматы]] қаласының өздеріне бекітілген ауданын шолып, тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Қызмет барысында кейіпкерлер түрлі оқиғаларға, құқық бұзушылықтарға және азаматтардың өтініштеріне тап болып, оларды шешуге тырысады. Серік пен Берік мінездері мен қызметке деген көзқарастары жағынан бір-бірінен ерекшеленеді. Соған қарамастан, екеуін де полиция қызметіне деген жауапкершілік пен өз міндеттерін адал атқаруға ұмтылыс біріктіреді. Олар үшін полиция қызметі тек жұмыс қана емес, күнделікті өмірінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейіпкерлер тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін кейде өз өмірлеріне қауіп төндіретін жағдайларға да тап болады. Патрульдік қызметтің күнделікті жұмысы әрдайым болжамды бола бермейді. Қарапайым кезекшіліктің өзі күтпеген оқиғаларға ұласып, Серік пен Берік түрлі қиындықтарға тап болады. Олардың қызмет барысында кездесетін жағдайлар, кейіпкерлердің мінез ерекшеліктері мен бір-бірімен қарым-қатынасы телехикаяның комедиялық желісін қалыптастырады. == Рөлдерде == * Рүстем Омаров — ''Серік'' * Мейірхан Шерниязов — ''Мура'' * Әділжан Шомбалов — ''Шеф'' * Медет Аманбаев — ''Медет'' * Еділ Анарбай — ''Еділ'' * Мейіржан Төребаев — ''Берік'' * Айдар Кәрімбаев — ''Олжас Фархатұлы'' * Әсел Мұстафаева — ''Әсел Сәбитқызы'' * Ділшат Имамдунов — ''Ілияс'' * Бексұлтан Пілал — ''Бекс'' * Әлия Байбусинова — ''Малика'' == Бөлімдерінің тізімі == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" | Маусым ! rowspan="2" | Серия ! colspan="2" | Көрсетілу күндері |- ! Алғашқы сериясы ! Соңғы сериясы |- | style="background:#cc4e5c; width:10px; padding:0;" | | 1 | 20 | 9 ақпан 2015 | 12 наурыз 2015 |- | style="background:#696969; width:10px; padding:0;" | | 2 | 20 | 18 сәуір 2016 | 18 мамыр 2016 |- | style="background:#1E90FF; width:10px; padding:0;" | | 3 | 20 | 1 қараша 2017 | 28 қараша 2017 |- | style="background:#E67E22; width:10px; padding:0;" | | 4 | 20 | 12 қараша 2018 | 10 желтоқсан 2018 |- | style="background:#C0392B; width:10px; padding:0;" | | 5 | 20 | 18 қараша 2019 | 19 желтоқсан 2019 |- | style="background:#ff0; width:10px; padding:0;" | | 6 | 20 | 15 қараша 2021 | 16 желтоқсан 2021 |- | style="background:#16A085; width:10px; padding:0;" | | 7 | 14 | 3 наурыз 2025 | 6 сәуір 2025 |} === 1-маусым (2015) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #cc4e5c; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#cc4e5c; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 1 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #1.1 бөлім |AltTitle = Episode #1.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 2 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #1.2 бөлім |AltTitle = Episode #1.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 3 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #1.3 бөлім |AltTitle = Episode #1.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 4 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #1.4 бөлім |AltTitle = Episode #1.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 5 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #1.5 бөлім |AltTitle = Episode #1.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 6 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #1.6 бөлім |AltTitle = Episode #1.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 7 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #1.7 бөлім |AltTitle = Episode #1.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 8 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #1.8 бөлім |AltTitle = Episode #1.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 9 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #1.9 бөлім |AltTitle = Episode #1.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 10 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #1.10 бөлім |AltTitle = Episode #1.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 11 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #1.11 бөлім |AltTitle = Episode #1.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 12 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #1.12 бөлім |AltTitle = Episode #1.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 ақпан 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 13 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #1.13 бөлім |AltTitle = Episode #1.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 14 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #1.14 бөлім |AltTitle = Episode #1.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 15 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #1.15 бөлім |AltTitle = Episode #1.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 16 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #1.16 бөлім |AltTitle = Episode #1.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 17 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #1.17 бөлім |AltTitle = Episode #1.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 18 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #1.18 бөлім |AltTitle = Episode #1.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 19 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #1.19 бөлім |AltTitle = Episode #1.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} {{Episode list |EpisodeNumber = 20 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #1.20 бөлім |AltTitle = Episode #1.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 наурыз 2015 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = cc4e5c }} |} === 2-маусым (2016) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #696969; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Атауы ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Режиссер ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Сценарист ! style="background: #696969; color: #ffffff;"| Экранға шыққан уақыты ! style="background:#696969; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 21 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #2.1 бөлім |AltTitle = Episode #2.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 22 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #2.2 бөлім |AltTitle = Episode #2.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 23 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #2.3 бөлім |AltTitle = Episode #2.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 24 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #2.4 бөлім |AltTitle = Episode #2.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 25 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #2.5 бөлім |AltTitle = Episode #2.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 26 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #2.6 бөлім |AltTitle = Episode #2.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 27 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #2.7 бөлім |AltTitle = Episode #2.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 28 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #2.8 бөлім |AltTitle = Episode #2.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 29 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #2.9 бөлім |AltTitle = Episode #2.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 30 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #2.10 бөлім |AltTitle = Episode #2.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 сәуір 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 31 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #2.11 бөлім |AltTitle = Episode #2.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 32 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #2.12 бөлім |AltTitle = Episode #2.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 33 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #2.13 бөлім |AltTitle = Episode #2.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 34 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #2.14 бөлім |AltTitle = Episode #2.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 35 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #2.15 бөлім |AltTitle = Episode #2.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 36 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #2.16 бөлім |AltTitle = Episode #2.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 37 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #2.17 бөлім |AltTitle = Episode #2.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 38 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #2.18 бөлім |AltTitle = Episode #2.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 39 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #2.19 бөлім |AltTitle = Episode #2.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 40 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #2.20 бөлім |AltTitle = Episode #2.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 мамыр 2016 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 696969 }} |} === 3-маусым (2017) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #1E90FF; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#1E90FF; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 41 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #3.1 бөлім |AltTitle = Episode #3.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 42 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #3.2 бөлім |AltTitle = Episode #3.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 43 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #3.3 бөлім |AltTitle = Episode #3.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 44 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #3.4 бөлім |AltTitle = Episode #3.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 45 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #3.5 бөлім |AltTitle = Episode #3.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 46 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #3.6 бөлім |AltTitle = Episode #3.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 47 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #3.7 бөлім |AltTitle = Episode #3.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 48 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #3.8 бөлім |AltTitle = Episode #3.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 49 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #3.9 бөлім |AltTitle = Episode #3.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 50 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #3.10 бөлім |AltTitle = Episode #3.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 51 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #3.11 бөлім |AltTitle = Episode #3.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 52 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #3.12 бөлім |AltTitle = Episode #3.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 53 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #3.13 бөлім |AltTitle = Episode #3.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 54 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #3.14 бөлім |AltTitle = Episode #3.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 55 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #3.15 бөлім |AltTitle = Episode #3.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 56 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #3.16 бөлім |AltTitle = Episode #3.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 57 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #3.17 бөлім |AltTitle = Episode #3.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 58 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #3.18 бөлім |AltTitle = Episode #3.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 59 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #3.19 бөлім |AltTitle = Episode #3.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} {{Episode list |EpisodeNumber = 60 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #3.20 бөлім |AltTitle = Episode #3.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2017 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 1E90FF }} |} === 4-маусым (2018) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #E67E22; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#E67E22; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 61 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #4.1 бөлім |AltTitle = Episode #4.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 62 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #4.2 бөлім |AltTitle = Episode #4.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 63 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #4.3 бөлім |AltTitle = Episode #4.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 64 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #4.4 бөлім |AltTitle = Episode #4.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 65 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #4.5 бөлім |AltTitle = Episode #4.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 66 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #4.6 бөлім |AltTitle = Episode #4.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 67 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #4.7 бөлім |AltTitle = Episode #4.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 68 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #4.8 бөлім |AltTitle = Episode #4.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 69 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #4.9 бөлім |AltTitle = Episode #4.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 70 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #4.10 бөлім |AltTitle = Episode #4.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 71 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #4.11 бөлім |AltTitle = Episode #4.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 72 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #4.12 бөлім |AltTitle = Episode #4.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 73 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #4.13 бөлім |AltTitle = Episode #4.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 74 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #4.14 бөлім |AltTitle = Episode #4.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 75 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #4.15 бөлім |AltTitle = Episode #4.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 76 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #4.16 бөлім |AltTitle = Episode #4.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 77 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #4.17 бөлім |AltTitle = Episode #4.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 78 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #4.18 бөлім |AltTitle = Episode #4.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 79 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #4.19 бөлім |AltTitle = Episode #4.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 80 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #4.20 бөлім |AltTitle = Episode #4.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2018 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = E67E22 }} |} === 5-маусым (2019) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #C0392B; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#C0392B; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 81 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #5.1 бөлім |AltTitle = Episode #5.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 82 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #5.2 бөлім |AltTitle = Episode #5.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 83 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #5.3 бөлім |AltTitle = Episode #5.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 84 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #5.4 бөлім |AltTitle = Episode #5.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 21 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 85 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #5.5 бөлім |AltTitle = Episode #5.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 86 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #5.6 бөлім |AltTitle = Episode #5.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 26 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 87 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #5.7 бөлім |AltTitle = Episode #5.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 27 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 88 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #5.8 бөлім |AltTitle = Episode #5.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 28 қараша 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 89 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #5.9 бөлім |AltTitle = Episode #5.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 90 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #5.10 бөлім |AltTitle = Episode #5.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 91 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #5.11 бөлім |AltTitle = Episode #5.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 92 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #5.12 бөлім |AltTitle = Episode #5.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 5 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 93 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #5.13 бөлім |AltTitle = Episode #5.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 94 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #5.14 бөлім |AltTitle = Episode #5.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 95 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #5.15 бөлім |AltTitle = Episode #5.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 11 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 96 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #5.16 бөлім |AltTitle = Episode #5.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 12 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 97 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #5.17 бөлім |AltTitle = Episode #5.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 98 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #5.18 бөлім |AltTitle = Episode #5.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 99 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #5.19 бөлім |AltTitle = Episode #5.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} {{Episode list |EpisodeNumber = 100 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #5.20 бөлім |AltTitle = Episode #5.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 19 желтоқсан 2019 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = C0392B }} |} === 6-маусым (2021) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Жалпы № ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Серияның № ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Атауы ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Режиссер ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Сценарист ! style="background: #ff0; color: #000000;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#ff0; color:#000000;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 101 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = #6.1 бөлім |AltTitle = Episode #6.1 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 102 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = #6.2 бөлім |AltTitle = Episode #6.2 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 103 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = #6.3 бөлім |AltTitle = Episode #6.3 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 104 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = #6.4 бөлім |AltTitle = Episode #6.4 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 18 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 105 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = #6.5 бөлім |AltTitle = Episode #6.5 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 22 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 106 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = #6.6 бөлім |AltTitle = Episode #6.6 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 23 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 107 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = #6.7 бөлім |AltTitle = Episode #6.7 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 24 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 108 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = #6.8 бөлім |AltTitle = Episode #6.8 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 25 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 109 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = #6.9 бөлім |AltTitle = Episode #6.9 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 29 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 110 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = #6.10 бөлім |AltTitle = Episode #6.10 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 30 қараша 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 111 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = #6.11 бөлім |AltTitle = Episode #6.11 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 1 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 112 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #6.12 бөлім |AltTitle = Episode #6.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 2 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 113 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = #6.13 бөлім |AltTitle = Episode #6.13 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 114 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = #6.14 бөлім |AltTitle = Episode #6.14 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 7 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 115 |EpisodeNumber2 = 15 |Title = #6.15 бөлім |AltTitle = Episode #6.15 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 8 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 116 |EpisodeNumber2 = 16 |Title = #6.16 бөлім |AltTitle = Episode #6.16 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 9 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 117 |EpisodeNumber2 = 17 |Title = #6.17 бөлім |AltTitle = Episode #6.17 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 118 |EpisodeNumber2 = 18 |Title = #6.18 бөлім |AltTitle = Episode #6.18 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 14 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 119 |EpisodeNumber2 = 19 |Title = #6.19 бөлім |AltTitle = Episode #6.19 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 15 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 120 |EpisodeNumber2 = 20 |Title = #6.20 бөлім |AltTitle = Episode #6.20 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 16 желтоқсан 2021 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = ff0 }} |} === 7-маусым (2025) === {| class="wikitable collapsible collapsed" style="width: 100%; margin-right: 0;" |- ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Жалпы № ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Серияның № ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Атауы ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Режиссер ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Сценарист ! style="background: #16A085; color: #ffffff;" | Экранға шыққан уақыты ! style="background:#16A085; color:#fff;" | Көрермендер (млн адам) |- {{Episode list |EpisodeNumber = 121 |EpisodeNumber2 = 1 |Title = Барлығың жұмыстан шығарылдыңдар! |AltTitle = Вы все уволены! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 122 |EpisodeNumber2 = 2 |Title = Семейге қош келдіңіздер! |AltTitle = Добро пожаловать в Семей! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 3 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 123 |EpisodeNumber2 = 3 |Title = Адамдар полициядан қорықпауы керек |AltTitle = Люди не должны бояться полиции |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 124 |EpisodeNumber2 = 4 |Title = Мен жемқор емеспін! |AltTitle = Я не коррупционер! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 125 |EpisodeNumber2 = 5 |Title = Барлық туыстарымды жұмысқа орналастырдым! |AltTitle = Я всех своих родственников оформил! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 126 |EpisodeNumber2 = 6 |Title = Мен олардың алдында беделімнен айырылдым... |AltTitle = Я перед ними авторитет потерял... |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 10 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 127 |EpisodeNumber2 = 7 |Title = Түрмеге отыруға дайынмын |AltTitle = Готов сесть в тюрьму |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 128 |EpisodeNumber2 = 8 |Title = Прокурор сені күтіп отыр! |AltTitle = Прокурор тебя ждет! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 13 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 129 |EpisodeNumber2 = 9 |Title = Сен не, пара алып жүрсің бе? |AltTitle = Ты че взятки берешь? |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 130 |EpisodeNumber2 = 10 |Title = Бастық, бізді тастап кетпеңіз |AltTitle = Шеф, не оставляйте нас |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 17 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 131 |EpisodeNumber2 = 11 |Title = Сенің кім екенің маған бәрібір! |AltTitle = Мне без разницы кто ты! |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 132 |EpisodeNumber2 = 12 |Title = #7.12 бөлім |AltTitle = Episode #7.12 |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 20 наурыз 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 133 |EpisodeNumber2 = 13 |Title = Сенің барыңа рақмет |AltTitle = Спасибо что ты есть |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 4 сәуір 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} {{Episode list |EpisodeNumber = 134 |EpisodeNumber2 = 14 |Title = Киноға барайық |AltTitle = Давай сходим в кино |DirectedBy = — |WrittenBy = — |OriginalAirDate = 6 сәуір 2025 |ShortSummary = — |Aux4 = — |LineColor = 16A085 }} |} == Тағы қараңыз == * [[Шекер (хикая)]] * [[Сәке (хикая)]] * [[Алаяқтар (хикая)]] == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Қазақстан телесериалдары]] caoqesjkyfkjc4pjt2gf0ckzm9fm4b9 0 786149 3650022 3649916 2026-09-01T17:21:46Z 1nter pares 146705 /* 2020-жылдардағы ребрендингі және Virgin Money-ді сатып алуы */ 3650022 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Nationwide Building Society |логотипі = |суреті = Nationwide Building Society, Market Place, Pontefract (23rd May 2020).jpg |сурет атауы = 2020 жылы түсірілген Англияның [[Понтефракт]] қаласындағы Nationwide Building Society бөлімшесі |түрі = [[Құрылыс қоғамы]], ([[Өзара ұйым|өзара ұйым]]) |биржадағы листингі = |қызметі = |құрылды = [[1884 жыл|1884]] |құрушы = |орналасуы = [[Суиндон]], Англия, Ұлыбритания |басты адамдары = [[Kevin Parry (British businessman)|Кевин Парри]] (төраға)<br>[[Debbie Crosbie|Дебби Кросби]] (бас атқарушы директор) |саласы = [[Банк ісі]] және [[қаржылық қызметтер]] |өнімі = [[Бөлшек банк ісі]]; [[жинақ]]тар; [[ипотека]]лар; [[Инвестиция|инвестициялар]]; [[сақтандыру]]; [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]]; [[несие]]лер; [[Несие картасы|несие карталары]] |меншікті капиталы = {{өсім}} 19,7 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |айналым = {{өсім}} 7,48 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0">{{Cite web |title=Annual Results 2025 {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2024-2025/2025-preliminary-results.pdf?rev=7176e95d2d2b43f6a04063a701fa0371 |access-date=[[4 маусым]] [[2025 жыл|2025]] |website=nationwide.co.uk |language=en}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} 3,30 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |таза табысы = {{өсім}} 2,11 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |активтер = {{өсім}} 367,9 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |капитализация = |қызметкерлер саны = {{құлдырау}} 17 680 (2024)<ref name=AR>{{cite report |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2023-2024/annual-report-and-accounts-2024.pdf |title=Nationwide Building Society: Annual Report & Accounts 2024 |date=22 May 2024 |publisher=Nationwide}}</ref> |басшы компания = |бағынышты компания = [[Virgin Money UK]], [[The Mortgage Works]] |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |аудитор = |сайты = https://nationwide.co.uk |Ортаққор = }} '''Nationwide Building Society''' — [[Суиндон]]да, Англияда орналасқан британдық өзара [[қаржы институты]]. Ол әлемдегі ең ірі [[құрылыс қоғамы]] болып табылады. 2024 жылғы жағдай бойынша оның 16 млннан астам мүшесі бар және [[акционер]]лері жоқ, қызметі толығымен мүшелерінің мүддесіне бағытталған.<ref name="webinar2024">{{cite web |last=Кросби |first=Дебби |title=Annual Results Webinar Transcript 2024 |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/investor-relations/annual-results-webinar-transcript-2024.pdf |website=Nationwide Building Society |date=22 мамыр 2024 |access-date=21 мамыр 2025}}</ref> Қоғам XX ғасыр бойы Ұлыбританиядағы 250-ден астам шағын құрылыс қоғамының бірігуі нәтижесінде қалыптасып, бұл Ұлыбританияның қаржы тарихындағы ең елеулі өзара ұйымдардың бірігуінің біріне айналды. Штаб-пәтері [[Суиндон]]да, [[Англия]]да орналасқан Nationwide [[бөлшек банкинг]] қызметтерінің кең ауқымын, соның ішінде [[ипотекалық несие|ипотекалық несиелер]], [[жинақ шоты|жинақ шоттары]], [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]], [[кредиттік карта]]лар, [[жеке несие]]лер және сақтандыру өнімдерін ұсынады. Nationwide — әлемдегі ең ірі [[кооперативтік банк ісі|кооперативтік қаржы институттарының]] бірі.<ref name="ica2010">{{cite report |title=Global300 Report 2010 |publisher=International Co-operative Alliance |url=https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210813153010/https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-date=13 August 2021 |url-status=dead |access-date=21 May 2025}}</ref> 2025 жылғы маусымдағы жағдай бойынша оның жалпы активтері 367,9 млрд фунт стерлингті құрады және 17 680 адамды жұмыспен қамтыды.<ref name=":0" /> Ол Ұлыбритания бойынша 605 филиалын басқарады және 2025 жылы барлық филиалдарын 2030 жылдың басына дейін сақтап қалу жөніндегі «Branch Promise» міндеттемесін қайта растады.<ref name="branchpromise">{{cite web |title=Branch Promise |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise |website=Nationwide Building Society |access-date=15 November 2025}}</ref> 2024 жылғы қазанда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алуды аяқтады, соның нәтижесінде 6,6 млннан астам клиент қосылып, жалпы клиенттер базасы 24,5 млннан асты.<ref name="guardian2024">{{cite news |title=Nationwide agrees £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2024/mar/21/nationwide-takeover-virgin-money-uk-banks |newspaper=The Guardian |date=21 March 2024 |access-date=21 May 2025}}</ref> Қоғам [[Building Societies Association]] және [[Co-operatives UK]] ұйымдарының мүшесі болып табылады және Ұлыбританияда өзара меншік нысаны мен дәстүрлі бөлімшелік банк қызметінің жетекші жақтаушыларының бірі болып қала береді. == Тарихы == Қоғамның тарихы 1884 жылғы қаңтарда құрылған [[Co-operative Permanent Building Society]] ұйымынан бастау алады. New Oxford House, High Holborn мекенжайында орналасқан ұйым 1970 жылы British Co-operative Union құрамынан шығу туралы шешім қабылдағаннан кейін атауын өзгертті. Жаңа «Nationwide» атауы мүшелердің дауыс беруіне ұсынылып, оны 135 675 мүше қолдап, 15 585 мүше қарсы дауыс берді.<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/NationwideBuildingSociety/timeline/1970|url-status=dead|title=Nationwide Building Society Timeline 1970|work=Facebook|access-date=16 November 2015}}</ref> 1987 жылы Нортгемптонда орналасқан [[Anglia Building Society]] Nationwide-пен бірікті. Жаңа қоғам бастапқыда Nationwide Anglia Building Society деп аталды, алайда 1991 жылы Anglia атауы алынып тасталды.<ref>{{cite web|url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/information-for-lawyers/forms-and-downloads/abstract-of-title-1991.pdf?rev=2eb3fc34934b4a01b1055053b6210173 |title=NATIONWIDE BUILDING SOCIETY (formerly Nationwide Anglia Building Society) |date=1 December 1991 |access-date=13 June 2024|website=nationwide.co.uk}}</ref> 1997 жылғы 27 мамырда Nationwide Ұлыбританиядағы алғашқы интернет-банкинг қызметтерінің бірін іске қосты.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927004747/http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|url-status=dead|archive-date=27 September 2007|title=Nationwide Celebrates Ten Years of Internet Banking|date=22 May 2007|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015}}</ref> 1999 жылы Nationwide Ұлыбританияның түрлі [[Таблоид (газет форматы)|таблоид]] [[газет]]терімен және басқа да бұқаралық ақпарат құралдарымен бірге банкоматтарды пайдаланғаны үшін алынатын даулы комиссияларға қарсы науқан бастады.<ref>{{Cite web |title=House of Commons - Treasury - Written Evidence |url=https://publications.parliament.uk/pa/cm200405/cmselect/cmtreasy/191/191we28.htm |access-date=2024-12-10 |website=publications.parliament.uk}}</ref> Науқан [[Barclays Bank]] бәсекелес банктер мен қаржы ұйымдарының барлық клиенттерінен, соның ішінде Nationwide клиенттерінен, Barclays-қа тиесілі [[банкомат|банкоматтан]] әрбір қолма-қол ақша алғаны үшін 1 фунт стерлинг комиссия алуды жоспарлағанын жариялаған кезде шарықтау шегіне жетті.<ref name=":1">{{Cite news |last=Scott |first=Maria |date=1999-09-19 |title=Barclays' scam will net £100m |url=https://www.theguardian.com/business/1999/sep/19/observerbusiness.theobserver3 |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Осыдан кейін Nationwide Barclays-қа бұл жоспарынан бас тартпаса, банкке қарсы сотқа жүгінетінін ескертті. Nationwide Barclays сол жылдың басында қосылған [[LINK (UK)|LINK]] банкоматтар желісінің ережелерін бұзды деп мәлімдеді.<ref name=":1" /><ref>{{Cite news |title=Nationwide threatens to sue Barclays |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/450063.stm |access-date=2025-07-26 |work=BBC News}}</ref> Келесі жылы Ұлыбритания банктеріне тиесілі банкоматтардың көпшілігінен қолма-қол ақша алу елдегі барлық банктер мен құрылыс қоғамдарының клиенттері үшін тегін болды.<ref>{{Cite news |last=Treanor |first=Jill |date=2001-01-01 |title=Banks ditch charges for cash machine withdrawals |url=https://www.theguardian.com/money/2001/jan/01/business.personalfinancenews |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2000–2010 === 2007 жылы Nationwide мүшелері жыл сайынғы жалпы жиналыста жыл сайын салық салынғанға дейінгі пайданың кемінде 1%-ын қайырымдылық қызметіне бөлуге дауыс берді. 2007 жылғы 28 тамызда Nationwide Portman Building Society-мен бірігуді аяқтады, нәтижесінде активтері 160 млрд фунт стерлингтен асатын және шамамен 13 млн мүшесі бар өзара ұйым құрылды. Portman-ның ең ерте ізашары 1846 жылы Уилтширдегі Рамсбери қаласында құрылған Provident Union Building Society болды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk|title=Nationwide Annual report and account 2007-8 |website=Nationwide Building Society |pages=28}}</ref> [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]] кезінде Nationwide өзара секторды қорғау үшін шаралар қабылдап, 2008 жылғы қыркүйекте қаржылық қиындыққа тап болған [[Cheshire Building Society|Cheshire]] және [[Derbyshire Building Society|Derbyshire]] құрылыс қоғамдарын сатып алды,<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/7603411.stm |title=Nationwide rescues small lenders |date=8 September 2008 |work= BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> ал 2009 жылғы 30 наурызда [[Dunfermline Building Society]] ұйымын сатып алды.<ref name=Dunfermline>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/7971244.stm|title=Nationwide takes over Dunfermline |date=30 March 2009 |work=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2009 жылғы 24 наурызда Nationwide Building Society [[Дублин]]де, Ирландияда Nationwide UK (Ireland) деп аталатын тікелей жинақ бөлімшесін ашты; бұл атау оны еш байланысы жоқ және қазір жұмысын тоқтатқан [[Irish Nationwide Building Society]] ұйымынан ажырату үшін қолданылды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |title=World's largest Building Society opens for business in Ireland |date=24 March 2009 |publisher=Nationwide Building Society |access-date=3 March 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090428125508/http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |archive-date=28 April 2009 }}</ref> === 2010–2020 === 2012 жылы қоғам Cheshire, Derbyshire және Dunfermline құрылыс қоғамдарын Nationwide құрамына біріктіретінін мәлімдеді. Бұл қоғамдар Nationwide құрамындағы бөлімшелер ретінде өз брендтерімен жұмыс істеп келген. Әр бизнесті қайта брендтеу кезең-кезеңімен жүргізілді, олардың ішінде бірінші болып Dunfermline 2014 жылғы маусымда біріктірілді.<ref>{{cite web|url=http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|title=Regional Brands integration|author=Nationwide Building Society|date=20 March 2014|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151116111313/http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|archive-date=16 November 2015|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-edinburgh-east-fife-24652416|title=Dunfermline to be merged with Nationwide|work=BBC News|date=24 October 2013|access-date=24 October 2013}}</ref> 2015 жылғы 22 мамырда қоғамның бас атқарушы директоры Грэм Билдің зейнетке шығуды жоспарлап отырғаны жарияланды. 2015 жылғы 16 қарашада Nationwide [[Openreach]] компаниясының бас атқарушы директоры Джо Гарнер 2016 жылғы көктемде Грэм Билдің орнына Nationwide-тың бас атқарушы директоры болатынын мәлімдеді.<ref>{{cite press release|url=http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|title=Nationwide Building Society appoints Joe Garner as Chief Executive|date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160508232818/http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|archive-date=8 May 2016|df=dmy-all}}</ref> 2016 жылғы мамырда қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде [[Мэн аралы]]ндағы еншілес компаниясы Nationwide International-ды жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=70 jobs at risk as building society closes|url=http://www.manxradio.com/news/isle-of-man-news/70-jobs-at-risk-as-building-society-closes/|access-date=3 April 2017|publisher=Manx Radio|date=26 May 2016}}</ref> [[Дуглас, Мэн аралы|Дуглас]]та орналасқан бөлімше [[еуро]], [[фунт стерлинг]] және [[АҚШ доллары]]нда бірқатар офшорлық жинақ шоттарын ұсынды. 2008 жылғы 31 наурыздағы жағдай бойынша оның активтері 2,76 млрд фунт стерлингтен асты, ал 2009 жылғы 31 наурызға қарай 3,69 млрд фунт стерлингке дейін өсіп, оны Мэн аралындағы ең ірі депозит қабылдаушылардың біріне айналдырды. Nationwide оның 2017 жылғы 30 маусымда жабылатынын растады.<ref>{{cite news|last1=Matin|first1=Moonira|title=Nationwide to close Isle of Man offshore expat unit|url=https://international-adviser.com/nationwide-close-isle-offshore-expat-unit/|access-date=3 April 2017 |work=International Adviser|date=17 January 2017}}</ref> 2016 жылғы 1 қазанда [[Carillion]] Nationwide-тың Суиндондағы штаб-пәтеріне «Nationwide-тың тұрақтылық стратегиясына арнайы сәйкестендірілген» қызметтер көрсете бастады. Бұл келісімшарттың құны шамамен 350 млн фунт стерлинг болады деп күтілді және ол тоғыз жылға жуық уақытқа созылған серіктестікке негізделді.<ref>{{Cite web|url=https://www.carillionplc.com/news-and-media/carillion-wins-350-million-support-services-contract-for-nationwide-building-society/|title=Carillion wins £350 million support services contract for Nationwide Building Society|website=Carillion PLC|access-date=2018-01-16}}</ref> 2018 жылғы қаңтарда Carillion [[таратылу]] рәсіміне кіріскен кезде, Nationwide бұған дейін мердігер компанияда жұмыс істеген 297 қызметкерді өз штатына қабылдады.<ref name="CRP-18Jan2018">{{cite news |last1=Rutter Pooley |first1=Cat |title=Nationwide Building Society guarantees Carillion workers' jobs |url=https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=2 June 2020 |work=Financial Times |date=18 January 2018}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/governance-reports-and-results/results-and-accounts/ |website=Nationwide.co.uk |title=Annual report 2017/18|date=1 January 2021}}</ref> 2017 жылғы сәуірде қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде Ирландия Республикасындағы Nationwide UK (Ireland) еншілес компаниясын жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=Savers may suffer as Nationwide UK set to leave Irish market|url=https://www.irishtimes.com/business/personal-finance/savers-may-suffer-as-nationwide-uk-set-to-leave-irish-market-1.3043355|access-date=29 April 2017|work=The Irish Times|date=10 April 2017}}</ref> 2018 жылғы 31 мамырда Nationwide Суиндон боро кеңесімен серіктестікте Суиндондағы Oakfield ауданында жаңа қауымдастық салатынын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=2018-05-31 |title=The community is at the heart of the Oakfield project |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/16261498.nationwide-building-society-want-community-oakfield-project-help-planning/ |access-date=2025-07-26 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 239 үй салуға жоспарлау рұқсаты 2019 жылы берілді.<ref>{{Cite web |last=Atkin |first=Joanne |date=2019-07-15 |title=Building society set to create 239 new homes |url=https://www.mortgagefinancegazette.com/market-news/housing/building-society-set-create-239-new-homes-15-07-2019/ |access-date=2025-01-17 |website=Mortgage Finance Gazette |language=en}}</ref> Үйлерді EPC A энергетикалық тиімділік санатына сай және пайда табуды көздемейтін үлгі бойынша салу жоспарланды. 2021 жылы бұл жоба Housing Design Awards аясында «Building for a Healthy Life» сыйлығын жеңіп алды.<ref name="Nationwide’s Oakfield development wins coveted housing award">{{cite web |title=Nationwide's Oakfield development wins coveted housing award |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwides-oakfield-development-scoops-coveted-housing-design-award-as-it-puts-community-at-heart |website=Nationwidemediacentre.co.uk|date=1 October 2021}}</ref> === 2020-жылдардағы ребрендингі және Virgin Money-ді сатып алуы === 2022 жылғы наурызда Кевин Парри Дэвид Робертстің орнына төраға болды; ал 2022 жылғы маусымда [[TSB Bank (United Kingdom)|TSB Bank]] банкінің бас атқарушы директоры болған [[Дебби Кросби]] [[Джо Гарнер]]дің орнына бас атқарушы директор қызметіне келді.<ref name="Financial Times">{{cite news |last1=Venkataramakrishnan |first1=Siddharth |title=Nationwide appoints TSB boss Debbie Crosbie as chief executive |url=https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=8 June 2022 |work=The Financial Times |date=3 December 2021}}</ref> 2023 жылғы қазанда Nationwide Building Society 1987 жылдан бергі ең ауқымды ребрендинг жүргізуге кірісіп, өзінің «ауыл» белгішесін ауыстырды.<ref>{{Cite web |last=Fowler |first=Ryan |date=2023-10-08 |title=Nationwide to undergo significant rebrand and invest in High Street branches |url=https://theintermediary.co.uk/2023/10/nationwide-to-undergo-significant-rebrand-and-invest-in-high-street-branches/ |access-date=2023-10-08 |website=The Intermediary - Latest UK mortgage news |language=en-GB}}</ref> Бұл қадам көптеген банктер филиалдарын жабуды жалғастырып жатқан кезде дәстүрлі сауда көшелеріндегі физикалық қатысуын сақтауға бағытталған кеңірек міндеттеменің бір бөлігі болды.<ref>{{Cite news |date=2023-10-09 |title=Nationwide Building Society rebrands and commits to the high street |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/uk-england-wiltshire-67054588 |access-date=2023-12-24}}</ref> Құрылыс қоғамы клиенттермен бетпе-бет қызмет көрсетуді сақтап қалуы үшін барлық 605 филиалға инвестиция салу жоспарланды.<ref>{{Cite press release|title=Nationwide renews promise to keep branches open until 2026 |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwide-renews-promise-to-keep-branches-open-until-2026 |date=21 June 2023|website=Nationwide Building Society Media Centre}}</ref><ref>{{Cite web |title=Branch Promise, a commitment to our members|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise/ |access-date=2024-12-03|quote=We've extended our Branch Promise. Everywhere we have a branch, we'll still be there until at least the start of 2028.}}</ref> 2024 жылғы 7 наурызда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алу туралы ұсыныс жасағанын жариялады.<ref name="bbcnationwide">{{cite news |title=Nationwide strikes deal to buy Virgin Money for £2.9bn |url=https://www.bbc.co.uk/news/business-68499145 |access-date=9 March 2024 |work=BBC News |date=7 March 2024}}</ref> Мәміле шарттарына сәйкес, алдағы алты жыл ішінде біріктірілген компания Nationwide брендіне көшіріліп, нәтижесінде Virgin Money бренді қолданыстан шығарылатын болды.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide құрылыс қоғамы мәртебесін сақтап қалуды көздейді, ал «орта мерзімді кезеңде» [[Virgin Money UK|Virgin Money]] бизнесі өзінің банк лицензиясы бар жеке заңды тұлға ретінде қала береді.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide жақын арада Virgin Money-дің 7300 қызметкеріне қатысты елеулі өзгерістер енгізбеуді жоспарлайды.<ref name="bbcnationwide"/> Қазіргі уақытта Virgin Money [[Clydesdale Bank]] брендімен шотланд банкноттарын шығарады.<ref>{{cite news |title=Buying yon bonnie banks |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-scotland-business-68628838 |access-date=22 March 2024 |work=BBC News |date=21 March 2024}}</ref> 22 мамырда Virgin Money акционерлері мәмілені мақұлдады.<ref>{{cite news |last1=Makortoff |first1=Kalyeena |title=Virgin Money shareholders vote for Nationwide takeover by big majority |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/may/22/virgin-money-shareholders-vote-for-nationwide-takeover-by-big-majority |access-date=24 May 2024 |work=The Guardian |date=22 May 2024}}</ref> 31 мамырда [[Бәсекелестік және нарықтар басқармасы]] ұсынылған бірігудің Ұлыбританияның банк секторындағы бәсекелестікті төмендету ықтималдығына байланысты тексеру жүргізетінін мәлімдеді.<ref>{{cite news |title=Nationwide-Virgin merger faces competition probe |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/czddy1j0nnko |access-date=2 June 2024 |work=BBC News |date=31 May 2024}}</ref> 19 шілдеде Бәсекелестік және нарықтар басқармасы сатып алуды мақұлдады.<ref>{{Cite news |last=Simpson |first=Jack |date=2024-07-19 |title=Nationwide gets green light for £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/jul/19/nationwide-takeover-of-virgin-money-cleared-by-uk-watchdog |access-date=2024-07-22 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=An update on our offer to buy Virgin Money {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-cma-update/ |access-date=2024-07-22 |website=www.nationwide.co.uk}}</ref> 1 қазанда Nationwide Virgin Money-ді сатып алуды аяқтады, нәтижесінде Ұлыбританиядағы әрбір үш адамның бірінің Nationwide-пен байланысы бар болды.<ref>{{Cite web |title=Virgin Money acquisition|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-acquisition/ |date=1 October 2024}}</ref><ref>{{Cite web |title=Nationwide and Virgin money|publisher=Virgin Money UK |url=https://uk.virginmoney.com/nationwide-and-virginmoney/ |date=1 October 2024}}</ref> Nationwide Virgin Money-ді сатып алудан 2,3 млрд фунт стерлинг көлемінде пайда алғанын хабарлады, алайда оның пайдасы төмендеді. Қыркүйекте аяқталған алты айда салық салынғанға дейінгі пайда 989 млн фунт стерлингтен 568 млн фунт стерлингке дейін азайды; бұған ішінара 100 фунт стерлинг көлеміндегі Fairer Share Payment төлемі мен жинақ салымдары бойынша бәсекеге қабілетті мөлшерлемелер әсер етті. Бас атқарушы директор Дебби Кросби Virgin Money-ден болашақта түсетін пайда клиенттердің игілігіне жұмсалатынын жазды. Шығындардың қысқаруы нәтижесінде Virgin Money-дің пайдасы 558 млн фунт стерлингке дейін өсті.<ref>{{cite news|title=Nationwide gains £2.3bn from Virgin Money takeover to 'benefit' customers |last=Wise |first=Anna |website=The Independent |date=27 November 2024 |url=https://www.independent.co.uk/business/nationwide-gains-ps2-3bn-from-virgin-money-takeover-to-benefit-customers-b2654420.html |access-date=27 November 2024}}</ref> Virgin Money негізін қалаушы [[Ричард Брэнсон]] мәміледен 724 млн фунт стерлинг алды, оның ішінде Nationwide-тың Virgin Money брендін алты жылға дейін пайдалану құқығы үшін төленетін 310 млн фунт стерлинг бар.<ref name=guardian-20241127>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2024/nov/27/nationwide-gain-virgin-money-takeover |title=Nationwide's £2.3bn takeover gain prompts criticism of Virgin Money bosses |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=27 November 2024 |access-date=28 November 2024}}</ref> 2025 жылғы қарашада Nationwide өзінің барлық 696 филиалын — 605 Nationwide және 91 Virgin Money филиалын — кемінде 2030 жылға дейін ашық ұстауға міндеттенді.<ref>{{Cite web |date=2025-11-12 |title=Nationwide Building Society pledges to keep branches open |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c4gk44gm4mpo |access-date=2025-11-12 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Virgin Money-дің [[Clydesdale Bank plc]] еншілес компаниясы бизнесінің басым бөлігі 2026 жылғы 2 сәуірде [[2000 жылғы Қаржылық қызметтер және нарықтар туралы заң]]ға сәйкес банктік бизнесті беру схемасы бойынша Nationwide-қа заңды түрде берілді; бұл схеманы [[Компаниялар соты]] 2026 жылғы 23 ақпанда мақұлдады. Nationwide берілген шоттар үшін Virgin Money атауын пайдалануды жалғастыруды көздейді, алайда Clydesdale Bank ипотекалары енді «Clydesdale» брендімен ұсынылады; бұл оның бұрынғы банк мәртебесінен Nationwide Building Society-дің сауда атауына айналғанын көрсетеді. Ағымдағы шоты, жинақ шоты немесе ипотекасы бар Virgin Money клиенттері беру нәтижесінде Nationwide мүшелеріне айналды.<ref>{{Cite web |title=Nationwide Transfer {{!}} Virgin Money UK |url=https://www.virginmoney.com/nationwide-transfer/ |access-date=2026-04-03 |website=www.virginmoney.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=SCHEME for the transfer of the business of Clydesdale Bank PLC to Nationwide Building Society pursuant to Part VII of the Financial Services and Markets Act 2000 |url=https://uk.virginmoney.com/downloads/pdf/nationwide-transfer/the-scheme-documents.pdf |access-date=2025-11-15 |website=uk.virginmoney.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-02-26 |title=Virgin Money transfers to Nationwide accounts, cards, and savings explained |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/national/uk-today/25890678.virgin-money-transfers-nationwide-accounts-explained/ |access-date=2026-03-13 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} p1javzeqqdwcjjkrhu4pct4t04qdvr5 3650026 3650022 2026-09-01T17:23:42Z 1nter pares 146705 /* 2020-жылдардағы ребрендингі және Virgin Money-ді сатып алуы */ 3650026 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Nationwide Building Society |логотипі = |суреті = Nationwide Building Society, Market Place, Pontefract (23rd May 2020).jpg |сурет атауы = 2020 жылы түсірілген Англияның [[Понтефракт]] қаласындағы Nationwide Building Society бөлімшесі |түрі = [[Құрылыс қоғамы]], ([[Өзара ұйым|өзара ұйым]]) |биржадағы листингі = |қызметі = |құрылды = [[1884 жыл|1884]] |құрушы = |орналасуы = [[Суиндон]], Англия, Ұлыбритания |басты адамдары = [[Kevin Parry (British businessman)|Кевин Парри]] (төраға)<br>[[Debbie Crosbie|Дебби Кросби]] (бас атқарушы директор) |саласы = [[Банк ісі]] және [[қаржылық қызметтер]] |өнімі = [[Бөлшек банк ісі]]; [[жинақ]]тар; [[ипотека]]лар; [[Инвестиция|инвестициялар]]; [[сақтандыру]]; [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]]; [[несие]]лер; [[Несие картасы|несие карталары]] |меншікті капиталы = {{өсім}} 19,7 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |айналым = {{өсім}} 7,48 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0">{{Cite web |title=Annual Results 2025 {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2024-2025/2025-preliminary-results.pdf?rev=7176e95d2d2b43f6a04063a701fa0371 |access-date=[[4 маусым]] [[2025 жыл|2025]] |website=nationwide.co.uk |language=en}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} 3,30 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |таза табысы = {{өсім}} 2,11 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |активтер = {{өсім}} 367,9 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |капитализация = |қызметкерлер саны = {{құлдырау}} 17 680 (2024)<ref name=AR>{{cite report |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2023-2024/annual-report-and-accounts-2024.pdf |title=Nationwide Building Society: Annual Report & Accounts 2024 |date=22 May 2024 |publisher=Nationwide}}</ref> |басшы компания = |бағынышты компания = [[Virgin Money UK]], [[The Mortgage Works]] |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |аудитор = |сайты = https://nationwide.co.uk |Ортаққор = }} '''Nationwide Building Society''' — [[Суиндон]]да, Англияда орналасқан британдық өзара [[қаржы институты]]. Ол әлемдегі ең ірі [[құрылыс қоғамы]] болып табылады. 2024 жылғы жағдай бойынша оның 16 млннан астам мүшесі бар және [[акционер]]лері жоқ, қызметі толығымен мүшелерінің мүддесіне бағытталған.<ref name="webinar2024">{{cite web |last=Кросби |first=Дебби |title=Annual Results Webinar Transcript 2024 |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/investor-relations/annual-results-webinar-transcript-2024.pdf |website=Nationwide Building Society |date=22 мамыр 2024 |access-date=21 мамыр 2025}}</ref> Қоғам XX ғасыр бойы Ұлыбританиядағы 250-ден астам шағын құрылыс қоғамының бірігуі нәтижесінде қалыптасып, бұл Ұлыбританияның қаржы тарихындағы ең елеулі өзара ұйымдардың бірігуінің біріне айналды. Штаб-пәтері [[Суиндон]]да, [[Англия]]да орналасқан Nationwide [[бөлшек банкинг]] қызметтерінің кең ауқымын, соның ішінде [[ипотекалық несие|ипотекалық несиелер]], [[жинақ шоты|жинақ шоттары]], [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]], [[кредиттік карта]]лар, [[жеке несие]]лер және сақтандыру өнімдерін ұсынады. Nationwide — әлемдегі ең ірі [[кооперативтік банк ісі|кооперативтік қаржы институттарының]] бірі.<ref name="ica2010">{{cite report |title=Global300 Report 2010 |publisher=International Co-operative Alliance |url=https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210813153010/https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-date=13 August 2021 |url-status=dead |access-date=21 May 2025}}</ref> 2025 жылғы маусымдағы жағдай бойынша оның жалпы активтері 367,9 млрд фунт стерлингті құрады және 17 680 адамды жұмыспен қамтыды.<ref name=":0" /> Ол Ұлыбритания бойынша 605 филиалын басқарады және 2025 жылы барлық филиалдарын 2030 жылдың басына дейін сақтап қалу жөніндегі «Branch Promise» міндеттемесін қайта растады.<ref name="branchpromise">{{cite web |title=Branch Promise |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise |website=Nationwide Building Society |access-date=15 November 2025}}</ref> 2024 жылғы қазанда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алуды аяқтады, соның нәтижесінде 6,6 млннан астам клиент қосылып, жалпы клиенттер базасы 24,5 млннан асты.<ref name="guardian2024">{{cite news |title=Nationwide agrees £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2024/mar/21/nationwide-takeover-virgin-money-uk-banks |newspaper=The Guardian |date=21 March 2024 |access-date=21 May 2025}}</ref> Қоғам [[Building Societies Association]] және [[Co-operatives UK]] ұйымдарының мүшесі болып табылады және Ұлыбританияда өзара меншік нысаны мен дәстүрлі бөлімшелік банк қызметінің жетекші жақтаушыларының бірі болып қала береді. == Тарихы == Қоғамның тарихы 1884 жылғы қаңтарда құрылған [[Co-operative Permanent Building Society]] ұйымынан бастау алады. New Oxford House, High Holborn мекенжайында орналасқан ұйым 1970 жылы British Co-operative Union құрамынан шығу туралы шешім қабылдағаннан кейін атауын өзгертті. Жаңа «Nationwide» атауы мүшелердің дауыс беруіне ұсынылып, оны 135 675 мүше қолдап, 15 585 мүше қарсы дауыс берді.<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/NationwideBuildingSociety/timeline/1970|url-status=dead|title=Nationwide Building Society Timeline 1970|work=Facebook|access-date=16 November 2015}}</ref> 1987 жылы Нортгемптонда орналасқан [[Anglia Building Society]] Nationwide-пен бірікті. Жаңа қоғам бастапқыда Nationwide Anglia Building Society деп аталды, алайда 1991 жылы Anglia атауы алынып тасталды.<ref>{{cite web|url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/information-for-lawyers/forms-and-downloads/abstract-of-title-1991.pdf?rev=2eb3fc34934b4a01b1055053b6210173 |title=NATIONWIDE BUILDING SOCIETY (formerly Nationwide Anglia Building Society) |date=1 December 1991 |access-date=13 June 2024|website=nationwide.co.uk}}</ref> 1997 жылғы 27 мамырда Nationwide Ұлыбританиядағы алғашқы интернет-банкинг қызметтерінің бірін іске қосты.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927004747/http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|url-status=dead|archive-date=27 September 2007|title=Nationwide Celebrates Ten Years of Internet Banking|date=22 May 2007|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015}}</ref> 1999 жылы Nationwide Ұлыбританияның түрлі [[Таблоид (газет форматы)|таблоид]] [[газет]]терімен және басқа да бұқаралық ақпарат құралдарымен бірге банкоматтарды пайдаланғаны үшін алынатын даулы комиссияларға қарсы науқан бастады.<ref>{{Cite web |title=House of Commons - Treasury - Written Evidence |url=https://publications.parliament.uk/pa/cm200405/cmselect/cmtreasy/191/191we28.htm |access-date=2024-12-10 |website=publications.parliament.uk}}</ref> Науқан [[Barclays Bank]] бәсекелес банктер мен қаржы ұйымдарының барлық клиенттерінен, соның ішінде Nationwide клиенттерінен, Barclays-қа тиесілі [[банкомат|банкоматтан]] әрбір қолма-қол ақша алғаны үшін 1 фунт стерлинг комиссия алуды жоспарлағанын жариялаған кезде шарықтау шегіне жетті.<ref name=":1">{{Cite news |last=Scott |first=Maria |date=1999-09-19 |title=Barclays' scam will net £100m |url=https://www.theguardian.com/business/1999/sep/19/observerbusiness.theobserver3 |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Осыдан кейін Nationwide Barclays-қа бұл жоспарынан бас тартпаса, банкке қарсы сотқа жүгінетінін ескертті. Nationwide Barclays сол жылдың басында қосылған [[LINK (UK)|LINK]] банкоматтар желісінің ережелерін бұзды деп мәлімдеді.<ref name=":1" /><ref>{{Cite news |title=Nationwide threatens to sue Barclays |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/450063.stm |access-date=2025-07-26 |work=BBC News}}</ref> Келесі жылы Ұлыбритания банктеріне тиесілі банкоматтардың көпшілігінен қолма-қол ақша алу елдегі барлық банктер мен құрылыс қоғамдарының клиенттері үшін тегін болды.<ref>{{Cite news |last=Treanor |first=Jill |date=2001-01-01 |title=Banks ditch charges for cash machine withdrawals |url=https://www.theguardian.com/money/2001/jan/01/business.personalfinancenews |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2000–2010 === 2007 жылы Nationwide мүшелері жыл сайынғы жалпы жиналыста жыл сайын салық салынғанға дейінгі пайданың кемінде 1%-ын қайырымдылық қызметіне бөлуге дауыс берді. 2007 жылғы 28 тамызда Nationwide Portman Building Society-мен бірігуді аяқтады, нәтижесінде активтері 160 млрд фунт стерлингтен асатын және шамамен 13 млн мүшесі бар өзара ұйым құрылды. Portman-ның ең ерте ізашары 1846 жылы Уилтширдегі Рамсбери қаласында құрылған Provident Union Building Society болды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk|title=Nationwide Annual report and account 2007-8 |website=Nationwide Building Society |pages=28}}</ref> [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]] кезінде Nationwide өзара секторды қорғау үшін шаралар қабылдап, 2008 жылғы қыркүйекте қаржылық қиындыққа тап болған [[Cheshire Building Society|Cheshire]] және [[Derbyshire Building Society|Derbyshire]] құрылыс қоғамдарын сатып алды,<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/7603411.stm |title=Nationwide rescues small lenders |date=8 September 2008 |work= BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> ал 2009 жылғы 30 наурызда [[Dunfermline Building Society]] ұйымын сатып алды.<ref name=Dunfermline>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/7971244.stm|title=Nationwide takes over Dunfermline |date=30 March 2009 |work=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2009 жылғы 24 наурызда Nationwide Building Society [[Дублин]]де, Ирландияда Nationwide UK (Ireland) деп аталатын тікелей жинақ бөлімшесін ашты; бұл атау оны еш байланысы жоқ және қазір жұмысын тоқтатқан [[Irish Nationwide Building Society]] ұйымынан ажырату үшін қолданылды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |title=World's largest Building Society opens for business in Ireland |date=24 March 2009 |publisher=Nationwide Building Society |access-date=3 March 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090428125508/http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |archive-date=28 April 2009 }}</ref> === 2010–2020 === 2012 жылы қоғам Cheshire, Derbyshire және Dunfermline құрылыс қоғамдарын Nationwide құрамына біріктіретінін мәлімдеді. Бұл қоғамдар Nationwide құрамындағы бөлімшелер ретінде өз брендтерімен жұмыс істеп келген. Әр бизнесті қайта брендтеу кезең-кезеңімен жүргізілді, олардың ішінде бірінші болып Dunfermline 2014 жылғы маусымда біріктірілді.<ref>{{cite web|url=http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|title=Regional Brands integration|author=Nationwide Building Society|date=20 March 2014|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151116111313/http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|archive-date=16 November 2015|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-edinburgh-east-fife-24652416|title=Dunfermline to be merged with Nationwide|work=BBC News|date=24 October 2013|access-date=24 October 2013}}</ref> 2015 жылғы 22 мамырда қоғамның бас атқарушы директоры Грэм Билдің зейнетке шығуды жоспарлап отырғаны жарияланды. 2015 жылғы 16 қарашада Nationwide [[Openreach]] компаниясының бас атқарушы директоры Джо Гарнер 2016 жылғы көктемде Грэм Билдің орнына Nationwide-тың бас атқарушы директоры болатынын мәлімдеді.<ref>{{cite press release|url=http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|title=Nationwide Building Society appoints Joe Garner as Chief Executive|date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160508232818/http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|archive-date=8 May 2016|df=dmy-all}}</ref> 2016 жылғы мамырда қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде [[Мэн аралы]]ндағы еншілес компаниясы Nationwide International-ды жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=70 jobs at risk as building society closes|url=http://www.manxradio.com/news/isle-of-man-news/70-jobs-at-risk-as-building-society-closes/|access-date=3 April 2017|publisher=Manx Radio|date=26 May 2016}}</ref> [[Дуглас, Мэн аралы|Дуглас]]та орналасқан бөлімше [[еуро]], [[фунт стерлинг]] және [[АҚШ доллары]]нда бірқатар офшорлық жинақ шоттарын ұсынды. 2008 жылғы 31 наурыздағы жағдай бойынша оның активтері 2,76 млрд фунт стерлингтен асты, ал 2009 жылғы 31 наурызға қарай 3,69 млрд фунт стерлингке дейін өсіп, оны Мэн аралындағы ең ірі депозит қабылдаушылардың біріне айналдырды. Nationwide оның 2017 жылғы 30 маусымда жабылатынын растады.<ref>{{cite news|last1=Matin|first1=Moonira|title=Nationwide to close Isle of Man offshore expat unit|url=https://international-adviser.com/nationwide-close-isle-offshore-expat-unit/|access-date=3 April 2017 |work=International Adviser|date=17 January 2017}}</ref> 2016 жылғы 1 қазанда [[Carillion]] Nationwide-тың Суиндондағы штаб-пәтеріне «Nationwide-тың тұрақтылық стратегиясына арнайы сәйкестендірілген» қызметтер көрсете бастады. Бұл келісімшарттың құны шамамен 350 млн фунт стерлинг болады деп күтілді және ол тоғыз жылға жуық уақытқа созылған серіктестікке негізделді.<ref>{{Cite web|url=https://www.carillionplc.com/news-and-media/carillion-wins-350-million-support-services-contract-for-nationwide-building-society/|title=Carillion wins £350 million support services contract for Nationwide Building Society|website=Carillion PLC|access-date=2018-01-16}}</ref> 2018 жылғы қаңтарда Carillion [[таратылу]] рәсіміне кіріскен кезде, Nationwide бұған дейін мердігер компанияда жұмыс істеген 297 қызметкерді өз штатына қабылдады.<ref name="CRP-18Jan2018">{{cite news |last1=Rutter Pooley |first1=Cat |title=Nationwide Building Society guarantees Carillion workers' jobs |url=https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=2 June 2020 |work=Financial Times |date=18 January 2018}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/governance-reports-and-results/results-and-accounts/ |website=Nationwide.co.uk |title=Annual report 2017/18|date=1 January 2021}}</ref> 2017 жылғы сәуірде қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде Ирландия Республикасындағы Nationwide UK (Ireland) еншілес компаниясын жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=Savers may suffer as Nationwide UK set to leave Irish market|url=https://www.irishtimes.com/business/personal-finance/savers-may-suffer-as-nationwide-uk-set-to-leave-irish-market-1.3043355|access-date=29 April 2017|work=The Irish Times|date=10 April 2017}}</ref> 2018 жылғы 31 мамырда Nationwide Суиндон боро кеңесімен серіктестікте Суиндондағы Oakfield ауданында жаңа қауымдастық салатынын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=2018-05-31 |title=The community is at the heart of the Oakfield project |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/16261498.nationwide-building-society-want-community-oakfield-project-help-planning/ |access-date=2025-07-26 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 239 үй салуға жоспарлау рұқсаты 2019 жылы берілді.<ref>{{Cite web |last=Atkin |first=Joanne |date=2019-07-15 |title=Building society set to create 239 new homes |url=https://www.mortgagefinancegazette.com/market-news/housing/building-society-set-create-239-new-homes-15-07-2019/ |access-date=2025-01-17 |website=Mortgage Finance Gazette |language=en}}</ref> Үйлерді EPC A энергетикалық тиімділік санатына сай және пайда табуды көздемейтін үлгі бойынша салу жоспарланды. 2021 жылы бұл жоба Housing Design Awards аясында «Building for a Healthy Life» сыйлығын жеңіп алды.<ref name="Nationwide’s Oakfield development wins coveted housing award">{{cite web |title=Nationwide's Oakfield development wins coveted housing award |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwides-oakfield-development-scoops-coveted-housing-design-award-as-it-puts-community-at-heart |website=Nationwidemediacentre.co.uk|date=1 October 2021}}</ref> === 2020-жылдардағы ребрендингі және Virgin Money-ді сатып алуы === 2022 жылғы наурызда Кевин Парри Дэвид Робертстің орнына төраға болды; ал 2022 жылғы маусымда [[TSB Bank (United Kingdom)|TSB Bank]] банкінің бас атқарушы директоры болған [[Дебби Кросби]] [[Джо Гарнер]]дің орнына бас атқарушы директор қызметіне келді.<ref name="Financial Times">{{cite news |last1=Venkataramakrishnan |first1=Siddharth |title=Nationwide appoints TSB boss Debbie Crosbie as chief executive |url=https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=8 June 2022 |work=The Financial Times |date=3 December 2021}}</ref> 2023 жылғы қазанда Nationwide Building Society 1987 жылдан бергі ең ауқымды ребрендинг жүргізуге кірісіп, өзінің «ауыл» белгішесін ауыстырды.<ref>{{Cite web |last=Fowler |first=Ryan |date=2023-10-08 |title=Nationwide to undergo significant rebrand and invest in High Street branches |url=https://theintermediary.co.uk/2023/10/nationwide-to-undergo-significant-rebrand-and-invest-in-high-street-branches/ |access-date=2023-10-08 |website=The Intermediary - Latest UK mortgage news |language=en-GB}}</ref> Бұл қадам көптеген банктер филиалдарын жабуды жалғастырып жатқан кезде дәстүрлі сауда көшелеріндегі физикалық қатысуын сақтауға бағытталған кеңірек міндеттеменің бір бөлігі болды.<ref>{{Cite news |date=2023-10-09 |title=Nationwide Building Society rebrands and commits to the high street |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/uk-england-wiltshire-67054588 |access-date=2023-12-24}}</ref> Құрылыс қоғамы клиенттермен бетпе-бет қызмет көрсетуді сақтап қалуы үшін барлық 605 филиалға инвестиция салу жоспарланды.<ref>{{Cite press release|title=Nationwide renews promise to keep branches open until 2026 |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwide-renews-promise-to-keep-branches-open-until-2026 |date=21 June 2023|website=Nationwide Building Society Media Centre}}</ref><ref>{{Cite web |title=Branch Promise, a commitment to our members|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise/ |access-date=2024-12-03|quote=We've extended our Branch Promise. Everywhere we have a branch, we'll still be there until at least the start of 2028.}}</ref> 2024 жылғы 7 наурызда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алу туралы ұсыныс жасағанын жариялады.<ref name="bbcnationwide">{{cite news |title=Nationwide strikes deal to buy Virgin Money for £2.9bn |url=https://www.bbc.co.uk/news/business-68499145 |access-date=9 March 2024 |work=BBC News |date=7 March 2024}}</ref> Мәміле шарттарына сәйкес, алдағы алты жыл ішінде біріктірілген компания Nationwide брендіне көшіріліп, нәтижесінде Virgin Money бренді қолданыстан шығарылатын болды.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide құрылыс қоғамы мәртебесін сақтап қалуды көздейді, ал «орта мерзімді кезеңде» [[Virgin Money UK|Virgin Money]] бизнесі өзінің банк лицензиясы бар жеке заңды тұлға ретінде қала береді.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide жақын арада Virgin Money-дің 7300 қызметкеріне қатысты елеулі өзгерістер енгізбеуді жоспарлайды.<ref name="bbcnationwide"/> Қазіргі уақытта Virgin Money [[Clydesdale Bank]] брендімен шотланд банкноттарын шығарады.<ref>{{cite news |title=Buying yon bonnie banks |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-scotland-business-68628838 |access-date=22 March 2024 |work=BBC News |date=21 March 2024}}</ref> 22 мамырда Virgin Money акционерлері мәмілені мақұлдады.<ref>{{cite news |last1=Makortoff |first1=Kalyeena |title=Virgin Money shareholders vote for Nationwide takeover by big majority |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/may/22/virgin-money-shareholders-vote-for-nationwide-takeover-by-big-majority |access-date=24 May 2024 |work=The Guardian |date=22 May 2024}}</ref> 31 мамырда [[Бәсекелестік және нарықтар басқармасы]] ұсынылған бірігудің Ұлыбританияның банк секторындағы бәсекелестікті төмендету ықтималдығына байланысты тексеру жүргізетінін мәлімдеді.<ref>{{cite news |title=Nationwide-Virgin merger faces competition probe |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/czddy1j0nnko |access-date=2 June 2024 |work=BBC News |date=31 May 2024}}</ref> 19 шілдеде Бәсекелестік және нарықтар басқармасы сатып алуды мақұлдады.<ref>{{Cite news |last=Simpson |first=Jack |date=2024-07-19 |title=Nationwide gets green light for £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/jul/19/nationwide-takeover-of-virgin-money-cleared-by-uk-watchdog |access-date=2024-07-22 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=An update on our offer to buy Virgin Money {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-cma-update/ |access-date=2024-07-22 |website=www.nationwide.co.uk}}</ref> 1 қазанда Nationwide Virgin Money-ді сатып алуды аяқтады, нәтижесінде Ұлыбританиядағы әрбір үш адамның бірінің Nationwide-пен байланысы бар болды.<ref>{{Cite web |title=Virgin Money acquisition|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-acquisition/ |date=1 October 2024}}</ref><ref>{{Cite web |title=Nationwide and Virgin money|publisher=Virgin Money UK |url=https://uk.virginmoney.com/nationwide-and-virginmoney/ |date=1 October 2024}}</ref> Nationwide Virgin Money-ді сатып алудан 2,3 млрд фунт стерлинг көлемінде пайда алғанын хабарлады, алайда оның пайдасы төмендеді. Қыркүйекте аяқталған алты айда салық салынғанға дейінгі пайда 989 млн фунт стерлингтен 568 млн фунт стерлингке дейін азайды; бұған ішінара 100 фунт стерлинг көлеміндегі Fairer Share Payment төлемі мен жинақ салымдары бойынша бәсекеге қабілетті мөлшерлемелер әсер етті. Бас атқарушы директор Дебби Кросби Virgin Money-ден болашақта түсетін пайда клиенттердің игілігіне жұмсалатынын жазды. Шығындардың қысқаруы нәтижесінде Virgin Money-дің пайдасы 558 млн фунт стерлингке дейін өсті.<ref>{{cite news|title=Nationwide gains £2.3bn from Virgin Money takeover to 'benefit' customers |last=Wise |first=Anna |website=The Independent |date=27 November 2024 |url=https://www.independent.co.uk/business/nationwide-gains-ps2-3bn-from-virgin-money-takeover-to-benefit-customers-b2654420.html |access-date=27 November 2024}}</ref> Virgin Money негізін қалаушы [[Ричард Брэнсон]] мәміледен 724 млн фунт стерлинг алды, оның ішінде Nationwide-тың Virgin Money брендін алты жылға дейін пайдалану құқығы үшін төленетін 310 млн фунт стерлинг бар.<ref name=guardian-20241127>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2024/nov/27/nationwide-gain-virgin-money-takeover |title=Nationwide's £2.3bn takeover gain prompts criticism of Virgin Money bosses |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=27 November 2024 |access-date=28 November 2024}}</ref> 2025 жылғы қарашада Nationwide өзінің барлық 696 филиалын — 605 Nationwide және 91 Virgin Money филиалын — кемінде 2030 жылға дейін ашық ұстауға міндеттенді.<ref>{{Cite web |date=2025-11-12 |title=Nationwide Building Society pledges to keep branches open |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c4gk44gm4mpo |access-date=2025-11-12 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Virgin Money-дің [[Clydesdale Bank plc]] еншілес компаниясы бизнесінің басым бөлігі 2026 жылғы 2 сәуірде [[2000 жылғы Қаржылық қызметтер және нарықтар туралы заң]]ға сәйкес банктік бизнесті беру схемасы бойынша Nationwide-қа заңды түрде берілді; бұл схеманы [[Компаниялар соты]] 2026 жылғы 23 ақпанда мақұлдады. Nationwide берілген шоттар үшін Virgin Money атауын пайдалануды жалғастыруды көздейді, алайда Clydesdale Bank ипотекалары енді «Clydesdale» брендімен ұсынылады; бұл оның бұрынғы банк мәртебесінен Nationwide Building Society-дің сауда атауына айналғанын көрсетеді. Ағымдағы шоты, жинақ шоты немесе ипотекасы бар Virgin Money клиенттері беру нәтижесінде Nationwide мүшелеріне айналды.<ref>{{Cite web |title=Nationwide Transfer {{!}} Virgin Money UK |url=https://www.virginmoney.com/nationwide-transfer/ |access-date=2026-04-03 |website=www.virginmoney.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=SCHEME for the transfer of the business of Clydesdale Bank PLC to Nationwide Building Society pursuant to Part VII of the Financial Services and Markets Act 2000 |url=https://uk.virginmoney.com/downloads/pdf/nationwide-transfer/the-scheme-documents.pdf |access-date=2025-11-15 |website=uk.virginmoney.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-02-26 |title=Virgin Money transfers to Nationwide accounts, cards, and savings explained |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/national/uk-today/25890678.virgin-money-transfers-nationwide-accounts-explained/ |access-date=2026-03-13 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 2026 жылғы маусымда Nationwide Virgin Money-ді сатып алғаннан кейін қайталанатын лауазымдарды қысқарту мақсатындағы алғашқы қысқарту кезеңінде 600 жұмыс орнын қысқартатынын жариялады.<ref>{{Cite news |last=Makortoff |first=Kalyeena |last2=Sweney |first2=Mark |date=2026-06-29 |title=Nationwide to cut 600 jobs in first redundancies after takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2026/jun/29/nationwide-cut-600-jobs-first-redundancies-takeover-virgin-money |access-date=2026-07-24 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} me7eivbtpl8plwg7f2ehe35lg32x3oq 3650029 3650026 2026-09-01T17:25:54Z 1nter pares 146705 /* 2020-жылдардағы ребрендингі және Virgin Money-ді сатып алуы */ 3650029 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Nationwide Building Society |логотипі = |суреті = Nationwide Building Society, Market Place, Pontefract (23rd May 2020).jpg |сурет атауы = 2020 жылы түсірілген Англияның [[Понтефракт]] қаласындағы Nationwide Building Society бөлімшесі |түрі = [[Құрылыс қоғамы]], ([[Өзара ұйым|өзара ұйым]]) |биржадағы листингі = |қызметі = |құрылды = [[1884 жыл|1884]] |құрушы = |орналасуы = [[Суиндон]], Англия, Ұлыбритания |басты адамдары = [[Kevin Parry (British businessman)|Кевин Парри]] (төраға)<br>[[Debbie Crosbie|Дебби Кросби]] (бас атқарушы директор) |саласы = [[Банк ісі]] және [[қаржылық қызметтер]] |өнімі = [[Бөлшек банк ісі]]; [[жинақ]]тар; [[ипотека]]лар; [[Инвестиция|инвестициялар]]; [[сақтандыру]]; [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]]; [[несие]]лер; [[Несие картасы|несие карталары]] |меншікті капиталы = {{өсім}} 19,7 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |айналым = {{өсім}} 7,48 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0">{{Cite web |title=Annual Results 2025 {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2024-2025/2025-preliminary-results.pdf?rev=7176e95d2d2b43f6a04063a701fa0371 |access-date=[[4 маусым]] [[2025 жыл|2025]] |website=nationwide.co.uk |language=en}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} 3,30 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |таза табысы = {{өсім}} 2,11 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |активтер = {{өсім}} 367,9 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |капитализация = |қызметкерлер саны = {{құлдырау}} 17 680 (2024)<ref name=AR>{{cite report |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2023-2024/annual-report-and-accounts-2024.pdf |title=Nationwide Building Society: Annual Report & Accounts 2024 |date=22 May 2024 |publisher=Nationwide}}</ref> |басшы компания = |бағынышты компания = [[Virgin Money UK]], [[The Mortgage Works]] |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |аудитор = |сайты = https://nationwide.co.uk |Ортаққор = }} '''Nationwide Building Society''' — [[Суиндон]]да, Англияда орналасқан британдық өзара [[қаржы институты]]. Ол әлемдегі ең ірі [[құрылыс қоғамы]] болып табылады. 2024 жылғы жағдай бойынша оның 16 млннан астам мүшесі бар және [[акционер]]лері жоқ, қызметі толығымен мүшелерінің мүддесіне бағытталған.<ref name="webinar2024">{{cite web |last=Кросби |first=Дебби |title=Annual Results Webinar Transcript 2024 |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/investor-relations/annual-results-webinar-transcript-2024.pdf |website=Nationwide Building Society |date=22 мамыр 2024 |access-date=21 мамыр 2025}}</ref> Қоғам XX ғасыр бойы Ұлыбританиядағы 250-ден астам шағын құрылыс қоғамының бірігуі нәтижесінде қалыптасып, бұл Ұлыбританияның қаржы тарихындағы ең елеулі өзара ұйымдардың бірігуінің біріне айналды. Штаб-пәтері [[Суиндон]]да, [[Англия]]да орналасқан Nationwide [[бөлшек банкинг]] қызметтерінің кең ауқымын, соның ішінде [[ипотекалық несие|ипотекалық несиелер]], [[жинақ шоты|жинақ шоттары]], [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]], [[кредиттік карта]]лар, [[жеке несие]]лер және сақтандыру өнімдерін ұсынады. Nationwide — әлемдегі ең ірі [[кооперативтік банк ісі|кооперативтік қаржы институттарының]] бірі.<ref name="ica2010">{{cite report |title=Global300 Report 2010 |publisher=International Co-operative Alliance |url=https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210813153010/https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-date=13 August 2021 |url-status=dead |access-date=21 May 2025}}</ref> 2025 жылғы маусымдағы жағдай бойынша оның жалпы активтері 367,9 млрд фунт стерлингті құрады және 17 680 адамды жұмыспен қамтыды.<ref name=":0" /> Ол Ұлыбритания бойынша 605 филиалын басқарады және 2025 жылы барлық филиалдарын 2030 жылдың басына дейін сақтап қалу жөніндегі «Branch Promise» міндеттемесін қайта растады.<ref name="branchpromise">{{cite web |title=Branch Promise |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise |website=Nationwide Building Society |access-date=15 November 2025}}</ref> 2024 жылғы қазанда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алуды аяқтады, соның нәтижесінде 6,6 млннан астам клиент қосылып, жалпы клиенттер базасы 24,5 млннан асты.<ref name="guardian2024">{{cite news |title=Nationwide agrees £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2024/mar/21/nationwide-takeover-virgin-money-uk-banks |newspaper=The Guardian |date=21 March 2024 |access-date=21 May 2025}}</ref> Қоғам [[Building Societies Association]] және [[Co-operatives UK]] ұйымдарының мүшесі болып табылады және Ұлыбританияда өзара меншік нысаны мен дәстүрлі бөлімшелік банк қызметінің жетекші жақтаушыларының бірі болып қала береді. == Тарихы == Қоғамның тарихы 1884 жылғы қаңтарда құрылған [[Co-operative Permanent Building Society]] ұйымынан бастау алады. New Oxford House, High Holborn мекенжайында орналасқан ұйым 1970 жылы British Co-operative Union құрамынан шығу туралы шешім қабылдағаннан кейін атауын өзгертті. Жаңа «Nationwide» атауы мүшелердің дауыс беруіне ұсынылып, оны 135 675 мүше қолдап, 15 585 мүше қарсы дауыс берді.<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/NationwideBuildingSociety/timeline/1970|url-status=dead|title=Nationwide Building Society Timeline 1970|work=Facebook|access-date=16 November 2015}}</ref> 1987 жылы Нортгемптонда орналасқан [[Anglia Building Society]] Nationwide-пен бірікті. Жаңа қоғам бастапқыда Nationwide Anglia Building Society деп аталды, алайда 1991 жылы Anglia атауы алынып тасталды.<ref>{{cite web|url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/information-for-lawyers/forms-and-downloads/abstract-of-title-1991.pdf?rev=2eb3fc34934b4a01b1055053b6210173 |title=NATIONWIDE BUILDING SOCIETY (formerly Nationwide Anglia Building Society) |date=1 December 1991 |access-date=13 June 2024|website=nationwide.co.uk}}</ref> 1997 жылғы 27 мамырда Nationwide Ұлыбританиядағы алғашқы интернет-банкинг қызметтерінің бірін іске қосты.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927004747/http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|url-status=dead|archive-date=27 September 2007|title=Nationwide Celebrates Ten Years of Internet Banking|date=22 May 2007|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015}}</ref> 1999 жылы Nationwide Ұлыбританияның түрлі [[Таблоид (газет форматы)|таблоид]] [[газет]]терімен және басқа да бұқаралық ақпарат құралдарымен бірге банкоматтарды пайдаланғаны үшін алынатын даулы комиссияларға қарсы науқан бастады.<ref>{{Cite web |title=House of Commons - Treasury - Written Evidence |url=https://publications.parliament.uk/pa/cm200405/cmselect/cmtreasy/191/191we28.htm |access-date=2024-12-10 |website=publications.parliament.uk}}</ref> Науқан [[Barclays Bank]] бәсекелес банктер мен қаржы ұйымдарының барлық клиенттерінен, соның ішінде Nationwide клиенттерінен, Barclays-қа тиесілі [[банкомат|банкоматтан]] әрбір қолма-қол ақша алғаны үшін 1 фунт стерлинг комиссия алуды жоспарлағанын жариялаған кезде шарықтау шегіне жетті.<ref name=":1">{{Cite news |last=Scott |first=Maria |date=1999-09-19 |title=Barclays' scam will net £100m |url=https://www.theguardian.com/business/1999/sep/19/observerbusiness.theobserver3 |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Осыдан кейін Nationwide Barclays-қа бұл жоспарынан бас тартпаса, банкке қарсы сотқа жүгінетінін ескертті. Nationwide Barclays сол жылдың басында қосылған [[LINK (UK)|LINK]] банкоматтар желісінің ережелерін бұзды деп мәлімдеді.<ref name=":1" /><ref>{{Cite news |title=Nationwide threatens to sue Barclays |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/450063.stm |access-date=2025-07-26 |work=BBC News}}</ref> Келесі жылы Ұлыбритания банктеріне тиесілі банкоматтардың көпшілігінен қолма-қол ақша алу елдегі барлық банктер мен құрылыс қоғамдарының клиенттері үшін тегін болды.<ref>{{Cite news |last=Treanor |first=Jill |date=2001-01-01 |title=Banks ditch charges for cash machine withdrawals |url=https://www.theguardian.com/money/2001/jan/01/business.personalfinancenews |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2000–2010 === 2007 жылы Nationwide мүшелері жыл сайынғы жалпы жиналыста жыл сайын салық салынғанға дейінгі пайданың кемінде 1%-ын қайырымдылық қызметіне бөлуге дауыс берді. 2007 жылғы 28 тамызда Nationwide Portman Building Society-мен бірігуді аяқтады, нәтижесінде активтері 160 млрд фунт стерлингтен асатын және шамамен 13 млн мүшесі бар өзара ұйым құрылды. Portman-ның ең ерте ізашары 1846 жылы Уилтширдегі Рамсбери қаласында құрылған Provident Union Building Society болды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk|title=Nationwide Annual report and account 2007-8 |website=Nationwide Building Society |pages=28}}</ref> [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]] кезінде Nationwide өзара секторды қорғау үшін шаралар қабылдап, 2008 жылғы қыркүйекте қаржылық қиындыққа тап болған [[Cheshire Building Society|Cheshire]] және [[Derbyshire Building Society|Derbyshire]] құрылыс қоғамдарын сатып алды,<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/7603411.stm |title=Nationwide rescues small lenders |date=8 September 2008 |work= BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> ал 2009 жылғы 30 наурызда [[Dunfermline Building Society]] ұйымын сатып алды.<ref name=Dunfermline>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/7971244.stm|title=Nationwide takes over Dunfermline |date=30 March 2009 |work=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2009 жылғы 24 наурызда Nationwide Building Society [[Дублин]]де, Ирландияда Nationwide UK (Ireland) деп аталатын тікелей жинақ бөлімшесін ашты; бұл атау оны еш байланысы жоқ және қазір жұмысын тоқтатқан [[Irish Nationwide Building Society]] ұйымынан ажырату үшін қолданылды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |title=World's largest Building Society opens for business in Ireland |date=24 March 2009 |publisher=Nationwide Building Society |access-date=3 March 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090428125508/http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |archive-date=28 April 2009 }}</ref> === 2010–2020 === 2012 жылы қоғам Cheshire, Derbyshire және Dunfermline құрылыс қоғамдарын Nationwide құрамына біріктіретінін мәлімдеді. Бұл қоғамдар Nationwide құрамындағы бөлімшелер ретінде өз брендтерімен жұмыс істеп келген. Әр бизнесті қайта брендтеу кезең-кезеңімен жүргізілді, олардың ішінде бірінші болып Dunfermline 2014 жылғы маусымда біріктірілді.<ref>{{cite web|url=http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|title=Regional Brands integration|author=Nationwide Building Society|date=20 March 2014|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151116111313/http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|archive-date=16 November 2015|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-edinburgh-east-fife-24652416|title=Dunfermline to be merged with Nationwide|work=BBC News|date=24 October 2013|access-date=24 October 2013}}</ref> 2015 жылғы 22 мамырда қоғамның бас атқарушы директоры Грэм Билдің зейнетке шығуды жоспарлап отырғаны жарияланды. 2015 жылғы 16 қарашада Nationwide [[Openreach]] компаниясының бас атқарушы директоры Джо Гарнер 2016 жылғы көктемде Грэм Билдің орнына Nationwide-тың бас атқарушы директоры болатынын мәлімдеді.<ref>{{cite press release|url=http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|title=Nationwide Building Society appoints Joe Garner as Chief Executive|date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160508232818/http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|archive-date=8 May 2016|df=dmy-all}}</ref> 2016 жылғы мамырда қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде [[Мэн аралы]]ндағы еншілес компаниясы Nationwide International-ды жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=70 jobs at risk as building society closes|url=http://www.manxradio.com/news/isle-of-man-news/70-jobs-at-risk-as-building-society-closes/|access-date=3 April 2017|publisher=Manx Radio|date=26 May 2016}}</ref> [[Дуглас, Мэн аралы|Дуглас]]та орналасқан бөлімше [[еуро]], [[фунт стерлинг]] және [[АҚШ доллары]]нда бірқатар офшорлық жинақ шоттарын ұсынды. 2008 жылғы 31 наурыздағы жағдай бойынша оның активтері 2,76 млрд фунт стерлингтен асты, ал 2009 жылғы 31 наурызға қарай 3,69 млрд фунт стерлингке дейін өсіп, оны Мэн аралындағы ең ірі депозит қабылдаушылардың біріне айналдырды. Nationwide оның 2017 жылғы 30 маусымда жабылатынын растады.<ref>{{cite news|last1=Matin|first1=Moonira|title=Nationwide to close Isle of Man offshore expat unit|url=https://international-adviser.com/nationwide-close-isle-offshore-expat-unit/|access-date=3 April 2017 |work=International Adviser|date=17 January 2017}}</ref> 2016 жылғы 1 қазанда [[Carillion]] Nationwide-тың Суиндондағы штаб-пәтеріне «Nationwide-тың тұрақтылық стратегиясына арнайы сәйкестендірілген» қызметтер көрсете бастады. Бұл келісімшарттың құны шамамен 350 млн фунт стерлинг болады деп күтілді және ол тоғыз жылға жуық уақытқа созылған серіктестікке негізделді.<ref>{{Cite web|url=https://www.carillionplc.com/news-and-media/carillion-wins-350-million-support-services-contract-for-nationwide-building-society/|title=Carillion wins £350 million support services contract for Nationwide Building Society|website=Carillion PLC|access-date=2018-01-16}}</ref> 2018 жылғы қаңтарда Carillion [[таратылу]] рәсіміне кіріскен кезде, Nationwide бұған дейін мердігер компанияда жұмыс істеген 297 қызметкерді өз штатына қабылдады.<ref name="CRP-18Jan2018">{{cite news |last1=Rutter Pooley |first1=Cat |title=Nationwide Building Society guarantees Carillion workers' jobs |url=https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=2 June 2020 |work=Financial Times |date=18 January 2018}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/governance-reports-and-results/results-and-accounts/ |website=Nationwide.co.uk |title=Annual report 2017/18|date=1 January 2021}}</ref> 2017 жылғы сәуірде қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде Ирландия Республикасындағы Nationwide UK (Ireland) еншілес компаниясын жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=Savers may suffer as Nationwide UK set to leave Irish market|url=https://www.irishtimes.com/business/personal-finance/savers-may-suffer-as-nationwide-uk-set-to-leave-irish-market-1.3043355|access-date=29 April 2017|work=The Irish Times|date=10 April 2017}}</ref> 2018 жылғы 31 мамырда Nationwide Суиндон боро кеңесімен серіктестікте Суиндондағы Oakfield ауданында жаңа қауымдастық салатынын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=2018-05-31 |title=The community is at the heart of the Oakfield project |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/16261498.nationwide-building-society-want-community-oakfield-project-help-planning/ |access-date=2025-07-26 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 239 үй салуға жоспарлау рұқсаты 2019 жылы берілді.<ref>{{Cite web |last=Atkin |first=Joanne |date=2019-07-15 |title=Building society set to create 239 new homes |url=https://www.mortgagefinancegazette.com/market-news/housing/building-society-set-create-239-new-homes-15-07-2019/ |access-date=2025-01-17 |website=Mortgage Finance Gazette |language=en}}</ref> Үйлерді EPC A энергетикалық тиімділік санатына сай және пайда табуды көздемейтін үлгі бойынша салу жоспарланды. 2021 жылы бұл жоба Housing Design Awards аясында «Building for a Healthy Life» сыйлығын жеңіп алды.<ref name="Nationwide’s Oakfield development wins coveted housing award">{{cite web |title=Nationwide's Oakfield development wins coveted housing award |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwides-oakfield-development-scoops-coveted-housing-design-award-as-it-puts-community-at-heart |website=Nationwidemediacentre.co.uk|date=1 October 2021}}</ref> === 2020-жылдардағы ребрендингі және Virgin Money-ді сатып алуы === 2022 жылғы наурызда Кевин Парри Дэвид Робертстің орнына төраға болды; ал 2022 жылғы маусымда [[TSB Bank (United Kingdom)|TSB Bank]] банкінің бас атқарушы директоры болған [[Дебби Кросби]] [[Джо Гарнер]]дің орнына бас атқарушы директор қызметіне келді.<ref name="Financial Times">{{cite news |last1=Venkataramakrishnan |first1=Siddharth |title=Nationwide appoints TSB boss Debbie Crosbie as chief executive |url=https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=8 June 2022 |work=The Financial Times |date=3 December 2021}}</ref> 2023 жылғы қазанда Nationwide Building Society 1987 жылдан бергі ең ауқымды ребрендинг жүргізуге кірісіп, өзінің «ауыл» белгішесін ауыстырды.<ref>{{Cite web |last=Fowler |first=Ryan |date=2023-10-08 |title=Nationwide to undergo significant rebrand and invest in High Street branches |url=https://theintermediary.co.uk/2023/10/nationwide-to-undergo-significant-rebrand-and-invest-in-high-street-branches/ |access-date=2023-10-08 |website=The Intermediary - Latest UK mortgage news |language=en-GB}}</ref> Бұл қадам көптеген банктер филиалдарын жабуды жалғастырып жатқан кезде дәстүрлі сауда көшелеріндегі физикалық қатысуын сақтауға бағытталған кеңірек міндеттеменің бір бөлігі болды.<ref>{{Cite news |date=2023-10-09 |title=Nationwide Building Society rebrands and commits to the high street |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/uk-england-wiltshire-67054588 |access-date=2023-12-24}}</ref> Құрылыс қоғамы клиенттермен бетпе-бет қызмет көрсетуді сақтап қалуы үшін барлық 605 филиалға инвестиция салу жоспарланды.<ref>{{Cite press release|title=Nationwide renews promise to keep branches open until 2026 |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwide-renews-promise-to-keep-branches-open-until-2026 |date=21 June 2023|website=Nationwide Building Society Media Centre}}</ref><ref>{{Cite web |title=Branch Promise, a commitment to our members|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise/ |access-date=2024-12-03|quote=We've extended our Branch Promise. Everywhere we have a branch, we'll still be there until at least the start of 2028.}}</ref> 2024 жылғы 7 наурызда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алу туралы ұсыныс жасағанын жариялады.<ref name="bbcnationwide">{{cite news |title=Nationwide strikes deal to buy Virgin Money for £2.9bn |url=https://www.bbc.co.uk/news/business-68499145 |access-date=9 March 2024 |work=BBC News |date=7 March 2024}}</ref> Мәміле шарттарына сәйкес, алдағы алты жыл ішінде біріктірілген компания Nationwide брендіне көшіріліп, нәтижесінде Virgin Money бренді қолданыстан шығарылатын болды.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide құрылыс қоғамы мәртебесін сақтап қалуды көздейді, ал «орта мерзімді кезеңде» [[Virgin Money UK|Virgin Money]] бизнесі өзінің банк лицензиясы бар жеке заңды тұлға ретінде қала береді.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide жақын арада Virgin Money-дің 7300 қызметкеріне қатысты елеулі өзгерістер енгізбеуді жоспарлайды.<ref name="bbcnationwide"/> Қазіргі уақытта Virgin Money [[Clydesdale Bank]] брендімен шотланд банкноттарын шығарады.<ref>{{cite news |title=Buying yon bonnie banks |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-scotland-business-68628838 |access-date=22 March 2024 |work=BBC News |date=21 March 2024}}</ref> 22 мамырда Virgin Money акционерлері мәмілені мақұлдады.<ref>{{cite news |last1=Makortoff |first1=Kalyeena |title=Virgin Money shareholders vote for Nationwide takeover by big majority |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/may/22/virgin-money-shareholders-vote-for-nationwide-takeover-by-big-majority |access-date=24 May 2024 |work=The Guardian |date=22 May 2024}}</ref> 31 мамырда [[Бәсекелестік және нарықтар басқармасы]] ұсынылған бірігудің Ұлыбританияның банк секторындағы бәсекелестікті төмендету ықтималдығына байланысты тексеру жүргізетінін мәлімдеді.<ref>{{cite news |title=Nationwide-Virgin merger faces competition probe |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/czddy1j0nnko |access-date=2 June 2024 |work=BBC News |date=31 May 2024}}</ref> 19 шілдеде Бәсекелестік және нарықтар басқармасы сатып алуды мақұлдады.<ref>{{Cite news |last=Simpson |first=Jack |date=2024-07-19 |title=Nationwide gets green light for £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/jul/19/nationwide-takeover-of-virgin-money-cleared-by-uk-watchdog |access-date=2024-07-22 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=An update on our offer to buy Virgin Money {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-cma-update/ |access-date=2024-07-22 |website=www.nationwide.co.uk}}</ref> 1 қазанда Nationwide Virgin Money-ді сатып алуды аяқтады, нәтижесінде Ұлыбританиядағы әрбір үш адамның бірінің Nationwide-пен байланысы бар болды.<ref>{{Cite web |title=Virgin Money acquisition|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-acquisition/ |date=1 October 2024}}</ref><ref>{{Cite web |title=Nationwide and Virgin money|publisher=Virgin Money UK |url=https://uk.virginmoney.com/nationwide-and-virginmoney/ |date=1 October 2024}}</ref> Nationwide Virgin Money-ді сатып алудан 2,3 млрд фунт стерлинг көлемінде пайда алғанын хабарлады, алайда оның пайдасы төмендеді. Қыркүйекте аяқталған алты айда салық салынғанға дейінгі пайда 989 млн фунт стерлингтен 568 млн фунт стерлингке дейін азайды; бұған ішінара 100 фунт стерлинг көлеміндегі Fairer Share Payment төлемі мен жинақ салымдары бойынша бәсекеге қабілетті мөлшерлемелер әсер етті. Бас атқарушы директор Дебби Кросби Virgin Money-ден болашақта түсетін пайда клиенттердің игілігіне жұмсалатынын жазды. Шығындардың қысқаруы нәтижесінде Virgin Money-дің пайдасы 558 млн фунт стерлингке дейін өсті.<ref>{{cite news|title=Nationwide gains £2.3bn from Virgin Money takeover to 'benefit' customers |last=Wise |first=Anna |website=The Independent |date=27 November 2024 |url=https://www.independent.co.uk/business/nationwide-gains-ps2-3bn-from-virgin-money-takeover-to-benefit-customers-b2654420.html |access-date=27 November 2024}}</ref> Virgin Money негізін қалаушы [[Ричард Брэнсон]] мәміледен 724 млн фунт стерлинг алды, оның ішінде Nationwide-тың Virgin Money брендін алты жылға дейін пайдалану құқығы үшін төленетін 310 млн фунт стерлинг бар.<ref name=guardian-20241127>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2024/nov/27/nationwide-gain-virgin-money-takeover |title=Nationwide's £2.3bn takeover gain prompts criticism of Virgin Money bosses |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=27 November 2024 |access-date=28 November 2024}}</ref> 2025 жылғы қарашада Nationwide өзінің барлық 696 филиалын — 605 Nationwide және 91 Virgin Money филиалын — кемінде 2030 жылға дейін ашық ұстауға міндеттенді.<ref>{{Cite web |date=2025-11-12 |title=Nationwide Building Society pledges to keep branches open |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c4gk44gm4mpo |access-date=2025-11-12 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Virgin Money-дің [[Clydesdale Bank plc]] еншілес компаниясы бизнесінің басым бөлігі 2026 жылғы 2 сәуірде [[2000 жылғы Қаржылық қызметтер және нарықтар туралы заң]]ға сәйкес банктік бизнесті беру схемасы бойынша Nationwide-қа заңды түрде берілді; бұл схеманы [[Компаниялар соты]] 2026 жылғы 23 ақпанда мақұлдады. Nationwide берілген шоттар үшін Virgin Money атауын пайдалануды жалғастыруды көздейді, алайда Clydesdale Bank ипотекалары енді «Clydesdale» брендімен ұсынылады; бұл оның бұрынғы банк мәртебесінен Nationwide Building Society-дің сауда атауына айналғанын көрсетеді. Ағымдағы шоты, жинақ шоты немесе ипотекасы бар Virgin Money клиенттері беру нәтижесінде Nationwide мүшелеріне айналды.<ref>{{Cite web |title=Nationwide Transfer {{!}} Virgin Money UK |url=https://www.virginmoney.com/nationwide-transfer/ |access-date=2026-04-03 |website=www.virginmoney.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=SCHEME for the transfer of the business of Clydesdale Bank PLC to Nationwide Building Society pursuant to Part VII of the Financial Services and Markets Act 2000 |url=https://uk.virginmoney.com/downloads/pdf/nationwide-transfer/the-scheme-documents.pdf |access-date=2025-11-15 |website=uk.virginmoney.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-02-26 |title=Virgin Money transfers to Nationwide accounts, cards, and savings explained |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/national/uk-today/25890678.virgin-money-transfers-nationwide-accounts-explained/ |access-date=2026-03-13 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 2026 жылғы маусымда Nationwide Virgin Money-ді сатып алғаннан кейін қайталанатын лауазымдарды қысқарту мақсатындағы алғашқы қысқарту кезеңінде 600 жұмыс орнын қысқартатынын жариялады.<ref>{{Cite news |last=Makortoff |first=Kalyeena |last2=Sweney |first2=Mark |date=2026-06-29 |title=Nationwide to cut 600 jobs in first redundancies after takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2026/jun/29/nationwide-cut-600-jobs-first-redundancies-takeover-virgin-money |access-date=2026-07-24 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2025 жылғы Қаржылық мінез-құлық басқармасының айыппұлы === 2025 жылғы 12 желтоқсанда Nationwide компаниясына [[Қаржылық мінез-құлық басқармасы]] (FCA) [[Ұлыбританиядағы COVID-19 пандемиясы|COVID-19]] кезіндегі [[жұмыстан уақытша босату]] бағдарламасы бойынша алаяқтық төлемдерді анықтау мүмкіндіктерін жіберіп алғаны үшін 44 млн фунт стерлинг көлемінде айыппұл салынды. Алаяқтық негізінен Nationwide бизнес-шоттарды ұсынбаған кезеңде жасалған, алайда компания кейбір клиенттердің жеке шоттарын кәсіпкерлік мақсатта пайдаланып жүргенінен хабардар болған. Бір клиент жеке ағымдағы шотын 13 ай ішінде COVID-19 кезіндегі жұмыстан уақытша босату бағдарламасы бойынша 27,3 млн фунт стерлинг көлеміндегі алаяқтық төлемдерді алу үшін пайдаланған, оның 26 млн фунт стерлингі небәрі сегіз күн ішінде түскен. [[HM Revenue and Customs]] қаражаттың шамамен 800 000 фунт стерлингінен басқасының барлығын қайтарып ала алды.<ref>{{Cite web |last=Norman |first=Samuel |date=2025-12-12 |title=Nationwide hit with fine after failing to flag Covid furlough fraud |url=https://www.cityam.com/nationwide-hit-with-fine-after-failing-to-flag-covid-furlough-fraud/ |access-date=2025-12-12 |website=City AM |language=en-GB}}</ref><ref name=guardian-20251212>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2025/dec/12/nationwide-fined-44m-by-watchdog-for-financial-control-failings |title=Nationwide fined £44m by watchdog for financial crime control failings |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025}}</ref> Айыппұл салынғаннан кейін Nationwide жауап ретінде баспасөз хабарламасын жариялап, FCA тергеуімен толық ынтымақтастық жасағанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |title=Nationwide responds to FCA fine over historical weaknesses in AML controls |url=https://www.nationwide.co.uk/media/news/nationwide-responds-to-fca-fine-over-historical-weaknesses-in-aml-controls |access-date=2025-12-16 |website=Nationwide Building Society Media Centre |language=english}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} mdn3we0pwzkx2g4a2vw4e6tkeveizqv 3650030 3650029 2026-09-01T17:27:07Z 1nter pares 146705 3650030 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Nationwide Building Society |логотипі = |суреті = Nationwide Building Society, Market Place, Pontefract (23rd May 2020).jpg |сурет атауы = 2020 жылы түсірілген Англияның [[Понтефракт]] қаласындағы Nationwide Building Society бөлімшесі |түрі = [[Құрылыс қоғамы]], ([[Өзара ұйым|өзара ұйым]]) |биржадағы листингі = |қызметі = |құрылды = [[1884 жыл|1884]] |құрушы = |орналасуы = [[Суиндон]], Англия, Ұлыбритания |басты адамдары = [[Kevin Parry (British businessman)|Кевин Парри]] (төраға)<br>[[Debbie Crosbie|Дебби Кросби]] (бас атқарушы директор) |саласы = [[Банк ісі]] және [[қаржылық қызметтер]] |өнімі = [[Бөлшек банк ісі]]; [[жинақ]]тар; [[ипотека]]лар; [[Инвестиция|инвестициялар]]; [[сақтандыру]]; [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]]; [[несие]]лер; [[Несие картасы|несие карталары]] |меншікті капиталы = {{өсім}} 19,7 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |айналым = {{өсім}} 7,48 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0">{{Cite web |title=Annual Results 2025 {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2024-2025/2025-preliminary-results.pdf?rev=7176e95d2d2b43f6a04063a701fa0371 |access-date=[[4 маусым]] [[2025 жыл|2025]] |website=nationwide.co.uk |language=en}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} 3,30 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |таза табысы = {{өсім}} 2,11 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |активтер = {{өсім}} 367,9 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |капитализация = |қызметкерлер саны = {{құлдырау}} 17 680 (2024)<ref name=AR>{{cite report |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2023-2024/annual-report-and-accounts-2024.pdf |title=Nationwide Building Society: Annual Report & Accounts 2024 |date=22 May 2024 |publisher=Nationwide}}</ref> |басшы компания = |бағынышты компания = [[Virgin Money UK]], [[The Mortgage Works]] |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |аудитор = |сайты = https://nationwide.co.uk |Ортаққор = }} '''Nationwide Building Society''' — [[Суиндон]]да, Англияда орналасқан британдық өзара [[қаржы институты]]. Ол әлемдегі ең ірі [[құрылыс қоғамы]] болып табылады. 2024 жылғы жағдай бойынша оның 16 млннан астам мүшесі бар және [[акционер]]лері жоқ, қызметі толығымен мүшелерінің мүддесіне бағытталған.<ref name="webinar2024">{{cite web |last=Кросби |first=Дебби |title=Annual Results Webinar Transcript 2024 |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/investor-relations/annual-results-webinar-transcript-2024.pdf |website=Nationwide Building Society |date=22 мамыр 2024 |access-date=21 мамыр 2025}}</ref> Қоғам XX ғасыр бойы Ұлыбританиядағы 250-ден астам шағын құрылыс қоғамының бірігуі нәтижесінде қалыптасып, бұл Ұлыбританияның қаржы тарихындағы ең елеулі өзара ұйымдардың бірігуінің біріне айналды. Штаб-пәтері [[Суиндон]]да, [[Англия]]да орналасқан Nationwide [[бөлшек банкинг]] қызметтерінің кең ауқымын, соның ішінде [[ипотекалық несие|ипотекалық несиелер]], [[жинақ шоты|жинақ шоттары]], [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]], [[кредиттік карта]]лар, [[жеке несие]]лер және сақтандыру өнімдерін ұсынады. Nationwide — әлемдегі ең ірі [[кооперативтік банк ісі|кооперативтік қаржы институттарының]] бірі.<ref name="ica2010">{{cite report |title=Global300 Report 2010 |publisher=International Co-operative Alliance |url=https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210813153010/https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-date=13 August 2021 |url-status=dead |access-date=21 May 2025}}</ref> 2025 жылғы маусымдағы жағдай бойынша оның жалпы активтері 367,9 млрд фунт стерлингті құрады және 17 680 адамды жұмыспен қамтыды.<ref name=":0" /> Ол Ұлыбритания бойынша 605 филиалын басқарады және 2025 жылы барлық филиалдарын 2030 жылдың басына дейін сақтап қалу жөніндегі «Branch Promise» міндеттемесін қайта растады.<ref name="branchpromise">{{cite web |title=Branch Promise |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise |website=Nationwide Building Society |access-date=15 November 2025}}</ref> 2024 жылғы қазанда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алуды аяқтады, соның нәтижесінде 6,6 млннан астам клиент қосылып, жалпы клиенттер базасы 24,5 млннан асты.<ref name="guardian2024">{{cite news |title=Nationwide agrees £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2024/mar/21/nationwide-takeover-virgin-money-uk-banks |newspaper=The Guardian |date=21 March 2024 |access-date=21 May 2025}}</ref> Қоғам [[Building Societies Association]] және [[Co-operatives UK]] ұйымдарының мүшесі болып табылады және Ұлыбританияда өзара меншік нысаны мен дәстүрлі бөлімшелік банк қызметінің жетекші жақтаушыларының бірі болып қала береді. == Тарихы == Қоғамның тарихы 1884 жылғы қаңтарда құрылған [[Co-operative Permanent Building Society]] ұйымынан бастау алады. New Oxford House, High Holborn мекенжайында орналасқан ұйым 1970 жылы British Co-operative Union құрамынан шығу туралы шешім қабылдағаннан кейін атауын өзгертті. Жаңа «Nationwide» атауы мүшелердің дауыс беруіне ұсынылып, оны 135 675 мүше қолдап, 15 585 мүше қарсы дауыс берді.<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/NationwideBuildingSociety/timeline/1970|url-status=dead|title=Nationwide Building Society Timeline 1970|work=Facebook|access-date=16 November 2015}}</ref> 1987 жылы Нортгемптонда орналасқан [[Anglia Building Society]] Nationwide-пен бірікті. Жаңа қоғам бастапқыда Nationwide Anglia Building Society деп аталды, алайда 1991 жылы Anglia атауы алынып тасталды.<ref>{{cite web|url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/information-for-lawyers/forms-and-downloads/abstract-of-title-1991.pdf?rev=2eb3fc34934b4a01b1055053b6210173 |title=NATIONWIDE BUILDING SOCIETY (formerly Nationwide Anglia Building Society) |date=1 December 1991 |access-date=13 June 2024|website=nationwide.co.uk}}</ref> 1997 жылғы 27 мамырда Nationwide Ұлыбританиядағы алғашқы интернет-банкинг қызметтерінің бірін іске қосты.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927004747/http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|url-status=dead|archive-date=27 September 2007|title=Nationwide Celebrates Ten Years of Internet Banking|date=22 May 2007|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015}}</ref> 1999 жылы Nationwide Ұлыбританияның түрлі [[Таблоид (газет форматы)|таблоид]] [[газет]]терімен және басқа да бұқаралық ақпарат құралдарымен бірге банкоматтарды пайдаланғаны үшін алынатын даулы комиссияларға қарсы науқан бастады.<ref>{{Cite web |title=House of Commons - Treasury - Written Evidence |url=https://publications.parliament.uk/pa/cm200405/cmselect/cmtreasy/191/191we28.htm |access-date=2024-12-10 |website=publications.parliament.uk}}</ref> Науқан [[Barclays Bank]] бәсекелес банктер мен қаржы ұйымдарының барлық клиенттерінен, соның ішінде Nationwide клиенттерінен, Barclays-қа тиесілі [[банкомат|банкоматтан]] әрбір қолма-қол ақша алғаны үшін 1 фунт стерлинг комиссия алуды жоспарлағанын жариялаған кезде шарықтау шегіне жетті.<ref name=":1">{{Cite news |last=Scott |first=Maria |date=1999-09-19 |title=Barclays' scam will net £100m |url=https://www.theguardian.com/business/1999/sep/19/observerbusiness.theobserver3 |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Осыдан кейін Nationwide Barclays-қа бұл жоспарынан бас тартпаса, банкке қарсы сотқа жүгінетінін ескертті. Nationwide Barclays сол жылдың басында қосылған [[LINK (UK)|LINK]] банкоматтар желісінің ережелерін бұзды деп мәлімдеді.<ref name=":1" /><ref>{{Cite news |title=Nationwide threatens to sue Barclays |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/450063.stm |access-date=2025-07-26 |work=BBC News}}</ref> Келесі жылы Ұлыбритания банктеріне тиесілі банкоматтардың көпшілігінен қолма-қол ақша алу елдегі барлық банктер мен құрылыс қоғамдарының клиенттері үшін тегін болды.<ref>{{Cite news |last=Treanor |first=Jill |date=2001-01-01 |title=Banks ditch charges for cash machine withdrawals |url=https://www.theguardian.com/money/2001/jan/01/business.personalfinancenews |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2000–2010 === 2007 жылы Nationwide мүшелері жыл сайынғы жалпы жиналыста жыл сайын салық салынғанға дейінгі пайданың кемінде 1%-ын қайырымдылық қызметіне бөлуге дауыс берді. 2007 жылғы 28 тамызда Nationwide Portman Building Society-мен бірігуді аяқтады, нәтижесінде активтері 160 млрд фунт стерлингтен асатын және шамамен 13 млн мүшесі бар өзара ұйым құрылды. Portman-ның ең ерте ізашары 1846 жылы Уилтширдегі Рамсбери қаласында құрылған Provident Union Building Society болды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk|title=Nationwide Annual report and account 2007-8 |website=Nationwide Building Society |pages=28}}</ref> [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]] кезінде Nationwide өзара секторды қорғау үшін шаралар қабылдап, 2008 жылғы қыркүйекте қаржылық қиындыққа тап болған [[Cheshire Building Society|Cheshire]] және [[Derbyshire Building Society|Derbyshire]] құрылыс қоғамдарын сатып алды,<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/7603411.stm |title=Nationwide rescues small lenders |date=8 September 2008 |work= BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> ал 2009 жылғы 30 наурызда [[Dunfermline Building Society]] ұйымын сатып алды.<ref name=Dunfermline>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/7971244.stm|title=Nationwide takes over Dunfermline |date=30 March 2009 |work=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2009 жылғы 24 наурызда Nationwide Building Society [[Дублин]]де, Ирландияда Nationwide UK (Ireland) деп аталатын тікелей жинақ бөлімшесін ашты; бұл атау оны еш байланысы жоқ және қазір жұмысын тоқтатқан [[Irish Nationwide Building Society]] ұйымынан ажырату үшін қолданылды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |title=World's largest Building Society opens for business in Ireland |date=24 March 2009 |publisher=Nationwide Building Society |access-date=3 March 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090428125508/http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |archive-date=28 April 2009 }}</ref> === 2010–2020 === 2012 жылы қоғам Cheshire, Derbyshire және Dunfermline құрылыс қоғамдарын Nationwide құрамына біріктіретінін мәлімдеді. Бұл қоғамдар Nationwide құрамындағы бөлімшелер ретінде өз брендтерімен жұмыс істеп келген. Әр бизнесті қайта брендтеу кезең-кезеңімен жүргізілді, олардың ішінде бірінші болып Dunfermline 2014 жылғы маусымда біріктірілді.<ref>{{cite web|url=http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|title=Regional Brands integration|author=Nationwide Building Society|date=20 March 2014|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151116111313/http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|archive-date=16 November 2015|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-edinburgh-east-fife-24652416|title=Dunfermline to be merged with Nationwide|work=BBC News|date=24 October 2013|access-date=24 October 2013}}</ref> 2015 жылғы 22 мамырда қоғамның бас атқарушы директоры Грэм Билдің зейнетке шығуды жоспарлап отырғаны жарияланды. 2015 жылғы 16 қарашада Nationwide [[Openreach]] компаниясының бас атқарушы директоры Джо Гарнер 2016 жылғы көктемде Грэм Билдің орнына Nationwide-тың бас атқарушы директоры болатынын мәлімдеді.<ref>{{cite press release|url=http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|title=Nationwide Building Society appoints Joe Garner as Chief Executive|date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160508232818/http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|archive-date=8 May 2016|df=dmy-all}}</ref> 2016 жылғы мамырда қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде [[Мэн аралы]]ндағы еншілес компаниясы Nationwide International-ды жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=70 jobs at risk as building society closes|url=http://www.manxradio.com/news/isle-of-man-news/70-jobs-at-risk-as-building-society-closes/|access-date=3 April 2017|publisher=Manx Radio|date=26 May 2016}}</ref> [[Дуглас, Мэн аралы|Дуглас]]та орналасқан бөлімше [[еуро]], [[фунт стерлинг]] және [[АҚШ доллары]]нда бірқатар офшорлық жинақ шоттарын ұсынды. 2008 жылғы 31 наурыздағы жағдай бойынша оның активтері 2,76 млрд фунт стерлингтен асты, ал 2009 жылғы 31 наурызға қарай 3,69 млрд фунт стерлингке дейін өсіп, оны Мэн аралындағы ең ірі депозит қабылдаушылардың біріне айналдырды. Nationwide оның 2017 жылғы 30 маусымда жабылатынын растады.<ref>{{cite news|last1=Matin|first1=Moonira|title=Nationwide to close Isle of Man offshore expat unit|url=https://international-adviser.com/nationwide-close-isle-offshore-expat-unit/|access-date=3 April 2017 |work=International Adviser|date=17 January 2017}}</ref> 2016 жылғы 1 қазанда [[Carillion]] Nationwide-тың Суиндондағы штаб-пәтеріне «Nationwide-тың тұрақтылық стратегиясына арнайы сәйкестендірілген» қызметтер көрсете бастады. Бұл келісімшарттың құны шамамен 350 млн фунт стерлинг болады деп күтілді және ол тоғыз жылға жуық уақытқа созылған серіктестікке негізделді.<ref>{{Cite web|url=https://www.carillionplc.com/news-and-media/carillion-wins-350-million-support-services-contract-for-nationwide-building-society/|title=Carillion wins £350 million support services contract for Nationwide Building Society|website=Carillion PLC|access-date=2018-01-16}}</ref> 2018 жылғы қаңтарда Carillion [[таратылу]] рәсіміне кіріскен кезде, Nationwide бұған дейін мердігер компанияда жұмыс істеген 297 қызметкерді өз штатына қабылдады.<ref name="CRP-18Jan2018">{{cite news |last1=Rutter Pooley |first1=Cat |title=Nationwide Building Society guarantees Carillion workers' jobs |url=https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=2 June 2020 |work=Financial Times |date=18 January 2018}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/governance-reports-and-results/results-and-accounts/ |website=Nationwide.co.uk |title=Annual report 2017/18|date=1 January 2021}}</ref> 2017 жылғы сәуірде қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде Ирландия Республикасындағы Nationwide UK (Ireland) еншілес компаниясын жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=Savers may suffer as Nationwide UK set to leave Irish market|url=https://www.irishtimes.com/business/personal-finance/savers-may-suffer-as-nationwide-uk-set-to-leave-irish-market-1.3043355|access-date=29 April 2017|work=The Irish Times|date=10 April 2017}}</ref> 2018 жылғы 31 мамырда Nationwide Суиндон боро кеңесімен серіктестікте Суиндондағы Oakfield ауданында жаңа қауымдастық салатынын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=2018-05-31 |title=The community is at the heart of the Oakfield project |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/16261498.nationwide-building-society-want-community-oakfield-project-help-planning/ |access-date=2025-07-26 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 239 үй салуға жоспарлау рұқсаты 2019 жылы берілді.<ref>{{Cite web |last=Atkin |first=Joanne |date=2019-07-15 |title=Building society set to create 239 new homes |url=https://www.mortgagefinancegazette.com/market-news/housing/building-society-set-create-239-new-homes-15-07-2019/ |access-date=2025-01-17 |website=Mortgage Finance Gazette |language=en}}</ref> Үйлерді EPC A энергетикалық тиімділік санатына сай және пайда табуды көздемейтін үлгі бойынша салу жоспарланды. 2021 жылы бұл жоба Housing Design Awards аясында «Building for a Healthy Life» сыйлығын жеңіп алды.<ref name="Nationwide’s Oakfield development wins coveted housing award">{{cite web |title=Nationwide's Oakfield development wins coveted housing award |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwides-oakfield-development-scoops-coveted-housing-design-award-as-it-puts-community-at-heart |website=Nationwidemediacentre.co.uk|date=1 October 2021}}</ref> === 2020-жылдардағы ребрендингі және Virgin Money-ді сатып алуы === 2022 жылғы наурызда Кевин Парри Дэвид Робертстің орнына төраға болды; ал 2022 жылғы маусымда [[TSB Bank (United Kingdom)|TSB Bank]] банкінің бас атқарушы директоры болған [[Дебби Кросби]] [[Джо Гарнер]]дің орнына бас атқарушы директор қызметіне келді.<ref name="Financial Times">{{cite news |last1=Venkataramakrishnan |first1=Siddharth |title=Nationwide appoints TSB boss Debbie Crosbie as chief executive |url=https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=8 June 2022 |work=The Financial Times |date=3 December 2021}}</ref> 2023 жылғы қазанда Nationwide Building Society 1987 жылдан бергі ең ауқымды ребрендинг жүргізуге кірісіп, өзінің «ауыл» белгішесін ауыстырды.<ref>{{Cite web |last=Fowler |first=Ryan |date=2023-10-08 |title=Nationwide to undergo significant rebrand and invest in High Street branches |url=https://theintermediary.co.uk/2023/10/nationwide-to-undergo-significant-rebrand-and-invest-in-high-street-branches/ |access-date=2023-10-08 |website=The Intermediary - Latest UK mortgage news |language=en-GB}}</ref> Бұл қадам көптеген банктер филиалдарын жабуды жалғастырып жатқан кезде дәстүрлі сауда көшелеріндегі физикалық қатысуын сақтауға бағытталған кеңірек міндеттеменің бір бөлігі болды.<ref>{{Cite news |date=2023-10-09 |title=Nationwide Building Society rebrands and commits to the high street |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/uk-england-wiltshire-67054588 |access-date=2023-12-24}}</ref> Құрылыс қоғамы клиенттермен бетпе-бет қызмет көрсетуді сақтап қалуы үшін барлық 605 филиалға инвестиция салу жоспарланды.<ref>{{Cite press release|title=Nationwide renews promise to keep branches open until 2026 |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwide-renews-promise-to-keep-branches-open-until-2026 |date=21 June 2023|website=Nationwide Building Society Media Centre}}</ref><ref>{{Cite web |title=Branch Promise, a commitment to our members|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise/ |access-date=2024-12-03|quote=We've extended our Branch Promise. Everywhere we have a branch, we'll still be there until at least the start of 2028.}}</ref> 2024 жылғы 7 наурызда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алу туралы ұсыныс жасағанын жариялады.<ref name="bbcnationwide">{{cite news |title=Nationwide strikes deal to buy Virgin Money for £2.9bn |url=https://www.bbc.co.uk/news/business-68499145 |access-date=9 March 2024 |work=BBC News |date=7 March 2024}}</ref> Мәміле шарттарына сәйкес, алдағы алты жыл ішінде біріктірілген компания Nationwide брендіне көшіріліп, нәтижесінде Virgin Money бренді қолданыстан шығарылатын болды.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide құрылыс қоғамы мәртебесін сақтап қалуды көздейді, ал «орта мерзімді кезеңде» [[Virgin Money UK|Virgin Money]] бизнесі өзінің банк лицензиясы бар жеке заңды тұлға ретінде қала береді.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide жақын арада Virgin Money-дің 7300 қызметкеріне қатысты елеулі өзгерістер енгізбеуді жоспарлайды.<ref name="bbcnationwide"/> Қазіргі уақытта Virgin Money [[Clydesdale Bank]] брендімен шотланд банкноттарын шығарады.<ref>{{cite news |title=Buying yon bonnie banks |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-scotland-business-68628838 |access-date=22 March 2024 |work=BBC News |date=21 March 2024}}</ref> 22 мамырда Virgin Money акционерлері мәмілені мақұлдады.<ref>{{cite news |last1=Makortoff |first1=Kalyeena |title=Virgin Money shareholders vote for Nationwide takeover by big majority |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/may/22/virgin-money-shareholders-vote-for-nationwide-takeover-by-big-majority |access-date=24 May 2024 |work=The Guardian |date=22 May 2024}}</ref> 31 мамырда [[Бәсекелестік және нарықтар басқармасы]] ұсынылған бірігудің Ұлыбританияның банк секторындағы бәсекелестікті төмендету ықтималдығына байланысты тексеру жүргізетінін мәлімдеді.<ref>{{cite news |title=Nationwide-Virgin merger faces competition probe |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/czddy1j0nnko |access-date=2 June 2024 |work=BBC News |date=31 May 2024}}</ref> 19 шілдеде Бәсекелестік және нарықтар басқармасы сатып алуды мақұлдады.<ref>{{Cite news |last=Simpson |first=Jack |date=2024-07-19 |title=Nationwide gets green light for £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/jul/19/nationwide-takeover-of-virgin-money-cleared-by-uk-watchdog |access-date=2024-07-22 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=An update on our offer to buy Virgin Money {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-cma-update/ |access-date=2024-07-22 |website=www.nationwide.co.uk}}</ref> 1 қазанда Nationwide Virgin Money-ді сатып алуды аяқтады, нәтижесінде Ұлыбританиядағы әрбір үш адамның бірінің Nationwide-пен байланысы бар болды.<ref>{{Cite web |title=Virgin Money acquisition|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-acquisition/ |date=1 October 2024}}</ref><ref>{{Cite web |title=Nationwide and Virgin money|publisher=Virgin Money UK |url=https://uk.virginmoney.com/nationwide-and-virginmoney/ |date=1 October 2024}}</ref> Nationwide Virgin Money-ді сатып алудан 2,3 млрд фунт стерлинг көлемінде пайда алғанын хабарлады, алайда оның пайдасы төмендеді. Қыркүйекте аяқталған алты айда салық салынғанға дейінгі пайда 989 млн фунт стерлингтен 568 млн фунт стерлингке дейін азайды; бұған ішінара 100 фунт стерлинг көлеміндегі Fairer Share Payment төлемі мен жинақ салымдары бойынша бәсекеге қабілетті мөлшерлемелер әсер етті. Бас атқарушы директор Дебби Кросби Virgin Money-ден болашақта түсетін пайда клиенттердің игілігіне жұмсалатынын жазды. Шығындардың қысқаруы нәтижесінде Virgin Money-дің пайдасы 558 млн фунт стерлингке дейін өсті.<ref>{{cite news|title=Nationwide gains £2.3bn from Virgin Money takeover to 'benefit' customers |last=Wise |first=Anna |website=The Independent |date=27 November 2024 |url=https://www.independent.co.uk/business/nationwide-gains-ps2-3bn-from-virgin-money-takeover-to-benefit-customers-b2654420.html |access-date=27 November 2024}}</ref> Virgin Money негізін қалаушы [[Ричард Брэнсон]] мәміледен 724 млн фунт стерлинг алды, оның ішінде Nationwide-тың Virgin Money брендін алты жылға дейін пайдалану құқығы үшін төленетін 310 млн фунт стерлинг бар.<ref name=guardian-20241127>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2024/nov/27/nationwide-gain-virgin-money-takeover |title=Nationwide's £2.3bn takeover gain prompts criticism of Virgin Money bosses |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=27 November 2024 |access-date=28 November 2024}}</ref> 2025 жылғы қарашада Nationwide өзінің барлық 696 филиалын — 605 Nationwide және 91 Virgin Money филиалын — кемінде 2030 жылға дейін ашық ұстауға міндеттенді.<ref>{{Cite web |date=2025-11-12 |title=Nationwide Building Society pledges to keep branches open |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c4gk44gm4mpo |access-date=2025-11-12 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Virgin Money-дің [[Clydesdale Bank plc]] еншілес компаниясы бизнесінің басым бөлігі 2026 жылғы 2 сәуірде [[2000 жылғы Қаржылық қызметтер және нарықтар туралы заң]]ға сәйкес банктік бизнесті беру схемасы бойынша Nationwide-қа заңды түрде берілді; бұл схеманы [[Компаниялар соты]] 2026 жылғы 23 ақпанда мақұлдады. Nationwide берілген шоттар үшін Virgin Money атауын пайдалануды жалғастыруды көздейді, алайда Clydesdale Bank ипотекалары енді «Clydesdale» брендімен ұсынылады; бұл оның бұрынғы банк мәртебесінен Nationwide Building Society-дің сауда атауына айналғанын көрсетеді. Ағымдағы шоты, жинақ шоты немесе ипотекасы бар Virgin Money клиенттері беру нәтижесінде Nationwide мүшелеріне айналды.<ref>{{Cite web |title=Nationwide Transfer {{!}} Virgin Money UK |url=https://www.virginmoney.com/nationwide-transfer/ |access-date=2026-04-03 |website=www.virginmoney.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=SCHEME for the transfer of the business of Clydesdale Bank PLC to Nationwide Building Society pursuant to Part VII of the Financial Services and Markets Act 2000 |url=https://uk.virginmoney.com/downloads/pdf/nationwide-transfer/the-scheme-documents.pdf |access-date=2025-11-15 |website=uk.virginmoney.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-02-26 |title=Virgin Money transfers to Nationwide accounts, cards, and savings explained |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/national/uk-today/25890678.virgin-money-transfers-nationwide-accounts-explained/ |access-date=2026-03-13 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 2026 жылғы маусымда Nationwide Virgin Money-ді сатып алғаннан кейін қайталанатын лауазымдарды қысқарту мақсатындағы алғашқы қысқарту кезеңінде 600 жұмыс орнын қысқартатынын жариялады.<ref>{{Cite news |last=Makortoff |first=Kalyeena |last2=Sweney |first2=Mark |date=2026-06-29 |title=Nationwide to cut 600 jobs in first redundancies after takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2026/jun/29/nationwide-cut-600-jobs-first-redundancies-takeover-virgin-money |access-date=2026-07-24 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2025 жылғы Қаржылық мінез-құлық басқармасының айыппұлы === 2025 жылғы 12 желтоқсанда Nationwide компаниясына [[Қаржылық мінез-құлық басқармасы]] (FCA) [[Ұлыбританиядағы COVID-19 пандемиясы|COVID-19]] кезіндегі [[жұмыстан уақытша босату]] бағдарламасы бойынша алаяқтық төлемдерді анықтау мүмкіндіктерін жіберіп алғаны үшін 44 млн фунт стерлинг көлемінде айыппұл салынды. Алаяқтық негізінен Nationwide бизнес-шоттарды ұсынбаған кезеңде жасалған, алайда компания кейбір клиенттердің жеке шоттарын кәсіпкерлік мақсатта пайдаланып жүргенінен хабардар болған. Бір клиент жеке ағымдағы шотын 13 ай ішінде COVID-19 кезіндегі жұмыстан уақытша босату бағдарламасы бойынша 27,3 млн фунт стерлинг көлеміндегі алаяқтық төлемдерді алу үшін пайдаланған, оның 26 млн фунт стерлингі небәрі сегіз күн ішінде түскен. [[HM Revenue and Customs]] қаражаттың шамамен 800 000 фунт стерлингінен басқасының барлығын қайтарып ала алды.<ref>{{Cite web |last=Norman |first=Samuel |date=2025-12-12 |title=Nationwide hit with fine after failing to flag Covid furlough fraud |url=https://www.cityam.com/nationwide-hit-with-fine-after-failing-to-flag-covid-furlough-fraud/ |access-date=2025-12-12 |website=City AM |language=en-GB}}</ref><ref name=guardian-20251212>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2025/dec/12/nationwide-fined-44m-by-watchdog-for-financial-control-failings |title=Nationwide fined £44m by watchdog for financial crime control failings |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025}}</ref> Айыппұл салынғаннан кейін Nationwide жауап ретінде баспасөз хабарламасын жариялап, FCA тергеуімен толық ынтымақтастық жасағанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |title=Nationwide responds to FCA fine over historical weaknesses in AML controls |url=https://www.nationwide.co.uk/media/news/nationwide-responds-to-fca-fine-over-historical-weaknesses-in-aml-controls |access-date=2025-12-16 |website=Nationwide Building Society Media Centre |language=english}}</ref> === 2026 – қазірге дейін === == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} mlphut80hx1m6qcyevomr9uh1ibefm9 3650031 3650030 2026-09-01T17:27:34Z 1nter pares 146705 /* 2026 – қазірге дейін */ 3650031 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Nationwide Building Society |логотипі = |суреті = Nationwide Building Society, Market Place, Pontefract (23rd May 2020).jpg |сурет атауы = 2020 жылы түсірілген Англияның [[Понтефракт]] қаласындағы Nationwide Building Society бөлімшесі |түрі = [[Құрылыс қоғамы]], ([[Өзара ұйым|өзара ұйым]]) |биржадағы листингі = |қызметі = |құрылды = [[1884 жыл|1884]] |құрушы = |орналасуы = [[Суиндон]], Англия, Ұлыбритания |басты адамдары = [[Kevin Parry (British businessman)|Кевин Парри]] (төраға)<br>[[Debbie Crosbie|Дебби Кросби]] (бас атқарушы директор) |саласы = [[Банк ісі]] және [[қаржылық қызметтер]] |өнімі = [[Бөлшек банк ісі]]; [[жинақ]]тар; [[ипотека]]лар; [[Инвестиция|инвестициялар]]; [[сақтандыру]]; [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]]; [[несие]]лер; [[Несие картасы|несие карталары]] |меншікті капиталы = {{өсім}} 19,7 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |айналым = {{өсім}} 7,48 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0">{{Cite web |title=Annual Results 2025 {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2024-2025/2025-preliminary-results.pdf?rev=7176e95d2d2b43f6a04063a701fa0371 |access-date=[[4 маусым]] [[2025 жыл|2025]] |website=nationwide.co.uk |language=en}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} 3,30 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |таза табысы = {{өсім}} 2,11 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |активтер = {{өсім}} 367,9 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |капитализация = |қызметкерлер саны = {{құлдырау}} 17 680 (2024)<ref name=AR>{{cite report |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2023-2024/annual-report-and-accounts-2024.pdf |title=Nationwide Building Society: Annual Report & Accounts 2024 |date=22 May 2024 |publisher=Nationwide}}</ref> |басшы компания = |бағынышты компания = [[Virgin Money UK]], [[The Mortgage Works]] |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |аудитор = |сайты = https://nationwide.co.uk |Ортаққор = }} '''Nationwide Building Society''' — [[Суиндон]]да, Англияда орналасқан британдық өзара [[қаржы институты]]. Ол әлемдегі ең ірі [[құрылыс қоғамы]] болып табылады. 2024 жылғы жағдай бойынша оның 16 млннан астам мүшесі бар және [[акционер]]лері жоқ, қызметі толығымен мүшелерінің мүддесіне бағытталған.<ref name="webinar2024">{{cite web |last=Кросби |first=Дебби |title=Annual Results Webinar Transcript 2024 |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/investor-relations/annual-results-webinar-transcript-2024.pdf |website=Nationwide Building Society |date=22 мамыр 2024 |access-date=21 мамыр 2025}}</ref> Қоғам XX ғасыр бойы Ұлыбританиядағы 250-ден астам шағын құрылыс қоғамының бірігуі нәтижесінде қалыптасып, бұл Ұлыбританияның қаржы тарихындағы ең елеулі өзара ұйымдардың бірігуінің біріне айналды. Штаб-пәтері [[Суиндон]]да, [[Англия]]да орналасқан Nationwide [[бөлшек банкинг]] қызметтерінің кең ауқымын, соның ішінде [[ипотекалық несие|ипотекалық несиелер]], [[жинақ шоты|жинақ шоттары]], [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]], [[кредиттік карта]]лар, [[жеке несие]]лер және сақтандыру өнімдерін ұсынады. Nationwide — әлемдегі ең ірі [[кооперативтік банк ісі|кооперативтік қаржы институттарының]] бірі.<ref name="ica2010">{{cite report |title=Global300 Report 2010 |publisher=International Co-operative Alliance |url=https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210813153010/https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-date=13 August 2021 |url-status=dead |access-date=21 May 2025}}</ref> 2025 жылғы маусымдағы жағдай бойынша оның жалпы активтері 367,9 млрд фунт стерлингті құрады және 17 680 адамды жұмыспен қамтыды.<ref name=":0" /> Ол Ұлыбритания бойынша 605 филиалын басқарады және 2025 жылы барлық филиалдарын 2030 жылдың басына дейін сақтап қалу жөніндегі «Branch Promise» міндеттемесін қайта растады.<ref name="branchpromise">{{cite web |title=Branch Promise |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise |website=Nationwide Building Society |access-date=15 November 2025}}</ref> 2024 жылғы қазанда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алуды аяқтады, соның нәтижесінде 6,6 млннан астам клиент қосылып, жалпы клиенттер базасы 24,5 млннан асты.<ref name="guardian2024">{{cite news |title=Nationwide agrees £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2024/mar/21/nationwide-takeover-virgin-money-uk-banks |newspaper=The Guardian |date=21 March 2024 |access-date=21 May 2025}}</ref> Қоғам [[Building Societies Association]] және [[Co-operatives UK]] ұйымдарының мүшесі болып табылады және Ұлыбританияда өзара меншік нысаны мен дәстүрлі бөлімшелік банк қызметінің жетекші жақтаушыларының бірі болып қала береді. == Тарихы == Қоғамның тарихы 1884 жылғы қаңтарда құрылған [[Co-operative Permanent Building Society]] ұйымынан бастау алады. New Oxford House, High Holborn мекенжайында орналасқан ұйым 1970 жылы British Co-operative Union құрамынан шығу туралы шешім қабылдағаннан кейін атауын өзгертті. Жаңа «Nationwide» атауы мүшелердің дауыс беруіне ұсынылып, оны 135 675 мүше қолдап, 15 585 мүше қарсы дауыс берді.<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/NationwideBuildingSociety/timeline/1970|url-status=dead|title=Nationwide Building Society Timeline 1970|work=Facebook|access-date=16 November 2015}}</ref> 1987 жылы Нортгемптонда орналасқан [[Anglia Building Society]] Nationwide-пен бірікті. Жаңа қоғам бастапқыда Nationwide Anglia Building Society деп аталды, алайда 1991 жылы Anglia атауы алынып тасталды.<ref>{{cite web|url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/information-for-lawyers/forms-and-downloads/abstract-of-title-1991.pdf?rev=2eb3fc34934b4a01b1055053b6210173 |title=NATIONWIDE BUILDING SOCIETY (formerly Nationwide Anglia Building Society) |date=1 December 1991 |access-date=13 June 2024|website=nationwide.co.uk}}</ref> 1997 жылғы 27 мамырда Nationwide Ұлыбританиядағы алғашқы интернет-банкинг қызметтерінің бірін іске қосты.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927004747/http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|url-status=dead|archive-date=27 September 2007|title=Nationwide Celebrates Ten Years of Internet Banking|date=22 May 2007|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015}}</ref> 1999 жылы Nationwide Ұлыбританияның түрлі [[Таблоид (газет форматы)|таблоид]] [[газет]]терімен және басқа да бұқаралық ақпарат құралдарымен бірге банкоматтарды пайдаланғаны үшін алынатын даулы комиссияларға қарсы науқан бастады.<ref>{{Cite web |title=House of Commons - Treasury - Written Evidence |url=https://publications.parliament.uk/pa/cm200405/cmselect/cmtreasy/191/191we28.htm |access-date=2024-12-10 |website=publications.parliament.uk}}</ref> Науқан [[Barclays Bank]] бәсекелес банктер мен қаржы ұйымдарының барлық клиенттерінен, соның ішінде Nationwide клиенттерінен, Barclays-қа тиесілі [[банкомат|банкоматтан]] әрбір қолма-қол ақша алғаны үшін 1 фунт стерлинг комиссия алуды жоспарлағанын жариялаған кезде шарықтау шегіне жетті.<ref name=":1">{{Cite news |last=Scott |first=Maria |date=1999-09-19 |title=Barclays' scam will net £100m |url=https://www.theguardian.com/business/1999/sep/19/observerbusiness.theobserver3 |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Осыдан кейін Nationwide Barclays-қа бұл жоспарынан бас тартпаса, банкке қарсы сотқа жүгінетінін ескертті. Nationwide Barclays сол жылдың басында қосылған [[LINK (UK)|LINK]] банкоматтар желісінің ережелерін бұзды деп мәлімдеді.<ref name=":1" /><ref>{{Cite news |title=Nationwide threatens to sue Barclays |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/450063.stm |access-date=2025-07-26 |work=BBC News}}</ref> Келесі жылы Ұлыбритания банктеріне тиесілі банкоматтардың көпшілігінен қолма-қол ақша алу елдегі барлық банктер мен құрылыс қоғамдарының клиенттері үшін тегін болды.<ref>{{Cite news |last=Treanor |first=Jill |date=2001-01-01 |title=Banks ditch charges for cash machine withdrawals |url=https://www.theguardian.com/money/2001/jan/01/business.personalfinancenews |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2000–2010 === 2007 жылы Nationwide мүшелері жыл сайынғы жалпы жиналыста жыл сайын салық салынғанға дейінгі пайданың кемінде 1%-ын қайырымдылық қызметіне бөлуге дауыс берді. 2007 жылғы 28 тамызда Nationwide Portman Building Society-мен бірігуді аяқтады, нәтижесінде активтері 160 млрд фунт стерлингтен асатын және шамамен 13 млн мүшесі бар өзара ұйым құрылды. Portman-ның ең ерте ізашары 1846 жылы Уилтширдегі Рамсбери қаласында құрылған Provident Union Building Society болды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk|title=Nationwide Annual report and account 2007-8 |website=Nationwide Building Society |pages=28}}</ref> [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]] кезінде Nationwide өзара секторды қорғау үшін шаралар қабылдап, 2008 жылғы қыркүйекте қаржылық қиындыққа тап болған [[Cheshire Building Society|Cheshire]] және [[Derbyshire Building Society|Derbyshire]] құрылыс қоғамдарын сатып алды,<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/7603411.stm |title=Nationwide rescues small lenders |date=8 September 2008 |work= BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> ал 2009 жылғы 30 наурызда [[Dunfermline Building Society]] ұйымын сатып алды.<ref name=Dunfermline>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/7971244.stm|title=Nationwide takes over Dunfermline |date=30 March 2009 |work=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2009 жылғы 24 наурызда Nationwide Building Society [[Дублин]]де, Ирландияда Nationwide UK (Ireland) деп аталатын тікелей жинақ бөлімшесін ашты; бұл атау оны еш байланысы жоқ және қазір жұмысын тоқтатқан [[Irish Nationwide Building Society]] ұйымынан ажырату үшін қолданылды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |title=World's largest Building Society opens for business in Ireland |date=24 March 2009 |publisher=Nationwide Building Society |access-date=3 March 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090428125508/http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |archive-date=28 April 2009 }}</ref> === 2010–2020 === 2012 жылы қоғам Cheshire, Derbyshire және Dunfermline құрылыс қоғамдарын Nationwide құрамына біріктіретінін мәлімдеді. Бұл қоғамдар Nationwide құрамындағы бөлімшелер ретінде өз брендтерімен жұмыс істеп келген. Әр бизнесті қайта брендтеу кезең-кезеңімен жүргізілді, олардың ішінде бірінші болып Dunfermline 2014 жылғы маусымда біріктірілді.<ref>{{cite web|url=http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|title=Regional Brands integration|author=Nationwide Building Society|date=20 March 2014|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151116111313/http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|archive-date=16 November 2015|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-edinburgh-east-fife-24652416|title=Dunfermline to be merged with Nationwide|work=BBC News|date=24 October 2013|access-date=24 October 2013}}</ref> 2015 жылғы 22 мамырда қоғамның бас атқарушы директоры Грэм Билдің зейнетке шығуды жоспарлап отырғаны жарияланды. 2015 жылғы 16 қарашада Nationwide [[Openreach]] компаниясының бас атқарушы директоры Джо Гарнер 2016 жылғы көктемде Грэм Билдің орнына Nationwide-тың бас атқарушы директоры болатынын мәлімдеді.<ref>{{cite press release|url=http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|title=Nationwide Building Society appoints Joe Garner as Chief Executive|date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160508232818/http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|archive-date=8 May 2016|df=dmy-all}}</ref> 2016 жылғы мамырда қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде [[Мэн аралы]]ндағы еншілес компаниясы Nationwide International-ды жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=70 jobs at risk as building society closes|url=http://www.manxradio.com/news/isle-of-man-news/70-jobs-at-risk-as-building-society-closes/|access-date=3 April 2017|publisher=Manx Radio|date=26 May 2016}}</ref> [[Дуглас, Мэн аралы|Дуглас]]та орналасқан бөлімше [[еуро]], [[фунт стерлинг]] және [[АҚШ доллары]]нда бірқатар офшорлық жинақ шоттарын ұсынды. 2008 жылғы 31 наурыздағы жағдай бойынша оның активтері 2,76 млрд фунт стерлингтен асты, ал 2009 жылғы 31 наурызға қарай 3,69 млрд фунт стерлингке дейін өсіп, оны Мэн аралындағы ең ірі депозит қабылдаушылардың біріне айналдырды. Nationwide оның 2017 жылғы 30 маусымда жабылатынын растады.<ref>{{cite news|last1=Matin|first1=Moonira|title=Nationwide to close Isle of Man offshore expat unit|url=https://international-adviser.com/nationwide-close-isle-offshore-expat-unit/|access-date=3 April 2017 |work=International Adviser|date=17 January 2017}}</ref> 2016 жылғы 1 қазанда [[Carillion]] Nationwide-тың Суиндондағы штаб-пәтеріне «Nationwide-тың тұрақтылық стратегиясына арнайы сәйкестендірілген» қызметтер көрсете бастады. Бұл келісімшарттың құны шамамен 350 млн фунт стерлинг болады деп күтілді және ол тоғыз жылға жуық уақытқа созылған серіктестікке негізделді.<ref>{{Cite web|url=https://www.carillionplc.com/news-and-media/carillion-wins-350-million-support-services-contract-for-nationwide-building-society/|title=Carillion wins £350 million support services contract for Nationwide Building Society|website=Carillion PLC|access-date=2018-01-16}}</ref> 2018 жылғы қаңтарда Carillion [[таратылу]] рәсіміне кіріскен кезде, Nationwide бұған дейін мердігер компанияда жұмыс істеген 297 қызметкерді өз штатына қабылдады.<ref name="CRP-18Jan2018">{{cite news |last1=Rutter Pooley |first1=Cat |title=Nationwide Building Society guarantees Carillion workers' jobs |url=https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=2 June 2020 |work=Financial Times |date=18 January 2018}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/governance-reports-and-results/results-and-accounts/ |website=Nationwide.co.uk |title=Annual report 2017/18|date=1 January 2021}}</ref> 2017 жылғы сәуірде қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде Ирландия Республикасындағы Nationwide UK (Ireland) еншілес компаниясын жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=Savers may suffer as Nationwide UK set to leave Irish market|url=https://www.irishtimes.com/business/personal-finance/savers-may-suffer-as-nationwide-uk-set-to-leave-irish-market-1.3043355|access-date=29 April 2017|work=The Irish Times|date=10 April 2017}}</ref> 2018 жылғы 31 мамырда Nationwide Суиндон боро кеңесімен серіктестікте Суиндондағы Oakfield ауданында жаңа қауымдастық салатынын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=2018-05-31 |title=The community is at the heart of the Oakfield project |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/16261498.nationwide-building-society-want-community-oakfield-project-help-planning/ |access-date=2025-07-26 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 239 үй салуға жоспарлау рұқсаты 2019 жылы берілді.<ref>{{Cite web |last=Atkin |first=Joanne |date=2019-07-15 |title=Building society set to create 239 new homes |url=https://www.mortgagefinancegazette.com/market-news/housing/building-society-set-create-239-new-homes-15-07-2019/ |access-date=2025-01-17 |website=Mortgage Finance Gazette |language=en}}</ref> Үйлерді EPC A энергетикалық тиімділік санатына сай және пайда табуды көздемейтін үлгі бойынша салу жоспарланды. 2021 жылы бұл жоба Housing Design Awards аясында «Building for a Healthy Life» сыйлығын жеңіп алды.<ref name="Nationwide’s Oakfield development wins coveted housing award">{{cite web |title=Nationwide's Oakfield development wins coveted housing award |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwides-oakfield-development-scoops-coveted-housing-design-award-as-it-puts-community-at-heart |website=Nationwidemediacentre.co.uk|date=1 October 2021}}</ref> === 2020-жылдардағы ребрендингі және Virgin Money-ді сатып алуы === 2022 жылғы наурызда Кевин Парри Дэвид Робертстің орнына төраға болды; ал 2022 жылғы маусымда [[TSB Bank (United Kingdom)|TSB Bank]] банкінің бас атқарушы директоры болған [[Дебби Кросби]] [[Джо Гарнер]]дің орнына бас атқарушы директор қызметіне келді.<ref name="Financial Times">{{cite news |last1=Venkataramakrishnan |first1=Siddharth |title=Nationwide appoints TSB boss Debbie Crosbie as chief executive |url=https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=8 June 2022 |work=The Financial Times |date=3 December 2021}}</ref> 2023 жылғы қазанда Nationwide Building Society 1987 жылдан бергі ең ауқымды ребрендинг жүргізуге кірісіп, өзінің «ауыл» белгішесін ауыстырды.<ref>{{Cite web |last=Fowler |first=Ryan |date=2023-10-08 |title=Nationwide to undergo significant rebrand and invest in High Street branches |url=https://theintermediary.co.uk/2023/10/nationwide-to-undergo-significant-rebrand-and-invest-in-high-street-branches/ |access-date=2023-10-08 |website=The Intermediary - Latest UK mortgage news |language=en-GB}}</ref> Бұл қадам көптеген банктер филиалдарын жабуды жалғастырып жатқан кезде дәстүрлі сауда көшелеріндегі физикалық қатысуын сақтауға бағытталған кеңірек міндеттеменің бір бөлігі болды.<ref>{{Cite news |date=2023-10-09 |title=Nationwide Building Society rebrands and commits to the high street |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/uk-england-wiltshire-67054588 |access-date=2023-12-24}}</ref> Құрылыс қоғамы клиенттермен бетпе-бет қызмет көрсетуді сақтап қалуы үшін барлық 605 филиалға инвестиция салу жоспарланды.<ref>{{Cite press release|title=Nationwide renews promise to keep branches open until 2026 |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwide-renews-promise-to-keep-branches-open-until-2026 |date=21 June 2023|website=Nationwide Building Society Media Centre}}</ref><ref>{{Cite web |title=Branch Promise, a commitment to our members|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise/ |access-date=2024-12-03|quote=We've extended our Branch Promise. Everywhere we have a branch, we'll still be there until at least the start of 2028.}}</ref> 2024 жылғы 7 наурызда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алу туралы ұсыныс жасағанын жариялады.<ref name="bbcnationwide">{{cite news |title=Nationwide strikes deal to buy Virgin Money for £2.9bn |url=https://www.bbc.co.uk/news/business-68499145 |access-date=9 March 2024 |work=BBC News |date=7 March 2024}}</ref> Мәміле шарттарына сәйкес, алдағы алты жыл ішінде біріктірілген компания Nationwide брендіне көшіріліп, нәтижесінде Virgin Money бренді қолданыстан шығарылатын болды.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide құрылыс қоғамы мәртебесін сақтап қалуды көздейді, ал «орта мерзімді кезеңде» [[Virgin Money UK|Virgin Money]] бизнесі өзінің банк лицензиясы бар жеке заңды тұлға ретінде қала береді.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide жақын арада Virgin Money-дің 7300 қызметкеріне қатысты елеулі өзгерістер енгізбеуді жоспарлайды.<ref name="bbcnationwide"/> Қазіргі уақытта Virgin Money [[Clydesdale Bank]] брендімен шотланд банкноттарын шығарады.<ref>{{cite news |title=Buying yon bonnie banks |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-scotland-business-68628838 |access-date=22 March 2024 |work=BBC News |date=21 March 2024}}</ref> 22 мамырда Virgin Money акционерлері мәмілені мақұлдады.<ref>{{cite news |last1=Makortoff |first1=Kalyeena |title=Virgin Money shareholders vote for Nationwide takeover by big majority |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/may/22/virgin-money-shareholders-vote-for-nationwide-takeover-by-big-majority |access-date=24 May 2024 |work=The Guardian |date=22 May 2024}}</ref> 31 мамырда [[Бәсекелестік және нарықтар басқармасы]] ұсынылған бірігудің Ұлыбританияның банк секторындағы бәсекелестікті төмендету ықтималдығына байланысты тексеру жүргізетінін мәлімдеді.<ref>{{cite news |title=Nationwide-Virgin merger faces competition probe |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/czddy1j0nnko |access-date=2 June 2024 |work=BBC News |date=31 May 2024}}</ref> 19 шілдеде Бәсекелестік және нарықтар басқармасы сатып алуды мақұлдады.<ref>{{Cite news |last=Simpson |first=Jack |date=2024-07-19 |title=Nationwide gets green light for £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/jul/19/nationwide-takeover-of-virgin-money-cleared-by-uk-watchdog |access-date=2024-07-22 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=An update on our offer to buy Virgin Money {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-cma-update/ |access-date=2024-07-22 |website=www.nationwide.co.uk}}</ref> 1 қазанда Nationwide Virgin Money-ді сатып алуды аяқтады, нәтижесінде Ұлыбританиядағы әрбір үш адамның бірінің Nationwide-пен байланысы бар болды.<ref>{{Cite web |title=Virgin Money acquisition|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-acquisition/ |date=1 October 2024}}</ref><ref>{{Cite web |title=Nationwide and Virgin money|publisher=Virgin Money UK |url=https://uk.virginmoney.com/nationwide-and-virginmoney/ |date=1 October 2024}}</ref> Nationwide Virgin Money-ді сатып алудан 2,3 млрд фунт стерлинг көлемінде пайда алғанын хабарлады, алайда оның пайдасы төмендеді. Қыркүйекте аяқталған алты айда салық салынғанға дейінгі пайда 989 млн фунт стерлингтен 568 млн фунт стерлингке дейін азайды; бұған ішінара 100 фунт стерлинг көлеміндегі Fairer Share Payment төлемі мен жинақ салымдары бойынша бәсекеге қабілетті мөлшерлемелер әсер етті. Бас атқарушы директор Дебби Кросби Virgin Money-ден болашақта түсетін пайда клиенттердің игілігіне жұмсалатынын жазды. Шығындардың қысқаруы нәтижесінде Virgin Money-дің пайдасы 558 млн фунт стерлингке дейін өсті.<ref>{{cite news|title=Nationwide gains £2.3bn from Virgin Money takeover to 'benefit' customers |last=Wise |first=Anna |website=The Independent |date=27 November 2024 |url=https://www.independent.co.uk/business/nationwide-gains-ps2-3bn-from-virgin-money-takeover-to-benefit-customers-b2654420.html |access-date=27 November 2024}}</ref> Virgin Money негізін қалаушы [[Ричард Брэнсон]] мәміледен 724 млн фунт стерлинг алды, оның ішінде Nationwide-тың Virgin Money брендін алты жылға дейін пайдалану құқығы үшін төленетін 310 млн фунт стерлинг бар.<ref name=guardian-20241127>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2024/nov/27/nationwide-gain-virgin-money-takeover |title=Nationwide's £2.3bn takeover gain prompts criticism of Virgin Money bosses |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=27 November 2024 |access-date=28 November 2024}}</ref> 2025 жылғы қарашада Nationwide өзінің барлық 696 филиалын — 605 Nationwide және 91 Virgin Money филиалын — кемінде 2030 жылға дейін ашық ұстауға міндеттенді.<ref>{{Cite web |date=2025-11-12 |title=Nationwide Building Society pledges to keep branches open |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c4gk44gm4mpo |access-date=2025-11-12 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Virgin Money-дің [[Clydesdale Bank plc]] еншілес компаниясы бизнесінің басым бөлігі 2026 жылғы 2 сәуірде [[2000 жылғы Қаржылық қызметтер және нарықтар туралы заң]]ға сәйкес банктік бизнесті беру схемасы бойынша Nationwide-қа заңды түрде берілді; бұл схеманы [[Компаниялар соты]] 2026 жылғы 23 ақпанда мақұлдады. Nationwide берілген шоттар үшін Virgin Money атауын пайдалануды жалғастыруды көздейді, алайда Clydesdale Bank ипотекалары енді «Clydesdale» брендімен ұсынылады; бұл оның бұрынғы банк мәртебесінен Nationwide Building Society-дің сауда атауына айналғанын көрсетеді. Ағымдағы шоты, жинақ шоты немесе ипотекасы бар Virgin Money клиенттері беру нәтижесінде Nationwide мүшелеріне айналды.<ref>{{Cite web |title=Nationwide Transfer {{!}} Virgin Money UK |url=https://www.virginmoney.com/nationwide-transfer/ |access-date=2026-04-03 |website=www.virginmoney.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=SCHEME for the transfer of the business of Clydesdale Bank PLC to Nationwide Building Society pursuant to Part VII of the Financial Services and Markets Act 2000 |url=https://uk.virginmoney.com/downloads/pdf/nationwide-transfer/the-scheme-documents.pdf |access-date=2025-11-15 |website=uk.virginmoney.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-02-26 |title=Virgin Money transfers to Nationwide accounts, cards, and savings explained |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/national/uk-today/25890678.virgin-money-transfers-nationwide-accounts-explained/ |access-date=2026-03-13 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 2026 жылғы маусымда Nationwide Virgin Money-ді сатып алғаннан кейін қайталанатын лауазымдарды қысқарту мақсатындағы алғашқы қысқарту кезеңінде 600 жұмыс орнын қысқартатынын жариялады.<ref>{{Cite news |last=Makortoff |first=Kalyeena |last2=Sweney |first2=Mark |date=2026-06-29 |title=Nationwide to cut 600 jobs in first redundancies after takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2026/jun/29/nationwide-cut-600-jobs-first-redundancies-takeover-virgin-money |access-date=2026-07-24 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2025 жылғы Қаржылық мінез-құлық басқармасының айыппұлы === 2025 жылғы 12 желтоқсанда Nationwide компаниясына [[Қаржылық мінез-құлық басқармасы]] (FCA) [[Ұлыбританиядағы COVID-19 пандемиясы|COVID-19]] кезіндегі [[жұмыстан уақытша босату]] бағдарламасы бойынша алаяқтық төлемдерді анықтау мүмкіндіктерін жіберіп алғаны үшін 44 млн фунт стерлинг көлемінде айыппұл салынды. Алаяқтық негізінен Nationwide бизнес-шоттарды ұсынбаған кезеңде жасалған, алайда компания кейбір клиенттердің жеке шоттарын кәсіпкерлік мақсатта пайдаланып жүргенінен хабардар болған. Бір клиент жеке ағымдағы шотын 13 ай ішінде COVID-19 кезіндегі жұмыстан уақытша босату бағдарламасы бойынша 27,3 млн фунт стерлинг көлеміндегі алаяқтық төлемдерді алу үшін пайдаланған, оның 26 млн фунт стерлингі небәрі сегіз күн ішінде түскен. [[HM Revenue and Customs]] қаражаттың шамамен 800 000 фунт стерлингінен басқасының барлығын қайтарып ала алды.<ref>{{Cite web |last=Norman |first=Samuel |date=2025-12-12 |title=Nationwide hit with fine after failing to flag Covid furlough fraud |url=https://www.cityam.com/nationwide-hit-with-fine-after-failing-to-flag-covid-furlough-fraud/ |access-date=2025-12-12 |website=City AM |language=en-GB}}</ref><ref name=guardian-20251212>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2025/dec/12/nationwide-fined-44m-by-watchdog-for-financial-control-failings |title=Nationwide fined £44m by watchdog for financial crime control failings |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025}}</ref> Айыппұл салынғаннан кейін Nationwide жауап ретінде баспасөз хабарламасын жариялап, FCA тергеуімен толық ынтымақтастық жасағанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |title=Nationwide responds to FCA fine over historical weaknesses in AML controls |url=https://www.nationwide.co.uk/media/news/nationwide-responds-to-fca-fine-over-historical-weaknesses-in-aml-controls |access-date=2025-12-16 |website=Nationwide Building Society Media Centre |language=english}}</ref> === 2026 – қазірге дейін === 2026 жылғы сәуірде [[Forbes]] Nationwide-ты Ұлыбританиядағы ең үздік банк деп таныды.<ref>{{Cite web |date=2026-04-08 |editor-last=Peachman |editor-first=Rachel Rabkin |title=Forbes 2026 World's Best Banks |url=https://www.forbes.com/lists/worlds-best-banks/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260410025048/https://www.forbes.com/lists/worlds-best-banks/ |archive-date=2026-04-10 |access-date=2026-04-14 |website=[[Forbes]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Matchett |first=Karl |date=2026-04-13 |title=Nationwide named UK’s best bank |url=https://www.independent.co.uk/news/business/nationwide-building-society-best-bank-uk-b2956545.html |access-date=2026-04-14 |website=[[The Independent]] |language=en}}</ref> 2026 жылғы мамырда Nationwide жылдық пайдасының төмендеуіне қарамастан, төртінші жыл қатарынан «Fairer Share» бағдарламасы аясында талаптарға сай келетін шамамен 4,4 млн мүшесіне 100 фунт стерлингтен төлейтінін жариялады.<ref>{{Cite web |last=Martin |first=Ben |date=21 May 2026 |title=Nationwide to pay £100 cash bonus to members even as profits fall |url=https://www.thetimes.com/business/companies-markets/article/nationwide-fairer-share-payment-2026-100-cash-bonuses-x0fgxm03x |access-date=26 May 2026 |website=[[The Times]]}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} c17zk3kwy5iit663bmyqurufhfdklys 3650032 3650031 2026-09-01T17:30:26Z 1nter pares 146705 /* 2026 – қазірге дейін */ 3650032 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Nationwide Building Society |логотипі = |суреті = Nationwide Building Society, Market Place, Pontefract (23rd May 2020).jpg |сурет атауы = 2020 жылы түсірілген Англияның [[Понтефракт]] қаласындағы Nationwide Building Society бөлімшесі |түрі = [[Құрылыс қоғамы]], ([[Өзара ұйым|өзара ұйым]]) |биржадағы листингі = |қызметі = |құрылды = [[1884 жыл|1884]] |құрушы = |орналасуы = [[Суиндон]], Англия, Ұлыбритания |басты адамдары = [[Kevin Parry (British businessman)|Кевин Парри]] (төраға)<br>[[Debbie Crosbie|Дебби Кросби]] (бас атқарушы директор) |саласы = [[Банк ісі]] және [[қаржылық қызметтер]] |өнімі = [[Бөлшек банк ісі]]; [[жинақ]]тар; [[ипотека]]лар; [[Инвестиция|инвестициялар]]; [[сақтандыру]]; [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]]; [[несие]]лер; [[Несие картасы|несие карталары]] |меншікті капиталы = {{өсім}} 19,7 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |айналым = {{өсім}} 7,48 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0">{{Cite web |title=Annual Results 2025 {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2024-2025/2025-preliminary-results.pdf?rev=7176e95d2d2b43f6a04063a701fa0371 |access-date=[[4 маусым]] [[2025 жыл|2025]] |website=nationwide.co.uk |language=en}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} 3,30 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |таза табысы = {{өсім}} 2,11 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |активтер = {{өсім}} 367,9 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |капитализация = |қызметкерлер саны = {{құлдырау}} 17 680 (2024)<ref name=AR>{{cite report |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2023-2024/annual-report-and-accounts-2024.pdf |title=Nationwide Building Society: Annual Report & Accounts 2024 |date=22 May 2024 |publisher=Nationwide}}</ref> |басшы компания = |бағынышты компания = [[Virgin Money UK]], [[The Mortgage Works]] |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |аудитор = |сайты = https://nationwide.co.uk |Ортаққор = }} '''Nationwide Building Society''' — [[Суиндон]]да, Англияда орналасқан британдық өзара [[қаржы институты]]. Ол әлемдегі ең ірі [[құрылыс қоғамы]] болып табылады. 2024 жылғы жағдай бойынша оның 16 млннан астам мүшесі бар және [[акционер]]лері жоқ, қызметі толығымен мүшелерінің мүддесіне бағытталған.<ref name="webinar2024">{{cite web |last=Кросби |first=Дебби |title=Annual Results Webinar Transcript 2024 |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/investor-relations/annual-results-webinar-transcript-2024.pdf |website=Nationwide Building Society |date=22 мамыр 2024 |access-date=21 мамыр 2025}}</ref> Қоғам XX ғасыр бойы Ұлыбританиядағы 250-ден астам шағын құрылыс қоғамының бірігуі нәтижесінде қалыптасып, бұл Ұлыбританияның қаржы тарихындағы ең елеулі өзара ұйымдардың бірігуінің біріне айналды. Штаб-пәтері [[Суиндон]]да, [[Англия]]да орналасқан Nationwide [[бөлшек банкинг]] қызметтерінің кең ауқымын, соның ішінде [[ипотекалық несие|ипотекалық несиелер]], [[жинақ шоты|жинақ шоттары]], [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]], [[кредиттік карта]]лар, [[жеке несие]]лер және сақтандыру өнімдерін ұсынады. Nationwide — әлемдегі ең ірі [[кооперативтік банк ісі|кооперативтік қаржы институттарының]] бірі.<ref name="ica2010">{{cite report |title=Global300 Report 2010 |publisher=International Co-operative Alliance |url=https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210813153010/https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-date=13 August 2021 |url-status=dead |access-date=21 May 2025}}</ref> 2025 жылғы маусымдағы жағдай бойынша оның жалпы активтері 367,9 млрд фунт стерлингті құрады және 17 680 адамды жұмыспен қамтыды.<ref name=":0" /> Ол Ұлыбритания бойынша 605 филиалын басқарады және 2025 жылы барлық филиалдарын 2030 жылдың басына дейін сақтап қалу жөніндегі «Branch Promise» міндеттемесін қайта растады.<ref name="branchpromise">{{cite web |title=Branch Promise |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise |website=Nationwide Building Society |access-date=15 November 2025}}</ref> 2024 жылғы қазанда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алуды аяқтады, соның нәтижесінде 6,6 млннан астам клиент қосылып, жалпы клиенттер базасы 24,5 млннан асты.<ref name="guardian2024">{{cite news |title=Nationwide agrees £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2024/mar/21/nationwide-takeover-virgin-money-uk-banks |newspaper=The Guardian |date=21 March 2024 |access-date=21 May 2025}}</ref> Қоғам [[Building Societies Association]] және [[Co-operatives UK]] ұйымдарының мүшесі болып табылады және Ұлыбританияда өзара меншік нысаны мен дәстүрлі бөлімшелік банк қызметінің жетекші жақтаушыларының бірі болып қала береді. == Тарихы == Қоғамның тарихы 1884 жылғы қаңтарда құрылған [[Co-operative Permanent Building Society]] ұйымынан бастау алады. New Oxford House, High Holborn мекенжайында орналасқан ұйым 1970 жылы British Co-operative Union құрамынан шығу туралы шешім қабылдағаннан кейін атауын өзгертті. Жаңа «Nationwide» атауы мүшелердің дауыс беруіне ұсынылып, оны 135 675 мүше қолдап, 15 585 мүше қарсы дауыс берді.<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/NationwideBuildingSociety/timeline/1970|url-status=dead|title=Nationwide Building Society Timeline 1970|work=Facebook|access-date=16 November 2015}}</ref> 1987 жылы Нортгемптонда орналасқан [[Anglia Building Society]] Nationwide-пен бірікті. Жаңа қоғам бастапқыда Nationwide Anglia Building Society деп аталды, алайда 1991 жылы Anglia атауы алынып тасталды.<ref>{{cite web|url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/information-for-lawyers/forms-and-downloads/abstract-of-title-1991.pdf?rev=2eb3fc34934b4a01b1055053b6210173 |title=NATIONWIDE BUILDING SOCIETY (formerly Nationwide Anglia Building Society) |date=1 December 1991 |access-date=13 June 2024|website=nationwide.co.uk}}</ref> 1997 жылғы 27 мамырда Nationwide Ұлыбританиядағы алғашқы интернет-банкинг қызметтерінің бірін іске қосты.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927004747/http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|url-status=dead|archive-date=27 September 2007|title=Nationwide Celebrates Ten Years of Internet Banking|date=22 May 2007|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015}}</ref> 1999 жылы Nationwide Ұлыбританияның түрлі [[Таблоид (газет форматы)|таблоид]] [[газет]]терімен және басқа да бұқаралық ақпарат құралдарымен бірге банкоматтарды пайдаланғаны үшін алынатын даулы комиссияларға қарсы науқан бастады.<ref>{{Cite web |title=House of Commons - Treasury - Written Evidence |url=https://publications.parliament.uk/pa/cm200405/cmselect/cmtreasy/191/191we28.htm |access-date=2024-12-10 |website=publications.parliament.uk}}</ref> Науқан [[Barclays Bank]] бәсекелес банктер мен қаржы ұйымдарының барлық клиенттерінен, соның ішінде Nationwide клиенттерінен, Barclays-қа тиесілі [[банкомат|банкоматтан]] әрбір қолма-қол ақша алғаны үшін 1 фунт стерлинг комиссия алуды жоспарлағанын жариялаған кезде шарықтау шегіне жетті.<ref name=":1">{{Cite news |last=Scott |first=Maria |date=1999-09-19 |title=Barclays' scam will net £100m |url=https://www.theguardian.com/business/1999/sep/19/observerbusiness.theobserver3 |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Осыдан кейін Nationwide Barclays-қа бұл жоспарынан бас тартпаса, банкке қарсы сотқа жүгінетінін ескертті. Nationwide Barclays сол жылдың басында қосылған [[LINK (UK)|LINK]] банкоматтар желісінің ережелерін бұзды деп мәлімдеді.<ref name=":1" /><ref>{{Cite news |title=Nationwide threatens to sue Barclays |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/450063.stm |access-date=2025-07-26 |work=BBC News}}</ref> Келесі жылы Ұлыбритания банктеріне тиесілі банкоматтардың көпшілігінен қолма-қол ақша алу елдегі барлық банктер мен құрылыс қоғамдарының клиенттері үшін тегін болды.<ref>{{Cite news |last=Treanor |first=Jill |date=2001-01-01 |title=Banks ditch charges for cash machine withdrawals |url=https://www.theguardian.com/money/2001/jan/01/business.personalfinancenews |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2000–2010 === 2007 жылы Nationwide мүшелері жыл сайынғы жалпы жиналыста жыл сайын салық салынғанға дейінгі пайданың кемінде 1%-ын қайырымдылық қызметіне бөлуге дауыс берді. 2007 жылғы 28 тамызда Nationwide Portman Building Society-мен бірігуді аяқтады, нәтижесінде активтері 160 млрд фунт стерлингтен асатын және шамамен 13 млн мүшесі бар өзара ұйым құрылды. Portman-ның ең ерте ізашары 1846 жылы Уилтширдегі Рамсбери қаласында құрылған Provident Union Building Society болды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk|title=Nationwide Annual report and account 2007-8 |website=Nationwide Building Society |pages=28}}</ref> [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]] кезінде Nationwide өзара секторды қорғау үшін шаралар қабылдап, 2008 жылғы қыркүйекте қаржылық қиындыққа тап болған [[Cheshire Building Society|Cheshire]] және [[Derbyshire Building Society|Derbyshire]] құрылыс қоғамдарын сатып алды,<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/7603411.stm |title=Nationwide rescues small lenders |date=8 September 2008 |work= BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> ал 2009 жылғы 30 наурызда [[Dunfermline Building Society]] ұйымын сатып алды.<ref name=Dunfermline>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/7971244.stm|title=Nationwide takes over Dunfermline |date=30 March 2009 |work=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2009 жылғы 24 наурызда Nationwide Building Society [[Дублин]]де, Ирландияда Nationwide UK (Ireland) деп аталатын тікелей жинақ бөлімшесін ашты; бұл атау оны еш байланысы жоқ және қазір жұмысын тоқтатқан [[Irish Nationwide Building Society]] ұйымынан ажырату үшін қолданылды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |title=World's largest Building Society opens for business in Ireland |date=24 March 2009 |publisher=Nationwide Building Society |access-date=3 March 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090428125508/http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |archive-date=28 April 2009 }}</ref> === 2010–2020 === 2012 жылы қоғам Cheshire, Derbyshire және Dunfermline құрылыс қоғамдарын Nationwide құрамына біріктіретінін мәлімдеді. Бұл қоғамдар Nationwide құрамындағы бөлімшелер ретінде өз брендтерімен жұмыс істеп келген. Әр бизнесті қайта брендтеу кезең-кезеңімен жүргізілді, олардың ішінде бірінші болып Dunfermline 2014 жылғы маусымда біріктірілді.<ref>{{cite web|url=http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|title=Regional Brands integration|author=Nationwide Building Society|date=20 March 2014|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151116111313/http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|archive-date=16 November 2015|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-edinburgh-east-fife-24652416|title=Dunfermline to be merged with Nationwide|work=BBC News|date=24 October 2013|access-date=24 October 2013}}</ref> 2015 жылғы 22 мамырда қоғамның бас атқарушы директоры Грэм Билдің зейнетке шығуды жоспарлап отырғаны жарияланды. 2015 жылғы 16 қарашада Nationwide [[Openreach]] компаниясының бас атқарушы директоры Джо Гарнер 2016 жылғы көктемде Грэм Билдің орнына Nationwide-тың бас атқарушы директоры болатынын мәлімдеді.<ref>{{cite press release|url=http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|title=Nationwide Building Society appoints Joe Garner as Chief Executive|date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160508232818/http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|archive-date=8 May 2016|df=dmy-all}}</ref> 2016 жылғы мамырда қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде [[Мэн аралы]]ндағы еншілес компаниясы Nationwide International-ды жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=70 jobs at risk as building society closes|url=http://www.manxradio.com/news/isle-of-man-news/70-jobs-at-risk-as-building-society-closes/|access-date=3 April 2017|publisher=Manx Radio|date=26 May 2016}}</ref> [[Дуглас, Мэн аралы|Дуглас]]та орналасқан бөлімше [[еуро]], [[фунт стерлинг]] және [[АҚШ доллары]]нда бірқатар офшорлық жинақ шоттарын ұсынды. 2008 жылғы 31 наурыздағы жағдай бойынша оның активтері 2,76 млрд фунт стерлингтен асты, ал 2009 жылғы 31 наурызға қарай 3,69 млрд фунт стерлингке дейін өсіп, оны Мэн аралындағы ең ірі депозит қабылдаушылардың біріне айналдырды. Nationwide оның 2017 жылғы 30 маусымда жабылатынын растады.<ref>{{cite news|last1=Matin|first1=Moonira|title=Nationwide to close Isle of Man offshore expat unit|url=https://international-adviser.com/nationwide-close-isle-offshore-expat-unit/|access-date=3 April 2017 |work=International Adviser|date=17 January 2017}}</ref> 2016 жылғы 1 қазанда [[Carillion]] Nationwide-тың Суиндондағы штаб-пәтеріне «Nationwide-тың тұрақтылық стратегиясына арнайы сәйкестендірілген» қызметтер көрсете бастады. Бұл келісімшарттың құны шамамен 350 млн фунт стерлинг болады деп күтілді және ол тоғыз жылға жуық уақытқа созылған серіктестікке негізделді.<ref>{{Cite web|url=https://www.carillionplc.com/news-and-media/carillion-wins-350-million-support-services-contract-for-nationwide-building-society/|title=Carillion wins £350 million support services contract for Nationwide Building Society|website=Carillion PLC|access-date=2018-01-16}}</ref> 2018 жылғы қаңтарда Carillion [[таратылу]] рәсіміне кіріскен кезде, Nationwide бұған дейін мердігер компанияда жұмыс істеген 297 қызметкерді өз штатына қабылдады.<ref name="CRP-18Jan2018">{{cite news |last1=Rutter Pooley |first1=Cat |title=Nationwide Building Society guarantees Carillion workers' jobs |url=https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=2 June 2020 |work=Financial Times |date=18 January 2018}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/governance-reports-and-results/results-and-accounts/ |website=Nationwide.co.uk |title=Annual report 2017/18|date=1 January 2021}}</ref> 2017 жылғы сәуірде қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде Ирландия Республикасындағы Nationwide UK (Ireland) еншілес компаниясын жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=Savers may suffer as Nationwide UK set to leave Irish market|url=https://www.irishtimes.com/business/personal-finance/savers-may-suffer-as-nationwide-uk-set-to-leave-irish-market-1.3043355|access-date=29 April 2017|work=The Irish Times|date=10 April 2017}}</ref> 2018 жылғы 31 мамырда Nationwide Суиндон боро кеңесімен серіктестікте Суиндондағы Oakfield ауданында жаңа қауымдастық салатынын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=2018-05-31 |title=The community is at the heart of the Oakfield project |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/16261498.nationwide-building-society-want-community-oakfield-project-help-planning/ |access-date=2025-07-26 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 239 үй салуға жоспарлау рұқсаты 2019 жылы берілді.<ref>{{Cite web |last=Atkin |first=Joanne |date=2019-07-15 |title=Building society set to create 239 new homes |url=https://www.mortgagefinancegazette.com/market-news/housing/building-society-set-create-239-new-homes-15-07-2019/ |access-date=2025-01-17 |website=Mortgage Finance Gazette |language=en}}</ref> Үйлерді EPC A энергетикалық тиімділік санатына сай және пайда табуды көздемейтін үлгі бойынша салу жоспарланды. 2021 жылы бұл жоба Housing Design Awards аясында «Building for a Healthy Life» сыйлығын жеңіп алды.<ref name="Nationwide’s Oakfield development wins coveted housing award">{{cite web |title=Nationwide's Oakfield development wins coveted housing award |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwides-oakfield-development-scoops-coveted-housing-design-award-as-it-puts-community-at-heart |website=Nationwidemediacentre.co.uk|date=1 October 2021}}</ref> === 2020-жылдардағы ребрендингі және Virgin Money-ді сатып алуы === 2022 жылғы наурызда Кевин Парри Дэвид Робертстің орнына төраға болды; ал 2022 жылғы маусымда [[TSB Bank (United Kingdom)|TSB Bank]] банкінің бас атқарушы директоры болған [[Дебби Кросби]] [[Джо Гарнер]]дің орнына бас атқарушы директор қызметіне келді.<ref name="Financial Times">{{cite news |last1=Venkataramakrishnan |first1=Siddharth |title=Nationwide appoints TSB boss Debbie Crosbie as chief executive |url=https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=8 June 2022 |work=The Financial Times |date=3 December 2021}}</ref> 2023 жылғы қазанда Nationwide Building Society 1987 жылдан бергі ең ауқымды ребрендинг жүргізуге кірісіп, өзінің «ауыл» белгішесін ауыстырды.<ref>{{Cite web |last=Fowler |first=Ryan |date=2023-10-08 |title=Nationwide to undergo significant rebrand and invest in High Street branches |url=https://theintermediary.co.uk/2023/10/nationwide-to-undergo-significant-rebrand-and-invest-in-high-street-branches/ |access-date=2023-10-08 |website=The Intermediary - Latest UK mortgage news |language=en-GB}}</ref> Бұл қадам көптеген банктер филиалдарын жабуды жалғастырып жатқан кезде дәстүрлі сауда көшелеріндегі физикалық қатысуын сақтауға бағытталған кеңірек міндеттеменің бір бөлігі болды.<ref>{{Cite news |date=2023-10-09 |title=Nationwide Building Society rebrands and commits to the high street |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/uk-england-wiltshire-67054588 |access-date=2023-12-24}}</ref> Құрылыс қоғамы клиенттермен бетпе-бет қызмет көрсетуді сақтап қалуы үшін барлық 605 филиалға инвестиция салу жоспарланды.<ref>{{Cite press release|title=Nationwide renews promise to keep branches open until 2026 |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwide-renews-promise-to-keep-branches-open-until-2026 |date=21 June 2023|website=Nationwide Building Society Media Centre}}</ref><ref>{{Cite web |title=Branch Promise, a commitment to our members|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise/ |access-date=2024-12-03|quote=We've extended our Branch Promise. Everywhere we have a branch, we'll still be there until at least the start of 2028.}}</ref> 2024 жылғы 7 наурызда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алу туралы ұсыныс жасағанын жариялады.<ref name="bbcnationwide">{{cite news |title=Nationwide strikes deal to buy Virgin Money for £2.9bn |url=https://www.bbc.co.uk/news/business-68499145 |access-date=9 March 2024 |work=BBC News |date=7 March 2024}}</ref> Мәміле шарттарына сәйкес, алдағы алты жыл ішінде біріктірілген компания Nationwide брендіне көшіріліп, нәтижесінде Virgin Money бренді қолданыстан шығарылатын болды.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide құрылыс қоғамы мәртебесін сақтап қалуды көздейді, ал «орта мерзімді кезеңде» [[Virgin Money UK|Virgin Money]] бизнесі өзінің банк лицензиясы бар жеке заңды тұлға ретінде қала береді.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide жақын арада Virgin Money-дің 7300 қызметкеріне қатысты елеулі өзгерістер енгізбеуді жоспарлайды.<ref name="bbcnationwide"/> Қазіргі уақытта Virgin Money [[Clydesdale Bank]] брендімен шотланд банкноттарын шығарады.<ref>{{cite news |title=Buying yon bonnie banks |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-scotland-business-68628838 |access-date=22 March 2024 |work=BBC News |date=21 March 2024}}</ref> 22 мамырда Virgin Money акционерлері мәмілені мақұлдады.<ref>{{cite news |last1=Makortoff |first1=Kalyeena |title=Virgin Money shareholders vote for Nationwide takeover by big majority |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/may/22/virgin-money-shareholders-vote-for-nationwide-takeover-by-big-majority |access-date=24 May 2024 |work=The Guardian |date=22 May 2024}}</ref> 31 мамырда [[Бәсекелестік және нарықтар басқармасы]] ұсынылған бірігудің Ұлыбританияның банк секторындағы бәсекелестікті төмендету ықтималдығына байланысты тексеру жүргізетінін мәлімдеді.<ref>{{cite news |title=Nationwide-Virgin merger faces competition probe |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/czddy1j0nnko |access-date=2 June 2024 |work=BBC News |date=31 May 2024}}</ref> 19 шілдеде Бәсекелестік және нарықтар басқармасы сатып алуды мақұлдады.<ref>{{Cite news |last=Simpson |first=Jack |date=2024-07-19 |title=Nationwide gets green light for £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/jul/19/nationwide-takeover-of-virgin-money-cleared-by-uk-watchdog |access-date=2024-07-22 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=An update on our offer to buy Virgin Money {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-cma-update/ |access-date=2024-07-22 |website=www.nationwide.co.uk}}</ref> 1 қазанда Nationwide Virgin Money-ді сатып алуды аяқтады, нәтижесінде Ұлыбританиядағы әрбір үш адамның бірінің Nationwide-пен байланысы бар болды.<ref>{{Cite web |title=Virgin Money acquisition|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-acquisition/ |date=1 October 2024}}</ref><ref>{{Cite web |title=Nationwide and Virgin money|publisher=Virgin Money UK |url=https://uk.virginmoney.com/nationwide-and-virginmoney/ |date=1 October 2024}}</ref> Nationwide Virgin Money-ді сатып алудан 2,3 млрд фунт стерлинг көлемінде пайда алғанын хабарлады, алайда оның пайдасы төмендеді. Қыркүйекте аяқталған алты айда салық салынғанға дейінгі пайда 989 млн фунт стерлингтен 568 млн фунт стерлингке дейін азайды; бұған ішінара 100 фунт стерлинг көлеміндегі Fairer Share Payment төлемі мен жинақ салымдары бойынша бәсекеге қабілетті мөлшерлемелер әсер етті. Бас атқарушы директор Дебби Кросби Virgin Money-ден болашақта түсетін пайда клиенттердің игілігіне жұмсалатынын жазды. Шығындардың қысқаруы нәтижесінде Virgin Money-дің пайдасы 558 млн фунт стерлингке дейін өсті.<ref>{{cite news|title=Nationwide gains £2.3bn from Virgin Money takeover to 'benefit' customers |last=Wise |first=Anna |website=The Independent |date=27 November 2024 |url=https://www.independent.co.uk/business/nationwide-gains-ps2-3bn-from-virgin-money-takeover-to-benefit-customers-b2654420.html |access-date=27 November 2024}}</ref> Virgin Money негізін қалаушы [[Ричард Брэнсон]] мәміледен 724 млн фунт стерлинг алды, оның ішінде Nationwide-тың Virgin Money брендін алты жылға дейін пайдалану құқығы үшін төленетін 310 млн фунт стерлинг бар.<ref name=guardian-20241127>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2024/nov/27/nationwide-gain-virgin-money-takeover |title=Nationwide's £2.3bn takeover gain prompts criticism of Virgin Money bosses |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=27 November 2024 |access-date=28 November 2024}}</ref> 2025 жылғы қарашада Nationwide өзінің барлық 696 филиалын — 605 Nationwide және 91 Virgin Money филиалын — кемінде 2030 жылға дейін ашық ұстауға міндеттенді.<ref>{{Cite web |date=2025-11-12 |title=Nationwide Building Society pledges to keep branches open |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c4gk44gm4mpo |access-date=2025-11-12 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Virgin Money-дің [[Clydesdale Bank plc]] еншілес компаниясы бизнесінің басым бөлігі 2026 жылғы 2 сәуірде [[2000 жылғы Қаржылық қызметтер және нарықтар туралы заң]]ға сәйкес банктік бизнесті беру схемасы бойынша Nationwide-қа заңды түрде берілді; бұл схеманы [[Компаниялар соты]] 2026 жылғы 23 ақпанда мақұлдады. Nationwide берілген шоттар үшін Virgin Money атауын пайдалануды жалғастыруды көздейді, алайда Clydesdale Bank ипотекалары енді «Clydesdale» брендімен ұсынылады; бұл оның бұрынғы банк мәртебесінен Nationwide Building Society-дің сауда атауына айналғанын көрсетеді. Ағымдағы шоты, жинақ шоты немесе ипотекасы бар Virgin Money клиенттері беру нәтижесінде Nationwide мүшелеріне айналды.<ref>{{Cite web |title=Nationwide Transfer {{!}} Virgin Money UK |url=https://www.virginmoney.com/nationwide-transfer/ |access-date=2026-04-03 |website=www.virginmoney.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=SCHEME for the transfer of the business of Clydesdale Bank PLC to Nationwide Building Society pursuant to Part VII of the Financial Services and Markets Act 2000 |url=https://uk.virginmoney.com/downloads/pdf/nationwide-transfer/the-scheme-documents.pdf |access-date=2025-11-15 |website=uk.virginmoney.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-02-26 |title=Virgin Money transfers to Nationwide accounts, cards, and savings explained |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/national/uk-today/25890678.virgin-money-transfers-nationwide-accounts-explained/ |access-date=2026-03-13 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 2026 жылғы маусымда Nationwide Virgin Money-ді сатып алғаннан кейін қайталанатын лауазымдарды қысқарту мақсатындағы алғашқы қысқарту кезеңінде 600 жұмыс орнын қысқартатынын жариялады.<ref>{{Cite news |last=Makortoff |first=Kalyeena |last2=Sweney |first2=Mark |date=2026-06-29 |title=Nationwide to cut 600 jobs in first redundancies after takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2026/jun/29/nationwide-cut-600-jobs-first-redundancies-takeover-virgin-money |access-date=2026-07-24 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2025 жылғы Қаржылық мінез-құлық басқармасының айыппұлы === 2025 жылғы 12 желтоқсанда Nationwide компаниясына [[Қаржылық мінез-құлық басқармасы]] (FCA) [[Ұлыбританиядағы COVID-19 пандемиясы|COVID-19]] кезіндегі [[жұмыстан уақытша босату]] бағдарламасы бойынша алаяқтық төлемдерді анықтау мүмкіндіктерін жіберіп алғаны үшін 44 млн фунт стерлинг көлемінде айыппұл салынды. Алаяқтық негізінен Nationwide бизнес-шоттарды ұсынбаған кезеңде жасалған, алайда компания кейбір клиенттердің жеке шоттарын кәсіпкерлік мақсатта пайдаланып жүргенінен хабардар болған. Бір клиент жеке ағымдағы шотын 13 ай ішінде COVID-19 кезіндегі жұмыстан уақытша босату бағдарламасы бойынша 27,3 млн фунт стерлинг көлеміндегі алаяқтық төлемдерді алу үшін пайдаланған, оның 26 млн фунт стерлингі небәрі сегіз күн ішінде түскен. [[HM Revenue and Customs]] қаражаттың шамамен 800 000 фунт стерлингінен басқасының барлығын қайтарып ала алды.<ref>{{Cite web |last=Norman |first=Samuel |date=2025-12-12 |title=Nationwide hit with fine after failing to flag Covid furlough fraud |url=https://www.cityam.com/nationwide-hit-with-fine-after-failing-to-flag-covid-furlough-fraud/ |access-date=2025-12-12 |website=City AM |language=en-GB}}</ref><ref name=guardian-20251212>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2025/dec/12/nationwide-fined-44m-by-watchdog-for-financial-control-failings |title=Nationwide fined £44m by watchdog for financial crime control failings |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025}}</ref> Айыппұл салынғаннан кейін Nationwide жауап ретінде баспасөз хабарламасын жариялап, FCA тергеуімен толық ынтымақтастық жасағанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |title=Nationwide responds to FCA fine over historical weaknesses in AML controls |url=https://www.nationwide.co.uk/media/news/nationwide-responds-to-fca-fine-over-historical-weaknesses-in-aml-controls |access-date=2025-12-16 |website=Nationwide Building Society Media Centre |language=english}}</ref> === 2026 – қазірге дейін === 2026 жылғы сәуірде [[Forbes]] Nationwide-ты Ұлыбританиядағы ең үздік банк деп таныды.<ref>{{Cite web |date=2026-04-08 |editor-last=Peachman |editor-first=Rachel Rabkin |title=Forbes 2026 World's Best Banks |url=https://www.forbes.com/lists/worlds-best-banks/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260410025048/https://www.forbes.com/lists/worlds-best-banks/ |archive-date=2026-04-10 |access-date=2026-04-14 |website=[[Forbes]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Matchett |first=Karl |date=2026-04-13 |title=Nationwide named UK’s best bank |url=https://www.independent.co.uk/news/business/nationwide-building-society-best-bank-uk-b2956545.html |access-date=2026-04-14 |website=[[The Independent]] |language=en}}</ref> 2026 жылғы мамырда Nationwide жылдық пайдасының төмендеуіне қарамастан, төртінші жыл қатарынан «Fairer Share» бағдарламасы аясында талаптарға сай келетін шамамен 4,4 млн мүшесіне 100 фунт стерлингтен төлейтінін жариялады.<ref>{{Cite web |last=Martin |first=Ben |date=21 May 2026 |title=Nationwide to pay £100 cash bonus to members even as profits fall |url=https://www.thetimes.com/business/companies-markets/article/nationwide-fairer-share-payment-2026-100-cash-bonuses-x0fgxm03x |access-date=26 May 2026 |website=[[The Times]]}}</ref> == Өзара меншік мәртебесі == 1998 жылы күтпеген қаржылық пайда табуды көздеген қоғам мүшелері, Ұлыбританияның бұқаралық ақпарат құралдары оларды [[Карпетбэггер#Ұлыбритания|карпетбэггерлер]] деп атады, Nationwide мүшелерінен қоғамды [[Өзара меншік мәртебесінен шығару|өзара меншік мәртебесінен шығару]] және [[Лондон қор биржасы]]на шығару мәселесі бойынша дауыс беруді талап етті. Бұқаралық ақпарат құралдарында әрбір мүшеге шамамен 1000–1500 фунт стерлинг төленуі мүмкін екені хабарланғанына қарамастан, бұл әрекет сәтсіз аяқталды: Nationwide мүшелері құрылыс қоғамын банкке айналдыруға қарсы 1 135 587 дауыс берсе, 1 101 887 мүше қолдап дауыс берді (айырмасы — 33 700 дауыс).<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/138184.stm |title=Business: The Company File Conversion rejected |date=23 July 1998 |publisher=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2001 жылы қоғам мүшелері Nationwide мүшелері арасында қоғамды өзара меншік мәртебесінен шығарып, банкке айналдыру жөнінде тағы бір дауыс беру өткізу туралы қарар ұсынды. Nationwide басқармасы бұл қарарды заңдық негіздер бойынша қабылдамады.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/money/2001/apr/21/personalfinancenews.jobsandmoney|title=Blow for carpetbaggers|author=Rupert Jones|date=21 April 2001|newspaper=The Guardian|access-date=16 November 2015}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} teq5xc1rsudfst9wjxv88fz0rt3agge 3650034 3650032 2026-09-01T17:31:40Z 1nter pares 146705 /* Өзара меншік мәртебесі */ 3650034 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Nationwide Building Society |логотипі = |суреті = Nationwide Building Society, Market Place, Pontefract (23rd May 2020).jpg |сурет атауы = 2020 жылы түсірілген Англияның [[Понтефракт]] қаласындағы Nationwide Building Society бөлімшесі |түрі = [[Құрылыс қоғамы]], ([[Өзара ұйым|өзара ұйым]]) |биржадағы листингі = |қызметі = |құрылды = [[1884 жыл|1884]] |құрушы = |орналасуы = [[Суиндон]], Англия, Ұлыбритания |басты адамдары = [[Kevin Parry (British businessman)|Кевин Парри]] (төраға)<br>[[Debbie Crosbie|Дебби Кросби]] (бас атқарушы директор) |саласы = [[Банк ісі]] және [[қаржылық қызметтер]] |өнімі = [[Бөлшек банк ісі]]; [[жинақ]]тар; [[ипотека]]лар; [[Инвестиция|инвестициялар]]; [[сақтандыру]]; [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]]; [[несие]]лер; [[Несие картасы|несие карталары]] |меншікті капиталы = {{өсім}} 19,7 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |айналым = {{өсім}} 7,48 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0">{{Cite web |title=Annual Results 2025 {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2024-2025/2025-preliminary-results.pdf?rev=7176e95d2d2b43f6a04063a701fa0371 |access-date=[[4 маусым]] [[2025 жыл|2025]] |website=nationwide.co.uk |language=en}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} 3,30 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |таза табысы = {{өсім}} 2,11 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |активтер = {{өсім}} 367,9 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |капитализация = |қызметкерлер саны = {{құлдырау}} 17 680 (2024)<ref name=AR>{{cite report |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2023-2024/annual-report-and-accounts-2024.pdf |title=Nationwide Building Society: Annual Report & Accounts 2024 |date=22 May 2024 |publisher=Nationwide}}</ref> |басшы компания = |бағынышты компания = [[Virgin Money UK]], [[The Mortgage Works]] |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |аудитор = |сайты = https://nationwide.co.uk |Ортаққор = }} '''Nationwide Building Society''' — [[Суиндон]]да, Англияда орналасқан британдық өзара [[қаржы институты]]. Ол әлемдегі ең ірі [[құрылыс қоғамы]] болып табылады. 2024 жылғы жағдай бойынша оның 16 млннан астам мүшесі бар және [[акционер]]лері жоқ, қызметі толығымен мүшелерінің мүддесіне бағытталған.<ref name="webinar2024">{{cite web |last=Кросби |first=Дебби |title=Annual Results Webinar Transcript 2024 |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/investor-relations/annual-results-webinar-transcript-2024.pdf |website=Nationwide Building Society |date=22 мамыр 2024 |access-date=21 мамыр 2025}}</ref> Қоғам XX ғасыр бойы Ұлыбританиядағы 250-ден астам шағын құрылыс қоғамының бірігуі нәтижесінде қалыптасып, бұл Ұлыбританияның қаржы тарихындағы ең елеулі өзара ұйымдардың бірігуінің біріне айналды. Штаб-пәтері [[Суиндон]]да, [[Англия]]да орналасқан Nationwide [[бөлшек банкинг]] қызметтерінің кең ауқымын, соның ішінде [[ипотекалық несие|ипотекалық несиелер]], [[жинақ шоты|жинақ шоттары]], [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]], [[кредиттік карта]]лар, [[жеке несие]]лер және сақтандыру өнімдерін ұсынады. Nationwide — әлемдегі ең ірі [[кооперативтік банк ісі|кооперативтік қаржы институттарының]] бірі.<ref name="ica2010">{{cite report |title=Global300 Report 2010 |publisher=International Co-operative Alliance |url=https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210813153010/https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-date=13 August 2021 |url-status=dead |access-date=21 May 2025}}</ref> 2025 жылғы маусымдағы жағдай бойынша оның жалпы активтері 367,9 млрд фунт стерлингті құрады және 17 680 адамды жұмыспен қамтыды.<ref name=":0" /> Ол Ұлыбритания бойынша 605 филиалын басқарады және 2025 жылы барлық филиалдарын 2030 жылдың басына дейін сақтап қалу жөніндегі «Branch Promise» міндеттемесін қайта растады.<ref name="branchpromise">{{cite web |title=Branch Promise |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise |website=Nationwide Building Society |access-date=15 November 2025}}</ref> 2024 жылғы қазанда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алуды аяқтады, соның нәтижесінде 6,6 млннан астам клиент қосылып, жалпы клиенттер базасы 24,5 млннан асты.<ref name="guardian2024">{{cite news |title=Nationwide agrees £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2024/mar/21/nationwide-takeover-virgin-money-uk-banks |newspaper=The Guardian |date=21 March 2024 |access-date=21 May 2025}}</ref> Қоғам [[Building Societies Association]] және [[Co-operatives UK]] ұйымдарының мүшесі болып табылады және Ұлыбританияда өзара меншік нысаны мен дәстүрлі бөлімшелік банк қызметінің жетекші жақтаушыларының бірі болып қала береді. == Тарихы == Қоғамның тарихы 1884 жылғы қаңтарда құрылған [[Co-operative Permanent Building Society]] ұйымынан бастау алады. New Oxford House, High Holborn мекенжайында орналасқан ұйым 1970 жылы British Co-operative Union құрамынан шығу туралы шешім қабылдағаннан кейін атауын өзгертті. Жаңа «Nationwide» атауы мүшелердің дауыс беруіне ұсынылып, оны 135 675 мүше қолдап, 15 585 мүше қарсы дауыс берді.<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/NationwideBuildingSociety/timeline/1970|url-status=dead|title=Nationwide Building Society Timeline 1970|work=Facebook|access-date=16 November 2015}}</ref> 1987 жылы Нортгемптонда орналасқан [[Anglia Building Society]] Nationwide-пен бірікті. Жаңа қоғам бастапқыда Nationwide Anglia Building Society деп аталды, алайда 1991 жылы Anglia атауы алынып тасталды.<ref>{{cite web|url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/information-for-lawyers/forms-and-downloads/abstract-of-title-1991.pdf?rev=2eb3fc34934b4a01b1055053b6210173 |title=NATIONWIDE BUILDING SOCIETY (formerly Nationwide Anglia Building Society) |date=1 December 1991 |access-date=13 June 2024|website=nationwide.co.uk}}</ref> 1997 жылғы 27 мамырда Nationwide Ұлыбританиядағы алғашқы интернет-банкинг қызметтерінің бірін іске қосты.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927004747/http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|url-status=dead|archive-date=27 September 2007|title=Nationwide Celebrates Ten Years of Internet Banking|date=22 May 2007|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015}}</ref> 1999 жылы Nationwide Ұлыбританияның түрлі [[Таблоид (газет форматы)|таблоид]] [[газет]]терімен және басқа да бұқаралық ақпарат құралдарымен бірге банкоматтарды пайдаланғаны үшін алынатын даулы комиссияларға қарсы науқан бастады.<ref>{{Cite web |title=House of Commons - Treasury - Written Evidence |url=https://publications.parliament.uk/pa/cm200405/cmselect/cmtreasy/191/191we28.htm |access-date=2024-12-10 |website=publications.parliament.uk}}</ref> Науқан [[Barclays Bank]] бәсекелес банктер мен қаржы ұйымдарының барлық клиенттерінен, соның ішінде Nationwide клиенттерінен, Barclays-қа тиесілі [[банкомат|банкоматтан]] әрбір қолма-қол ақша алғаны үшін 1 фунт стерлинг комиссия алуды жоспарлағанын жариялаған кезде шарықтау шегіне жетті.<ref name=":1">{{Cite news |last=Scott |first=Maria |date=1999-09-19 |title=Barclays' scam will net £100m |url=https://www.theguardian.com/business/1999/sep/19/observerbusiness.theobserver3 |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Осыдан кейін Nationwide Barclays-қа бұл жоспарынан бас тартпаса, банкке қарсы сотқа жүгінетінін ескертті. Nationwide Barclays сол жылдың басында қосылған [[LINK (UK)|LINK]] банкоматтар желісінің ережелерін бұзды деп мәлімдеді.<ref name=":1" /><ref>{{Cite news |title=Nationwide threatens to sue Barclays |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/450063.stm |access-date=2025-07-26 |work=BBC News}}</ref> Келесі жылы Ұлыбритания банктеріне тиесілі банкоматтардың көпшілігінен қолма-қол ақша алу елдегі барлық банктер мен құрылыс қоғамдарының клиенттері үшін тегін болды.<ref>{{Cite news |last=Treanor |first=Jill |date=2001-01-01 |title=Banks ditch charges for cash machine withdrawals |url=https://www.theguardian.com/money/2001/jan/01/business.personalfinancenews |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2000–2010 === 2007 жылы Nationwide мүшелері жыл сайынғы жалпы жиналыста жыл сайын салық салынғанға дейінгі пайданың кемінде 1%-ын қайырымдылық қызметіне бөлуге дауыс берді. 2007 жылғы 28 тамызда Nationwide Portman Building Society-мен бірігуді аяқтады, нәтижесінде активтері 160 млрд фунт стерлингтен асатын және шамамен 13 млн мүшесі бар өзара ұйым құрылды. Portman-ның ең ерте ізашары 1846 жылы Уилтширдегі Рамсбери қаласында құрылған Provident Union Building Society болды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk|title=Nationwide Annual report and account 2007-8 |website=Nationwide Building Society |pages=28}}</ref> [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]] кезінде Nationwide өзара секторды қорғау үшін шаралар қабылдап, 2008 жылғы қыркүйекте қаржылық қиындыққа тап болған [[Cheshire Building Society|Cheshire]] және [[Derbyshire Building Society|Derbyshire]] құрылыс қоғамдарын сатып алды,<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/7603411.stm |title=Nationwide rescues small lenders |date=8 September 2008 |work= BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> ал 2009 жылғы 30 наурызда [[Dunfermline Building Society]] ұйымын сатып алды.<ref name=Dunfermline>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/7971244.stm|title=Nationwide takes over Dunfermline |date=30 March 2009 |work=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2009 жылғы 24 наурызда Nationwide Building Society [[Дублин]]де, Ирландияда Nationwide UK (Ireland) деп аталатын тікелей жинақ бөлімшесін ашты; бұл атау оны еш байланысы жоқ және қазір жұмысын тоқтатқан [[Irish Nationwide Building Society]] ұйымынан ажырату үшін қолданылды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |title=World's largest Building Society opens for business in Ireland |date=24 March 2009 |publisher=Nationwide Building Society |access-date=3 March 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090428125508/http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |archive-date=28 April 2009 }}</ref> === 2010–2020 === 2012 жылы қоғам Cheshire, Derbyshire және Dunfermline құрылыс қоғамдарын Nationwide құрамына біріктіретінін мәлімдеді. Бұл қоғамдар Nationwide құрамындағы бөлімшелер ретінде өз брендтерімен жұмыс істеп келген. Әр бизнесті қайта брендтеу кезең-кезеңімен жүргізілді, олардың ішінде бірінші болып Dunfermline 2014 жылғы маусымда біріктірілді.<ref>{{cite web|url=http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|title=Regional Brands integration|author=Nationwide Building Society|date=20 March 2014|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151116111313/http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|archive-date=16 November 2015|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-edinburgh-east-fife-24652416|title=Dunfermline to be merged with Nationwide|work=BBC News|date=24 October 2013|access-date=24 October 2013}}</ref> 2015 жылғы 22 мамырда қоғамның бас атқарушы директоры Грэм Билдің зейнетке шығуды жоспарлап отырғаны жарияланды. 2015 жылғы 16 қарашада Nationwide [[Openreach]] компаниясының бас атқарушы директоры Джо Гарнер 2016 жылғы көктемде Грэм Билдің орнына Nationwide-тың бас атқарушы директоры болатынын мәлімдеді.<ref>{{cite press release|url=http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|title=Nationwide Building Society appoints Joe Garner as Chief Executive|date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160508232818/http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|archive-date=8 May 2016|df=dmy-all}}</ref> 2016 жылғы мамырда қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде [[Мэн аралы]]ндағы еншілес компаниясы Nationwide International-ды жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=70 jobs at risk as building society closes|url=http://www.manxradio.com/news/isle-of-man-news/70-jobs-at-risk-as-building-society-closes/|access-date=3 April 2017|publisher=Manx Radio|date=26 May 2016}}</ref> [[Дуглас, Мэн аралы|Дуглас]]та орналасқан бөлімше [[еуро]], [[фунт стерлинг]] және [[АҚШ доллары]]нда бірқатар офшорлық жинақ шоттарын ұсынды. 2008 жылғы 31 наурыздағы жағдай бойынша оның активтері 2,76 млрд фунт стерлингтен асты, ал 2009 жылғы 31 наурызға қарай 3,69 млрд фунт стерлингке дейін өсіп, оны Мэн аралындағы ең ірі депозит қабылдаушылардың біріне айналдырды. Nationwide оның 2017 жылғы 30 маусымда жабылатынын растады.<ref>{{cite news|last1=Matin|first1=Moonira|title=Nationwide to close Isle of Man offshore expat unit|url=https://international-adviser.com/nationwide-close-isle-offshore-expat-unit/|access-date=3 April 2017 |work=International Adviser|date=17 January 2017}}</ref> 2016 жылғы 1 қазанда [[Carillion]] Nationwide-тың Суиндондағы штаб-пәтеріне «Nationwide-тың тұрақтылық стратегиясына арнайы сәйкестендірілген» қызметтер көрсете бастады. Бұл келісімшарттың құны шамамен 350 млн фунт стерлинг болады деп күтілді және ол тоғыз жылға жуық уақытқа созылған серіктестікке негізделді.<ref>{{Cite web|url=https://www.carillionplc.com/news-and-media/carillion-wins-350-million-support-services-contract-for-nationwide-building-society/|title=Carillion wins £350 million support services contract for Nationwide Building Society|website=Carillion PLC|access-date=2018-01-16}}</ref> 2018 жылғы қаңтарда Carillion [[таратылу]] рәсіміне кіріскен кезде, Nationwide бұған дейін мердігер компанияда жұмыс істеген 297 қызметкерді өз штатына қабылдады.<ref name="CRP-18Jan2018">{{cite news |last1=Rutter Pooley |first1=Cat |title=Nationwide Building Society guarantees Carillion workers' jobs |url=https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=2 June 2020 |work=Financial Times |date=18 January 2018}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/governance-reports-and-results/results-and-accounts/ |website=Nationwide.co.uk |title=Annual report 2017/18|date=1 January 2021}}</ref> 2017 жылғы сәуірде қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде Ирландия Республикасындағы Nationwide UK (Ireland) еншілес компаниясын жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=Savers may suffer as Nationwide UK set to leave Irish market|url=https://www.irishtimes.com/business/personal-finance/savers-may-suffer-as-nationwide-uk-set-to-leave-irish-market-1.3043355|access-date=29 April 2017|work=The Irish Times|date=10 April 2017}}</ref> 2018 жылғы 31 мамырда Nationwide Суиндон боро кеңесімен серіктестікте Суиндондағы Oakfield ауданында жаңа қауымдастық салатынын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=2018-05-31 |title=The community is at the heart of the Oakfield project |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/16261498.nationwide-building-society-want-community-oakfield-project-help-planning/ |access-date=2025-07-26 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 239 үй салуға жоспарлау рұқсаты 2019 жылы берілді.<ref>{{Cite web |last=Atkin |first=Joanne |date=2019-07-15 |title=Building society set to create 239 new homes |url=https://www.mortgagefinancegazette.com/market-news/housing/building-society-set-create-239-new-homes-15-07-2019/ |access-date=2025-01-17 |website=Mortgage Finance Gazette |language=en}}</ref> Үйлерді EPC A энергетикалық тиімділік санатына сай және пайда табуды көздемейтін үлгі бойынша салу жоспарланды. 2021 жылы бұл жоба Housing Design Awards аясында «Building for a Healthy Life» сыйлығын жеңіп алды.<ref name="Nationwide’s Oakfield development wins coveted housing award">{{cite web |title=Nationwide's Oakfield development wins coveted housing award |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwides-oakfield-development-scoops-coveted-housing-design-award-as-it-puts-community-at-heart |website=Nationwidemediacentre.co.uk|date=1 October 2021}}</ref> === 2020-жылдардағы ребрендингі және Virgin Money-ді сатып алуы === 2022 жылғы наурызда Кевин Парри Дэвид Робертстің орнына төраға болды; ал 2022 жылғы маусымда [[TSB Bank (United Kingdom)|TSB Bank]] банкінің бас атқарушы директоры болған [[Дебби Кросби]] [[Джо Гарнер]]дің орнына бас атқарушы директор қызметіне келді.<ref name="Financial Times">{{cite news |last1=Venkataramakrishnan |first1=Siddharth |title=Nationwide appoints TSB boss Debbie Crosbie as chief executive |url=https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=8 June 2022 |work=The Financial Times |date=3 December 2021}}</ref> 2023 жылғы қазанда Nationwide Building Society 1987 жылдан бергі ең ауқымды ребрендинг жүргізуге кірісіп, өзінің «ауыл» белгішесін ауыстырды.<ref>{{Cite web |last=Fowler |first=Ryan |date=2023-10-08 |title=Nationwide to undergo significant rebrand and invest in High Street branches |url=https://theintermediary.co.uk/2023/10/nationwide-to-undergo-significant-rebrand-and-invest-in-high-street-branches/ |access-date=2023-10-08 |website=The Intermediary - Latest UK mortgage news |language=en-GB}}</ref> Бұл қадам көптеген банктер филиалдарын жабуды жалғастырып жатқан кезде дәстүрлі сауда көшелеріндегі физикалық қатысуын сақтауға бағытталған кеңірек міндеттеменің бір бөлігі болды.<ref>{{Cite news |date=2023-10-09 |title=Nationwide Building Society rebrands and commits to the high street |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/uk-england-wiltshire-67054588 |access-date=2023-12-24}}</ref> Құрылыс қоғамы клиенттермен бетпе-бет қызмет көрсетуді сақтап қалуы үшін барлық 605 филиалға инвестиция салу жоспарланды.<ref>{{Cite press release|title=Nationwide renews promise to keep branches open until 2026 |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwide-renews-promise-to-keep-branches-open-until-2026 |date=21 June 2023|website=Nationwide Building Society Media Centre}}</ref><ref>{{Cite web |title=Branch Promise, a commitment to our members|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise/ |access-date=2024-12-03|quote=We've extended our Branch Promise. Everywhere we have a branch, we'll still be there until at least the start of 2028.}}</ref> 2024 жылғы 7 наурызда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алу туралы ұсыныс жасағанын жариялады.<ref name="bbcnationwide">{{cite news |title=Nationwide strikes deal to buy Virgin Money for £2.9bn |url=https://www.bbc.co.uk/news/business-68499145 |access-date=9 March 2024 |work=BBC News |date=7 March 2024}}</ref> Мәміле шарттарына сәйкес, алдағы алты жыл ішінде біріктірілген компания Nationwide брендіне көшіріліп, нәтижесінде Virgin Money бренді қолданыстан шығарылатын болды.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide құрылыс қоғамы мәртебесін сақтап қалуды көздейді, ал «орта мерзімді кезеңде» [[Virgin Money UK|Virgin Money]] бизнесі өзінің банк лицензиясы бар жеке заңды тұлға ретінде қала береді.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide жақын арада Virgin Money-дің 7300 қызметкеріне қатысты елеулі өзгерістер енгізбеуді жоспарлайды.<ref name="bbcnationwide"/> Қазіргі уақытта Virgin Money [[Clydesdale Bank]] брендімен шотланд банкноттарын шығарады.<ref>{{cite news |title=Buying yon bonnie banks |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-scotland-business-68628838 |access-date=22 March 2024 |work=BBC News |date=21 March 2024}}</ref> 22 мамырда Virgin Money акционерлері мәмілені мақұлдады.<ref>{{cite news |last1=Makortoff |first1=Kalyeena |title=Virgin Money shareholders vote for Nationwide takeover by big majority |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/may/22/virgin-money-shareholders-vote-for-nationwide-takeover-by-big-majority |access-date=24 May 2024 |work=The Guardian |date=22 May 2024}}</ref> 31 мамырда [[Бәсекелестік және нарықтар басқармасы]] ұсынылған бірігудің Ұлыбританияның банк секторындағы бәсекелестікті төмендету ықтималдығына байланысты тексеру жүргізетінін мәлімдеді.<ref>{{cite news |title=Nationwide-Virgin merger faces competition probe |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/czddy1j0nnko |access-date=2 June 2024 |work=BBC News |date=31 May 2024}}</ref> 19 шілдеде Бәсекелестік және нарықтар басқармасы сатып алуды мақұлдады.<ref>{{Cite news |last=Simpson |first=Jack |date=2024-07-19 |title=Nationwide gets green light for £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/jul/19/nationwide-takeover-of-virgin-money-cleared-by-uk-watchdog |access-date=2024-07-22 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=An update on our offer to buy Virgin Money {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-cma-update/ |access-date=2024-07-22 |website=www.nationwide.co.uk}}</ref> 1 қазанда Nationwide Virgin Money-ді сатып алуды аяқтады, нәтижесінде Ұлыбританиядағы әрбір үш адамның бірінің Nationwide-пен байланысы бар болды.<ref>{{Cite web |title=Virgin Money acquisition|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-acquisition/ |date=1 October 2024}}</ref><ref>{{Cite web |title=Nationwide and Virgin money|publisher=Virgin Money UK |url=https://uk.virginmoney.com/nationwide-and-virginmoney/ |date=1 October 2024}}</ref> Nationwide Virgin Money-ді сатып алудан 2,3 млрд фунт стерлинг көлемінде пайда алғанын хабарлады, алайда оның пайдасы төмендеді. Қыркүйекте аяқталған алты айда салық салынғанға дейінгі пайда 989 млн фунт стерлингтен 568 млн фунт стерлингке дейін азайды; бұған ішінара 100 фунт стерлинг көлеміндегі Fairer Share Payment төлемі мен жинақ салымдары бойынша бәсекеге қабілетті мөлшерлемелер әсер етті. Бас атқарушы директор Дебби Кросби Virgin Money-ден болашақта түсетін пайда клиенттердің игілігіне жұмсалатынын жазды. Шығындардың қысқаруы нәтижесінде Virgin Money-дің пайдасы 558 млн фунт стерлингке дейін өсті.<ref>{{cite news|title=Nationwide gains £2.3bn from Virgin Money takeover to 'benefit' customers |last=Wise |first=Anna |website=The Independent |date=27 November 2024 |url=https://www.independent.co.uk/business/nationwide-gains-ps2-3bn-from-virgin-money-takeover-to-benefit-customers-b2654420.html |access-date=27 November 2024}}</ref> Virgin Money негізін қалаушы [[Ричард Брэнсон]] мәміледен 724 млн фунт стерлинг алды, оның ішінде Nationwide-тың Virgin Money брендін алты жылға дейін пайдалану құқығы үшін төленетін 310 млн фунт стерлинг бар.<ref name=guardian-20241127>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2024/nov/27/nationwide-gain-virgin-money-takeover |title=Nationwide's £2.3bn takeover gain prompts criticism of Virgin Money bosses |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=27 November 2024 |access-date=28 November 2024}}</ref> 2025 жылғы қарашада Nationwide өзінің барлық 696 филиалын — 605 Nationwide және 91 Virgin Money филиалын — кемінде 2030 жылға дейін ашық ұстауға міндеттенді.<ref>{{Cite web |date=2025-11-12 |title=Nationwide Building Society pledges to keep branches open |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c4gk44gm4mpo |access-date=2025-11-12 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Virgin Money-дің [[Clydesdale Bank plc]] еншілес компаниясы бизнесінің басым бөлігі 2026 жылғы 2 сәуірде [[2000 жылғы Қаржылық қызметтер және нарықтар туралы заң]]ға сәйкес банктік бизнесті беру схемасы бойынша Nationwide-қа заңды түрде берілді; бұл схеманы [[Компаниялар соты]] 2026 жылғы 23 ақпанда мақұлдады. Nationwide берілген шоттар үшін Virgin Money атауын пайдалануды жалғастыруды көздейді, алайда Clydesdale Bank ипотекалары енді «Clydesdale» брендімен ұсынылады; бұл оның бұрынғы банк мәртебесінен Nationwide Building Society-дің сауда атауына айналғанын көрсетеді. Ағымдағы шоты, жинақ шоты немесе ипотекасы бар Virgin Money клиенттері беру нәтижесінде Nationwide мүшелеріне айналды.<ref>{{Cite web |title=Nationwide Transfer {{!}} Virgin Money UK |url=https://www.virginmoney.com/nationwide-transfer/ |access-date=2026-04-03 |website=www.virginmoney.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=SCHEME for the transfer of the business of Clydesdale Bank PLC to Nationwide Building Society pursuant to Part VII of the Financial Services and Markets Act 2000 |url=https://uk.virginmoney.com/downloads/pdf/nationwide-transfer/the-scheme-documents.pdf |access-date=2025-11-15 |website=uk.virginmoney.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-02-26 |title=Virgin Money transfers to Nationwide accounts, cards, and savings explained |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/national/uk-today/25890678.virgin-money-transfers-nationwide-accounts-explained/ |access-date=2026-03-13 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 2026 жылғы маусымда Nationwide Virgin Money-ді сатып алғаннан кейін қайталанатын лауазымдарды қысқарту мақсатындағы алғашқы қысқарту кезеңінде 600 жұмыс орнын қысқартатынын жариялады.<ref>{{Cite news |last=Makortoff |first=Kalyeena |last2=Sweney |first2=Mark |date=2026-06-29 |title=Nationwide to cut 600 jobs in first redundancies after takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2026/jun/29/nationwide-cut-600-jobs-first-redundancies-takeover-virgin-money |access-date=2026-07-24 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2025 жылғы Қаржылық мінез-құлық басқармасының айыппұлы === 2025 жылғы 12 желтоқсанда Nationwide компаниясына [[Қаржылық мінез-құлық басқармасы]] (FCA) [[Ұлыбританиядағы COVID-19 пандемиясы|COVID-19]] кезіндегі [[жұмыстан уақытша босату]] бағдарламасы бойынша алаяқтық төлемдерді анықтау мүмкіндіктерін жіберіп алғаны үшін 44 млн фунт стерлинг көлемінде айыппұл салынды. Алаяқтық негізінен Nationwide бизнес-шоттарды ұсынбаған кезеңде жасалған, алайда компания кейбір клиенттердің жеке шоттарын кәсіпкерлік мақсатта пайдаланып жүргенінен хабардар болған. Бір клиент жеке ағымдағы шотын 13 ай ішінде COVID-19 кезіндегі жұмыстан уақытша босату бағдарламасы бойынша 27,3 млн фунт стерлинг көлеміндегі алаяқтық төлемдерді алу үшін пайдаланған, оның 26 млн фунт стерлингі небәрі сегіз күн ішінде түскен. [[HM Revenue and Customs]] қаражаттың шамамен 800 000 фунт стерлингінен басқасының барлығын қайтарып ала алды.<ref>{{Cite web |last=Norman |first=Samuel |date=2025-12-12 |title=Nationwide hit with fine after failing to flag Covid furlough fraud |url=https://www.cityam.com/nationwide-hit-with-fine-after-failing-to-flag-covid-furlough-fraud/ |access-date=2025-12-12 |website=City AM |language=en-GB}}</ref><ref name=guardian-20251212>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2025/dec/12/nationwide-fined-44m-by-watchdog-for-financial-control-failings |title=Nationwide fined £44m by watchdog for financial crime control failings |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025}}</ref> Айыппұл салынғаннан кейін Nationwide жауап ретінде баспасөз хабарламасын жариялап, FCA тергеуімен толық ынтымақтастық жасағанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |title=Nationwide responds to FCA fine over historical weaknesses in AML controls |url=https://www.nationwide.co.uk/media/news/nationwide-responds-to-fca-fine-over-historical-weaknesses-in-aml-controls |access-date=2025-12-16 |website=Nationwide Building Society Media Centre |language=english}}</ref> === 2026 – қазірге дейін === 2026 жылғы сәуірде [[Forbes]] Nationwide-ты Ұлыбританиядағы ең үздік банк деп таныды.<ref>{{Cite web |date=2026-04-08 |editor-last=Peachman |editor-first=Rachel Rabkin |title=Forbes 2026 World's Best Banks |url=https://www.forbes.com/lists/worlds-best-banks/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260410025048/https://www.forbes.com/lists/worlds-best-banks/ |archive-date=2026-04-10 |access-date=2026-04-14 |website=[[Forbes]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Matchett |first=Karl |date=2026-04-13 |title=Nationwide named UK’s best bank |url=https://www.independent.co.uk/news/business/nationwide-building-society-best-bank-uk-b2956545.html |access-date=2026-04-14 |website=[[The Independent]] |language=en}}</ref> 2026 жылғы мамырда Nationwide жылдық пайдасының төмендеуіне қарамастан, төртінші жыл қатарынан «Fairer Share» бағдарламасы аясында талаптарға сай келетін шамамен 4,4 млн мүшесіне 100 фунт стерлингтен төлейтінін жариялады.<ref>{{Cite web |last=Martin |first=Ben |date=21 May 2026 |title=Nationwide to pay £100 cash bonus to members even as profits fall |url=https://www.thetimes.com/business/companies-markets/article/nationwide-fairer-share-payment-2026-100-cash-bonuses-x0fgxm03x |access-date=26 May 2026 |website=[[The Times]]}}</ref> == Өзара меншік мәртебесі == 1998 жылы күтпеген қаржылық пайда табуды көздеген қоғам мүшелері, Ұлыбританияның бұқаралық ақпарат құралдары оларды [[Карпетбэггер#Ұлыбритания|карпетбэггерлер]] деп атады, Nationwide мүшелерінен қоғамды [[Өзара меншік мәртебесінен шығару|өзара меншік мәртебесінен шығару]] және [[Лондон қор биржасы]]на шығару мәселесі бойынша дауыс беруді талап етті. Бұқаралық ақпарат құралдарында әрбір мүшеге шамамен 1000–1500 фунт стерлинг төленуі мүмкін екені хабарланғанына қарамастан, бұл әрекет сәтсіз аяқталды: Nationwide мүшелері құрылыс қоғамын банкке айналдыруға қарсы 1 135 587 дауыс берсе, 1 101 887 мүше қолдап дауыс берді (айырмасы — 33 700 дауыс).<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/138184.stm |title=Business: The Company File Conversion rejected |date=23 July 1998 |publisher=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2001 жылы қоғам мүшелері Nationwide мүшелері арасында қоғамды өзара меншік мәртебесінен шығарып, банкке айналдыру жөнінде тағы бір дауыс беру өткізу туралы қарар ұсынды. Nationwide басқармасы бұл қарарды заңдық негіздер бойынша қабылдамады.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/money/2001/apr/21/personalfinancenews.jobsandmoney|title=Blow for carpetbaggers|author=Rupert Jones|date=21 April 2001|newspaper=The Guardian|access-date=16 November 2015}}</ref> == Қаржылық көрсеткіштері == 2015/2016 жылдардағы алдын ала нәтижелер бойынша (2015 жылғы сәуір – 2016 жылғы сәуір) базалық пайда 9%-ға өсіп, 1,337 млрд фунт стерлингке жетті, ал есепті пайда 23%-ға өсіп, 1,279 млрд фунт стерлингті құрады. Шығындардың кіріске қатынасы 53,9% болды.<ref name="auto">{{cite report|url=http://www.nationwide.co.uk/~/media/MainSite/documents/about/corporate-information/results-and-accounts/prelim-results-2016.pdf|title=Preliminary Results for the year ended 4 April 2016|publisher=Nationwide Building Society|author=Mark Rennison|date=23 May 2016|access-date=27 October 2017|archive-date=1 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160701235026/http://www.nationwide.co.uk/~/media/MainSite/documents/about/corporate-information/results-and-accounts/prelim-results-2016.pdf|url-status=dead}}</ref> Бірінші деңгейлі базалық капитал коэффициенті мен левередж коэффициенті тиісінше 23,2% және 4,2%-ға дейін жақсарды. Жалпы және таза несие беру көлемі тиісінше 32,6 млрд және 9,1 млрд фунт стерлингті құрады. Nationwide 57 200 адамға алғашқы баспанасын сатып алуға көмектесті. Мүшелердің депозиттері 6,3 млрд фунт стерлингке артты.<ref>{{Cite web |url=http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2016/5/24-nationwide-building-society-full-year-results-long-term-focus-drives-strong-performance |title=Nationwide Building Society full year results: Long term focus drives strong performance &#124; Nationwide |access-date=25 May 2016 |archive-date=27 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160527083752/http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2016/5/24-nationwide-building-society-full-year-results-long-term-focus-drives-strong-performance |url-status=dead }}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 6g9zes3782h3kc79wlancmqzwhwh3c5 3650035 3650034 2026-09-01T17:32:33Z 1nter pares 146705 /* Қаржылық көрсеткіштері */ 3650035 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Nationwide Building Society |логотипі = |суреті = Nationwide Building Society, Market Place, Pontefract (23rd May 2020).jpg |сурет атауы = 2020 жылы түсірілген Англияның [[Понтефракт]] қаласындағы Nationwide Building Society бөлімшесі |түрі = [[Құрылыс қоғамы]], ([[Өзара ұйым|өзара ұйым]]) |биржадағы листингі = |қызметі = |құрылды = [[1884 жыл|1884]] |құрушы = |орналасуы = [[Суиндон]], Англия, Ұлыбритания |басты адамдары = [[Kevin Parry (British businessman)|Кевин Парри]] (төраға)<br>[[Debbie Crosbie|Дебби Кросби]] (бас атқарушы директор) |саласы = [[Банк ісі]] және [[қаржылық қызметтер]] |өнімі = [[Бөлшек банк ісі]]; [[жинақ]]тар; [[ипотека]]лар; [[Инвестиция|инвестициялар]]; [[сақтандыру]]; [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]]; [[несие]]лер; [[Несие картасы|несие карталары]] |меншікті капиталы = {{өсім}} 19,7 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |айналым = {{өсім}} 7,48 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0">{{Cite web |title=Annual Results 2025 {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2024-2025/2025-preliminary-results.pdf?rev=7176e95d2d2b43f6a04063a701fa0371 |access-date=[[4 маусым]] [[2025 жыл|2025]] |website=nationwide.co.uk |language=en}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} 3,30 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |таза табысы = {{өсім}} 2,11 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |активтер = {{өсім}} 367,9 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |капитализация = |қызметкерлер саны = {{құлдырау}} 17 680 (2024)<ref name=AR>{{cite report |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2023-2024/annual-report-and-accounts-2024.pdf |title=Nationwide Building Society: Annual Report & Accounts 2024 |date=22 May 2024 |publisher=Nationwide}}</ref> |басшы компания = |бағынышты компания = [[Virgin Money UK]], [[The Mortgage Works]] |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |аудитор = |сайты = https://nationwide.co.uk |Ортаққор = }} '''Nationwide Building Society''' — [[Суиндон]]да, Англияда орналасқан британдық өзара [[қаржы институты]]. Ол әлемдегі ең ірі [[құрылыс қоғамы]] болып табылады. 2024 жылғы жағдай бойынша оның 16 млннан астам мүшесі бар және [[акционер]]лері жоқ, қызметі толығымен мүшелерінің мүддесіне бағытталған.<ref name="webinar2024">{{cite web |last=Кросби |first=Дебби |title=Annual Results Webinar Transcript 2024 |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/investor-relations/annual-results-webinar-transcript-2024.pdf |website=Nationwide Building Society |date=22 мамыр 2024 |access-date=21 мамыр 2025}}</ref> Қоғам XX ғасыр бойы Ұлыбританиядағы 250-ден астам шағын құрылыс қоғамының бірігуі нәтижесінде қалыптасып, бұл Ұлыбританияның қаржы тарихындағы ең елеулі өзара ұйымдардың бірігуінің біріне айналды. Штаб-пәтері [[Суиндон]]да, [[Англия]]да орналасқан Nationwide [[бөлшек банкинг]] қызметтерінің кең ауқымын, соның ішінде [[ипотекалық несие|ипотекалық несиелер]], [[жинақ шоты|жинақ шоттары]], [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]], [[кредиттік карта]]лар, [[жеке несие]]лер және сақтандыру өнімдерін ұсынады. Nationwide — әлемдегі ең ірі [[кооперативтік банк ісі|кооперативтік қаржы институттарының]] бірі.<ref name="ica2010">{{cite report |title=Global300 Report 2010 |publisher=International Co-operative Alliance |url=https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210813153010/https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-date=13 August 2021 |url-status=dead |access-date=21 May 2025}}</ref> 2025 жылғы маусымдағы жағдай бойынша оның жалпы активтері 367,9 млрд фунт стерлингті құрады және 17 680 адамды жұмыспен қамтыды.<ref name=":0" /> Ол Ұлыбритания бойынша 605 филиалын басқарады және 2025 жылы барлық филиалдарын 2030 жылдың басына дейін сақтап қалу жөніндегі «Branch Promise» міндеттемесін қайта растады.<ref name="branchpromise">{{cite web |title=Branch Promise |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise |website=Nationwide Building Society |access-date=15 November 2025}}</ref> 2024 жылғы қазанда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алуды аяқтады, соның нәтижесінде 6,6 млннан астам клиент қосылып, жалпы клиенттер базасы 24,5 млннан асты.<ref name="guardian2024">{{cite news |title=Nationwide agrees £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2024/mar/21/nationwide-takeover-virgin-money-uk-banks |newspaper=The Guardian |date=21 March 2024 |access-date=21 May 2025}}</ref> Қоғам [[Building Societies Association]] және [[Co-operatives UK]] ұйымдарының мүшесі болып табылады және Ұлыбританияда өзара меншік нысаны мен дәстүрлі бөлімшелік банк қызметінің жетекші жақтаушыларының бірі болып қала береді. == Тарихы == Қоғамның тарихы 1884 жылғы қаңтарда құрылған [[Co-operative Permanent Building Society]] ұйымынан бастау алады. New Oxford House, High Holborn мекенжайында орналасқан ұйым 1970 жылы British Co-operative Union құрамынан шығу туралы шешім қабылдағаннан кейін атауын өзгертті. Жаңа «Nationwide» атауы мүшелердің дауыс беруіне ұсынылып, оны 135 675 мүше қолдап, 15 585 мүше қарсы дауыс берді.<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/NationwideBuildingSociety/timeline/1970|url-status=dead|title=Nationwide Building Society Timeline 1970|work=Facebook|access-date=16 November 2015}}</ref> 1987 жылы Нортгемптонда орналасқан [[Anglia Building Society]] Nationwide-пен бірікті. Жаңа қоғам бастапқыда Nationwide Anglia Building Society деп аталды, алайда 1991 жылы Anglia атауы алынып тасталды.<ref>{{cite web|url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/information-for-lawyers/forms-and-downloads/abstract-of-title-1991.pdf?rev=2eb3fc34934b4a01b1055053b6210173 |title=NATIONWIDE BUILDING SOCIETY (formerly Nationwide Anglia Building Society) |date=1 December 1991 |access-date=13 June 2024|website=nationwide.co.uk}}</ref> 1997 жылғы 27 мамырда Nationwide Ұлыбританиядағы алғашқы интернет-банкинг қызметтерінің бірін іске қосты.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927004747/http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|url-status=dead|archive-date=27 September 2007|title=Nationwide Celebrates Ten Years of Internet Banking|date=22 May 2007|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015}}</ref> 1999 жылы Nationwide Ұлыбританияның түрлі [[Таблоид (газет форматы)|таблоид]] [[газет]]терімен және басқа да бұқаралық ақпарат құралдарымен бірге банкоматтарды пайдаланғаны үшін алынатын даулы комиссияларға қарсы науқан бастады.<ref>{{Cite web |title=House of Commons - Treasury - Written Evidence |url=https://publications.parliament.uk/pa/cm200405/cmselect/cmtreasy/191/191we28.htm |access-date=2024-12-10 |website=publications.parliament.uk}}</ref> Науқан [[Barclays Bank]] бәсекелес банктер мен қаржы ұйымдарының барлық клиенттерінен, соның ішінде Nationwide клиенттерінен, Barclays-қа тиесілі [[банкомат|банкоматтан]] әрбір қолма-қол ақша алғаны үшін 1 фунт стерлинг комиссия алуды жоспарлағанын жариялаған кезде шарықтау шегіне жетті.<ref name=":1">{{Cite news |last=Scott |first=Maria |date=1999-09-19 |title=Barclays' scam will net £100m |url=https://www.theguardian.com/business/1999/sep/19/observerbusiness.theobserver3 |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Осыдан кейін Nationwide Barclays-қа бұл жоспарынан бас тартпаса, банкке қарсы сотқа жүгінетінін ескертті. Nationwide Barclays сол жылдың басында қосылған [[LINK (UK)|LINK]] банкоматтар желісінің ережелерін бұзды деп мәлімдеді.<ref name=":1" /><ref>{{Cite news |title=Nationwide threatens to sue Barclays |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/450063.stm |access-date=2025-07-26 |work=BBC News}}</ref> Келесі жылы Ұлыбритания банктеріне тиесілі банкоматтардың көпшілігінен қолма-қол ақша алу елдегі барлық банктер мен құрылыс қоғамдарының клиенттері үшін тегін болды.<ref>{{Cite news |last=Treanor |first=Jill |date=2001-01-01 |title=Banks ditch charges for cash machine withdrawals |url=https://www.theguardian.com/money/2001/jan/01/business.personalfinancenews |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2000–2010 === 2007 жылы Nationwide мүшелері жыл сайынғы жалпы жиналыста жыл сайын салық салынғанға дейінгі пайданың кемінде 1%-ын қайырымдылық қызметіне бөлуге дауыс берді. 2007 жылғы 28 тамызда Nationwide Portman Building Society-мен бірігуді аяқтады, нәтижесінде активтері 160 млрд фунт стерлингтен асатын және шамамен 13 млн мүшесі бар өзара ұйым құрылды. Portman-ның ең ерте ізашары 1846 жылы Уилтширдегі Рамсбери қаласында құрылған Provident Union Building Society болды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk|title=Nationwide Annual report and account 2007-8 |website=Nationwide Building Society |pages=28}}</ref> [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]] кезінде Nationwide өзара секторды қорғау үшін шаралар қабылдап, 2008 жылғы қыркүйекте қаржылық қиындыққа тап болған [[Cheshire Building Society|Cheshire]] және [[Derbyshire Building Society|Derbyshire]] құрылыс қоғамдарын сатып алды,<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/7603411.stm |title=Nationwide rescues small lenders |date=8 September 2008 |work= BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> ал 2009 жылғы 30 наурызда [[Dunfermline Building Society]] ұйымын сатып алды.<ref name=Dunfermline>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/7971244.stm|title=Nationwide takes over Dunfermline |date=30 March 2009 |work=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2009 жылғы 24 наурызда Nationwide Building Society [[Дублин]]де, Ирландияда Nationwide UK (Ireland) деп аталатын тікелей жинақ бөлімшесін ашты; бұл атау оны еш байланысы жоқ және қазір жұмысын тоқтатқан [[Irish Nationwide Building Society]] ұйымынан ажырату үшін қолданылды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |title=World's largest Building Society opens for business in Ireland |date=24 March 2009 |publisher=Nationwide Building Society |access-date=3 March 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090428125508/http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |archive-date=28 April 2009 }}</ref> === 2010–2020 === 2012 жылы қоғам Cheshire, Derbyshire және Dunfermline құрылыс қоғамдарын Nationwide құрамына біріктіретінін мәлімдеді. Бұл қоғамдар Nationwide құрамындағы бөлімшелер ретінде өз брендтерімен жұмыс істеп келген. Әр бизнесті қайта брендтеу кезең-кезеңімен жүргізілді, олардың ішінде бірінші болып Dunfermline 2014 жылғы маусымда біріктірілді.<ref>{{cite web|url=http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|title=Regional Brands integration|author=Nationwide Building Society|date=20 March 2014|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151116111313/http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|archive-date=16 November 2015|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-edinburgh-east-fife-24652416|title=Dunfermline to be merged with Nationwide|work=BBC News|date=24 October 2013|access-date=24 October 2013}}</ref> 2015 жылғы 22 мамырда қоғамның бас атқарушы директоры Грэм Билдің зейнетке шығуды жоспарлап отырғаны жарияланды. 2015 жылғы 16 қарашада Nationwide [[Openreach]] компаниясының бас атқарушы директоры Джо Гарнер 2016 жылғы көктемде Грэм Билдің орнына Nationwide-тың бас атқарушы директоры болатынын мәлімдеді.<ref>{{cite press release|url=http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|title=Nationwide Building Society appoints Joe Garner as Chief Executive|date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160508232818/http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|archive-date=8 May 2016|df=dmy-all}}</ref> 2016 жылғы мамырда қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде [[Мэн аралы]]ндағы еншілес компаниясы Nationwide International-ды жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=70 jobs at risk as building society closes|url=http://www.manxradio.com/news/isle-of-man-news/70-jobs-at-risk-as-building-society-closes/|access-date=3 April 2017|publisher=Manx Radio|date=26 May 2016}}</ref> [[Дуглас, Мэн аралы|Дуглас]]та орналасқан бөлімше [[еуро]], [[фунт стерлинг]] және [[АҚШ доллары]]нда бірқатар офшорлық жинақ шоттарын ұсынды. 2008 жылғы 31 наурыздағы жағдай бойынша оның активтері 2,76 млрд фунт стерлингтен асты, ал 2009 жылғы 31 наурызға қарай 3,69 млрд фунт стерлингке дейін өсіп, оны Мэн аралындағы ең ірі депозит қабылдаушылардың біріне айналдырды. Nationwide оның 2017 жылғы 30 маусымда жабылатынын растады.<ref>{{cite news|last1=Matin|first1=Moonira|title=Nationwide to close Isle of Man offshore expat unit|url=https://international-adviser.com/nationwide-close-isle-offshore-expat-unit/|access-date=3 April 2017 |work=International Adviser|date=17 January 2017}}</ref> 2016 жылғы 1 қазанда [[Carillion]] Nationwide-тың Суиндондағы штаб-пәтеріне «Nationwide-тың тұрақтылық стратегиясына арнайы сәйкестендірілген» қызметтер көрсете бастады. Бұл келісімшарттың құны шамамен 350 млн фунт стерлинг болады деп күтілді және ол тоғыз жылға жуық уақытқа созылған серіктестікке негізделді.<ref>{{Cite web|url=https://www.carillionplc.com/news-and-media/carillion-wins-350-million-support-services-contract-for-nationwide-building-society/|title=Carillion wins £350 million support services contract for Nationwide Building Society|website=Carillion PLC|access-date=2018-01-16}}</ref> 2018 жылғы қаңтарда Carillion [[таратылу]] рәсіміне кіріскен кезде, Nationwide бұған дейін мердігер компанияда жұмыс істеген 297 қызметкерді өз штатына қабылдады.<ref name="CRP-18Jan2018">{{cite news |last1=Rutter Pooley |first1=Cat |title=Nationwide Building Society guarantees Carillion workers' jobs |url=https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=2 June 2020 |work=Financial Times |date=18 January 2018}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/governance-reports-and-results/results-and-accounts/ |website=Nationwide.co.uk |title=Annual report 2017/18|date=1 January 2021}}</ref> 2017 жылғы сәуірде қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде Ирландия Республикасындағы Nationwide UK (Ireland) еншілес компаниясын жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=Savers may suffer as Nationwide UK set to leave Irish market|url=https://www.irishtimes.com/business/personal-finance/savers-may-suffer-as-nationwide-uk-set-to-leave-irish-market-1.3043355|access-date=29 April 2017|work=The Irish Times|date=10 April 2017}}</ref> 2018 жылғы 31 мамырда Nationwide Суиндон боро кеңесімен серіктестікте Суиндондағы Oakfield ауданында жаңа қауымдастық салатынын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=2018-05-31 |title=The community is at the heart of the Oakfield project |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/16261498.nationwide-building-society-want-community-oakfield-project-help-planning/ |access-date=2025-07-26 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 239 үй салуға жоспарлау рұқсаты 2019 жылы берілді.<ref>{{Cite web |last=Atkin |first=Joanne |date=2019-07-15 |title=Building society set to create 239 new homes |url=https://www.mortgagefinancegazette.com/market-news/housing/building-society-set-create-239-new-homes-15-07-2019/ |access-date=2025-01-17 |website=Mortgage Finance Gazette |language=en}}</ref> Үйлерді EPC A энергетикалық тиімділік санатына сай және пайда табуды көздемейтін үлгі бойынша салу жоспарланды. 2021 жылы бұл жоба Housing Design Awards аясында «Building for a Healthy Life» сыйлығын жеңіп алды.<ref name="Nationwide’s Oakfield development wins coveted housing award">{{cite web |title=Nationwide's Oakfield development wins coveted housing award |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwides-oakfield-development-scoops-coveted-housing-design-award-as-it-puts-community-at-heart |website=Nationwidemediacentre.co.uk|date=1 October 2021}}</ref> === 2020-жылдардағы ребрендингі және Virgin Money-ді сатып алуы === 2022 жылғы наурызда Кевин Парри Дэвид Робертстің орнына төраға болды; ал 2022 жылғы маусымда [[TSB Bank (United Kingdom)|TSB Bank]] банкінің бас атқарушы директоры болған [[Дебби Кросби]] [[Джо Гарнер]]дің орнына бас атқарушы директор қызметіне келді.<ref name="Financial Times">{{cite news |last1=Venkataramakrishnan |first1=Siddharth |title=Nationwide appoints TSB boss Debbie Crosbie as chief executive |url=https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=8 June 2022 |work=The Financial Times |date=3 December 2021}}</ref> 2023 жылғы қазанда Nationwide Building Society 1987 жылдан бергі ең ауқымды ребрендинг жүргізуге кірісіп, өзінің «ауыл» белгішесін ауыстырды.<ref>{{Cite web |last=Fowler |first=Ryan |date=2023-10-08 |title=Nationwide to undergo significant rebrand and invest in High Street branches |url=https://theintermediary.co.uk/2023/10/nationwide-to-undergo-significant-rebrand-and-invest-in-high-street-branches/ |access-date=2023-10-08 |website=The Intermediary - Latest UK mortgage news |language=en-GB}}</ref> Бұл қадам көптеген банктер филиалдарын жабуды жалғастырып жатқан кезде дәстүрлі сауда көшелеріндегі физикалық қатысуын сақтауға бағытталған кеңірек міндеттеменің бір бөлігі болды.<ref>{{Cite news |date=2023-10-09 |title=Nationwide Building Society rebrands and commits to the high street |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/uk-england-wiltshire-67054588 |access-date=2023-12-24}}</ref> Құрылыс қоғамы клиенттермен бетпе-бет қызмет көрсетуді сақтап қалуы үшін барлық 605 филиалға инвестиция салу жоспарланды.<ref>{{Cite press release|title=Nationwide renews promise to keep branches open until 2026 |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwide-renews-promise-to-keep-branches-open-until-2026 |date=21 June 2023|website=Nationwide Building Society Media Centre}}</ref><ref>{{Cite web |title=Branch Promise, a commitment to our members|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise/ |access-date=2024-12-03|quote=We've extended our Branch Promise. Everywhere we have a branch, we'll still be there until at least the start of 2028.}}</ref> 2024 жылғы 7 наурызда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алу туралы ұсыныс жасағанын жариялады.<ref name="bbcnationwide">{{cite news |title=Nationwide strikes deal to buy Virgin Money for £2.9bn |url=https://www.bbc.co.uk/news/business-68499145 |access-date=9 March 2024 |work=BBC News |date=7 March 2024}}</ref> Мәміле шарттарына сәйкес, алдағы алты жыл ішінде біріктірілген компания Nationwide брендіне көшіріліп, нәтижесінде Virgin Money бренді қолданыстан шығарылатын болды.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide құрылыс қоғамы мәртебесін сақтап қалуды көздейді, ал «орта мерзімді кезеңде» [[Virgin Money UK|Virgin Money]] бизнесі өзінің банк лицензиясы бар жеке заңды тұлға ретінде қала береді.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide жақын арада Virgin Money-дің 7300 қызметкеріне қатысты елеулі өзгерістер енгізбеуді жоспарлайды.<ref name="bbcnationwide"/> Қазіргі уақытта Virgin Money [[Clydesdale Bank]] брендімен шотланд банкноттарын шығарады.<ref>{{cite news |title=Buying yon bonnie banks |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-scotland-business-68628838 |access-date=22 March 2024 |work=BBC News |date=21 March 2024}}</ref> 22 мамырда Virgin Money акционерлері мәмілені мақұлдады.<ref>{{cite news |last1=Makortoff |first1=Kalyeena |title=Virgin Money shareholders vote for Nationwide takeover by big majority |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/may/22/virgin-money-shareholders-vote-for-nationwide-takeover-by-big-majority |access-date=24 May 2024 |work=The Guardian |date=22 May 2024}}</ref> 31 мамырда [[Бәсекелестік және нарықтар басқармасы]] ұсынылған бірігудің Ұлыбританияның банк секторындағы бәсекелестікті төмендету ықтималдығына байланысты тексеру жүргізетінін мәлімдеді.<ref>{{cite news |title=Nationwide-Virgin merger faces competition probe |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/czddy1j0nnko |access-date=2 June 2024 |work=BBC News |date=31 May 2024}}</ref> 19 шілдеде Бәсекелестік және нарықтар басқармасы сатып алуды мақұлдады.<ref>{{Cite news |last=Simpson |first=Jack |date=2024-07-19 |title=Nationwide gets green light for £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/jul/19/nationwide-takeover-of-virgin-money-cleared-by-uk-watchdog |access-date=2024-07-22 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=An update on our offer to buy Virgin Money {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-cma-update/ |access-date=2024-07-22 |website=www.nationwide.co.uk}}</ref> 1 қазанда Nationwide Virgin Money-ді сатып алуды аяқтады, нәтижесінде Ұлыбританиядағы әрбір үш адамның бірінің Nationwide-пен байланысы бар болды.<ref>{{Cite web |title=Virgin Money acquisition|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-acquisition/ |date=1 October 2024}}</ref><ref>{{Cite web |title=Nationwide and Virgin money|publisher=Virgin Money UK |url=https://uk.virginmoney.com/nationwide-and-virginmoney/ |date=1 October 2024}}</ref> Nationwide Virgin Money-ді сатып алудан 2,3 млрд фунт стерлинг көлемінде пайда алғанын хабарлады, алайда оның пайдасы төмендеді. Қыркүйекте аяқталған алты айда салық салынғанға дейінгі пайда 989 млн фунт стерлингтен 568 млн фунт стерлингке дейін азайды; бұған ішінара 100 фунт стерлинг көлеміндегі Fairer Share Payment төлемі мен жинақ салымдары бойынша бәсекеге қабілетті мөлшерлемелер әсер етті. Бас атқарушы директор Дебби Кросби Virgin Money-ден болашақта түсетін пайда клиенттердің игілігіне жұмсалатынын жазды. Шығындардың қысқаруы нәтижесінде Virgin Money-дің пайдасы 558 млн фунт стерлингке дейін өсті.<ref>{{cite news|title=Nationwide gains £2.3bn from Virgin Money takeover to 'benefit' customers |last=Wise |first=Anna |website=The Independent |date=27 November 2024 |url=https://www.independent.co.uk/business/nationwide-gains-ps2-3bn-from-virgin-money-takeover-to-benefit-customers-b2654420.html |access-date=27 November 2024}}</ref> Virgin Money негізін қалаушы [[Ричард Брэнсон]] мәміледен 724 млн фунт стерлинг алды, оның ішінде Nationwide-тың Virgin Money брендін алты жылға дейін пайдалану құқығы үшін төленетін 310 млн фунт стерлинг бар.<ref name=guardian-20241127>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2024/nov/27/nationwide-gain-virgin-money-takeover |title=Nationwide's £2.3bn takeover gain prompts criticism of Virgin Money bosses |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=27 November 2024 |access-date=28 November 2024}}</ref> 2025 жылғы қарашада Nationwide өзінің барлық 696 филиалын — 605 Nationwide және 91 Virgin Money филиалын — кемінде 2030 жылға дейін ашық ұстауға міндеттенді.<ref>{{Cite web |date=2025-11-12 |title=Nationwide Building Society pledges to keep branches open |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c4gk44gm4mpo |access-date=2025-11-12 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Virgin Money-дің [[Clydesdale Bank plc]] еншілес компаниясы бизнесінің басым бөлігі 2026 жылғы 2 сәуірде [[2000 жылғы Қаржылық қызметтер және нарықтар туралы заң]]ға сәйкес банктік бизнесті беру схемасы бойынша Nationwide-қа заңды түрде берілді; бұл схеманы [[Компаниялар соты]] 2026 жылғы 23 ақпанда мақұлдады. Nationwide берілген шоттар үшін Virgin Money атауын пайдалануды жалғастыруды көздейді, алайда Clydesdale Bank ипотекалары енді «Clydesdale» брендімен ұсынылады; бұл оның бұрынғы банк мәртебесінен Nationwide Building Society-дің сауда атауына айналғанын көрсетеді. Ағымдағы шоты, жинақ шоты немесе ипотекасы бар Virgin Money клиенттері беру нәтижесінде Nationwide мүшелеріне айналды.<ref>{{Cite web |title=Nationwide Transfer {{!}} Virgin Money UK |url=https://www.virginmoney.com/nationwide-transfer/ |access-date=2026-04-03 |website=www.virginmoney.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=SCHEME for the transfer of the business of Clydesdale Bank PLC to Nationwide Building Society pursuant to Part VII of the Financial Services and Markets Act 2000 |url=https://uk.virginmoney.com/downloads/pdf/nationwide-transfer/the-scheme-documents.pdf |access-date=2025-11-15 |website=uk.virginmoney.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-02-26 |title=Virgin Money transfers to Nationwide accounts, cards, and savings explained |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/national/uk-today/25890678.virgin-money-transfers-nationwide-accounts-explained/ |access-date=2026-03-13 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 2026 жылғы маусымда Nationwide Virgin Money-ді сатып алғаннан кейін қайталанатын лауазымдарды қысқарту мақсатындағы алғашқы қысқарту кезеңінде 600 жұмыс орнын қысқартатынын жариялады.<ref>{{Cite news |last=Makortoff |first=Kalyeena |last2=Sweney |first2=Mark |date=2026-06-29 |title=Nationwide to cut 600 jobs in first redundancies after takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2026/jun/29/nationwide-cut-600-jobs-first-redundancies-takeover-virgin-money |access-date=2026-07-24 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2025 жылғы Қаржылық мінез-құлық басқармасының айыппұлы === 2025 жылғы 12 желтоқсанда Nationwide компаниясына [[Қаржылық мінез-құлық басқармасы]] (FCA) [[Ұлыбританиядағы COVID-19 пандемиясы|COVID-19]] кезіндегі [[жұмыстан уақытша босату]] бағдарламасы бойынша алаяқтық төлемдерді анықтау мүмкіндіктерін жіберіп алғаны үшін 44 млн фунт стерлинг көлемінде айыппұл салынды. Алаяқтық негізінен Nationwide бизнес-шоттарды ұсынбаған кезеңде жасалған, алайда компания кейбір клиенттердің жеке шоттарын кәсіпкерлік мақсатта пайдаланып жүргенінен хабардар болған. Бір клиент жеке ағымдағы шотын 13 ай ішінде COVID-19 кезіндегі жұмыстан уақытша босату бағдарламасы бойынша 27,3 млн фунт стерлинг көлеміндегі алаяқтық төлемдерді алу үшін пайдаланған, оның 26 млн фунт стерлингі небәрі сегіз күн ішінде түскен. [[HM Revenue and Customs]] қаражаттың шамамен 800 000 фунт стерлингінен басқасының барлығын қайтарып ала алды.<ref>{{Cite web |last=Norman |first=Samuel |date=2025-12-12 |title=Nationwide hit with fine after failing to flag Covid furlough fraud |url=https://www.cityam.com/nationwide-hit-with-fine-after-failing-to-flag-covid-furlough-fraud/ |access-date=2025-12-12 |website=City AM |language=en-GB}}</ref><ref name=guardian-20251212>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2025/dec/12/nationwide-fined-44m-by-watchdog-for-financial-control-failings |title=Nationwide fined £44m by watchdog for financial crime control failings |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025}}</ref> Айыппұл салынғаннан кейін Nationwide жауап ретінде баспасөз хабарламасын жариялап, FCA тергеуімен толық ынтымақтастық жасағанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |title=Nationwide responds to FCA fine over historical weaknesses in AML controls |url=https://www.nationwide.co.uk/media/news/nationwide-responds-to-fca-fine-over-historical-weaknesses-in-aml-controls |access-date=2025-12-16 |website=Nationwide Building Society Media Centre |language=english}}</ref> === 2026 – қазірге дейін === 2026 жылғы сәуірде [[Forbes]] Nationwide-ты Ұлыбританиядағы ең үздік банк деп таныды.<ref>{{Cite web |date=2026-04-08 |editor-last=Peachman |editor-first=Rachel Rabkin |title=Forbes 2026 World's Best Banks |url=https://www.forbes.com/lists/worlds-best-banks/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260410025048/https://www.forbes.com/lists/worlds-best-banks/ |archive-date=2026-04-10 |access-date=2026-04-14 |website=[[Forbes]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Matchett |first=Karl |date=2026-04-13 |title=Nationwide named UK’s best bank |url=https://www.independent.co.uk/news/business/nationwide-building-society-best-bank-uk-b2956545.html |access-date=2026-04-14 |website=[[The Independent]] |language=en}}</ref> 2026 жылғы мамырда Nationwide жылдық пайдасының төмендеуіне қарамастан, төртінші жыл қатарынан «Fairer Share» бағдарламасы аясында талаптарға сай келетін шамамен 4,4 млн мүшесіне 100 фунт стерлингтен төлейтінін жариялады.<ref>{{Cite web |last=Martin |first=Ben |date=21 May 2026 |title=Nationwide to pay £100 cash bonus to members even as profits fall |url=https://www.thetimes.com/business/companies-markets/article/nationwide-fairer-share-payment-2026-100-cash-bonuses-x0fgxm03x |access-date=26 May 2026 |website=[[The Times]]}}</ref> == Өзара меншік мәртебесі == 1998 жылы күтпеген қаржылық пайда табуды көздеген қоғам мүшелері, Ұлыбританияның бұқаралық ақпарат құралдары оларды [[Карпетбэггер#Ұлыбритания|карпетбэггерлер]] деп атады, Nationwide мүшелерінен қоғамды [[Өзара меншік мәртебесінен шығару|өзара меншік мәртебесінен шығару]] және [[Лондон қор биржасы]]на шығару мәселесі бойынша дауыс беруді талап етті. Бұқаралық ақпарат құралдарында әрбір мүшеге шамамен 1000–1500 фунт стерлинг төленуі мүмкін екені хабарланғанына қарамастан, бұл әрекет сәтсіз аяқталды: Nationwide мүшелері құрылыс қоғамын банкке айналдыруға қарсы 1 135 587 дауыс берсе, 1 101 887 мүше қолдап дауыс берді (айырмасы — 33 700 дауыс).<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/138184.stm |title=Business: The Company File Conversion rejected |date=23 July 1998 |publisher=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2001 жылы қоғам мүшелері Nationwide мүшелері арасында қоғамды өзара меншік мәртебесінен шығарып, банкке айналдыру жөнінде тағы бір дауыс беру өткізу туралы қарар ұсынды. Nationwide басқармасы бұл қарарды заңдық негіздер бойынша қабылдамады.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/money/2001/apr/21/personalfinancenews.jobsandmoney|title=Blow for carpetbaggers|author=Rupert Jones|date=21 April 2001|newspaper=The Guardian|access-date=16 November 2015}}</ref> == Қаржылық көрсеткіштері == 2015/2016 жылдардағы алдын ала нәтижелер бойынша (2015 жылғы сәуір – 2016 жылғы сәуір) базалық пайда 9%-ға өсіп, 1,337 млрд фунт стерлингке жетті, ал есепті пайда 23%-ға өсіп, 1,279 млрд фунт стерлингті құрады. Шығындардың кіріске қатынасы 53,9% болды.<ref name="auto">{{cite report|url=http://www.nationwide.co.uk/~/media/MainSite/documents/about/corporate-information/results-and-accounts/prelim-results-2016.pdf|title=Preliminary Results for the year ended 4 April 2016|publisher=Nationwide Building Society|author=Mark Rennison|date=23 May 2016|access-date=27 October 2017|archive-date=1 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160701235026/http://www.nationwide.co.uk/~/media/MainSite/documents/about/corporate-information/results-and-accounts/prelim-results-2016.pdf|url-status=dead}}</ref> Бірінші деңгейлі базалық капитал коэффициенті мен левередж коэффициенті тиісінше 23,2% және 4,2%-ға дейін жақсарды. Жалпы және таза несие беру көлемі тиісінше 32,6 млрд және 9,1 млрд фунт стерлингті құрады. Nationwide 57 200 адамға алғашқы баспанасын сатып алуға көмектесті. Мүшелердің депозиттері 6,3 млрд фунт стерлингке артты.<ref>{{Cite web |url=http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2016/5/24-nationwide-building-society-full-year-results-long-term-focus-drives-strong-performance |title=Nationwide Building Society full year results: Long term focus drives strong performance &#124; Nationwide |access-date=25 May 2016 |archive-date=27 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160527083752/http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2016/5/24-nationwide-building-society-full-year-results-long-term-focus-drives-strong-performance |url-status=dead }}</ref> == Кредиттік рейтингі == 2022 жылдың екінші жартысындағы жағдай бойынша Nationwide-тың ұзақ мерзімді [[кредиттік рейтинг]]і [[Moody's]] агенттігі бойынша A1, [[Standard & Poor's]] бойынша A+ және [[Fitch Ratings]] бойынша A+ болды.<ref>{{cite web|url=https://www.nationwide.co.uk/investor-relations/#credit-ratings|title=Investor Relations - Nationwide|website=Nationwide.co.uk|access-date=16 February 2023}}</ref> == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} cl4pp0f2e4ckmqje7p0nn0m4qafle7e 3650037 3650035 2026-09-01T17:33:46Z 1nter pares 146705 /* Кредиттік рейтингі */ 3650037 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Nationwide Building Society |логотипі = |суреті = Nationwide Building Society, Market Place, Pontefract (23rd May 2020).jpg |сурет атауы = 2020 жылы түсірілген Англияның [[Понтефракт]] қаласындағы Nationwide Building Society бөлімшесі |түрі = [[Құрылыс қоғамы]], ([[Өзара ұйым|өзара ұйым]]) |биржадағы листингі = |қызметі = |құрылды = [[1884 жыл|1884]] |құрушы = |орналасуы = [[Суиндон]], Англия, Ұлыбритания |басты адамдары = [[Kevin Parry (British businessman)|Кевин Парри]] (төраға)<br>[[Debbie Crosbie|Дебби Кросби]] (бас атқарушы директор) |саласы = [[Банк ісі]] және [[қаржылық қызметтер]] |өнімі = [[Бөлшек банк ісі]]; [[жинақ]]тар; [[ипотека]]лар; [[Инвестиция|инвестициялар]]; [[сақтандыру]]; [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]]; [[несие]]лер; [[Несие картасы|несие карталары]] |меншікті капиталы = {{өсім}} 19,7 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |айналым = {{өсім}} 7,48 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0">{{Cite web |title=Annual Results 2025 {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2024-2025/2025-preliminary-results.pdf?rev=7176e95d2d2b43f6a04063a701fa0371 |access-date=[[4 маусым]] [[2025 жыл|2025]] |website=nationwide.co.uk |language=en}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} 3,30 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |таза табысы = {{өсім}} 2,11 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |активтер = {{өсім}} 367,9 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |капитализация = |қызметкерлер саны = {{құлдырау}} 17 680 (2024)<ref name=AR>{{cite report |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2023-2024/annual-report-and-accounts-2024.pdf |title=Nationwide Building Society: Annual Report & Accounts 2024 |date=22 May 2024 |publisher=Nationwide}}</ref> |басшы компания = |бағынышты компания = [[Virgin Money UK]], [[The Mortgage Works]] |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |аудитор = |сайты = https://nationwide.co.uk |Ортаққор = }} '''Nationwide Building Society''' — [[Суиндон]]да, Англияда орналасқан британдық өзара [[қаржы институты]]. Ол әлемдегі ең ірі [[құрылыс қоғамы]] болып табылады. 2024 жылғы жағдай бойынша оның 16 млннан астам мүшесі бар және [[акционер]]лері жоқ, қызметі толығымен мүшелерінің мүддесіне бағытталған.<ref name="webinar2024">{{cite web |last=Кросби |first=Дебби |title=Annual Results Webinar Transcript 2024 |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/investor-relations/annual-results-webinar-transcript-2024.pdf |website=Nationwide Building Society |date=22 мамыр 2024 |access-date=21 мамыр 2025}}</ref> Қоғам XX ғасыр бойы Ұлыбританиядағы 250-ден астам шағын құрылыс қоғамының бірігуі нәтижесінде қалыптасып, бұл Ұлыбританияның қаржы тарихындағы ең елеулі өзара ұйымдардың бірігуінің біріне айналды. Штаб-пәтері [[Суиндон]]да, [[Англия]]да орналасқан Nationwide [[бөлшек банкинг]] қызметтерінің кең ауқымын, соның ішінде [[ипотекалық несие|ипотекалық несиелер]], [[жинақ шоты|жинақ шоттары]], [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]], [[кредиттік карта]]лар, [[жеке несие]]лер және сақтандыру өнімдерін ұсынады. Nationwide — әлемдегі ең ірі [[кооперативтік банк ісі|кооперативтік қаржы институттарының]] бірі.<ref name="ica2010">{{cite report |title=Global300 Report 2010 |publisher=International Co-operative Alliance |url=https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210813153010/https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-date=13 August 2021 |url-status=dead |access-date=21 May 2025}}</ref> 2025 жылғы маусымдағы жағдай бойынша оның жалпы активтері 367,9 млрд фунт стерлингті құрады және 17 680 адамды жұмыспен қамтыды.<ref name=":0" /> Ол Ұлыбритания бойынша 605 филиалын басқарады және 2025 жылы барлық филиалдарын 2030 жылдың басына дейін сақтап қалу жөніндегі «Branch Promise» міндеттемесін қайта растады.<ref name="branchpromise">{{cite web |title=Branch Promise |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise |website=Nationwide Building Society |access-date=15 November 2025}}</ref> 2024 жылғы қазанда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алуды аяқтады, соның нәтижесінде 6,6 млннан астам клиент қосылып, жалпы клиенттер базасы 24,5 млннан асты.<ref name="guardian2024">{{cite news |title=Nationwide agrees £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2024/mar/21/nationwide-takeover-virgin-money-uk-banks |newspaper=The Guardian |date=21 March 2024 |access-date=21 May 2025}}</ref> Қоғам [[Building Societies Association]] және [[Co-operatives UK]] ұйымдарының мүшесі болып табылады және Ұлыбританияда өзара меншік нысаны мен дәстүрлі бөлімшелік банк қызметінің жетекші жақтаушыларының бірі болып қала береді. == Тарихы == Қоғамның тарихы 1884 жылғы қаңтарда құрылған [[Co-operative Permanent Building Society]] ұйымынан бастау алады. New Oxford House, High Holborn мекенжайында орналасқан ұйым 1970 жылы British Co-operative Union құрамынан шығу туралы шешім қабылдағаннан кейін атауын өзгертті. Жаңа «Nationwide» атауы мүшелердің дауыс беруіне ұсынылып, оны 135 675 мүше қолдап, 15 585 мүше қарсы дауыс берді.<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/NationwideBuildingSociety/timeline/1970|url-status=dead|title=Nationwide Building Society Timeline 1970|work=Facebook|access-date=16 November 2015}}</ref> 1987 жылы Нортгемптонда орналасқан [[Anglia Building Society]] Nationwide-пен бірікті. Жаңа қоғам бастапқыда Nationwide Anglia Building Society деп аталды, алайда 1991 жылы Anglia атауы алынып тасталды.<ref>{{cite web|url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/information-for-lawyers/forms-and-downloads/abstract-of-title-1991.pdf?rev=2eb3fc34934b4a01b1055053b6210173 |title=NATIONWIDE BUILDING SOCIETY (formerly Nationwide Anglia Building Society) |date=1 December 1991 |access-date=13 June 2024|website=nationwide.co.uk}}</ref> 1997 жылғы 27 мамырда Nationwide Ұлыбританиядағы алғашқы интернет-банкинг қызметтерінің бірін іске қосты.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927004747/http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|url-status=dead|archive-date=27 September 2007|title=Nationwide Celebrates Ten Years of Internet Banking|date=22 May 2007|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015}}</ref> 1999 жылы Nationwide Ұлыбританияның түрлі [[Таблоид (газет форматы)|таблоид]] [[газет]]терімен және басқа да бұқаралық ақпарат құралдарымен бірге банкоматтарды пайдаланғаны үшін алынатын даулы комиссияларға қарсы науқан бастады.<ref>{{Cite web |title=House of Commons - Treasury - Written Evidence |url=https://publications.parliament.uk/pa/cm200405/cmselect/cmtreasy/191/191we28.htm |access-date=2024-12-10 |website=publications.parliament.uk}}</ref> Науқан [[Barclays Bank]] бәсекелес банктер мен қаржы ұйымдарының барлық клиенттерінен, соның ішінде Nationwide клиенттерінен, Barclays-қа тиесілі [[банкомат|банкоматтан]] әрбір қолма-қол ақша алғаны үшін 1 фунт стерлинг комиссия алуды жоспарлағанын жариялаған кезде шарықтау шегіне жетті.<ref name=":1">{{Cite news |last=Scott |first=Maria |date=1999-09-19 |title=Barclays' scam will net £100m |url=https://www.theguardian.com/business/1999/sep/19/observerbusiness.theobserver3 |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Осыдан кейін Nationwide Barclays-қа бұл жоспарынан бас тартпаса, банкке қарсы сотқа жүгінетінін ескертті. Nationwide Barclays сол жылдың басында қосылған [[LINK (UK)|LINK]] банкоматтар желісінің ережелерін бұзды деп мәлімдеді.<ref name=":1" /><ref>{{Cite news |title=Nationwide threatens to sue Barclays |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/450063.stm |access-date=2025-07-26 |work=BBC News}}</ref> Келесі жылы Ұлыбритания банктеріне тиесілі банкоматтардың көпшілігінен қолма-қол ақша алу елдегі барлық банктер мен құрылыс қоғамдарының клиенттері үшін тегін болды.<ref>{{Cite news |last=Treanor |first=Jill |date=2001-01-01 |title=Banks ditch charges for cash machine withdrawals |url=https://www.theguardian.com/money/2001/jan/01/business.personalfinancenews |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2000–2010 === 2007 жылы Nationwide мүшелері жыл сайынғы жалпы жиналыста жыл сайын салық салынғанға дейінгі пайданың кемінде 1%-ын қайырымдылық қызметіне бөлуге дауыс берді. 2007 жылғы 28 тамызда Nationwide Portman Building Society-мен бірігуді аяқтады, нәтижесінде активтері 160 млрд фунт стерлингтен асатын және шамамен 13 млн мүшесі бар өзара ұйым құрылды. Portman-ның ең ерте ізашары 1846 жылы Уилтширдегі Рамсбери қаласында құрылған Provident Union Building Society болды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk|title=Nationwide Annual report and account 2007-8 |website=Nationwide Building Society |pages=28}}</ref> [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]] кезінде Nationwide өзара секторды қорғау үшін шаралар қабылдап, 2008 жылғы қыркүйекте қаржылық қиындыққа тап болған [[Cheshire Building Society|Cheshire]] және [[Derbyshire Building Society|Derbyshire]] құрылыс қоғамдарын сатып алды,<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/7603411.stm |title=Nationwide rescues small lenders |date=8 September 2008 |work= BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> ал 2009 жылғы 30 наурызда [[Dunfermline Building Society]] ұйымын сатып алды.<ref name=Dunfermline>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/7971244.stm|title=Nationwide takes over Dunfermline |date=30 March 2009 |work=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2009 жылғы 24 наурызда Nationwide Building Society [[Дублин]]де, Ирландияда Nationwide UK (Ireland) деп аталатын тікелей жинақ бөлімшесін ашты; бұл атау оны еш байланысы жоқ және қазір жұмысын тоқтатқан [[Irish Nationwide Building Society]] ұйымынан ажырату үшін қолданылды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |title=World's largest Building Society opens for business in Ireland |date=24 March 2009 |publisher=Nationwide Building Society |access-date=3 March 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090428125508/http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |archive-date=28 April 2009 }}</ref> === 2010–2020 === 2012 жылы қоғам Cheshire, Derbyshire және Dunfermline құрылыс қоғамдарын Nationwide құрамына біріктіретінін мәлімдеді. Бұл қоғамдар Nationwide құрамындағы бөлімшелер ретінде өз брендтерімен жұмыс істеп келген. Әр бизнесті қайта брендтеу кезең-кезеңімен жүргізілді, олардың ішінде бірінші болып Dunfermline 2014 жылғы маусымда біріктірілді.<ref>{{cite web|url=http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|title=Regional Brands integration|author=Nationwide Building Society|date=20 March 2014|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151116111313/http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|archive-date=16 November 2015|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-edinburgh-east-fife-24652416|title=Dunfermline to be merged with Nationwide|work=BBC News|date=24 October 2013|access-date=24 October 2013}}</ref> 2015 жылғы 22 мамырда қоғамның бас атқарушы директоры Грэм Билдің зейнетке шығуды жоспарлап отырғаны жарияланды. 2015 жылғы 16 қарашада Nationwide [[Openreach]] компаниясының бас атқарушы директоры Джо Гарнер 2016 жылғы көктемде Грэм Билдің орнына Nationwide-тың бас атқарушы директоры болатынын мәлімдеді.<ref>{{cite press release|url=http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|title=Nationwide Building Society appoints Joe Garner as Chief Executive|date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160508232818/http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|archive-date=8 May 2016|df=dmy-all}}</ref> 2016 жылғы мамырда қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде [[Мэн аралы]]ндағы еншілес компаниясы Nationwide International-ды жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=70 jobs at risk as building society closes|url=http://www.manxradio.com/news/isle-of-man-news/70-jobs-at-risk-as-building-society-closes/|access-date=3 April 2017|publisher=Manx Radio|date=26 May 2016}}</ref> [[Дуглас, Мэн аралы|Дуглас]]та орналасқан бөлімше [[еуро]], [[фунт стерлинг]] және [[АҚШ доллары]]нда бірқатар офшорлық жинақ шоттарын ұсынды. 2008 жылғы 31 наурыздағы жағдай бойынша оның активтері 2,76 млрд фунт стерлингтен асты, ал 2009 жылғы 31 наурызға қарай 3,69 млрд фунт стерлингке дейін өсіп, оны Мэн аралындағы ең ірі депозит қабылдаушылардың біріне айналдырды. Nationwide оның 2017 жылғы 30 маусымда жабылатынын растады.<ref>{{cite news|last1=Matin|first1=Moonira|title=Nationwide to close Isle of Man offshore expat unit|url=https://international-adviser.com/nationwide-close-isle-offshore-expat-unit/|access-date=3 April 2017 |work=International Adviser|date=17 January 2017}}</ref> 2016 жылғы 1 қазанда [[Carillion]] Nationwide-тың Суиндондағы штаб-пәтеріне «Nationwide-тың тұрақтылық стратегиясына арнайы сәйкестендірілген» қызметтер көрсете бастады. Бұл келісімшарттың құны шамамен 350 млн фунт стерлинг болады деп күтілді және ол тоғыз жылға жуық уақытқа созылған серіктестікке негізделді.<ref>{{Cite web|url=https://www.carillionplc.com/news-and-media/carillion-wins-350-million-support-services-contract-for-nationwide-building-society/|title=Carillion wins £350 million support services contract for Nationwide Building Society|website=Carillion PLC|access-date=2018-01-16}}</ref> 2018 жылғы қаңтарда Carillion [[таратылу]] рәсіміне кіріскен кезде, Nationwide бұған дейін мердігер компанияда жұмыс істеген 297 қызметкерді өз штатына қабылдады.<ref name="CRP-18Jan2018">{{cite news |last1=Rutter Pooley |first1=Cat |title=Nationwide Building Society guarantees Carillion workers' jobs |url=https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=2 June 2020 |work=Financial Times |date=18 January 2018}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/governance-reports-and-results/results-and-accounts/ |website=Nationwide.co.uk |title=Annual report 2017/18|date=1 January 2021}}</ref> 2017 жылғы сәуірде қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде Ирландия Республикасындағы Nationwide UK (Ireland) еншілес компаниясын жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=Savers may suffer as Nationwide UK set to leave Irish market|url=https://www.irishtimes.com/business/personal-finance/savers-may-suffer-as-nationwide-uk-set-to-leave-irish-market-1.3043355|access-date=29 April 2017|work=The Irish Times|date=10 April 2017}}</ref> 2018 жылғы 31 мамырда Nationwide Суиндон боро кеңесімен серіктестікте Суиндондағы Oakfield ауданында жаңа қауымдастық салатынын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=2018-05-31 |title=The community is at the heart of the Oakfield project |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/16261498.nationwide-building-society-want-community-oakfield-project-help-planning/ |access-date=2025-07-26 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 239 үй салуға жоспарлау рұқсаты 2019 жылы берілді.<ref>{{Cite web |last=Atkin |first=Joanne |date=2019-07-15 |title=Building society set to create 239 new homes |url=https://www.mortgagefinancegazette.com/market-news/housing/building-society-set-create-239-new-homes-15-07-2019/ |access-date=2025-01-17 |website=Mortgage Finance Gazette |language=en}}</ref> Үйлерді EPC A энергетикалық тиімділік санатына сай және пайда табуды көздемейтін үлгі бойынша салу жоспарланды. 2021 жылы бұл жоба Housing Design Awards аясында «Building for a Healthy Life» сыйлығын жеңіп алды.<ref name="Nationwide’s Oakfield development wins coveted housing award">{{cite web |title=Nationwide's Oakfield development wins coveted housing award |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwides-oakfield-development-scoops-coveted-housing-design-award-as-it-puts-community-at-heart |website=Nationwidemediacentre.co.uk|date=1 October 2021}}</ref> === 2020-жылдардағы ребрендингі және Virgin Money-ді сатып алуы === 2022 жылғы наурызда Кевин Парри Дэвид Робертстің орнына төраға болды; ал 2022 жылғы маусымда [[TSB Bank (United Kingdom)|TSB Bank]] банкінің бас атқарушы директоры болған [[Дебби Кросби]] [[Джо Гарнер]]дің орнына бас атқарушы директор қызметіне келді.<ref name="Financial Times">{{cite news |last1=Venkataramakrishnan |first1=Siddharth |title=Nationwide appoints TSB boss Debbie Crosbie as chief executive |url=https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=8 June 2022 |work=The Financial Times |date=3 December 2021}}</ref> 2023 жылғы қазанда Nationwide Building Society 1987 жылдан бергі ең ауқымды ребрендинг жүргізуге кірісіп, өзінің «ауыл» белгішесін ауыстырды.<ref>{{Cite web |last=Fowler |first=Ryan |date=2023-10-08 |title=Nationwide to undergo significant rebrand and invest in High Street branches |url=https://theintermediary.co.uk/2023/10/nationwide-to-undergo-significant-rebrand-and-invest-in-high-street-branches/ |access-date=2023-10-08 |website=The Intermediary - Latest UK mortgage news |language=en-GB}}</ref> Бұл қадам көптеген банктер филиалдарын жабуды жалғастырып жатқан кезде дәстүрлі сауда көшелеріндегі физикалық қатысуын сақтауға бағытталған кеңірек міндеттеменің бір бөлігі болды.<ref>{{Cite news |date=2023-10-09 |title=Nationwide Building Society rebrands and commits to the high street |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/uk-england-wiltshire-67054588 |access-date=2023-12-24}}</ref> Құрылыс қоғамы клиенттермен бетпе-бет қызмет көрсетуді сақтап қалуы үшін барлық 605 филиалға инвестиция салу жоспарланды.<ref>{{Cite press release|title=Nationwide renews promise to keep branches open until 2026 |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwide-renews-promise-to-keep-branches-open-until-2026 |date=21 June 2023|website=Nationwide Building Society Media Centre}}</ref><ref>{{Cite web |title=Branch Promise, a commitment to our members|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise/ |access-date=2024-12-03|quote=We've extended our Branch Promise. Everywhere we have a branch, we'll still be there until at least the start of 2028.}}</ref> 2024 жылғы 7 наурызда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алу туралы ұсыныс жасағанын жариялады.<ref name="bbcnationwide">{{cite news |title=Nationwide strikes deal to buy Virgin Money for £2.9bn |url=https://www.bbc.co.uk/news/business-68499145 |access-date=9 March 2024 |work=BBC News |date=7 March 2024}}</ref> Мәміле шарттарына сәйкес, алдағы алты жыл ішінде біріктірілген компания Nationwide брендіне көшіріліп, нәтижесінде Virgin Money бренді қолданыстан шығарылатын болды.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide құрылыс қоғамы мәртебесін сақтап қалуды көздейді, ал «орта мерзімді кезеңде» [[Virgin Money UK|Virgin Money]] бизнесі өзінің банк лицензиясы бар жеке заңды тұлға ретінде қала береді.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide жақын арада Virgin Money-дің 7300 қызметкеріне қатысты елеулі өзгерістер енгізбеуді жоспарлайды.<ref name="bbcnationwide"/> Қазіргі уақытта Virgin Money [[Clydesdale Bank]] брендімен шотланд банкноттарын шығарады.<ref>{{cite news |title=Buying yon bonnie banks |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-scotland-business-68628838 |access-date=22 March 2024 |work=BBC News |date=21 March 2024}}</ref> 22 мамырда Virgin Money акционерлері мәмілені мақұлдады.<ref>{{cite news |last1=Makortoff |first1=Kalyeena |title=Virgin Money shareholders vote for Nationwide takeover by big majority |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/may/22/virgin-money-shareholders-vote-for-nationwide-takeover-by-big-majority |access-date=24 May 2024 |work=The Guardian |date=22 May 2024}}</ref> 31 мамырда [[Бәсекелестік және нарықтар басқармасы]] ұсынылған бірігудің Ұлыбританияның банк секторындағы бәсекелестікті төмендету ықтималдығына байланысты тексеру жүргізетінін мәлімдеді.<ref>{{cite news |title=Nationwide-Virgin merger faces competition probe |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/czddy1j0nnko |access-date=2 June 2024 |work=BBC News |date=31 May 2024}}</ref> 19 шілдеде Бәсекелестік және нарықтар басқармасы сатып алуды мақұлдады.<ref>{{Cite news |last=Simpson |first=Jack |date=2024-07-19 |title=Nationwide gets green light for £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/jul/19/nationwide-takeover-of-virgin-money-cleared-by-uk-watchdog |access-date=2024-07-22 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=An update on our offer to buy Virgin Money {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-cma-update/ |access-date=2024-07-22 |website=www.nationwide.co.uk}}</ref> 1 қазанда Nationwide Virgin Money-ді сатып алуды аяқтады, нәтижесінде Ұлыбританиядағы әрбір үш адамның бірінің Nationwide-пен байланысы бар болды.<ref>{{Cite web |title=Virgin Money acquisition|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-acquisition/ |date=1 October 2024}}</ref><ref>{{Cite web |title=Nationwide and Virgin money|publisher=Virgin Money UK |url=https://uk.virginmoney.com/nationwide-and-virginmoney/ |date=1 October 2024}}</ref> Nationwide Virgin Money-ді сатып алудан 2,3 млрд фунт стерлинг көлемінде пайда алғанын хабарлады, алайда оның пайдасы төмендеді. Қыркүйекте аяқталған алты айда салық салынғанға дейінгі пайда 989 млн фунт стерлингтен 568 млн фунт стерлингке дейін азайды; бұған ішінара 100 фунт стерлинг көлеміндегі Fairer Share Payment төлемі мен жинақ салымдары бойынша бәсекеге қабілетті мөлшерлемелер әсер етті. Бас атқарушы директор Дебби Кросби Virgin Money-ден болашақта түсетін пайда клиенттердің игілігіне жұмсалатынын жазды. Шығындардың қысқаруы нәтижесінде Virgin Money-дің пайдасы 558 млн фунт стерлингке дейін өсті.<ref>{{cite news|title=Nationwide gains £2.3bn from Virgin Money takeover to 'benefit' customers |last=Wise |first=Anna |website=The Independent |date=27 November 2024 |url=https://www.independent.co.uk/business/nationwide-gains-ps2-3bn-from-virgin-money-takeover-to-benefit-customers-b2654420.html |access-date=27 November 2024}}</ref> Virgin Money негізін қалаушы [[Ричард Брэнсон]] мәміледен 724 млн фунт стерлинг алды, оның ішінде Nationwide-тың Virgin Money брендін алты жылға дейін пайдалану құқығы үшін төленетін 310 млн фунт стерлинг бар.<ref name=guardian-20241127>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2024/nov/27/nationwide-gain-virgin-money-takeover |title=Nationwide's £2.3bn takeover gain prompts criticism of Virgin Money bosses |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=27 November 2024 |access-date=28 November 2024}}</ref> 2025 жылғы қарашада Nationwide өзінің барлық 696 филиалын — 605 Nationwide және 91 Virgin Money филиалын — кемінде 2030 жылға дейін ашық ұстауға міндеттенді.<ref>{{Cite web |date=2025-11-12 |title=Nationwide Building Society pledges to keep branches open |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c4gk44gm4mpo |access-date=2025-11-12 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Virgin Money-дің [[Clydesdale Bank plc]] еншілес компаниясы бизнесінің басым бөлігі 2026 жылғы 2 сәуірде [[2000 жылғы Қаржылық қызметтер және нарықтар туралы заң]]ға сәйкес банктік бизнесті беру схемасы бойынша Nationwide-қа заңды түрде берілді; бұл схеманы [[Компаниялар соты]] 2026 жылғы 23 ақпанда мақұлдады. Nationwide берілген шоттар үшін Virgin Money атауын пайдалануды жалғастыруды көздейді, алайда Clydesdale Bank ипотекалары енді «Clydesdale» брендімен ұсынылады; бұл оның бұрынғы банк мәртебесінен Nationwide Building Society-дің сауда атауына айналғанын көрсетеді. Ағымдағы шоты, жинақ шоты немесе ипотекасы бар Virgin Money клиенттері беру нәтижесінде Nationwide мүшелеріне айналды.<ref>{{Cite web |title=Nationwide Transfer {{!}} Virgin Money UK |url=https://www.virginmoney.com/nationwide-transfer/ |access-date=2026-04-03 |website=www.virginmoney.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=SCHEME for the transfer of the business of Clydesdale Bank PLC to Nationwide Building Society pursuant to Part VII of the Financial Services and Markets Act 2000 |url=https://uk.virginmoney.com/downloads/pdf/nationwide-transfer/the-scheme-documents.pdf |access-date=2025-11-15 |website=uk.virginmoney.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-02-26 |title=Virgin Money transfers to Nationwide accounts, cards, and savings explained |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/national/uk-today/25890678.virgin-money-transfers-nationwide-accounts-explained/ |access-date=2026-03-13 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 2026 жылғы маусымда Nationwide Virgin Money-ді сатып алғаннан кейін қайталанатын лауазымдарды қысқарту мақсатындағы алғашқы қысқарту кезеңінде 600 жұмыс орнын қысқартатынын жариялады.<ref>{{Cite news |last=Makortoff |first=Kalyeena |last2=Sweney |first2=Mark |date=2026-06-29 |title=Nationwide to cut 600 jobs in first redundancies after takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2026/jun/29/nationwide-cut-600-jobs-first-redundancies-takeover-virgin-money |access-date=2026-07-24 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2025 жылғы Қаржылық мінез-құлық басқармасының айыппұлы === 2025 жылғы 12 желтоқсанда Nationwide компаниясына [[Қаржылық мінез-құлық басқармасы]] (FCA) [[Ұлыбританиядағы COVID-19 пандемиясы|COVID-19]] кезіндегі [[жұмыстан уақытша босату]] бағдарламасы бойынша алаяқтық төлемдерді анықтау мүмкіндіктерін жіберіп алғаны үшін 44 млн фунт стерлинг көлемінде айыппұл салынды. Алаяқтық негізінен Nationwide бизнес-шоттарды ұсынбаған кезеңде жасалған, алайда компания кейбір клиенттердің жеке шоттарын кәсіпкерлік мақсатта пайдаланып жүргенінен хабардар болған. Бір клиент жеке ағымдағы шотын 13 ай ішінде COVID-19 кезіндегі жұмыстан уақытша босату бағдарламасы бойынша 27,3 млн фунт стерлинг көлеміндегі алаяқтық төлемдерді алу үшін пайдаланған, оның 26 млн фунт стерлингі небәрі сегіз күн ішінде түскен. [[HM Revenue and Customs]] қаражаттың шамамен 800 000 фунт стерлингінен басқасының барлығын қайтарып ала алды.<ref>{{Cite web |last=Norman |first=Samuel |date=2025-12-12 |title=Nationwide hit with fine after failing to flag Covid furlough fraud |url=https://www.cityam.com/nationwide-hit-with-fine-after-failing-to-flag-covid-furlough-fraud/ |access-date=2025-12-12 |website=City AM |language=en-GB}}</ref><ref name=guardian-20251212>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2025/dec/12/nationwide-fined-44m-by-watchdog-for-financial-control-failings |title=Nationwide fined £44m by watchdog for financial crime control failings |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025}}</ref> Айыппұл салынғаннан кейін Nationwide жауап ретінде баспасөз хабарламасын жариялап, FCA тергеуімен толық ынтымақтастық жасағанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |title=Nationwide responds to FCA fine over historical weaknesses in AML controls |url=https://www.nationwide.co.uk/media/news/nationwide-responds-to-fca-fine-over-historical-weaknesses-in-aml-controls |access-date=2025-12-16 |website=Nationwide Building Society Media Centre |language=english}}</ref> === 2026 – қазірге дейін === 2026 жылғы сәуірде [[Forbes]] Nationwide-ты Ұлыбританиядағы ең үздік банк деп таныды.<ref>{{Cite web |date=2026-04-08 |editor-last=Peachman |editor-first=Rachel Rabkin |title=Forbes 2026 World's Best Banks |url=https://www.forbes.com/lists/worlds-best-banks/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260410025048/https://www.forbes.com/lists/worlds-best-banks/ |archive-date=2026-04-10 |access-date=2026-04-14 |website=[[Forbes]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Matchett |first=Karl |date=2026-04-13 |title=Nationwide named UK’s best bank |url=https://www.independent.co.uk/news/business/nationwide-building-society-best-bank-uk-b2956545.html |access-date=2026-04-14 |website=[[The Independent]] |language=en}}</ref> 2026 жылғы мамырда Nationwide жылдық пайдасының төмендеуіне қарамастан, төртінші жыл қатарынан «Fairer Share» бағдарламасы аясында талаптарға сай келетін шамамен 4,4 млн мүшесіне 100 фунт стерлингтен төлейтінін жариялады.<ref>{{Cite web |last=Martin |first=Ben |date=21 May 2026 |title=Nationwide to pay £100 cash bonus to members even as profits fall |url=https://www.thetimes.com/business/companies-markets/article/nationwide-fairer-share-payment-2026-100-cash-bonuses-x0fgxm03x |access-date=26 May 2026 |website=[[The Times]]}}</ref> == Өзара меншік мәртебесі == 1998 жылы күтпеген қаржылық пайда табуды көздеген қоғам мүшелері, Ұлыбританияның бұқаралық ақпарат құралдары оларды [[Карпетбэггер#Ұлыбритания|карпетбэггерлер]] деп атады, Nationwide мүшелерінен қоғамды [[Өзара меншік мәртебесінен шығару|өзара меншік мәртебесінен шығару]] және [[Лондон қор биржасы]]на шығару мәселесі бойынша дауыс беруді талап етті. Бұқаралық ақпарат құралдарында әрбір мүшеге шамамен 1000–1500 фунт стерлинг төленуі мүмкін екені хабарланғанына қарамастан, бұл әрекет сәтсіз аяқталды: Nationwide мүшелері құрылыс қоғамын банкке айналдыруға қарсы 1 135 587 дауыс берсе, 1 101 887 мүше қолдап дауыс берді (айырмасы — 33 700 дауыс).<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/138184.stm |title=Business: The Company File Conversion rejected |date=23 July 1998 |publisher=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2001 жылы қоғам мүшелері Nationwide мүшелері арасында қоғамды өзара меншік мәртебесінен шығарып, банкке айналдыру жөнінде тағы бір дауыс беру өткізу туралы қарар ұсынды. Nationwide басқармасы бұл қарарды заңдық негіздер бойынша қабылдамады.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/money/2001/apr/21/personalfinancenews.jobsandmoney|title=Blow for carpetbaggers|author=Rupert Jones|date=21 April 2001|newspaper=The Guardian|access-date=16 November 2015}}</ref> == Қаржылық көрсеткіштері == 2015/2016 жылдардағы алдын ала нәтижелер бойынша (2015 жылғы сәуір – 2016 жылғы сәуір) базалық пайда 9%-ға өсіп, 1,337 млрд фунт стерлингке жетті, ал есепті пайда 23%-ға өсіп, 1,279 млрд фунт стерлингті құрады. Шығындардың кіріске қатынасы 53,9% болды.<ref name="auto">{{cite report|url=http://www.nationwide.co.uk/~/media/MainSite/documents/about/corporate-information/results-and-accounts/prelim-results-2016.pdf|title=Preliminary Results for the year ended 4 April 2016|publisher=Nationwide Building Society|author=Mark Rennison|date=23 May 2016|access-date=27 October 2017|archive-date=1 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160701235026/http://www.nationwide.co.uk/~/media/MainSite/documents/about/corporate-information/results-and-accounts/prelim-results-2016.pdf|url-status=dead}}</ref> Бірінші деңгейлі базалық капитал коэффициенті мен левередж коэффициенті тиісінше 23,2% және 4,2%-ға дейін жақсарды. Жалпы және таза несие беру көлемі тиісінше 32,6 млрд және 9,1 млрд фунт стерлингті құрады. Nationwide 57 200 адамға алғашқы баспанасын сатып алуға көмектесті. Мүшелердің депозиттері 6,3 млрд фунт стерлингке артты.<ref>{{Cite web |url=http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2016/5/24-nationwide-building-society-full-year-results-long-term-focus-drives-strong-performance |title=Nationwide Building Society full year results: Long term focus drives strong performance &#124; Nationwide |access-date=25 May 2016 |archive-date=27 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160527083752/http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2016/5/24-nationwide-building-society-full-year-results-long-term-focus-drives-strong-performance |url-status=dead }}</ref> == Кредиттік рейтингі == 2022 жылдың екінші жартысындағы жағдай бойынша Nationwide-тың ұзақ мерзімді [[кредиттік рейтинг]]і [[Moody's]] агенттігі бойынша A1, [[Standard & Poor's]] бойынша A+ және [[Fitch Ratings]] бойынша A+ болды.<ref>{{cite web|url=https://www.nationwide.co.uk/investor-relations/#credit-ratings|title=Investor Relations - Nationwide|website=Nationwide.co.uk|access-date=16 February 2023}}</ref> == Еншілес компаниялары == Nationwide бірнеше еншілес компанияға иелік етеді,<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk/about_nationwide/membership_matters/subsidiaries.htm|title=All About Nationwide Membership|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060831145528/http://www.nationwide.co.uk/about_nationwide/membership_matters/subsidiaries.htm|archive-date=31 August 2006|df=dmy-all}}</ref> олардың қатарында: *[[Virgin Money UK]] – бөлшек банкинг, ипотекалық несиелер және қаржылық қызметтер *[[Nationwide International]] Limited – офшорлық депозит қабылдаушы *Nationwide Syndications Limited – синдикатталған кредит беру *[[The Mortgage Works]] (UK) plc – мамандандырылған ипотекалық кредитор *[[UCB Home Loans]] Corporation Limited – мамандандырылған ипотекалық кредитор *Derbyshire Home Loans Limited – мамандандырылған ипотекалық кредитор *E-MEX Home Funding Limited – мамандандырылған ипотекалық кредитор == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} qkn6tnrbtnbnq05ste0ikki1awroiyn 3650038 3650037 2026-09-01T17:34:10Z 1nter pares 146705 3650038 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Nationwide Building Society |логотипі = |суреті = Nationwide Building Society, Market Place, Pontefract (23rd May 2020).jpg |сурет атауы = 2020 жылы түсірілген Англияның [[Понтефракт]] қаласындағы Nationwide Building Society бөлімшесі |түрі = [[Құрылыс қоғамы]], ([[Өзара ұйым|өзара ұйым]]) |биржадағы листингі = |қызметі = |құрылды = [[1884 жыл|1884]] |құрушы = |орналасуы = [[Суиндон]], Англия, Ұлыбритания |басты адамдары = [[Kevin Parry (British businessman)|Кевин Парри]] (төраға)<br>[[Debbie Crosbie|Дебби Кросби]] (бас атқарушы директор) |саласы = [[Банк ісі]] және [[қаржылық қызметтер]] |өнімі = [[Бөлшек банк ісі]]; [[жинақ]]тар; [[ипотека]]лар; [[Инвестиция|инвестициялар]]; [[сақтандыру]]; [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]]; [[несие]]лер; [[Несие картасы|несие карталары]] |меншікті капиталы = {{өсім}} 19,7 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |айналым = {{өсім}} 7,48 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0">{{Cite web |title=Annual Results 2025 {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2024-2025/2025-preliminary-results.pdf?rev=7176e95d2d2b43f6a04063a701fa0371 |access-date=[[4 маусым]] [[2025 жыл|2025]] |website=nationwide.co.uk |language=en}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} 3,30 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |таза табысы = {{өсім}} 2,11 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |активтер = {{өсім}} 367,9 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |капитализация = |қызметкерлер саны = {{құлдырау}} 17 680 (2024)<ref name=AR>{{cite report |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2023-2024/annual-report-and-accounts-2024.pdf |title=Nationwide Building Society: Annual Report & Accounts 2024 |date=22 May 2024 |publisher=Nationwide}}</ref> |басшы компания = |бағынышты компания = [[Virgin Money UK]], [[The Mortgage Works]] |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |аудитор = |сайты = https://nationwide.co.uk |Ортаққор = }} '''Nationwide Building Society''' — [[Суиндон]]да, Англияда орналасқан британдық өзара [[қаржы институты]]. Ол әлемдегі ең ірі [[құрылыс қоғамы]] болып табылады. 2024 жылғы жағдай бойынша оның 16 млннан астам мүшесі бар және [[акционер]]лері жоқ, қызметі толығымен мүшелерінің мүддесіне бағытталған.<ref name="webinar2024">{{cite web |last=Кросби |first=Дебби |title=Annual Results Webinar Transcript 2024 |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/investor-relations/annual-results-webinar-transcript-2024.pdf |website=Nationwide Building Society |date=22 мамыр 2024 |access-date=21 мамыр 2025}}</ref> Қоғам XX ғасыр бойы Ұлыбританиядағы 250-ден астам шағын құрылыс қоғамының бірігуі нәтижесінде қалыптасып, бұл Ұлыбританияның қаржы тарихындағы ең елеулі өзара ұйымдардың бірігуінің біріне айналды. Штаб-пәтері [[Суиндон]]да, [[Англия]]да орналасқан Nationwide [[бөлшек банкинг]] қызметтерінің кең ауқымын, соның ішінде [[ипотекалық несие|ипотекалық несиелер]], [[жинақ шоты|жинақ шоттары]], [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]], [[кредиттік карта]]лар, [[жеке несие]]лер және сақтандыру өнімдерін ұсынады. Nationwide — әлемдегі ең ірі [[кооперативтік банк ісі|кооперативтік қаржы институттарының]] бірі.<ref name="ica2010">{{cite report |title=Global300 Report 2010 |publisher=International Co-operative Alliance |url=https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210813153010/https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-date=13 August 2021 |url-status=dead |access-date=21 May 2025}}</ref> 2025 жылғы маусымдағы жағдай бойынша оның жалпы активтері 367,9 млрд фунт стерлингті құрады және 17 680 адамды жұмыспен қамтыды.<ref name=":0" /> Ол Ұлыбритания бойынша 605 филиалын басқарады және 2025 жылы барлық филиалдарын 2030 жылдың басына дейін сақтап қалу жөніндегі «Branch Promise» міндеттемесін қайта растады.<ref name="branchpromise">{{cite web |title=Branch Promise |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise |website=Nationwide Building Society |access-date=15 November 2025}}</ref> 2024 жылғы қазанда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алуды аяқтады, соның нәтижесінде 6,6 млннан астам клиент қосылып, жалпы клиенттер базасы 24,5 млннан асты.<ref name="guardian2024">{{cite news |title=Nationwide agrees £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2024/mar/21/nationwide-takeover-virgin-money-uk-banks |newspaper=The Guardian |date=21 March 2024 |access-date=21 May 2025}}</ref> Қоғам [[Building Societies Association]] және [[Co-operatives UK]] ұйымдарының мүшесі болып табылады және Ұлыбританияда өзара меншік нысаны мен дәстүрлі бөлімшелік банк қызметінің жетекші жақтаушыларының бірі болып қала береді. == Тарихы == Қоғамның тарихы 1884 жылғы қаңтарда құрылған [[Co-operative Permanent Building Society]] ұйымынан бастау алады. New Oxford House, High Holborn мекенжайында орналасқан ұйым 1970 жылы British Co-operative Union құрамынан шығу туралы шешім қабылдағаннан кейін атауын өзгертті. Жаңа «Nationwide» атауы мүшелердің дауыс беруіне ұсынылып, оны 135 675 мүше қолдап, 15 585 мүше қарсы дауыс берді.<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/NationwideBuildingSociety/timeline/1970|url-status=dead|title=Nationwide Building Society Timeline 1970|work=Facebook|access-date=16 November 2015}}</ref> 1987 жылы Нортгемптонда орналасқан [[Anglia Building Society]] Nationwide-пен бірікті. Жаңа қоғам бастапқыда Nationwide Anglia Building Society деп аталды, алайда 1991 жылы Anglia атауы алынып тасталды.<ref>{{cite web|url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/information-for-lawyers/forms-and-downloads/abstract-of-title-1991.pdf?rev=2eb3fc34934b4a01b1055053b6210173 |title=NATIONWIDE BUILDING SOCIETY (formerly Nationwide Anglia Building Society) |date=1 December 1991 |access-date=13 June 2024|website=nationwide.co.uk}}</ref> 1997 жылғы 27 мамырда Nationwide Ұлыбританиядағы алғашқы интернет-банкинг қызметтерінің бірін іске қосты.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927004747/http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|url-status=dead|archive-date=27 September 2007|title=Nationwide Celebrates Ten Years of Internet Banking|date=22 May 2007|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015}}</ref> 1999 жылы Nationwide Ұлыбританияның түрлі [[Таблоид (газет форматы)|таблоид]] [[газет]]терімен және басқа да бұқаралық ақпарат құралдарымен бірге банкоматтарды пайдаланғаны үшін алынатын даулы комиссияларға қарсы науқан бастады.<ref>{{Cite web |title=House of Commons - Treasury - Written Evidence |url=https://publications.parliament.uk/pa/cm200405/cmselect/cmtreasy/191/191we28.htm |access-date=2024-12-10 |website=publications.parliament.uk}}</ref> Науқан [[Barclays Bank]] бәсекелес банктер мен қаржы ұйымдарының барлық клиенттерінен, соның ішінде Nationwide клиенттерінен, Barclays-қа тиесілі [[банкомат|банкоматтан]] әрбір қолма-қол ақша алғаны үшін 1 фунт стерлинг комиссия алуды жоспарлағанын жариялаған кезде шарықтау шегіне жетті.<ref name=":1">{{Cite news |last=Scott |first=Maria |date=1999-09-19 |title=Barclays' scam will net £100m |url=https://www.theguardian.com/business/1999/sep/19/observerbusiness.theobserver3 |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Осыдан кейін Nationwide Barclays-қа бұл жоспарынан бас тартпаса, банкке қарсы сотқа жүгінетінін ескертті. Nationwide Barclays сол жылдың басында қосылған [[LINK (UK)|LINK]] банкоматтар желісінің ережелерін бұзды деп мәлімдеді.<ref name=":1" /><ref>{{Cite news |title=Nationwide threatens to sue Barclays |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/450063.stm |access-date=2025-07-26 |work=BBC News}}</ref> Келесі жылы Ұлыбритания банктеріне тиесілі банкоматтардың көпшілігінен қолма-қол ақша алу елдегі барлық банктер мен құрылыс қоғамдарының клиенттері үшін тегін болды.<ref>{{Cite news |last=Treanor |first=Jill |date=2001-01-01 |title=Banks ditch charges for cash machine withdrawals |url=https://www.theguardian.com/money/2001/jan/01/business.personalfinancenews |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2000–2010 === 2007 жылы Nationwide мүшелері жыл сайынғы жалпы жиналыста жыл сайын салық салынғанға дейінгі пайданың кемінде 1%-ын қайырымдылық қызметіне бөлуге дауыс берді. 2007 жылғы 28 тамызда Nationwide Portman Building Society-мен бірігуді аяқтады, нәтижесінде активтері 160 млрд фунт стерлингтен асатын және шамамен 13 млн мүшесі бар өзара ұйым құрылды. Portman-ның ең ерте ізашары 1846 жылы Уилтширдегі Рамсбери қаласында құрылған Provident Union Building Society болды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk|title=Nationwide Annual report and account 2007-8 |website=Nationwide Building Society |pages=28}}</ref> [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]] кезінде Nationwide өзара секторды қорғау үшін шаралар қабылдап, 2008 жылғы қыркүйекте қаржылық қиындыққа тап болған [[Cheshire Building Society|Cheshire]] және [[Derbyshire Building Society|Derbyshire]] құрылыс қоғамдарын сатып алды,<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/7603411.stm |title=Nationwide rescues small lenders |date=8 September 2008 |work= BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> ал 2009 жылғы 30 наурызда [[Dunfermline Building Society]] ұйымын сатып алды.<ref name=Dunfermline>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/7971244.stm|title=Nationwide takes over Dunfermline |date=30 March 2009 |work=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2009 жылғы 24 наурызда Nationwide Building Society [[Дублин]]де, Ирландияда Nationwide UK (Ireland) деп аталатын тікелей жинақ бөлімшесін ашты; бұл атау оны еш байланысы жоқ және қазір жұмысын тоқтатқан [[Irish Nationwide Building Society]] ұйымынан ажырату үшін қолданылды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |title=World's largest Building Society opens for business in Ireland |date=24 March 2009 |publisher=Nationwide Building Society |access-date=3 March 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090428125508/http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |archive-date=28 April 2009 }}</ref> === 2010–2020 === 2012 жылы қоғам Cheshire, Derbyshire және Dunfermline құрылыс қоғамдарын Nationwide құрамына біріктіретінін мәлімдеді. Бұл қоғамдар Nationwide құрамындағы бөлімшелер ретінде өз брендтерімен жұмыс істеп келген. Әр бизнесті қайта брендтеу кезең-кезеңімен жүргізілді, олардың ішінде бірінші болып Dunfermline 2014 жылғы маусымда біріктірілді.<ref>{{cite web|url=http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|title=Regional Brands integration|author=Nationwide Building Society|date=20 March 2014|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151116111313/http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|archive-date=16 November 2015|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-edinburgh-east-fife-24652416|title=Dunfermline to be merged with Nationwide|work=BBC News|date=24 October 2013|access-date=24 October 2013}}</ref> 2015 жылғы 22 мамырда қоғамның бас атқарушы директоры Грэм Билдің зейнетке шығуды жоспарлап отырғаны жарияланды. 2015 жылғы 16 қарашада Nationwide [[Openreach]] компаниясының бас атқарушы директоры Джо Гарнер 2016 жылғы көктемде Грэм Билдің орнына Nationwide-тың бас атқарушы директоры болатынын мәлімдеді.<ref>{{cite press release|url=http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|title=Nationwide Building Society appoints Joe Garner as Chief Executive|date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160508232818/http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|archive-date=8 May 2016|df=dmy-all}}</ref> 2016 жылғы мамырда қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде [[Мэн аралы]]ндағы еншілес компаниясы Nationwide International-ды жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=70 jobs at risk as building society closes|url=http://www.manxradio.com/news/isle-of-man-news/70-jobs-at-risk-as-building-society-closes/|access-date=3 April 2017|publisher=Manx Radio|date=26 May 2016}}</ref> [[Дуглас, Мэн аралы|Дуглас]]та орналасқан бөлімше [[еуро]], [[фунт стерлинг]] және [[АҚШ доллары]]нда бірқатар офшорлық жинақ шоттарын ұсынды. 2008 жылғы 31 наурыздағы жағдай бойынша оның активтері 2,76 млрд фунт стерлингтен асты, ал 2009 жылғы 31 наурызға қарай 3,69 млрд фунт стерлингке дейін өсіп, оны Мэн аралындағы ең ірі депозит қабылдаушылардың біріне айналдырды. Nationwide оның 2017 жылғы 30 маусымда жабылатынын растады.<ref>{{cite news|last1=Matin|first1=Moonira|title=Nationwide to close Isle of Man offshore expat unit|url=https://international-adviser.com/nationwide-close-isle-offshore-expat-unit/|access-date=3 April 2017 |work=International Adviser|date=17 January 2017}}</ref> 2016 жылғы 1 қазанда [[Carillion]] Nationwide-тың Суиндондағы штаб-пәтеріне «Nationwide-тың тұрақтылық стратегиясына арнайы сәйкестендірілген» қызметтер көрсете бастады. Бұл келісімшарттың құны шамамен 350 млн фунт стерлинг болады деп күтілді және ол тоғыз жылға жуық уақытқа созылған серіктестікке негізделді.<ref>{{Cite web|url=https://www.carillionplc.com/news-and-media/carillion-wins-350-million-support-services-contract-for-nationwide-building-society/|title=Carillion wins £350 million support services contract for Nationwide Building Society|website=Carillion PLC|access-date=2018-01-16}}</ref> 2018 жылғы қаңтарда Carillion [[таратылу]] рәсіміне кіріскен кезде, Nationwide бұған дейін мердігер компанияда жұмыс істеген 297 қызметкерді өз штатына қабылдады.<ref name="CRP-18Jan2018">{{cite news |last1=Rutter Pooley |first1=Cat |title=Nationwide Building Society guarantees Carillion workers' jobs |url=https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=2 June 2020 |work=Financial Times |date=18 January 2018}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/governance-reports-and-results/results-and-accounts/ |website=Nationwide.co.uk |title=Annual report 2017/18|date=1 January 2021}}</ref> 2017 жылғы сәуірде қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде Ирландия Республикасындағы Nationwide UK (Ireland) еншілес компаниясын жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=Savers may suffer as Nationwide UK set to leave Irish market|url=https://www.irishtimes.com/business/personal-finance/savers-may-suffer-as-nationwide-uk-set-to-leave-irish-market-1.3043355|access-date=29 April 2017|work=The Irish Times|date=10 April 2017}}</ref> 2018 жылғы 31 мамырда Nationwide Суиндон боро кеңесімен серіктестікте Суиндондағы Oakfield ауданында жаңа қауымдастық салатынын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=2018-05-31 |title=The community is at the heart of the Oakfield project |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/16261498.nationwide-building-society-want-community-oakfield-project-help-planning/ |access-date=2025-07-26 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 239 үй салуға жоспарлау рұқсаты 2019 жылы берілді.<ref>{{Cite web |last=Atkin |first=Joanne |date=2019-07-15 |title=Building society set to create 239 new homes |url=https://www.mortgagefinancegazette.com/market-news/housing/building-society-set-create-239-new-homes-15-07-2019/ |access-date=2025-01-17 |website=Mortgage Finance Gazette |language=en}}</ref> Үйлерді EPC A энергетикалық тиімділік санатына сай және пайда табуды көздемейтін үлгі бойынша салу жоспарланды. 2021 жылы бұл жоба Housing Design Awards аясында «Building for a Healthy Life» сыйлығын жеңіп алды.<ref name="Nationwide’s Oakfield development wins coveted housing award">{{cite web |title=Nationwide's Oakfield development wins coveted housing award |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwides-oakfield-development-scoops-coveted-housing-design-award-as-it-puts-community-at-heart |website=Nationwidemediacentre.co.uk|date=1 October 2021}}</ref> === 2020-жылдардағы ребрендингі және Virgin Money-ді сатып алуы === 2022 жылғы наурызда Кевин Парри Дэвид Робертстің орнына төраға болды; ал 2022 жылғы маусымда [[TSB Bank (United Kingdom)|TSB Bank]] банкінің бас атқарушы директоры болған [[Дебби Кросби]] [[Джо Гарнер]]дің орнына бас атқарушы директор қызметіне келді.<ref name="Financial Times">{{cite news |last1=Venkataramakrishnan |first1=Siddharth |title=Nationwide appoints TSB boss Debbie Crosbie as chief executive |url=https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=8 June 2022 |work=The Financial Times |date=3 December 2021}}</ref> 2023 жылғы қазанда Nationwide Building Society 1987 жылдан бергі ең ауқымды ребрендинг жүргізуге кірісіп, өзінің «ауыл» белгішесін ауыстырды.<ref>{{Cite web |last=Fowler |first=Ryan |date=2023-10-08 |title=Nationwide to undergo significant rebrand and invest in High Street branches |url=https://theintermediary.co.uk/2023/10/nationwide-to-undergo-significant-rebrand-and-invest-in-high-street-branches/ |access-date=2023-10-08 |website=The Intermediary - Latest UK mortgage news |language=en-GB}}</ref> Бұл қадам көптеген банктер филиалдарын жабуды жалғастырып жатқан кезде дәстүрлі сауда көшелеріндегі физикалық қатысуын сақтауға бағытталған кеңірек міндеттеменің бір бөлігі болды.<ref>{{Cite news |date=2023-10-09 |title=Nationwide Building Society rebrands and commits to the high street |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/uk-england-wiltshire-67054588 |access-date=2023-12-24}}</ref> Құрылыс қоғамы клиенттермен бетпе-бет қызмет көрсетуді сақтап қалуы үшін барлық 605 филиалға инвестиция салу жоспарланды.<ref>{{Cite press release|title=Nationwide renews promise to keep branches open until 2026 |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwide-renews-promise-to-keep-branches-open-until-2026 |date=21 June 2023|website=Nationwide Building Society Media Centre}}</ref><ref>{{Cite web |title=Branch Promise, a commitment to our members|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise/ |access-date=2024-12-03|quote=We've extended our Branch Promise. Everywhere we have a branch, we'll still be there until at least the start of 2028.}}</ref> 2024 жылғы 7 наурызда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алу туралы ұсыныс жасағанын жариялады.<ref name="bbcnationwide">{{cite news |title=Nationwide strikes deal to buy Virgin Money for £2.9bn |url=https://www.bbc.co.uk/news/business-68499145 |access-date=9 March 2024 |work=BBC News |date=7 March 2024}}</ref> Мәміле шарттарына сәйкес, алдағы алты жыл ішінде біріктірілген компания Nationwide брендіне көшіріліп, нәтижесінде Virgin Money бренді қолданыстан шығарылатын болды.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide құрылыс қоғамы мәртебесін сақтап қалуды көздейді, ал «орта мерзімді кезеңде» [[Virgin Money UK|Virgin Money]] бизнесі өзінің банк лицензиясы бар жеке заңды тұлға ретінде қала береді.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide жақын арада Virgin Money-дің 7300 қызметкеріне қатысты елеулі өзгерістер енгізбеуді жоспарлайды.<ref name="bbcnationwide"/> Қазіргі уақытта Virgin Money [[Clydesdale Bank]] брендімен шотланд банкноттарын шығарады.<ref>{{cite news |title=Buying yon bonnie banks |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-scotland-business-68628838 |access-date=22 March 2024 |work=BBC News |date=21 March 2024}}</ref> 22 мамырда Virgin Money акционерлері мәмілені мақұлдады.<ref>{{cite news |last1=Makortoff |first1=Kalyeena |title=Virgin Money shareholders vote for Nationwide takeover by big majority |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/may/22/virgin-money-shareholders-vote-for-nationwide-takeover-by-big-majority |access-date=24 May 2024 |work=The Guardian |date=22 May 2024}}</ref> 31 мамырда [[Бәсекелестік және нарықтар басқармасы]] ұсынылған бірігудің Ұлыбританияның банк секторындағы бәсекелестікті төмендету ықтималдығына байланысты тексеру жүргізетінін мәлімдеді.<ref>{{cite news |title=Nationwide-Virgin merger faces competition probe |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/czddy1j0nnko |access-date=2 June 2024 |work=BBC News |date=31 May 2024}}</ref> 19 шілдеде Бәсекелестік және нарықтар басқармасы сатып алуды мақұлдады.<ref>{{Cite news |last=Simpson |first=Jack |date=2024-07-19 |title=Nationwide gets green light for £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/jul/19/nationwide-takeover-of-virgin-money-cleared-by-uk-watchdog |access-date=2024-07-22 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=An update on our offer to buy Virgin Money {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-cma-update/ |access-date=2024-07-22 |website=www.nationwide.co.uk}}</ref> 1 қазанда Nationwide Virgin Money-ді сатып алуды аяқтады, нәтижесінде Ұлыбританиядағы әрбір үш адамның бірінің Nationwide-пен байланысы бар болды.<ref>{{Cite web |title=Virgin Money acquisition|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-acquisition/ |date=1 October 2024}}</ref><ref>{{Cite web |title=Nationwide and Virgin money|publisher=Virgin Money UK |url=https://uk.virginmoney.com/nationwide-and-virginmoney/ |date=1 October 2024}}</ref> Nationwide Virgin Money-ді сатып алудан 2,3 млрд фунт стерлинг көлемінде пайда алғанын хабарлады, алайда оның пайдасы төмендеді. Қыркүйекте аяқталған алты айда салық салынғанға дейінгі пайда 989 млн фунт стерлингтен 568 млн фунт стерлингке дейін азайды; бұған ішінара 100 фунт стерлинг көлеміндегі Fairer Share Payment төлемі мен жинақ салымдары бойынша бәсекеге қабілетті мөлшерлемелер әсер етті. Бас атқарушы директор Дебби Кросби Virgin Money-ден болашақта түсетін пайда клиенттердің игілігіне жұмсалатынын жазды. Шығындардың қысқаруы нәтижесінде Virgin Money-дің пайдасы 558 млн фунт стерлингке дейін өсті.<ref>{{cite news|title=Nationwide gains £2.3bn from Virgin Money takeover to 'benefit' customers |last=Wise |first=Anna |website=The Independent |date=27 November 2024 |url=https://www.independent.co.uk/business/nationwide-gains-ps2-3bn-from-virgin-money-takeover-to-benefit-customers-b2654420.html |access-date=27 November 2024}}</ref> Virgin Money негізін қалаушы [[Ричард Брэнсон]] мәміледен 724 млн фунт стерлинг алды, оның ішінде Nationwide-тың Virgin Money брендін алты жылға дейін пайдалану құқығы үшін төленетін 310 млн фунт стерлинг бар.<ref name=guardian-20241127>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2024/nov/27/nationwide-gain-virgin-money-takeover |title=Nationwide's £2.3bn takeover gain prompts criticism of Virgin Money bosses |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=27 November 2024 |access-date=28 November 2024}}</ref> 2025 жылғы қарашада Nationwide өзінің барлық 696 филиалын — 605 Nationwide және 91 Virgin Money филиалын — кемінде 2030 жылға дейін ашық ұстауға міндеттенді.<ref>{{Cite web |date=2025-11-12 |title=Nationwide Building Society pledges to keep branches open |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c4gk44gm4mpo |access-date=2025-11-12 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Virgin Money-дің [[Clydesdale Bank plc]] еншілес компаниясы бизнесінің басым бөлігі 2026 жылғы 2 сәуірде [[2000 жылғы Қаржылық қызметтер және нарықтар туралы заң]]ға сәйкес банктік бизнесті беру схемасы бойынша Nationwide-қа заңды түрде берілді; бұл схеманы [[Компаниялар соты]] 2026 жылғы 23 ақпанда мақұлдады. Nationwide берілген шоттар үшін Virgin Money атауын пайдалануды жалғастыруды көздейді, алайда Clydesdale Bank ипотекалары енді «Clydesdale» брендімен ұсынылады; бұл оның бұрынғы банк мәртебесінен Nationwide Building Society-дің сауда атауына айналғанын көрсетеді. Ағымдағы шоты, жинақ шоты немесе ипотекасы бар Virgin Money клиенттері беру нәтижесінде Nationwide мүшелеріне айналды.<ref>{{Cite web |title=Nationwide Transfer {{!}} Virgin Money UK |url=https://www.virginmoney.com/nationwide-transfer/ |access-date=2026-04-03 |website=www.virginmoney.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=SCHEME for the transfer of the business of Clydesdale Bank PLC to Nationwide Building Society pursuant to Part VII of the Financial Services and Markets Act 2000 |url=https://uk.virginmoney.com/downloads/pdf/nationwide-transfer/the-scheme-documents.pdf |access-date=2025-11-15 |website=uk.virginmoney.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-02-26 |title=Virgin Money transfers to Nationwide accounts, cards, and savings explained |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/national/uk-today/25890678.virgin-money-transfers-nationwide-accounts-explained/ |access-date=2026-03-13 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 2026 жылғы маусымда Nationwide Virgin Money-ді сатып алғаннан кейін қайталанатын лауазымдарды қысқарту мақсатындағы алғашқы қысқарту кезеңінде 600 жұмыс орнын қысқартатынын жариялады.<ref>{{Cite news |last=Makortoff |first=Kalyeena |last2=Sweney |first2=Mark |date=2026-06-29 |title=Nationwide to cut 600 jobs in first redundancies after takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2026/jun/29/nationwide-cut-600-jobs-first-redundancies-takeover-virgin-money |access-date=2026-07-24 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2025 жылғы Қаржылық мінез-құлық басқармасының айыппұлы === 2025 жылғы 12 желтоқсанда Nationwide компаниясына [[Қаржылық мінез-құлық басқармасы]] (FCA) [[Ұлыбританиядағы COVID-19 пандемиясы|COVID-19]] кезіндегі [[жұмыстан уақытша босату]] бағдарламасы бойынша алаяқтық төлемдерді анықтау мүмкіндіктерін жіберіп алғаны үшін 44 млн фунт стерлинг көлемінде айыппұл салынды. Алаяқтық негізінен Nationwide бизнес-шоттарды ұсынбаған кезеңде жасалған, алайда компания кейбір клиенттердің жеке шоттарын кәсіпкерлік мақсатта пайдаланып жүргенінен хабардар болған. Бір клиент жеке ағымдағы шотын 13 ай ішінде COVID-19 кезіндегі жұмыстан уақытша босату бағдарламасы бойынша 27,3 млн фунт стерлинг көлеміндегі алаяқтық төлемдерді алу үшін пайдаланған, оның 26 млн фунт стерлингі небәрі сегіз күн ішінде түскен. [[HM Revenue and Customs]] қаражаттың шамамен 800 000 фунт стерлингінен басқасының барлығын қайтарып ала алды.<ref>{{Cite web |last=Norman |first=Samuel |date=2025-12-12 |title=Nationwide hit with fine after failing to flag Covid furlough fraud |url=https://www.cityam.com/nationwide-hit-with-fine-after-failing-to-flag-covid-furlough-fraud/ |access-date=2025-12-12 |website=City AM |language=en-GB}}</ref><ref name=guardian-20251212>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2025/dec/12/nationwide-fined-44m-by-watchdog-for-financial-control-failings |title=Nationwide fined £44m by watchdog for financial crime control failings |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025}}</ref> Айыппұл салынғаннан кейін Nationwide жауап ретінде баспасөз хабарламасын жариялап, FCA тергеуімен толық ынтымақтастық жасағанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |title=Nationwide responds to FCA fine over historical weaknesses in AML controls |url=https://www.nationwide.co.uk/media/news/nationwide-responds-to-fca-fine-over-historical-weaknesses-in-aml-controls |access-date=2025-12-16 |website=Nationwide Building Society Media Centre |language=english}}</ref> === 2026 – қазірге дейін === 2026 жылғы сәуірде [[Forbes]] Nationwide-ты Ұлыбританиядағы ең үздік банк деп таныды.<ref>{{Cite web |date=2026-04-08 |editor-last=Peachman |editor-first=Rachel Rabkin |title=Forbes 2026 World's Best Banks |url=https://www.forbes.com/lists/worlds-best-banks/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260410025048/https://www.forbes.com/lists/worlds-best-banks/ |archive-date=2026-04-10 |access-date=2026-04-14 |website=[[Forbes]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Matchett |first=Karl |date=2026-04-13 |title=Nationwide named UK’s best bank |url=https://www.independent.co.uk/news/business/nationwide-building-society-best-bank-uk-b2956545.html |access-date=2026-04-14 |website=[[The Independent]] |language=en}}</ref> 2026 жылғы мамырда Nationwide жылдық пайдасының төмендеуіне қарамастан, төртінші жыл қатарынан «Fairer Share» бағдарламасы аясында талаптарға сай келетін шамамен 4,4 млн мүшесіне 100 фунт стерлингтен төлейтінін жариялады.<ref>{{Cite web |last=Martin |first=Ben |date=21 May 2026 |title=Nationwide to pay £100 cash bonus to members even as profits fall |url=https://www.thetimes.com/business/companies-markets/article/nationwide-fairer-share-payment-2026-100-cash-bonuses-x0fgxm03x |access-date=26 May 2026 |website=[[The Times]]}}</ref> == Өзара меншік мәртебесі == 1998 жылы күтпеген қаржылық пайда табуды көздеген қоғам мүшелері, Ұлыбританияның бұқаралық ақпарат құралдары оларды [[Карпетбэггер#Ұлыбритания|карпетбэггерлер]] деп атады, Nationwide мүшелерінен қоғамды [[Өзара меншік мәртебесінен шығару|өзара меншік мәртебесінен шығару]] және [[Лондон қор биржасы]]на шығару мәселесі бойынша дауыс беруді талап етті. Бұқаралық ақпарат құралдарында әрбір мүшеге шамамен 1000–1500 фунт стерлинг төленуі мүмкін екені хабарланғанына қарамастан, бұл әрекет сәтсіз аяқталды: Nationwide мүшелері құрылыс қоғамын банкке айналдыруға қарсы 1 135 587 дауыс берсе, 1 101 887 мүше қолдап дауыс берді (айырмасы — 33 700 дауыс).<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/138184.stm |title=Business: The Company File Conversion rejected |date=23 July 1998 |publisher=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2001 жылы қоғам мүшелері Nationwide мүшелері арасында қоғамды өзара меншік мәртебесінен шығарып, банкке айналдыру жөнінде тағы бір дауыс беру өткізу туралы қарар ұсынды. Nationwide басқармасы бұл қарарды заңдық негіздер бойынша қабылдамады.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/money/2001/apr/21/personalfinancenews.jobsandmoney|title=Blow for carpetbaggers|author=Rupert Jones|date=21 April 2001|newspaper=The Guardian|access-date=16 November 2015}}</ref> == Қаржылық көрсеткіштері == 2015/2016 жылдардағы алдын ала нәтижелер бойынша (2015 жылғы сәуір – 2016 жылғы сәуір) базалық пайда 9%-ға өсіп, 1,337 млрд фунт стерлингке жетті, ал есепті пайда 23%-ға өсіп, 1,279 млрд фунт стерлингті құрады. Шығындардың кіріске қатынасы 53,9% болды.<ref name="auto">{{cite report|url=http://www.nationwide.co.uk/~/media/MainSite/documents/about/corporate-information/results-and-accounts/prelim-results-2016.pdf|title=Preliminary Results for the year ended 4 April 2016|publisher=Nationwide Building Society|author=Mark Rennison|date=23 May 2016|access-date=27 October 2017|archive-date=1 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160701235026/http://www.nationwide.co.uk/~/media/MainSite/documents/about/corporate-information/results-and-accounts/prelim-results-2016.pdf|url-status=dead}}</ref> Бірінші деңгейлі базалық капитал коэффициенті мен левередж коэффициенті тиісінше 23,2% және 4,2%-ға дейін жақсарды. Жалпы және таза несие беру көлемі тиісінше 32,6 млрд және 9,1 млрд фунт стерлингті құрады. Nationwide 57 200 адамға алғашқы баспанасын сатып алуға көмектесті. Мүшелердің депозиттері 6,3 млрд фунт стерлингке артты.<ref>{{Cite web |url=http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2016/5/24-nationwide-building-society-full-year-results-long-term-focus-drives-strong-performance |title=Nationwide Building Society full year results: Long term focus drives strong performance &#124; Nationwide |access-date=25 May 2016 |archive-date=27 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160527083752/http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2016/5/24-nationwide-building-society-full-year-results-long-term-focus-drives-strong-performance |url-status=dead }}</ref> == Кредиттік рейтингі == 2022 жылдың екінші жартысындағы жағдай бойынша Nationwide-тың ұзақ мерзімді [[кредиттік рейтинг]]і [[Moody's]] агенттігі бойынша A1, [[Standard & Poor's]] бойынша A+ және [[Fitch Ratings]] бойынша A+ болды.<ref>{{cite web|url=https://www.nationwide.co.uk/investor-relations/#credit-ratings|title=Investor Relations - Nationwide|website=Nationwide.co.uk|access-date=16 February 2023}}</ref> == Еншілес компаниялары == Nationwide бірнеше еншілес компанияға иелік етеді,<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk/about_nationwide/membership_matters/subsidiaries.htm|title=All About Nationwide Membership|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060831145528/http://www.nationwide.co.uk/about_nationwide/membership_matters/subsidiaries.htm|archive-date=31 August 2006|df=dmy-all}}</ref> олардың қатарында: * [[Virgin Money UK]] – бөлшек банкинг, ипотекалық несиелер және қаржылық қызметтер * [[Nationwide International]] Limited – офшорлық депозит қабылдаушы * Nationwide Syndications Limited – синдикатталған кредит беру * [[The Mortgage Works]] (UK) plc – мамандандырылған ипотекалық кредитор * [[UCB Home Loans]] Corporation Limited – мамандандырылған ипотекалық кредитор * Derbyshire Home Loans Limited – мамандандырылған ипотекалық кредитор * E-MEX Home Funding Limited – мамандандырылған ипотекалық кредитор == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} bsa3me4jllmlcdya5zezc47xuc4cd7q 3650040 3650038 2026-09-01T17:35:35Z 1nter pares 146705 /* Еншілес компаниялары */ 3650040 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Nationwide Building Society |логотипі = |суреті = Nationwide Building Society, Market Place, Pontefract (23rd May 2020).jpg |сурет атауы = 2020 жылы түсірілген Англияның [[Понтефракт]] қаласындағы Nationwide Building Society бөлімшесі |түрі = [[Құрылыс қоғамы]], ([[Өзара ұйым|өзара ұйым]]) |биржадағы листингі = |қызметі = |құрылды = [[1884 жыл|1884]] |құрушы = |орналасуы = [[Суиндон]], Англия, Ұлыбритания |басты адамдары = [[Kevin Parry (British businessman)|Кевин Парри]] (төраға)<br>[[Debbie Crosbie|Дебби Кросби]] (бас атқарушы директор) |саласы = [[Банк ісі]] және [[қаржылық қызметтер]] |өнімі = [[Бөлшек банк ісі]]; [[жинақ]]тар; [[ипотека]]лар; [[Инвестиция|инвестициялар]]; [[сақтандыру]]; [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]]; [[несие]]лер; [[Несие картасы|несие карталары]] |меншікті капиталы = {{өсім}} 19,7 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |айналым = {{өсім}} 7,48 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0">{{Cite web |title=Annual Results 2025 {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2024-2025/2025-preliminary-results.pdf?rev=7176e95d2d2b43f6a04063a701fa0371 |access-date=[[4 маусым]] [[2025 жыл|2025]] |website=nationwide.co.uk |language=en}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} 3,30 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |таза табысы = {{өсім}} 2,11 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |активтер = {{өсім}} 367,9 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |капитализация = |қызметкерлер саны = {{құлдырау}} 17 680 (2024)<ref name=AR>{{cite report |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2023-2024/annual-report-and-accounts-2024.pdf |title=Nationwide Building Society: Annual Report & Accounts 2024 |date=22 May 2024 |publisher=Nationwide}}</ref> |басшы компания = |бағынышты компания = [[Virgin Money UK]], [[The Mortgage Works]] |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |аудитор = |сайты = https://nationwide.co.uk |Ортаққор = }} '''Nationwide Building Society''' — [[Суиндон]]да, Англияда орналасқан британдық өзара [[қаржы институты]]. Ол әлемдегі ең ірі [[құрылыс қоғамы]] болып табылады. 2024 жылғы жағдай бойынша оның 16 млннан астам мүшесі бар және [[акционер]]лері жоқ, қызметі толығымен мүшелерінің мүддесіне бағытталған.<ref name="webinar2024">{{cite web |last=Кросби |first=Дебби |title=Annual Results Webinar Transcript 2024 |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/investor-relations/annual-results-webinar-transcript-2024.pdf |website=Nationwide Building Society |date=22 мамыр 2024 |access-date=21 мамыр 2025}}</ref> Қоғам XX ғасыр бойы Ұлыбританиядағы 250-ден астам шағын құрылыс қоғамының бірігуі нәтижесінде қалыптасып, бұл Ұлыбританияның қаржы тарихындағы ең елеулі өзара ұйымдардың бірігуінің біріне айналды. Штаб-пәтері [[Суиндон]]да, [[Англия]]да орналасқан Nationwide [[бөлшек банкинг]] қызметтерінің кең ауқымын, соның ішінде [[ипотекалық несие|ипотекалық несиелер]], [[жинақ шоты|жинақ шоттары]], [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]], [[кредиттік карта]]лар, [[жеке несие]]лер және сақтандыру өнімдерін ұсынады. Nationwide — әлемдегі ең ірі [[кооперативтік банк ісі|кооперативтік қаржы институттарының]] бірі.<ref name="ica2010">{{cite report |title=Global300 Report 2010 |publisher=International Co-operative Alliance |url=https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210813153010/https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-date=13 August 2021 |url-status=dead |access-date=21 May 2025}}</ref> 2025 жылғы маусымдағы жағдай бойынша оның жалпы активтері 367,9 млрд фунт стерлингті құрады және 17 680 адамды жұмыспен қамтыды.<ref name=":0" /> Ол Ұлыбритания бойынша 605 филиалын басқарады және 2025 жылы барлық филиалдарын 2030 жылдың басына дейін сақтап қалу жөніндегі «Branch Promise» міндеттемесін қайта растады.<ref name="branchpromise">{{cite web |title=Branch Promise |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise |website=Nationwide Building Society |access-date=15 November 2025}}</ref> 2024 жылғы қазанда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алуды аяқтады, соның нәтижесінде 6,6 млннан астам клиент қосылып, жалпы клиенттер базасы 24,5 млннан асты.<ref name="guardian2024">{{cite news |title=Nationwide agrees £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2024/mar/21/nationwide-takeover-virgin-money-uk-banks |newspaper=The Guardian |date=21 March 2024 |access-date=21 May 2025}}</ref> Қоғам [[Building Societies Association]] және [[Co-operatives UK]] ұйымдарының мүшесі болып табылады және Ұлыбританияда өзара меншік нысаны мен дәстүрлі бөлімшелік банк қызметінің жетекші жақтаушыларының бірі болып қала береді. == Тарихы == Қоғамның тарихы 1884 жылғы қаңтарда құрылған [[Co-operative Permanent Building Society]] ұйымынан бастау алады. New Oxford House, High Holborn мекенжайында орналасқан ұйым 1970 жылы British Co-operative Union құрамынан шығу туралы шешім қабылдағаннан кейін атауын өзгертті. Жаңа «Nationwide» атауы мүшелердің дауыс беруіне ұсынылып, оны 135 675 мүше қолдап, 15 585 мүше қарсы дауыс берді.<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/NationwideBuildingSociety/timeline/1970|url-status=dead|title=Nationwide Building Society Timeline 1970|work=Facebook|access-date=16 November 2015}}</ref> 1987 жылы Нортгемптонда орналасқан [[Anglia Building Society]] Nationwide-пен бірікті. Жаңа қоғам бастапқыда Nationwide Anglia Building Society деп аталды, алайда 1991 жылы Anglia атауы алынып тасталды.<ref>{{cite web|url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/information-for-lawyers/forms-and-downloads/abstract-of-title-1991.pdf?rev=2eb3fc34934b4a01b1055053b6210173 |title=NATIONWIDE BUILDING SOCIETY (formerly Nationwide Anglia Building Society) |date=1 December 1991 |access-date=13 June 2024|website=nationwide.co.uk}}</ref> 1997 жылғы 27 мамырда Nationwide Ұлыбританиядағы алғашқы интернет-банкинг қызметтерінің бірін іске қосты.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927004747/http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|url-status=dead|archive-date=27 September 2007|title=Nationwide Celebrates Ten Years of Internet Banking|date=22 May 2007|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015}}</ref> 1999 жылы Nationwide Ұлыбританияның түрлі [[Таблоид (газет форматы)|таблоид]] [[газет]]терімен және басқа да бұқаралық ақпарат құралдарымен бірге банкоматтарды пайдаланғаны үшін алынатын даулы комиссияларға қарсы науқан бастады.<ref>{{Cite web |title=House of Commons - Treasury - Written Evidence |url=https://publications.parliament.uk/pa/cm200405/cmselect/cmtreasy/191/191we28.htm |access-date=2024-12-10 |website=publications.parliament.uk}}</ref> Науқан [[Barclays Bank]] бәсекелес банктер мен қаржы ұйымдарының барлық клиенттерінен, соның ішінде Nationwide клиенттерінен, Barclays-қа тиесілі [[банкомат|банкоматтан]] әрбір қолма-қол ақша алғаны үшін 1 фунт стерлинг комиссия алуды жоспарлағанын жариялаған кезде шарықтау шегіне жетті.<ref name=":1">{{Cite news |last=Scott |first=Maria |date=1999-09-19 |title=Barclays' scam will net £100m |url=https://www.theguardian.com/business/1999/sep/19/observerbusiness.theobserver3 |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Осыдан кейін Nationwide Barclays-қа бұл жоспарынан бас тартпаса, банкке қарсы сотқа жүгінетінін ескертті. Nationwide Barclays сол жылдың басында қосылған [[LINK (UK)|LINK]] банкоматтар желісінің ережелерін бұзды деп мәлімдеді.<ref name=":1" /><ref>{{Cite news |title=Nationwide threatens to sue Barclays |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/450063.stm |access-date=2025-07-26 |work=BBC News}}</ref> Келесі жылы Ұлыбритания банктеріне тиесілі банкоматтардың көпшілігінен қолма-қол ақша алу елдегі барлық банктер мен құрылыс қоғамдарының клиенттері үшін тегін болды.<ref>{{Cite news |last=Treanor |first=Jill |date=2001-01-01 |title=Banks ditch charges for cash machine withdrawals |url=https://www.theguardian.com/money/2001/jan/01/business.personalfinancenews |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2000–2010 === 2007 жылы Nationwide мүшелері жыл сайынғы жалпы жиналыста жыл сайын салық салынғанға дейінгі пайданың кемінде 1%-ын қайырымдылық қызметіне бөлуге дауыс берді. 2007 жылғы 28 тамызда Nationwide Portman Building Society-мен бірігуді аяқтады, нәтижесінде активтері 160 млрд фунт стерлингтен асатын және шамамен 13 млн мүшесі бар өзара ұйым құрылды. Portman-ның ең ерте ізашары 1846 жылы Уилтширдегі Рамсбери қаласында құрылған Provident Union Building Society болды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk|title=Nationwide Annual report and account 2007-8 |website=Nationwide Building Society |pages=28}}</ref> [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]] кезінде Nationwide өзара секторды қорғау үшін шаралар қабылдап, 2008 жылғы қыркүйекте қаржылық қиындыққа тап болған [[Cheshire Building Society|Cheshire]] және [[Derbyshire Building Society|Derbyshire]] құрылыс қоғамдарын сатып алды,<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/7603411.stm |title=Nationwide rescues small lenders |date=8 September 2008 |work= BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> ал 2009 жылғы 30 наурызда [[Dunfermline Building Society]] ұйымын сатып алды.<ref name=Dunfermline>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/7971244.stm|title=Nationwide takes over Dunfermline |date=30 March 2009 |work=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2009 жылғы 24 наурызда Nationwide Building Society [[Дублин]]де, Ирландияда Nationwide UK (Ireland) деп аталатын тікелей жинақ бөлімшесін ашты; бұл атау оны еш байланысы жоқ және қазір жұмысын тоқтатқан [[Irish Nationwide Building Society]] ұйымынан ажырату үшін қолданылды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |title=World's largest Building Society opens for business in Ireland |date=24 March 2009 |publisher=Nationwide Building Society |access-date=3 March 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090428125508/http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |archive-date=28 April 2009 }}</ref> === 2010–2020 === 2012 жылы қоғам Cheshire, Derbyshire және Dunfermline құрылыс қоғамдарын Nationwide құрамына біріктіретінін мәлімдеді. Бұл қоғамдар Nationwide құрамындағы бөлімшелер ретінде өз брендтерімен жұмыс істеп келген. Әр бизнесті қайта брендтеу кезең-кезеңімен жүргізілді, олардың ішінде бірінші болып Dunfermline 2014 жылғы маусымда біріктірілді.<ref>{{cite web|url=http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|title=Regional Brands integration|author=Nationwide Building Society|date=20 March 2014|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151116111313/http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|archive-date=16 November 2015|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-edinburgh-east-fife-24652416|title=Dunfermline to be merged with Nationwide|work=BBC News|date=24 October 2013|access-date=24 October 2013}}</ref> 2015 жылғы 22 мамырда қоғамның бас атқарушы директоры Грэм Билдің зейнетке шығуды жоспарлап отырғаны жарияланды. 2015 жылғы 16 қарашада Nationwide [[Openreach]] компаниясының бас атқарушы директоры Джо Гарнер 2016 жылғы көктемде Грэм Билдің орнына Nationwide-тың бас атқарушы директоры болатынын мәлімдеді.<ref>{{cite press release|url=http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|title=Nationwide Building Society appoints Joe Garner as Chief Executive|date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160508232818/http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|archive-date=8 May 2016|df=dmy-all}}</ref> 2016 жылғы мамырда қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде [[Мэн аралы]]ндағы еншілес компаниясы Nationwide International-ды жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=70 jobs at risk as building society closes|url=http://www.manxradio.com/news/isle-of-man-news/70-jobs-at-risk-as-building-society-closes/|access-date=3 April 2017|publisher=Manx Radio|date=26 May 2016}}</ref> [[Дуглас, Мэн аралы|Дуглас]]та орналасқан бөлімше [[еуро]], [[фунт стерлинг]] және [[АҚШ доллары]]нда бірқатар офшорлық жинақ шоттарын ұсынды. 2008 жылғы 31 наурыздағы жағдай бойынша оның активтері 2,76 млрд фунт стерлингтен асты, ал 2009 жылғы 31 наурызға қарай 3,69 млрд фунт стерлингке дейін өсіп, оны Мэн аралындағы ең ірі депозит қабылдаушылардың біріне айналдырды. Nationwide оның 2017 жылғы 30 маусымда жабылатынын растады.<ref>{{cite news|last1=Matin|first1=Moonira|title=Nationwide to close Isle of Man offshore expat unit|url=https://international-adviser.com/nationwide-close-isle-offshore-expat-unit/|access-date=3 April 2017 |work=International Adviser|date=17 January 2017}}</ref> 2016 жылғы 1 қазанда [[Carillion]] Nationwide-тың Суиндондағы штаб-пәтеріне «Nationwide-тың тұрақтылық стратегиясына арнайы сәйкестендірілген» қызметтер көрсете бастады. Бұл келісімшарттың құны шамамен 350 млн фунт стерлинг болады деп күтілді және ол тоғыз жылға жуық уақытқа созылған серіктестікке негізделді.<ref>{{Cite web|url=https://www.carillionplc.com/news-and-media/carillion-wins-350-million-support-services-contract-for-nationwide-building-society/|title=Carillion wins £350 million support services contract for Nationwide Building Society|website=Carillion PLC|access-date=2018-01-16}}</ref> 2018 жылғы қаңтарда Carillion [[таратылу]] рәсіміне кіріскен кезде, Nationwide бұған дейін мердігер компанияда жұмыс істеген 297 қызметкерді өз штатына қабылдады.<ref name="CRP-18Jan2018">{{cite news |last1=Rutter Pooley |first1=Cat |title=Nationwide Building Society guarantees Carillion workers' jobs |url=https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=2 June 2020 |work=Financial Times |date=18 January 2018}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/governance-reports-and-results/results-and-accounts/ |website=Nationwide.co.uk |title=Annual report 2017/18|date=1 January 2021}}</ref> 2017 жылғы сәуірде қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде Ирландия Республикасындағы Nationwide UK (Ireland) еншілес компаниясын жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=Savers may suffer as Nationwide UK set to leave Irish market|url=https://www.irishtimes.com/business/personal-finance/savers-may-suffer-as-nationwide-uk-set-to-leave-irish-market-1.3043355|access-date=29 April 2017|work=The Irish Times|date=10 April 2017}}</ref> 2018 жылғы 31 мамырда Nationwide Суиндон боро кеңесімен серіктестікте Суиндондағы Oakfield ауданында жаңа қауымдастық салатынын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=2018-05-31 |title=The community is at the heart of the Oakfield project |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/16261498.nationwide-building-society-want-community-oakfield-project-help-planning/ |access-date=2025-07-26 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 239 үй салуға жоспарлау рұқсаты 2019 жылы берілді.<ref>{{Cite web |last=Atkin |first=Joanne |date=2019-07-15 |title=Building society set to create 239 new homes |url=https://www.mortgagefinancegazette.com/market-news/housing/building-society-set-create-239-new-homes-15-07-2019/ |access-date=2025-01-17 |website=Mortgage Finance Gazette |language=en}}</ref> Үйлерді EPC A энергетикалық тиімділік санатына сай және пайда табуды көздемейтін үлгі бойынша салу жоспарланды. 2021 жылы бұл жоба Housing Design Awards аясында «Building for a Healthy Life» сыйлығын жеңіп алды.<ref name="Nationwide’s Oakfield development wins coveted housing award">{{cite web |title=Nationwide's Oakfield development wins coveted housing award |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwides-oakfield-development-scoops-coveted-housing-design-award-as-it-puts-community-at-heart |website=Nationwidemediacentre.co.uk|date=1 October 2021}}</ref> === 2020-жылдардағы ребрендингі және Virgin Money-ді сатып алуы === 2022 жылғы наурызда Кевин Парри Дэвид Робертстің орнына төраға болды; ал 2022 жылғы маусымда [[TSB Bank (United Kingdom)|TSB Bank]] банкінің бас атқарушы директоры болған [[Дебби Кросби]] [[Джо Гарнер]]дің орнына бас атқарушы директор қызметіне келді.<ref name="Financial Times">{{cite news |last1=Venkataramakrishnan |first1=Siddharth |title=Nationwide appoints TSB boss Debbie Crosbie as chief executive |url=https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=8 June 2022 |work=The Financial Times |date=3 December 2021}}</ref> 2023 жылғы қазанда Nationwide Building Society 1987 жылдан бергі ең ауқымды ребрендинг жүргізуге кірісіп, өзінің «ауыл» белгішесін ауыстырды.<ref>{{Cite web |last=Fowler |first=Ryan |date=2023-10-08 |title=Nationwide to undergo significant rebrand and invest in High Street branches |url=https://theintermediary.co.uk/2023/10/nationwide-to-undergo-significant-rebrand-and-invest-in-high-street-branches/ |access-date=2023-10-08 |website=The Intermediary - Latest UK mortgage news |language=en-GB}}</ref> Бұл қадам көптеген банктер филиалдарын жабуды жалғастырып жатқан кезде дәстүрлі сауда көшелеріндегі физикалық қатысуын сақтауға бағытталған кеңірек міндеттеменің бір бөлігі болды.<ref>{{Cite news |date=2023-10-09 |title=Nationwide Building Society rebrands and commits to the high street |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/uk-england-wiltshire-67054588 |access-date=2023-12-24}}</ref> Құрылыс қоғамы клиенттермен бетпе-бет қызмет көрсетуді сақтап қалуы үшін барлық 605 филиалға инвестиция салу жоспарланды.<ref>{{Cite press release|title=Nationwide renews promise to keep branches open until 2026 |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwide-renews-promise-to-keep-branches-open-until-2026 |date=21 June 2023|website=Nationwide Building Society Media Centre}}</ref><ref>{{Cite web |title=Branch Promise, a commitment to our members|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise/ |access-date=2024-12-03|quote=We've extended our Branch Promise. Everywhere we have a branch, we'll still be there until at least the start of 2028.}}</ref> 2024 жылғы 7 наурызда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алу туралы ұсыныс жасағанын жариялады.<ref name="bbcnationwide">{{cite news |title=Nationwide strikes deal to buy Virgin Money for £2.9bn |url=https://www.bbc.co.uk/news/business-68499145 |access-date=9 March 2024 |work=BBC News |date=7 March 2024}}</ref> Мәміле шарттарына сәйкес, алдағы алты жыл ішінде біріктірілген компания Nationwide брендіне көшіріліп, нәтижесінде Virgin Money бренді қолданыстан шығарылатын болды.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide құрылыс қоғамы мәртебесін сақтап қалуды көздейді, ал «орта мерзімді кезеңде» [[Virgin Money UK|Virgin Money]] бизнесі өзінің банк лицензиясы бар жеке заңды тұлға ретінде қала береді.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide жақын арада Virgin Money-дің 7300 қызметкеріне қатысты елеулі өзгерістер енгізбеуді жоспарлайды.<ref name="bbcnationwide"/> Қазіргі уақытта Virgin Money [[Clydesdale Bank]] брендімен шотланд банкноттарын шығарады.<ref>{{cite news |title=Buying yon bonnie banks |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-scotland-business-68628838 |access-date=22 March 2024 |work=BBC News |date=21 March 2024}}</ref> 22 мамырда Virgin Money акционерлері мәмілені мақұлдады.<ref>{{cite news |last1=Makortoff |first1=Kalyeena |title=Virgin Money shareholders vote for Nationwide takeover by big majority |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/may/22/virgin-money-shareholders-vote-for-nationwide-takeover-by-big-majority |access-date=24 May 2024 |work=The Guardian |date=22 May 2024}}</ref> 31 мамырда [[Бәсекелестік және нарықтар басқармасы]] ұсынылған бірігудің Ұлыбританияның банк секторындағы бәсекелестікті төмендету ықтималдығына байланысты тексеру жүргізетінін мәлімдеді.<ref>{{cite news |title=Nationwide-Virgin merger faces competition probe |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/czddy1j0nnko |access-date=2 June 2024 |work=BBC News |date=31 May 2024}}</ref> 19 шілдеде Бәсекелестік және нарықтар басқармасы сатып алуды мақұлдады.<ref>{{Cite news |last=Simpson |first=Jack |date=2024-07-19 |title=Nationwide gets green light for £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/jul/19/nationwide-takeover-of-virgin-money-cleared-by-uk-watchdog |access-date=2024-07-22 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=An update on our offer to buy Virgin Money {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-cma-update/ |access-date=2024-07-22 |website=www.nationwide.co.uk}}</ref> 1 қазанда Nationwide Virgin Money-ді сатып алуды аяқтады, нәтижесінде Ұлыбританиядағы әрбір үш адамның бірінің Nationwide-пен байланысы бар болды.<ref>{{Cite web |title=Virgin Money acquisition|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-acquisition/ |date=1 October 2024}}</ref><ref>{{Cite web |title=Nationwide and Virgin money|publisher=Virgin Money UK |url=https://uk.virginmoney.com/nationwide-and-virginmoney/ |date=1 October 2024}}</ref> Nationwide Virgin Money-ді сатып алудан 2,3 млрд фунт стерлинг көлемінде пайда алғанын хабарлады, алайда оның пайдасы төмендеді. Қыркүйекте аяқталған алты айда салық салынғанға дейінгі пайда 989 млн фунт стерлингтен 568 млн фунт стерлингке дейін азайды; бұған ішінара 100 фунт стерлинг көлеміндегі Fairer Share Payment төлемі мен жинақ салымдары бойынша бәсекеге қабілетті мөлшерлемелер әсер етті. Бас атқарушы директор Дебби Кросби Virgin Money-ден болашақта түсетін пайда клиенттердің игілігіне жұмсалатынын жазды. Шығындардың қысқаруы нәтижесінде Virgin Money-дің пайдасы 558 млн фунт стерлингке дейін өсті.<ref>{{cite news|title=Nationwide gains £2.3bn from Virgin Money takeover to 'benefit' customers |last=Wise |first=Anna |website=The Independent |date=27 November 2024 |url=https://www.independent.co.uk/business/nationwide-gains-ps2-3bn-from-virgin-money-takeover-to-benefit-customers-b2654420.html |access-date=27 November 2024}}</ref> Virgin Money негізін қалаушы [[Ричард Брэнсон]] мәміледен 724 млн фунт стерлинг алды, оның ішінде Nationwide-тың Virgin Money брендін алты жылға дейін пайдалану құқығы үшін төленетін 310 млн фунт стерлинг бар.<ref name=guardian-20241127>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2024/nov/27/nationwide-gain-virgin-money-takeover |title=Nationwide's £2.3bn takeover gain prompts criticism of Virgin Money bosses |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=27 November 2024 |access-date=28 November 2024}}</ref> 2025 жылғы қарашада Nationwide өзінің барлық 696 филиалын — 605 Nationwide және 91 Virgin Money филиалын — кемінде 2030 жылға дейін ашық ұстауға міндеттенді.<ref>{{Cite web |date=2025-11-12 |title=Nationwide Building Society pledges to keep branches open |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c4gk44gm4mpo |access-date=2025-11-12 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Virgin Money-дің [[Clydesdale Bank plc]] еншілес компаниясы бизнесінің басым бөлігі 2026 жылғы 2 сәуірде [[2000 жылғы Қаржылық қызметтер және нарықтар туралы заң]]ға сәйкес банктік бизнесті беру схемасы бойынша Nationwide-қа заңды түрде берілді; бұл схеманы [[Компаниялар соты]] 2026 жылғы 23 ақпанда мақұлдады. Nationwide берілген шоттар үшін Virgin Money атауын пайдалануды жалғастыруды көздейді, алайда Clydesdale Bank ипотекалары енді «Clydesdale» брендімен ұсынылады; бұл оның бұрынғы банк мәртебесінен Nationwide Building Society-дің сауда атауына айналғанын көрсетеді. Ағымдағы шоты, жинақ шоты немесе ипотекасы бар Virgin Money клиенттері беру нәтижесінде Nationwide мүшелеріне айналды.<ref>{{Cite web |title=Nationwide Transfer {{!}} Virgin Money UK |url=https://www.virginmoney.com/nationwide-transfer/ |access-date=2026-04-03 |website=www.virginmoney.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=SCHEME for the transfer of the business of Clydesdale Bank PLC to Nationwide Building Society pursuant to Part VII of the Financial Services and Markets Act 2000 |url=https://uk.virginmoney.com/downloads/pdf/nationwide-transfer/the-scheme-documents.pdf |access-date=2025-11-15 |website=uk.virginmoney.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-02-26 |title=Virgin Money transfers to Nationwide accounts, cards, and savings explained |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/national/uk-today/25890678.virgin-money-transfers-nationwide-accounts-explained/ |access-date=2026-03-13 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 2026 жылғы маусымда Nationwide Virgin Money-ді сатып алғаннан кейін қайталанатын лауазымдарды қысқарту мақсатындағы алғашқы қысқарту кезеңінде 600 жұмыс орнын қысқартатынын жариялады.<ref>{{Cite news |last=Makortoff |first=Kalyeena |last2=Sweney |first2=Mark |date=2026-06-29 |title=Nationwide to cut 600 jobs in first redundancies after takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2026/jun/29/nationwide-cut-600-jobs-first-redundancies-takeover-virgin-money |access-date=2026-07-24 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2025 жылғы Қаржылық мінез-құлық басқармасының айыппұлы === 2025 жылғы 12 желтоқсанда Nationwide компаниясына [[Қаржылық мінез-құлық басқармасы]] (FCA) [[Ұлыбританиядағы COVID-19 пандемиясы|COVID-19]] кезіндегі [[жұмыстан уақытша босату]] бағдарламасы бойынша алаяқтық төлемдерді анықтау мүмкіндіктерін жіберіп алғаны үшін 44 млн фунт стерлинг көлемінде айыппұл салынды. Алаяқтық негізінен Nationwide бизнес-шоттарды ұсынбаған кезеңде жасалған, алайда компания кейбір клиенттердің жеке шоттарын кәсіпкерлік мақсатта пайдаланып жүргенінен хабардар болған. Бір клиент жеке ағымдағы шотын 13 ай ішінде COVID-19 кезіндегі жұмыстан уақытша босату бағдарламасы бойынша 27,3 млн фунт стерлинг көлеміндегі алаяқтық төлемдерді алу үшін пайдаланған, оның 26 млн фунт стерлингі небәрі сегіз күн ішінде түскен. [[HM Revenue and Customs]] қаражаттың шамамен 800 000 фунт стерлингінен басқасының барлығын қайтарып ала алды.<ref>{{Cite web |last=Norman |first=Samuel |date=2025-12-12 |title=Nationwide hit with fine after failing to flag Covid furlough fraud |url=https://www.cityam.com/nationwide-hit-with-fine-after-failing-to-flag-covid-furlough-fraud/ |access-date=2025-12-12 |website=City AM |language=en-GB}}</ref><ref name=guardian-20251212>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2025/dec/12/nationwide-fined-44m-by-watchdog-for-financial-control-failings |title=Nationwide fined £44m by watchdog for financial crime control failings |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025}}</ref> Айыппұл салынғаннан кейін Nationwide жауап ретінде баспасөз хабарламасын жариялап, FCA тергеуімен толық ынтымақтастық жасағанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |title=Nationwide responds to FCA fine over historical weaknesses in AML controls |url=https://www.nationwide.co.uk/media/news/nationwide-responds-to-fca-fine-over-historical-weaknesses-in-aml-controls |access-date=2025-12-16 |website=Nationwide Building Society Media Centre |language=english}}</ref> === 2026 – қазірге дейін === 2026 жылғы сәуірде [[Forbes]] Nationwide-ты Ұлыбританиядағы ең үздік банк деп таныды.<ref>{{Cite web |date=2026-04-08 |editor-last=Peachman |editor-first=Rachel Rabkin |title=Forbes 2026 World's Best Banks |url=https://www.forbes.com/lists/worlds-best-banks/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260410025048/https://www.forbes.com/lists/worlds-best-banks/ |archive-date=2026-04-10 |access-date=2026-04-14 |website=[[Forbes]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Matchett |first=Karl |date=2026-04-13 |title=Nationwide named UK’s best bank |url=https://www.independent.co.uk/news/business/nationwide-building-society-best-bank-uk-b2956545.html |access-date=2026-04-14 |website=[[The Independent]] |language=en}}</ref> 2026 жылғы мамырда Nationwide жылдық пайдасының төмендеуіне қарамастан, төртінші жыл қатарынан «Fairer Share» бағдарламасы аясында талаптарға сай келетін шамамен 4,4 млн мүшесіне 100 фунт стерлингтен төлейтінін жариялады.<ref>{{Cite web |last=Martin |first=Ben |date=21 May 2026 |title=Nationwide to pay £100 cash bonus to members even as profits fall |url=https://www.thetimes.com/business/companies-markets/article/nationwide-fairer-share-payment-2026-100-cash-bonuses-x0fgxm03x |access-date=26 May 2026 |website=[[The Times]]}}</ref> == Өзара меншік мәртебесі == 1998 жылы күтпеген қаржылық пайда табуды көздеген қоғам мүшелері, Ұлыбританияның бұқаралық ақпарат құралдары оларды [[Карпетбэггер#Ұлыбритания|карпетбэггерлер]] деп атады, Nationwide мүшелерінен қоғамды [[Өзара меншік мәртебесінен шығару|өзара меншік мәртебесінен шығару]] және [[Лондон қор биржасы]]на шығару мәселесі бойынша дауыс беруді талап етті. Бұқаралық ақпарат құралдарында әрбір мүшеге шамамен 1000–1500 фунт стерлинг төленуі мүмкін екені хабарланғанына қарамастан, бұл әрекет сәтсіз аяқталды: Nationwide мүшелері құрылыс қоғамын банкке айналдыруға қарсы 1 135 587 дауыс берсе, 1 101 887 мүше қолдап дауыс берді (айырмасы — 33 700 дауыс).<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/138184.stm |title=Business: The Company File Conversion rejected |date=23 July 1998 |publisher=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2001 жылы қоғам мүшелері Nationwide мүшелері арасында қоғамды өзара меншік мәртебесінен шығарып, банкке айналдыру жөнінде тағы бір дауыс беру өткізу туралы қарар ұсынды. Nationwide басқармасы бұл қарарды заңдық негіздер бойынша қабылдамады.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/money/2001/apr/21/personalfinancenews.jobsandmoney|title=Blow for carpetbaggers|author=Rupert Jones|date=21 April 2001|newspaper=The Guardian|access-date=16 November 2015}}</ref> == Қаржылық көрсеткіштері == 2015/2016 жылдардағы алдын ала нәтижелер бойынша (2015 жылғы сәуір – 2016 жылғы сәуір) базалық пайда 9%-ға өсіп, 1,337 млрд фунт стерлингке жетті, ал есепті пайда 23%-ға өсіп, 1,279 млрд фунт стерлингті құрады. Шығындардың кіріске қатынасы 53,9% болды.<ref name="auto">{{cite report|url=http://www.nationwide.co.uk/~/media/MainSite/documents/about/corporate-information/results-and-accounts/prelim-results-2016.pdf|title=Preliminary Results for the year ended 4 April 2016|publisher=Nationwide Building Society|author=Mark Rennison|date=23 May 2016|access-date=27 October 2017|archive-date=1 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160701235026/http://www.nationwide.co.uk/~/media/MainSite/documents/about/corporate-information/results-and-accounts/prelim-results-2016.pdf|url-status=dead}}</ref> Бірінші деңгейлі базалық капитал коэффициенті мен левередж коэффициенті тиісінше 23,2% және 4,2%-ға дейін жақсарды. Жалпы және таза несие беру көлемі тиісінше 32,6 млрд және 9,1 млрд фунт стерлингті құрады. Nationwide 57 200 адамға алғашқы баспанасын сатып алуға көмектесті. Мүшелердің депозиттері 6,3 млрд фунт стерлингке артты.<ref>{{Cite web |url=http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2016/5/24-nationwide-building-society-full-year-results-long-term-focus-drives-strong-performance |title=Nationwide Building Society full year results: Long term focus drives strong performance &#124; Nationwide |access-date=25 May 2016 |archive-date=27 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160527083752/http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2016/5/24-nationwide-building-society-full-year-results-long-term-focus-drives-strong-performance |url-status=dead }}</ref> == Кредиттік рейтингі == 2022 жылдың екінші жартысындағы жағдай бойынша Nationwide-тың ұзақ мерзімді [[кредиттік рейтинг]]і [[Moody's]] агенттігі бойынша A1, [[Standard & Poor's]] бойынша A+ және [[Fitch Ratings]] бойынша A+ болды.<ref>{{cite web|url=https://www.nationwide.co.uk/investor-relations/#credit-ratings|title=Investor Relations - Nationwide|website=Nationwide.co.uk|access-date=16 February 2023}}</ref> == Еншілес компаниялары == Nationwide бірнеше еншілес компанияға иелік етеді,<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk/about_nationwide/membership_matters/subsidiaries.htm|title=All About Nationwide Membership|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060831145528/http://www.nationwide.co.uk/about_nationwide/membership_matters/subsidiaries.htm|archive-date=31 August 2006|df=dmy-all}}</ref> олардың қатарында: * [[Virgin Money UK]] – бөлшек банкинг, ипотекалық несиелер және қаржылық қызметтер * [[Nationwide International]] Limited – офшорлық депозит қабылдаушы * Nationwide Syndications Limited – синдикатталған кредит беру * [[The Mortgage Works]] (UK) plc – мамандандырылған ипотекалық кредитор * [[UCB Home Loans]] Corporation Limited – мамандандырылған ипотекалық кредитор * Derbyshire Home Loans Limited – мамандандырылған ипотекалық кредитор * E-MEX Home Funding Limited – мамандандырылған ипотекалық кредитор == Негізгі тұлғалары == === Төрағаларының тізімі === #Чарльз Наннели (1996–2002) #Джонатан Агню (2002–2007) #Джеффри Хау (2007–2015) #Дэвид Робертс (2015–2022) #[[Кевин Парри]] (2022 жылдан қазіргі уақытқа дейін) === Бас атқарушы директорларының тізімі === # Чарльз Купер (1884–1892) # Артур Уэбб&nbsp;(1892–1939) # Гарри Скор&nbsp;(1939–1947) # Стэнли Линдси (1947–1951) # Сэр Герберт Эшуорт (1951–1961) # Джо Симпсон (1961–1967) # [[Леонард Уильямс]] (1967–1981) # Сирил Инглиш (1981–1985) # [[Сэр Тимоти Мелвилл-Росс]] (1985–1994) # Брайан Дэвис (1994–2001) # Филип Уильямсон (2002–2007) # [[Грэм Бил]] (2007–2016) # [[Джо Гарнер]] (2016–2022) # [[Дебби Кросби]] (2022 жылдан қазіргі уақытқа дейін) == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} ti8x6o2xj0cueaf8vau07q984l9npxp 3650041 3650040 2026-09-01T17:35:50Z 1nter pares 146705 3650041 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Nationwide Building Society |логотипі = |суреті = Nationwide Building Society, Market Place, Pontefract (23rd May 2020).jpg |сурет атауы = 2020 жылы түсірілген Англияның [[Понтефракт]] қаласындағы Nationwide Building Society бөлімшесі |түрі = [[Құрылыс қоғамы]], ([[Өзара ұйым|өзара ұйым]]) |биржадағы листингі = |қызметі = |құрылды = [[1884 жыл|1884]] |құрушы = |орналасуы = [[Суиндон]], Англия, Ұлыбритания |басты адамдары = [[Kevin Parry (British businessman)|Кевин Парри]] (төраға)<br>[[Debbie Crosbie|Дебби Кросби]] (бас атқарушы директор) |саласы = [[Банк ісі]] және [[қаржылық қызметтер]] |өнімі = [[Бөлшек банк ісі]]; [[жинақ]]тар; [[ипотека]]лар; [[Инвестиция|инвестициялар]]; [[сақтандыру]]; [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]]; [[несие]]лер; [[Несие картасы|несие карталары]] |меншікті капиталы = {{өсім}} 19,7 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |айналым = {{өсім}} 7,48 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0">{{Cite web |title=Annual Results 2025 {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2024-2025/2025-preliminary-results.pdf?rev=7176e95d2d2b43f6a04063a701fa0371 |access-date=[[4 маусым]] [[2025 жыл|2025]] |website=nationwide.co.uk |language=en}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} 3,30 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |таза табысы = {{өсім}} 2,11 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |активтер = {{өсім}} 367,9 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |капитализация = |қызметкерлер саны = {{құлдырау}} 17 680 (2024)<ref name=AR>{{cite report |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2023-2024/annual-report-and-accounts-2024.pdf |title=Nationwide Building Society: Annual Report & Accounts 2024 |date=22 May 2024 |publisher=Nationwide}}</ref> |басшы компания = |бағынышты компания = [[Virgin Money UK]], [[The Mortgage Works]] |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |аудитор = |сайты = https://nationwide.co.uk |Ортаққор = }} '''Nationwide Building Society''' — [[Суиндон]]да, Англияда орналасқан британдық өзара [[қаржы институты]]. Ол әлемдегі ең ірі [[құрылыс қоғамы]] болып табылады. 2024 жылғы жағдай бойынша оның 16 млннан астам мүшесі бар және [[акционер]]лері жоқ, қызметі толығымен мүшелерінің мүддесіне бағытталған.<ref name="webinar2024">{{cite web |last=Кросби |first=Дебби |title=Annual Results Webinar Transcript 2024 |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/investor-relations/annual-results-webinar-transcript-2024.pdf |website=Nationwide Building Society |date=22 мамыр 2024 |access-date=21 мамыр 2025}}</ref> Қоғам XX ғасыр бойы Ұлыбританиядағы 250-ден астам шағын құрылыс қоғамының бірігуі нәтижесінде қалыптасып, бұл Ұлыбританияның қаржы тарихындағы ең елеулі өзара ұйымдардың бірігуінің біріне айналды. Штаб-пәтері [[Суиндон]]да, [[Англия]]да орналасқан Nationwide [[бөлшек банкинг]] қызметтерінің кең ауқымын, соның ішінде [[ипотекалық несие|ипотекалық несиелер]], [[жинақ шоты|жинақ шоттары]], [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]], [[кредиттік карта]]лар, [[жеке несие]]лер және сақтандыру өнімдерін ұсынады. Nationwide — әлемдегі ең ірі [[кооперативтік банк ісі|кооперативтік қаржы институттарының]] бірі.<ref name="ica2010">{{cite report |title=Global300 Report 2010 |publisher=International Co-operative Alliance |url=https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210813153010/https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-date=13 August 2021 |url-status=dead |access-date=21 May 2025}}</ref> 2025 жылғы маусымдағы жағдай бойынша оның жалпы активтері 367,9 млрд фунт стерлингті құрады және 17 680 адамды жұмыспен қамтыды.<ref name=":0" /> Ол Ұлыбритания бойынша 605 филиалын басқарады және 2025 жылы барлық филиалдарын 2030 жылдың басына дейін сақтап қалу жөніндегі «Branch Promise» міндеттемесін қайта растады.<ref name="branchpromise">{{cite web |title=Branch Promise |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise |website=Nationwide Building Society |access-date=15 November 2025}}</ref> 2024 жылғы қазанда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алуды аяқтады, соның нәтижесінде 6,6 млннан астам клиент қосылып, жалпы клиенттер базасы 24,5 млннан асты.<ref name="guardian2024">{{cite news |title=Nationwide agrees £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2024/mar/21/nationwide-takeover-virgin-money-uk-banks |newspaper=The Guardian |date=21 March 2024 |access-date=21 May 2025}}</ref> Қоғам [[Building Societies Association]] және [[Co-operatives UK]] ұйымдарының мүшесі болып табылады және Ұлыбританияда өзара меншік нысаны мен дәстүрлі бөлімшелік банк қызметінің жетекші жақтаушыларының бірі болып қала береді. == Тарихы == Қоғамның тарихы 1884 жылғы қаңтарда құрылған [[Co-operative Permanent Building Society]] ұйымынан бастау алады. New Oxford House, High Holborn мекенжайында орналасқан ұйым 1970 жылы British Co-operative Union құрамынан шығу туралы шешім қабылдағаннан кейін атауын өзгертті. Жаңа «Nationwide» атауы мүшелердің дауыс беруіне ұсынылып, оны 135 675 мүше қолдап, 15 585 мүше қарсы дауыс берді.<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/NationwideBuildingSociety/timeline/1970|url-status=dead|title=Nationwide Building Society Timeline 1970|work=Facebook|access-date=16 November 2015}}</ref> 1987 жылы Нортгемптонда орналасқан [[Anglia Building Society]] Nationwide-пен бірікті. Жаңа қоғам бастапқыда Nationwide Anglia Building Society деп аталды, алайда 1991 жылы Anglia атауы алынып тасталды.<ref>{{cite web|url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/information-for-lawyers/forms-and-downloads/abstract-of-title-1991.pdf?rev=2eb3fc34934b4a01b1055053b6210173 |title=NATIONWIDE BUILDING SOCIETY (formerly Nationwide Anglia Building Society) |date=1 December 1991 |access-date=13 June 2024|website=nationwide.co.uk}}</ref> 1997 жылғы 27 мамырда Nationwide Ұлыбританиядағы алғашқы интернет-банкинг қызметтерінің бірін іске қосты.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927004747/http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|url-status=dead|archive-date=27 September 2007|title=Nationwide Celebrates Ten Years of Internet Banking|date=22 May 2007|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015}}</ref> 1999 жылы Nationwide Ұлыбританияның түрлі [[Таблоид (газет форматы)|таблоид]] [[газет]]терімен және басқа да бұқаралық ақпарат құралдарымен бірге банкоматтарды пайдаланғаны үшін алынатын даулы комиссияларға қарсы науқан бастады.<ref>{{Cite web |title=House of Commons - Treasury - Written Evidence |url=https://publications.parliament.uk/pa/cm200405/cmselect/cmtreasy/191/191we28.htm |access-date=2024-12-10 |website=publications.parliament.uk}}</ref> Науқан [[Barclays Bank]] бәсекелес банктер мен қаржы ұйымдарының барлық клиенттерінен, соның ішінде Nationwide клиенттерінен, Barclays-қа тиесілі [[банкомат|банкоматтан]] әрбір қолма-қол ақша алғаны үшін 1 фунт стерлинг комиссия алуды жоспарлағанын жариялаған кезде шарықтау шегіне жетті.<ref name=":1">{{Cite news |last=Scott |first=Maria |date=1999-09-19 |title=Barclays' scam will net £100m |url=https://www.theguardian.com/business/1999/sep/19/observerbusiness.theobserver3 |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Осыдан кейін Nationwide Barclays-қа бұл жоспарынан бас тартпаса, банкке қарсы сотқа жүгінетінін ескертті. Nationwide Barclays сол жылдың басында қосылған [[LINK (UK)|LINK]] банкоматтар желісінің ережелерін бұзды деп мәлімдеді.<ref name=":1" /><ref>{{Cite news |title=Nationwide threatens to sue Barclays |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/450063.stm |access-date=2025-07-26 |work=BBC News}}</ref> Келесі жылы Ұлыбритания банктеріне тиесілі банкоматтардың көпшілігінен қолма-қол ақша алу елдегі барлық банктер мен құрылыс қоғамдарының клиенттері үшін тегін болды.<ref>{{Cite news |last=Treanor |first=Jill |date=2001-01-01 |title=Banks ditch charges for cash machine withdrawals |url=https://www.theguardian.com/money/2001/jan/01/business.personalfinancenews |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2000–2010 === 2007 жылы Nationwide мүшелері жыл сайынғы жалпы жиналыста жыл сайын салық салынғанға дейінгі пайданың кемінде 1%-ын қайырымдылық қызметіне бөлуге дауыс берді. 2007 жылғы 28 тамызда Nationwide Portman Building Society-мен бірігуді аяқтады, нәтижесінде активтері 160 млрд фунт стерлингтен асатын және шамамен 13 млн мүшесі бар өзара ұйым құрылды. Portman-ның ең ерте ізашары 1846 жылы Уилтширдегі Рамсбери қаласында құрылған Provident Union Building Society болды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk|title=Nationwide Annual report and account 2007-8 |website=Nationwide Building Society |pages=28}}</ref> [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]] кезінде Nationwide өзара секторды қорғау үшін шаралар қабылдап, 2008 жылғы қыркүйекте қаржылық қиындыққа тап болған [[Cheshire Building Society|Cheshire]] және [[Derbyshire Building Society|Derbyshire]] құрылыс қоғамдарын сатып алды,<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/7603411.stm |title=Nationwide rescues small lenders |date=8 September 2008 |work= BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> ал 2009 жылғы 30 наурызда [[Dunfermline Building Society]] ұйымын сатып алды.<ref name=Dunfermline>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/7971244.stm|title=Nationwide takes over Dunfermline |date=30 March 2009 |work=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2009 жылғы 24 наурызда Nationwide Building Society [[Дублин]]де, Ирландияда Nationwide UK (Ireland) деп аталатын тікелей жинақ бөлімшесін ашты; бұл атау оны еш байланысы жоқ және қазір жұмысын тоқтатқан [[Irish Nationwide Building Society]] ұйымынан ажырату үшін қолданылды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |title=World's largest Building Society opens for business in Ireland |date=24 March 2009 |publisher=Nationwide Building Society |access-date=3 March 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090428125508/http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |archive-date=28 April 2009 }}</ref> === 2010–2020 === 2012 жылы қоғам Cheshire, Derbyshire және Dunfermline құрылыс қоғамдарын Nationwide құрамына біріктіретінін мәлімдеді. Бұл қоғамдар Nationwide құрамындағы бөлімшелер ретінде өз брендтерімен жұмыс істеп келген. Әр бизнесті қайта брендтеу кезең-кезеңімен жүргізілді, олардың ішінде бірінші болып Dunfermline 2014 жылғы маусымда біріктірілді.<ref>{{cite web|url=http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|title=Regional Brands integration|author=Nationwide Building Society|date=20 March 2014|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151116111313/http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|archive-date=16 November 2015|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-edinburgh-east-fife-24652416|title=Dunfermline to be merged with Nationwide|work=BBC News|date=24 October 2013|access-date=24 October 2013}}</ref> 2015 жылғы 22 мамырда қоғамның бас атқарушы директоры Грэм Билдің зейнетке шығуды жоспарлап отырғаны жарияланды. 2015 жылғы 16 қарашада Nationwide [[Openreach]] компаниясының бас атқарушы директоры Джо Гарнер 2016 жылғы көктемде Грэм Билдің орнына Nationwide-тың бас атқарушы директоры болатынын мәлімдеді.<ref>{{cite press release|url=http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|title=Nationwide Building Society appoints Joe Garner as Chief Executive|date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160508232818/http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|archive-date=8 May 2016|df=dmy-all}}</ref> 2016 жылғы мамырда қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде [[Мэн аралы]]ндағы еншілес компаниясы Nationwide International-ды жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=70 jobs at risk as building society closes|url=http://www.manxradio.com/news/isle-of-man-news/70-jobs-at-risk-as-building-society-closes/|access-date=3 April 2017|publisher=Manx Radio|date=26 May 2016}}</ref> [[Дуглас, Мэн аралы|Дуглас]]та орналасқан бөлімше [[еуро]], [[фунт стерлинг]] және [[АҚШ доллары]]нда бірқатар офшорлық жинақ шоттарын ұсынды. 2008 жылғы 31 наурыздағы жағдай бойынша оның активтері 2,76 млрд фунт стерлингтен асты, ал 2009 жылғы 31 наурызға қарай 3,69 млрд фунт стерлингке дейін өсіп, оны Мэн аралындағы ең ірі депозит қабылдаушылардың біріне айналдырды. Nationwide оның 2017 жылғы 30 маусымда жабылатынын растады.<ref>{{cite news|last1=Matin|first1=Moonira|title=Nationwide to close Isle of Man offshore expat unit|url=https://international-adviser.com/nationwide-close-isle-offshore-expat-unit/|access-date=3 April 2017 |work=International Adviser|date=17 January 2017}}</ref> 2016 жылғы 1 қазанда [[Carillion]] Nationwide-тың Суиндондағы штаб-пәтеріне «Nationwide-тың тұрақтылық стратегиясына арнайы сәйкестендірілген» қызметтер көрсете бастады. Бұл келісімшарттың құны шамамен 350 млн фунт стерлинг болады деп күтілді және ол тоғыз жылға жуық уақытқа созылған серіктестікке негізделді.<ref>{{Cite web|url=https://www.carillionplc.com/news-and-media/carillion-wins-350-million-support-services-contract-for-nationwide-building-society/|title=Carillion wins £350 million support services contract for Nationwide Building Society|website=Carillion PLC|access-date=2018-01-16}}</ref> 2018 жылғы қаңтарда Carillion [[таратылу]] рәсіміне кіріскен кезде, Nationwide бұған дейін мердігер компанияда жұмыс істеген 297 қызметкерді өз штатына қабылдады.<ref name="CRP-18Jan2018">{{cite news |last1=Rutter Pooley |first1=Cat |title=Nationwide Building Society guarantees Carillion workers' jobs |url=https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=2 June 2020 |work=Financial Times |date=18 January 2018}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/governance-reports-and-results/results-and-accounts/ |website=Nationwide.co.uk |title=Annual report 2017/18|date=1 January 2021}}</ref> 2017 жылғы сәуірде қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде Ирландия Республикасындағы Nationwide UK (Ireland) еншілес компаниясын жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=Savers may suffer as Nationwide UK set to leave Irish market|url=https://www.irishtimes.com/business/personal-finance/savers-may-suffer-as-nationwide-uk-set-to-leave-irish-market-1.3043355|access-date=29 April 2017|work=The Irish Times|date=10 April 2017}}</ref> 2018 жылғы 31 мамырда Nationwide Суиндон боро кеңесімен серіктестікте Суиндондағы Oakfield ауданында жаңа қауымдастық салатынын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=2018-05-31 |title=The community is at the heart of the Oakfield project |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/16261498.nationwide-building-society-want-community-oakfield-project-help-planning/ |access-date=2025-07-26 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 239 үй салуға жоспарлау рұқсаты 2019 жылы берілді.<ref>{{Cite web |last=Atkin |first=Joanne |date=2019-07-15 |title=Building society set to create 239 new homes |url=https://www.mortgagefinancegazette.com/market-news/housing/building-society-set-create-239-new-homes-15-07-2019/ |access-date=2025-01-17 |website=Mortgage Finance Gazette |language=en}}</ref> Үйлерді EPC A энергетикалық тиімділік санатына сай және пайда табуды көздемейтін үлгі бойынша салу жоспарланды. 2021 жылы бұл жоба Housing Design Awards аясында «Building for a Healthy Life» сыйлығын жеңіп алды.<ref name="Nationwide’s Oakfield development wins coveted housing award">{{cite web |title=Nationwide's Oakfield development wins coveted housing award |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwides-oakfield-development-scoops-coveted-housing-design-award-as-it-puts-community-at-heart |website=Nationwidemediacentre.co.uk|date=1 October 2021}}</ref> === 2020-жылдардағы ребрендингі және Virgin Money-ді сатып алуы === 2022 жылғы наурызда Кевин Парри Дэвид Робертстің орнына төраға болды; ал 2022 жылғы маусымда [[TSB Bank (United Kingdom)|TSB Bank]] банкінің бас атқарушы директоры болған [[Дебби Кросби]] [[Джо Гарнер]]дің орнына бас атқарушы директор қызметіне келді.<ref name="Financial Times">{{cite news |last1=Venkataramakrishnan |first1=Siddharth |title=Nationwide appoints TSB boss Debbie Crosbie as chief executive |url=https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=8 June 2022 |work=The Financial Times |date=3 December 2021}}</ref> 2023 жылғы қазанда Nationwide Building Society 1987 жылдан бергі ең ауқымды ребрендинг жүргізуге кірісіп, өзінің «ауыл» белгішесін ауыстырды.<ref>{{Cite web |last=Fowler |first=Ryan |date=2023-10-08 |title=Nationwide to undergo significant rebrand and invest in High Street branches |url=https://theintermediary.co.uk/2023/10/nationwide-to-undergo-significant-rebrand-and-invest-in-high-street-branches/ |access-date=2023-10-08 |website=The Intermediary - Latest UK mortgage news |language=en-GB}}</ref> Бұл қадам көптеген банктер филиалдарын жабуды жалғастырып жатқан кезде дәстүрлі сауда көшелеріндегі физикалық қатысуын сақтауға бағытталған кеңірек міндеттеменің бір бөлігі болды.<ref>{{Cite news |date=2023-10-09 |title=Nationwide Building Society rebrands and commits to the high street |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/uk-england-wiltshire-67054588 |access-date=2023-12-24}}</ref> Құрылыс қоғамы клиенттермен бетпе-бет қызмет көрсетуді сақтап қалуы үшін барлық 605 филиалға инвестиция салу жоспарланды.<ref>{{Cite press release|title=Nationwide renews promise to keep branches open until 2026 |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwide-renews-promise-to-keep-branches-open-until-2026 |date=21 June 2023|website=Nationwide Building Society Media Centre}}</ref><ref>{{Cite web |title=Branch Promise, a commitment to our members|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise/ |access-date=2024-12-03|quote=We've extended our Branch Promise. Everywhere we have a branch, we'll still be there until at least the start of 2028.}}</ref> 2024 жылғы 7 наурызда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алу туралы ұсыныс жасағанын жариялады.<ref name="bbcnationwide">{{cite news |title=Nationwide strikes deal to buy Virgin Money for £2.9bn |url=https://www.bbc.co.uk/news/business-68499145 |access-date=9 March 2024 |work=BBC News |date=7 March 2024}}</ref> Мәміле шарттарына сәйкес, алдағы алты жыл ішінде біріктірілген компания Nationwide брендіне көшіріліп, нәтижесінде Virgin Money бренді қолданыстан шығарылатын болды.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide құрылыс қоғамы мәртебесін сақтап қалуды көздейді, ал «орта мерзімді кезеңде» [[Virgin Money UK|Virgin Money]] бизнесі өзінің банк лицензиясы бар жеке заңды тұлға ретінде қала береді.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide жақын арада Virgin Money-дің 7300 қызметкеріне қатысты елеулі өзгерістер енгізбеуді жоспарлайды.<ref name="bbcnationwide"/> Қазіргі уақытта Virgin Money [[Clydesdale Bank]] брендімен шотланд банкноттарын шығарады.<ref>{{cite news |title=Buying yon bonnie banks |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-scotland-business-68628838 |access-date=22 March 2024 |work=BBC News |date=21 March 2024}}</ref> 22 мамырда Virgin Money акционерлері мәмілені мақұлдады.<ref>{{cite news |last1=Makortoff |first1=Kalyeena |title=Virgin Money shareholders vote for Nationwide takeover by big majority |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/may/22/virgin-money-shareholders-vote-for-nationwide-takeover-by-big-majority |access-date=24 May 2024 |work=The Guardian |date=22 May 2024}}</ref> 31 мамырда [[Бәсекелестік және нарықтар басқармасы]] ұсынылған бірігудің Ұлыбританияның банк секторындағы бәсекелестікті төмендету ықтималдығына байланысты тексеру жүргізетінін мәлімдеді.<ref>{{cite news |title=Nationwide-Virgin merger faces competition probe |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/czddy1j0nnko |access-date=2 June 2024 |work=BBC News |date=31 May 2024}}</ref> 19 шілдеде Бәсекелестік және нарықтар басқармасы сатып алуды мақұлдады.<ref>{{Cite news |last=Simpson |first=Jack |date=2024-07-19 |title=Nationwide gets green light for £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/jul/19/nationwide-takeover-of-virgin-money-cleared-by-uk-watchdog |access-date=2024-07-22 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=An update on our offer to buy Virgin Money {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-cma-update/ |access-date=2024-07-22 |website=www.nationwide.co.uk}}</ref> 1 қазанда Nationwide Virgin Money-ді сатып алуды аяқтады, нәтижесінде Ұлыбританиядағы әрбір үш адамның бірінің Nationwide-пен байланысы бар болды.<ref>{{Cite web |title=Virgin Money acquisition|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-acquisition/ |date=1 October 2024}}</ref><ref>{{Cite web |title=Nationwide and Virgin money|publisher=Virgin Money UK |url=https://uk.virginmoney.com/nationwide-and-virginmoney/ |date=1 October 2024}}</ref> Nationwide Virgin Money-ді сатып алудан 2,3 млрд фунт стерлинг көлемінде пайда алғанын хабарлады, алайда оның пайдасы төмендеді. Қыркүйекте аяқталған алты айда салық салынғанға дейінгі пайда 989 млн фунт стерлингтен 568 млн фунт стерлингке дейін азайды; бұған ішінара 100 фунт стерлинг көлеміндегі Fairer Share Payment төлемі мен жинақ салымдары бойынша бәсекеге қабілетті мөлшерлемелер әсер етті. Бас атқарушы директор Дебби Кросби Virgin Money-ден болашақта түсетін пайда клиенттердің игілігіне жұмсалатынын жазды. Шығындардың қысқаруы нәтижесінде Virgin Money-дің пайдасы 558 млн фунт стерлингке дейін өсті.<ref>{{cite news|title=Nationwide gains £2.3bn from Virgin Money takeover to 'benefit' customers |last=Wise |first=Anna |website=The Independent |date=27 November 2024 |url=https://www.independent.co.uk/business/nationwide-gains-ps2-3bn-from-virgin-money-takeover-to-benefit-customers-b2654420.html |access-date=27 November 2024}}</ref> Virgin Money негізін қалаушы [[Ричард Брэнсон]] мәміледен 724 млн фунт стерлинг алды, оның ішінде Nationwide-тың Virgin Money брендін алты жылға дейін пайдалану құқығы үшін төленетін 310 млн фунт стерлинг бар.<ref name=guardian-20241127>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2024/nov/27/nationwide-gain-virgin-money-takeover |title=Nationwide's £2.3bn takeover gain prompts criticism of Virgin Money bosses |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=27 November 2024 |access-date=28 November 2024}}</ref> 2025 жылғы қарашада Nationwide өзінің барлық 696 филиалын — 605 Nationwide және 91 Virgin Money филиалын — кемінде 2030 жылға дейін ашық ұстауға міндеттенді.<ref>{{Cite web |date=2025-11-12 |title=Nationwide Building Society pledges to keep branches open |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c4gk44gm4mpo |access-date=2025-11-12 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Virgin Money-дің [[Clydesdale Bank plc]] еншілес компаниясы бизнесінің басым бөлігі 2026 жылғы 2 сәуірде [[2000 жылғы Қаржылық қызметтер және нарықтар туралы заң]]ға сәйкес банктік бизнесті беру схемасы бойынша Nationwide-қа заңды түрде берілді; бұл схеманы [[Компаниялар соты]] 2026 жылғы 23 ақпанда мақұлдады. Nationwide берілген шоттар үшін Virgin Money атауын пайдалануды жалғастыруды көздейді, алайда Clydesdale Bank ипотекалары енді «Clydesdale» брендімен ұсынылады; бұл оның бұрынғы банк мәртебесінен Nationwide Building Society-дің сауда атауына айналғанын көрсетеді. Ағымдағы шоты, жинақ шоты немесе ипотекасы бар Virgin Money клиенттері беру нәтижесінде Nationwide мүшелеріне айналды.<ref>{{Cite web |title=Nationwide Transfer {{!}} Virgin Money UK |url=https://www.virginmoney.com/nationwide-transfer/ |access-date=2026-04-03 |website=www.virginmoney.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=SCHEME for the transfer of the business of Clydesdale Bank PLC to Nationwide Building Society pursuant to Part VII of the Financial Services and Markets Act 2000 |url=https://uk.virginmoney.com/downloads/pdf/nationwide-transfer/the-scheme-documents.pdf |access-date=2025-11-15 |website=uk.virginmoney.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-02-26 |title=Virgin Money transfers to Nationwide accounts, cards, and savings explained |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/national/uk-today/25890678.virgin-money-transfers-nationwide-accounts-explained/ |access-date=2026-03-13 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 2026 жылғы маусымда Nationwide Virgin Money-ді сатып алғаннан кейін қайталанатын лауазымдарды қысқарту мақсатындағы алғашқы қысқарту кезеңінде 600 жұмыс орнын қысқартатынын жариялады.<ref>{{Cite news |last=Makortoff |first=Kalyeena |last2=Sweney |first2=Mark |date=2026-06-29 |title=Nationwide to cut 600 jobs in first redundancies after takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2026/jun/29/nationwide-cut-600-jobs-first-redundancies-takeover-virgin-money |access-date=2026-07-24 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2025 жылғы Қаржылық мінез-құлық басқармасының айыппұлы === 2025 жылғы 12 желтоқсанда Nationwide компаниясына [[Қаржылық мінез-құлық басқармасы]] (FCA) [[Ұлыбританиядағы COVID-19 пандемиясы|COVID-19]] кезіндегі [[жұмыстан уақытша босату]] бағдарламасы бойынша алаяқтық төлемдерді анықтау мүмкіндіктерін жіберіп алғаны үшін 44 млн фунт стерлинг көлемінде айыппұл салынды. Алаяқтық негізінен Nationwide бизнес-шоттарды ұсынбаған кезеңде жасалған, алайда компания кейбір клиенттердің жеке шоттарын кәсіпкерлік мақсатта пайдаланып жүргенінен хабардар болған. Бір клиент жеке ағымдағы шотын 13 ай ішінде COVID-19 кезіндегі жұмыстан уақытша босату бағдарламасы бойынша 27,3 млн фунт стерлинг көлеміндегі алаяқтық төлемдерді алу үшін пайдаланған, оның 26 млн фунт стерлингі небәрі сегіз күн ішінде түскен. [[HM Revenue and Customs]] қаражаттың шамамен 800 000 фунт стерлингінен басқасының барлығын қайтарып ала алды.<ref>{{Cite web |last=Norman |first=Samuel |date=2025-12-12 |title=Nationwide hit with fine after failing to flag Covid furlough fraud |url=https://www.cityam.com/nationwide-hit-with-fine-after-failing-to-flag-covid-furlough-fraud/ |access-date=2025-12-12 |website=City AM |language=en-GB}}</ref><ref name=guardian-20251212>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2025/dec/12/nationwide-fined-44m-by-watchdog-for-financial-control-failings |title=Nationwide fined £44m by watchdog for financial crime control failings |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025}}</ref> Айыппұл салынғаннан кейін Nationwide жауап ретінде баспасөз хабарламасын жариялап, FCA тергеуімен толық ынтымақтастық жасағанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |title=Nationwide responds to FCA fine over historical weaknesses in AML controls |url=https://www.nationwide.co.uk/media/news/nationwide-responds-to-fca-fine-over-historical-weaknesses-in-aml-controls |access-date=2025-12-16 |website=Nationwide Building Society Media Centre |language=english}}</ref> === 2026 – қазірге дейін === 2026 жылғы сәуірде [[Forbes]] Nationwide-ты Ұлыбританиядағы ең үздік банк деп таныды.<ref>{{Cite web |date=2026-04-08 |editor-last=Peachman |editor-first=Rachel Rabkin |title=Forbes 2026 World's Best Banks |url=https://www.forbes.com/lists/worlds-best-banks/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260410025048/https://www.forbes.com/lists/worlds-best-banks/ |archive-date=2026-04-10 |access-date=2026-04-14 |website=[[Forbes]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Matchett |first=Karl |date=2026-04-13 |title=Nationwide named UK’s best bank |url=https://www.independent.co.uk/news/business/nationwide-building-society-best-bank-uk-b2956545.html |access-date=2026-04-14 |website=[[The Independent]] |language=en}}</ref> 2026 жылғы мамырда Nationwide жылдық пайдасының төмендеуіне қарамастан, төртінші жыл қатарынан «Fairer Share» бағдарламасы аясында талаптарға сай келетін шамамен 4,4 млн мүшесіне 100 фунт стерлингтен төлейтінін жариялады.<ref>{{Cite web |last=Martin |first=Ben |date=21 May 2026 |title=Nationwide to pay £100 cash bonus to members even as profits fall |url=https://www.thetimes.com/business/companies-markets/article/nationwide-fairer-share-payment-2026-100-cash-bonuses-x0fgxm03x |access-date=26 May 2026 |website=[[The Times]]}}</ref> == Өзара меншік мәртебесі == 1998 жылы күтпеген қаржылық пайда табуды көздеген қоғам мүшелері, Ұлыбританияның бұқаралық ақпарат құралдары оларды [[Карпетбэггер#Ұлыбритания|карпетбэггерлер]] деп атады, Nationwide мүшелерінен қоғамды [[Өзара меншік мәртебесінен шығару|өзара меншік мәртебесінен шығару]] және [[Лондон қор биржасы]]на шығару мәселесі бойынша дауыс беруді талап етті. Бұқаралық ақпарат құралдарында әрбір мүшеге шамамен 1000–1500 фунт стерлинг төленуі мүмкін екені хабарланғанына қарамастан, бұл әрекет сәтсіз аяқталды: Nationwide мүшелері құрылыс қоғамын банкке айналдыруға қарсы 1 135 587 дауыс берсе, 1 101 887 мүше қолдап дауыс берді (айырмасы — 33 700 дауыс).<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/138184.stm |title=Business: The Company File Conversion rejected |date=23 July 1998 |publisher=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2001 жылы қоғам мүшелері Nationwide мүшелері арасында қоғамды өзара меншік мәртебесінен шығарып, банкке айналдыру жөнінде тағы бір дауыс беру өткізу туралы қарар ұсынды. Nationwide басқармасы бұл қарарды заңдық негіздер бойынша қабылдамады.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/money/2001/apr/21/personalfinancenews.jobsandmoney|title=Blow for carpetbaggers|author=Rupert Jones|date=21 April 2001|newspaper=The Guardian|access-date=16 November 2015}}</ref> == Қаржылық көрсеткіштері == 2015/2016 жылдардағы алдын ала нәтижелер бойынша (2015 жылғы сәуір – 2016 жылғы сәуір) базалық пайда 9%-ға өсіп, 1,337 млрд фунт стерлингке жетті, ал есепті пайда 23%-ға өсіп, 1,279 млрд фунт стерлингті құрады. Шығындардың кіріске қатынасы 53,9% болды.<ref name="auto">{{cite report|url=http://www.nationwide.co.uk/~/media/MainSite/documents/about/corporate-information/results-and-accounts/prelim-results-2016.pdf|title=Preliminary Results for the year ended 4 April 2016|publisher=Nationwide Building Society|author=Mark Rennison|date=23 May 2016|access-date=27 October 2017|archive-date=1 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160701235026/http://www.nationwide.co.uk/~/media/MainSite/documents/about/corporate-information/results-and-accounts/prelim-results-2016.pdf|url-status=dead}}</ref> Бірінші деңгейлі базалық капитал коэффициенті мен левередж коэффициенті тиісінше 23,2% және 4,2%-ға дейін жақсарды. Жалпы және таза несие беру көлемі тиісінше 32,6 млрд және 9,1 млрд фунт стерлингті құрады. Nationwide 57 200 адамға алғашқы баспанасын сатып алуға көмектесті. Мүшелердің депозиттері 6,3 млрд фунт стерлингке артты.<ref>{{Cite web |url=http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2016/5/24-nationwide-building-society-full-year-results-long-term-focus-drives-strong-performance |title=Nationwide Building Society full year results: Long term focus drives strong performance &#124; Nationwide |access-date=25 May 2016 |archive-date=27 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160527083752/http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2016/5/24-nationwide-building-society-full-year-results-long-term-focus-drives-strong-performance |url-status=dead }}</ref> == Кредиттік рейтингі == 2022 жылдың екінші жартысындағы жағдай бойынша Nationwide-тың ұзақ мерзімді [[кредиттік рейтинг]]і [[Moody's]] агенттігі бойынша A1, [[Standard & Poor's]] бойынша A+ және [[Fitch Ratings]] бойынша A+ болды.<ref>{{cite web|url=https://www.nationwide.co.uk/investor-relations/#credit-ratings|title=Investor Relations - Nationwide|website=Nationwide.co.uk|access-date=16 February 2023}}</ref> == Еншілес компаниялары == Nationwide бірнеше еншілес компанияға иелік етеді,<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk/about_nationwide/membership_matters/subsidiaries.htm|title=All About Nationwide Membership|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060831145528/http://www.nationwide.co.uk/about_nationwide/membership_matters/subsidiaries.htm|archive-date=31 August 2006|df=dmy-all}}</ref> олардың қатарында: * [[Virgin Money UK]] – бөлшек банкинг, ипотекалық несиелер және қаржылық қызметтер * [[Nationwide International]] Limited – офшорлық депозит қабылдаушы * Nationwide Syndications Limited – синдикатталған кредит беру * [[The Mortgage Works]] (UK) plc – мамандандырылған ипотекалық кредитор * [[UCB Home Loans]] Corporation Limited – мамандандырылған ипотекалық кредитор * Derbyshire Home Loans Limited – мамандандырылған ипотекалық кредитор * E-MEX Home Funding Limited – мамандандырылған ипотекалық кредитор == Негізгі тұлғалары == === Төрағаларының тізімі === # Чарльз Наннели (1996–2002) # Джонатан Агню (2002–2007) # Джеффри Хау (2007–2015) # Дэвид Робертс (2015–2022) # [[Кевин Парри]] (2022 жылдан қазіргі уақытқа дейін) === Бас атқарушы директорларының тізімі === # Чарльз Купер (1884–1892) # Артур Уэбб&nbsp;(1892–1939) # Гарри Скор&nbsp;(1939–1947) # Стэнли Линдси (1947–1951) # Сэр Герберт Эшуорт (1951–1961) # Джо Симпсон (1961–1967) # [[Леонард Уильямс]] (1967–1981) # Сирил Инглиш (1981–1985) # [[Сэр Тимоти Мелвилл-Росс]] (1985–1994) # Брайан Дэвис (1994–2001) # Филип Уильямсон (2002–2007) # [[Грэм Бил]] (2007–2016) # [[Джо Гарнер]] (2016–2022) # [[Дебби Кросби]] (2022 жылдан қазіргі уақытқа дейін) == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} rzjb5kau7lcdoorika8xs94h4k4yp46 3650043 3650041 2026-09-01T17:36:06Z 1nter pares 146705 3650043 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Nationwide Building Society |логотипі = |суреті = Nationwide Building Society, Market Place, Pontefract (23rd May 2020).jpg |сурет атауы = 2020 жылы түсірілген Англияның [[Понтефракт]] қаласындағы Nationwide Building Society бөлімшесі |түрі = [[Құрылыс қоғамы]], ([[Өзара ұйым|өзара ұйым]]) |биржадағы листингі = |қызметі = |құрылды = [[1884 жыл|1884]] |құрушы = |орналасуы = [[Суиндон]], Англия, Ұлыбритания |басты адамдары = [[Kevin Parry (British businessman)|Кевин Парри]] (төраға)<br>[[Debbie Crosbie|Дебби Кросби]] (бас атқарушы директор) |саласы = [[Банк ісі]] және [[қаржылық қызметтер]] |өнімі = [[Бөлшек банк ісі]]; [[жинақ]]тар; [[ипотека]]лар; [[Инвестиция|инвестициялар]]; [[сақтандыру]]; [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]]; [[несие]]лер; [[Несие картасы|несие карталары]] |меншікті капиталы = {{өсім}} 19,7 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |айналым = {{өсім}} 7,48 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0">{{Cite web |title=Annual Results 2025 {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2024-2025/2025-preliminary-results.pdf?rev=7176e95d2d2b43f6a04063a701fa0371 |access-date=[[4 маусым]] [[2025 жыл|2025]] |website=nationwide.co.uk |language=en}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} 3,30 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |таза табысы = {{өсім}} 2,11 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |активтер = {{өсім}} 367,9 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |капитализация = |қызметкерлер саны = {{құлдырау}} 17 680 (2024)<ref name=AR>{{cite report |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2023-2024/annual-report-and-accounts-2024.pdf |title=Nationwide Building Society: Annual Report & Accounts 2024 |date=22 May 2024 |publisher=Nationwide}}</ref> |басшы компания = |бағынышты компания = [[Virgin Money UK]], [[The Mortgage Works]] |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |аудитор = |сайты = https://nationwide.co.uk |Ортаққор = }} '''Nationwide Building Society''' — [[Суиндон]]да, Англияда орналасқан британдық өзара [[қаржы институты]]. Ол әлемдегі ең ірі [[құрылыс қоғамы]] болып табылады. 2024 жылғы жағдай бойынша оның 16 млннан астам мүшесі бар және [[акционер]]лері жоқ, қызметі толығымен мүшелерінің мүддесіне бағытталған.<ref name="webinar2024">{{cite web |last=Кросби |first=Дебби |title=Annual Results Webinar Transcript 2024 |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/investor-relations/annual-results-webinar-transcript-2024.pdf |website=Nationwide Building Society |date=22 мамыр 2024 |access-date=21 мамыр 2025}}</ref> Қоғам XX ғасыр бойы Ұлыбританиядағы 250-ден астам шағын құрылыс қоғамының бірігуі нәтижесінде қалыптасып, бұл Ұлыбританияның қаржы тарихындағы ең елеулі өзара ұйымдардың бірігуінің біріне айналды. Штаб-пәтері [[Суиндон]]да, [[Англия]]да орналасқан Nationwide [[бөлшек банкинг]] қызметтерінің кең ауқымын, соның ішінде [[ипотекалық несие|ипотекалық несиелер]], [[жинақ шоты|жинақ шоттары]], [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]], [[кредиттік карта]]лар, [[жеке несие]]лер және сақтандыру өнімдерін ұсынады. Nationwide — әлемдегі ең ірі [[кооперативтік банк ісі|кооперативтік қаржы институттарының]] бірі.<ref name="ica2010">{{cite report |title=Global300 Report 2010 |publisher=International Co-operative Alliance |url=https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210813153010/https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-date=13 August 2021 |url-status=dead |access-date=21 May 2025}}</ref> 2025 жылғы маусымдағы жағдай бойынша оның жалпы активтері 367,9 млрд фунт стерлингті құрады және 17 680 адамды жұмыспен қамтыды.<ref name=":0" /> Ол Ұлыбритания бойынша 605 филиалын басқарады және 2025 жылы барлық филиалдарын 2030 жылдың басына дейін сақтап қалу жөніндегі «Branch Promise» міндеттемесін қайта растады.<ref name="branchpromise">{{cite web |title=Branch Promise |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise |website=Nationwide Building Society |access-date=15 November 2025}}</ref> 2024 жылғы қазанда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алуды аяқтады, соның нәтижесінде 6,6 млннан астам клиент қосылып, жалпы клиенттер базасы 24,5 млннан асты.<ref name="guardian2024">{{cite news |title=Nationwide agrees £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2024/mar/21/nationwide-takeover-virgin-money-uk-banks |newspaper=The Guardian |date=21 March 2024 |access-date=21 May 2025}}</ref> Қоғам [[Building Societies Association]] және [[Co-operatives UK]] ұйымдарының мүшесі болып табылады және Ұлыбританияда өзара меншік нысаны мен дәстүрлі бөлімшелік банк қызметінің жетекші жақтаушыларының бірі болып қала береді. == Тарихы == Қоғамның тарихы 1884 жылғы қаңтарда құрылған [[Co-operative Permanent Building Society]] ұйымынан бастау алады. New Oxford House, High Holborn мекенжайында орналасқан ұйым 1970 жылы British Co-operative Union құрамынан шығу туралы шешім қабылдағаннан кейін атауын өзгертті. Жаңа «Nationwide» атауы мүшелердің дауыс беруіне ұсынылып, оны 135 675 мүше қолдап, 15 585 мүше қарсы дауыс берді.<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/NationwideBuildingSociety/timeline/1970|url-status=dead|title=Nationwide Building Society Timeline 1970|work=Facebook|access-date=16 November 2015}}</ref> 1987 жылы Нортгемптонда орналасқан [[Anglia Building Society]] Nationwide-пен бірікті. Жаңа қоғам бастапқыда Nationwide Anglia Building Society деп аталды, алайда 1991 жылы Anglia атауы алынып тасталды.<ref>{{cite web|url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/information-for-lawyers/forms-and-downloads/abstract-of-title-1991.pdf?rev=2eb3fc34934b4a01b1055053b6210173 |title=NATIONWIDE BUILDING SOCIETY (formerly Nationwide Anglia Building Society) |date=1 December 1991 |access-date=13 June 2024|website=nationwide.co.uk}}</ref> 1997 жылғы 27 мамырда Nationwide Ұлыбританиядағы алғашқы интернет-банкинг қызметтерінің бірін іске қосты.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927004747/http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|url-status=dead|archive-date=27 September 2007|title=Nationwide Celebrates Ten Years of Internet Banking|date=22 May 2007|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015}}</ref> 1999 жылы Nationwide Ұлыбританияның түрлі [[Таблоид (газет форматы)|таблоид]] [[газет]]терімен және басқа да бұқаралық ақпарат құралдарымен бірге банкоматтарды пайдаланғаны үшін алынатын даулы комиссияларға қарсы науқан бастады.<ref>{{Cite web |title=House of Commons - Treasury - Written Evidence |url=https://publications.parliament.uk/pa/cm200405/cmselect/cmtreasy/191/191we28.htm |access-date=2024-12-10 |website=publications.parliament.uk}}</ref> Науқан [[Barclays Bank]] бәсекелес банктер мен қаржы ұйымдарының барлық клиенттерінен, соның ішінде Nationwide клиенттерінен, Barclays-қа тиесілі [[банкомат|банкоматтан]] әрбір қолма-қол ақша алғаны үшін 1 фунт стерлинг комиссия алуды жоспарлағанын жариялаған кезде шарықтау шегіне жетті.<ref name=":1">{{Cite news |last=Scott |first=Maria |date=1999-09-19 |title=Barclays' scam will net £100m |url=https://www.theguardian.com/business/1999/sep/19/observerbusiness.theobserver3 |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Осыдан кейін Nationwide Barclays-қа бұл жоспарынан бас тартпаса, банкке қарсы сотқа жүгінетінін ескертті. Nationwide Barclays сол жылдың басында қосылған [[LINK (UK)|LINK]] банкоматтар желісінің ережелерін бұзды деп мәлімдеді.<ref name=":1" /><ref>{{Cite news |title=Nationwide threatens to sue Barclays |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/450063.stm |access-date=2025-07-26 |work=BBC News}}</ref> Келесі жылы Ұлыбритания банктеріне тиесілі банкоматтардың көпшілігінен қолма-қол ақша алу елдегі барлық банктер мен құрылыс қоғамдарының клиенттері үшін тегін болды.<ref>{{Cite news |last=Treanor |first=Jill |date=2001-01-01 |title=Banks ditch charges for cash machine withdrawals |url=https://www.theguardian.com/money/2001/jan/01/business.personalfinancenews |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2000–2010 === 2007 жылы Nationwide мүшелері жыл сайынғы жалпы жиналыста жыл сайын салық салынғанға дейінгі пайданың кемінде 1%-ын қайырымдылық қызметіне бөлуге дауыс берді. 2007 жылғы 28 тамызда Nationwide Portman Building Society-мен бірігуді аяқтады, нәтижесінде активтері 160 млрд фунт стерлингтен асатын және шамамен 13 млн мүшесі бар өзара ұйым құрылды. Portman-ның ең ерте ізашары 1846 жылы Уилтширдегі Рамсбери қаласында құрылған Provident Union Building Society болды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk|title=Nationwide Annual report and account 2007-8 |website=Nationwide Building Society |pages=28}}</ref> [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]] кезінде Nationwide өзара секторды қорғау үшін шаралар қабылдап, 2008 жылғы қыркүйекте қаржылық қиындыққа тап болған [[Cheshire Building Society|Cheshire]] және [[Derbyshire Building Society|Derbyshire]] құрылыс қоғамдарын сатып алды,<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/7603411.stm |title=Nationwide rescues small lenders |date=8 September 2008 |work= BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> ал 2009 жылғы 30 наурызда [[Dunfermline Building Society]] ұйымын сатып алды.<ref name=Dunfermline>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/7971244.stm|title=Nationwide takes over Dunfermline |date=30 March 2009 |work=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2009 жылғы 24 наурызда Nationwide Building Society [[Дублин]]де, Ирландияда Nationwide UK (Ireland) деп аталатын тікелей жинақ бөлімшесін ашты; бұл атау оны еш байланысы жоқ және қазір жұмысын тоқтатқан [[Irish Nationwide Building Society]] ұйымынан ажырату үшін қолданылды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |title=World's largest Building Society opens for business in Ireland |date=24 March 2009 |publisher=Nationwide Building Society |access-date=3 March 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090428125508/http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |archive-date=28 April 2009 }}</ref> === 2010–2020 === 2012 жылы қоғам Cheshire, Derbyshire және Dunfermline құрылыс қоғамдарын Nationwide құрамына біріктіретінін мәлімдеді. Бұл қоғамдар Nationwide құрамындағы бөлімшелер ретінде өз брендтерімен жұмыс істеп келген. Әр бизнесті қайта брендтеу кезең-кезеңімен жүргізілді, олардың ішінде бірінші болып Dunfermline 2014 жылғы маусымда біріктірілді.<ref>{{cite web|url=http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|title=Regional Brands integration|author=Nationwide Building Society|date=20 March 2014|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151116111313/http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|archive-date=16 November 2015|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-edinburgh-east-fife-24652416|title=Dunfermline to be merged with Nationwide|work=BBC News|date=24 October 2013|access-date=24 October 2013}}</ref> 2015 жылғы 22 мамырда қоғамның бас атқарушы директоры Грэм Билдің зейнетке шығуды жоспарлап отырғаны жарияланды. 2015 жылғы 16 қарашада Nationwide [[Openreach]] компаниясының бас атқарушы директоры Джо Гарнер 2016 жылғы көктемде Грэм Билдің орнына Nationwide-тың бас атқарушы директоры болатынын мәлімдеді.<ref>{{cite press release|url=http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|title=Nationwide Building Society appoints Joe Garner as Chief Executive|date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160508232818/http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|archive-date=8 May 2016|df=dmy-all}}</ref> 2016 жылғы мамырда қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде [[Мэн аралы]]ндағы еншілес компаниясы Nationwide International-ды жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=70 jobs at risk as building society closes|url=http://www.manxradio.com/news/isle-of-man-news/70-jobs-at-risk-as-building-society-closes/|access-date=3 April 2017|publisher=Manx Radio|date=26 May 2016}}</ref> [[Дуглас, Мэн аралы|Дуглас]]та орналасқан бөлімше [[еуро]], [[фунт стерлинг]] және [[АҚШ доллары]]нда бірқатар офшорлық жинақ шоттарын ұсынды. 2008 жылғы 31 наурыздағы жағдай бойынша оның активтері 2,76 млрд фунт стерлингтен асты, ал 2009 жылғы 31 наурызға қарай 3,69 млрд фунт стерлингке дейін өсіп, оны Мэн аралындағы ең ірі депозит қабылдаушылардың біріне айналдырды. Nationwide оның 2017 жылғы 30 маусымда жабылатынын растады.<ref>{{cite news|last1=Matin|first1=Moonira|title=Nationwide to close Isle of Man offshore expat unit|url=https://international-adviser.com/nationwide-close-isle-offshore-expat-unit/|access-date=3 April 2017 |work=International Adviser|date=17 January 2017}}</ref> 2016 жылғы 1 қазанда [[Carillion]] Nationwide-тың Суиндондағы штаб-пәтеріне «Nationwide-тың тұрақтылық стратегиясына арнайы сәйкестендірілген» қызметтер көрсете бастады. Бұл келісімшарттың құны шамамен 350 млн фунт стерлинг болады деп күтілді және ол тоғыз жылға жуық уақытқа созылған серіктестікке негізделді.<ref>{{Cite web|url=https://www.carillionplc.com/news-and-media/carillion-wins-350-million-support-services-contract-for-nationwide-building-society/|title=Carillion wins £350 million support services contract for Nationwide Building Society|website=Carillion PLC|access-date=2018-01-16}}</ref> 2018 жылғы қаңтарда Carillion [[таратылу]] рәсіміне кіріскен кезде, Nationwide бұған дейін мердігер компанияда жұмыс істеген 297 қызметкерді өз штатына қабылдады.<ref name="CRP-18Jan2018">{{cite news |last1=Rutter Pooley |first1=Cat |title=Nationwide Building Society guarantees Carillion workers' jobs |url=https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=2 June 2020 |work=Financial Times |date=18 January 2018}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/governance-reports-and-results/results-and-accounts/ |website=Nationwide.co.uk |title=Annual report 2017/18|date=1 January 2021}}</ref> 2017 жылғы сәуірде қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде Ирландия Республикасындағы Nationwide UK (Ireland) еншілес компаниясын жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=Savers may suffer as Nationwide UK set to leave Irish market|url=https://www.irishtimes.com/business/personal-finance/savers-may-suffer-as-nationwide-uk-set-to-leave-irish-market-1.3043355|access-date=29 April 2017|work=The Irish Times|date=10 April 2017}}</ref> 2018 жылғы 31 мамырда Nationwide Суиндон боро кеңесімен серіктестікте Суиндондағы Oakfield ауданында жаңа қауымдастық салатынын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=2018-05-31 |title=The community is at the heart of the Oakfield project |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/16261498.nationwide-building-society-want-community-oakfield-project-help-planning/ |access-date=2025-07-26 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 239 үй салуға жоспарлау рұқсаты 2019 жылы берілді.<ref>{{Cite web |last=Atkin |first=Joanne |date=2019-07-15 |title=Building society set to create 239 new homes |url=https://www.mortgagefinancegazette.com/market-news/housing/building-society-set-create-239-new-homes-15-07-2019/ |access-date=2025-01-17 |website=Mortgage Finance Gazette |language=en}}</ref> Үйлерді EPC A энергетикалық тиімділік санатына сай және пайда табуды көздемейтін үлгі бойынша салу жоспарланды. 2021 жылы бұл жоба Housing Design Awards аясында «Building for a Healthy Life» сыйлығын жеңіп алды.<ref name="Nationwide’s Oakfield development wins coveted housing award">{{cite web |title=Nationwide's Oakfield development wins coveted housing award |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwides-oakfield-development-scoops-coveted-housing-design-award-as-it-puts-community-at-heart |website=Nationwidemediacentre.co.uk|date=1 October 2021}}</ref> === 2020-жылдардағы ребрендингі және Virgin Money-ді сатып алуы === 2022 жылғы наурызда Кевин Парри Дэвид Робертстің орнына төраға болды; ал 2022 жылғы маусымда [[TSB Bank (United Kingdom)|TSB Bank]] банкінің бас атқарушы директоры болған [[Дебби Кросби]] [[Джо Гарнер]]дің орнына бас атқарушы директор қызметіне келді.<ref name="Financial Times">{{cite news |last1=Venkataramakrishnan |first1=Siddharth |title=Nationwide appoints TSB boss Debbie Crosbie as chief executive |url=https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=8 June 2022 |work=The Financial Times |date=3 December 2021}}</ref> 2023 жылғы қазанда Nationwide Building Society 1987 жылдан бергі ең ауқымды ребрендинг жүргізуге кірісіп, өзінің «ауыл» белгішесін ауыстырды.<ref>{{Cite web |last=Fowler |first=Ryan |date=2023-10-08 |title=Nationwide to undergo significant rebrand and invest in High Street branches |url=https://theintermediary.co.uk/2023/10/nationwide-to-undergo-significant-rebrand-and-invest-in-high-street-branches/ |access-date=2023-10-08 |website=The Intermediary - Latest UK mortgage news |language=en-GB}}</ref> Бұл қадам көптеген банктер филиалдарын жабуды жалғастырып жатқан кезде дәстүрлі сауда көшелеріндегі физикалық қатысуын сақтауға бағытталған кеңірек міндеттеменің бір бөлігі болды.<ref>{{Cite news |date=2023-10-09 |title=Nationwide Building Society rebrands and commits to the high street |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/uk-england-wiltshire-67054588 |access-date=2023-12-24}}</ref> Құрылыс қоғамы клиенттермен бетпе-бет қызмет көрсетуді сақтап қалуы үшін барлық 605 филиалға инвестиция салу жоспарланды.<ref>{{Cite press release|title=Nationwide renews promise to keep branches open until 2026 |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwide-renews-promise-to-keep-branches-open-until-2026 |date=21 June 2023|website=Nationwide Building Society Media Centre}}</ref><ref>{{Cite web |title=Branch Promise, a commitment to our members|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise/ |access-date=2024-12-03|quote=We've extended our Branch Promise. Everywhere we have a branch, we'll still be there until at least the start of 2028.}}</ref> 2024 жылғы 7 наурызда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алу туралы ұсыныс жасағанын жариялады.<ref name="bbcnationwide">{{cite news |title=Nationwide strikes deal to buy Virgin Money for £2.9bn |url=https://www.bbc.co.uk/news/business-68499145 |access-date=9 March 2024 |work=BBC News |date=7 March 2024}}</ref> Мәміле шарттарына сәйкес, алдағы алты жыл ішінде біріктірілген компания Nationwide брендіне көшіріліп, нәтижесінде Virgin Money бренді қолданыстан шығарылатын болды.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide құрылыс қоғамы мәртебесін сақтап қалуды көздейді, ал «орта мерзімді кезеңде» [[Virgin Money UK|Virgin Money]] бизнесі өзінің банк лицензиясы бар жеке заңды тұлға ретінде қала береді.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide жақын арада Virgin Money-дің 7300 қызметкеріне қатысты елеулі өзгерістер енгізбеуді жоспарлайды.<ref name="bbcnationwide"/> Қазіргі уақытта Virgin Money [[Clydesdale Bank]] брендімен шотланд банкноттарын шығарады.<ref>{{cite news |title=Buying yon bonnie banks |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-scotland-business-68628838 |access-date=22 March 2024 |work=BBC News |date=21 March 2024}}</ref> 22 мамырда Virgin Money акционерлері мәмілені мақұлдады.<ref>{{cite news |last1=Makortoff |first1=Kalyeena |title=Virgin Money shareholders vote for Nationwide takeover by big majority |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/may/22/virgin-money-shareholders-vote-for-nationwide-takeover-by-big-majority |access-date=24 May 2024 |work=The Guardian |date=22 May 2024}}</ref> 31 мамырда [[Бәсекелестік және нарықтар басқармасы]] ұсынылған бірігудің Ұлыбританияның банк секторындағы бәсекелестікті төмендету ықтималдығына байланысты тексеру жүргізетінін мәлімдеді.<ref>{{cite news |title=Nationwide-Virgin merger faces competition probe |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/czddy1j0nnko |access-date=2 June 2024 |work=BBC News |date=31 May 2024}}</ref> 19 шілдеде Бәсекелестік және нарықтар басқармасы сатып алуды мақұлдады.<ref>{{Cite news |last=Simpson |first=Jack |date=2024-07-19 |title=Nationwide gets green light for £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/jul/19/nationwide-takeover-of-virgin-money-cleared-by-uk-watchdog |access-date=2024-07-22 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=An update on our offer to buy Virgin Money {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-cma-update/ |access-date=2024-07-22 |website=www.nationwide.co.uk}}</ref> 1 қазанда Nationwide Virgin Money-ді сатып алуды аяқтады, нәтижесінде Ұлыбританиядағы әрбір үш адамның бірінің Nationwide-пен байланысы бар болды.<ref>{{Cite web |title=Virgin Money acquisition|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-acquisition/ |date=1 October 2024}}</ref><ref>{{Cite web |title=Nationwide and Virgin money|publisher=Virgin Money UK |url=https://uk.virginmoney.com/nationwide-and-virginmoney/ |date=1 October 2024}}</ref> Nationwide Virgin Money-ді сатып алудан 2,3 млрд фунт стерлинг көлемінде пайда алғанын хабарлады, алайда оның пайдасы төмендеді. Қыркүйекте аяқталған алты айда салық салынғанға дейінгі пайда 989 млн фунт стерлингтен 568 млн фунт стерлингке дейін азайды; бұған ішінара 100 фунт стерлинг көлеміндегі Fairer Share Payment төлемі мен жинақ салымдары бойынша бәсекеге қабілетті мөлшерлемелер әсер етті. Бас атқарушы директор Дебби Кросби Virgin Money-ден болашақта түсетін пайда клиенттердің игілігіне жұмсалатынын жазды. Шығындардың қысқаруы нәтижесінде Virgin Money-дің пайдасы 558 млн фунт стерлингке дейін өсті.<ref>{{cite news|title=Nationwide gains £2.3bn from Virgin Money takeover to 'benefit' customers |last=Wise |first=Anna |website=The Independent |date=27 November 2024 |url=https://www.independent.co.uk/business/nationwide-gains-ps2-3bn-from-virgin-money-takeover-to-benefit-customers-b2654420.html |access-date=27 November 2024}}</ref> Virgin Money негізін қалаушы [[Ричард Брэнсон]] мәміледен 724 млн фунт стерлинг алды, оның ішінде Nationwide-тың Virgin Money брендін алты жылға дейін пайдалану құқығы үшін төленетін 310 млн фунт стерлинг бар.<ref name=guardian-20241127>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2024/nov/27/nationwide-gain-virgin-money-takeover |title=Nationwide's £2.3bn takeover gain prompts criticism of Virgin Money bosses |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=27 November 2024 |access-date=28 November 2024}}</ref> 2025 жылғы қарашада Nationwide өзінің барлық 696 филиалын — 605 Nationwide және 91 Virgin Money филиалын — кемінде 2030 жылға дейін ашық ұстауға міндеттенді.<ref>{{Cite web |date=2025-11-12 |title=Nationwide Building Society pledges to keep branches open |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c4gk44gm4mpo |access-date=2025-11-12 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Virgin Money-дің [[Clydesdale Bank plc]] еншілес компаниясы бизнесінің басым бөлігі 2026 жылғы 2 сәуірде [[2000 жылғы Қаржылық қызметтер және нарықтар туралы заң]]ға сәйкес банктік бизнесті беру схемасы бойынша Nationwide-қа заңды түрде берілді; бұл схеманы [[Компаниялар соты]] 2026 жылғы 23 ақпанда мақұлдады. Nationwide берілген шоттар үшін Virgin Money атауын пайдалануды жалғастыруды көздейді, алайда Clydesdale Bank ипотекалары енді «Clydesdale» брендімен ұсынылады; бұл оның бұрынғы банк мәртебесінен Nationwide Building Society-дің сауда атауына айналғанын көрсетеді. Ағымдағы шоты, жинақ шоты немесе ипотекасы бар Virgin Money клиенттері беру нәтижесінде Nationwide мүшелеріне айналды.<ref>{{Cite web |title=Nationwide Transfer {{!}} Virgin Money UK |url=https://www.virginmoney.com/nationwide-transfer/ |access-date=2026-04-03 |website=www.virginmoney.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=SCHEME for the transfer of the business of Clydesdale Bank PLC to Nationwide Building Society pursuant to Part VII of the Financial Services and Markets Act 2000 |url=https://uk.virginmoney.com/downloads/pdf/nationwide-transfer/the-scheme-documents.pdf |access-date=2025-11-15 |website=uk.virginmoney.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-02-26 |title=Virgin Money transfers to Nationwide accounts, cards, and savings explained |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/national/uk-today/25890678.virgin-money-transfers-nationwide-accounts-explained/ |access-date=2026-03-13 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 2026 жылғы маусымда Nationwide Virgin Money-ді сатып алғаннан кейін қайталанатын лауазымдарды қысқарту мақсатындағы алғашқы қысқарту кезеңінде 600 жұмыс орнын қысқартатынын жариялады.<ref>{{Cite news |last=Makortoff |first=Kalyeena |last2=Sweney |first2=Mark |date=2026-06-29 |title=Nationwide to cut 600 jobs in first redundancies after takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2026/jun/29/nationwide-cut-600-jobs-first-redundancies-takeover-virgin-money |access-date=2026-07-24 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2025 жылғы Қаржылық мінез-құлық басқармасының айыппұлы === 2025 жылғы 12 желтоқсанда Nationwide компаниясына [[Қаржылық мінез-құлық басқармасы]] (FCA) [[Ұлыбританиядағы COVID-19 пандемиясы|COVID-19]] кезіндегі [[жұмыстан уақытша босату]] бағдарламасы бойынша алаяқтық төлемдерді анықтау мүмкіндіктерін жіберіп алғаны үшін 44 млн фунт стерлинг көлемінде айыппұл салынды. Алаяқтық негізінен Nationwide бизнес-шоттарды ұсынбаған кезеңде жасалған, алайда компания кейбір клиенттердің жеке шоттарын кәсіпкерлік мақсатта пайдаланып жүргенінен хабардар болған. Бір клиент жеке ағымдағы шотын 13 ай ішінде COVID-19 кезіндегі жұмыстан уақытша босату бағдарламасы бойынша 27,3 млн фунт стерлинг көлеміндегі алаяқтық төлемдерді алу үшін пайдаланған, оның 26 млн фунт стерлингі небәрі сегіз күн ішінде түскен. [[HM Revenue and Customs]] қаражаттың шамамен 800 000 фунт стерлингінен басқасының барлығын қайтарып ала алды.<ref>{{Cite web |last=Norman |first=Samuel |date=2025-12-12 |title=Nationwide hit with fine after failing to flag Covid furlough fraud |url=https://www.cityam.com/nationwide-hit-with-fine-after-failing-to-flag-covid-furlough-fraud/ |access-date=2025-12-12 |website=City AM |language=en-GB}}</ref><ref name=guardian-20251212>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2025/dec/12/nationwide-fined-44m-by-watchdog-for-financial-control-failings |title=Nationwide fined £44m by watchdog for financial crime control failings |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025}}</ref> Айыппұл салынғаннан кейін Nationwide жауап ретінде баспасөз хабарламасын жариялап, FCA тергеуімен толық ынтымақтастық жасағанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |title=Nationwide responds to FCA fine over historical weaknesses in AML controls |url=https://www.nationwide.co.uk/media/news/nationwide-responds-to-fca-fine-over-historical-weaknesses-in-aml-controls |access-date=2025-12-16 |website=Nationwide Building Society Media Centre |language=english}}</ref> === 2026 – қазірге дейін === 2026 жылғы сәуірде [[Forbes]] Nationwide-ты Ұлыбританиядағы ең үздік банк деп таныды.<ref>{{Cite web |date=2026-04-08 |editor-last=Peachman |editor-first=Rachel Rabkin |title=Forbes 2026 World's Best Banks |url=https://www.forbes.com/lists/worlds-best-banks/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260410025048/https://www.forbes.com/lists/worlds-best-banks/ |archive-date=2026-04-10 |access-date=2026-04-14 |website=[[Forbes]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Matchett |first=Karl |date=2026-04-13 |title=Nationwide named UK’s best bank |url=https://www.independent.co.uk/news/business/nationwide-building-society-best-bank-uk-b2956545.html |access-date=2026-04-14 |website=[[The Independent]] |language=en}}</ref> 2026 жылғы мамырда Nationwide жылдық пайдасының төмендеуіне қарамастан, төртінші жыл қатарынан «Fairer Share» бағдарламасы аясында талаптарға сай келетін шамамен 4,4 млн мүшесіне 100 фунт стерлингтен төлейтінін жариялады.<ref>{{Cite web |last=Martin |first=Ben |date=21 May 2026 |title=Nationwide to pay £100 cash bonus to members even as profits fall |url=https://www.thetimes.com/business/companies-markets/article/nationwide-fairer-share-payment-2026-100-cash-bonuses-x0fgxm03x |access-date=26 May 2026 |website=[[The Times]]}}</ref> == Өзара меншік мәртебесі == 1998 жылы күтпеген қаржылық пайда табуды көздеген қоғам мүшелері, Ұлыбританияның бұқаралық ақпарат құралдары оларды [[Карпетбэггер#Ұлыбритания|карпетбэггерлер]] деп атады, Nationwide мүшелерінен қоғамды [[Өзара меншік мәртебесінен шығару|өзара меншік мәртебесінен шығару]] және [[Лондон қор биржасы]]на шығару мәселесі бойынша дауыс беруді талап етті. Бұқаралық ақпарат құралдарында әрбір мүшеге шамамен 1000–1500 фунт стерлинг төленуі мүмкін екені хабарланғанына қарамастан, бұл әрекет сәтсіз аяқталды: Nationwide мүшелері құрылыс қоғамын банкке айналдыруға қарсы 1 135 587 дауыс берсе, 1 101 887 мүше қолдап дауыс берді (айырмасы — 33 700 дауыс).<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/138184.stm |title=Business: The Company File Conversion rejected |date=23 July 1998 |publisher=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2001 жылы қоғам мүшелері Nationwide мүшелері арасында қоғамды өзара меншік мәртебесінен шығарып, банкке айналдыру жөнінде тағы бір дауыс беру өткізу туралы қарар ұсынды. Nationwide басқармасы бұл қарарды заңдық негіздер бойынша қабылдамады.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/money/2001/apr/21/personalfinancenews.jobsandmoney|title=Blow for carpetbaggers|author=Rupert Jones|date=21 April 2001|newspaper=The Guardian|access-date=16 November 2015}}</ref> == Қаржылық көрсеткіштері == 2015/2016 жылдардағы алдын ала нәтижелер бойынша (2015 жылғы сәуір – 2016 жылғы сәуір) базалық пайда 9%-ға өсіп, 1,337 млрд фунт стерлингке жетті, ал есепті пайда 23%-ға өсіп, 1,279 млрд фунт стерлингті құрады. Шығындардың кіріске қатынасы 53,9% болды.<ref name="auto">{{cite report|url=http://www.nationwide.co.uk/~/media/MainSite/documents/about/corporate-information/results-and-accounts/prelim-results-2016.pdf|title=Preliminary Results for the year ended 4 April 2016|publisher=Nationwide Building Society|author=Mark Rennison|date=23 May 2016|access-date=27 October 2017|archive-date=1 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160701235026/http://www.nationwide.co.uk/~/media/MainSite/documents/about/corporate-information/results-and-accounts/prelim-results-2016.pdf|url-status=dead}}</ref> Бірінші деңгейлі базалық капитал коэффициенті мен левередж коэффициенті тиісінше 23,2% және 4,2%-ға дейін жақсарды. Жалпы және таза несие беру көлемі тиісінше 32,6 млрд және 9,1 млрд фунт стерлингті құрады. Nationwide 57 200 адамға алғашқы баспанасын сатып алуға көмектесті. Мүшелердің депозиттері 6,3 млрд фунт стерлингке артты.<ref>{{Cite web |url=http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2016/5/24-nationwide-building-society-full-year-results-long-term-focus-drives-strong-performance |title=Nationwide Building Society full year results: Long term focus drives strong performance &#124; Nationwide |access-date=25 May 2016 |archive-date=27 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160527083752/http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2016/5/24-nationwide-building-society-full-year-results-long-term-focus-drives-strong-performance |url-status=dead }}</ref> == Кредиттік рейтингі == 2022 жылдың екінші жартысындағы жағдай бойынша Nationwide-тың ұзақ мерзімді [[кредиттік рейтинг]]і [[Moody's]] агенттігі бойынша A1, [[Standard & Poor's]] бойынша A+ және [[Fitch Ratings]] бойынша A+ болды.<ref>{{cite web|url=https://www.nationwide.co.uk/investor-relations/#credit-ratings|title=Investor Relations - Nationwide|website=Nationwide.co.uk|access-date=16 February 2023}}</ref> == Еншілес компаниялары == Nationwide бірнеше еншілес компанияға иелік етеді,<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk/about_nationwide/membership_matters/subsidiaries.htm|title=All About Nationwide Membership|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060831145528/http://www.nationwide.co.uk/about_nationwide/membership_matters/subsidiaries.htm|archive-date=31 August 2006|df=dmy-all}}</ref> олардың қатарында: * [[Virgin Money UK]] – бөлшек банкинг, ипотекалық несиелер және қаржылық қызметтер * [[Nationwide International]] Limited – офшорлық депозит қабылдаушы * Nationwide Syndications Limited – синдикатталған кредит беру * [[The Mortgage Works]] (UK) plc – мамандандырылған ипотекалық кредитор * [[UCB Home Loans]] Corporation Limited – мамандандырылған ипотекалық кредитор * Derbyshire Home Loans Limited – мамандандырылған ипотекалық кредитор * E-MEX Home Funding Limited – мамандандырылған ипотекалық кредитор == Негізгі тұлғалары == === Төрағаларының тізімі === # Чарльз Наннели (1996–2002) # Джонатан Агню (2002–2007) # Джеффри Хау (2007–2015) # Дэвид Робертс (2015–2022) # [[Кевин Парри]] (2022 – қазірге дейін) === Бас атқарушы директорларының тізімі === # Чарльз Купер (1884–1892) # Артур Уэбб&nbsp;(1892–1939) # Гарри Скор&nbsp;(1939–1947) # Стэнли Линдси (1947–1951) # Сэр Герберт Эшуорт (1951–1961) # Джо Симпсон (1961–1967) # [[Леонард Уильямс]] (1967–1981) # Сирил Инглиш (1981–1985) # [[Сэр Тимоти Мелвилл-Росс]] (1985–1994) # Брайан Дэвис (1994–2001) # Филип Уильямсон (2002–2007) # [[Грэм Бил]] (2007–2016) # [[Джо Гарнер]] (2016–2022) # [[Дебби Кросби]] (2022 жылдан қазіргі уақытқа дейін) == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} ph2wy42i7xokru2gzf9zi20kabshuwu 3650044 3650043 2026-09-01T17:36:19Z 1nter pares 146705 3650044 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Nationwide Building Society |логотипі = |суреті = Nationwide Building Society, Market Place, Pontefract (23rd May 2020).jpg |сурет атауы = 2020 жылы түсірілген Англияның [[Понтефракт]] қаласындағы Nationwide Building Society бөлімшесі |түрі = [[Құрылыс қоғамы]], ([[Өзара ұйым|өзара ұйым]]) |биржадағы листингі = |қызметі = |құрылды = [[1884 жыл|1884]] |құрушы = |орналасуы = [[Суиндон]], Англия, Ұлыбритания |басты адамдары = [[Kevin Parry (British businessman)|Кевин Парри]] (төраға)<br>[[Debbie Crosbie|Дебби Кросби]] (бас атқарушы директор) |саласы = [[Банк ісі]] және [[қаржылық қызметтер]] |өнімі = [[Бөлшек банк ісі]]; [[жинақ]]тар; [[ипотека]]лар; [[Инвестиция|инвестициялар]]; [[сақтандыру]]; [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]]; [[несие]]лер; [[Несие картасы|несие карталары]] |меншікті капиталы = {{өсім}} 19,7 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |айналым = {{өсім}} 7,48 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0">{{Cite web |title=Annual Results 2025 {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2024-2025/2025-preliminary-results.pdf?rev=7176e95d2d2b43f6a04063a701fa0371 |access-date=[[4 маусым]] [[2025 жыл|2025]] |website=nationwide.co.uk |language=en}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} 3,30 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |таза табысы = {{өсім}} 2,11 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |активтер = {{өсім}} 367,9 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |капитализация = |қызметкерлер саны = {{құлдырау}} 17 680 (2024)<ref name=AR>{{cite report |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2023-2024/annual-report-and-accounts-2024.pdf |title=Nationwide Building Society: Annual Report & Accounts 2024 |date=22 May 2024 |publisher=Nationwide}}</ref> |басшы компания = |бағынышты компания = [[Virgin Money UK]], [[The Mortgage Works]] |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |аудитор = |сайты = https://nationwide.co.uk |Ортаққор = }} '''Nationwide Building Society''' — [[Суиндон]]да, Англияда орналасқан британдық өзара [[қаржы институты]]. Ол әлемдегі ең ірі [[құрылыс қоғамы]] болып табылады. 2024 жылғы жағдай бойынша оның 16 млннан астам мүшесі бар және [[акционер]]лері жоқ, қызметі толығымен мүшелерінің мүддесіне бағытталған.<ref name="webinar2024">{{cite web |last=Кросби |first=Дебби |title=Annual Results Webinar Transcript 2024 |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/investor-relations/annual-results-webinar-transcript-2024.pdf |website=Nationwide Building Society |date=22 мамыр 2024 |access-date=21 мамыр 2025}}</ref> Қоғам XX ғасыр бойы Ұлыбританиядағы 250-ден астам шағын құрылыс қоғамының бірігуі нәтижесінде қалыптасып, бұл Ұлыбританияның қаржы тарихындағы ең елеулі өзара ұйымдардың бірігуінің біріне айналды. Штаб-пәтері [[Суиндон]]да, [[Англия]]да орналасқан Nationwide [[бөлшек банкинг]] қызметтерінің кең ауқымын, соның ішінде [[ипотекалық несие|ипотекалық несиелер]], [[жинақ шоты|жинақ шоттары]], [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]], [[кредиттік карта]]лар, [[жеке несие]]лер және сақтандыру өнімдерін ұсынады. Nationwide — әлемдегі ең ірі [[кооперативтік банк ісі|кооперативтік қаржы институттарының]] бірі.<ref name="ica2010">{{cite report |title=Global300 Report 2010 |publisher=International Co-operative Alliance |url=https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210813153010/https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-date=13 August 2021 |url-status=dead |access-date=21 May 2025}}</ref> 2025 жылғы маусымдағы жағдай бойынша оның жалпы активтері 367,9 млрд фунт стерлингті құрады және 17 680 адамды жұмыспен қамтыды.<ref name=":0" /> Ол Ұлыбритания бойынша 605 филиалын басқарады және 2025 жылы барлық филиалдарын 2030 жылдың басына дейін сақтап қалу жөніндегі «Branch Promise» міндеттемесін қайта растады.<ref name="branchpromise">{{cite web |title=Branch Promise |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise |website=Nationwide Building Society |access-date=15 November 2025}}</ref> 2024 жылғы қазанда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алуды аяқтады, соның нәтижесінде 6,6 млннан астам клиент қосылып, жалпы клиенттер базасы 24,5 млннан асты.<ref name="guardian2024">{{cite news |title=Nationwide agrees £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2024/mar/21/nationwide-takeover-virgin-money-uk-banks |newspaper=The Guardian |date=21 March 2024 |access-date=21 May 2025}}</ref> Қоғам [[Building Societies Association]] және [[Co-operatives UK]] ұйымдарының мүшесі болып табылады және Ұлыбританияда өзара меншік нысаны мен дәстүрлі бөлімшелік банк қызметінің жетекші жақтаушыларының бірі болып қала береді. == Тарихы == Қоғамның тарихы 1884 жылғы қаңтарда құрылған [[Co-operative Permanent Building Society]] ұйымынан бастау алады. New Oxford House, High Holborn мекенжайында орналасқан ұйым 1970 жылы British Co-operative Union құрамынан шығу туралы шешім қабылдағаннан кейін атауын өзгертті. Жаңа «Nationwide» атауы мүшелердің дауыс беруіне ұсынылып, оны 135 675 мүше қолдап, 15 585 мүше қарсы дауыс берді.<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/NationwideBuildingSociety/timeline/1970|url-status=dead|title=Nationwide Building Society Timeline 1970|work=Facebook|access-date=16 November 2015}}</ref> 1987 жылы Нортгемптонда орналасқан [[Anglia Building Society]] Nationwide-пен бірікті. Жаңа қоғам бастапқыда Nationwide Anglia Building Society деп аталды, алайда 1991 жылы Anglia атауы алынып тасталды.<ref>{{cite web|url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/information-for-lawyers/forms-and-downloads/abstract-of-title-1991.pdf?rev=2eb3fc34934b4a01b1055053b6210173 |title=NATIONWIDE BUILDING SOCIETY (formerly Nationwide Anglia Building Society) |date=1 December 1991 |access-date=13 June 2024|website=nationwide.co.uk}}</ref> 1997 жылғы 27 мамырда Nationwide Ұлыбританиядағы алғашқы интернет-банкинг қызметтерінің бірін іске қосты.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927004747/http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|url-status=dead|archive-date=27 September 2007|title=Nationwide Celebrates Ten Years of Internet Banking|date=22 May 2007|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015}}</ref> 1999 жылы Nationwide Ұлыбританияның түрлі [[Таблоид (газет форматы)|таблоид]] [[газет]]терімен және басқа да бұқаралық ақпарат құралдарымен бірге банкоматтарды пайдаланғаны үшін алынатын даулы комиссияларға қарсы науқан бастады.<ref>{{Cite web |title=House of Commons - Treasury - Written Evidence |url=https://publications.parliament.uk/pa/cm200405/cmselect/cmtreasy/191/191we28.htm |access-date=2024-12-10 |website=publications.parliament.uk}}</ref> Науқан [[Barclays Bank]] бәсекелес банктер мен қаржы ұйымдарының барлық клиенттерінен, соның ішінде Nationwide клиенттерінен, Barclays-қа тиесілі [[банкомат|банкоматтан]] әрбір қолма-қол ақша алғаны үшін 1 фунт стерлинг комиссия алуды жоспарлағанын жариялаған кезде шарықтау шегіне жетті.<ref name=":1">{{Cite news |last=Scott |first=Maria |date=1999-09-19 |title=Barclays' scam will net £100m |url=https://www.theguardian.com/business/1999/sep/19/observerbusiness.theobserver3 |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Осыдан кейін Nationwide Barclays-қа бұл жоспарынан бас тартпаса, банкке қарсы сотқа жүгінетінін ескертті. Nationwide Barclays сол жылдың басында қосылған [[LINK (UK)|LINK]] банкоматтар желісінің ережелерін бұзды деп мәлімдеді.<ref name=":1" /><ref>{{Cite news |title=Nationwide threatens to sue Barclays |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/450063.stm |access-date=2025-07-26 |work=BBC News}}</ref> Келесі жылы Ұлыбритания банктеріне тиесілі банкоматтардың көпшілігінен қолма-қол ақша алу елдегі барлық банктер мен құрылыс қоғамдарының клиенттері үшін тегін болды.<ref>{{Cite news |last=Treanor |first=Jill |date=2001-01-01 |title=Banks ditch charges for cash machine withdrawals |url=https://www.theguardian.com/money/2001/jan/01/business.personalfinancenews |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2000–2010 === 2007 жылы Nationwide мүшелері жыл сайынғы жалпы жиналыста жыл сайын салық салынғанға дейінгі пайданың кемінде 1%-ын қайырымдылық қызметіне бөлуге дауыс берді. 2007 жылғы 28 тамызда Nationwide Portman Building Society-мен бірігуді аяқтады, нәтижесінде активтері 160 млрд фунт стерлингтен асатын және шамамен 13 млн мүшесі бар өзара ұйым құрылды. Portman-ның ең ерте ізашары 1846 жылы Уилтширдегі Рамсбери қаласында құрылған Provident Union Building Society болды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk|title=Nationwide Annual report and account 2007-8 |website=Nationwide Building Society |pages=28}}</ref> [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]] кезінде Nationwide өзара секторды қорғау үшін шаралар қабылдап, 2008 жылғы қыркүйекте қаржылық қиындыққа тап болған [[Cheshire Building Society|Cheshire]] және [[Derbyshire Building Society|Derbyshire]] құрылыс қоғамдарын сатып алды,<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/7603411.stm |title=Nationwide rescues small lenders |date=8 September 2008 |work= BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> ал 2009 жылғы 30 наурызда [[Dunfermline Building Society]] ұйымын сатып алды.<ref name=Dunfermline>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/7971244.stm|title=Nationwide takes over Dunfermline |date=30 March 2009 |work=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2009 жылғы 24 наурызда Nationwide Building Society [[Дублин]]де, Ирландияда Nationwide UK (Ireland) деп аталатын тікелей жинақ бөлімшесін ашты; бұл атау оны еш байланысы жоқ және қазір жұмысын тоқтатқан [[Irish Nationwide Building Society]] ұйымынан ажырату үшін қолданылды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |title=World's largest Building Society opens for business in Ireland |date=24 March 2009 |publisher=Nationwide Building Society |access-date=3 March 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090428125508/http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |archive-date=28 April 2009 }}</ref> === 2010–2020 === 2012 жылы қоғам Cheshire, Derbyshire және Dunfermline құрылыс қоғамдарын Nationwide құрамына біріктіретінін мәлімдеді. Бұл қоғамдар Nationwide құрамындағы бөлімшелер ретінде өз брендтерімен жұмыс істеп келген. Әр бизнесті қайта брендтеу кезең-кезеңімен жүргізілді, олардың ішінде бірінші болып Dunfermline 2014 жылғы маусымда біріктірілді.<ref>{{cite web|url=http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|title=Regional Brands integration|author=Nationwide Building Society|date=20 March 2014|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151116111313/http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|archive-date=16 November 2015|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-edinburgh-east-fife-24652416|title=Dunfermline to be merged with Nationwide|work=BBC News|date=24 October 2013|access-date=24 October 2013}}</ref> 2015 жылғы 22 мамырда қоғамның бас атқарушы директоры Грэм Билдің зейнетке шығуды жоспарлап отырғаны жарияланды. 2015 жылғы 16 қарашада Nationwide [[Openreach]] компаниясының бас атқарушы директоры Джо Гарнер 2016 жылғы көктемде Грэм Билдің орнына Nationwide-тың бас атқарушы директоры болатынын мәлімдеді.<ref>{{cite press release|url=http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|title=Nationwide Building Society appoints Joe Garner as Chief Executive|date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160508232818/http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|archive-date=8 May 2016|df=dmy-all}}</ref> 2016 жылғы мамырда қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде [[Мэн аралы]]ндағы еншілес компаниясы Nationwide International-ды жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=70 jobs at risk as building society closes|url=http://www.manxradio.com/news/isle-of-man-news/70-jobs-at-risk-as-building-society-closes/|access-date=3 April 2017|publisher=Manx Radio|date=26 May 2016}}</ref> [[Дуглас, Мэн аралы|Дуглас]]та орналасқан бөлімше [[еуро]], [[фунт стерлинг]] және [[АҚШ доллары]]нда бірқатар офшорлық жинақ шоттарын ұсынды. 2008 жылғы 31 наурыздағы жағдай бойынша оның активтері 2,76 млрд фунт стерлингтен асты, ал 2009 жылғы 31 наурызға қарай 3,69 млрд фунт стерлингке дейін өсіп, оны Мэн аралындағы ең ірі депозит қабылдаушылардың біріне айналдырды. Nationwide оның 2017 жылғы 30 маусымда жабылатынын растады.<ref>{{cite news|last1=Matin|first1=Moonira|title=Nationwide to close Isle of Man offshore expat unit|url=https://international-adviser.com/nationwide-close-isle-offshore-expat-unit/|access-date=3 April 2017 |work=International Adviser|date=17 January 2017}}</ref> 2016 жылғы 1 қазанда [[Carillion]] Nationwide-тың Суиндондағы штаб-пәтеріне «Nationwide-тың тұрақтылық стратегиясына арнайы сәйкестендірілген» қызметтер көрсете бастады. Бұл келісімшарттың құны шамамен 350 млн фунт стерлинг болады деп күтілді және ол тоғыз жылға жуық уақытқа созылған серіктестікке негізделді.<ref>{{Cite web|url=https://www.carillionplc.com/news-and-media/carillion-wins-350-million-support-services-contract-for-nationwide-building-society/|title=Carillion wins £350 million support services contract for Nationwide Building Society|website=Carillion PLC|access-date=2018-01-16}}</ref> 2018 жылғы қаңтарда Carillion [[таратылу]] рәсіміне кіріскен кезде, Nationwide бұған дейін мердігер компанияда жұмыс істеген 297 қызметкерді өз штатына қабылдады.<ref name="CRP-18Jan2018">{{cite news |last1=Rutter Pooley |first1=Cat |title=Nationwide Building Society guarantees Carillion workers' jobs |url=https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=2 June 2020 |work=Financial Times |date=18 January 2018}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/governance-reports-and-results/results-and-accounts/ |website=Nationwide.co.uk |title=Annual report 2017/18|date=1 January 2021}}</ref> 2017 жылғы сәуірде қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде Ирландия Республикасындағы Nationwide UK (Ireland) еншілес компаниясын жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=Savers may suffer as Nationwide UK set to leave Irish market|url=https://www.irishtimes.com/business/personal-finance/savers-may-suffer-as-nationwide-uk-set-to-leave-irish-market-1.3043355|access-date=29 April 2017|work=The Irish Times|date=10 April 2017}}</ref> 2018 жылғы 31 мамырда Nationwide Суиндон боро кеңесімен серіктестікте Суиндондағы Oakfield ауданында жаңа қауымдастық салатынын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=2018-05-31 |title=The community is at the heart of the Oakfield project |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/16261498.nationwide-building-society-want-community-oakfield-project-help-planning/ |access-date=2025-07-26 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 239 үй салуға жоспарлау рұқсаты 2019 жылы берілді.<ref>{{Cite web |last=Atkin |first=Joanne |date=2019-07-15 |title=Building society set to create 239 new homes |url=https://www.mortgagefinancegazette.com/market-news/housing/building-society-set-create-239-new-homes-15-07-2019/ |access-date=2025-01-17 |website=Mortgage Finance Gazette |language=en}}</ref> Үйлерді EPC A энергетикалық тиімділік санатына сай және пайда табуды көздемейтін үлгі бойынша салу жоспарланды. 2021 жылы бұл жоба Housing Design Awards аясында «Building for a Healthy Life» сыйлығын жеңіп алды.<ref name="Nationwide’s Oakfield development wins coveted housing award">{{cite web |title=Nationwide's Oakfield development wins coveted housing award |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwides-oakfield-development-scoops-coveted-housing-design-award-as-it-puts-community-at-heart |website=Nationwidemediacentre.co.uk|date=1 October 2021}}</ref> === 2020-жылдардағы ребрендингі және Virgin Money-ді сатып алуы === 2022 жылғы наурызда Кевин Парри Дэвид Робертстің орнына төраға болды; ал 2022 жылғы маусымда [[TSB Bank (United Kingdom)|TSB Bank]] банкінің бас атқарушы директоры болған [[Дебби Кросби]] [[Джо Гарнер]]дің орнына бас атқарушы директор қызметіне келді.<ref name="Financial Times">{{cite news |last1=Venkataramakrishnan |first1=Siddharth |title=Nationwide appoints TSB boss Debbie Crosbie as chief executive |url=https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=8 June 2022 |work=The Financial Times |date=3 December 2021}}</ref> 2023 жылғы қазанда Nationwide Building Society 1987 жылдан бергі ең ауқымды ребрендинг жүргізуге кірісіп, өзінің «ауыл» белгішесін ауыстырды.<ref>{{Cite web |last=Fowler |first=Ryan |date=2023-10-08 |title=Nationwide to undergo significant rebrand and invest in High Street branches |url=https://theintermediary.co.uk/2023/10/nationwide-to-undergo-significant-rebrand-and-invest-in-high-street-branches/ |access-date=2023-10-08 |website=The Intermediary - Latest UK mortgage news |language=en-GB}}</ref> Бұл қадам көптеген банктер филиалдарын жабуды жалғастырып жатқан кезде дәстүрлі сауда көшелеріндегі физикалық қатысуын сақтауға бағытталған кеңірек міндеттеменің бір бөлігі болды.<ref>{{Cite news |date=2023-10-09 |title=Nationwide Building Society rebrands and commits to the high street |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/uk-england-wiltshire-67054588 |access-date=2023-12-24}}</ref> Құрылыс қоғамы клиенттермен бетпе-бет қызмет көрсетуді сақтап қалуы үшін барлық 605 филиалға инвестиция салу жоспарланды.<ref>{{Cite press release|title=Nationwide renews promise to keep branches open until 2026 |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwide-renews-promise-to-keep-branches-open-until-2026 |date=21 June 2023|website=Nationwide Building Society Media Centre}}</ref><ref>{{Cite web |title=Branch Promise, a commitment to our members|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise/ |access-date=2024-12-03|quote=We've extended our Branch Promise. Everywhere we have a branch, we'll still be there until at least the start of 2028.}}</ref> 2024 жылғы 7 наурызда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алу туралы ұсыныс жасағанын жариялады.<ref name="bbcnationwide">{{cite news |title=Nationwide strikes deal to buy Virgin Money for £2.9bn |url=https://www.bbc.co.uk/news/business-68499145 |access-date=9 March 2024 |work=BBC News |date=7 March 2024}}</ref> Мәміле шарттарына сәйкес, алдағы алты жыл ішінде біріктірілген компания Nationwide брендіне көшіріліп, нәтижесінде Virgin Money бренді қолданыстан шығарылатын болды.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide құрылыс қоғамы мәртебесін сақтап қалуды көздейді, ал «орта мерзімді кезеңде» [[Virgin Money UK|Virgin Money]] бизнесі өзінің банк лицензиясы бар жеке заңды тұлға ретінде қала береді.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide жақын арада Virgin Money-дің 7300 қызметкеріне қатысты елеулі өзгерістер енгізбеуді жоспарлайды.<ref name="bbcnationwide"/> Қазіргі уақытта Virgin Money [[Clydesdale Bank]] брендімен шотланд банкноттарын шығарады.<ref>{{cite news |title=Buying yon bonnie banks |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-scotland-business-68628838 |access-date=22 March 2024 |work=BBC News |date=21 March 2024}}</ref> 22 мамырда Virgin Money акционерлері мәмілені мақұлдады.<ref>{{cite news |last1=Makortoff |first1=Kalyeena |title=Virgin Money shareholders vote for Nationwide takeover by big majority |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/may/22/virgin-money-shareholders-vote-for-nationwide-takeover-by-big-majority |access-date=24 May 2024 |work=The Guardian |date=22 May 2024}}</ref> 31 мамырда [[Бәсекелестік және нарықтар басқармасы]] ұсынылған бірігудің Ұлыбританияның банк секторындағы бәсекелестікті төмендету ықтималдығына байланысты тексеру жүргізетінін мәлімдеді.<ref>{{cite news |title=Nationwide-Virgin merger faces competition probe |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/czddy1j0nnko |access-date=2 June 2024 |work=BBC News |date=31 May 2024}}</ref> 19 шілдеде Бәсекелестік және нарықтар басқармасы сатып алуды мақұлдады.<ref>{{Cite news |last=Simpson |first=Jack |date=2024-07-19 |title=Nationwide gets green light for £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/jul/19/nationwide-takeover-of-virgin-money-cleared-by-uk-watchdog |access-date=2024-07-22 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=An update on our offer to buy Virgin Money {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-cma-update/ |access-date=2024-07-22 |website=www.nationwide.co.uk}}</ref> 1 қазанда Nationwide Virgin Money-ді сатып алуды аяқтады, нәтижесінде Ұлыбританиядағы әрбір үш адамның бірінің Nationwide-пен байланысы бар болды.<ref>{{Cite web |title=Virgin Money acquisition|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-acquisition/ |date=1 October 2024}}</ref><ref>{{Cite web |title=Nationwide and Virgin money|publisher=Virgin Money UK |url=https://uk.virginmoney.com/nationwide-and-virginmoney/ |date=1 October 2024}}</ref> Nationwide Virgin Money-ді сатып алудан 2,3 млрд фунт стерлинг көлемінде пайда алғанын хабарлады, алайда оның пайдасы төмендеді. Қыркүйекте аяқталған алты айда салық салынғанға дейінгі пайда 989 млн фунт стерлингтен 568 млн фунт стерлингке дейін азайды; бұған ішінара 100 фунт стерлинг көлеміндегі Fairer Share Payment төлемі мен жинақ салымдары бойынша бәсекеге қабілетті мөлшерлемелер әсер етті. Бас атқарушы директор Дебби Кросби Virgin Money-ден болашақта түсетін пайда клиенттердің игілігіне жұмсалатынын жазды. Шығындардың қысқаруы нәтижесінде Virgin Money-дің пайдасы 558 млн фунт стерлингке дейін өсті.<ref>{{cite news|title=Nationwide gains £2.3bn from Virgin Money takeover to 'benefit' customers |last=Wise |first=Anna |website=The Independent |date=27 November 2024 |url=https://www.independent.co.uk/business/nationwide-gains-ps2-3bn-from-virgin-money-takeover-to-benefit-customers-b2654420.html |access-date=27 November 2024}}</ref> Virgin Money негізін қалаушы [[Ричард Брэнсон]] мәміледен 724 млн фунт стерлинг алды, оның ішінде Nationwide-тың Virgin Money брендін алты жылға дейін пайдалану құқығы үшін төленетін 310 млн фунт стерлинг бар.<ref name=guardian-20241127>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2024/nov/27/nationwide-gain-virgin-money-takeover |title=Nationwide's £2.3bn takeover gain prompts criticism of Virgin Money bosses |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=27 November 2024 |access-date=28 November 2024}}</ref> 2025 жылғы қарашада Nationwide өзінің барлық 696 филиалын — 605 Nationwide және 91 Virgin Money филиалын — кемінде 2030 жылға дейін ашық ұстауға міндеттенді.<ref>{{Cite web |date=2025-11-12 |title=Nationwide Building Society pledges to keep branches open |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c4gk44gm4mpo |access-date=2025-11-12 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Virgin Money-дің [[Clydesdale Bank plc]] еншілес компаниясы бизнесінің басым бөлігі 2026 жылғы 2 сәуірде [[2000 жылғы Қаржылық қызметтер және нарықтар туралы заң]]ға сәйкес банктік бизнесті беру схемасы бойынша Nationwide-қа заңды түрде берілді; бұл схеманы [[Компаниялар соты]] 2026 жылғы 23 ақпанда мақұлдады. Nationwide берілген шоттар үшін Virgin Money атауын пайдалануды жалғастыруды көздейді, алайда Clydesdale Bank ипотекалары енді «Clydesdale» брендімен ұсынылады; бұл оның бұрынғы банк мәртебесінен Nationwide Building Society-дің сауда атауына айналғанын көрсетеді. Ағымдағы шоты, жинақ шоты немесе ипотекасы бар Virgin Money клиенттері беру нәтижесінде Nationwide мүшелеріне айналды.<ref>{{Cite web |title=Nationwide Transfer {{!}} Virgin Money UK |url=https://www.virginmoney.com/nationwide-transfer/ |access-date=2026-04-03 |website=www.virginmoney.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=SCHEME for the transfer of the business of Clydesdale Bank PLC to Nationwide Building Society pursuant to Part VII of the Financial Services and Markets Act 2000 |url=https://uk.virginmoney.com/downloads/pdf/nationwide-transfer/the-scheme-documents.pdf |access-date=2025-11-15 |website=uk.virginmoney.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-02-26 |title=Virgin Money transfers to Nationwide accounts, cards, and savings explained |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/national/uk-today/25890678.virgin-money-transfers-nationwide-accounts-explained/ |access-date=2026-03-13 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 2026 жылғы маусымда Nationwide Virgin Money-ді сатып алғаннан кейін қайталанатын лауазымдарды қысқарту мақсатындағы алғашқы қысқарту кезеңінде 600 жұмыс орнын қысқартатынын жариялады.<ref>{{Cite news |last=Makortoff |first=Kalyeena |last2=Sweney |first2=Mark |date=2026-06-29 |title=Nationwide to cut 600 jobs in first redundancies after takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2026/jun/29/nationwide-cut-600-jobs-first-redundancies-takeover-virgin-money |access-date=2026-07-24 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2025 жылғы Қаржылық мінез-құлық басқармасының айыппұлы === 2025 жылғы 12 желтоқсанда Nationwide компаниясына [[Қаржылық мінез-құлық басқармасы]] (FCA) [[Ұлыбританиядағы COVID-19 пандемиясы|COVID-19]] кезіндегі [[жұмыстан уақытша босату]] бағдарламасы бойынша алаяқтық төлемдерді анықтау мүмкіндіктерін жіберіп алғаны үшін 44 млн фунт стерлинг көлемінде айыппұл салынды. Алаяқтық негізінен Nationwide бизнес-шоттарды ұсынбаған кезеңде жасалған, алайда компания кейбір клиенттердің жеке шоттарын кәсіпкерлік мақсатта пайдаланып жүргенінен хабардар болған. Бір клиент жеке ағымдағы шотын 13 ай ішінде COVID-19 кезіндегі жұмыстан уақытша босату бағдарламасы бойынша 27,3 млн фунт стерлинг көлеміндегі алаяқтық төлемдерді алу үшін пайдаланған, оның 26 млн фунт стерлингі небәрі сегіз күн ішінде түскен. [[HM Revenue and Customs]] қаражаттың шамамен 800 000 фунт стерлингінен басқасының барлығын қайтарып ала алды.<ref>{{Cite web |last=Norman |first=Samuel |date=2025-12-12 |title=Nationwide hit with fine after failing to flag Covid furlough fraud |url=https://www.cityam.com/nationwide-hit-with-fine-after-failing-to-flag-covid-furlough-fraud/ |access-date=2025-12-12 |website=City AM |language=en-GB}}</ref><ref name=guardian-20251212>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2025/dec/12/nationwide-fined-44m-by-watchdog-for-financial-control-failings |title=Nationwide fined £44m by watchdog for financial crime control failings |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025}}</ref> Айыппұл салынғаннан кейін Nationwide жауап ретінде баспасөз хабарламасын жариялап, FCA тергеуімен толық ынтымақтастық жасағанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |title=Nationwide responds to FCA fine over historical weaknesses in AML controls |url=https://www.nationwide.co.uk/media/news/nationwide-responds-to-fca-fine-over-historical-weaknesses-in-aml-controls |access-date=2025-12-16 |website=Nationwide Building Society Media Centre |language=english}}</ref> === 2026 – қазірге дейін === 2026 жылғы сәуірде [[Forbes]] Nationwide-ты Ұлыбританиядағы ең үздік банк деп таныды.<ref>{{Cite web |date=2026-04-08 |editor-last=Peachman |editor-first=Rachel Rabkin |title=Forbes 2026 World's Best Banks |url=https://www.forbes.com/lists/worlds-best-banks/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260410025048/https://www.forbes.com/lists/worlds-best-banks/ |archive-date=2026-04-10 |access-date=2026-04-14 |website=[[Forbes]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Matchett |first=Karl |date=2026-04-13 |title=Nationwide named UK’s best bank |url=https://www.independent.co.uk/news/business/nationwide-building-society-best-bank-uk-b2956545.html |access-date=2026-04-14 |website=[[The Independent]] |language=en}}</ref> 2026 жылғы мамырда Nationwide жылдық пайдасының төмендеуіне қарамастан, төртінші жыл қатарынан «Fairer Share» бағдарламасы аясында талаптарға сай келетін шамамен 4,4 млн мүшесіне 100 фунт стерлингтен төлейтінін жариялады.<ref>{{Cite web |last=Martin |first=Ben |date=21 May 2026 |title=Nationwide to pay £100 cash bonus to members even as profits fall |url=https://www.thetimes.com/business/companies-markets/article/nationwide-fairer-share-payment-2026-100-cash-bonuses-x0fgxm03x |access-date=26 May 2026 |website=[[The Times]]}}</ref> == Өзара меншік мәртебесі == 1998 жылы күтпеген қаржылық пайда табуды көздеген қоғам мүшелері, Ұлыбританияның бұқаралық ақпарат құралдары оларды [[Карпетбэггер#Ұлыбритания|карпетбэггерлер]] деп атады, Nationwide мүшелерінен қоғамды [[Өзара меншік мәртебесінен шығару|өзара меншік мәртебесінен шығару]] және [[Лондон қор биржасы]]на шығару мәселесі бойынша дауыс беруді талап етті. Бұқаралық ақпарат құралдарында әрбір мүшеге шамамен 1000–1500 фунт стерлинг төленуі мүмкін екені хабарланғанына қарамастан, бұл әрекет сәтсіз аяқталды: Nationwide мүшелері құрылыс қоғамын банкке айналдыруға қарсы 1 135 587 дауыс берсе, 1 101 887 мүше қолдап дауыс берді (айырмасы — 33 700 дауыс).<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/138184.stm |title=Business: The Company File Conversion rejected |date=23 July 1998 |publisher=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2001 жылы қоғам мүшелері Nationwide мүшелері арасында қоғамды өзара меншік мәртебесінен шығарып, банкке айналдыру жөнінде тағы бір дауыс беру өткізу туралы қарар ұсынды. Nationwide басқармасы бұл қарарды заңдық негіздер бойынша қабылдамады.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/money/2001/apr/21/personalfinancenews.jobsandmoney|title=Blow for carpetbaggers|author=Rupert Jones|date=21 April 2001|newspaper=The Guardian|access-date=16 November 2015}}</ref> == Қаржылық көрсеткіштері == 2015/2016 жылдардағы алдын ала нәтижелер бойынша (2015 жылғы сәуір – 2016 жылғы сәуір) базалық пайда 9%-ға өсіп, 1,337 млрд фунт стерлингке жетті, ал есепті пайда 23%-ға өсіп, 1,279 млрд фунт стерлингті құрады. Шығындардың кіріске қатынасы 53,9% болды.<ref name="auto">{{cite report|url=http://www.nationwide.co.uk/~/media/MainSite/documents/about/corporate-information/results-and-accounts/prelim-results-2016.pdf|title=Preliminary Results for the year ended 4 April 2016|publisher=Nationwide Building Society|author=Mark Rennison|date=23 May 2016|access-date=27 October 2017|archive-date=1 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160701235026/http://www.nationwide.co.uk/~/media/MainSite/documents/about/corporate-information/results-and-accounts/prelim-results-2016.pdf|url-status=dead}}</ref> Бірінші деңгейлі базалық капитал коэффициенті мен левередж коэффициенті тиісінше 23,2% және 4,2%-ға дейін жақсарды. Жалпы және таза несие беру көлемі тиісінше 32,6 млрд және 9,1 млрд фунт стерлингті құрады. Nationwide 57 200 адамға алғашқы баспанасын сатып алуға көмектесті. Мүшелердің депозиттері 6,3 млрд фунт стерлингке артты.<ref>{{Cite web |url=http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2016/5/24-nationwide-building-society-full-year-results-long-term-focus-drives-strong-performance |title=Nationwide Building Society full year results: Long term focus drives strong performance &#124; Nationwide |access-date=25 May 2016 |archive-date=27 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160527083752/http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2016/5/24-nationwide-building-society-full-year-results-long-term-focus-drives-strong-performance |url-status=dead }}</ref> == Кредиттік рейтингі == 2022 жылдың екінші жартысындағы жағдай бойынша Nationwide-тың ұзақ мерзімді [[кредиттік рейтинг]]і [[Moody's]] агенттігі бойынша A1, [[Standard & Poor's]] бойынша A+ және [[Fitch Ratings]] бойынша A+ болды.<ref>{{cite web|url=https://www.nationwide.co.uk/investor-relations/#credit-ratings|title=Investor Relations - Nationwide|website=Nationwide.co.uk|access-date=16 February 2023}}</ref> == Еншілес компаниялары == Nationwide бірнеше еншілес компанияға иелік етеді,<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk/about_nationwide/membership_matters/subsidiaries.htm|title=All About Nationwide Membership|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060831145528/http://www.nationwide.co.uk/about_nationwide/membership_matters/subsidiaries.htm|archive-date=31 August 2006|df=dmy-all}}</ref> олардың қатарында: * [[Virgin Money UK]] – бөлшек банкинг, ипотекалық несиелер және қаржылық қызметтер * [[Nationwide International]] Limited – офшорлық депозит қабылдаушы * Nationwide Syndications Limited – синдикатталған кредит беру * [[The Mortgage Works]] (UK) plc – мамандандырылған ипотекалық кредитор * [[UCB Home Loans]] Corporation Limited – мамандандырылған ипотекалық кредитор * Derbyshire Home Loans Limited – мамандандырылған ипотекалық кредитор * E-MEX Home Funding Limited – мамандандырылған ипотекалық кредитор == Негізгі тұлғалары == === Төрағаларының тізімі === # Чарльз Наннели (1996–2002) # Джонатан Агню (2002–2007) # Джеффри Хау (2007–2015) # Дэвид Робертс (2015–2022) # [[Кевин Парри]] (2022 – қазірге дейін) === Бас атқарушы директорларының тізімі === # Чарльз Купер (1884–1892) # Артур Уэбб (1892–1939) # Гарри Скор (1939–1947) # Стэнли Линдси (1947–1951) # Сэр Герберт Эшуорт (1951–1961) # Джо Симпсон (1961–1967) # [[Леонард Уильямс]] (1967–1981) # Сирил Инглиш (1981–1985) # [[Сэр Тимоти Мелвилл-Росс]] (1985–1994) # Брайан Дэвис (1994–2001) # Филип Уильямсон (2002–2007) # [[Грэм Бил]] (2007–2016) # [[Джо Гарнер]] (2016–2022) # [[Дебби Кросби]] (2022 жылдан қазіргі уақытқа дейін) == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 5osumezbakmrya2fhpl3pczvxlvkjw0 3650045 3650044 2026-09-01T17:36:36Z 1nter pares 146705 3650045 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Nationwide Building Society |логотипі = |суреті = Nationwide Building Society, Market Place, Pontefract (23rd May 2020).jpg |сурет атауы = 2020 жылы түсірілген Англияның [[Понтефракт]] қаласындағы Nationwide Building Society бөлімшесі |түрі = [[Құрылыс қоғамы]], ([[Өзара ұйым|өзара ұйым]]) |биржадағы листингі = |қызметі = |құрылды = [[1884 жыл|1884]] |құрушы = |орналасуы = [[Суиндон]], Англия, Ұлыбритания |басты адамдары = [[Kevin Parry (British businessman)|Кевин Парри]] (төраға)<br>[[Debbie Crosbie|Дебби Кросби]] (бас атқарушы директор) |саласы = [[Банк ісі]] және [[қаржылық қызметтер]] |өнімі = [[Бөлшек банк ісі]]; [[жинақ]]тар; [[ипотека]]лар; [[Инвестиция|инвестициялар]]; [[сақтандыру]]; [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]]; [[несие]]лер; [[Несие картасы|несие карталары]] |меншікті капиталы = {{өсім}} 19,7 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |айналым = {{өсім}} 7,48 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0">{{Cite web |title=Annual Results 2025 {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2024-2025/2025-preliminary-results.pdf?rev=7176e95d2d2b43f6a04063a701fa0371 |access-date=[[4 маусым]] [[2025 жыл|2025]] |website=nationwide.co.uk |language=en}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} 3,30 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |таза табысы = {{өсім}} 2,11 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |активтер = {{өсім}} 367,9 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |капитализация = |қызметкерлер саны = {{құлдырау}} 17 680 (2024)<ref name=AR>{{cite report |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2023-2024/annual-report-and-accounts-2024.pdf |title=Nationwide Building Society: Annual Report & Accounts 2024 |date=22 May 2024 |publisher=Nationwide}}</ref> |басшы компания = |бағынышты компания = [[Virgin Money UK]], [[The Mortgage Works]] |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |аудитор = |сайты = https://nationwide.co.uk |Ортаққор = }} '''Nationwide Building Society''' — [[Суиндон]]да, Англияда орналасқан британдық өзара [[қаржы институты]]. Ол әлемдегі ең ірі [[құрылыс қоғамы]] болып табылады. 2024 жылғы жағдай бойынша оның 16 млннан астам мүшесі бар және [[акционер]]лері жоқ, қызметі толығымен мүшелерінің мүддесіне бағытталған.<ref name="webinar2024">{{cite web |last=Кросби |first=Дебби |title=Annual Results Webinar Transcript 2024 |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/investor-relations/annual-results-webinar-transcript-2024.pdf |website=Nationwide Building Society |date=22 мамыр 2024 |access-date=21 мамыр 2025}}</ref> Қоғам XX ғасыр бойы Ұлыбританиядағы 250-ден астам шағын құрылыс қоғамының бірігуі нәтижесінде қалыптасып, бұл Ұлыбританияның қаржы тарихындағы ең елеулі өзара ұйымдардың бірігуінің біріне айналды. Штаб-пәтері [[Суиндон]]да, [[Англия]]да орналасқан Nationwide [[бөлшек банкинг]] қызметтерінің кең ауқымын, соның ішінде [[ипотекалық несие|ипотекалық несиелер]], [[жинақ шоты|жинақ шоттары]], [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]], [[кредиттік карта]]лар, [[жеке несие]]лер және сақтандыру өнімдерін ұсынады. Nationwide — әлемдегі ең ірі [[кооперативтік банк ісі|кооперативтік қаржы институттарының]] бірі.<ref name="ica2010">{{cite report |title=Global300 Report 2010 |publisher=International Co-operative Alliance |url=https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210813153010/https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-date=13 August 2021 |url-status=dead |access-date=21 May 2025}}</ref> 2025 жылғы маусымдағы жағдай бойынша оның жалпы активтері 367,9 млрд фунт стерлингті құрады және 17 680 адамды жұмыспен қамтыды.<ref name=":0" /> Ол Ұлыбритания бойынша 605 филиалын басқарады және 2025 жылы барлық филиалдарын 2030 жылдың басына дейін сақтап қалу жөніндегі «Branch Promise» міндеттемесін қайта растады.<ref name="branchpromise">{{cite web |title=Branch Promise |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise |website=Nationwide Building Society |access-date=15 November 2025}}</ref> 2024 жылғы қазанда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алуды аяқтады, соның нәтижесінде 6,6 млннан астам клиент қосылып, жалпы клиенттер базасы 24,5 млннан асты.<ref name="guardian2024">{{cite news |title=Nationwide agrees £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2024/mar/21/nationwide-takeover-virgin-money-uk-banks |newspaper=The Guardian |date=21 March 2024 |access-date=21 May 2025}}</ref> Қоғам [[Building Societies Association]] және [[Co-operatives UK]] ұйымдарының мүшесі болып табылады және Ұлыбританияда өзара меншік нысаны мен дәстүрлі бөлімшелік банк қызметінің жетекші жақтаушыларының бірі болып қала береді. == Тарихы == Қоғамның тарихы 1884 жылғы қаңтарда құрылған [[Co-operative Permanent Building Society]] ұйымынан бастау алады. New Oxford House, High Holborn мекенжайында орналасқан ұйым 1970 жылы British Co-operative Union құрамынан шығу туралы шешім қабылдағаннан кейін атауын өзгертті. Жаңа «Nationwide» атауы мүшелердің дауыс беруіне ұсынылып, оны 135 675 мүше қолдап, 15 585 мүше қарсы дауыс берді.<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/NationwideBuildingSociety/timeline/1970|url-status=dead|title=Nationwide Building Society Timeline 1970|work=Facebook|access-date=16 November 2015}}</ref> 1987 жылы Нортгемптонда орналасқан [[Anglia Building Society]] Nationwide-пен бірікті. Жаңа қоғам бастапқыда Nationwide Anglia Building Society деп аталды, алайда 1991 жылы Anglia атауы алынып тасталды.<ref>{{cite web|url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/information-for-lawyers/forms-and-downloads/abstract-of-title-1991.pdf?rev=2eb3fc34934b4a01b1055053b6210173 |title=NATIONWIDE BUILDING SOCIETY (formerly Nationwide Anglia Building Society) |date=1 December 1991 |access-date=13 June 2024|website=nationwide.co.uk}}</ref> 1997 жылғы 27 мамырда Nationwide Ұлыбританиядағы алғашқы интернет-банкинг қызметтерінің бірін іске қосты.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927004747/http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|url-status=dead|archive-date=27 September 2007|title=Nationwide Celebrates Ten Years of Internet Banking|date=22 May 2007|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015}}</ref> 1999 жылы Nationwide Ұлыбританияның түрлі [[Таблоид (газет форматы)|таблоид]] [[газет]]терімен және басқа да бұқаралық ақпарат құралдарымен бірге банкоматтарды пайдаланғаны үшін алынатын даулы комиссияларға қарсы науқан бастады.<ref>{{Cite web |title=House of Commons - Treasury - Written Evidence |url=https://publications.parliament.uk/pa/cm200405/cmselect/cmtreasy/191/191we28.htm |access-date=2024-12-10 |website=publications.parliament.uk}}</ref> Науқан [[Barclays Bank]] бәсекелес банктер мен қаржы ұйымдарының барлық клиенттерінен, соның ішінде Nationwide клиенттерінен, Barclays-қа тиесілі [[банкомат|банкоматтан]] әрбір қолма-қол ақша алғаны үшін 1 фунт стерлинг комиссия алуды жоспарлағанын жариялаған кезде шарықтау шегіне жетті.<ref name=":1">{{Cite news |last=Scott |first=Maria |date=1999-09-19 |title=Barclays' scam will net £100m |url=https://www.theguardian.com/business/1999/sep/19/observerbusiness.theobserver3 |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Осыдан кейін Nationwide Barclays-қа бұл жоспарынан бас тартпаса, банкке қарсы сотқа жүгінетінін ескертті. Nationwide Barclays сол жылдың басында қосылған [[LINK (UK)|LINK]] банкоматтар желісінің ережелерін бұзды деп мәлімдеді.<ref name=":1" /><ref>{{Cite news |title=Nationwide threatens to sue Barclays |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/450063.stm |access-date=2025-07-26 |work=BBC News}}</ref> Келесі жылы Ұлыбритания банктеріне тиесілі банкоматтардың көпшілігінен қолма-қол ақша алу елдегі барлық банктер мен құрылыс қоғамдарының клиенттері үшін тегін болды.<ref>{{Cite news |last=Treanor |first=Jill |date=2001-01-01 |title=Banks ditch charges for cash machine withdrawals |url=https://www.theguardian.com/money/2001/jan/01/business.personalfinancenews |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2000–2010 === 2007 жылы Nationwide мүшелері жыл сайынғы жалпы жиналыста жыл сайын салық салынғанға дейінгі пайданың кемінде 1%-ын қайырымдылық қызметіне бөлуге дауыс берді. 2007 жылғы 28 тамызда Nationwide Portman Building Society-мен бірігуді аяқтады, нәтижесінде активтері 160 млрд фунт стерлингтен асатын және шамамен 13 млн мүшесі бар өзара ұйым құрылды. Portman-ның ең ерте ізашары 1846 жылы Уилтширдегі Рамсбери қаласында құрылған Provident Union Building Society болды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk|title=Nationwide Annual report and account 2007-8 |website=Nationwide Building Society |pages=28}}</ref> [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]] кезінде Nationwide өзара секторды қорғау үшін шаралар қабылдап, 2008 жылғы қыркүйекте қаржылық қиындыққа тап болған [[Cheshire Building Society|Cheshire]] және [[Derbyshire Building Society|Derbyshire]] құрылыс қоғамдарын сатып алды,<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/7603411.stm |title=Nationwide rescues small lenders |date=8 September 2008 |work= BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> ал 2009 жылғы 30 наурызда [[Dunfermline Building Society]] ұйымын сатып алды.<ref name=Dunfermline>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/7971244.stm|title=Nationwide takes over Dunfermline |date=30 March 2009 |work=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2009 жылғы 24 наурызда Nationwide Building Society [[Дублин]]де, Ирландияда Nationwide UK (Ireland) деп аталатын тікелей жинақ бөлімшесін ашты; бұл атау оны еш байланысы жоқ және қазір жұмысын тоқтатқан [[Irish Nationwide Building Society]] ұйымынан ажырату үшін қолданылды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |title=World's largest Building Society opens for business in Ireland |date=24 March 2009 |publisher=Nationwide Building Society |access-date=3 March 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090428125508/http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |archive-date=28 April 2009 }}</ref> === 2010–2020 === 2012 жылы қоғам Cheshire, Derbyshire және Dunfermline құрылыс қоғамдарын Nationwide құрамына біріктіретінін мәлімдеді. Бұл қоғамдар Nationwide құрамындағы бөлімшелер ретінде өз брендтерімен жұмыс істеп келген. Әр бизнесті қайта брендтеу кезең-кезеңімен жүргізілді, олардың ішінде бірінші болып Dunfermline 2014 жылғы маусымда біріктірілді.<ref>{{cite web|url=http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|title=Regional Brands integration|author=Nationwide Building Society|date=20 March 2014|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151116111313/http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|archive-date=16 November 2015|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-edinburgh-east-fife-24652416|title=Dunfermline to be merged with Nationwide|work=BBC News|date=24 October 2013|access-date=24 October 2013}}</ref> 2015 жылғы 22 мамырда қоғамның бас атқарушы директоры Грэм Билдің зейнетке шығуды жоспарлап отырғаны жарияланды. 2015 жылғы 16 қарашада Nationwide [[Openreach]] компаниясының бас атқарушы директоры Джо Гарнер 2016 жылғы көктемде Грэм Билдің орнына Nationwide-тың бас атқарушы директоры болатынын мәлімдеді.<ref>{{cite press release|url=http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|title=Nationwide Building Society appoints Joe Garner as Chief Executive|date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160508232818/http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|archive-date=8 May 2016|df=dmy-all}}</ref> 2016 жылғы мамырда қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде [[Мэн аралы]]ндағы еншілес компаниясы Nationwide International-ды жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=70 jobs at risk as building society closes|url=http://www.manxradio.com/news/isle-of-man-news/70-jobs-at-risk-as-building-society-closes/|access-date=3 April 2017|publisher=Manx Radio|date=26 May 2016}}</ref> [[Дуглас, Мэн аралы|Дуглас]]та орналасқан бөлімше [[еуро]], [[фунт стерлинг]] және [[АҚШ доллары]]нда бірқатар офшорлық жинақ шоттарын ұсынды. 2008 жылғы 31 наурыздағы жағдай бойынша оның активтері 2,76 млрд фунт стерлингтен асты, ал 2009 жылғы 31 наурызға қарай 3,69 млрд фунт стерлингке дейін өсіп, оны Мэн аралындағы ең ірі депозит қабылдаушылардың біріне айналдырды. Nationwide оның 2017 жылғы 30 маусымда жабылатынын растады.<ref>{{cite news|last1=Matin|first1=Moonira|title=Nationwide to close Isle of Man offshore expat unit|url=https://international-adviser.com/nationwide-close-isle-offshore-expat-unit/|access-date=3 April 2017 |work=International Adviser|date=17 January 2017}}</ref> 2016 жылғы 1 қазанда [[Carillion]] Nationwide-тың Суиндондағы штаб-пәтеріне «Nationwide-тың тұрақтылық стратегиясына арнайы сәйкестендірілген» қызметтер көрсете бастады. Бұл келісімшарттың құны шамамен 350 млн фунт стерлинг болады деп күтілді және ол тоғыз жылға жуық уақытқа созылған серіктестікке негізделді.<ref>{{Cite web|url=https://www.carillionplc.com/news-and-media/carillion-wins-350-million-support-services-contract-for-nationwide-building-society/|title=Carillion wins £350 million support services contract for Nationwide Building Society|website=Carillion PLC|access-date=2018-01-16}}</ref> 2018 жылғы қаңтарда Carillion [[таратылу]] рәсіміне кіріскен кезде, Nationwide бұған дейін мердігер компанияда жұмыс істеген 297 қызметкерді өз штатына қабылдады.<ref name="CRP-18Jan2018">{{cite news |last1=Rutter Pooley |first1=Cat |title=Nationwide Building Society guarantees Carillion workers' jobs |url=https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=2 June 2020 |work=Financial Times |date=18 January 2018}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/governance-reports-and-results/results-and-accounts/ |website=Nationwide.co.uk |title=Annual report 2017/18|date=1 January 2021}}</ref> 2017 жылғы сәуірде қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде Ирландия Республикасындағы Nationwide UK (Ireland) еншілес компаниясын жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=Savers may suffer as Nationwide UK set to leave Irish market|url=https://www.irishtimes.com/business/personal-finance/savers-may-suffer-as-nationwide-uk-set-to-leave-irish-market-1.3043355|access-date=29 April 2017|work=The Irish Times|date=10 April 2017}}</ref> 2018 жылғы 31 мамырда Nationwide Суиндон боро кеңесімен серіктестікте Суиндондағы Oakfield ауданында жаңа қауымдастық салатынын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=2018-05-31 |title=The community is at the heart of the Oakfield project |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/16261498.nationwide-building-society-want-community-oakfield-project-help-planning/ |access-date=2025-07-26 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 239 үй салуға жоспарлау рұқсаты 2019 жылы берілді.<ref>{{Cite web |last=Atkin |first=Joanne |date=2019-07-15 |title=Building society set to create 239 new homes |url=https://www.mortgagefinancegazette.com/market-news/housing/building-society-set-create-239-new-homes-15-07-2019/ |access-date=2025-01-17 |website=Mortgage Finance Gazette |language=en}}</ref> Үйлерді EPC A энергетикалық тиімділік санатына сай және пайда табуды көздемейтін үлгі бойынша салу жоспарланды. 2021 жылы бұл жоба Housing Design Awards аясында «Building for a Healthy Life» сыйлығын жеңіп алды.<ref name="Nationwide’s Oakfield development wins coveted housing award">{{cite web |title=Nationwide's Oakfield development wins coveted housing award |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwides-oakfield-development-scoops-coveted-housing-design-award-as-it-puts-community-at-heart |website=Nationwidemediacentre.co.uk|date=1 October 2021}}</ref> === 2020-жылдардағы ребрендингі және Virgin Money-ді сатып алуы === 2022 жылғы наурызда Кевин Парри Дэвид Робертстің орнына төраға болды; ал 2022 жылғы маусымда [[TSB Bank (United Kingdom)|TSB Bank]] банкінің бас атқарушы директоры болған [[Дебби Кросби]] [[Джо Гарнер]]дің орнына бас атқарушы директор қызметіне келді.<ref name="Financial Times">{{cite news |last1=Venkataramakrishnan |first1=Siddharth |title=Nationwide appoints TSB boss Debbie Crosbie as chief executive |url=https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=8 June 2022 |work=The Financial Times |date=3 December 2021}}</ref> 2023 жылғы қазанда Nationwide Building Society 1987 жылдан бергі ең ауқымды ребрендинг жүргізуге кірісіп, өзінің «ауыл» белгішесін ауыстырды.<ref>{{Cite web |last=Fowler |first=Ryan |date=2023-10-08 |title=Nationwide to undergo significant rebrand and invest in High Street branches |url=https://theintermediary.co.uk/2023/10/nationwide-to-undergo-significant-rebrand-and-invest-in-high-street-branches/ |access-date=2023-10-08 |website=The Intermediary - Latest UK mortgage news |language=en-GB}}</ref> Бұл қадам көптеген банктер филиалдарын жабуды жалғастырып жатқан кезде дәстүрлі сауда көшелеріндегі физикалық қатысуын сақтауға бағытталған кеңірек міндеттеменің бір бөлігі болды.<ref>{{Cite news |date=2023-10-09 |title=Nationwide Building Society rebrands and commits to the high street |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/uk-england-wiltshire-67054588 |access-date=2023-12-24}}</ref> Құрылыс қоғамы клиенттермен бетпе-бет қызмет көрсетуді сақтап қалуы үшін барлық 605 филиалға инвестиция салу жоспарланды.<ref>{{Cite press release|title=Nationwide renews promise to keep branches open until 2026 |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwide-renews-promise-to-keep-branches-open-until-2026 |date=21 June 2023|website=Nationwide Building Society Media Centre}}</ref><ref>{{Cite web |title=Branch Promise, a commitment to our members|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise/ |access-date=2024-12-03|quote=We've extended our Branch Promise. Everywhere we have a branch, we'll still be there until at least the start of 2028.}}</ref> 2024 жылғы 7 наурызда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алу туралы ұсыныс жасағанын жариялады.<ref name="bbcnationwide">{{cite news |title=Nationwide strikes deal to buy Virgin Money for £2.9bn |url=https://www.bbc.co.uk/news/business-68499145 |access-date=9 March 2024 |work=BBC News |date=7 March 2024}}</ref> Мәміле шарттарына сәйкес, алдағы алты жыл ішінде біріктірілген компания Nationwide брендіне көшіріліп, нәтижесінде Virgin Money бренді қолданыстан шығарылатын болды.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide құрылыс қоғамы мәртебесін сақтап қалуды көздейді, ал «орта мерзімді кезеңде» [[Virgin Money UK|Virgin Money]] бизнесі өзінің банк лицензиясы бар жеке заңды тұлға ретінде қала береді.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide жақын арада Virgin Money-дің 7300 қызметкеріне қатысты елеулі өзгерістер енгізбеуді жоспарлайды.<ref name="bbcnationwide"/> Қазіргі уақытта Virgin Money [[Clydesdale Bank]] брендімен шотланд банкноттарын шығарады.<ref>{{cite news |title=Buying yon bonnie banks |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-scotland-business-68628838 |access-date=22 March 2024 |work=BBC News |date=21 March 2024}}</ref> 22 мамырда Virgin Money акционерлері мәмілені мақұлдады.<ref>{{cite news |last1=Makortoff |first1=Kalyeena |title=Virgin Money shareholders vote for Nationwide takeover by big majority |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/may/22/virgin-money-shareholders-vote-for-nationwide-takeover-by-big-majority |access-date=24 May 2024 |work=The Guardian |date=22 May 2024}}</ref> 31 мамырда [[Бәсекелестік және нарықтар басқармасы]] ұсынылған бірігудің Ұлыбританияның банк секторындағы бәсекелестікті төмендету ықтималдығына байланысты тексеру жүргізетінін мәлімдеді.<ref>{{cite news |title=Nationwide-Virgin merger faces competition probe |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/czddy1j0nnko |access-date=2 June 2024 |work=BBC News |date=31 May 2024}}</ref> 19 шілдеде Бәсекелестік және нарықтар басқармасы сатып алуды мақұлдады.<ref>{{Cite news |last=Simpson |first=Jack |date=2024-07-19 |title=Nationwide gets green light for £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/jul/19/nationwide-takeover-of-virgin-money-cleared-by-uk-watchdog |access-date=2024-07-22 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=An update on our offer to buy Virgin Money {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-cma-update/ |access-date=2024-07-22 |website=www.nationwide.co.uk}}</ref> 1 қазанда Nationwide Virgin Money-ді сатып алуды аяқтады, нәтижесінде Ұлыбританиядағы әрбір үш адамның бірінің Nationwide-пен байланысы бар болды.<ref>{{Cite web |title=Virgin Money acquisition|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-acquisition/ |date=1 October 2024}}</ref><ref>{{Cite web |title=Nationwide and Virgin money|publisher=Virgin Money UK |url=https://uk.virginmoney.com/nationwide-and-virginmoney/ |date=1 October 2024}}</ref> Nationwide Virgin Money-ді сатып алудан 2,3 млрд фунт стерлинг көлемінде пайда алғанын хабарлады, алайда оның пайдасы төмендеді. Қыркүйекте аяқталған алты айда салық салынғанға дейінгі пайда 989 млн фунт стерлингтен 568 млн фунт стерлингке дейін азайды; бұған ішінара 100 фунт стерлинг көлеміндегі Fairer Share Payment төлемі мен жинақ салымдары бойынша бәсекеге қабілетті мөлшерлемелер әсер етті. Бас атқарушы директор Дебби Кросби Virgin Money-ден болашақта түсетін пайда клиенттердің игілігіне жұмсалатынын жазды. Шығындардың қысқаруы нәтижесінде Virgin Money-дің пайдасы 558 млн фунт стерлингке дейін өсті.<ref>{{cite news|title=Nationwide gains £2.3bn from Virgin Money takeover to 'benefit' customers |last=Wise |first=Anna |website=The Independent |date=27 November 2024 |url=https://www.independent.co.uk/business/nationwide-gains-ps2-3bn-from-virgin-money-takeover-to-benefit-customers-b2654420.html |access-date=27 November 2024}}</ref> Virgin Money негізін қалаушы [[Ричард Брэнсон]] мәміледен 724 млн фунт стерлинг алды, оның ішінде Nationwide-тың Virgin Money брендін алты жылға дейін пайдалану құқығы үшін төленетін 310 млн фунт стерлинг бар.<ref name=guardian-20241127>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2024/nov/27/nationwide-gain-virgin-money-takeover |title=Nationwide's £2.3bn takeover gain prompts criticism of Virgin Money bosses |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=27 November 2024 |access-date=28 November 2024}}</ref> 2025 жылғы қарашада Nationwide өзінің барлық 696 филиалын — 605 Nationwide және 91 Virgin Money филиалын — кемінде 2030 жылға дейін ашық ұстауға міндеттенді.<ref>{{Cite web |date=2025-11-12 |title=Nationwide Building Society pledges to keep branches open |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c4gk44gm4mpo |access-date=2025-11-12 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Virgin Money-дің [[Clydesdale Bank plc]] еншілес компаниясы бизнесінің басым бөлігі 2026 жылғы 2 сәуірде [[2000 жылғы Қаржылық қызметтер және нарықтар туралы заң]]ға сәйкес банктік бизнесті беру схемасы бойынша Nationwide-қа заңды түрде берілді; бұл схеманы [[Компаниялар соты]] 2026 жылғы 23 ақпанда мақұлдады. Nationwide берілген шоттар үшін Virgin Money атауын пайдалануды жалғастыруды көздейді, алайда Clydesdale Bank ипотекалары енді «Clydesdale» брендімен ұсынылады; бұл оның бұрынғы банк мәртебесінен Nationwide Building Society-дің сауда атауына айналғанын көрсетеді. Ағымдағы шоты, жинақ шоты немесе ипотекасы бар Virgin Money клиенттері беру нәтижесінде Nationwide мүшелеріне айналды.<ref>{{Cite web |title=Nationwide Transfer {{!}} Virgin Money UK |url=https://www.virginmoney.com/nationwide-transfer/ |access-date=2026-04-03 |website=www.virginmoney.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=SCHEME for the transfer of the business of Clydesdale Bank PLC to Nationwide Building Society pursuant to Part VII of the Financial Services and Markets Act 2000 |url=https://uk.virginmoney.com/downloads/pdf/nationwide-transfer/the-scheme-documents.pdf |access-date=2025-11-15 |website=uk.virginmoney.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-02-26 |title=Virgin Money transfers to Nationwide accounts, cards, and savings explained |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/national/uk-today/25890678.virgin-money-transfers-nationwide-accounts-explained/ |access-date=2026-03-13 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 2026 жылғы маусымда Nationwide Virgin Money-ді сатып алғаннан кейін қайталанатын лауазымдарды қысқарту мақсатындағы алғашқы қысқарту кезеңінде 600 жұмыс орнын қысқартатынын жариялады.<ref>{{Cite news |last=Makortoff |first=Kalyeena |last2=Sweney |first2=Mark |date=2026-06-29 |title=Nationwide to cut 600 jobs in first redundancies after takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2026/jun/29/nationwide-cut-600-jobs-first-redundancies-takeover-virgin-money |access-date=2026-07-24 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2025 жылғы Қаржылық мінез-құлық басқармасының айыппұлы === 2025 жылғы 12 желтоқсанда Nationwide компаниясына [[Қаржылық мінез-құлық басқармасы]] (FCA) [[Ұлыбританиядағы COVID-19 пандемиясы|COVID-19]] кезіндегі [[жұмыстан уақытша босату]] бағдарламасы бойынша алаяқтық төлемдерді анықтау мүмкіндіктерін жіберіп алғаны үшін 44 млн фунт стерлинг көлемінде айыппұл салынды. Алаяқтық негізінен Nationwide бизнес-шоттарды ұсынбаған кезеңде жасалған, алайда компания кейбір клиенттердің жеке шоттарын кәсіпкерлік мақсатта пайдаланып жүргенінен хабардар болған. Бір клиент жеке ағымдағы шотын 13 ай ішінде COVID-19 кезіндегі жұмыстан уақытша босату бағдарламасы бойынша 27,3 млн фунт стерлинг көлеміндегі алаяқтық төлемдерді алу үшін пайдаланған, оның 26 млн фунт стерлингі небәрі сегіз күн ішінде түскен. [[HM Revenue and Customs]] қаражаттың шамамен 800 000 фунт стерлингінен басқасының барлығын қайтарып ала алды.<ref>{{Cite web |last=Norman |first=Samuel |date=2025-12-12 |title=Nationwide hit with fine after failing to flag Covid furlough fraud |url=https://www.cityam.com/nationwide-hit-with-fine-after-failing-to-flag-covid-furlough-fraud/ |access-date=2025-12-12 |website=City AM |language=en-GB}}</ref><ref name=guardian-20251212>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2025/dec/12/nationwide-fined-44m-by-watchdog-for-financial-control-failings |title=Nationwide fined £44m by watchdog for financial crime control failings |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025}}</ref> Айыппұл салынғаннан кейін Nationwide жауап ретінде баспасөз хабарламасын жариялап, FCA тергеуімен толық ынтымақтастық жасағанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |title=Nationwide responds to FCA fine over historical weaknesses in AML controls |url=https://www.nationwide.co.uk/media/news/nationwide-responds-to-fca-fine-over-historical-weaknesses-in-aml-controls |access-date=2025-12-16 |website=Nationwide Building Society Media Centre |language=english}}</ref> === 2026 – қазірге дейін === 2026 жылғы сәуірде [[Forbes]] Nationwide-ты Ұлыбританиядағы ең үздік банк деп таныды.<ref>{{Cite web |date=2026-04-08 |editor-last=Peachman |editor-first=Rachel Rabkin |title=Forbes 2026 World's Best Banks |url=https://www.forbes.com/lists/worlds-best-banks/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260410025048/https://www.forbes.com/lists/worlds-best-banks/ |archive-date=2026-04-10 |access-date=2026-04-14 |website=[[Forbes]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Matchett |first=Karl |date=2026-04-13 |title=Nationwide named UK’s best bank |url=https://www.independent.co.uk/news/business/nationwide-building-society-best-bank-uk-b2956545.html |access-date=2026-04-14 |website=[[The Independent]] |language=en}}</ref> 2026 жылғы мамырда Nationwide жылдық пайдасының төмендеуіне қарамастан, төртінші жыл қатарынан «Fairer Share» бағдарламасы аясында талаптарға сай келетін шамамен 4,4 млн мүшесіне 100 фунт стерлингтен төлейтінін жариялады.<ref>{{Cite web |last=Martin |first=Ben |date=21 May 2026 |title=Nationwide to pay £100 cash bonus to members even as profits fall |url=https://www.thetimes.com/business/companies-markets/article/nationwide-fairer-share-payment-2026-100-cash-bonuses-x0fgxm03x |access-date=26 May 2026 |website=[[The Times]]}}</ref> == Өзара меншік мәртебесі == 1998 жылы күтпеген қаржылық пайда табуды көздеген қоғам мүшелері, Ұлыбританияның бұқаралық ақпарат құралдары оларды [[Карпетбэггер#Ұлыбритания|карпетбэггерлер]] деп атады, Nationwide мүшелерінен қоғамды [[Өзара меншік мәртебесінен шығару|өзара меншік мәртебесінен шығару]] және [[Лондон қор биржасы]]на шығару мәселесі бойынша дауыс беруді талап етті. Бұқаралық ақпарат құралдарында әрбір мүшеге шамамен 1000–1500 фунт стерлинг төленуі мүмкін екені хабарланғанына қарамастан, бұл әрекет сәтсіз аяқталды: Nationwide мүшелері құрылыс қоғамын банкке айналдыруға қарсы 1 135 587 дауыс берсе, 1 101 887 мүше қолдап дауыс берді (айырмасы — 33 700 дауыс).<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/138184.stm |title=Business: The Company File Conversion rejected |date=23 July 1998 |publisher=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2001 жылы қоғам мүшелері Nationwide мүшелері арасында қоғамды өзара меншік мәртебесінен шығарып, банкке айналдыру жөнінде тағы бір дауыс беру өткізу туралы қарар ұсынды. Nationwide басқармасы бұл қарарды заңдық негіздер бойынша қабылдамады.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/money/2001/apr/21/personalfinancenews.jobsandmoney|title=Blow for carpetbaggers|author=Rupert Jones|date=21 April 2001|newspaper=The Guardian|access-date=16 November 2015}}</ref> == Қаржылық көрсеткіштері == 2015/2016 жылдардағы алдын ала нәтижелер бойынша (2015 жылғы сәуір – 2016 жылғы сәуір) базалық пайда 9%-ға өсіп, 1,337 млрд фунт стерлингке жетті, ал есепті пайда 23%-ға өсіп, 1,279 млрд фунт стерлингті құрады. Шығындардың кіріске қатынасы 53,9% болды.<ref name="auto">{{cite report|url=http://www.nationwide.co.uk/~/media/MainSite/documents/about/corporate-information/results-and-accounts/prelim-results-2016.pdf|title=Preliminary Results for the year ended 4 April 2016|publisher=Nationwide Building Society|author=Mark Rennison|date=23 May 2016|access-date=27 October 2017|archive-date=1 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160701235026/http://www.nationwide.co.uk/~/media/MainSite/documents/about/corporate-information/results-and-accounts/prelim-results-2016.pdf|url-status=dead}}</ref> Бірінші деңгейлі базалық капитал коэффициенті мен левередж коэффициенті тиісінше 23,2% және 4,2%-ға дейін жақсарды. Жалпы және таза несие беру көлемі тиісінше 32,6 млрд және 9,1 млрд фунт стерлингті құрады. Nationwide 57 200 адамға алғашқы баспанасын сатып алуға көмектесті. Мүшелердің депозиттері 6,3 млрд фунт стерлингке артты.<ref>{{Cite web |url=http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2016/5/24-nationwide-building-society-full-year-results-long-term-focus-drives-strong-performance |title=Nationwide Building Society full year results: Long term focus drives strong performance &#124; Nationwide |access-date=25 May 2016 |archive-date=27 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160527083752/http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2016/5/24-nationwide-building-society-full-year-results-long-term-focus-drives-strong-performance |url-status=dead }}</ref> == Кредиттік рейтингі == 2022 жылдың екінші жартысындағы жағдай бойынша Nationwide-тың ұзақ мерзімді [[кредиттік рейтинг]]і [[Moody's]] агенттігі бойынша A1, [[Standard & Poor's]] бойынша A+ және [[Fitch Ratings]] бойынша A+ болды.<ref>{{cite web|url=https://www.nationwide.co.uk/investor-relations/#credit-ratings|title=Investor Relations - Nationwide|website=Nationwide.co.uk|access-date=16 February 2023}}</ref> == Еншілес компаниялары == Nationwide бірнеше еншілес компанияға иелік етеді,<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk/about_nationwide/membership_matters/subsidiaries.htm|title=All About Nationwide Membership|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060831145528/http://www.nationwide.co.uk/about_nationwide/membership_matters/subsidiaries.htm|archive-date=31 August 2006|df=dmy-all}}</ref> олардың қатарында: * [[Virgin Money UK]] – бөлшек банкинг, ипотекалық несиелер және қаржылық қызметтер * [[Nationwide International]] Limited – офшорлық депозит қабылдаушы * Nationwide Syndications Limited – синдикатталған кредит беру * [[The Mortgage Works]] (UK) plc – мамандандырылған ипотекалық кредитор * [[UCB Home Loans]] Corporation Limited – мамандандырылған ипотекалық кредитор * Derbyshire Home Loans Limited – мамандандырылған ипотекалық кредитор * E-MEX Home Funding Limited – мамандандырылған ипотекалық кредитор == Негізгі тұлғалары == === Төрағаларының тізімі === # Чарльз Наннели (1996–2002) # Джонатан Агню (2002–2007) # Джеффри Хау (2007–2015) # Дэвид Робертс (2015–2022) # [[Кевин Парри]] (2022 – қазірге дейін) === Бас атқарушы директорларының тізімі === # Чарльз Купер (1884–1892) # Артур Уэбб (1892–1939) # Гарри Скор (1939–1947) # Стэнли Линдси (1947–1951) # Сэр Герберт Эшуорт (1951–1961) # Джо Симпсон (1961–1967) # [[Леонард Уильямс]] (1967–1981) # Сирил Инглиш (1981–1985) # [[Сэр Тимоти Мелвилл-Росс]] (1985–1994) # Брайан Дэвис (1994–2001) # Филип Уильямсон (2002–2007) # [[Грэм Бил]] (2007–2016) # [[Джо Гарнер]] (2016–2022) # [[Дебби Кросби]] (2022 – қазірге дейін) == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} 5y01s906md3f0h6a9cqgfy08to1nmsk 3650047 3650045 2026-09-01T17:37:39Z 1nter pares 146705 3650047 wikitext text/x-wiki {{Компания |атауы = Nationwide Building Society |логотипі = |суреті = Nationwide Building Society, Market Place, Pontefract (23rd May 2020).jpg |сурет атауы = 2020 жылы түсірілген Англияның [[Понтефракт]] қаласындағы Nationwide Building Society бөлімшесі |түрі = [[Құрылыс қоғамы]], ([[Өзара ұйым|өзара ұйым]]) |биржадағы листингі = |қызметі = |құрылды = [[1884 жыл|1884]] |құрушы = |орналасуы = [[Суиндон]], Англия, Ұлыбритания |басты адамдары = [[Kevin Parry (British businessman)|Кевин Парри]] (төраға)<br>[[Debbie Crosbie|Дебби Кросби]] (бас атқарушы директор) |саласы = [[Банк ісі]] және [[қаржылық қызметтер]] |өнімі = [[Бөлшек банк ісі]]; [[жинақ]]тар; [[ипотека]]лар; [[Инвестиция|инвестициялар]]; [[сақтандыру]]; [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]]; [[несие]]лер; [[Несие картасы|несие карталары]] |меншікті капиталы = {{өсім}} 19,7 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |айналым = {{өсім}} 7,48 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0">{{Cite web |title=Annual Results 2025 {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2024-2025/2025-preliminary-results.pdf?rev=7176e95d2d2b43f6a04063a701fa0371 |access-date=[[4 маусым]] [[2025 жыл|2025]] |website=nationwide.co.uk |language=en}}</ref> |операциялық кіріс = {{өсім}} 3,30 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |таза табысы = {{өсім}} 2,11 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |активтер = {{өсім}} 367,9 млрд фунт стерлинг (2025)<ref name=":0" /> |капитализация = |қызметкерлер саны = {{құлдырау}} 17 680 (2024)<ref name=AR>{{cite report |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/how-we-are-run/results-and-accounts/2023-2024/annual-report-and-accounts-2024.pdf |title=Nationwide Building Society: Annual Report & Accounts 2024 |date=22 May 2024 |publisher=Nationwide}}</ref> |басшы компания = |бағынышты компания = [[Virgin Money UK]], [[The Mortgage Works]] |ұраны = |бұрынғы атауы = |жабылды = |жабылуының себебі = |ізбасары = |бөлімшелер = |статус = |тілдер = |қарызы = |жарнама = |аудитор = |сайты = https://nationwide.co.uk |Ортаққор = }} '''Nationwide Building Society''' — [[Суиндон]]да, Англияда орналасқан британдық өзара [[қаржы институты]]. Ол әлемдегі ең ірі [[құрылыс қоғамы]] болып табылады. 2024 жылғы жағдай бойынша оның 16 млннан астам мүшесі бар және [[акционер]]лері жоқ, қызметі толығымен мүшелерінің мүддесіне бағытталған.<ref name="webinar2024">{{cite web |last=Кросби |first=Дебби |title=Annual Results Webinar Transcript 2024 |url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/investor-relations/annual-results-webinar-transcript-2024.pdf |website=Nationwide Building Society |date=22 мамыр 2024 |access-date=21 мамыр 2025}}</ref> Қоғам XX ғасыр бойы Ұлыбританиядағы 250-ден астам шағын құрылыс қоғамының бірігуі нәтижесінде қалыптасып, бұл Ұлыбританияның қаржы тарихындағы ең елеулі өзара ұйымдардың бірігуінің біріне айналды. Штаб-пәтері [[Суиндон]]да, [[Англия]]да орналасқан Nationwide [[бөлшек банкинг]] қызметтерінің кең ауқымын, соның ішінде [[ипотекалық несие|ипотекалық несиелер]], [[жинақ шоты|жинақ шоттары]], [[Ағымдағы шот (банк ісі)|ағымдағы шоттар]], [[кредиттік карта]]лар, [[жеке несие]]лер және сақтандыру өнімдерін ұсынады. Nationwide — әлемдегі ең ірі [[кооперативтік банк ісі|кооперативтік қаржы институттарының]] бірі.<ref name="ica2010">{{cite report |title=Global300 Report 2010 |publisher=International Co-operative Alliance |url=https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210813153010/https://www.ica.coop/sites/default/files/basic-page-attachments/global300-report-2011-1757377405.pdf |archive-date=13 August 2021 |url-status=dead |access-date=21 May 2025}}</ref> 2025 жылғы маусымдағы жағдай бойынша оның жалпы активтері 367,9 млрд фунт стерлингті құрады және 17 680 адамды жұмыспен қамтыды.<ref name=":0" /> Ол Ұлыбритания бойынша 605 филиалын басқарады және 2025 жылы барлық филиалдарын 2030 жылдың басына дейін сақтап қалу жөніндегі «Branch Promise» міндеттемесін қайта растады.<ref name="branchpromise">{{cite web |title=Branch Promise |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise |website=Nationwide Building Society |access-date=15 November 2025}}</ref> 2024 жылғы қазанда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алуды аяқтады, соның нәтижесінде 6,6 млннан астам клиент қосылып, жалпы клиенттер базасы 24,5 млннан асты.<ref name="guardian2024">{{cite news |title=Nationwide agrees £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2024/mar/21/nationwide-takeover-virgin-money-uk-banks |newspaper=The Guardian |date=21 March 2024 |access-date=21 May 2025}}</ref> Қоғам [[Building Societies Association]] және [[Co-operatives UK]] ұйымдарының мүшесі болып табылады және Ұлыбританияда өзара меншік нысаны мен дәстүрлі бөлімшелік банк қызметінің жетекші жақтаушыларының бірі болып қала береді. == Тарихы == Қоғамның тарихы 1884 жылғы қаңтарда құрылған [[Co-operative Permanent Building Society]] ұйымынан бастау алады. New Oxford House, High Holborn мекенжайында орналасқан ұйым 1970 жылы British Co-operative Union құрамынан шығу туралы шешім қабылдағаннан кейін атауын өзгертті. Жаңа «Nationwide» атауы мүшелердің дауыс беруіне ұсынылып, оны 135 675 мүше қолдап, 15 585 мүше қарсы дауыс берді.<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/NationwideBuildingSociety/timeline/1970|url-status=dead|title=Nationwide Building Society Timeline 1970|work=Facebook|access-date=16 November 2015}}</ref> 1987 жылы Нортгемптонда орналасқан [[Anglia Building Society]] Nationwide-пен бірікті. Жаңа қоғам бастапқыда Nationwide Anglia Building Society деп аталды, алайда 1991 жылы Anglia атауы алынып тасталды.<ref>{{cite web|url=https://www.nationwide.co.uk/-/assets/nationwidecouk/documents/about/information-for-lawyers/forms-and-downloads/abstract-of-title-1991.pdf?rev=2eb3fc34934b4a01b1055053b6210173 |title=NATIONWIDE BUILDING SOCIETY (formerly Nationwide Anglia Building Society) |date=1 December 1991 |access-date=13 June 2024|website=nationwide.co.uk}}</ref> 1997 жылғы 27 мамырда Nationwide Ұлыбританиядағы алғашқы интернет-банкинг қызметтерінің бірін іске қосты.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927004747/http://www.nationwide.co.uk/mediacentre/PressRelease_this.asp?ID=1001|url-status=dead|archive-date=27 September 2007|title=Nationwide Celebrates Ten Years of Internet Banking|date=22 May 2007|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015}}</ref> 1999 жылы Nationwide Ұлыбританияның түрлі [[Таблоид (газет форматы)|таблоид]] [[газет]]терімен және басқа да бұқаралық ақпарат құралдарымен бірге банкоматтарды пайдаланғаны үшін алынатын даулы комиссияларға қарсы науқан бастады.<ref>{{Cite web |title=House of Commons - Treasury - Written Evidence |url=https://publications.parliament.uk/pa/cm200405/cmselect/cmtreasy/191/191we28.htm |access-date=2024-12-10 |website=publications.parliament.uk}}</ref> Науқан [[Barclays Bank]] бәсекелес банктер мен қаржы ұйымдарының барлық клиенттерінен, соның ішінде Nationwide клиенттерінен, Barclays-қа тиесілі [[банкомат|банкоматтан]] әрбір қолма-қол ақша алғаны үшін 1 фунт стерлинг комиссия алуды жоспарлағанын жариялаған кезде шарықтау шегіне жетті.<ref name=":1">{{Cite news |last=Scott |first=Maria |date=1999-09-19 |title=Barclays' scam will net £100m |url=https://www.theguardian.com/business/1999/sep/19/observerbusiness.theobserver3 |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> Осыдан кейін Nationwide Barclays-қа бұл жоспарынан бас тартпаса, банкке қарсы сотқа жүгінетінін ескертті. Nationwide Barclays сол жылдың басында қосылған [[LINK (UK)|LINK]] банкоматтар желісінің ережелерін бұзды деп мәлімдеді.<ref name=":1" /><ref>{{Cite news |title=Nationwide threatens to sue Barclays |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/450063.stm |access-date=2025-07-26 |work=BBC News}}</ref> Келесі жылы Ұлыбритания банктеріне тиесілі банкоматтардың көпшілігінен қолма-қол ақша алу елдегі барлық банктер мен құрылыс қоғамдарының клиенттері үшін тегін болды.<ref>{{Cite news |last=Treanor |first=Jill |date=2001-01-01 |title=Banks ditch charges for cash machine withdrawals |url=https://www.theguardian.com/money/2001/jan/01/business.personalfinancenews |access-date=2025-07-26 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2000–2010 === 2007 жылы Nationwide мүшелері жыл сайынғы жалпы жиналыста жыл сайын салық салынғанға дейінгі пайданың кемінде 1%-ын қайырымдылық қызметіне бөлуге дауыс берді. 2007 жылғы 28 тамызда Nationwide Portman Building Society-мен бірігуді аяқтады, нәтижесінде активтері 160 млрд фунт стерлингтен асатын және шамамен 13 млн мүшесі бар өзара ұйым құрылды. Portman-ның ең ерте ізашары 1846 жылы Уилтширдегі Рамсбери қаласында құрылған Provident Union Building Society болды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk|title=Nationwide Annual report and account 2007-8 |website=Nationwide Building Society |pages=28}}</ref> [[2008 жылғы қаржы дағдарысы]] кезінде Nationwide өзара секторды қорғау үшін шаралар қабылдап, 2008 жылғы қыркүйекте қаржылық қиындыққа тап болған [[Cheshire Building Society|Cheshire]] және [[Derbyshire Building Society|Derbyshire]] құрылыс қоғамдарын сатып алды,<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/7603411.stm |title=Nationwide rescues small lenders |date=8 September 2008 |work= BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> ал 2009 жылғы 30 наурызда [[Dunfermline Building Society]] ұйымын сатып алды.<ref name=Dunfermline>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/7971244.stm|title=Nationwide takes over Dunfermline |date=30 March 2009 |work=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2009 жылғы 24 наурызда Nationwide Building Society [[Дублин]]де, Ирландияда Nationwide UK (Ireland) деп аталатын тікелей жинақ бөлімшесін ашты; бұл атау оны еш байланысы жоқ және қазір жұмысын тоқтатқан [[Irish Nationwide Building Society]] ұйымынан ажырату үшін қолданылды.<ref>{{cite web|url=http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |title=World's largest Building Society opens for business in Ireland |date=24 March 2009 |publisher=Nationwide Building Society |access-date=3 March 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090428125508/http://www.nationwideuk.ie/about/latest-updates/2009/nationwideUkirelandlaunches.asp |archive-date=28 April 2009 }}</ref> === 2010–2020 === 2012 жылы қоғам Cheshire, Derbyshire және Dunfermline құрылыс қоғамдарын Nationwide құрамына біріктіретінін мәлімдеді. Бұл қоғамдар Nationwide құрамындағы бөлімшелер ретінде өз брендтерімен жұмыс істеп келген. Әр бизнесті қайта брендтеу кезең-кезеңімен жүргізілді, олардың ішінде бірінші болып Dunfermline 2014 жылғы маусымда біріктірілді.<ref>{{cite web|url=http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|title=Regional Brands integration|author=Nationwide Building Society|date=20 March 2014|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151116111313/http://your.nationwide.co.uk/your-news/articles/Pages/regional-brands-integration.aspx|archive-date=16 November 2015|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-edinburgh-east-fife-24652416|title=Dunfermline to be merged with Nationwide|work=BBC News|date=24 October 2013|access-date=24 October 2013}}</ref> 2015 жылғы 22 мамырда қоғамның бас атқарушы директоры Грэм Билдің зейнетке шығуды жоспарлап отырғаны жарияланды. 2015 жылғы 16 қарашада Nationwide [[Openreach]] компаниясының бас атқарушы директоры Джо Гарнер 2016 жылғы көктемде Грэм Билдің орнына Nationwide-тың бас атқарушы директоры болатынын мәлімдеді.<ref>{{cite press release|url=http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|title=Nationwide Building Society appoints Joe Garner as Chief Executive|date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160508232818/http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2015/11/16-nationwide-building-society-appoints-joe-garner-as-chief-executive|archive-date=8 May 2016|df=dmy-all}}</ref> 2016 жылғы мамырда қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде [[Мэн аралы]]ндағы еншілес компаниясы Nationwide International-ды жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=70 jobs at risk as building society closes|url=http://www.manxradio.com/news/isle-of-man-news/70-jobs-at-risk-as-building-society-closes/|access-date=3 April 2017|publisher=Manx Radio|date=26 May 2016}}</ref> [[Дуглас, Мэн аралы|Дуглас]]та орналасқан бөлімше [[еуро]], [[фунт стерлинг]] және [[АҚШ доллары]]нда бірқатар офшорлық жинақ шоттарын ұсынды. 2008 жылғы 31 наурыздағы жағдай бойынша оның активтері 2,76 млрд фунт стерлингтен асты, ал 2009 жылғы 31 наурызға қарай 3,69 млрд фунт стерлингке дейін өсіп, оны Мэн аралындағы ең ірі депозит қабылдаушылардың біріне айналдырды. Nationwide оның 2017 жылғы 30 маусымда жабылатынын растады.<ref>{{cite news|last1=Matin|first1=Moonira|title=Nationwide to close Isle of Man offshore expat unit|url=https://international-adviser.com/nationwide-close-isle-offshore-expat-unit/|access-date=3 April 2017 |work=International Adviser|date=17 January 2017}}</ref> 2016 жылғы 1 қазанда [[Carillion]] Nationwide-тың Суиндондағы штаб-пәтеріне «Nationwide-тың тұрақтылық стратегиясына арнайы сәйкестендірілген» қызметтер көрсете бастады. Бұл келісімшарттың құны шамамен 350 млн фунт стерлинг болады деп күтілді және ол тоғыз жылға жуық уақытқа созылған серіктестікке негізделді.<ref>{{Cite web|url=https://www.carillionplc.com/news-and-media/carillion-wins-350-million-support-services-contract-for-nationwide-building-society/|title=Carillion wins £350 million support services contract for Nationwide Building Society|website=Carillion PLC|access-date=2018-01-16}}</ref> 2018 жылғы қаңтарда Carillion [[таратылу]] рәсіміне кіріскен кезде, Nationwide бұған дейін мердігер компанияда жұмыс істеген 297 қызметкерді өз штатына қабылдады.<ref name="CRP-18Jan2018">{{cite news |last1=Rutter Pooley |first1=Cat |title=Nationwide Building Society guarantees Carillion workers' jobs |url=https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/22a0615e-fc3d-11e7-9b32-d7d59aace167 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=2 June 2020 |work=Financial Times |date=18 January 2018}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/governance-reports-and-results/results-and-accounts/ |website=Nationwide.co.uk |title=Annual report 2017/18|date=1 January 2021}}</ref> 2017 жылғы сәуірде қоғам өз қызметін қайта қарау нәтижесінде Ирландия Республикасындағы Nationwide UK (Ireland) еншілес компаниясын жабатынын растады.<ref>{{cite news|title=Savers may suffer as Nationwide UK set to leave Irish market|url=https://www.irishtimes.com/business/personal-finance/savers-may-suffer-as-nationwide-uk-set-to-leave-irish-market-1.3043355|access-date=29 April 2017|work=The Irish Times|date=10 April 2017}}</ref> 2018 жылғы 31 мамырда Nationwide Суиндон боро кеңесімен серіктестікте Суиндондағы Oakfield ауданында жаңа қауымдастық салатынын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |date=2018-05-31 |title=The community is at the heart of the Oakfield project |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/16261498.nationwide-building-society-want-community-oakfield-project-help-planning/ |access-date=2025-07-26 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 239 үй салуға жоспарлау рұқсаты 2019 жылы берілді.<ref>{{Cite web |last=Atkin |first=Joanne |date=2019-07-15 |title=Building society set to create 239 new homes |url=https://www.mortgagefinancegazette.com/market-news/housing/building-society-set-create-239-new-homes-15-07-2019/ |access-date=2025-01-17 |website=Mortgage Finance Gazette |language=en}}</ref> Үйлерді EPC A энергетикалық тиімділік санатына сай және пайда табуды көздемейтін үлгі бойынша салу жоспарланды. 2021 жылы бұл жоба Housing Design Awards аясында «Building for a Healthy Life» сыйлығын жеңіп алды.<ref name="Nationwide’s Oakfield development wins coveted housing award">{{cite web |title=Nationwide's Oakfield development wins coveted housing award |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwides-oakfield-development-scoops-coveted-housing-design-award-as-it-puts-community-at-heart |website=Nationwidemediacentre.co.uk|date=1 October 2021}}</ref> === 2020-жылдардағы ребрендингі және Virgin Money-ді сатып алуы === 2022 жылғы наурызда Кевин Парри Дэвид Робертстің орнына төраға болды; ал 2022 жылғы маусымда [[TSB Bank (United Kingdom)|TSB Bank]] банкінің бас атқарушы директоры болған [[Дебби Кросби]] [[Джо Гарнер]]дің орнына бас атқарушы директор қызметіне келді.<ref name="Financial Times">{{cite news |last1=Venkataramakrishnan |first1=Siddharth |title=Nationwide appoints TSB boss Debbie Crosbie as chief executive |url=https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/fd58428a-3d35-47b9-bef0-dd69de204de3 |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |access-date=8 June 2022 |work=The Financial Times |date=3 December 2021}}</ref> 2023 жылғы қазанда Nationwide Building Society 1987 жылдан бергі ең ауқымды ребрендинг жүргізуге кірісіп, өзінің «ауыл» белгішесін ауыстырды.<ref>{{Cite web |last=Fowler |first=Ryan |date=2023-10-08 |title=Nationwide to undergo significant rebrand and invest in High Street branches |url=https://theintermediary.co.uk/2023/10/nationwide-to-undergo-significant-rebrand-and-invest-in-high-street-branches/ |access-date=2023-10-08 |website=The Intermediary - Latest UK mortgage news |language=en-GB}}</ref> Бұл қадам көптеген банктер филиалдарын жабуды жалғастырып жатқан кезде дәстүрлі сауда көшелеріндегі физикалық қатысуын сақтауға бағытталған кеңірек міндеттеменің бір бөлігі болды.<ref>{{Cite news |date=2023-10-09 |title=Nationwide Building Society rebrands and commits to the high street |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/uk-england-wiltshire-67054588 |access-date=2023-12-24}}</ref> Құрылыс қоғамы клиенттермен бетпе-бет қызмет көрсетуді сақтап қалуы үшін барлық 605 филиалға инвестиция салу жоспарланды.<ref>{{Cite press release|title=Nationwide renews promise to keep branches open until 2026 |url=https://www.nationwidemediacentre.co.uk/news/nationwide-renews-promise-to-keep-branches-open-until-2026 |date=21 June 2023|website=Nationwide Building Society Media Centre}}</ref><ref>{{Cite web |title=Branch Promise, a commitment to our members|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/about-us/branch-promise/ |access-date=2024-12-03|quote=We've extended our Branch Promise. Everywhere we have a branch, we'll still be there until at least the start of 2028.}}</ref> 2024 жылғы 7 наурызда Nationwide [[Virgin Money UK]] компаниясын 2,9 млрд фунт стерлингке сатып алу туралы ұсыныс жасағанын жариялады.<ref name="bbcnationwide">{{cite news |title=Nationwide strikes deal to buy Virgin Money for £2.9bn |url=https://www.bbc.co.uk/news/business-68499145 |access-date=9 March 2024 |work=BBC News |date=7 March 2024}}</ref> Мәміле шарттарына сәйкес, алдағы алты жыл ішінде біріктірілген компания Nationwide брендіне көшіріліп, нәтижесінде Virgin Money бренді қолданыстан шығарылатын болды.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide құрылыс қоғамы мәртебесін сақтап қалуды көздейді, ал «орта мерзімді кезеңде» [[Virgin Money UK|Virgin Money]] бизнесі өзінің банк лицензиясы бар жеке заңды тұлға ретінде қала береді.<ref name="bbcnationwide"/> Nationwide жақын арада Virgin Money-дің 7300 қызметкеріне қатысты елеулі өзгерістер енгізбеуді жоспарлайды.<ref name="bbcnationwide"/> Қазіргі уақытта Virgin Money [[Clydesdale Bank]] брендімен шотланд банкноттарын шығарады.<ref>{{cite news |title=Buying yon bonnie banks |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-scotland-business-68628838 |access-date=22 March 2024 |work=BBC News |date=21 March 2024}}</ref> 22 мамырда Virgin Money акционерлері мәмілені мақұлдады.<ref>{{cite news |last1=Makortoff |first1=Kalyeena |title=Virgin Money shareholders vote for Nationwide takeover by big majority |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/may/22/virgin-money-shareholders-vote-for-nationwide-takeover-by-big-majority |access-date=24 May 2024 |work=The Guardian |date=22 May 2024}}</ref> 31 мамырда [[Бәсекелестік және нарықтар басқармасы]] ұсынылған бірігудің Ұлыбританияның банк секторындағы бәсекелестікті төмендету ықтималдығына байланысты тексеру жүргізетінін мәлімдеді.<ref>{{cite news |title=Nationwide-Virgin merger faces competition probe |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/czddy1j0nnko |access-date=2 June 2024 |work=BBC News |date=31 May 2024}}</ref> 19 шілдеде Бәсекелестік және нарықтар басқармасы сатып алуды мақұлдады.<ref>{{Cite news |last=Simpson |first=Jack |date=2024-07-19 |title=Nationwide gets green light for £2.9bn takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/article/2024/jul/19/nationwide-takeover-of-virgin-money-cleared-by-uk-watchdog |access-date=2024-07-22 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=An update on our offer to buy Virgin Money {{!}} Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-cma-update/ |access-date=2024-07-22 |website=www.nationwide.co.uk}}</ref> 1 қазанда Nationwide Virgin Money-ді сатып алуды аяқтады, нәтижесінде Ұлыбританиядағы әрбір үш адамның бірінің Nationwide-пен байланысы бар болды.<ref>{{Cite web |title=Virgin Money acquisition|publisher=Nationwide |url=https://www.nationwide.co.uk/news-and-stories/virgin-money-acquisition/ |date=1 October 2024}}</ref><ref>{{Cite web |title=Nationwide and Virgin money|publisher=Virgin Money UK |url=https://uk.virginmoney.com/nationwide-and-virginmoney/ |date=1 October 2024}}</ref> Nationwide Virgin Money-ді сатып алудан 2,3 млрд фунт стерлинг көлемінде пайда алғанын хабарлады, алайда оның пайдасы төмендеді. Қыркүйекте аяқталған алты айда салық салынғанға дейінгі пайда 989 млн фунт стерлингтен 568 млн фунт стерлингке дейін азайды; бұған ішінара 100 фунт стерлинг көлеміндегі Fairer Share Payment төлемі мен жинақ салымдары бойынша бәсекеге қабілетті мөлшерлемелер әсер етті. Бас атқарушы директор Дебби Кросби Virgin Money-ден болашақта түсетін пайда клиенттердің игілігіне жұмсалатынын жазды. Шығындардың қысқаруы нәтижесінде Virgin Money-дің пайдасы 558 млн фунт стерлингке дейін өсті.<ref>{{cite news|title=Nationwide gains £2.3bn from Virgin Money takeover to 'benefit' customers |last=Wise |first=Anna |website=The Independent |date=27 November 2024 |url=https://www.independent.co.uk/business/nationwide-gains-ps2-3bn-from-virgin-money-takeover-to-benefit-customers-b2654420.html |access-date=27 November 2024}}</ref> Virgin Money негізін қалаушы [[Ричард Брэнсон]] мәміледен 724 млн фунт стерлинг алды, оның ішінде Nationwide-тың Virgin Money брендін алты жылға дейін пайдалану құқығы үшін төленетін 310 млн фунт стерлинг бар.<ref name=guardian-20241127>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2024/nov/27/nationwide-gain-virgin-money-takeover |title=Nationwide's £2.3bn takeover gain prompts criticism of Virgin Money bosses |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=27 November 2024 |access-date=28 November 2024}}</ref> 2025 жылғы қарашада Nationwide өзінің барлық 696 филиалын — 605 Nationwide және 91 Virgin Money филиалын — кемінде 2030 жылға дейін ашық ұстауға міндеттенді.<ref>{{Cite web |date=2025-11-12 |title=Nationwide Building Society pledges to keep branches open |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c4gk44gm4mpo |access-date=2025-11-12 |website=BBC News |language=en-GB}}</ref> Virgin Money-дің [[Clydesdale Bank plc]] еншілес компаниясы бизнесінің басым бөлігі 2026 жылғы 2 сәуірде [[2000 жылғы Қаржылық қызметтер және нарықтар туралы заң]]ға сәйкес банктік бизнесті беру схемасы бойынша Nationwide-қа заңды түрде берілді; бұл схеманы [[Компаниялар соты]] 2026 жылғы 23 ақпанда мақұлдады. Nationwide берілген шоттар үшін Virgin Money атауын пайдалануды жалғастыруды көздейді, алайда Clydesdale Bank ипотекалары енді «Clydesdale» брендімен ұсынылады; бұл оның бұрынғы банк мәртебесінен Nationwide Building Society-дің сауда атауына айналғанын көрсетеді. Ағымдағы шоты, жинақ шоты немесе ипотекасы бар Virgin Money клиенттері беру нәтижесінде Nationwide мүшелеріне айналды.<ref>{{Cite web |title=Nationwide Transfer {{!}} Virgin Money UK |url=https://www.virginmoney.com/nationwide-transfer/ |access-date=2026-04-03 |website=www.virginmoney.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=SCHEME for the transfer of the business of Clydesdale Bank PLC to Nationwide Building Society pursuant to Part VII of the Financial Services and Markets Act 2000 |url=https://uk.virginmoney.com/downloads/pdf/nationwide-transfer/the-scheme-documents.pdf |access-date=2025-11-15 |website=uk.virginmoney.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-02-26 |title=Virgin Money transfers to Nationwide accounts, cards, and savings explained |url=https://www.swindonadvertiser.co.uk/news/national/uk-today/25890678.virgin-money-transfers-nationwide-accounts-explained/ |access-date=2026-03-13 |website=Swindon Advertiser |language=en}}</ref> 2026 жылғы маусымда Nationwide Virgin Money-ді сатып алғаннан кейін қайталанатын лауазымдарды қысқарту мақсатындағы алғашқы қысқарту кезеңінде 600 жұмыс орнын қысқартатынын жариялады.<ref>{{Cite news |last=Makortoff |first=Kalyeena |last2=Sweney |first2=Mark |date=2026-06-29 |title=Nationwide to cut 600 jobs in first redundancies after takeover of Virgin Money |url=https://www.theguardian.com/business/2026/jun/29/nationwide-cut-600-jobs-first-redundancies-takeover-virgin-money |access-date=2026-07-24 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> === 2025 жылғы Қаржылық мінез-құлық басқармасының айыппұлы === 2025 жылғы 12 желтоқсанда Nationwide компаниясына [[Қаржылық мінез-құлық басқармасы]] (FCA) [[Ұлыбританиядағы COVID-19 пандемиясы|COVID-19]] кезіндегі [[жұмыстан уақытша босату]] бағдарламасы бойынша алаяқтық төлемдерді анықтау мүмкіндіктерін жіберіп алғаны үшін 44 млн фунт стерлинг көлемінде айыппұл салынды. Алаяқтық негізінен Nationwide бизнес-шоттарды ұсынбаған кезеңде жасалған, алайда компания кейбір клиенттердің жеке шоттарын кәсіпкерлік мақсатта пайдаланып жүргенінен хабардар болған. Бір клиент жеке ағымдағы шотын 13 ай ішінде COVID-19 кезіндегі жұмыстан уақытша босату бағдарламасы бойынша 27,3 млн фунт стерлинг көлеміндегі алаяқтық төлемдерді алу үшін пайдаланған, оның 26 млн фунт стерлингі небәрі сегіз күн ішінде түскен. [[HM Revenue and Customs]] қаражаттың шамамен 800 000 фунт стерлингінен басқасының барлығын қайтарып ала алды.<ref>{{Cite web |last=Norman |first=Samuel |date=2025-12-12 |title=Nationwide hit with fine after failing to flag Covid furlough fraud |url=https://www.cityam.com/nationwide-hit-with-fine-after-failing-to-flag-covid-furlough-fraud/ |access-date=2025-12-12 |website=City AM |language=en-GB}}</ref><ref name=guardian-20251212>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2025/dec/12/nationwide-fined-44m-by-watchdog-for-financial-control-failings |title=Nationwide fined £44m by watchdog for financial crime control failings |last=Makortoff |first=Kalyeena |newspaper=The Guardian |date=12 December 2025 |access-date=12 December 2025}}</ref> Айыппұл салынғаннан кейін Nationwide жауап ретінде баспасөз хабарламасын жариялап, FCA тергеуімен толық ынтымақтастық жасағанын мәлімдеді.<ref>{{Cite web |title=Nationwide responds to FCA fine over historical weaknesses in AML controls |url=https://www.nationwide.co.uk/media/news/nationwide-responds-to-fca-fine-over-historical-weaknesses-in-aml-controls |access-date=2025-12-16 |website=Nationwide Building Society Media Centre |language=english}}</ref> === 2026 – қазірге дейін === 2026 жылғы сәуірде [[Forbes]] Nationwide-ты Ұлыбританиядағы ең үздік банк деп таныды.<ref>{{Cite web |date=2026-04-08 |editor-last=Peachman |editor-first=Rachel Rabkin |title=Forbes 2026 World's Best Banks |url=https://www.forbes.com/lists/worlds-best-banks/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260410025048/https://www.forbes.com/lists/worlds-best-banks/ |archive-date=2026-04-10 |access-date=2026-04-14 |website=[[Forbes]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Matchett |first=Karl |date=2026-04-13 |title=Nationwide named UK’s best bank |url=https://www.independent.co.uk/news/business/nationwide-building-society-best-bank-uk-b2956545.html |access-date=2026-04-14 |website=[[The Independent]] |language=en}}</ref> 2026 жылғы мамырда Nationwide жылдық пайдасының төмендеуіне қарамастан, төртінші жыл қатарынан «Fairer Share» бағдарламасы аясында талаптарға сай келетін шамамен 4,4 млн мүшесіне 100 фунт стерлингтен төлейтінін жариялады.<ref>{{Cite web |last=Martin |first=Ben |date=21 May 2026 |title=Nationwide to pay £100 cash bonus to members even as profits fall |url=https://www.thetimes.com/business/companies-markets/article/nationwide-fairer-share-payment-2026-100-cash-bonuses-x0fgxm03x |access-date=26 May 2026 |website=[[The Times]]}}</ref> == Өзара меншік мәртебесі == 1998 жылы күтпеген қаржылық пайда табуды көздеген қоғам мүшелері, Ұлыбританияның бұқаралық ақпарат құралдары оларды [[Карпетбэггер#Ұлыбритания|карпетбэггерлер]] деп атады, Nationwide мүшелерінен қоғамды [[Өзара меншік мәртебесінен шығару|өзара меншік мәртебесінен шығару]] және [[Лондон қор биржасы]]на шығару мәселесі бойынша дауыс беруді талап етті. Бұқаралық ақпарат құралдарында әрбір мүшеге шамамен 1000–1500 фунт стерлинг төленуі мүмкін екені хабарланғанына қарамастан, бұл әрекет сәтсіз аяқталды: Nationwide мүшелері құрылыс қоғамын банкке айналдыруға қарсы 1 135 587 дауыс берсе, 1 101 887 мүше қолдап дауыс берді (айырмасы — 33 700 дауыс).<ref>{{cite web |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/138184.stm |title=Business: The Company File Conversion rejected |date=23 July 1998 |publisher=BBC News |access-date=3 March 2013 }}</ref> 2001 жылы қоғам мүшелері Nationwide мүшелері арасында қоғамды өзара меншік мәртебесінен шығарып, банкке айналдыру жөнінде тағы бір дауыс беру өткізу туралы қарар ұсынды. Nationwide басқармасы бұл қарарды заңдық негіздер бойынша қабылдамады.<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/money/2001/apr/21/personalfinancenews.jobsandmoney|title=Blow for carpetbaggers|author=Rupert Jones|date=21 April 2001|newspaper=The Guardian|access-date=16 November 2015}}</ref> == Қаржылық көрсеткіштері == 2015/2016 жылдардағы алдын ала нәтижелер бойынша (2015 жылғы сәуір – 2016 жылғы сәуір) базалық пайда 9%-ға өсіп, 1,337 млрд фунт стерлингке жетті, ал есепті пайда 23%-ға өсіп, 1,279 млрд фунт стерлингті құрады. Шығындардың кіріске қатынасы 53,9% болды.<ref name="auto">{{cite report|url=http://www.nationwide.co.uk/~/media/MainSite/documents/about/corporate-information/results-and-accounts/prelim-results-2016.pdf|title=Preliminary Results for the year ended 4 April 2016|publisher=Nationwide Building Society|author=Mark Rennison|date=23 May 2016|access-date=27 October 2017|archive-date=1 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160701235026/http://www.nationwide.co.uk/~/media/MainSite/documents/about/corporate-information/results-and-accounts/prelim-results-2016.pdf|url-status=dead}}</ref> Бірінші деңгейлі базалық капитал коэффициенті мен левередж коэффициенті тиісінше 23,2% және 4,2%-ға дейін жақсарды. Жалпы және таза несие беру көлемі тиісінше 32,6 млрд және 9,1 млрд фунт стерлингті құрады. Nationwide 57 200 адамға алғашқы баспанасын сатып алуға көмектесті. Мүшелердің депозиттері 6,3 млрд фунт стерлингке артты.<ref>{{Cite web |url=http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2016/5/24-nationwide-building-society-full-year-results-long-term-focus-drives-strong-performance |title=Nationwide Building Society full year results: Long term focus drives strong performance &#124; Nationwide |access-date=25 May 2016 |archive-date=27 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160527083752/http://www.nationwide.co.uk/about/media-centre-and-specialist-areas/media-centre/press-releases/archive/2016/5/24-nationwide-building-society-full-year-results-long-term-focus-drives-strong-performance |url-status=dead }}</ref> == Кредиттік рейтингі == 2022 жылдың екінші жартысындағы жағдай бойынша Nationwide-тың ұзақ мерзімді [[кредиттік рейтинг]]і [[Moody's]] агенттігі бойынша A1, [[Standard & Poor's]] бойынша A+ және [[Fitch Ratings]] бойынша A+ болды.<ref>{{cite web|url=https://www.nationwide.co.uk/investor-relations/#credit-ratings|title=Investor Relations - Nationwide|website=Nationwide.co.uk|access-date=16 February 2023}}</ref> == Еншілес компаниялары == Nationwide бірнеше еншілес компанияға иелік етеді,<ref>{{cite web|url=http://www.nationwide.co.uk/about_nationwide/membership_matters/subsidiaries.htm|title=All About Nationwide Membership|publisher=Nationwide Building Society|access-date=16 November 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060831145528/http://www.nationwide.co.uk/about_nationwide/membership_matters/subsidiaries.htm|archive-date=31 August 2006|df=dmy-all}}</ref> олардың қатарында: * [[Virgin Money UK]] – бөлшек банкинг, ипотекалық несиелер және қаржылық қызметтер * [[Nationwide International]] Limited – офшорлық депозит қабылдаушы * Nationwide Syndications Limited – синдикатталған кредит беру * [[The Mortgage Works]] (UK) plc – мамандандырылған ипотекалық кредитор * [[UCB Home Loans]] Corporation Limited – мамандандырылған ипотекалық кредитор * Derbyshire Home Loans Limited – мамандандырылған ипотекалық кредитор * E-MEX Home Funding Limited – мамандандырылған ипотекалық кредитор == Негізгі тұлғалары == === Төрағаларының тізімі === # Чарльз Наннели (1996–2002) # Джонатан Агню (2002–2007) # Джеффри Хау (2007–2015) # Дэвид Робертс (2015–2022) # [[Кевин Парри]] (2022 – қазірге дейін) === Бас атқарушы директорларының тізімі === # Чарльз Купер (1884–1892) # Артур Уэбб (1892–1939) # Гарри Скор (1939–1947) # Стэнли Линдси (1947–1951) # Сэр Герберт Эшуорт (1951–1961) # Джо Симпсон (1961–1967) # [[Леонард Уильямс]] (1967–1981) # Сирил Инглиш (1981–1985) # [[Сэр Тимоти Мелвилл-Росс]] (1985–1994) # Брайан Дэвис (1994–2001) # Филип Уильямсон (2002–2007) # [[Грэм Бил]] (2007–2016) # [[Джо Гарнер]] (2016–2022) # [[Дебби Кросби]] (2022 – қазірге дейін) == Дереккөздер == {{Дереккөздер}} [[Санат:Англия құрылыс қоғамдары]] [[Санат:1846 жылы құрылған банктер]] [[Санат:Суиндонда орналасқан компаниялар]] [[Санат:1846 жылы құрылған Ұлыбритания компаниялары]] 23c814q2kizjvyw3xkr8m9kcyyulq3x 0 786154 3649931 2026-09-01T13:09:16Z Marksscheider 183882 «[[The Studio]]» дегенге [[Уикипедия:Айдатқыштар|бағыттады]] 3649931 wikitext text/x-wiki #АЙДАУ [[The Studio]] 4ewd3v2lfiijjjjoup2n4kfwl3hr204 0 786155 3649936 2026-09-01T13:16:34Z Мағыпар 100137 Жаңа бетте: '''Прейли''' {{lang-lv|Preiļi}} — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Латвия қалалары]] 3649936 wikitext text/x-wiki '''Прейли''' {{lang-lv|Preiļi}} — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Латвия қалалары]] h0ydppa57y2b15t84kb4rbudu2wwi02 3649937 3649936 2026-09-01T13:17:35Z Мағыпар 100137 үлгі 3649937 wikitext text/x-wiki '''Прейли''' {{lang-lv|Preiļi}} — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] lof8dqbcgo41fi1g1339p0si4siri4r 3649940 3649937 2026-09-01T13:21:05Z Мағыпар 100137 толықтыру 3649940 wikitext text/x-wiki '''Прейли''' {{lang-lv|Preiļi}} — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] dy0o4dj7tm0rwfljxqkjou440stohcg 3649941 3649940 2026-09-01T13:23:14Z Мағыпар 100137 дереккөз 3649941 wikitext text/x-wiki '''Прейли''' {{lang-lv|Preiļi}} — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] ajhqoh2t8uayga9w0396zwx89kkn4t8 3649942 3649941 2026-09-01T13:25:44Z Мағыпар 100137 толықтыру 3649942 wikitext text/x-wiki '''Прейли''' {{lang-lv|Preiļi}} — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] cv8t2d23ikz4gl7t3cu49hc0dbyl8my 3649944 3649942 2026-09-01T13:27:58Z Мағыпар 100137 /* Географиялық орналасуы */ толықтыру 3649944 wikitext text/x-wiki '''Прейли''' {{lang-lv|Preiļi}} — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] fq7s0fvn7l2lzjrhjjwq6nn14wg1iy3 3649946 3649944 2026-09-01T13:28:54Z Мағыпар 100137 /* Географиялық орналасуы */ дереккөз 3649946 wikitext text/x-wiki '''Прейли''' {{lang-lv|Preiļi}} — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 4ltexupasd5eqawofghdxqhamq1rcj1 3649954 3649946 2026-09-01T13:39:44Z Мағыпар 100137 толықтыру 3649954 wikitext text/x-wiki '''Прейли''' {{lang-lv|Preiļi}} — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] iremhjvvd1x7f0z2o595x0leck7fpqq 3649955 3649954 2026-09-01T13:41:47Z Мағыпар 100137 /* Тарихы */ толықтыру 3649955 wikitext text/x-wiki '''Прейли''' {{lang-lv|Preiļi}} — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 4zwxgc8vj56tu0xvgigoczwg24t7xfl 3649964 3649955 2026-09-01T14:22:29Z Мағыпар 100137 /* Тарихы */ толықтыру 3649964 wikitext text/x-wiki '''Прейли''' {{lang-lv|Preiļi}} — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] a82y5npsdpj0taygpkv8jvi22dhtloh 3649966 3649964 2026-09-01T14:25:02Z Мағыпар 100137 /* Тарихы */ толықтыру 3649966 wikitext text/x-wiki '''Прейли''' {{lang-lv|Preiļi}} — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] o0pk0tmwqqmkn6078jot6ouywc7aua4 3649968 3649966 2026-09-01T14:26:56Z Мағыпар 100137 /* Тарихы */ толықтыру 3649968 wikitext text/x-wiki '''Прейли''' {{lang-lv|Preiļi}} — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. 1865 жылы Прейлиде алғашқы оқу орны құрылды. XX ғасырдың басында үш мектеп, аурухана, пошта, телеграф, сыра қайнату зауыты, су және жел диірмендері жұмыс істеді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] tkc235fpbmppep4h2l9bltn23upg8wt 3649969 3649968 2026-09-01T14:28:21Z Мағыпар 100137 /* Тарихы */ толықтыру 3649969 wikitext text/x-wiki '''Прейли''' {{lang-lv|Preiļi}} — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. 1865 жылы Прейлиде алғашқы оқу орны құрылды. XX ғасырдың басында үш мектеп, аурухана, пошта, телеграф, сыра қайнату зауыты, су және жел диірмендері жұмыс істеді. Прейли 1928 жылы қала мәртебесін алды. Сол кезде қоныс 260 гектарды алып жатты. Онда 213 коммерциялық мекеме, үш негізгі мектеп, синагога, католик, лютеран және ескі сенуші шіркеулері болды. 1949 жылдан бастап Прейли ауданның әкімшілік орталығы болып, қаланың дамуына серпін берді. Келесі онжылдықтарда көптеген әкімшілік және қоғамдық мекемелер, өнеркәсіптік зауыттар және тұрғын үйлер салынды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] akzu26ejsa6ee5w5jonqwjt03xu67ie 3649970 3649969 2026-09-01T14:31:18Z Мағыпар 100137 /* Тарихы */ дереккөз 3649970 wikitext text/x-wiki '''Прейли''' {{lang-lv|Preiļi}} — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. 1865 жылы Прейлиде алғашқы оқу орны құрылды. XX ғасырдың басында үш мектеп, аурухана, пошта, телеграф, сыра қайнату зауыты, су және жел диірмендері жұмыс істеді. Прейли 1928 жылы қала мәртебесін алды. Сол кезде қоныс 260 гектарды алып жатты. Онда 213 коммерциялық мекеме, үш негізгі мектеп, синагога, католик, лютеран және ескі сенуші шіркеулері болды. 1949 жылдан бастап Прейли ауданның әкімшілік орталығы болып, қаланың дамуына серпін берді. Келесі онжылдықтарда көптеген әкімшілік және қоғамдық мекемелер, өнеркәсіптік зауыттар және тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16519-Prejli.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] twg8dvws7x2gm40n59ctq0gq9kkxtl0 3649972 3649970 2026-09-01T14:34:30Z Мағыпар 100137 толықтыру 3649972 wikitext text/x-wiki '''Прейли''' {{lang-lv|Preiļi}} — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. 1865 жылы Прейлиде алғашқы оқу орны құрылды. XX ғасырдың басында үш мектеп, аурухана, пошта, телеграф, сыра қайнату зауыты, су және жел диірмендері жұмыс істеді. Прейли 1928 жылы қала мәртебесін алды. Сол кезде қоныс 260 гектарды алып жатты. Онда 213 коммерциялық мекеме, үш негізгі мектеп, синагога, католик, лютеран және ескі сенуші шіркеулері болды. 1949 жылдан бастап Прейли ауданның әкімшілік орталығы болып, қаланың дамуына серпін берді. Келесі онжылдықтарда көптеген әкімшілік және қоғамдық мекемелер, өнеркәсіптік зауыттар және тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16519-Prejli.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Прейли экономикасы ауыл шаруашылығына, автомобиль өндірісіне және шағын бизнеске негізделген. Прейли Латвияда ірімшіктерімен танымал — Прейли ірімшік фабрикасы бүкіл Еуропаға танымал. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 3jihyregf4mgfjo6h0z8sttxyt0bibn 3649974 3649972 2026-09-01T14:37:30Z Мағыпар 100137 /* Экономикасы және инфрақұрылымы */ толықтыру 3649974 wikitext text/x-wiki '''Прейли''' {{lang-lv|Preiļi}} — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. 1865 жылы Прейлиде алғашқы оқу орны құрылды. XX ғасырдың басында үш мектеп, аурухана, пошта, телеграф, сыра қайнату зауыты, су және жел диірмендері жұмыс істеді. Прейли 1928 жылы қала мәртебесін алды. Сол кезде қоныс 260 гектарды алып жатты. Онда 213 коммерциялық мекеме, үш негізгі мектеп, синагога, католик, лютеран және ескі сенуші шіркеулері болды. 1949 жылдан бастап Прейли ауданның әкімшілік орталығы болып, қаланың дамуына серпін берді. Келесі онжылдықтарда көптеген әкімшілік және қоғамдық мекемелер, өнеркәсіптік зауыттар және тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16519-Prejli.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Прейли экономикасы ауыл шаруашылығына, автомобиль өндірісіне және шағын бизнеске негізделген. Прейли Латвияда ірімшіктерімен танымал — Прейли ірімшік фабрикасы бүкіл Еуропаға танымал. '''Автомобиль жолдары:''' — P58 Виляны — Прейли — Шпоги, P62 Краслава — Прейли — Мадона, P63 Ливаны — Прейли, V58 Прейли — Гайлиши — станция Краце, V752 Прейли — Рауниеши — Рожупе. '''Қала аралық автобус қатынасы:''' Негізгі бағыттар: Прейли — Ливаны — Екабпилс — Плявиняс — Рига; Прейли — Даугавпилс; Прейли — Резекне; Прейли — Виляны — Мадона; Прейли — Краслава; Прейли — Дагда. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] c2g03h13pq376h3sp5ef1inbo15xu36 3650006 3649974 2026-09-01T16:58:45Z Мағыпар 100137 толықтыру 3650006 wikitext text/x-wiki '''Прейли''' {{lang-lv|Preiļi}} — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. 1865 жылы Прейлиде алғашқы оқу орны құрылды. XX ғасырдың басында үш мектеп, аурухана, пошта, телеграф, сыра қайнату зауыты, су және жел диірмендері жұмыс істеді. Прейли 1928 жылы қала мәртебесін алды. Сол кезде қоныс 260 гектарды алып жатты. Онда 213 коммерциялық мекеме, үш негізгі мектеп, синагога, католик, лютеран және ескі сенуші шіркеулері болды. 1949 жылдан бастап Прейли ауданның әкімшілік орталығы болып, қаланың дамуына серпін берді. Келесі онжылдықтарда көптеген әкімшілік және қоғамдық мекемелер, өнеркәсіптік зауыттар және тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16519-Prejli.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Прейли экономикасы ауыл шаруашылығына, автомобиль өндірісіне және шағын бизнеске негізделген. Прейли Латвияда ірімшіктерімен танымал — Прейли ірімшік фабрикасы бүкіл Еуропаға танымал. '''Автомобиль жолдары:''' — P58 Виляны — Прейли — Шпоги, P62 Краслава — Прейли — Мадона, P63 Ливаны — Прейли, V58 Прейли — Гайлиши — станция Краце, V752 Прейли — Рауниеши — Рожупе. '''Қала аралық автобус қатынасы:''' Негізгі бағыттар: Прейли — Ливаны — Екабпилс — Плявиняс — Рига; Прейли — Даугавпилс; Прейли — Резекне; Прейли — Виляны — Мадона; Прейли — Краслава; Прейли — Дагда. == Көрікті орындары == Прейли қаласы бай тарихымен, әдемі саябақтарымен және мәдени іс-шараларымен танымал. Мұнда бірнеше мұражайлар, көркемсурет галереялары және тарихи ғимараттар бар. * == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] l7c347e9cp5iwsjni2ebptfr2nv5nc9 3650007 3650006 2026-09-01T17:00:55Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3650007 wikitext text/x-wiki '''Прейли''' {{lang-lv|Preiļi}} — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. 1865 жылы Прейлиде алғашқы оқу орны құрылды. XX ғасырдың басында үш мектеп, аурухана, пошта, телеграф, сыра қайнату зауыты, су және жел диірмендері жұмыс істеді. Прейли 1928 жылы қала мәртебесін алды. Сол кезде қоныс 260 гектарды алып жатты. Онда 213 коммерциялық мекеме, үш негізгі мектеп, синагога, католик, лютеран және ескі сенуші шіркеулері болды. 1949 жылдан бастап Прейли ауданның әкімшілік орталығы болып, қаланың дамуына серпін берді. Келесі онжылдықтарда көптеген әкімшілік және қоғамдық мекемелер, өнеркәсіптік зауыттар және тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16519-Prejli.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Прейли экономикасы ауыл шаруашылығына, автомобиль өндірісіне және шағын бизнеске негізделген. Прейли Латвияда ірімшіктерімен танымал — Прейли ірімшік фабрикасы бүкіл Еуропаға танымал. '''Автомобиль жолдары:''' — P58 Виляны — Прейли — Шпоги, P62 Краслава — Прейли — Мадона, P63 Ливаны — Прейли, V58 Прейли — Гайлиши — станция Краце, V752 Прейли — Рауниеши — Рожупе. '''Қала аралық автобус қатынасы:''' Негізгі бағыттар: Прейли — Ливаны — Екабпилс — Плявиняс — Рига; Прейли — Даугавпилс; Прейли — Резекне; Прейли — Виляны — Мадона; Прейли — Краслава; Прейли — Дагда. == Көрікті орындары == Прейли қаласы бай тарихымен, әдемі саябақтарымен және мәдени іс-шараларымен танымал. Мұнда бірнеше мұражайлар, көркемсурет галереялары және тарихи ғимараттар бар. *'''Прейли аймақтық мұражайы''' — қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Қала орталығында орналасқан мұражай аймақтың тарихы мен мәдениетіне танысуға ​​мүмкіндік береді. Көрмеге ұлттық киімдер, халық қолөнері, археологиялық артефактілер, құжаттар және фотосуреттер кіреді. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 73dfm6kn0jzig6njrplibq3zrp3ddq4 3650010 3650007 2026-09-01T17:04:53Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3650010 wikitext text/x-wiki '''Прейли''' {{lang-lv|Preiļi}} — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. 1865 жылы Прейлиде алғашқы оқу орны құрылды. XX ғасырдың басында үш мектеп, аурухана, пошта, телеграф, сыра қайнату зауыты, су және жел диірмендері жұмыс істеді. Прейли 1928 жылы қала мәртебесін алды. Сол кезде қоныс 260 гектарды алып жатты. Онда 213 коммерциялық мекеме, үш негізгі мектеп, синагога, католик, лютеран және ескі сенуші шіркеулері болды. 1949 жылдан бастап Прейли ауданның әкімшілік орталығы болып, қаланың дамуына серпін берді. Келесі онжылдықтарда көптеген әкімшілік және қоғамдық мекемелер, өнеркәсіптік зауыттар және тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16519-Prejli.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Прейли экономикасы ауыл шаруашылығына, автомобиль өндірісіне және шағын бизнеске негізделген. Прейли Латвияда ірімшіктерімен танымал — Прейли ірімшік фабрикасы бүкіл Еуропаға танымал. '''Автомобиль жолдары:''' — P58 Виляны — Прейли — Шпоги, P62 Краслава — Прейли — Мадона, P63 Ливаны — Прейли, V58 Прейли — Гайлиши — станция Краце, V752 Прейли — Рауниеши — Рожупе. '''Қала аралық автобус қатынасы:''' Негізгі бағыттар: Прейли — Ливаны — Екабпилс — Плявиняс — Рига; Прейли — Даугавпилс; Прейли — Резекне; Прейли — Виляны — Мадона; Прейли — Краслава; Прейли — Дагда. == Көрікті орындары == Прейли қаласы бай тарихымен, әдемі саябақтарымен және мәдени іс-шараларымен танымал. Мұнда бірнеше мұражайлар, көркемсурет галереялары және тарихи ғимараттар бар. *'''Прейли аймақтық мұражайы''' — қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Қала орталығында орналасқан мұражай аймақтың тарихы мен мәдениетін таныстырады. Көрмеге ұлттық киімдер, халық қолөнері, археологиялық артефактілер, құжаттар және фотосуреттер кіреді. *'''Прейли орыс православие шіркеуі''' — діни сәулет өнерінің көрнекті үлгісі. 1836 жылы салынған шіркеудің пияз тәрізді күмбезі бар. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] fn5nhhg5ccbw0r1ovtyrgckoyrb8yya 3650011 3650010 2026-09-01T17:06:34Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3650011 wikitext text/x-wiki '''Прейли''' {{lang-lv|Preiļi}} — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. 1865 жылы Прейлиде алғашқы оқу орны құрылды. XX ғасырдың басында үш мектеп, аурухана, пошта, телеграф, сыра қайнату зауыты, су және жел диірмендері жұмыс істеді. Прейли 1928 жылы қала мәртебесін алды. Сол кезде қоныс 260 гектарды алып жатты. Онда 213 коммерциялық мекеме, үш негізгі мектеп, синагога, католик, лютеран және ескі сенуші шіркеулері болды. 1949 жылдан бастап Прейли ауданның әкімшілік орталығы болып, қаланың дамуына серпін берді. Келесі онжылдықтарда көптеген әкімшілік және қоғамдық мекемелер, өнеркәсіптік зауыттар және тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16519-Prejli.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Прейли экономикасы ауыл шаруашылығына, автомобиль өндірісіне және шағын бизнеске негізделген. Прейли Латвияда ірімшіктерімен танымал — Прейли ірімшік фабрикасы бүкіл Еуропаға танымал. '''Автомобиль жолдары:''' — P58 Виляны — Прейли — Шпоги, P62 Краслава — Прейли — Мадона, P63 Ливаны — Прейли, V58 Прейли — Гайлиши — станция Краце, V752 Прейли — Рауниеши — Рожупе. '''Қала аралық автобус қатынасы:''' Негізгі бағыттар: Прейли — Ливаны — Екабпилс — Плявиняс — Рига; Прейли — Даугавпилс; Прейли — Резекне; Прейли — Виляны — Мадона; Прейли — Краслава; Прейли — Дагда. == Көрікті орындары == Прейли қаласы бай тарихымен, әдемі саябақтарымен және мәдени іс-шараларымен танымал. Мұнда бірнеше мұражайлар, көркемсурет галереялары және тарихи ғимараттар бар. *'''Прейли аймақтық мұражайы''' — қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Қала орталығында орналасқан мұражай аймақтың тарихы мен мәдениетін таныстырады. Көрмеге ұлттық киімдер, халық қолөнері, археологиялық артефактілер, құжаттар және фотосуреттер кіреді. *'''Прейли орыс православие шіркеуі''' — діни сәулет өнерінің көрнекті үлгісі. 1836 жылы салынған шіркеудің пияз тәрізді күмбезі бар. *'''Резнас ұлттық саябағы''' — Прейли маңында орналасқан, онда көптеген жаяу серуендеу жолдары, құстарды бақылау, лагерь құру және балық аулау мүмкіндіктері бар. Саябақ сирек кездесетін өсімдіктер мен жануарлар түрлерінің мекені болып табылады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] ht1e9s2ijjd0tegd8tvkguqhalnzu60 3650012 3650011 2026-09-01T17:08:28Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3650012 wikitext text/x-wiki '''Прейли''' {{lang-lv|Preiļi}} — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. 1865 жылы Прейлиде алғашқы оқу орны құрылды. XX ғасырдың басында үш мектеп, аурухана, пошта, телеграф, сыра қайнату зауыты, су және жел диірмендері жұмыс істеді. Прейли 1928 жылы қала мәртебесін алды. Сол кезде қоныс 260 гектарды алып жатты. Онда 213 коммерциялық мекеме, үш негізгі мектеп, синагога, католик, лютеран және ескі сенуші шіркеулері болды. 1949 жылдан бастап Прейли ауданның әкімшілік орталығы болып, қаланың дамуына серпін берді. Келесі онжылдықтарда көптеген әкімшілік және қоғамдық мекемелер, өнеркәсіптік зауыттар және тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16519-Prejli.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Прейли экономикасы ауыл шаруашылығына, автомобиль өндірісіне және шағын бизнеске негізделген. Прейли Латвияда ірімшіктерімен танымал — Прейли ірімшік фабрикасы бүкіл Еуропаға танымал. '''Автомобиль жолдары:''' — P58 Виляны — Прейли — Шпоги, P62 Краслава — Прейли — Мадона, P63 Ливаны — Прейли, V58 Прейли — Гайлиши — станция Краце, V752 Прейли — Рауниеши — Рожупе. '''Қала аралық автобус қатынасы:''' Негізгі бағыттар: Прейли — Ливаны — Екабпилс — Плявиняс — Рига; Прейли — Даугавпилс; Прейли — Резекне; Прейли — Виляны — Мадона; Прейли — Краслава; Прейли — Дагда. == Көрікті орындары == Прейли қаласы бай тарихымен, әдемі саябақтарымен және мәдени іс-шараларымен танымал. Мұнда бірнеше мұражайлар, көркемсурет галереялары және тарихи ғимараттар бар. *'''Прейли аймақтық мұражайы''' — қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Қала орталығында орналасқан мұражай аймақтың тарихы мен мәдениетін таныстырады. Көрмеге ұлттық киімдер, халық қолөнері, археологиялық артефактілер, құжаттар және фотосуреттер кіреді. *'''Прейли орыс православие шіркеуі''' — діни сәулет өнерінің көрнекті үлгісі. 1836 жылы салынған шіркеудің пияз тәрізді күмбезі бар. *'''Резнас ұлттық саябағы''' — Прейли маңында орналасқан, онда көптеген жаяу серуендеу жолдары, құстарды бақылау, лагерь құру және балық аулау мүмкіндіктері бар. Саябақ сирек кездесетін өсімдіктер мен жануарлар түрлерінің мекені болып табылады. * == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 0d8y59kcvkacm5lfiq29taegnjbb84g 3650013 3650012 2026-09-01T17:10:38Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3650013 wikitext text/x-wiki '''Прейли''' {{lang-lv|Preiļi}} — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. 1865 жылы Прейлиде алғашқы оқу орны құрылды. XX ғасырдың басында үш мектеп, аурухана, пошта, телеграф, сыра қайнату зауыты, су және жел диірмендері жұмыс істеді. Прейли 1928 жылы қала мәртебесін алды. Сол кезде қоныс 260 гектарды алып жатты. Онда 213 коммерциялық мекеме, үш негізгі мектеп, синагога, католик, лютеран және ескі сенуші шіркеулері болды. 1949 жылдан бастап Прейли ауданның әкімшілік орталығы болып, қаланың дамуына серпін берді. Келесі онжылдықтарда көптеген әкімшілік және қоғамдық мекемелер, өнеркәсіптік зауыттар және тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16519-Prejli.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Прейли экономикасы ауыл шаруашылығына, автомобиль өндірісіне және шағын бизнеске негізделген. Прейли Латвияда ірімшіктерімен танымал — Прейли ірімшік фабрикасы бүкіл Еуропаға танымал. '''Автомобиль жолдары:''' — P58 Виляны — Прейли — Шпоги, P62 Краслава — Прейли — Мадона, P63 Ливаны — Прейли, V58 Прейли — Гайлиши — станция Краце, V752 Прейли — Рауниеши — Рожупе. '''Қала аралық автобус қатынасы:''' Негізгі бағыттар: Прейли — Ливаны — Екабпилс — Плявиняс — Рига; Прейли — Даугавпилс; Прейли — Резекне; Прейли — Виляны — Мадона; Прейли — Краслава; Прейли — Дагда. == Көрікті орындары == Прейли қаласы бай тарихымен, әдемі саябақтарымен және мәдени іс-шараларымен танымал. Мұнда бірнеше мұражайлар, көркемсурет галереялары және тарихи ғимараттар бар. *'''Прейли аймақтық мұражайы''' — қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Қала орталығында орналасқан мұражай аймақтың тарихы мен мәдениетін таныстырады. Көрмеге ұлттық киімдер, халық қолөнері, археологиялық артефактілер, құжаттар және фотосуреттер кіреді. *'''Прейли орыс православие шіркеуі''' — діни сәулет өнерінің көрнекті үлгісі. 1836 жылы салынған шіркеудің пияз тәрізді күмбезі бар. *'''Резнас ұлттық саябағы''' — Прейли маңында орналасқан, онда көптеген жаяу серуендеу жолдары, құстарды бақылау, лагерь құру және балық аулау мүмкіндіктері бар. Саябақ сирек кездесетін өсімдіктер мен жануарлар түрлерінің мекені болып табылады. *'''Разна көлі''' - Латвиядағы екінші үлкен көл, Прейли маңында орналасқан. Бұл балық аулау және су спорт түрлерімен, соның ішінде қайықпен серуендеу, байдаркамен жүзу және жүзумен айналысатын танымал орын. Көлде бірнеше шағын аралдар бар және ормандар мен шалғындармен қоршалған. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] qdjrjjgtb1mpuwhdg40d7mpmq34p4o3 3650014 3650013 2026-09-01T17:12:07Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3650014 wikitext text/x-wiki '''Прейли''' {{lang-lv|Preiļi}} — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. 1865 жылы Прейлиде алғашқы оқу орны құрылды. XX ғасырдың басында үш мектеп, аурухана, пошта, телеграф, сыра қайнату зауыты, су және жел диірмендері жұмыс істеді. Прейли 1928 жылы қала мәртебесін алды. Сол кезде қоныс 260 гектарды алып жатты. Онда 213 коммерциялық мекеме, үш негізгі мектеп, синагога, католик, лютеран және ескі сенуші шіркеулері болды. 1949 жылдан бастап Прейли ауданның әкімшілік орталығы болып, қаланың дамуына серпін берді. Келесі онжылдықтарда көптеген әкімшілік және қоғамдық мекемелер, өнеркәсіптік зауыттар және тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16519-Prejli.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Прейли экономикасы ауыл шаруашылығына, автомобиль өндірісіне және шағын бизнеске негізделген. Прейли Латвияда ірімшіктерімен танымал — Прейли ірімшік фабрикасы бүкіл Еуропаға танымал. '''Автомобиль жолдары:''' — P58 Виляны — Прейли — Шпоги, P62 Краслава — Прейли — Мадона, P63 Ливаны — Прейли, V58 Прейли — Гайлиши — станция Краце, V752 Прейли — Рауниеши — Рожупе. '''Қала аралық автобус қатынасы:''' Негізгі бағыттар: Прейли — Ливаны — Екабпилс — Плявиняс — Рига; Прейли — Даугавпилс; Прейли — Резекне; Прейли — Виляны — Мадона; Прейли — Краслава; Прейли — Дагда. == Көрікті орындары == Прейли қаласы бай тарихымен, әдемі саябақтарымен және мәдени іс-шараларымен танымал. Мұнда бірнеше мұражайлар, көркемсурет галереялары және тарихи ғимараттар бар. *'''Прейли аймақтық мұражайы''' — қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Қала орталығында орналасқан мұражай аймақтың тарихы мен мәдениетін таныстырады. Көрмеге ұлттық киімдер, халық қолөнері, археологиялық артефактілер, құжаттар және фотосуреттер кіреді. *'''Прейли орыс православие шіркеуі''' — діни сәулет өнерінің көрнекті үлгісі. 1836 жылы салынған шіркеудің пияз тәрізді күмбезі бар. *'''Резнас ұлттық саябағы''' — Прейли маңында орналасқан, онда көптеген жаяу серуендеу жолдары, құстарды бақылау, лагерь құру және балық аулау мүмкіндіктері бар. Саябақ сирек кездесетін өсімдіктер мен жануарлар түрлерінің мекені болып табылады. *'''Разна көлі''' - Латвиядағы екінші үлкен көл, Прейли маңында орналасқан. Бұл балық аулау және су спорт түрлерімен, соның ішінде қайықпен серуендеу, байдаркамен жүзу және жүзумен айналысатын танымал орын. Көлде бірнеше шағын аралдар бар және ормандар мен шалғындармен қоршалған. *'''Прейли базары''' — жергілікті мәдениет пен тағамдар, сондай-ақ, бал, жидектер және қолөнер бұйымдары сияқты жергілікті өндірілген тауарларды сатып алу үшін тамаша орын. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] jbrcxf2tq4br3fqs9qzwznsn56gjdb2 3650015 3650014 2026-09-01T17:13:42Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ дереккөз 3650015 wikitext text/x-wiki '''Прейли''' {{lang-lv|Preiļi}} — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. 1865 жылы Прейлиде алғашқы оқу орны құрылды. XX ғасырдың басында үш мектеп, аурухана, пошта, телеграф, сыра қайнату зауыты, су және жел диірмендері жұмыс істеді. Прейли 1928 жылы қала мәртебесін алды. Сол кезде қоныс 260 гектарды алып жатты. Онда 213 коммерциялық мекеме, үш негізгі мектеп, синагога, католик, лютеран және ескі сенуші шіркеулері болды. 1949 жылдан бастап Прейли ауданның әкімшілік орталығы болып, қаланың дамуына серпін берді. Келесі онжылдықтарда көптеген әкімшілік және қоғамдық мекемелер, өнеркәсіптік зауыттар және тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16519-Prejli.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Прейли экономикасы ауыл шаруашылығына, автомобиль өндірісіне және шағын бизнеске негізделген. Прейли Латвияда ірімшіктерімен танымал — Прейли ірімшік фабрикасы бүкіл Еуропаға танымал. '''Автомобиль жолдары:''' — P58 Виляны — Прейли — Шпоги, P62 Краслава — Прейли — Мадона, P63 Ливаны — Прейли, V58 Прейли — Гайлиши — станция Краце, V752 Прейли — Рауниеши — Рожупе. '''Қала аралық автобус қатынасы:''' Негізгі бағыттар: Прейли — Ливаны — Екабпилс — Плявиняс — Рига; Прейли — Даугавпилс; Прейли — Резекне; Прейли — Виляны — Мадона; Прейли — Краслава; Прейли — Дагда. == Көрікті орындары == Прейли қаласы бай тарихымен, әдемі саябақтарымен және мәдени іс-шараларымен танымал. Мұнда бірнеше мұражайлар, көркемсурет галереялары және тарихи ғимараттар бар. *'''Прейли аймақтық мұражайы''' — қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Қала орталығында орналасқан мұражай аймақтың тарихы мен мәдениетін таныстырады. Көрмеге ұлттық киімдер, халық қолөнері, археологиялық артефактілер, құжаттар және фотосуреттер кіреді. *'''Прейли орыс православие шіркеуі''' — діни сәулет өнерінің көрнекті үлгісі. 1836 жылы салынған шіркеудің пияз тәрізді күмбезі бар. *'''Резнас ұлттық саябағы''' — Прейли маңында орналасқан, онда көптеген жаяу серуендеу жолдары, құстарды бақылау, лагерь құру және балық аулау мүмкіндіктері бар. Саябақ сирек кездесетін өсімдіктер мен жануарлар түрлерінің мекені болып табылады. *'''Разна көлі''' - Латвиядағы екінші үлкен көл, Прейли маңында орналасқан. Бұл балық аулау және су спорт түрлерімен, соның ішінде қайықпен серуендеу, байдаркамен жүзу және жүзумен айналысатын танымал орын. Көлде бірнеше шағын аралдар бар және ормандар мен шалғындармен қоршалған. *'''Прейли базары''' — жергілікті мәдениет пен тағамдар, сондай-ақ, бал, жидектер және қолөнер бұйымдары сияқты жергілікті өндірілген тауарларды сатып алу үшін тамаша орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-preili.htm|title=Карта Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] rov4sc1vfk626mzc5o6ao8zlto7bcww 3650016 3650015 2026-09-01T17:15:07Z Мағыпар 100137 үлгі, толықтыру 3650016 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Прейли |шынайы атауы = {{lang-lv|Preiļi}} |сурет = |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Прейли''' ({{lang-lv|Preiļi}}) — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. 1865 жылы Прейлиде алғашқы оқу орны құрылды. XX ғасырдың басында үш мектеп, аурухана, пошта, телеграф, сыра қайнату зауыты, су және жел диірмендері жұмыс істеді. Прейли 1928 жылы қала мәртебесін алды. Сол кезде қоныс 260 гектарды алып жатты. Онда 213 коммерциялық мекеме, үш негізгі мектеп, синагога, католик, лютеран және ескі сенуші шіркеулері болды. 1949 жылдан бастап Прейли ауданның әкімшілік орталығы болып, қаланың дамуына серпін берді. Келесі онжылдықтарда көптеген әкімшілік және қоғамдық мекемелер, өнеркәсіптік зауыттар және тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16519-Prejli.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Прейли экономикасы ауыл шаруашылығына, автомобиль өндірісіне және шағын бизнеске негізделген. Прейли Латвияда ірімшіктерімен танымал — Прейли ірімшік фабрикасы бүкіл Еуропаға танымал. '''Автомобиль жолдары:''' — P58 Виляны — Прейли — Шпоги, P62 Краслава — Прейли — Мадона, P63 Ливаны — Прейли, V58 Прейли — Гайлиши — станция Краце, V752 Прейли — Рауниеши — Рожупе. '''Қала аралық автобус қатынасы:''' Негізгі бағыттар: Прейли — Ливаны — Екабпилс — Плявиняс — Рига; Прейли — Даугавпилс; Прейли — Резекне; Прейли — Виляны — Мадона; Прейли — Краслава; Прейли — Дагда. == Көрікті орындары == Прейли қаласы бай тарихымен, әдемі саябақтарымен және мәдени іс-шараларымен танымал. Мұнда бірнеше мұражайлар, көркемсурет галереялары және тарихи ғимараттар бар. *'''Прейли аймақтық мұражайы''' — қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Қала орталығында орналасқан мұражай аймақтың тарихы мен мәдениетін таныстырады. Көрмеге ұлттық киімдер, халық қолөнері, археологиялық артефактілер, құжаттар және фотосуреттер кіреді. *'''Прейли орыс православие шіркеуі''' — діни сәулет өнерінің көрнекті үлгісі. 1836 жылы салынған шіркеудің пияз тәрізді күмбезі бар. *'''Резнас ұлттық саябағы''' — Прейли маңында орналасқан, онда көптеген жаяу серуендеу жолдары, құстарды бақылау, лагерь құру және балық аулау мүмкіндіктері бар. Саябақ сирек кездесетін өсімдіктер мен жануарлар түрлерінің мекені болып табылады. *'''Разна көлі''' - Латвиядағы екінші үлкен көл, Прейли маңында орналасқан. Бұл балық аулау және су спорт түрлерімен, соның ішінде қайықпен серуендеу, байдаркамен жүзу және жүзумен айналысатын танымал орын. Көлде бірнеше шағын аралдар бар және ормандар мен шалғындармен қоршалған. *'''Прейли базары''' — жергілікті мәдениет пен тағамдар, сондай-ақ, бал, жидектер және қолөнер бұйымдары сияқты жергілікті өндірілген тауарларды сатып алу үшін тамаша орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-preili.htm|title=Карта Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] bdsc0e457l973ep0tqcnnxbbu5h1qg3 3650017 3650016 2026-09-01T17:15:35Z Мағыпар 100137 үлгі 3650017 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Прейли |шынайы атауы = {{lang-lv|Preiļi}} |сурет = Preili kosciol.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Прейли''' ({{lang-lv|Preiļi}}) — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. 1865 жылы Прейлиде алғашқы оқу орны құрылды. XX ғасырдың басында үш мектеп, аурухана, пошта, телеграф, сыра қайнату зауыты, су және жел диірмендері жұмыс істеді. Прейли 1928 жылы қала мәртебесін алды. Сол кезде қоныс 260 гектарды алып жатты. Онда 213 коммерциялық мекеме, үш негізгі мектеп, синагога, католик, лютеран және ескі сенуші шіркеулері болды. 1949 жылдан бастап Прейли ауданның әкімшілік орталығы болып, қаланың дамуына серпін берді. Келесі онжылдықтарда көптеген әкімшілік және қоғамдық мекемелер, өнеркәсіптік зауыттар және тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16519-Prejli.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Прейли экономикасы ауыл шаруашылығына, автомобиль өндірісіне және шағын бизнеске негізделген. Прейли Латвияда ірімшіктерімен танымал — Прейли ірімшік фабрикасы бүкіл Еуропаға танымал. '''Автомобиль жолдары:''' — P58 Виляны — Прейли — Шпоги, P62 Краслава — Прейли — Мадона, P63 Ливаны — Прейли, V58 Прейли — Гайлиши — станция Краце, V752 Прейли — Рауниеши — Рожупе. '''Қала аралық автобус қатынасы:''' Негізгі бағыттар: Прейли — Ливаны — Екабпилс — Плявиняс — Рига; Прейли — Даугавпилс; Прейли — Резекне; Прейли — Виляны — Мадона; Прейли — Краслава; Прейли — Дагда. == Көрікті орындары == Прейли қаласы бай тарихымен, әдемі саябақтарымен және мәдени іс-шараларымен танымал. Мұнда бірнеше мұражайлар, көркемсурет галереялары және тарихи ғимараттар бар. *'''Прейли аймақтық мұражайы''' — қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Қала орталығында орналасқан мұражай аймақтың тарихы мен мәдениетін таныстырады. Көрмеге ұлттық киімдер, халық қолөнері, археологиялық артефактілер, құжаттар және фотосуреттер кіреді. *'''Прейли орыс православие шіркеуі''' — діни сәулет өнерінің көрнекті үлгісі. 1836 жылы салынған шіркеудің пияз тәрізді күмбезі бар. *'''Резнас ұлттық саябағы''' — Прейли маңында орналасқан, онда көптеген жаяу серуендеу жолдары, құстарды бақылау, лагерь құру және балық аулау мүмкіндіктері бар. Саябақ сирек кездесетін өсімдіктер мен жануарлар түрлерінің мекені болып табылады. *'''Разна көлі''' - Латвиядағы екінші үлкен көл, Прейли маңында орналасқан. Бұл балық аулау және су спорт түрлерімен, соның ішінде қайықпен серуендеу, байдаркамен жүзу және жүзумен айналысатын танымал орын. Көлде бірнеше шағын аралдар бар және ормандар мен шалғындармен қоршалған. *'''Прейли базары''' — жергілікті мәдениет пен тағамдар, сондай-ақ, бал, жидектер және қолөнер бұйымдары сияқты жергілікті өндірілген тауарларды сатып алу үшін тамаша орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-preili.htm|title=Карта Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 1mqf3xq2vyffxuda1951g0jxrt4kznk 3650018 3650017 2026-09-01T17:16:07Z Мағыпар 100137 үлгі 3650018 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Прейли |шынайы атауы = {{lang-lv|Preiļi}} |сурет = Preili kosciol.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = Coat of Arms of Preiļi.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Прейли''' ({{lang-lv|Preiļi}}) — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. 1865 жылы Прейлиде алғашқы оқу орны құрылды. XX ғасырдың басында үш мектеп, аурухана, пошта, телеграф, сыра қайнату зауыты, су және жел диірмендері жұмыс істеді. Прейли 1928 жылы қала мәртебесін алды. Сол кезде қоныс 260 гектарды алып жатты. Онда 213 коммерциялық мекеме, үш негізгі мектеп, синагога, католик, лютеран және ескі сенуші шіркеулері болды. 1949 жылдан бастап Прейли ауданның әкімшілік орталығы болып, қаланың дамуына серпін берді. Келесі онжылдықтарда көптеген әкімшілік және қоғамдық мекемелер, өнеркәсіптік зауыттар және тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16519-Prejli.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Прейли экономикасы ауыл шаруашылығына, автомобиль өндірісіне және шағын бизнеске негізделген. Прейли Латвияда ірімшіктерімен танымал — Прейли ірімшік фабрикасы бүкіл Еуропаға танымал. '''Автомобиль жолдары:''' — P58 Виляны — Прейли — Шпоги, P62 Краслава — Прейли — Мадона, P63 Ливаны — Прейли, V58 Прейли — Гайлиши — станция Краце, V752 Прейли — Рауниеши — Рожупе. '''Қала аралық автобус қатынасы:''' Негізгі бағыттар: Прейли — Ливаны — Екабпилс — Плявиняс — Рига; Прейли — Даугавпилс; Прейли — Резекне; Прейли — Виляны — Мадона; Прейли — Краслава; Прейли — Дагда. == Көрікті орындары == Прейли қаласы бай тарихымен, әдемі саябақтарымен және мәдени іс-шараларымен танымал. Мұнда бірнеше мұражайлар, көркемсурет галереялары және тарихи ғимараттар бар. *'''Прейли аймақтық мұражайы''' — қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Қала орталығында орналасқан мұражай аймақтың тарихы мен мәдениетін таныстырады. Көрмеге ұлттық киімдер, халық қолөнері, археологиялық артефактілер, құжаттар және фотосуреттер кіреді. *'''Прейли орыс православие шіркеуі''' — діни сәулет өнерінің көрнекті үлгісі. 1836 жылы салынған шіркеудің пияз тәрізді күмбезі бар. *'''Резнас ұлттық саябағы''' — Прейли маңында орналасқан, онда көптеген жаяу серуендеу жолдары, құстарды бақылау, лагерь құру және балық аулау мүмкіндіктері бар. Саябақ сирек кездесетін өсімдіктер мен жануарлар түрлерінің мекені болып табылады. *'''Разна көлі''' - Латвиядағы екінші үлкен көл, Прейли маңында орналасқан. Бұл балық аулау және су спорт түрлерімен, соның ішінде қайықпен серуендеу, байдаркамен жүзу және жүзумен айналысатын танымал орын. Көлде бірнеше шағын аралдар бар және ормандар мен шалғындармен қоршалған. *'''Прейли базары''' — жергілікті мәдениет пен тағамдар, сондай-ақ, бал, жидектер және қолөнер бұйымдары сияқты жергілікті өндірілген тауарларды сатып алу үшін тамаша орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-preili.htm|title=Карта Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] t2p8am5jzh5iaomd7hzuou3qo2yuiy4 3650019 3650018 2026-09-01T17:17:22Z Мағыпар 100137 үлгі 3650019 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Прейли |шынайы атауы = {{lang-lv|Preiļi}} |сурет = Preili kosciol.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Preiļi.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =17 |lat_sec =39 |lon_dir =E |lon_deg =26 |lon_min =43 |lon_sec =29 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Прейли''' ({{lang-lv|Preiļi}}) — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. 1865 жылы Прейлиде алғашқы оқу орны құрылды. XX ғасырдың басында үш мектеп, аурухана, пошта, телеграф, сыра қайнату зауыты, су және жел диірмендері жұмыс істеді. Прейли 1928 жылы қала мәртебесін алды. Сол кезде қоныс 260 гектарды алып жатты. Онда 213 коммерциялық мекеме, үш негізгі мектеп, синагога, католик, лютеран және ескі сенуші шіркеулері болды. 1949 жылдан бастап Прейли ауданның әкімшілік орталығы болып, қаланың дамуына серпін берді. Келесі онжылдықтарда көптеген әкімшілік және қоғамдық мекемелер, өнеркәсіптік зауыттар және тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16519-Prejli.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Прейли экономикасы ауыл шаруашылығына, автомобиль өндірісіне және шағын бизнеске негізделген. Прейли Латвияда ірімшіктерімен танымал — Прейли ірімшік фабрикасы бүкіл Еуропаға танымал. '''Автомобиль жолдары:''' — P58 Виляны — Прейли — Шпоги, P62 Краслава — Прейли — Мадона, P63 Ливаны — Прейли, V58 Прейли — Гайлиши — станция Краце, V752 Прейли — Рауниеши — Рожупе. '''Қала аралық автобус қатынасы:''' Негізгі бағыттар: Прейли — Ливаны — Екабпилс — Плявиняс — Рига; Прейли — Даугавпилс; Прейли — Резекне; Прейли — Виляны — Мадона; Прейли — Краслава; Прейли — Дагда. == Көрікті орындары == Прейли қаласы бай тарихымен, әдемі саябақтарымен және мәдени іс-шараларымен танымал. Мұнда бірнеше мұражайлар, көркемсурет галереялары және тарихи ғимараттар бар. *'''Прейли аймақтық мұражайы''' — қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Қала орталығында орналасқан мұражай аймақтың тарихы мен мәдениетін таныстырады. Көрмеге ұлттық киімдер, халық қолөнері, археологиялық артефактілер, құжаттар және фотосуреттер кіреді. *'''Прейли орыс православие шіркеуі''' — діни сәулет өнерінің көрнекті үлгісі. 1836 жылы салынған шіркеудің пияз тәрізді күмбезі бар. *'''Резнас ұлттық саябағы''' — Прейли маңында орналасқан, онда көптеген жаяу серуендеу жолдары, құстарды бақылау, лагерь құру және балық аулау мүмкіндіктері бар. Саябақ сирек кездесетін өсімдіктер мен жануарлар түрлерінің мекені болып табылады. *'''Разна көлі''' - Латвиядағы екінші үлкен көл, Прейли маңында орналасқан. Бұл балық аулау және су спорт түрлерімен, соның ішінде қайықпен серуендеу, байдаркамен жүзу және жүзумен айналысатын танымал орын. Көлде бірнеше шағын аралдар бар және ормандар мен шалғындармен қоршалған. *'''Прейли базары''' — жергілікті мәдениет пен тағамдар, сондай-ақ, бал, жидектер және қолөнер бұйымдары сияқты жергілікті өндірілген тауарларды сатып алу үшін тамаша орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-preili.htm|title=Карта Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] brvgtpj68i5dlantf4904e0lx2olhuo 3650020 3650019 2026-09-01T17:19:47Z Мағыпар 100137 үлгі 3650020 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Прейли |шынайы атауы = {{lang-lv|Preiļi}} |сурет = Preili kosciol.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Preiļi.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =17 |lat_sec =39 |lon_dir =E |lon_deg =26 |lon_min =43 |lon_sec =29 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Прейли аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Прейли''' ({{lang-lv|Preiļi}}) — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. 1865 жылы Прейлиде алғашқы оқу орны құрылды. XX ғасырдың басында үш мектеп, аурухана, пошта, телеграф, сыра қайнату зауыты, су және жел диірмендері жұмыс істеді. Прейли 1928 жылы қала мәртебесін алды. Сол кезде қоныс 260 гектарды алып жатты. Онда 213 коммерциялық мекеме, үш негізгі мектеп, синагога, католик, лютеран және ескі сенуші шіркеулері болды. 1949 жылдан бастап Прейли ауданның әкімшілік орталығы болып, қаланың дамуына серпін берді. Келесі онжылдықтарда көптеген әкімшілік және қоғамдық мекемелер, өнеркәсіптік зауыттар және тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16519-Prejli.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Прейли экономикасы ауыл шаруашылығына, автомобиль өндірісіне және шағын бизнеске негізделген. Прейли Латвияда ірімшіктерімен танымал — Прейли ірімшік фабрикасы бүкіл Еуропаға танымал. '''Автомобиль жолдары:''' — P58 Виляны — Прейли — Шпоги, P62 Краслава — Прейли — Мадона, P63 Ливаны — Прейли, V58 Прейли — Гайлиши — станция Краце, V752 Прейли — Рауниеши — Рожупе. '''Қала аралық автобус қатынасы:''' Негізгі бағыттар: Прейли — Ливаны — Екабпилс — Плявиняс — Рига; Прейли — Даугавпилс; Прейли — Резекне; Прейли — Виляны — Мадона; Прейли — Краслава; Прейли — Дагда. == Көрікті орындары == Прейли қаласы бай тарихымен, әдемі саябақтарымен және мәдени іс-шараларымен танымал. Мұнда бірнеше мұражайлар, көркемсурет галереялары және тарихи ғимараттар бар. *'''Прейли аймақтық мұражайы''' — қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Қала орталығында орналасқан мұражай аймақтың тарихы мен мәдениетін таныстырады. Көрмеге ұлттық киімдер, халық қолөнері, археологиялық артефактілер, құжаттар және фотосуреттер кіреді. *'''Прейли орыс православие шіркеуі''' — діни сәулет өнерінің көрнекті үлгісі. 1836 жылы салынған шіркеудің пияз тәрізді күмбезі бар. *'''Резнас ұлттық саябағы''' — Прейли маңында орналасқан, онда көптеген жаяу серуендеу жолдары, құстарды бақылау, лагерь құру және балық аулау мүмкіндіктері бар. Саябақ сирек кездесетін өсімдіктер мен жануарлар түрлерінің мекені болып табылады. *'''Разна көлі''' - Латвиядағы екінші үлкен көл, Прейли маңында орналасқан. Бұл балық аулау және су спорт түрлерімен, соның ішінде қайықпен серуендеу, байдаркамен жүзу және жүзумен айналысатын танымал орын. Көлде бірнеше шағын аралдар бар және ормандар мен шалғындармен қоршалған. *'''Прейли базары''' — жергілікті мәдениет пен тағамдар, сондай-ақ, бал, жидектер және қолөнер бұйымдары сияқты жергілікті өндірілген тауарларды сатып алу үшін тамаша орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-preili.htm|title=Карта Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] dzu8ayneglk1l1y0z5kiiqehqdlkn56 3650021 3650020 2026-09-01T17:21:27Z Мағыпар 100137 үлгі 3650021 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Прейли |шынайы атауы = {{lang-lv|Preiļi}} |сурет = Preili kosciol.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық орталық |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Preiļi.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =17 |lat_sec =39 |lon_dir =E |lon_deg =26 |lon_min =43 |lon_sec =29 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Прейли аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Preiļi |сайты = |сайт тілі = }} '''Прейли''' ({{lang-lv|Preiļi}}) — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. 1865 жылы Прейлиде алғашқы оқу орны құрылды. XX ғасырдың басында үш мектеп, аурухана, пошта, телеграф, сыра қайнату зауыты, су және жел диірмендері жұмыс істеді. Прейли 1928 жылы қала мәртебесін алды. Сол кезде қоныс 260 гектарды алып жатты. Онда 213 коммерциялық мекеме, үш негізгі мектеп, синагога, католик, лютеран және ескі сенуші шіркеулері болды. 1949 жылдан бастап Прейли ауданның әкімшілік орталығы болып, қаланың дамуына серпін берді. Келесі онжылдықтарда көптеген әкімшілік және қоғамдық мекемелер, өнеркәсіптік зауыттар және тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16519-Prejli.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Прейли экономикасы ауыл шаруашылығына, автомобиль өндірісіне және шағын бизнеске негізделген. Прейли Латвияда ірімшіктерімен танымал — Прейли ірімшік фабрикасы бүкіл Еуропаға танымал. '''Автомобиль жолдары:''' — P58 Виляны — Прейли — Шпоги, P62 Краслава — Прейли — Мадона, P63 Ливаны — Прейли, V58 Прейли — Гайлиши — станция Краце, V752 Прейли — Рауниеши — Рожупе. '''Қала аралық автобус қатынасы:''' Негізгі бағыттар: Прейли — Ливаны — Екабпилс — Плявиняс — Рига; Прейли — Даугавпилс; Прейли — Резекне; Прейли — Виляны — Мадона; Прейли — Краслава; Прейли — Дагда. == Көрікті орындары == Прейли қаласы бай тарихымен, әдемі саябақтарымен және мәдени іс-шараларымен танымал. Мұнда бірнеше мұражайлар, көркемсурет галереялары және тарихи ғимараттар бар. *'''Прейли аймақтық мұражайы''' — қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Қала орталығында орналасқан мұражай аймақтың тарихы мен мәдениетін таныстырады. Көрмеге ұлттық киімдер, халық қолөнері, археологиялық артефактілер, құжаттар және фотосуреттер кіреді. *'''Прейли орыс православие шіркеуі''' — діни сәулет өнерінің көрнекті үлгісі. 1836 жылы салынған шіркеудің пияз тәрізді күмбезі бар. *'''Резнас ұлттық саябағы''' — Прейли маңында орналасқан, онда көптеген жаяу серуендеу жолдары, құстарды бақылау, лагерь құру және балық аулау мүмкіндіктері бар. Саябақ сирек кездесетін өсімдіктер мен жануарлар түрлерінің мекені болып табылады. *'''Разна көлі''' - Латвиядағы екінші үлкен көл, Прейли маңында орналасқан. Бұл балық аулау және су спорт түрлерімен, соның ішінде қайықпен серуендеу, байдаркамен жүзу және жүзумен айналысатын танымал орын. Көлде бірнеше шағын аралдар бар және ормандар мен шалғындармен қоршалған. *'''Прейли базары''' — жергілікті мәдениет пен тағамдар, сондай-ақ, бал, жидектер және қолөнер бұйымдары сияқты жергілікті өндірілген тауарларды сатып алу үшін тамаша орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-preili.htm|title=Карта Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 4gc9w1xuluim4xs81hx2csx2gkcvrx7 3650023 3650021 2026-09-01T17:22:44Z Мағыпар 100137 үлгі 3650023 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Прейли |шынайы атауы = {{lang-lv|Preiļi}} |сурет = Preili kosciol.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық орталық |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Preiļi.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =17 |lat_sec =39 |lon_dir =E |lon_deg =26 |lon_min =43 |lon_sec =29 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Прейли аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = (+371) 653 |пошта индексі = LV-5301 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Preiļi |сайты = |сайт тілі = }} '''Прейли''' ({{lang-lv|Preiļi}}) — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. 1865 жылы Прейлиде алғашқы оқу орны құрылды. XX ғасырдың басында үш мектеп, аурухана, пошта, телеграф, сыра қайнату зауыты, су және жел диірмендері жұмыс істеді. Прейли 1928 жылы қала мәртебесін алды. Сол кезде қоныс 260 гектарды алып жатты. Онда 213 коммерциялық мекеме, үш негізгі мектеп, синагога, католик, лютеран және ескі сенуші шіркеулері болды. 1949 жылдан бастап Прейли ауданның әкімшілік орталығы болып, қаланың дамуына серпін берді. Келесі онжылдықтарда көптеген әкімшілік және қоғамдық мекемелер, өнеркәсіптік зауыттар және тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16519-Prejli.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Прейли экономикасы ауыл шаруашылығына, автомобиль өндірісіне және шағын бизнеске негізделген. Прейли Латвияда ірімшіктерімен танымал — Прейли ірімшік фабрикасы бүкіл Еуропаға танымал. '''Автомобиль жолдары:''' — P58 Виляны — Прейли — Шпоги, P62 Краслава — Прейли — Мадона, P63 Ливаны — Прейли, V58 Прейли — Гайлиши — станция Краце, V752 Прейли — Рауниеши — Рожупе. '''Қала аралық автобус қатынасы:''' Негізгі бағыттар: Прейли — Ливаны — Екабпилс — Плявиняс — Рига; Прейли — Даугавпилс; Прейли — Резекне; Прейли — Виляны — Мадона; Прейли — Краслава; Прейли — Дагда. == Көрікті орындары == Прейли қаласы бай тарихымен, әдемі саябақтарымен және мәдени іс-шараларымен танымал. Мұнда бірнеше мұражайлар, көркемсурет галереялары және тарихи ғимараттар бар. *'''Прейли аймақтық мұражайы''' — қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Қала орталығында орналасқан мұражай аймақтың тарихы мен мәдениетін таныстырады. Көрмеге ұлттық киімдер, халық қолөнері, археологиялық артефактілер, құжаттар және фотосуреттер кіреді. *'''Прейли орыс православие шіркеуі''' — діни сәулет өнерінің көрнекті үлгісі. 1836 жылы салынған шіркеудің пияз тәрізді күмбезі бар. *'''Резнас ұлттық саябағы''' — Прейли маңында орналасқан, онда көптеген жаяу серуендеу жолдары, құстарды бақылау, лагерь құру және балық аулау мүмкіндіктері бар. Саябақ сирек кездесетін өсімдіктер мен жануарлар түрлерінің мекені болып табылады. *'''Разна көлі''' - Латвиядағы екінші үлкен көл, Прейли маңында орналасқан. Бұл балық аулау және су спорт түрлерімен, соның ішінде қайықпен серуендеу, байдаркамен жүзу және жүзумен айналысатын танымал орын. Көлде бірнеше шағын аралдар бар және ормандар мен шалғындармен қоршалған. *'''Прейли базары''' — жергілікті мәдениет пен тағамдар, сондай-ақ, бал, жидектер және қолөнер бұйымдары сияқты жергілікті өндірілген тауарларды сатып алу үшін тамаша орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-preili.htm|title=Карта Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] lsi6ah0m4j91isqlyhpm90d8u1k7se5 3650025 3650023 2026-09-01T17:23:29Z Мағыпар 100137 үлгі 3650025 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Прейли |шынайы атауы = {{lang-lv|Preiļi}} |сурет = Preili kosciol.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық орталық |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Preiļi.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =17 |lat_sec =39 |lon_dir =E |lon_deg =26 |lon_min =43 |lon_sec =29 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Прейли аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 6615 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = (+371) 653 |пошта индексі = LV-5301 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Preiļi |сайты = |сайт тілі = }} '''Прейли''' ({{lang-lv|Preiļi}}) — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. 1865 жылы Прейлиде алғашқы оқу орны құрылды. XX ғасырдың басында үш мектеп, аурухана, пошта, телеграф, сыра қайнату зауыты, су және жел диірмендері жұмыс істеді. Прейли 1928 жылы қала мәртебесін алды. Сол кезде қоныс 260 гектарды алып жатты. Онда 213 коммерциялық мекеме, үш негізгі мектеп, синагога, католик, лютеран және ескі сенуші шіркеулері болды. 1949 жылдан бастап Прейли ауданның әкімшілік орталығы болып, қаланың дамуына серпін берді. Келесі онжылдықтарда көптеген әкімшілік және қоғамдық мекемелер, өнеркәсіптік зауыттар және тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16519-Prejli.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Прейли экономикасы ауыл шаруашылығына, автомобиль өндірісіне және шағын бизнеске негізделген. Прейли Латвияда ірімшіктерімен танымал — Прейли ірімшік фабрикасы бүкіл Еуропаға танымал. '''Автомобиль жолдары:''' — P58 Виляны — Прейли — Шпоги, P62 Краслава — Прейли — Мадона, P63 Ливаны — Прейли, V58 Прейли — Гайлиши — станция Краце, V752 Прейли — Рауниеши — Рожупе. '''Қала аралық автобус қатынасы:''' Негізгі бағыттар: Прейли — Ливаны — Екабпилс — Плявиняс — Рига; Прейли — Даугавпилс; Прейли — Резекне; Прейли — Виляны — Мадона; Прейли — Краслава; Прейли — Дагда. == Көрікті орындары == Прейли қаласы бай тарихымен, әдемі саябақтарымен және мәдени іс-шараларымен танымал. Мұнда бірнеше мұражайлар, көркемсурет галереялары және тарихи ғимараттар бар. *'''Прейли аймақтық мұражайы''' — қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Қала орталығында орналасқан мұражай аймақтың тарихы мен мәдениетін таныстырады. Көрмеге ұлттық киімдер, халық қолөнері, археологиялық артефактілер, құжаттар және фотосуреттер кіреді. *'''Прейли орыс православие шіркеуі''' — діни сәулет өнерінің көрнекті үлгісі. 1836 жылы салынған шіркеудің пияз тәрізді күмбезі бар. *'''Резнас ұлттық саябағы''' — Прейли маңында орналасқан, онда көптеген жаяу серуендеу жолдары, құстарды бақылау, лагерь құру және балық аулау мүмкіндіктері бар. Саябақ сирек кездесетін өсімдіктер мен жануарлар түрлерінің мекені болып табылады. *'''Разна көлі''' - Латвиядағы екінші үлкен көл, Прейли маңында орналасқан. Бұл балық аулау және су спорт түрлерімен, соның ішінде қайықпен серуендеу, байдаркамен жүзу және жүзумен айналысатын танымал орын. Көлде бірнеше шағын аралдар бар және ормандар мен шалғындармен қоршалған. *'''Прейли базары''' — жергілікті мәдениет пен тағамдар, сондай-ақ, бал, жидектер және қолөнер бұйымдары сияқты жергілікті өндірілген тауарларды сатып алу үшін тамаша орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-preili.htm|title=Карта Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] p5gp36u75h62zvtrzzu75wx6w6ue1rm 3650033 3650025 2026-09-01T17:30:52Z Мағыпар 100137 үлгі 3650033 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Прейли |шынайы атауы = {{lang-lv|Preiļi}} |сурет = Preili kosciol.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық орталық |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Preiļi.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =17 |lat_sec =39 |lon_dir =E |lon_deg =26 |lon_min =43 |lon_sec =29 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Прейли аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = 1348 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = Прели |статус алуы = 1928 |жер аумағы = 5,21 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 6615 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = 1511,3 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = (+371) 653 |пошта индексі = LV-5301 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Preiļi |сайты = |сайт тілі = }} '''Прейли''' ({{lang-lv|Preiļi}}) — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. 1865 жылы Прейлиде алғашқы оқу орны құрылды. XX ғасырдың басында үш мектеп, аурухана, пошта, телеграф, сыра қайнату зауыты, су және жел диірмендері жұмыс істеді. Прейли 1928 жылы қала мәртебесін алды. Сол кезде қоныс 260 гектарды алып жатты. Онда 213 коммерциялық мекеме, үш негізгі мектеп, синагога, католик, лютеран және ескі сенуші шіркеулері болды. 1949 жылдан бастап Прейли ауданның әкімшілік орталығы болып, қаланың дамуына серпін берді. Келесі онжылдықтарда көптеген әкімшілік және қоғамдық мекемелер, өнеркәсіптік зауыттар және тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16519-Prejli.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Прейли экономикасы ауыл шаруашылығына, автомобиль өндірісіне және шағын бизнеске негізделген. Прейли Латвияда ірімшіктерімен танымал — Прейли ірімшік фабрикасы бүкіл Еуропаға танымал. '''Автомобиль жолдары:''' — P58 Виляны — Прейли — Шпоги, P62 Краслава — Прейли — Мадона, P63 Ливаны — Прейли, V58 Прейли — Гайлиши — станция Краце, V752 Прейли — Рауниеши — Рожупе. '''Қала аралық автобус қатынасы:''' Негізгі бағыттар: Прейли — Ливаны — Екабпилс — Плявиняс — Рига; Прейли — Даугавпилс; Прейли — Резекне; Прейли — Виляны — Мадона; Прейли — Краслава; Прейли — Дагда. == Көрікті орындары == Прейли қаласы бай тарихымен, әдемі саябақтарымен және мәдени іс-шараларымен танымал. Мұнда бірнеше мұражайлар, көркемсурет галереялары және тарихи ғимараттар бар. *'''Прейли аймақтық мұражайы''' — қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Қала орталығында орналасқан мұражай аймақтың тарихы мен мәдениетін таныстырады. Көрмеге ұлттық киімдер, халық қолөнері, археологиялық артефактілер, құжаттар және фотосуреттер кіреді. *'''Прейли орыс православие шіркеуі''' — діни сәулет өнерінің көрнекті үлгісі. 1836 жылы салынған шіркеудің пияз тәрізді күмбезі бар. *'''Резнас ұлттық саябағы''' — Прейли маңында орналасқан, онда көптеген жаяу серуендеу жолдары, құстарды бақылау, лагерь құру және балық аулау мүмкіндіктері бар. Саябақ сирек кездесетін өсімдіктер мен жануарлар түрлерінің мекені болып табылады. *'''Разна көлі''' - Латвиядағы екінші үлкен көл, Прейли маңында орналасқан. Бұл балық аулау және су спорт түрлерімен, соның ішінде қайықпен серуендеу, байдаркамен жүзу және жүзумен айналысатын танымал орын. Көлде бірнеше шағын аралдар бар және ормандар мен шалғындармен қоршалған. *'''Прейли базары''' — жергілікті мәдениет пен тағамдар, сондай-ақ, бал, жидектер және қолөнер бұйымдары сияқты жергілікті өндірілген тауарларды сатып алу үшін тамаша орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-preili.htm|title=Карта Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] gxg77egl2qif3pz60hl1zlr9z8eefw0 3650036 3650033 2026-09-01T17:33:14Z Мағыпар 100137 сурет қою 3650036 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Прейли |шынайы атауы = {{lang-lv|Preiļi}} |сурет = Preili kosciol.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық орталық |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Preiļi.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =17 |lat_sec =39 |lon_dir =E |lon_deg =26 |lon_min =43 |lon_sec =29 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Прейли аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = 1348 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = Прели |статус алуы = 1928 |жер аумағы = 5,21 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 6615 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = 1511,3 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = (+371) 653 |пошта индексі = LV-5301 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Preiļi |сайты = |сайт тілі = }} '''Прейли''' ({{lang-lv|Preiļi}}) — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. 1865 жылы Прейлиде алғашқы оқу орны құрылды. XX ғасырдың басында үш мектеп, аурухана, пошта, телеграф, сыра қайнату зауыты, су және жел диірмендері жұмыс істеді. Прейли 1928 жылы қала мәртебесін алды. Сол кезде қоныс 260 гектарды алып жатты. Онда 213 коммерциялық мекеме, үш негізгі мектеп, синагога, католик, лютеран және ескі сенуші шіркеулері болды. 1949 жылдан бастап Прейли ауданның әкімшілік орталығы болып, қаланың дамуына серпін берді. Келесі онжылдықтарда көптеген әкімшілік және қоғамдық мекемелер, өнеркәсіптік зауыттар және тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16519-Prejli.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Прейли экономикасы ауыл шаруашылығына, автомобиль өндірісіне және шағын бизнеске негізделген. Прейли Латвияда ірімшіктерімен танымал — Прейли ірімшік фабрикасы бүкіл Еуропаға танымал. '''Автомобиль жолдары:''' — P58 Виляны — Прейли — Шпоги, P62 Краслава — Прейли — Мадона, P63 Ливаны — Прейли, V58 Прейли — Гайлиши — станция Краце, V752 Прейли — Рауниеши — Рожупе. '''Қала аралық автобус қатынасы:''' Негізгі бағыттар: Прейли — Ливаны — Екабпилс — Плявиняс — Рига; Прейли — Даугавпилс; Прейли — Резекне; Прейли — Виляны — Мадона; Прейли — Краслава; Прейли — Дагда. == Көрікті орындары == Прейли қаласы бай тарихымен, әдемі саябақтарымен және мәдени іс-шараларымен танымал. Мұнда бірнеше мұражайлар, көркемсурет галереялары және тарихи ғимараттар бар. *'''Прейли аймақтық мұражайы''' — қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Қала орталығында орналасқан мұражай аймақтың тарихы мен мәдениетін таныстырады. Көрмеге ұлттық киімдер, халық қолөнері, археологиялық артефактілер, құжаттар және фотосуреттер кіреді. *'''Прейли орыс православие шіркеуі''' — діни сәулет өнерінің көрнекті үлгісі. 1836 жылы салынған шіркеудің пияз тәрізді күмбезі бар. *'''Резнас ұлттық саябағы''' — Прейли маңында орналасқан, онда көптеген жаяу серуендеу жолдары, құстарды бақылау, лагерь құру және балық аулау мүмкіндіктері бар. Саябақ сирек кездесетін өсімдіктер мен жануарлар түрлерінің мекені болып табылады. *'''Разна көлі''' - Латвиядағы екінші үлкен көл, Прейли маңында орналасқан. Бұл балық аулау және су спорт түрлерімен, соның ішінде қайықпен серуендеу, байдаркамен жүзу және жүзумен айналысатын танымал орын. Көлде бірнеше шағын аралдар бар және ормандар мен шалғындармен қоршалған. *'''Прейли базары''' — жергілікті мәдениет пен тағамдар, сондай-ақ, бал, жидектер және қолөнер бұйымдары сияқты жергілікті өндірілген тауарларды сатып алу үшін тамаша орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-preili.htm|title=Карта Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="150"> Brivibas iela Preili.JPG|Бривибас көшесі </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 16clg9ciankqatm45zpojw4xk16aucd 3650039 3650036 2026-09-01T17:34:53Z Мағыпар 100137 /* Галерея */ сурет қою 3650039 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Прейли |шынайы атауы = {{lang-lv|Preiļi}} |сурет = Preili kosciol.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық орталық |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Preiļi.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =17 |lat_sec =39 |lon_dir =E |lon_deg =26 |lon_min =43 |lon_sec =29 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Прейли аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = 1348 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = Прели |статус алуы = 1928 |жер аумағы = 5,21 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 6615 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = 1511,3 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = (+371) 653 |пошта индексі = LV-5301 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Preiļi |сайты = |сайт тілі = }} '''Прейли''' ({{lang-lv|Preiļi}}) — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. 1865 жылы Прейлиде алғашқы оқу орны құрылды. XX ғасырдың басында үш мектеп, аурухана, пошта, телеграф, сыра қайнату зауыты, су және жел диірмендері жұмыс істеді. Прейли 1928 жылы қала мәртебесін алды. Сол кезде қоныс 260 гектарды алып жатты. Онда 213 коммерциялық мекеме, үш негізгі мектеп, синагога, католик, лютеран және ескі сенуші шіркеулері болды. 1949 жылдан бастап Прейли ауданның әкімшілік орталығы болып, қаланың дамуына серпін берді. Келесі онжылдықтарда көптеген әкімшілік және қоғамдық мекемелер, өнеркәсіптік зауыттар және тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16519-Prejli.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Прейли экономикасы ауыл шаруашылығына, автомобиль өндірісіне және шағын бизнеске негізделген. Прейли Латвияда ірімшіктерімен танымал — Прейли ірімшік фабрикасы бүкіл Еуропаға танымал. '''Автомобиль жолдары:''' — P58 Виляны — Прейли — Шпоги, P62 Краслава — Прейли — Мадона, P63 Ливаны — Прейли, V58 Прейли — Гайлиши — станция Краце, V752 Прейли — Рауниеши — Рожупе. '''Қала аралық автобус қатынасы:''' Негізгі бағыттар: Прейли — Ливаны — Екабпилс — Плявиняс — Рига; Прейли — Даугавпилс; Прейли — Резекне; Прейли — Виляны — Мадона; Прейли — Краслава; Прейли — Дагда. == Көрікті орындары == Прейли қаласы бай тарихымен, әдемі саябақтарымен және мәдени іс-шараларымен танымал. Мұнда бірнеше мұражайлар, көркемсурет галереялары және тарихи ғимараттар бар. *'''Прейли аймақтық мұражайы''' — қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Қала орталығында орналасқан мұражай аймақтың тарихы мен мәдениетін таныстырады. Көрмеге ұлттық киімдер, халық қолөнері, археологиялық артефактілер, құжаттар және фотосуреттер кіреді. *'''Прейли орыс православие шіркеуі''' — діни сәулет өнерінің көрнекті үлгісі. 1836 жылы салынған шіркеудің пияз тәрізді күмбезі бар. *'''Резнас ұлттық саябағы''' — Прейли маңында орналасқан, онда көптеген жаяу серуендеу жолдары, құстарды бақылау, лагерь құру және балық аулау мүмкіндіктері бар. Саябақ сирек кездесетін өсімдіктер мен жануарлар түрлерінің мекені болып табылады. *'''Разна көлі''' - Латвиядағы екінші үлкен көл, Прейли маңында орналасқан. Бұл балық аулау және су спорт түрлерімен, соның ішінде қайықпен серуендеу, байдаркамен жүзу және жүзумен айналысатын танымал орын. Көлде бірнеше шағын аралдар бар және ормандар мен шалғындармен қоршалған. *'''Прейли базары''' — жергілікті мәдениет пен тағамдар, сондай-ақ, бал, жидектер және қолөнер бұйымдары сияқты жергілікті өндірілген тауарларды сатып алу үшін тамаша орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-preili.htm|title=Карта Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="150"> Brivibas iela Preili.JPG|Бривибас көшесі Preili-Daugavpils iela.JPG|Даугавпилс көшесі </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] ionmnilyho1hb2phd88yn2j5pnmbigc 3650042 3650039 2026-09-01T17:36:04Z Мағыпар 100137 /* Галерея */ сурет қою 3650042 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Прейли |шынайы атауы = {{lang-lv|Preiļi}} |сурет = Preili kosciol.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық орталық |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Preiļi.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =17 |lat_sec =39 |lon_dir =E |lon_deg =26 |lon_min =43 |lon_sec =29 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Прейли аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = 1348 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = Прели |статус алуы = 1928 |жер аумағы = 5,21 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 6615 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = 1511,3 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = (+371) 653 |пошта индексі = LV-5301 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Preiļi |сайты = |сайт тілі = }} '''Прейли''' ({{lang-lv|Preiļi}}) — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. 1865 жылы Прейлиде алғашқы оқу орны құрылды. XX ғасырдың басында үш мектеп, аурухана, пошта, телеграф, сыра қайнату зауыты, су және жел диірмендері жұмыс істеді. Прейли 1928 жылы қала мәртебесін алды. Сол кезде қоныс 260 гектарды алып жатты. Онда 213 коммерциялық мекеме, үш негізгі мектеп, синагога, католик, лютеран және ескі сенуші шіркеулері болды. 1949 жылдан бастап Прейли ауданның әкімшілік орталығы болып, қаланың дамуына серпін берді. Келесі онжылдықтарда көптеген әкімшілік және қоғамдық мекемелер, өнеркәсіптік зауыттар және тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16519-Prejli.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Прейли экономикасы ауыл шаруашылығына, автомобиль өндірісіне және шағын бизнеске негізделген. Прейли Латвияда ірімшіктерімен танымал — Прейли ірімшік фабрикасы бүкіл Еуропаға танымал. '''Автомобиль жолдары:''' — P58 Виляны — Прейли — Шпоги, P62 Краслава — Прейли — Мадона, P63 Ливаны — Прейли, V58 Прейли — Гайлиши — станция Краце, V752 Прейли — Рауниеши — Рожупе. '''Қала аралық автобус қатынасы:''' Негізгі бағыттар: Прейли — Ливаны — Екабпилс — Плявиняс — Рига; Прейли — Даугавпилс; Прейли — Резекне; Прейли — Виляны — Мадона; Прейли — Краслава; Прейли — Дагда. == Көрікті орындары == Прейли қаласы бай тарихымен, әдемі саябақтарымен және мәдени іс-шараларымен танымал. Мұнда бірнеше мұражайлар, көркемсурет галереялары және тарихи ғимараттар бар. *'''Прейли аймақтық мұражайы''' — қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Қала орталығында орналасқан мұражай аймақтың тарихы мен мәдениетін таныстырады. Көрмеге ұлттық киімдер, халық қолөнері, археологиялық артефактілер, құжаттар және фотосуреттер кіреді. *'''Прейли орыс православие шіркеуі''' — діни сәулет өнерінің көрнекті үлгісі. 1836 жылы салынған шіркеудің пияз тәрізді күмбезі бар. *'''Резнас ұлттық саябағы''' — Прейли маңында орналасқан, онда көптеген жаяу серуендеу жолдары, құстарды бақылау, лагерь құру және балық аулау мүмкіндіктері бар. Саябақ сирек кездесетін өсімдіктер мен жануарлар түрлерінің мекені болып табылады. *'''Разна көлі''' - Латвиядағы екінші үлкен көл, Прейли маңында орналасқан. Бұл балық аулау және су спорт түрлерімен, соның ішінде қайықпен серуендеу, байдаркамен жүзу және жүзумен айналысатын танымал орын. Көлде бірнеше шағын аралдар бар және ормандар мен шалғындармен қоршалған. *'''Прейли базары''' — жергілікті мәдениет пен тағамдар, сондай-ақ, бал, жидектер және қолөнер бұйымдары сияқты жергілікті өндірілген тауарларды сатып алу үшін тамаша орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-preili.htm|title=Карта Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="150"> Brivibas iela Preili.JPG|Бривибас көшесі Preili-Daugavpils iela.JPG|Даугавпилс көшесі Pazarnaja stancyja Preili.JPG|Өрт сөндіру бекеті </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] eczwyjx282ml87gtmvb7rbzfhpfxpxh 3650046 3650042 2026-09-01T17:37:13Z Мағыпар 100137 /* Галерея */ сурет қою 3650046 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Прейли |шынайы атауы = {{lang-lv|Preiļi}} |сурет = Preili kosciol.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық орталық |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Preiļi.svg |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =17 |lat_sec =39 |lon_dir =E |lon_deg =26 |lon_min =43 |lon_sec =29 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Прейли аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = 1348 |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = Прели |статус алуы = 1928 |жер аумағы = 5,21 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 6615 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = 1511,3 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = (+371) 653 |пошта индексі = LV-5301 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Preiļi |сайты = |сайт тілі = }} '''Прейли''' ({{lang-lv|Preiļi}}) — [[Латвия]]ның оңтүстік-шығысындағы қала, [[Прейли аймағы]]ның әкімшілік орталығы. 2026 жылғы жағдай бойынша Прейли халқының саны 6615 адамды құрады. Прейли - Латвиядағы 76 қаланың бірі және халқы бойынша Латвияда 29-шы орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-preili-11463.html|title=Население Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Прейли [[Рига]]дан 207 шақырым жерде, Латгаленің орталығында орналасқан. Прейли маңы көрікті жерлерге ғана емес, сонымен қатар табиғи ресурстарға да бай, бұл аймақтың туризм мен ойын-сауық саласының дамуына ықпал етеді. Прейли ауа райы жыл бойы жауын-шашынның мол түсуімен сипатталады. Қаланың климатын орташа суық. Орташа жылдық температура шамамен 5ºC.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/preyli_lc4392|title=Европа > Латвия > Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Тарихы == Прейли жері — Латвиядағы ең көне қоныстардың бірі. Алғашқы тұрғындар мұнда біздің заманымызға дейінгі бірінші мыңжылдықта пайда болған. Қоныс туралы алғашқы жазбаша дерек 1250 жылға жатады. Прейли атауы алғаш рет 1348 жылы айтылған.<br /> Бұл жер 1561 жылдан бері бүкіл Еуропаға әйгілі фон Борх әулетінің меншігінде болған. Ливон орденінің қамалы бастапқыда бүгінгі Прейлиде салынған деп есептеледі. Дегенмен, оның іргетасы қаланған жылы мен орналасқан жері анықталмаған. Алғашқы Борх қамалы осы жерде XVI ғасырда салынған болуы мүмкін, ол XVIII ғасырдың басында өртеніп кетіп, кейін қайта салынды. Қолөнер мен сауданы дамыту, сондай-ақ қосымша табыс табу үшін Генрих Борх қолөнершілер мен саудагерлердің мүлік маңына қоныстануына рұқсат берді. Прейли қонысы осылай қалыптасты және ол уақыт өте келе тұрақты түрде өсті. 19 ғасырға дейін граф Генрих Прейли кешенінде құрылыс жұмыстарын жүргізді, бірақ оны оның ұлы, Борч отбасынан шыққан Прейлидің соңғы иесі Михаил Йозеф аяқтады. 1860 жылдардың басында қамал нео-готикалық стильде қайта салынды. Саябақ та қайта жасалды, шекаралары айтарлықтай кеңейтілді. Ол көптеген мүсіндермен безендірілді, аралдары бар тоғандардың күрделі жүйесі жасалды. Жаңа қосалқы ғимараттар да салынды.<br /> 1866 жылы Михаил Йозеф Борх кешенді сатты. 1873 жылдан бастап қамал бірнеше рет иелерін ауыстырды. Кеңес заманында кешен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына берілді. 1978 жылы ғимараттың жоғарғы бөлігі өрттен зардап шекті. 1865 жылы Прейлиде алғашқы оқу орны құрылды. XX ғасырдың басында үш мектеп, аурухана, пошта, телеграф, сыра қайнату зауыты, су және жел диірмендері жұмыс істеді. Прейли 1928 жылы қала мәртебесін алды. Сол кезде қоныс 260 гектарды алып жатты. Онда 213 коммерциялық мекеме, үш негізгі мектеп, синагога, католик, лютеран және ескі сенуші шіркеулері болды. 1949 жылдан бастап Прейли ауданның әкімшілік орталығы болып, қаланың дамуына серпін берді. Келесі онжылдықтарда көптеген әкімшілік және қоғамдық мекемелер, өнеркәсіптік зауыттар және тұрғын үйлер салынды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16519-Prejli.html|title=Европа. Латвия. историческая область Латгале|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Прейли экономикасы ауыл шаруашылығына, автомобиль өндірісіне және шағын бизнеске негізделген. Прейли Латвияда ірімшіктерімен танымал — Прейли ірімшік фабрикасы бүкіл Еуропаға танымал. '''Автомобиль жолдары:''' — P58 Виляны — Прейли — Шпоги, P62 Краслава — Прейли — Мадона, P63 Ливаны — Прейли, V58 Прейли — Гайлиши — станция Краце, V752 Прейли — Рауниеши — Рожупе. '''Қала аралық автобус қатынасы:''' Негізгі бағыттар: Прейли — Ливаны — Екабпилс — Плявиняс — Рига; Прейли — Даугавпилс; Прейли — Резекне; Прейли — Виляны — Мадона; Прейли — Краслава; Прейли — Дагда. == Көрікті орындары == Прейли қаласы бай тарихымен, әдемі саябақтарымен және мәдени іс-шараларымен танымал. Мұнда бірнеше мұражайлар, көркемсурет галереялары және тарихи ғимараттар бар. *'''Прейли аймақтық мұражайы''' — қаланың басты көрікті жерлерінің бірі. Қала орталығында орналасқан мұражай аймақтың тарихы мен мәдениетін таныстырады. Көрмеге ұлттық киімдер, халық қолөнері, археологиялық артефактілер, құжаттар және фотосуреттер кіреді. *'''Прейли орыс православие шіркеуі''' — діни сәулет өнерінің көрнекті үлгісі. 1836 жылы салынған шіркеудің пияз тәрізді күмбезі бар. *'''Резнас ұлттық саябағы''' — Прейли маңында орналасқан, онда көптеген жаяу серуендеу жолдары, құстарды бақылау, лагерь құру және балық аулау мүмкіндіктері бар. Саябақ сирек кездесетін өсімдіктер мен жануарлар түрлерінің мекені болып табылады. *'''Разна көлі''' - Латвиядағы екінші үлкен көл, Прейли маңында орналасқан. Бұл балық аулау және су спорт түрлерімен, соның ішінде қайықпен серуендеу, байдаркамен жүзу және жүзумен айналысатын танымал орын. Көлде бірнеше шағын аралдар бар және ормандар мен шалғындармен қоршалған. *'''Прейли базары''' — жергілікті мәдениет пен тағамдар, сондай-ақ, бал, жидектер және қолөнер бұйымдары сияқты жергілікті өндірілген тауарларды сатып алу үшін тамаша орын.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-preili.htm|title=Карта Прейли|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-1|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="150"> Brivibas iela Preili.JPG|Бривибас көшесі Preili-Daugavpils iela.JPG|Даугавпилс көшесі Pazarnaja stancyja Preili.JPG|Өрт сөндіру бекеті Preiļi Palace.jpg|Ескі қамал </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] qn61riofmnd9qos2vsoh6bbi3zqx77z 0 786156 3649952 2026-09-01T13:38:32Z Marksscheider 183882 «[[Ле Фигаро]]» дегенге [[Уикипедия:Айдатқыштар|бағыттады]] 3649952 wikitext text/x-wiki #АЙДАУ [[Ле Фигаро]] jjrvgwa2c5jta8hpsyt1zx7jy27mgxr 3 786157 3649962 2026-09-01T14:12:29Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3649962 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Себастьян Стэн}} -- [[Қатысушы:Салиха|Салиха]] ([[Қатысушы талқылауы:Салиха|талқылауы]]) 19:12, 2026 ж. қыркүйектің 1 (+05) rc7956bpm5itykpurc4lffqsimimzzr 0 786158 3650004 2026-09-01T16:22:20Z Ерден Карсыбеков 3744 Жаңа бетте: {{Сингл |Атауы = All You Need Is Love |Тыс = |Орындаушы = [[The Beatles]] |Альбом = |Шығарылған = 7 шілде 1967 |Формат = [[Граммофон табағы]] |Жазылған = маусым 1967 |Жанры = Психоделия, поп |Б жағы = [[Baby, You're a Rich Man]] |Композиторы = |Өлең авторы = [[Джон Леннон]] және <br>Пол... 3650004 wikitext text/x-wiki {{Сингл |Атауы = All You Need Is Love |Тыс = |Орындаушы = [[The Beatles]] |Альбом = |Шығарылған = 7 шілде 1967 |Формат = [[Граммофон табағы]] |Жазылған = маусым 1967 |Жанры = Психоделия, поп |Б жағы = [[Baby, You're a Rich Man]] |Композиторы = |Өлең авторы = [[Джон Леннон]] және <br>[[Пол Маккартни]] |Ұзақтығы = 3:57 |Лейблі = Parlophone (Ұлыбритания),<br>Capitol Records (АҚШ) |Продюсері = Джордж Мартин |Чарттар = |Шолулар = |Алдыңғы = [[Strawberry Fields Forever]] / [[Penny Lane]] |Жыл = 1967 |Келесі = [[Hello, Goodbye]] |Басқа = }} '''«All You Need Is Love»''' — [[The Beatles]] тобының әні. Бірінші рет 1967 жылдың 25 маусымында [[Our World]] атты тұңғыш дүниежүзілік (25 елде көрсетілген) телебағдарламада орындалды. Ән осы тікелей эфирде өткен бағдарламаның соңында шықты. Кейін жеке [[сингл]] ретінде және ''[[Magical Mystery Tour]]'' альбомының құрамында жарияланды. [[Хиппи]]лер мен [[битниктер]] қозғалысының шарықтау шегі болған [[Махаббат жазы]] оқиғасының [[утопия]]лық идеологиясы осы әннің жазылуына зор ықпал жасады. == Орындаушылар == * [[Джон Леннон]] — вокал, [[клавесин]], [[банджо]] * [[Пол Маккартни]] — бэк-вокал, басс-гитара, [[контрабас]] * [[Джордж Харрисон]] — бэк-вокал, гитара, скрипка * [[Ринго Старр]] — барабандар === Аккомпанемент === * [[Джордж Мартин]] — пианино, продюсинг * [[Майк Викерс]] — оркестрдің дирижері * бірнеше скрипкашы, саксофонистер, сырнайшылар * Джек Имблоу — [[аккордеон]] == Чарттар == {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- !scope="col" style="text-align:center"|Чарт аты және елі !scope="col" style="text-align:center"|Пик |- |АҚШ [[Billboard Hot 100]]<ref>{{cite web|title=Billboard Hot 100 – The Beatles|work=Billboard|url=https://www.billboard.com/artist/The-Beatles/chart-history/HSI|date=|access-date=}}</ref> |1 |- |АҚШ [[Cash Box]] Top 100 |1 |- |Аустралия (Go-Set National Top 40) |1 |- |Аустрия ([[Ö3 Austria Top 40]]) |1 |- |Бельгия ([[Ultratop]] 50 Flanders) |4 |- |Батыс Германия (Musikmarkt Hit-Parade) |1 |- |Жаңа Зеландия (Listener Chart) |1 |- |Ирландия ([[Irish Singles Chart]]) |1 |- |Италия ([[Musica e dischi]]) |10 |- |Канада ([[RPM 100]]) |1 |- |Нидерланды (Dutch Top 40) |1 |- |Нидерланды (Single Top 100) |1 |- |Норвегия ([[VG-lista]]) |1 |- |Ұлыбритания (Record Retailer Chart) |1 |- |Финляндия ([[Suomen virallinen lista]]) |3 |- |Швеция (Kvällstoppen Chart) |1 |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * {{YouTube|Mki34tyoCp0|All You Need Is Love}} {{The Beatles синглдері}} [[Санат:Алфавит бойынша әндер]] [[Санат:The Beatles әндері]] 2in0a4wot46embkekpmkh6fyqxhlq7x 3 786159 3650009 2026-09-01T17:04:40Z S.Marchenko 170485 S.Marchenko [[Қатысушы талқылауы:Saharin88]] бетін [[Қатысушы талқылауы:Дмитро Сахарук]] бетіне жылжытты: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Saharin88|Saharin88]]" to "[[Special:CentralAuth/Дмитро Сахарук|Дмитро Сахарук]]" 3650009 wikitext text/x-wiki #АЙДАУ [[Қатысушы талқылауы:Дмитро Сахарук]] trqhn2pl8bp1vbp2iukpjq6ny4yl74o 14 786160 3650048 2026-09-01T17:38:22Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:1846 жылы құрылған қаржылық қызмет көрсету компаниялары]] [[Санат:Құрылған жылдары бойынша банктер]] [[Санат:1840 жылдары құрылған банктер]] 3650048 wikitext text/x-wiki [[Санат:1846 жылы құрылған қаржылық қызмет көрсету компаниялары]] [[Санат:Құрылған жылдары бойынша банктер]] [[Санат:1840 жылдары құрылған банктер]] 7wc3lpo8gd9b48nmw7hmnzxuhnj8sf0 14 786161 3650049 2026-09-01T17:40:04Z 1nter pares 146705 Жаңа бетте: [[Санат:Уилтширде орналасқан компаниялар]] [[Санат:Суиндонда орналасқан ұйымдар]] 3650049 wikitext text/x-wiki [[Санат:Уилтширде орналасқан компаниялар]] [[Санат:Суиндонда орналасқан ұйымдар]] 9bgp9f8enmm2iu2mz4ayrg34vg0j4hm 10 786162 3650050 2026-09-01T18:00:24Z ArystanbekBot 33174 [[commons:Template:Potd/2026-09-02|POTD 2026-09-02]]: filename only 3650050 wikitext text/x-wiki Pez estandarte del mar Rojo (Heniochus intermedius), mar Rojo, Egipto, 2023-04-15, DD 36.jpg<noinclude>[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]]</noinclude> hk2rl31vx4c4t3uihzlit3wocj85j6l 3 786163 3650052 2026-09-01T18:12:20Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3650052 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Айнур Жуасова}} -- [[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылауы]] 23:12, 2026 ж. қыркүйектің 1 (+05) 5j9s0h2jmg0zknezpgyp4z1p25v9r5l 3 786164 3650053 2026-09-01T18:37:27Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3650053 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Kay you can}} -- [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 23:37, 2026 ж. қыркүйектің 1 (+05) 5p6v15w2gctwmbd1wvmb33i1dbwzrrl 0 786165 3650055 2026-09-01T18:59:20Z Ерден Карсыбеков 3744 Жаңа бетте: {{Сингл |Атауы = Summer Moved On |Тыс = |Орындаушы = [[A-ha]] |Альбом = [[Minor Earth Major Sky]] |Шығарылған = 25 наурыз 2000 |Формат = |Жазылған = |Жанры = [[Альтернативті рок]], [[нью-уэйв]] |Б жағы = Barely Hanging On |Композиторы = |Өлең авторы = [[Пол Воктор-Савой]] |Ұзақтығы = 4:36 |... 3650055 wikitext text/x-wiki {{Сингл |Атауы = Summer Moved On |Тыс = |Орындаушы = [[A-ha]] |Альбом = [[Minor Earth Major Sky]] |Шығарылған = 25 наурыз 2000 |Формат = |Жазылған = |Жанры = [[Альтернативті рок]], [[нью-уэйв]] |Б жағы = Barely Hanging On |Композиторы = |Өлең авторы = [[Пол Воктор-Савой]] |Ұзақтығы = 4:36 |Лейблі = WEA Records |Продюсері = Андреас Хербиг, Роланд Шпремберг |Чарттар = |Шолулар = |Алдыңғы = Shapes That Go Together |Жыл = 2000 |Келесі = Minor Earth Major Sky |Басқа = }} '''«Summer Moved On»''' — [[A-ha]] норвегиялық тобының 2000 жылы шыққан алтыншы альбомдағы [[сингл]]. Бейнеклипті швед режиссері Адам Берг Испанияда түсірді. Вокалист [[Мортен Харкет]] әнде бір нотаны 20,2 секунд бойы ұстаған, бұл еуропалық поп-орындаушылар үшін рекорд болды.<ref>{{cite web|url=http://www.everyhit.com/record7.html|title=Record Breakers and Trivia : Singles : Miscellany|publisher=everyhit.com|access-date=2026-04-14}}</ref> == Чарттар == {|class="wikitable sortable plainrowheaders" |- !scope="col" style="text-align:center"|Чарт аты және елі !scope="col" style="text-align:center"|Пик |- |Аустрия ([[Ö3 Austria Top 40]]) |10 |- |Бельгия ([[Ultratop]] 50 Wallonia) |26 |- |Германия (GfK) |8 |- |Немістілді Airplay |1 |- |Ирландия ([[IRMA]]) |46 |- |Мажарстан ([[Mahasz]]) |7 |- |Нидерланды (Single Top 100) |74 |- |Норвегия ([[VG-lista]]) |1 |- |Польша ([[Music & Media]]) |2 |- |Ұлыбритания ([[Official Charts]]) |33 |- |Чехия ([[IFPI]]) |11 |- |Швейцария ([[Schweizer Hitparade]]) |14 |- |Шотландия (Official Charts) |32 |- |} == Дереккөздер == {{дереккөздер}} == Сілтемелер == * {{YouTube|oVl4qvHuY8g|Summer Moved On}} [[Санат:Алфавит бойынша әндер]] [[Санат:A-ha әндері]] m482bfbhvur4txfr6gofyvkmno3xwcp 3 786166 3650073 2026-09-02T03:12:12Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3650073 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Ali Bakhitbek}} -- [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|Мықтыбек Оразтайұлы]] ([[Қатысушы талқылауы:Мықтыбек Оразтайұлы|талқылауы]]) 08:12, 2026 ж. қыркүйектің 2 (+05) oun20iq5poo32o1fae2835ifb47pn6c 3 786167 3650099 2026-09-02T07:23:11Z Cabayi 54188 Cabayi [[Қатысушы талқылауы:JimboGimmeJoe]] бетін [[Қатысушы талқылауы:BellaTheCheesebug]] бетіне жылжытты: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/JimboGimmeJoe|JimboGimmeJoe]]" to "[[Special:CentralAuth/BellaTheCheesebug|BellaTheCheesebug]]" 3650099 wikitext text/x-wiki #АЙДАУ [[Қатысушы талқылауы:BellaTheCheesebug]] 59b8vqov95091if1frg9a2yv66g3szk 3 786168 3650101 2026-09-02T07:36:49Z New user message 61167 [[Template:Қош_келдіңіз|Қарсы алу хабарламасын]] жаңа қатысушы талқылау бетіне жазу. 3650101 wikitext text/x-wiki {{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Ali Bokatov}} -- [[Қатысушы:Sibom|Sibom]] ([[Қатысушы талқылауы:Sibom|талқылауы]]) 12:36, 2026 ж. қыркүйектің 2 (+05) nj6m7r0sk26cyh9jsen6pgd387v0jr7 0 786169 3650102 2026-09-02T07:38:22Z Мағыпар 100137 Жаңа бетте: '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Латвия қалалары]] 3650102 wikitext text/x-wiki '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} [[Санат:Латвия қалалары]] 8kocjbg041kuac848sa0tdwt2a6sih1 3650103 3650102 2026-09-02T07:39:28Z Мағыпар 100137 3650103 wikitext text/x-wiki '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] ojrwqsm5al97ws52yfdp1t4gr876k90 3650105 3650103 2026-09-02T07:43:53Z Мағыпар 100137 толықтыру 3650105 wikitext text/x-wiki '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] ipnwooijg367n2ehcvfmzz9nswxh5hp 3650106 3650105 2026-09-02T07:47:43Z Мағыпар 100137 дереккөз 3650106 wikitext text/x-wiki '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] akwytkjl7pjb6l7c7bixshkzjqamy7a 3650107 3650106 2026-09-02T07:52:42Z Мағыпар 100137 толықтыру 3650107 wikitext text/x-wiki '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] ds1nucjwnnzceyku8p8t7620f1sxkse 3650108 3650107 2026-09-02T07:54:05Z Мағыпар 100137 /* Географиялық орналасуы */ толықтыру 3650108 wikitext text/x-wiki '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 1pajlxnh7i0mcodj97dugmlgspg33s2 3650110 3650108 2026-09-02T07:55:06Z Мағыпар 100137 /* Географиялық орналасуы */ дереккөз 3650110 wikitext text/x-wiki '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] jbk785828qrwiik5cox95ba5n5eu85t 3650112 3650110 2026-09-02T07:58:41Z Мағыпар 100137 толықтыру 3650112 wikitext text/x-wiki '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] reziuq8vz755ex0g1um1vvc7w6fhvfu 3650116 3650112 2026-09-02T08:10:58Z Мағыпар 100137 /* Тарихы */ толықтыру 3650116 wikitext text/x-wiki '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 9tysiguee4qas5ecra1yyipwif2w2h3 3650117 3650116 2026-09-02T08:11:58Z Мағыпар 100137 /* Тарихы */ дереккөз 3650117 wikitext text/x-wiki '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16502-Priekule.html|title=Европа. Латвия. историческая область Курземе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] at24sow2th67jlne94qjklyivopvjzs 3650121 3650117 2026-09-02T08:16:06Z Мағыпар 100137 толықтыру 3650121 wikitext text/x-wiki '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16502-Priekule.html|title=Европа. Латвия. историческая область Курземе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала Лиепая, Шяуляй және Кретинганы байланыстыратын теміржол желілерінің маңызды торабы болып табылады. Мұнда ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу зауыттары орналасқан. Приекуле аймақтық жолы (P114 Приекуле - Литва шекарасы) қызмет көрсетеді. Жергілікті жолдардың ішінде маңыздылары: V1198 Илмая — Приекуле, V1206 Дурбе — Тадайки — Бунка — Приекуле, V1210 Приекуле — Паплака — Вирга и V1212 Приекуле — Вайнёде. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 1yreqdmsz6vfsymi9jszxr751x2iatv 3650122 3650121 2026-09-02T08:18:57Z Мағыпар 100137 толықтыру 3650122 wikitext text/x-wiki '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16502-Priekule.html|title=Европа. Латвия. историческая область Курземе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала Лиепая, Шяуляй және Кретинганы байланыстыратын теміржол желілерінің маңызды торабы болып табылады. Мұнда ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу зауыттары орналасқан. Приекуле аймақтық жолы (P114 Приекуле - Литва шекарасы) қызмет көрсетеді. Жергілікті жолдардың ішінде маңыздылары: V1198 Илмая — Приекуле, V1206 Дурбе — Тадайки — Бунка — Приекуле, V1210 Приекуле — Паплака — Вирга и V1212 Приекуле — Вайнёде. == Көрікті орындары == Приекуле қаласында көптеген көрікті жерлер бар, соның ішінде 19 ғасырдағы лютеран шіркеуі, неоклассикалық сарай және жергілікті тарих пен мәдениетке арналған бірнеше мұражайлар бар. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 5ff8iy9i09klhnbj6g2q8yvymxmxtx4 3650123 3650122 2026-09-02T08:23:41Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3650123 wikitext text/x-wiki '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16502-Priekule.html|title=Европа. Латвия. историческая область Курземе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала Лиепая, Шяуляй және Кретинганы байланыстыратын теміржол желілерінің маңызды торабы болып табылады. Мұнда ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу зауыттары орналасқан. Приекуле аймақтық жолы (P114 Приекуле - Литва шекарасы) қызмет көрсетеді. Жергілікті жолдардың ішінде маңыздылары: V1198 Илмая — Приекуле, V1206 Дурбе — Тадайки — Бунка — Приекуле, V1210 Приекуле — Паплака — Вирга и V1212 Приекуле — Вайнёде. == Көрікті орындары == Приекуле қаласында көптеген көрікті жерлер бар, соның ішінде 19 ғасырдағы лютеран шіркеуі, неоклассикалық сарай және жергілікті тарих пен мәдениетке арналған бірнеше мұражайлар бар. *'''Приекуле кешені''' —қаладағы ең танымал туристік орындардың бірі. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 047mpci0pdap6uyd7frx7fh9zs9f6pp 3650124 3650123 2026-09-02T08:27:16Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3650124 wikitext text/x-wiki '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16502-Priekule.html|title=Европа. Латвия. историческая область Курземе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала Лиепая, Шяуляй және Кретинганы байланыстыратын теміржол желілерінің маңызды торабы болып табылады. Мұнда ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу зауыттары орналасқан. Приекуле аймақтық жолы (P114 Приекуле - Литва шекарасы) қызмет көрсетеді. Жергілікті жолдардың ішінде маңыздылары: V1198 Илмая — Приекуле, V1206 Дурбе — Тадайки — Бунка — Приекуле, V1210 Приекуле — Паплака — Вирга и V1212 Приекуле — Вайнёде. == Көрікті орындары == Приекуле қаласында көптеген көрікті жерлер бар, соның ішінде 19 ғасырдағы лютеран шіркеуі, неоклассикалық сарай және жергілікті тарих пен мәдениетке арналған бірнеше мұражайлар бар. *'''Приекуле кешені''' —қаладағы ең танымал туристік орындардың бірі. *'''Лютеран шіркеуі''' — 17 ғасырдың соңында салынған. Дәл осы жерде Корфф отбасының зираты орналасқан. Шіркеу Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қиратылып, 1990 жылдары қалпына келтірілген. *'''Приекуле батпақты соқпағы''' - Приекуле батпақтары арқылы өтетін жаяу жүргіншілер жолы. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] p177pze18mf8rp0iwor3fbkixj5we70 3650125 3650124 2026-09-02T08:28:10Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3650125 wikitext text/x-wiki '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16502-Priekule.html|title=Европа. Латвия. историческая область Курземе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала Лиепая, Шяуляй және Кретинганы байланыстыратын теміржол желілерінің маңызды торабы болып табылады. Мұнда ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу зауыттары орналасқан. Приекуле аймақтық жолы (P114 Приекуле - Литва шекарасы) қызмет көрсетеді. Жергілікті жолдардың ішінде маңыздылары: V1198 Илмая — Приекуле, V1206 Дурбе — Тадайки — Бунка — Приекуле, V1210 Приекуле — Паплака — Вирга и V1212 Приекуле — Вайнёде. == Көрікті орындары == Приекуле қаласында көптеген көрікті жерлер бар, соның ішінде 19 ғасырдағы лютеран шіркеуі, неоклассикалық сарай және жергілікті тарих пен мәдениетке арналған бірнеше мұражайлар бар. *'''Приекуле кешені''' —қаладағы ең танымал туристік орындардың бірі. *'''Лютеран шіркеуі''' — 17 ғасырдың соңында салынған. Дәл осы жерде Корфф отбасының зираты орналасқан. Шіркеу Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қиратылып, 1990 жылдары қалпына келтірілген. *'''Приекуле батпақты соқпағы''' - Приекуле батпақтары арқылы өтетін жаяу жүргіншілер жолы. *'''Приекуле зираты''' — қаладағы ерекше танымал жер. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 4wvwu89qc6umi97kshwwhqdv8w8vh31 3650126 3650125 2026-09-02T08:31:25Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ толықтыру 3650126 wikitext text/x-wiki '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16502-Priekule.html|title=Европа. Латвия. историческая область Курземе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала Лиепая, Шяуляй және Кретинганы байланыстыратын теміржол желілерінің маңызды торабы болып табылады. Мұнда ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу зауыттары орналасқан. Приекуле аймақтық жолы (P114 Приекуле - Литва шекарасы) қызмет көрсетеді. Жергілікті жолдардың ішінде маңыздылары: V1198 Илмая — Приекуле, V1206 Дурбе — Тадайки — Бунка — Приекуле, V1210 Приекуле — Паплака — Вирга и V1212 Приекуле — Вайнёде. == Көрікті орындары == Приекуле қаласында көптеген көрікті жерлер бар, соның ішінде 19 ғасырдағы лютеран шіркеуі, неоклассикалық сарай және жергілікті тарих пен мәдениетке арналған бірнеше мұражайлар бар. *'''Приекуле кешені''' —қаладағы ең танымал туристік орындардың бірі. *'''Лютеран шіркеуі''' — 17 ғасырдың соңында салынған. Дәл осы жерде Корфф отбасының зираты орналасқан. Шіркеу Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қиратылып, 1990 жылдары қалпына келтірілген. *'''Приекуле батпақты соқпағы''' - Приекуле батпақтары арқылы өтетін жаяу жүргіншілер жолы. *'''Приекуле зираты''' — қаладағы ерекше танымал жер. *'''Отбасылық демалыс саябағы''' — отбасылық демалыс үшін серуендеу орны. == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] brj8zzde3s8xau48dvuc58htrbg0lmm 3650127 3650126 2026-09-02T08:32:37Z Мағыпар 100137 /* Көрікті орындары */ дереккөз 3650127 wikitext text/x-wiki '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16502-Priekule.html|title=Европа. Латвия. историческая область Курземе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала Лиепая, Шяуляй және Кретинганы байланыстыратын теміржол желілерінің маңызды торабы болып табылады. Мұнда ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу зауыттары орналасқан. Приекуле аймақтық жолы (P114 Приекуле - Литва шекарасы) қызмет көрсетеді. Жергілікті жолдардың ішінде маңыздылары: V1198 Илмая — Приекуле, V1206 Дурбе — Тадайки — Бунка — Приекуле, V1210 Приекуле — Паплака — Вирга и V1212 Приекуле — Вайнёде. == Көрікті орындары == Приекуле қаласында көптеген көрікті жерлер бар, соның ішінде 19 ғасырдағы лютеран шіркеуі, неоклассикалық сарай және жергілікті тарих пен мәдениетке арналған бірнеше мұражайлар бар. *'''Приекуле кешені''' —қаладағы ең танымал туристік орындардың бірі. *'''Лютеран шіркеуі''' — 17 ғасырдың соңында салынған. Дәл осы жерде Корфф отбасының зираты орналасқан. Шіркеу Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қиратылып, 1990 жылдары қалпына келтірілген. *'''Приекуле батпақты соқпағы''' - Приекуле батпақтары арқылы өтетін жаяу жүргіншілер жолы. *'''Приекуле зираты''' — қаладағы ерекше танымал жер. *'''Отбасылық демалыс саябағы''' — отбасылық демалыс үшін серуендеу орны.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-priekule.htm|title=Карта Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 2mynzhi3710yk469s2v2glbm99nnldk 3650155 3650127 2026-09-02T10:17:37Z Мағыпар 100137 үлгі, толықтыру 3650155 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Приекуле |шынайы атауы = {{lang-lv|Priekule}} |сурет = |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16502-Priekule.html|title=Европа. Латвия. историческая область Курземе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала Лиепая, Шяуляй және Кретинганы байланыстыратын теміржол желілерінің маңызды торабы болып табылады. Мұнда ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу зауыттары орналасқан. Приекуле аймақтық жолы (P114 Приекуле - Литва шекарасы) қызмет көрсетеді. Жергілікті жолдардың ішінде маңыздылары: V1198 Илмая — Приекуле, V1206 Дурбе — Тадайки — Бунка — Приекуле, V1210 Приекуле — Паплака — Вирга и V1212 Приекуле — Вайнёде. == Көрікті орындары == Приекуле қаласында көптеген көрікті жерлер бар, соның ішінде 19 ғасырдағы лютеран шіркеуі, неоклассикалық сарай және жергілікті тарих пен мәдениетке арналған бірнеше мұражайлар бар. *'''Приекуле кешені''' —қаладағы ең танымал туристік орындардың бірі. *'''Лютеран шіркеуі''' — 17 ғасырдың соңында салынған. Дәл осы жерде Корфф отбасының зираты орналасқан. Шіркеу Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қиратылып, 1990 жылдары қалпына келтірілген. *'''Приекуле батпақты соқпағы''' - Приекуле батпақтары арқылы өтетін жаяу жүргіншілер жолы. *'''Приекуле зираты''' — қаладағы ерекше танымал жер. *'''Отбасылық демалыс саябағы''' — отбасылық демалыс үшін серуендеу орны.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-priekule.htm|title=Карта Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] hdwah9zgjgvsqse45mvhl2x21zm2bf8 3650156 3650155 2026-09-02T10:18:08Z Мағыпар 100137 үлгі 3650156 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Приекуле |шынайы атауы = {{lang-lv|Priekule}} |сурет = Swedish gates.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = |ту = |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16502-Priekule.html|title=Европа. Латвия. историческая область Курземе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала Лиепая, Шяуляй және Кретинганы байланыстыратын теміржол желілерінің маңызды торабы болып табылады. Мұнда ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу зауыттары орналасқан. Приекуле аймақтық жолы (P114 Приекуле - Литва шекарасы) қызмет көрсетеді. Жергілікті жолдардың ішінде маңыздылары: V1198 Илмая — Приекуле, V1206 Дурбе — Тадайки — Бунка — Приекуле, V1210 Приекуле — Паплака — Вирга и V1212 Приекуле — Вайнёде. == Көрікті орындары == Приекуле қаласында көптеген көрікті жерлер бар, соның ішінде 19 ғасырдағы лютеран шіркеуі, неоклассикалық сарай және жергілікті тарих пен мәдениетке арналған бірнеше мұражайлар бар. *'''Приекуле кешені''' —қаладағы ең танымал туристік орындардың бірі. *'''Лютеран шіркеуі''' — 17 ғасырдың соңында салынған. Дәл осы жерде Корфф отбасының зираты орналасқан. Шіркеу Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қиратылып, 1990 жылдары қалпына келтірілген. *'''Приекуле батпақты соқпағы''' - Приекуле батпақтары арқылы өтетін жаяу жүргіншілер жолы. *'''Приекуле зираты''' — қаладағы ерекше танымал жер. *'''Отбасылық демалыс саябағы''' — отбасылық демалыс үшін серуендеу орны.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-priekule.htm|title=Карта Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 1mwz3xvoscu0y34wzenpqlghrmjl0sa 3650157 3650156 2026-09-02T10:18:38Z Мағыпар 100137 үлгі 3650157 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Приекуле |шынайы атауы = {{lang-lv|Priekule}} |сурет = Swedish gates.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = |ту = Flag of Priekules novads.png |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16502-Priekule.html|title=Европа. Латвия. историческая область Курземе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала Лиепая, Шяуляй және Кретинганы байланыстыратын теміржол желілерінің маңызды торабы болып табылады. Мұнда ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу зауыттары орналасқан. Приекуле аймақтық жолы (P114 Приекуле - Литва шекарасы) қызмет көрсетеді. Жергілікті жолдардың ішінде маңыздылары: V1198 Илмая — Приекуле, V1206 Дурбе — Тадайки — Бунка — Приекуле, V1210 Приекуле — Паплака — Вирга и V1212 Приекуле — Вайнёде. == Көрікті орындары == Приекуле қаласында көптеген көрікті жерлер бар, соның ішінде 19 ғасырдағы лютеран шіркеуі, неоклассикалық сарай және жергілікті тарих пен мәдениетке арналған бірнеше мұражайлар бар. *'''Приекуле кешені''' —қаладағы ең танымал туристік орындардың бірі. *'''Лютеран шіркеуі''' — 17 ғасырдың соңында салынған. Дәл осы жерде Корфф отбасының зираты орналасқан. Шіркеу Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қиратылып, 1990 жылдары қалпына келтірілген. *'''Приекуле батпақты соқпағы''' - Приекуле батпақтары арқылы өтетін жаяу жүргіншілер жолы. *'''Приекуле зираты''' — қаладағы ерекше танымал жер. *'''Отбасылық демалыс саябағы''' — отбасылық демалыс үшін серуендеу орны.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-priekule.htm|title=Карта Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] i35vsq4pbs2fzzhchzunz9sn7hhjuob 3650158 3650157 2026-09-02T10:19:15Z Мағыпар 100137 үлгі 3650158 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Приекуле |шынайы атауы = {{lang-lv|Priekule}} |сурет = Swedish gates.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = Coat of Arms of Priekule.svg |ту = Flag of Priekules novads.png |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16502-Priekule.html|title=Европа. Латвия. историческая область Курземе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала Лиепая, Шяуляй және Кретинганы байланыстыратын теміржол желілерінің маңызды торабы болып табылады. Мұнда ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу зауыттары орналасқан. Приекуле аймақтық жолы (P114 Приекуле - Литва шекарасы) қызмет көрсетеді. Жергілікті жолдардың ішінде маңыздылары: V1198 Илмая — Приекуле, V1206 Дурбе — Тадайки — Бунка — Приекуле, V1210 Приекуле — Паплака — Вирга и V1212 Приекуле — Вайнёде. == Көрікті орындары == Приекуле қаласында көптеген көрікті жерлер бар, соның ішінде 19 ғасырдағы лютеран шіркеуі, неоклассикалық сарай және жергілікті тарих пен мәдениетке арналған бірнеше мұражайлар бар. *'''Приекуле кешені''' —қаладағы ең танымал туристік орындардың бірі. *'''Лютеран шіркеуі''' — 17 ғасырдың соңында салынған. Дәл осы жерде Корфф отбасының зираты орналасқан. Шіркеу Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қиратылып, 1990 жылдары қалпына келтірілген. *'''Приекуле батпақты соқпағы''' - Приекуле батпақтары арқылы өтетін жаяу жүргіншілер жолы. *'''Приекуле зираты''' — қаладағы ерекше танымал жер. *'''Отбасылық демалыс саябағы''' — отбасылық демалыс үшін серуендеу орны.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-priekule.htm|title=Карта Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 0whlrdh59re0r9w9mm9nksedv0ey5cd 3650160 3650158 2026-09-02T10:23:02Z Мағыпар 100137 3650160 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Приекуле |шынайы атауы = {{lang-lv|Priekule}} |сурет = Swedish gates.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = |елтаңба = Coat of Arms of Priekule.svg |ту = Flag of Priekules novads.png |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =26 |lat_sec =50 |lon_dir =E |lon_deg =21 |lon_min =35 |lon_sec =36 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16502-Priekule.html|title=Европа. Латвия. историческая область Курземе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала Лиепая, Шяуляй және Кретинганы байланыстыратын теміржол желілерінің маңызды торабы болып табылады. Мұнда ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу зауыттары орналасқан. Приекуле аймақтық жолы (P114 Приекуле - Литва шекарасы) қызмет көрсетеді. Жергілікті жолдардың ішінде маңыздылары: V1198 Илмая — Приекуле, V1206 Дурбе — Тадайки — Бунка — Приекуле, V1210 Приекуле — Паплака — Вирга и V1212 Приекуле — Вайнёде. == Көрікті орындары == Приекуле қаласында көптеген көрікті жерлер бар, соның ішінде 19 ғасырдағы лютеран шіркеуі, неоклассикалық сарай және жергілікті тарих пен мәдениетке арналған бірнеше мұражайлар бар. *'''Приекуле кешені''' —қаладағы ең танымал туристік орындардың бірі. *'''Лютеран шіркеуі''' — 17 ғасырдың соңында салынған. Дәл осы жерде Корфф отбасының зираты орналасқан. Шіркеу Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қиратылып, 1990 жылдары қалпына келтірілген. *'''Приекуле батпақты соқпағы''' - Приекуле батпақтары арқылы өтетін жаяу жүргіншілер жолы. *'''Приекуле зираты''' — қаладағы ерекше танымал жер. *'''Отбасылық демалыс саябағы''' — отбасылық демалыс үшін серуендеу орны.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-priekule.htm|title=Карта Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 07hxxc1sn8did795h1sh2vlpubum0ru 3650161 3650160 2026-09-02T10:23:32Z Мағыпар 100137 үлгі 3650161 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Приекуле |шынайы атауы = {{lang-lv|Priekule}} |сурет = Swedish gates.jpg |сурет атауы = |жағдайы = |ел = Латвия] |елтаңба = Coat of Arms of Priekule.svg |ту = Flag of Priekules novads.png |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =26 |lat_sec =50 |lon_dir =E |lon_deg =21 |lon_min =35 |lon_sec =36 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16502-Priekule.html|title=Европа. Латвия. историческая область Курземе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала Лиепая, Шяуляй және Кретинганы байланыстыратын теміржол желілерінің маңызды торабы болып табылады. Мұнда ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу зауыттары орналасқан. Приекуле аймақтық жолы (P114 Приекуле - Литва шекарасы) қызмет көрсетеді. Жергілікті жолдардың ішінде маңыздылары: V1198 Илмая — Приекуле, V1206 Дурбе — Тадайки — Бунка — Приекуле, V1210 Приекуле — Паплака — Вирга и V1212 Приекуле — Вайнёде. == Көрікті орындары == Приекуле қаласында көптеген көрікті жерлер бар, соның ішінде 19 ғасырдағы лютеран шіркеуі, неоклассикалық сарай және жергілікті тарих пен мәдениетке арналған бірнеше мұражайлар бар. *'''Приекуле кешені''' —қаладағы ең танымал туристік орындардың бірі. *'''Лютеран шіркеуі''' — 17 ғасырдың соңында салынған. Дәл осы жерде Корфф отбасының зираты орналасқан. Шіркеу Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қиратылып, 1990 жылдары қалпына келтірілген. *'''Приекуле батпақты соқпағы''' - Приекуле батпақтары арқылы өтетін жаяу жүргіншілер жолы. *'''Приекуле зираты''' — қаладағы ерекше танымал жер. *'''Отбасылық демалыс саябағы''' — отбасылық демалыс үшін серуендеу орны.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-priekule.htm|title=Карта Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 8ir2ra3m3fixmfqda6avv14uhjyzxh1 3650162 3650161 2026-09-02T10:24:47Z Мағыпар 100137 үлгі 3650162 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Приекуле |шынайы атауы = {{lang-lv|Priekule}} |сурет = Swedish gates.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Priekule.svg |ту = Flag of Priekules novads.png |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =26 |lat_sec =50 |lon_dir =E |lon_deg =21 |lon_min =35 |lon_sec =36 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = |сайты = |сайт тілі = }} '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16502-Priekule.html|title=Европа. Латвия. историческая область Курземе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала Лиепая, Шяуляй және Кретинганы байланыстыратын теміржол желілерінің маңызды торабы болып табылады. Мұнда ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу зауыттары орналасқан. Приекуле аймақтық жолы (P114 Приекуле - Литва шекарасы) қызмет көрсетеді. Жергілікті жолдардың ішінде маңыздылары: V1198 Илмая — Приекуле, V1206 Дурбе — Тадайки — Бунка — Приекуле, V1210 Приекуле — Паплака — Вирга и V1212 Приекуле — Вайнёде. == Көрікті орындары == Приекуле қаласында көптеген көрікті жерлер бар, соның ішінде 19 ғасырдағы лютеран шіркеуі, неоклассикалық сарай және жергілікті тарих пен мәдениетке арналған бірнеше мұражайлар бар. *'''Приекуле кешені''' —қаладағы ең танымал туристік орындардың бірі. *'''Лютеран шіркеуі''' — 17 ғасырдың соңында салынған. Дәл осы жерде Корфф отбасының зираты орналасқан. Шіркеу Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қиратылып, 1990 жылдары қалпына келтірілген. *'''Приекуле батпақты соқпағы''' - Приекуле батпақтары арқылы өтетін жаяу жүргіншілер жолы. *'''Приекуле зираты''' — қаладағы ерекше танымал жер. *'''Отбасылық демалыс саябағы''' — отбасылық демалыс үшін серуендеу орны.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-priekule.htm|title=Карта Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] otjncjktxm3jb7q9yzd5bt037tuoktp 3650163 3650162 2026-09-02T10:25:54Z Мағыпар 100137 үлгі 3650163 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Приекуле |шынайы атауы = {{lang-lv|Priekule}} |сурет = Swedish gates.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Priekule.svg |ту = Flag of Priekules novads.png |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =26 |lat_sec =50 |lon_dir =E |lon_deg =21 |lon_min =35 |lon_sec =36 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = |аймағы = |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Priekule |сайты = |сайт тілі = }} '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16502-Priekule.html|title=Европа. Латвия. историческая область Курземе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала Лиепая, Шяуляй және Кретинганы байланыстыратын теміржол желілерінің маңызды торабы болып табылады. Мұнда ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу зауыттары орналасқан. Приекуле аймақтық жолы (P114 Приекуле - Литва шекарасы) қызмет көрсетеді. Жергілікті жолдардың ішінде маңыздылары: V1198 Илмая — Приекуле, V1206 Дурбе — Тадайки — Бунка — Приекуле, V1210 Приекуле — Паплака — Вирга и V1212 Приекуле — Вайнёде. == Көрікті орындары == Приекуле қаласында көптеген көрікті жерлер бар, соның ішінде 19 ғасырдағы лютеран шіркеуі, неоклассикалық сарай және жергілікті тарих пен мәдениетке арналған бірнеше мұражайлар бар. *'''Приекуле кешені''' —қаладағы ең танымал туристік орындардың бірі. *'''Лютеран шіркеуі''' — 17 ғасырдың соңында салынған. Дәл осы жерде Корфф отбасының зираты орналасқан. Шіркеу Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қиратылып, 1990 жылдары қалпына келтірілген. *'''Приекуле батпақты соқпағы''' - Приекуле батпақтары арқылы өтетін жаяу жүргіншілер жолы. *'''Приекуле зираты''' — қаладағы ерекше танымал жер. *'''Отбасылық демалыс саябағы''' — отбасылық демалыс үшін серуендеу орны.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-priekule.htm|title=Карта Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] fbu2esf227gcwh4ir8llxcda7t154sz 3650164 3650163 2026-09-02T10:27:01Z Мағыпар 100137 үлгі 3650164 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Приекуле |шынайы атауы = {{lang-lv|Priekule}} |сурет = Swedish gates.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Priekule.svg |ту = Flag of Priekules novads.png |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =26 |lat_sec =50 |lon_dir =E |lon_deg =21 |lon_min =35 |lon_sec =36 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Оңтүстік Курземе аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = |DST = |телефон коды = |пошта индексі = |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Priekule |сайты = |сайт тілі = }} '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16502-Priekule.html|title=Европа. Латвия. историческая область Курземе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала Лиепая, Шяуляй және Кретинганы байланыстыратын теміржол желілерінің маңызды торабы болып табылады. Мұнда ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу зауыттары орналасқан. Приекуле аймақтық жолы (P114 Приекуле - Литва шекарасы) қызмет көрсетеді. Жергілікті жолдардың ішінде маңыздылары: V1198 Илмая — Приекуле, V1206 Дурбе — Тадайки — Бунка — Приекуле, V1210 Приекуле — Паплака — Вирга и V1212 Приекуле — Вайнёде. == Көрікті орындары == Приекуле қаласында көптеген көрікті жерлер бар, соның ішінде 19 ғасырдағы лютеран шіркеуі, неоклассикалық сарай және жергілікті тарих пен мәдениетке арналған бірнеше мұражайлар бар. *'''Приекуле кешені''' —қаладағы ең танымал туристік орындардың бірі. *'''Лютеран шіркеуі''' — 17 ғасырдың соңында салынған. Дәл осы жерде Корфф отбасының зираты орналасқан. Шіркеу Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қиратылып, 1990 жылдары қалпына келтірілген. *'''Приекуле батпақты соқпағы''' - Приекуле батпақтары арқылы өтетін жаяу жүргіншілер жолы. *'''Приекуле зираты''' — қаладағы ерекше танымал жер. *'''Отбасылық демалыс саябағы''' — отбасылық демалыс үшін серуендеу орны.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-priekule.htm|title=Карта Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 1rhjkg5ly8k99lzfsa6xmgjaauq8n1n 3650165 3650164 2026-09-02T10:36:40Z Мағыпар 100137 үлгі 3650165 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Приекуле |шынайы атауы = {{lang-lv|Priekule}} |сурет = Swedish gates.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Priekule.svg |ту = Flag of Priekules novads.png |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =26 |lat_sec =50 |lon_dir =E |lon_deg =21 |lon_min =35 |lon_sec =36 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Оңтүстік Курземе аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = |санақ жылы = |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = |пошта индексі = LV-3434 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Priekule |сайты = |сайт тілі = }} '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16502-Priekule.html|title=Европа. Латвия. историческая область Курземе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала Лиепая, Шяуляй және Кретинганы байланыстыратын теміржол желілерінің маңызды торабы болып табылады. Мұнда ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу зауыттары орналасқан. Приекуле аймақтық жолы (P114 Приекуле - Литва шекарасы) қызмет көрсетеді. Жергілікті жолдардың ішінде маңыздылары: V1198 Илмая — Приекуле, V1206 Дурбе — Тадайки — Бунка — Приекуле, V1210 Приекуле — Паплака — Вирга и V1212 Приекуле — Вайнёде. == Көрікті орындары == Приекуле қаласында көптеген көрікті жерлер бар, соның ішінде 19 ғасырдағы лютеран шіркеуі, неоклассикалық сарай және жергілікті тарих пен мәдениетке арналған бірнеше мұражайлар бар. *'''Приекуле кешені''' —қаладағы ең танымал туристік орындардың бірі. *'''Лютеран шіркеуі''' — 17 ғасырдың соңында салынған. Дәл осы жерде Корфф отбасының зираты орналасқан. Шіркеу Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қиратылып, 1990 жылдары қалпына келтірілген. *'''Приекуле батпақты соқпағы''' - Приекуле батпақтары арқылы өтетін жаяу жүргіншілер жолы. *'''Приекуле зираты''' — қаладағы ерекше танымал жер. *'''Отбасылық демалыс саябағы''' — отбасылық демалыс үшін серуендеу орны.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-priekule.htm|title=Карта Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 66dxiqi7ptqdgqnnyr25gdrnpucbhqv 3650167 3650165 2026-09-02T10:37:39Z Мағыпар 100137 үлгі 3650167 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Приекуле |шынайы атауы = {{lang-lv|Priekule}} |сурет = Swedish gates.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Priekule.svg |ту = Flag of Priekules novads.png |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =26 |lat_sec =50 |lon_dir =E |lon_deg =21 |lon_min =35 |lon_sec =36 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Оңтүстік Курземе аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = |бұрынғы атаулары = |статус алуы = |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 1979 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = |пошта индексі = LV-3434 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Priekule |сайты = |сайт тілі = }} '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16502-Priekule.html|title=Европа. Латвия. историческая область Курземе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала Лиепая, Шяуляй және Кретинганы байланыстыратын теміржол желілерінің маңызды торабы болып табылады. Мұнда ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу зауыттары орналасқан. Приекуле аймақтық жолы (P114 Приекуле - Литва шекарасы) қызмет көрсетеді. Жергілікті жолдардың ішінде маңыздылары: V1198 Илмая — Приекуле, V1206 Дурбе — Тадайки — Бунка — Приекуле, V1210 Приекуле — Паплака — Вирга и V1212 Приекуле — Вайнёде. == Көрікті орындары == Приекуле қаласында көптеген көрікті жерлер бар, соның ішінде 19 ғасырдағы лютеран шіркеуі, неоклассикалық сарай және жергілікті тарих пен мәдениетке арналған бірнеше мұражайлар бар. *'''Приекуле кешені''' —қаладағы ең танымал туристік орындардың бірі. *'''Лютеран шіркеуі''' — 17 ғасырдың соңында салынған. Дәл осы жерде Корфф отбасының зираты орналасқан. Шіркеу Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қиратылып, 1990 жылдары қалпына келтірілген. *'''Приекуле батпақты соқпағы''' - Приекуле батпақтары арқылы өтетін жаяу жүргіншілер жолы. *'''Приекуле зираты''' — қаладағы ерекше танымал жер. *'''Отбасылық демалыс саябағы''' — отбасылық демалыс үшін серуендеу орны.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-priekule.htm|title=Карта Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 4ehusereei2fybfe725zx62zna9a8eg 3650168 3650167 2026-09-02T10:38:41Z Мағыпар 100137 үлгі 3650168 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Приекуле |шынайы атауы = {{lang-lv|Priekule}} |сурет = Swedish gates.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Priekule.svg |ту = Flag of Priekules novads.png |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =26 |lat_sec =50 |lon_dir =E |lon_deg =21 |lon_min =35 |lon_sec =36 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Оңтүстік Курземе аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = 1979 |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1928 |жер аумағы = |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 1979 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = |пошта индексі = LV-3434 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Priekule |сайты = |сайт тілі = }} '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16502-Priekule.html|title=Европа. Латвия. историческая область Курземе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала Лиепая, Шяуляй және Кретинганы байланыстыратын теміржол желілерінің маңызды торабы болып табылады. Мұнда ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу зауыттары орналасқан. Приекуле аймақтық жолы (P114 Приекуле - Литва шекарасы) қызмет көрсетеді. Жергілікті жолдардың ішінде маңыздылары: V1198 Илмая — Приекуле, V1206 Дурбе — Тадайки — Бунка — Приекуле, V1210 Приекуле — Паплака — Вирга и V1212 Приекуле — Вайнёде. == Көрікті орындары == Приекуле қаласында көптеген көрікті жерлер бар, соның ішінде 19 ғасырдағы лютеран шіркеуі, неоклассикалық сарай және жергілікті тарих пен мәдениетке арналған бірнеше мұражайлар бар. *'''Приекуле кешені''' —қаладағы ең танымал туристік орындардың бірі. *'''Лютеран шіркеуі''' — 17 ғасырдың соңында салынған. Дәл осы жерде Корфф отбасының зираты орналасқан. Шіркеу Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қиратылып, 1990 жылдары қалпына келтірілген. *'''Приекуле батпақты соқпағы''' - Приекуле батпақтары арқылы өтетін жаяу жүргіншілер жолы. *'''Приекуле зираты''' — қаладағы ерекше танымал жер. *'''Отбасылық демалыс саябағы''' — отбасылық демалыс үшін серуендеу орны.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-priekule.htm|title=Карта Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] mbwkk0svxkipxc5z6k1okjfh4xsobqu 3650170 3650168 2026-09-02T10:40:14Z Мағыпар 100137 үлгі 3650170 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Приекуле |шынайы атауы = {{lang-lv|Priekule}} |сурет = Swedish gates.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Priekule.svg |ту = Flag of Priekules novads.png |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =26 |lat_sec =50 |lon_dir =E |lon_deg =21 |lon_min =35 |lon_sec =36 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Оңтүстік Курземе аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = 1979 |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1928 |жер аумағы = 5,4 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 65 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 1979 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = 450,6 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = |пошта индексі = LV-3434 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Priekule |сайты = |сайт тілі = }} '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16502-Priekule.html|title=Европа. Латвия. историческая область Курземе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала Лиепая, Шяуляй және Кретинганы байланыстыратын теміржол желілерінің маңызды торабы болып табылады. Мұнда ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу зауыттары орналасқан. Приекуле аймақтық жолы (P114 Приекуле - Литва шекарасы) қызмет көрсетеді. Жергілікті жолдардың ішінде маңыздылары: V1198 Илмая — Приекуле, V1206 Дурбе — Тадайки — Бунка — Приекуле, V1210 Приекуле — Паплака — Вирга и V1212 Приекуле — Вайнёде. == Көрікті орындары == Приекуле қаласында көптеген көрікті жерлер бар, соның ішінде 19 ғасырдағы лютеран шіркеуі, неоклассикалық сарай және жергілікті тарих пен мәдениетке арналған бірнеше мұражайлар бар. *'''Приекуле кешені''' —қаладағы ең танымал туристік орындардың бірі. *'''Лютеран шіркеуі''' — 17 ғасырдың соңында салынған. Дәл осы жерде Корфф отбасының зираты орналасқан. Шіркеу Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қиратылып, 1990 жылдары қалпына келтірілген. *'''Приекуле батпақты соқпағы''' - Приекуле батпақтары арқылы өтетін жаяу жүргіншілер жолы. *'''Приекуле зираты''' — қаладағы ерекше танымал жер. *'''Отбасылық демалыс саябағы''' — отбасылық демалыс үшін серуендеу орны.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-priekule.htm|title=Карта Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] c0ktmyeaqqnipkpz8vzjua1m54hcle8 3650174 3650170 2026-09-02T10:43:17Z Мағыпар 100137 сурет қою 3650174 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Приекуле |шынайы атауы = {{lang-lv|Priekule}} |сурет = Swedish gates.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Priekule.svg |ту = Flag of Priekules novads.png |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =26 |lat_sec =50 |lon_dir =E |lon_deg =21 |lon_min =35 |lon_sec =36 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Оңтүстік Курземе аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = 1979 |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1928 |жер аумағы = 5,4 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 65 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 1979 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = 450,6 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = |пошта индексі = LV-3434 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Priekule |сайты = |сайт тілі = }} '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16502-Priekule.html|title=Европа. Латвия. историческая область Курземе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала Лиепая, Шяуляй және Кретинганы байланыстыратын теміржол желілерінің маңызды торабы болып табылады. Мұнда ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу зауыттары орналасқан. Приекуле аймақтық жолы (P114 Приекуле - Литва шекарасы) қызмет көрсетеді. Жергілікті жолдардың ішінде маңыздылары: V1198 Илмая — Приекуле, V1206 Дурбе — Тадайки — Бунка — Приекуле, V1210 Приекуле — Паплака — Вирга и V1212 Приекуле — Вайнёде. == Көрікті орындары == Приекуле қаласында көптеген көрікті жерлер бар, соның ішінде 19 ғасырдағы лютеран шіркеуі, неоклассикалық сарай және жергілікті тарих пен мәдениетке арналған бірнеше мұражайлар бар. *'''Приекуле кешені''' —қаладағы ең танымал туристік орындардың бірі. *'''Лютеран шіркеуі''' — 17 ғасырдың соңында салынған. Дәл осы жерде Корфф отбасының зираты орналасқан. Шіркеу Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қиратылып, 1990 жылдары қалпына келтірілген. *'''Приекуле батпақты соқпағы''' - Приекуле батпақтары арқылы өтетін жаяу жүргіншілер жолы. *'''Приекуле зираты''' — қаладағы ерекше танымал жер. *'''Отбасылық демалыс саябағы''' — отбасылық демалыс үшін серуендеу орны.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-priekule.htm|title=Карта Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="140"> Swedish gates.jpg|Швед қақпасы </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 90l965fvvlrfaoca0fbvx4dowppvnkc 3650175 3650174 2026-09-02T10:45:16Z Мағыпар 100137 /* Галерея */ сурет қою 3650175 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Приекуле |шынайы атауы = {{lang-lv|Priekule}} |сурет = Swedish gates.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Priekule.svg |ту = Flag of Priekules novads.png |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =26 |lat_sec =50 |lon_dir =E |lon_deg =21 |lon_min =35 |lon_sec =36 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Оңтүстік Курземе аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = 1979 |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1928 |жер аумағы = 5,4 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 65 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 1979 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = 450,6 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = |пошта индексі = LV-3434 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Priekule |сайты = |сайт тілі = }} '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16502-Priekule.html|title=Европа. Латвия. историческая область Курземе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала Лиепая, Шяуляй және Кретинганы байланыстыратын теміржол желілерінің маңызды торабы болып табылады. Мұнда ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу зауыттары орналасқан. Приекуле аймақтық жолы (P114 Приекуле - Литва шекарасы) қызмет көрсетеді. Жергілікті жолдардың ішінде маңыздылары: V1198 Илмая — Приекуле, V1206 Дурбе — Тадайки — Бунка — Приекуле, V1210 Приекуле — Паплака — Вирга и V1212 Приекуле — Вайнёде. == Көрікті орындары == Приекуле қаласында көптеген көрікті жерлер бар, соның ішінде 19 ғасырдағы лютеран шіркеуі, неоклассикалық сарай және жергілікті тарих пен мәдениетке арналған бірнеше мұражайлар бар. *'''Приекуле кешені''' —қаладағы ең танымал туристік орындардың бірі. *'''Лютеран шіркеуі''' — 17 ғасырдың соңында салынған. Дәл осы жерде Корфф отбасының зираты орналасқан. Шіркеу Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қиратылып, 1990 жылдары қалпына келтірілген. *'''Приекуле батпақты соқпағы''' - Приекуле батпақтары арқылы өтетін жаяу жүргіншілер жолы. *'''Приекуле зираты''' — қаладағы ерекше танымал жер. *'''Отбасылық демалыс саябағы''' — отбасылық демалыс үшін серуендеу орны.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-priekule.htm|title=Карта Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="140"> Swedish gates.jpg|Швед қақпасы Приекульская "Пороховая Башня".jpg|Приекуле кешенінің бақылау мұнарасы </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] kels17t5icwlw4tx2ycrta2m9snhkke 3650176 3650175 2026-09-02T10:46:10Z Мағыпар 100137 сурет қою 3650176 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Приекуле |шынайы атауы = {{lang-lv|Priekule}} |сурет = Swedish gates.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Priekule.svg |ту = Flag of Priekules novads.png |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =26 |lat_sec =50 |lon_dir =E |lon_deg =21 |lon_min =35 |lon_sec =36 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Оңтүстік Курземе аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = 1979 |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1928 |жер аумағы = 5,4 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 65 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 1979 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = 450,6 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = |пошта индексі = LV-3434 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Priekule |сайты = |сайт тілі = }} '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16502-Priekule.html|title=Европа. Латвия. историческая область Курземе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала Лиепая, Шяуляй және Кретинганы байланыстыратын теміржол желілерінің маңызды торабы болып табылады. Мұнда ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу зауыттары орналасқан. Приекуле аймақтық жолы (P114 Приекуле - Литва шекарасы) қызмет көрсетеді. Жергілікті жолдардың ішінде маңыздылары: V1198 Илмая — Приекуле, V1206 Дурбе — Тадайки — Бунка — Приекуле, V1210 Приекуле — Паплака — Вирга и V1212 Приекуле — Вайнёде. == Көрікті орындары == Приекуле қаласында көптеген көрікті жерлер бар, соның ішінде 19 ғасырдағы лютеран шіркеуі, неоклассикалық сарай және жергілікті тарих пен мәдениетке арналған бірнеше мұражайлар бар. *'''Приекуле кешені''' —қаладағы ең танымал туристік орындардың бірі. *'''Лютеран шіркеуі''' — 17 ғасырдың соңында салынған. Дәл осы жерде Корфф отбасының зираты орналасқан. Шіркеу Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қиратылып, 1990 жылдары қалпына келтірілген. *'''Приекуле батпақты соқпағы''' - Приекуле батпақтары арқылы өтетін жаяу жүргіншілер жолы. *'''Приекуле зираты''' — қаладағы ерекше танымал жер. *'''Отбасылық демалыс саябағы''' — отбасылық демалыс үшін серуендеу орны.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-priekule.htm|title=Карта Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="140"> Swedish gates.jpg|Швед қақпасы Приекульская "Пороховая Башня".jpg|Приекуле кешенінің бақылау мұнарасы Priekules luterāņu baznīca - panoramio.jpg|Лютеран шіркеуі </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] t9z1e4eziy7ofsuzx4etpdrvhrb5gd6 3650177 3650176 2026-09-02T10:47:47Z Мағыпар 100137 сурет қою 3650177 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Приекуле |шынайы атауы = {{lang-lv|Priekule}} |сурет = Swedish gates.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Priekule.svg |ту = Flag of Priekules novads.png |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =26 |lat_sec =50 |lon_dir =E |lon_deg =21 |lon_min =35 |lon_sec =36 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Оңтүстік Курземе аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = 1979 |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1928 |жер аумағы = 5,4 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 65 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 1979 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = 450,6 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = |пошта индексі = LV-3434 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Priekule |сайты = |сайт тілі = }} '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16502-Priekule.html|title=Европа. Латвия. историческая область Курземе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала Лиепая, Шяуляй және Кретинганы байланыстыратын теміржол желілерінің маңызды торабы болып табылады. Мұнда ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу зауыттары орналасқан. Приекуле аймақтық жолы (P114 Приекуле - Литва шекарасы) қызмет көрсетеді. Жергілікті жолдардың ішінде маңыздылары: V1198 Илмая — Приекуле, V1206 Дурбе — Тадайки — Бунка — Приекуле, V1210 Приекуле — Паплака — Вирга и V1212 Приекуле — Вайнёде. == Көрікті орындары == Приекуле қаласында көптеген көрікті жерлер бар, соның ішінде 19 ғасырдағы лютеран шіркеуі, неоклассикалық сарай және жергілікті тарих пен мәдениетке арналған бірнеше мұражайлар бар. *'''Приекуле кешені''' —қаладағы ең танымал туристік орындардың бірі. *'''Лютеран шіркеуі''' — 17 ғасырдың соңында салынған. Дәл осы жерде Корфф отбасының зираты орналасқан. Шіркеу Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қиратылып, 1990 жылдары қалпына келтірілген. *'''Приекуле батпақты соқпағы''' - Приекуле батпақтары арқылы өтетін жаяу жүргіншілер жолы. *'''Приекуле зираты''' — қаладағы ерекше танымал жер. *'''Отбасылық демалыс саябағы''' — отбасылық демалыс үшін серуендеу орны.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-priekule.htm|title=Карта Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="140"> Swedish gates.jpg|Швед қақпасы Приекульская "Пороховая Башня".jpg|Приекуле кешенінің бақылау мұнарасы Priekules luterāņu baznīca - panoramio.jpg|Лютеран шіркеуі Железнодорожный вокзал г. Приекуле (2015).jpg|Бұрынғы теміржол вокзалы </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] s3m8cuehuacespy2tnmgfi22pxx6dak 3650178 3650177 2026-09-02T10:48:27Z Мағыпар 100137 3650178 wikitext text/x-wiki {{Елді мекен |статусы = қала |қазақша атауы = Приекуле |шынайы атауы = {{lang-lv|Priekule}} |сурет = Swedish gates.jpg |сурет атауы = |жағдайы = аймақтық қала |ел = Латвия |елтаңба = Coat of Arms of Priekule.svg |ту = Flag of Priekules novads.png |елтаңба сипаттамасы = |ту сипаттамасы = |елтаңба ені = |ту ені = |lat_dir = N|lat_deg =56 |lat_min =26 |lat_sec =50 |lon_dir =E |lon_deg =21 |lon_min =35 |lon_sec =36 |CoordAddon = |CoordScale = |аймақ түрі = Аймақ |аймағы = Оңтүстік Курземе аймағы |кестедегі аймақ = |аудан түрі = |ауданы = |кестедегі аудан = |қауым округі түрі = |қауым округі = |кестедегі қауым округі = |қауым түрі = |қауым = |кестедегі қауым = |ішкі бөлінісі = |3асшының түрi = |басшысы = |құрылған уақыты = |алғашқы дерек = 1979 |бұрынғы атаулары = |статус алуы = 1928 |жер аумағы = 5,4 |биiктiктiң түрi = |орталығының биiктігі = 65 |климаты = |ресми тілі = |тұрғыны = 1979 |санақ жылы = 2026 |тығыздығы = 450,6 |шоғырлануы = |ұлттық құрамы = |конфессионалдық құрамы = |этнохороним = |уақыт белдеуі = +2:00 |DST = |телефон коды = |пошта индексі = LV-3434 |пошта индекстері = |автомобиль коды = |идентификатор түрі = |сандық идентификаторы = |ортаққордағы санаты = Priekule |сайты = |сайт тілі = }} '''Приекуле''' ({{lang-lv|Priekule}}) — [[Латвия]]ның [[Оңтүстік Курземе аймағы]]ндағы қала, Приекуле аймағының бұрынғы әкімшілік орталығы. Приекуле халқының саны 2026 жылғы жағдай бойынша 1979 адамды құрады. Приекуле — Латвиядағы 76 қаланың бірі және Латвиядағы халқы бойынша 53-ші орында.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/lv/population-of-priekule-11487.html|title=Население Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Географиялық орналасуы == Латвияның оңтүстік-батысында, [[Рига]]дан 200 км, [[Лиепая]]дан 40 км қашықтықта орналасқан. Приекуле қоңыржай климаттық белдеуде орналасқандықтан, жұмсақ климатқа және орташа ылғалдылыққа ие деп саналады. Қалада қаңтардағы орташа температура –4°C, ал шілдеде 17,5°C.<ref>{{citeweb|url=https://womanadvice.ru/priekule_lc4393|title=Европа > Латвия > Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Тарихы == Приекуле турплы 1483 жылға жататын мұрағат құжаттарында айтылған. Онда жергілікті жерлерді Корфу баронына беру туралы ақпарат айтылған. Аймақ экономикасы 1871 жылы Лиепая мен Вильнюсті байланыстыратын теміржол желісінің ашылуымен дами бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылы, Приекуле аймағында Курземе бекінісі үшін екінші ірі шайқас болып, қала ауыр шығындарға ұшырады. Шайқас кезінде Приекуле шіркеуі қирады, бірақ ол 1994 және 1997 жылдар аралығында қалпына келтірілді. Сол кезде болған 450 үйдің тек 40-ы ғана шайқастан аман қалды. Соғыстан кейінгі кезеңде қала аймақ орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16502-Priekule.html|title=Европа. Латвия. историческая область Курземе|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Экономикасы және инфрақұрылымы == Қала Лиепая, Шяуляй және Кретинганы байланыстыратын теміржол желілерінің маңызды торабы болып табылады. Мұнда ауылшаруашылық өнімдерін өңдеу зауыттары орналасқан. Приекуле аймақтық жолы (P114 Приекуле - Литва шекарасы) қызмет көрсетеді. Жергілікті жолдардың ішінде маңыздылары: V1198 Илмая — Приекуле, V1206 Дурбе — Тадайки — Бунка — Приекуле, V1210 Приекуле — Паплака — Вирга и V1212 Приекуле — Вайнёде. == Көрікті орындары == Приекуле қаласында көптеген көрікті жерлер бар, соның ішінде 19 ғасырдағы лютеран шіркеуі, неоклассикалық сарай және жергілікті тарих пен мәдениетке арналған бірнеше мұражайлар бар. *'''Приекуле кешені''' —қаладағы ең танымал туристік орындардың бірі. *'''Лютеран шіркеуі''' — 17 ғасырдың соңында салынған. Дәл осы жерде Корфф отбасының зираты орналасқан. Шіркеу Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қиратылып, 1990 жылдары қалпына келтірілген. *'''Приекуле батпақты соқпағы''' - Приекуле батпақтары арқылы өтетін жаяу жүргіншілер жолы. *'''Приекуле зираты''' — қаладағы ерекше танымал жер. *'''Отбасылық демалыс саябағы''' — отбасылық демалыс үшін серуендеу орны.<ref>{{citeweb|url=http://bigkarta.com/latvia-priekule.htm|title=Карта Приекуле|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-09-2|lang=}}</ref> == Галерея == <gallery mode="packed" heights="150"> Swedish gates.jpg|Швед қақпасы Приекульская "Пороховая Башня".jpg|Приекуле кешенінің бақылау мұнарасы Priekules luterāņu baznīca - panoramio.jpg|Лютеран шіркеуі Железнодорожный вокзал г. Приекуле (2015).jpg|Бұрынғы теміржол вокзалы </gallery> == Дереккөздер == {{дереккөздер}} {{Латвия қалалары}} [[Санат:Латвия қалалары]] 9g3yvvctgomntzny1nm0e1xfo5fubr2 0 786170 3650115 2026-09-02T08:06:47Z PushkinVko 184261 Жаңа бетте: {{Тексерілмеген мақала|date={{subst:#time:F Y}}}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Алексеев Николай Евдокимович (анасы жағынан Байгулов Н.Е.) (1941-2016) – ақын, журналист, ҚР Жазушылар одағы мүшесі.''' == Өмірбаяны == 1941 жылы 27 қазанда [[Абай облысы]], Сем... 3650115 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қыркүйек 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Алексеев Николай Евдокимович (анасы жағынан Байгулов Н.Е.) (1941-2016) – ақын, журналист, ҚР Жазушылар одағы мүшесі.''' == Өмірбаяны == 1941 жылы 27 қазанда [[Абай облысы]], [[Семей қаласы]]нда, Жаңа Семей станциясында дүниеге келген. 1966 жылы наурызда «Иртыш» газетінде оның «Клены стреляют почками» атты алғашқы өлеңі жарияланды. 1970 жылдардың басында аталған газет редакциясында қызмет атқарады. 500-ден астам эссе, очерк, мақала, «Новые стихи» (1969), «Комсомольский проспект» (1978), «Ледостав» (1982), «Сумерки. Луна над Жидебаем» (2004), «Вершины видны издалека» (2004), «Вершины и бездны» (2005), «Покаяние» (2005) жыр жинақтарының авторы. Н. Алексеевичтің қазақ тілін білуі, оған «Алтыбакан», «Поклон тебе, земля Абая» туындыларына қазақ аңыз-әңгімелерін пайдалануға мүмкіндік берді. Оның өлең, очерктерінің кейіпкерлері – жерлестері, Ұлы дала ұлдары: Абай, Мұхтар Әуезов, айдаудағы жазушы Ф. М. Достоевский, жазушылар - Қ. Мұхамедханов, Д. Черепанов, С. Анисимов. Н. Алексеев Семейдің 280 жылдығына орай «Город Семипалат» атты ұжымдық жинақтың жарық көруіне ат салысқан. Ұлы Абайдың мерейтойы қарсаңында өткен республикалық әдеби конкурста Н. Е. Алексеев марапатқа ие болды. Николай Алексеев жиырма жылға жуық уақыт бойы Қазақстан Жазушылар одағының Семей бөлімшесінде әдеби кеңесші және «Иртышские огоньки» әдеби-шығармашылық бірлестігіне жетекшілік еткен.<ref>{{citeweb|url= https://esimder.pushkinlibrary.kz/kz/pisateli-i-poetykz/455-.html|title= Алексеев Н. Е.|author=|date=|work=|publisher=|lang=}}</ref> 2016 ж. 23 қарашада дүниеден озды. be5rhtxk4d5vip2evaousna9b89as02 0 786171 3650120 2026-09-02T08:14:59Z PushkinVko 184261 Жаңа бетте: {{Тексерілмеген мақала|date={{subst:#time:F Y}}}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Борис Петрович Аникин (1964 ж.) – ақын, бард.''' == Өмірбаяны == 1964 жылы 30 қаңтарда [[Шығыс Қазақстан облысы]] [[Өскемен қаласы]]нда дүниеге келген. Өскемен педагогикалық и... 3650120 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қыркүйек 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Борис Петрович Аникин (1964 ж.) – ақын, бард.''' == Өмірбаяны == 1964 жылы 30 қаңтарда [[Шығыс Қазақстан облысы]] [[Өскемен қаласы]]нда дүниеге келген. Өскемен педагогикалық институттың (қазаргі С. Аманжолов атындағы ШҚМУі) филология факультетін тәмамдайды (1984). Әскер қатарынан келген соң № 3 қалалық мектепте орыс тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі болған. 1995 жылы Иркутскіге кетіп, бес жылдан кейін Қазақстанға оралады. «Papier mache” (1995), «Ненастоящее время» (1999), «Странник» (2010) жыр жинақтарының авторы. «Странник» өлеңдер жинағына ақынның отыз жылдық таңдамалы туындылары енген. == Шығармашылығы == Ақын, әндердің авторы әрі орындаушысы Б. П. Аникин – Шығыс Қазақстан мәдениетті қолдау қорының және «Звено Алтая» әдеби бірлестігінің мүшесі, «Иртыш» және «Вестник культуры» облыстық журналдары редакторының орынбасары болған. Ақын-жыршы елуден астам өз мәтініне сонымен бірге, М. Волошин, Ю. Плеслов, П. Васильев, Ю. Савченко, Д. Ф. Черепанов т. б. сөзіне ән жазған. Ақындар сайысының, бард әндері фестивальдарының қазылар алқасында және «Эрудит» балалар ойын бағдарламасының дизайнері болған. Жарық көрген әндер циклі негізінде режиссер Е. В. Воробьева «Снежная королева» спектаклін қойған. Ақын әрі музыкант Борис Аникин шығармашылығы – адам құндылықтары мен рухани дәстүр маңыздылығын айқындай түседі. 4qqg5lfs66u3psb3s7297ari7jzhndq 0 786172 3650159 2026-09-02T10:22:48Z PushkinVko 184261 Жаңа бетте: {{Тексерілмеген мақала|date={{subst:#time:F Y}}}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Кенесқазы Дұрмұхаммедұлы Бәшей (Бәшеев) (1941 ж.) - журналист, публицист.''' == Өмірбаяны == 1941 жылы Семей облысы (қазіргі [[Абай облысы]]) [[Абай ауданы]], Қарауыл жерінде т... 3650159 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қыркүйек 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Кенесқазы Дұрмұхаммедұлы Бәшей (Бәшеев) (1941 ж.) - журналист, публицист.''' == Өмірбаяны == 1941 жылы Семей облысы (қазіргі [[Абай облысы]]) [[Абай ауданы]], Қарауыл жерінде тракторшы отбасында дүниеге келген. Училищені аяқтаған соң, екі жыл туған ауылда тракторшы болады ("Тың жерлерді игергені үшін" медалі бар). Кеңес Әскері қатарынан оралғаннан кейін Ташкенттегі Ленин атындағы жалпы әскери командалық училищесін тәмамдап, Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетіне түседі. Университеттен кейін республикалық «Социалистiк Қазақстан» газетінде (қазіргі [[Егемен Қазақстан газеті]]), Компартияның Орталық комитеті «Шалқар» телебағдарламасына бас редакторлыққа жібереді. Кейін Абай аудандық партия комитетінде қызмет етеді. К. Башей Чарскі аудандық газетінде 10 жыл бас редактор болған. Телеарнада еңбек еткен 20 жылды ол Семей облтелерадиокомпаниясының республикалық бағдарламаларында хабар таратуға арнайды. Журналистика саласында кәсіби маман бола жүріп, «Арна» газетінде бас редактор болып, «Орман дауысы» және «Ертіс өнері» газеттеріне басшылық етіп, «Бозбала и бойжеткен» жастарға арналған журнал шығарған.<ref>{{citeweb|url= https://esimder.pushkinlibrary.kz/kz/pisateli-i-poetykz/1365-.html|title= Бәшей К.|author=|date=|work=|publisher=|lang=}}</ref> == Марапаттары == «КСРО баспа үздігі» белгісімен, «Ерен еңбегі үшін» медалімен, Мәдениет және ақпарат министрлігінің Құрмет грамотасымен марапатталған. Қазақстан журналистер сыйлығының лауреаты. ait8xaittjvf8jki82hkldzyowleu0w 0 786173 3650181 2026-09-02T10:55:24Z PushkinVko 184261 Жаңа бетте: {{Тексерілмеген мақала|date={{subst:#time:F Y}}}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Жабайыл Бейсенов (1935 - 2024 жж.) – ақын, сазгер. ''' == Өмірбаяны == 1935 жылы 9 қарашада Қытай Халық Республикасы Тарбағатай аймағы Толы ауданы Жайыр тауының етегінде дүни... 3650181 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қыркүйек 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Жабайыл Бейсенов (1935 - 2024 жж.) – ақын, сазгер. ''' == Өмірбаяны == 1935 жылы 9 қарашада Қытай Халық Республикасы Тарбағатай аймағы Толы ауданы Жайыр тауының етегінде дүниеге келген. 1935-1942 жылдар аралығында ата-ана тәрбиесінде болып, 1943 жылдан 1951 жылға дейін Толы ауданындағы орталау мектепте білім алды. 1952-1956 жылдары Шәуешек қаласындағы қазақ гимназиясында оқыды. 1957-1961 жылдары арасында ШҰАР, Үрімші қаласындағы педагогикалық институттың тіл және әдебиет факультетін бітірді. 1962 жылы Қазақстанға келгеннен бастап, 1996 жылға дейін бұрыңғы Мақаншы ауданы (қазіргі [[Үржар ауданы]], [[Шығыс Қазақстан облысы]]), Жарбұлақ орта мектебінде ұстаз болып жұмыс атқарды. == Шығармашылығы == Жабайыл Бейсенов жеті өлеңдер жинағының авторы. «Ауыл әуендері», «Алтын бесік ауылым», «Алакөлім аяулым», «Күнгейім менің» , «Балалық қызық, бал күндер», «Тасадағы тұма» мемлекеттік тапсырыс бойынша, «Жырлайды жылдар». Ақын жұртқа танымал 10-нан астам әндердің мәтінін жазды. Олар «Достық толғауы», «Үржар вальсі», «Үржарым құтты мекен», «Жас ұлғайып», «Батыр баба», «Шапанай сазы», «Күнгейім менің», «Ауылым» болып кете береді.<ref>{{citeweb|url= https://esimder.pushkinlibrary.kz/kz/pisateli-i-poetykz/1691-.html|title= Бейсенов Ж.|author=|date=|work=|publisher=|lang=}}</ref> Ұстаз болып жүрген кездерінде шәкірт тәрбиелеу ісіне баса көңіл бөлді. «Баспалдақ» атты әдебиет үйірмені құрып, көптеген жас таланттардың көзін ашты. Бұл еңбегі жеміссіз қалған жоқ. Танымал ақындар Айжарық Абылқасымов, Алмахан Омарова, Дәулетхан Тастанбеков, белді журналист Айдархан Мұхамедкәрім де сол үйірмеден түлеп ұшқан шәкірттер. Кезінде Республикалық «Қазақстан пионері» газетінде де арнайы бет беріліп, өлеңдері жарияланған. Ұстаздық жұмысында да өзіндік ізі бар. == Марапаттары == Үржар ауданының «Құрметті азаматы», Қазақстан Республикасының «Халық ағарту ісінің үздігі», облыстық білім басқармасының және Үржар ауданы әкімінің «Құрмет грамоталарымен» марапатталған. 8 желтоқсан 2024 жылы дүниеден өткен. 2u68v9fm7dpuev1cml8vjfmxmj81nox 3650195 3650181 2026-09-02T11:28:17Z PushkinVko 184261 3650195 wikitext text/x-wiki {{Тексерілмеген мақала|date=қыркүйек 2026}} <!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --> '''Жабайыл Бейсенов (1935 - 2024 жж.) – ақын, сазгер. ''' == Өмірбаяны == 1935 жылы 9 қарашада Қытай Халық Республикасы Тарбағатай аймағы Толы ауданы Жайыр тауының етегінде дүниеге келген. 1935-1942 жылдар аралығында ата-ана тәрбиесінде болып, 1943 жылдан 1951 жылға дейін Толы ауданындағы орталау мектепте білім алды. 1952-1956 жылдары Шәуешек қаласындағы қазақ гимназиясында оқыды. 1957-1961 жылдары арасында ШҰАР, Үрімші қаласындағы педагогикалық институттың тіл және әдебиет факультетін бітірді. 1962 жылы Қазақстанға келгеннен бастап, 1996 жылға дейін бұрыңғы Мақаншы ауданы (қазіргі [[Үржар ауданы]], [[Шығыс Қазақстан облысы]]), Жарбұлақ орта мектебінде ұстаз болып жұмыс атқарды. == Шығармашылығы == Жабайыл Бейсенов жеті өлеңдер жинағының авторы. «Ауыл әуендері», «Алтын бесік ауылым», «Алакөлім аяулым», «Күнгейім менің» , «Балалық қызық, бал күндер», «Тасадағы тұма» мемлекеттік тапсырыс бойынша, «Жырлайды жылдар». Ақын жұртқа танымал 10-нан астам әндердің мәтінін жазды. Олар «Достық толғауы», «Үржар вальсі», «Үржарым құтты мекен», «Жас ұлғайып», «Батыр баба», «Шапанай сазы», «Күнгейім менің», «Ауылым» болып кете береді.<ref>{{citeweb|url= https://esimder.pushkinlibrary.kz/kz/pisateli-i-poetykz/1691-.html|title= Бейсенов Ж.|author=|date=|work=|publisher=|lang=}}</ref> Ұстаз болып жүрген кездерінде шәкірт тәрбиелеу ісіне баса көңіл бөлді. «Баспалдақ» атты әдебиет үйірмені құрып, көптеген жас таланттардың көзін ашты. Бұл еңбегі жеміссіз қалған жоқ. Танымал ақындар Айжарық Абылқасымов, Алмахан Омарова, Дәулетхан Тастанбеков, белді журналист Айдархан Мұхамедкәрім де сол үйірмеден түлеп ұшқан шәкірттер. Кезінде Республикалық «Қазақстан пионері» газетінде де арнайы бет беріліп, өлеңдері жарияланған. Ұстаздық жұмысында да өзіндік ізі бар. == Марапаттары == Үржар ауданының «Құрметті азаматы», Қазақстан Республикасының «Халық ағарту ісінің үздігі», облыстық білім басқармасының және Үржар ауданы әкімінің «Құрмет грамоталарымен» марапатталған. 2024 жылы 8 желтоқсанда дүниеден өтті. == Шығармалары == * Бейсенов, Ж. Ауыл әуендерi [Мәтін]: өлеңдер,балладалар және поэма/ Ж. Бейсенов. – Алматы : Жалын, 1982. - 40 б. * Бейсенов, Ж. Тасадағы тұма [Мәтін] / Ж. Бейсенов. - Алматы : Баспалар Үйі, 2009. - 248 б. * Бейсенов, Ж. Балалық қызық, бал күндер [Мәтін] : өлеңдер /Ж. Бейсенов. - Алматы: Атамұра, 2009. - 64 б. * Бейсенов, Ж. Жырлайды жылдар [Мәтін]/ Ж. Бейсенов. – Алматы : Атамұра, 2012. - 207 б. * Бейсенов, Ж. Күнгейiм менiң [Мәтін] / Ж. Бейсенов.- Алматы : Сөзстан, 2000. - 76 б. == Мерзімді басылымдағы мақалалары == * Бейсенов, Ж. "Ауылым" әнінің сөзін мен жазсам да, әлі күнге дейін басқа ақындарға теліп жатады [Мәтін] / Ж. Бейсенов ; сұхбат. Б. Тайжігіт // Дидар. - 2009. - 28 қараша. - Б. 5. * Бейсенов, Ж. Қиындығы жетерлік, қиюы қашқан жылдарым көп болды [Мәтін] / Ж. Бейсенов // Қазақ әдебиеті және мемлекеттік тіл . - 2016. - № 5. - Б. 2-5. a0y4tpx7g3q8qamrjciueg5c2t571s2