វិគីភីឌា
kmwiki
https://km.wikipedia.org/wiki/%E1%9E%91%E1%9F%86%E1%9E%96%E1%9F%90%E1%9E%9A%E1%9E%8A%E1%9E%BE%E1%9E%98
MediaWiki 1.47.0-wmf.14
first-letter
មេឌា
ពិសេស
ការពិភាក្សា
អ្នកប្រើប្រាស់
ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់
វិគីភីឌា
ការពិភាក្សាអំពីវិគីភីឌា
ឯកសារ
ការពិភាក្សាអំពីឯកសារ
មេឌាវិគី
ការពិភាក្សាអំពីមេឌាវិគី
ទំព័រគំរូ
ការពិភាក្សាអំពីទំព័រគំរូ
ជំនួយ
ការពិភាក្សាអំពីជំនួយ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម
ការពិភាក្សាអំពីចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
ហ្គូហ្គល
0
4094
338807
338726
2026-08-11T09:45:27Z
A09
40135
បានត្រឡប់កំណែប្រែដោយ[[Special:Contributions/~2026-43886-66|~2026-43886-66]] ([[User talk:~2026-43886-66|Talk]]) ទៅកំណែប្រែចុងក្រោយដោយ [[User:~2026-30116-53|~2026-30116-53]]
335519
wikitext
text/x-wiki
<ref name=":0" group="ស្វ័យប្រវត្តិ" /
>
== ប្រវត្តិសាស្រ្ត ==
ហ្គូហ្កលបានចាប់ផ្តើមកកើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៩៦ ដែលបានស្រាវជ្រាវគម្រោងដោយ [[:w:Larry Page|Larry Page]] និង [[:w:Sergey Brin|Sergey Brin]] នៅពេលដែលអ្នកទាំងពីរ មានបំណងរៀននៅ សកលវិទ្យាល័យ [http://standford%20http://en.wikipedia.org/wiki/Stanford_University Stanford]{{Dead link|date=កុម្ភៈ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}ក្នុងរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា <ref group="ស្វ័យប្រវត្តិ" name=":0">{{Cite web |title=About Google: Our products, technology and company information |url=https://about.google/ |access-date=2026-05-17 |website=About Google |language=en-US}}</ref> ។
[[ឯកសារ:Google1998.png|150px|ស៊ុម|ធ្វេង|''ហ្គូហ្កលឆ្នាំ ១៩៩៨'']]
ម៉ាស៊ីនស្វែងរកព័ត៌មានដ៏តូចមួយត្រូវបានគេហៅថា "[[:w:PageRank|RankDex]]" ចេញពី សេវាកម្មព័ត៌មាន IDD ដែលបានរចនាដោយ [[:w:Robin Li|Robin Li]] តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៦ ។ បច្ចេកវិទ្យាដែលប្រើប្រាស់នៅក្នុង RankDex នឹងមានភាពជាក់ស្តែងច្បាស់លាស់ និង ត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងពេលក្រោយនៅពេលដែល Robin Li ត្រូវបានរកឃើញ [[:w:Baidu|Baidu]] នៅប្រទេសចិន ។
កាលពីមុន មានឈ្មោះហៅក្រៅថា «BackRub» ,ប៉ុន្តែត្រូវបានប្តូរឈ្មោះមកជា«Google» ដែលមានកំណើតមកពី ការប្រកបតួខុសនៃពាក្យ«[[:w:Googol|googol]]» , ដែលបន្ទាប់ពីតួទីមួយ មានលេខ០ ដល់ទៅជាងមួយរយលេខ , ដែលចង់ប្រាប់ថា ម៉ាស៊ីនស្វែងរកនៃ ហ្គូហ្កល អាចផ្តល់នៅបរិមាណព័ត៌មានដ៏ធំទូលំទូលាយ សម្រាប់អ្នកស្វែងរក ទៅតាមចំនួននៃលេខសូន្យនោះ ។ ហ្គូហ្កល ស្ថិតនៅក្រោមដំណើរការរបស់ គេហទំព័រនៃ សកលវិទ្យាល័យស្តេនហ្វត(Stanford University website) , ដែលមានអាស័យដ្ឋានឬឌូម៉ែន (domain) [http://google.stanford.edu/ google.stanford.edu] ។
អាស័យដ្ឋានពេញនៃ ហ្គូហ្កល (The domain name for Google)ត្រូវបានបង្កើតនៅ ថ្ងៃទី១៥ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៩៧ , ហើយនិង កុ្រមហ៊ុនត្រូវបាន បង្កើតជាសាវជីកម្ម នៅថ្ងៃទី៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩៨ ។ វាត្រូវបានពឹងផ្អែកទៅលើដៃគូ ([[:w:Susan Wojcicki|Susan Wojcicki]]) ដែលជាយានដ្ឋាន នៅក្នុងឧទ្យាន ម៉ែនឡូ([[:w:Menlo Park, California|Menlo Park]]),រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា , Craig Silverstein , ដែលជាសមាជិកនៃ ក្រុមនិស្សិតនៅសកលវិទ្យាល័យ ស្តេនហ្វ័ត , ដែលត្រូវបានជួលជា និយោជកលើកទី១ ។
នៅក្នុង ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០១១ , ចំនួននៃអ្នកប្រើប្រាស់ហ្គូហ្កល ជារៀងរាល់ខែមានចំនួនលើសពី ១០លាននាក់ ជាលើកដំបូង , ដែលជាការកើនឡើង ៨.៤ ភាគរយ ចាប់ពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០១០ (មាន៩១៣០ លាននាក់)។
== សូមមើលផងដែរ ==
* Gmail - សេវាកម្មអ៊ីមែលដោយឥតគិតថ្លៃរបស់Google
* [[ហ្គូហ្គលបកប្រែ|Google Translate]] - អ្នកបកប្រែវិបរបស់ Google
* Googlebot
* Google China
* Google File System
* Google Platform
* [[ហ្គូហ្គលផែនទី|Google Map]]
* Google logo
* Google Reader
* Google search
* Search engine
* Google's hoaxes
* TrustRank
* [[YouTube]]
== ឯកសារយោង ==
{{reflist|1}}
[[Category:ហ្គូហ្គល]]
9ajloxjzhtstu0dl74max45vmfdgzgb
ព័រទុយកាល់
0
11365
338784
336781
2026-08-11T01:59:09Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338784
wikitext
text/x-wiki
{{ប្រអប់ព័ត៌មាន ប្រទេស
| conventional_long_name = សាធារណរដ្ឋព័រទុយកាល់
| native_name = {{nobold|''República Portuguesa'' ([[ភាសាព័រទុយហ្គាល់|ភាសាព័រទុយហ្កាល់]])}}
| image_flag = Flag of Portugal.svg
| flag_type = [[ទង់ជាតិព័រទុយកាល់|ទង់ជាតិ]]
| image_coat = Coat of arms of Portugal.svg
| symbol_type = [[វរលញ្ឆករព័រទុយកាល់|វរលញ្ឆករ]]
| symbol_width = 100px
| motto = "Esta é a ditosa Pátria minha amada"<br />{{small|("នេះជាស្រុកកំណើតជាទីស្រឡាញ់ដ៏សុភមង្គលរបស់ខ្ញុំ")}}
| national_anthem = ''[[អាព័រទូហ្គីសា|A Portuguesa]]''<br /><small>("ភ្លេងជាតិព័រទុយកាល់")</small><br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:A Portuguesa.ogg]]</div>
| image_map = Portugal in the European Union on the globe (Europe centered).svg
| image_map_caption = ទីតាំងប្រទេសព័រទុយកាល់ (ក្រហម) ក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប
| capital_type = រដ្ឋធានី
| capital = [[លីស្បោន]]
| coordinates = {{Coord|38|46|N|9|9|W|type:city}}
| largest_city = capital
| languages_type = ភាសាផ្លូវការ<br />{{nobold|និងភាសាជាតិ}}
| languages = [[ភាសាព័រទុយហ្គាល់|ភាសាព័រទុយហ្កាល់]]
| languages2_type = {{nobold|ភាសាទទួលស្គាល់}}
| languages2 = [[ភាសាមីរ៉ង់ដេស]]{{refn|group=ស|[[ភាសាមីរ៉ង់ដេស]]ដែលគេច្រើននិយាយនៅក្នុង[[ដែនដីមីរ៉ង់ដា]]ត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការក្នុងឆ្នាំ១៩៩៩ (''Lei n.° 7/99 de 29 de Janeiro''),<ref name="auto">{{cite web | url = https://mirandes.no.sapo.pt/LMPSlei.html | archive-url = https://web.archive.org/web/20020318130143/http://mirandes.no.sapo.pt/LMPSlei.html | url-status = dead | archive-date = 18 មីនា 2002 | title = Reconhecimento oficial de direitos linguísticos da comunidade mirandesa (Official recognition of linguistic rights of the Mirandese community) | website = Centro de Linguística da Universidade de Lisboa (UdL) | access-date = 22 កុម្ភៈ 2022 | archivedate = 2002-03-18 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20020318130143/http://mirandes.no.sapo.pt/LMPSlei.html }}</ref> ពោលគឺផ្ដល់សិទ្ធិប្រើប្រាស់ផ្លូវការ។{{big|<ref name="auto1">[http://bookshop.europa.eu/en/euromosaic-pbC29295845/downloads/C2-92-95-845-EN-C/C29295845ENC_001.pdf?FileName=C29295845ENC_001.pdf&SKU=C29295845ENC_PDF&CatalogueNumber=C2-92-95-845-EN-C The Euromosaic study, Mirandese in Portugal], europa.eu – European Commission website. Retrieved January 2007. Link updated December 2015</ref>}} [[ភាសាសញ្ញាព័រទុយកាល់]]ក៏ត្រូវបានទទួលស្គាល់ដែរ។}}
| ethnic_groups = {{Unbulleted list
|៩៤.៦% [[ជនជាតិព័រទុយកាល់]]
|៥.៤% ជនជាតិផ្សេងៗ
}}
| ethnic_groups_ref = {{refn|group=ស|តាមសញ្ជាតិនៃប្រទេស}}<ref name="auto2"/>
| ethnic_groups_year = ២០២១
| religion = {{unbulleted list |item_style=white-space:nowrap; |៨៤.៣% [[គ្រិស្តសាសនា]]<br/>—៨១.០% [[ព្រះសហគមន៍កាតូលិកនៅព័រទុយកាល់|រ៉ូម៉ាំងកាតូលិក]]<br/>—៣.៣% និកាយគ្រិស្តផ្សេងៗ |៦.៨% គ្មានជំនឿសាសនា |០.៦% សាសនាដទៃ |៨.៣% មិនបញ្ជាក់}}
| government_type = [[រដ្ឋឯកភូត]] [[សាធារណរដ្ឋ]][[ប្រព័ន្ធពាក់កណ្តាលប្រធានាធិបតី|ពាក់កណ្តាលប្រធានាធិបតីនិយម]]<ref>[http://www.constituteproject.org/constitution/Portugal_2005.pdf Constitution of Portugal, Preamble]:</ref>
| religion_year = ២០១១
| leader_title1 = [[ប្រធានាធិបតីព័រទុយកាល់|ប្រធានាធិបតី]]
| leader_name1 = {{nowrap|[[ម៉ារសេឡូ រ៉េបេឡូ ដឺ ស៊ូសា]]}}
| leader_title2 = [[នាយករដ្ឋមន្ត្រីព័រទុយកាល់|នាយករដ្ឋមន្ត្រី]]
| leader_name2 = [[អង់តូនីអូ កូស្តា]]
| legislature = [[សភាសាធារណរដ្ឋ (ព័រទុយកាល់)|សភាសាធារណរដ្ឋ]]
| sovereignty_type = [[ប្រវត្តិសាស្ត្រព័រទុយកាល់|និម្មិតកម្ម]]
| sovereignty_note =
| established_event2 = [[ស្រុកព័រទុយកាល់|និម្មិតឡើង]]
| established_date2 = ៨៦៨
| established_event3 = [[ព្រះរាជាណាចក្រព័រទុយកាល់|ព្រះរាជាណាចក្រ]]
| established_date3 = ២៥ កក្កដា ១១៣៩
| established_event4 = [[រដ្ឋធម្មនុញ្ញព័រទុយកាល់ឆ្នាំ១៨២២|រដ្ឋធម្មនុញ្ញដំបូង]]
| established_date4 = ២៣ កញ្ញា ១៨២២
| established_event5 = [[បដិវត្តន៍ថ្ងៃទី៥ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៣០|សាធារណរដ្ឋ]]
| established_date5 = ៥ តុលា ១៩១០
| established_event6 = [[រដ្ឋធម្មនុញ្ញព័រទុយកាល់|រដ្ឋធម្មនុញ្ញបច្ចុប្បន្ន]]
| established_date6 = ២៥ មេសា ១៩៧៦
| established_event7 = ចូលជាសមាជិកនៃ[[សហភាពអឺរ៉ុប]]
| established_date7 = ១ មករា ១៨៨៦
| area_size = 1 E7
| area_km2 = ៩២,២១២
| area_footnote = <ref>{{cite web |title=(ជាភាសាព័រទុយហ្កាល់) Superfície Que municípios têm maior e menor área? |url=https://www.pordata.pt/Municipios/Superf%C3%ADcie-57 |publisher=Pordata |access-date=22 កុម្ភៈ 2022 |archivedate=2022-04-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220402143742/https://www.pordata.pt/Municipios/Superf%C3%ADcie-57 |url-status=dead }}</ref>
| area_rank = ទី១០៩
| percent_water = ១.២ (គិតត្រឹមឆ្នាំ២០១៥)<ref>{{cite web|title=Surface water and surface water change|access-date=11 October 2020|publisher=OECD|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER#}}</ref>
| population_estimate_rank = ទី៨៩
| population_estimate =
| population_census = {{DecreaseNeutral}} ១០,៣៤៤,៨០២<ref name="auto2">{{cite web | website=Statistics Portugal - Web Portal | date=16 December 2021 | url=https://ine.pt/xportal/xmain?xpid=INE&xpgid=ine_destaques&DESTAQUESdest_boui=526271534&DESTAQUESmodo=2 | access-date=22 កុម្ភៈ 2022 | title=Censos 2021 - Divulgação dos Resultados Provisórios | archivedate=16 ធ្នូ 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20211216162034/https://ine.pt/xportal/xmain?xpid=INE&xpgid=ine_destaques&DESTAQUESdest_boui=526271534&DESTAQUESmodo=2 | url-status=dead }}</ref>
| population_census_year = ២០២១
| population_density_km2 = ១១២.២<ref>{{Cite web | url=https://www.pordata.pt/en/Portugal/Population+density++according+to+Census-412 | title=PORDATA - Population density, according to Census | access-date=2022-02-23 | archivedate=2020-11-30 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20201130050138/https://www.pordata.pt/en/Portugal/Population+density++according+to+Census-412 | url-status=dead }}</ref>
| GDP_PPP = {{increase}} ៤០៦.២ ពាន់លានដុល្លារ<ref name="imf2">{{cite web|title=Report for Selected Countries and Subjects – Portugal|url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2021/October/weo-report?c=182,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2020&ey=2026&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1|publisher=មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ|access-date=23 កុម្ភៈ 2022}}</ref>
| GDP_PPP_year = ២០២២
| GDP_PPP_rank = ទី៥២
| GDP_PPP_per_capita = {{increase}} ៣៩,៥៤៤ ដុល្លារ<ref name="imf2"/>
| GDP_PPP_per_capita_rank = ទី៥៨
| GDP_nominal = {{increase}} ២៧១.២ ពាន់លានដុល្លារ<ref name="imf2"/>
| GDP_nominal_year = ២០២២
| GDP_nominal_rank = ទី៤៧
| GDP_nominal_per_capita = {{increase}} ២៦,៤០៤ ដុល្លារ<ref name="imf2"/>
| GDP_nominal_per_capita_rank = ទី៥២
| Gini = ៣១.៩ <!-- number only -->
| Gini_year = ២០១៩
| Gini_change = decrease <!-- increase/decrease/steady -->
| Gini_ref = <ref>{{cite web|title=Gini coefficient|url=https://www.pordata.pt/MicroPage.aspx?DatabaseName=Portugal&MicroName=%C3%8Dndice+de+Gini+%28percentagem%29&MicroURL=2166&|publisher=PORDATA|access-date=23 កុម្ភៈ 2022|location=Portugal|archivedate=2020-05-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200524073542/https://www.pordata.pt/MicroPage.aspx?DatabaseName=Portugal&MicroName=%C3%8Dndice+de+Gini+(percentagem)&MicroURL=2166&|url-status=dead}}</ref>
| Gini_rank =
| HDI = ០.៨៦៤ <!-- number only -->
| HDI_year = ២០១៩
| HDI_change = increase <!-- increase/decrease/steady -->
| HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf|title=Human Development Report 2020|language=en|publisher=[[កម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍សហប្រជាជាតិ]]|date=15 December 2020|access-date=23 កុម្ភៈ 2022}}</ref>
| HDI_rank = ទី៣៨
| currency = [[អឺរ៉ូ]] ([[និមិត្តសញ្ញាអឺរ៉ូ|€]])
| currency_code = EUR
| utc_offset = {{sp}}
| time_zone = [[ម៉ោងអឺរ៉ុបខាងលិច|WET]])<br /> UTC−១ ([[ម៉ោងនៅព័រទុយកាល់|អាត្លង់ទិក/អាហ្សូស]]
| utc_offset_DST = +១
| time_zone_DST = [[ម៉ោងរដូវក្តៅអឺរ៉ុបខាងលិច|WEST]])<br /> UTC (អាត្លង់ទិក/អាហ្សូស
| DST_note = សម្គាល់៖ [[ព័រទុយកាល់ដីគោក]] និង[[ម៉ាឌីរ៉ា]]ប្រើ WET/WEST, រីឯកោះ[[អាហ្សូស]]គឺស្ថិតនៅពីក្រោយ ១ ម៉ោង។
| date_format = [[date format|dd/mm/yyyy]]
| electricity = 230V - 50Hz
| drives_on = ស្ដាំ
| calling_code = [[លេខទូរស័ព្ទនៅព័រទុយកាល់|+៣៥១]]
| iso3166code = PT
| cctld = [[.pt]]
}}
'''ប្រទេសព័រទុយកាល់''' ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា '''សាធារណរដ្ឋព័រទុយកាល់''' ([[ភាសាព័រទុយហ្គាល់|ភាសាព័រទុយហ្កាល់]]៖ ''República Portuguesa'') គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅលើ[[ឧបទ្វីបអ៊ីបេរី]]នៃប៉ែក[[អឺរ៉ុបនិរតី]]។ វាជាប្រទេសភាគខាងលិចបំផុតនៅ[[អឺរ៉ុបដីគោក]] ហើយមានព្រំដែនខាងលិច និងខាងត្បូងជាប់[[មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក]] និងខាងជើងហើយកើតព័ទ្ធដោយប្រទេស[[អេស្ប៉ាញ]]។ ប្រទេសនេះមានប្រជុំកោះចំនួនពីរគឺកោះ[[ម៉ាឌីរ៉ា]] និង[[អាហ្សូស]] ហើយប្រជុំកោះទាំងពីរនេះត្រូវជាតំបន់ស្វយ័តដោយមានរដ្ឋាភិបាលតាមតំបន់រៀងៗខ្លួន។ ភាសាផ្លូវការ និងភាសាជាតិគឺ [[ភាសាព័រទុយហ្គាល់|ភាសាព័រទុយហ្កាល់]]។ [[លីស្បោន]]គឺជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំជាងគេនៃប្រទេសព័រទុយកាល់។
==និរុត្តិសាស្ត្រ==
{{ផ្នែកទទេ}}
== ប្រវត្តិសាស្ត្រ ==
{{Main|ប្រវត្តិសាស្ត្រព័រទុយកាល់}}
{{ផ្នែកទទេ}}
==កំណត់សម្គាល់==
{{Reflist|group=ស}}
==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}
== តំណភ្ជាប់ក្រៅ ==
* [http://www.visitportugal.com/Cultures/en-US/default.html Travel and Tourism office website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926234753/http://www.visitportugal.com/Cultures/en-US/default.html |date=2007-09-26 }}
* [http://tempo.growiktionary.org ការទស្សទាយអាកាសធាតុ]{{Dead link|date=មករា 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Stub}}
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព័រទុយកាល់| ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧបទ្វីបអ៊ីបេរី]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកអង្គការណាតូ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសហគមន៍បណ្តាប្រទេសនិយាយភាសាព័រទុយហ្កាល់]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសហភាពអឺរ៉ុប]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសម្រាប់មេឌីទែរ៉ានេ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងជើង]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអឺរ៉ុបខាងត្បូង]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអឺរ៉ុបនិរតី]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅទ្វីបអឺរ៉ុប]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសឆ្លងទ្វីប]]
0pa0vgpfsipnvtt8l51o7b79stgsdr1
អៀង ធីរិទ្ធ
0
21995
338760
327823
2026-08-10T17:29:33Z
~2026-43851-75
52434
/* អៀង ធីរិទ្ធ */
338760
wikitext
text/x-wiki
[[File:30 Aug 2011 Ieng Thirith (3).jpg|220px|right|thumb| អៀង ធីរិទ្ធ ៣០ សីហា ២០១១]]
=== អៀង ធីរិទ្ធ ===
សមមិត្ត អៀង ធីរិទ្ធ កើតនៅថ្ងៃទី១០ ខែមីនាឆ្នាំ១៩៣២ នៅសង្កាត់លេខ៥ ក្រុងភ្នំពេញ។ អៀង ធីរិទ្ធ គឺជាបញ្ញវន្ត និងជាអ្នកនយោបាយដ៏មានឥទ្ធិពលម្នាក់ក្នុងរបបខ្មែរក្រហម ទោះបីជាលោកស្រីមិនមែនជាសមាជិកគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍ខ្មែរក្រហម ឬគណៈកម្មាធិការកណ្តាលក៏ដោយ។ អៀង ធីរិទ្ធ គឺជាភរិយារបស់ អៀង សារី ដែលជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសនៃរបបខ្មែរក្រហមនៃរបបខ្មែរក្រហម។អៀង ធីរិទ្ធ បានចូលរៀននៅវិទ្យាល័យព្រះស៊ីសុវត្តិនៅទីក្រុងភ្នំពេញ
ហើយបន្ទាប់មកទទួលបានសញ្ញប័ត្រអក្សរសាស្រ្តអង់គ្លេស នៅប្រទេសបារាំង។អៀង ធីរិទ្ធ បានរៀបការជាមួយ អៀង សរី នៅឆ្នាំ១៩៥១ ។ បងស្រីរបស់ [[ខៀវ ពណ្ណារី]] បានរៀបការជាមួយ ប៉ុល ពត ។ អៀង ធីរិទ្ធ បានវិលត្រឡប់មកប្រទេសកម្ពុជានៅឆ្នាំ១៩៥៧ ហើយការជាគ្រូបង្រៀងភាសាអង់គ្លេស។ក្នុងរបប់កម្ពុជាប្រជាធិតេយ្យ អៀង ធីរិទ្ធ គឺជាសមាជិកជាន់ខ្ពស់នៅក្នុងជូររដ្ឌាភិបាល ហើយបានកានមុខតំនែងជារដ្ឌមន្រីសង្គមកិច្ច និងសុខាភិបាល។ អៀង ធីរិទ្ធត្រូវបានបញ្ជូនឲ្យទៅសើបអង្គេតនិងរាយការណ៏
ពីបញ្ហាសុខាភិបាលមួយចំនួននៅក្នុងភូមិភាគពាយ័ព្យ ហើយទំនងជាបានដឹងថា ប្រជាជនកម្ពុជាជាច្រើននាក់កំពុងអត់ឃ្លានក្រោករបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ។ អៀង ធិរិទ្ធ
ក៏ត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការសម្លាប់សមាជិកមកពីក្រសូងសង្គមកិច្ចនិងសុខាភិបាល នៅឆ្នាំ១៩៩៦ អៀង ធីរិទ្ធនិងអៀង [[អៀង សារី]]បានចាក់ចេញ
ពីខ្មែរក្រហម។
===បទឧក្រិដ្ឌដែលចោទប្រកាន់===
នៅអង្គជុំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលារការកម្ពុជា អៀង ធីរិទ្ធ ត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទឧក្រិដ្ឌអន្តរជាតិ ដែលក្នុងនោះរួមមានអំពើប្រល័យពូជសាសន៏
''ឧក្រិដ្ឌកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ មនុស្សឃាត ''ការដាក់ឃុំឃាំង ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ ការសម្លាប់បំផុតពូជនិងអំពើអមនុស្សធម៏ដទៃទៀត ព្រមទាំងឧក្រិដ្ឌកម្មសង្រ្គាម។
អៀង ធីរិទ្ធ ក៏ត្រូវបានចោទប្រកាន់ថែមទៀតពីបទមនុស្សឃាតដោយចេតនាការធ្វើទារណកម្ម និងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើសានាក្រោមក្រមព្រហ្មទណ្ឌកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ១៩៥៦។
អង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាកម្ពុជាបានចាប់ខ្លួន អៀង ធីរិទ្ធនៅឆ្នាំ២០០៧ ហើយដាក់ឃុំខ្លូនបណ្តោះអាសន្នចាប់តាំងពីពេលនេះមក។
===ជីវិតកណ្តាល===
នាងបានត្រឡប់មកជួបសាច់ញ្ញាតិរបស់នាងនៅកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ១៩៥៧ហើយធ្វើជាសាស្រ្តាចរ្យភាសាអង់គ្លេសនៅសាលាឯកជននៅក្នុង១៩៦០។នាងបានក្លាយទៅជាសមាជិកទី២
ក្នុងរបបកម្ពុជាប្រជាធិតេយ្យ។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៩ ធីរិទ្ធ កាន់តំណែងជារដ្ឋមន្រ្តីសង្គមកិច្ចនិងសុខាភិបាល.
==ឆ្នាំចុងក្រោយ==
[[File:Ieng-Thearith-in-court-VOA-khmer.jpg|220px|left|thumb|អៀង ធីរិទ្ធ]]
អៀង ធីរិទ្ធរស់នៅជាមួយប្តីរបស់នាង,អៀង សារី,នៅក្នុងវិឡាដ៏ប្រណិតនៅតាមដងវិថី២១,នៅទិសខាងត្បូងនៃទីក្រុងភ្នំពេញ
ថ្ងៃទី១៩ខែកុម្ភៈ, ២០០៦បានបោះពុម្ពសៀវភៅសំរាប់ការស្រាវជ្រាវឯកសារ។
នៅឆ្នាំ២០០៦ អៀង ធីរិទ្ធហើយនិងប្តីរបស់នាងបានទុកអោយអ្នកពីខាងក្រៅដើម្បីមកធ្វើជាកាត់ក្តីជួយជាមួយនោះមានការពារពី
[[ចៅក្រមនៃកម្ពុជា]] បានធ្វើវឌនភាពជាមួយ តុលារការមានការរៀបចំយោបលនិងការជ្រើសរើស។ នាងត្រូវយកមកឃុំឃាំង,រហូតជាមួយ អៀង សា
|ថ្ងៃទី១២=ខែវិច្ឆិកា,២០០៧ |បោះពុម្ពផ្សាយ=រក្សារសំរាប់ការអានដោយសារី នៅថ្ងៃទី១២ខែវិច្ឆិការ,២០០៧, នៅក្នុងផ្ទះនៃទីក្រុងភ្នំពេញ , ក្រោយមកតុលាការនៃកម្ពុជាបានចាប់ចោទពីបញ្ហារបស់នាង។ នាងត្រូវបានគេចាប់ផ្តើឃុំឃាំងពីបញ្ហា [[បទឧក្រិដ្ឌប្រឆាំងនិងមនុស្សជាតិ]]"ផែនការ,ពីរបៀបបញ្ជាការ, ហើយនិងការរៀបចំផ្សព្វផ្សាយពីការកំចាត់អ្នកដែលមានចំណោះវិជ្ជាខ្ពស់ ...ហើយត្រូវសំលាប់អ្នកដែលមិនគោរពច្បាប់ ឬធ្វើឃាត់កម្មបុគ្គលិក ដែលមកពីខាងក្នុង ក្រសួងសង្គមកិច្ច។ នៅថ្ងៃទី១៧ វិច្ឆិការ ,២០១១, អៀងធីរទ្ធត្រូវបានច្បាប់ចាត់ទុកជាការធ្វើខុសច្បាប់មានការកាត់ទោស,ពន្ធនាគារទៅលើការធ្វើខុសច្រើនករណីរ [[អាលជ្គីមើឌិសសេស]],បានរៀបចំការដោះស្រាយខាងមុខនេះ។ការតាក់ទោសរបស់នាងត្រូវបានអំពាវនាវរឿងរាវដែលនាងបានធ្វើពីមុនមក។ នៅថ្ងៃទី១៣ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ២០១១សាលាឧទ្ធរណ៏បានកាត់ក្តីខាងក្រោយមានអ្នកគ្រប់គ្រង់ឬការពារ អៀង ធីរិទ្ធនិងរៀបចំបែបបទពីសុខភាពសាក់ល្បង់មើលឃើញកាត់ទោសនាងដើម្បីអោយឈរលើរសាលក្តី។ក្នុងខែកញ្ញាឆ្នាំ២០១២ ,និង ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ២០១១អ្នកមើលការខុសត្រូវរបស់នាងមិនត្រូវគ្នានោះទេ បានដាក់បញ្ជុលទៅកន្លែងដើម, ហើយនាងត្រូវបានតាក់ទោសដាក់គុគអស់មួយជីវិត្ត។
{{ខ្មែរក្រហម}}
[[Category:អ្នកល្បីឈ្មោះរបស់ខ្មែរ]][[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខ្មែរក្រហម]]
8d2luvtt4i6twvd8cjs6o0zg7f3shjm
សង្រ្គាមស៊ីវិលអាមេរិក
0
26171
338794
338117
2026-08-11T03:26:31Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338794
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
|image = [[File:American Civil War Montage.jpg|300px]]
|caption = Clockwise from top left: [[Battle of Stones River]]; Confederate [[American Civil War prison camps|prisoners of war]]; [[Battle of Arkansas Post|Battle of Fort Hindman]].
|partof=
|date=April 12, 1861 – May 10, 1865 (by declaration)<ref name="NYT JD Cap">{{cite web|url=http://www.nytimes.com/1865/05/10/news/important-proclamations-belligerent-rights-rebels-end-all-nations-warned-against.html|title=The Belligerent Rights of the Rebels at an End. All Nations Warned Against Harboring Their Privateers. If They Do Their Ships Will be Excluded from Our Ports. Restoration of Law in the State of Virginia. The Machinery of Government to be Put in Motion There. |work=The New York Times|publisher=[[The New York Times Company]]|agency=[[Associated Press]]|date=1865-05-10|accessdate=2013-12-23}}</ref><br>({{Age in years, months, weeks and days|month1=04|day1=12|year1=1861|month2=05|day2=09|year2=1865}})<br>([[CSS Shenandoah|last shot fired]] June 22, 1865)
|place=[[Southern United States]], [[Northeastern United States]], [[Western United States]], [[Atlantic Ocean]]
|casus=[[Battle of Fort Sumter|Confederate attack on Fort Sumter]]
|result=[[Union (American Civil War)|Union]] victory
* [[Slavery in the United States|Slavery]] [[Thirteenth Amendment to the United States Constitution|abolished]]
* [[Territorial integrity]] preserved
* [[Assassination of Abraham Lincoln|Lincoln assassinated]] five days after Lee's surrender
* Dissolution of the [[Confederate States of America|Confederacy]]
* Beginning of the [[Reconstruction Era of the United States|Reconstruction Era]]
|combatant1={{flagcountry|United States|1863}}
|combatant2={{flagcountry|CSA|variant=1861}}
|commander1=[[Abraham Lincoln]]<br />
[[Edwin M. Stanton]]<br />
[[Ulysses S. Grant]]<br />
[[William T. Sherman]]<br />
[[David Farragut]]<br />
[[David D. Porter]]<br />
''<center>[[Military leadership in the American Civil War#The Union|and others]]''
|commander2=[[Jefferson Davis]]<br />
[[Judah P. Benjamin]]<br />
[[Robert E. Lee]]<br />
[[Joseph E. Johnston]]<br />
[[Raphael Semmes]]<br />
[[Josiah Tattnall]]
''<center>[[Military leadership in the American Civil War#The Confederacy|and others]]''
|strength1=2,100,000
|strength2=1,064,000
|casualties1=110,000 Army killed in action/dead of wounds <ref name="civilwarhome.com">Fox, William F. [http://www.civilwarhome.com/foxs.htm Regimental losses in the American Civil War] (1889)</ref> <br /> 25,000 Army dead in Confederate prisons <ref name="civilwarhome.com"/> <br /> 2,260 Navy/Marines killed <ref name="Official DOD data">{{Cite web |url=https://www.dmdc.osd.mil/dcas/pages/report_principal_wars.xhtml |title=Official DOD data |access-date=2014-05-31 |archivedate=2017-12-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171206010413/https://www.dmdc.osd.mil/dcas/pages/report_principal_wars.xhtml |url-status=dead }}</ref> <br /> <br />~ 365,000 total dead{{sfn|Chambers|1999|p=849}}<br />275,200 wounded
|casualties2=75,000 killed in action/dead of wounds (incomplete data)<ref name="Official DOD data"/> <br /> 26,000–31,000 Army dead in Union prisons <ref name="Official DOD data"/> <br /> <br /> <br /> <br />~260,000 total dead<br />137,000+ wounded
}}
{{Campaignbox American Civil War}}
'''សង្រា្គមស៊ីវិលអាមេរិក''' ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាសង្រ្គាមរវាងរដ្ឋនិងរដ្ឋ ឫក៏គ្រាន់តែជាសង្រ្គាមស៊ីវិលនៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលនៅក្នុងកំឡុងឆ្នាំ (១៨១៦ទៅ១៨៦៥)ចាប់តាំងពីរដ្ឋខាងត្បូងបានប្រកាសផ្ដាច់ខ្លួនចេញពីគ្នាគឺ អាមេរិក ខន់ហ្វីដឺរាស៊ី និង អាមេរិកខាងជើង ដែលក្នុងនោះមានរដ្ឋចំនួន១១ ។សង្គ្រាមនេះប្រភពដើមមកពីរបញ្ហាទាំសភាព និងបញ្ហាឈ្លានពានទឹកដីនៅភាគខាងលិច។ មហាអំណាចបរទេសមិនព្រមជួយធ្វើអន្តរាគម៍។
ក្រោយពីសង្រ្គាមអស់រយៈ៤ឆ្នាំបានធ្វើឲ្យទាហានជាង ៦០០០០០នាក់ស្លាប់ និងបានបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័នជាច្រើន និងបានបំផ្លាញពួកខន់ហ្វីដឺរាស៊ីនៅភាគខាងត្បូងជាច្រើន ហើយវាពិតជាពិកបាកខ្លាំងណាស់ក្នុងការកសាងឡើងវិញ និងឯកភាពជាតិបានធានាសិទ្ធពីស៊ីវិលឲ្យដោះលែងទាសករមកវិញ។
នៅក្នុងឆ្នាំ១៨៦០ ពួកសារធារណៈរដ្ឋនិយមបានធ្វើការបោះឆ្នោតដែលមានមេដឹកនាំដោយប្រធានាធិបតី អប្រាហាំលីនខុន ជំទាស់និងការពង្រីកនៃទាសភាពចូលទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិក លីនខុនបានឈ្នះការបោះឆ្នោត ប៉ុន្តែមុនពេលគាត់សម្ភោធនៅខែ មិនា ៤ ១៨១៦ រដ្ឋតូចៗចំនួន ៧ រួមជាមួយនិងសេដ្ឋកិច្ចកប្បាសដែលត្រូវបង្កើតឡើងដោយពួកខន់ហ្វីដឺរាស៊ី។ប្រាំមួយថ្ងៃដំបូងការធ្វើរបបគមន៏នៃទាសករមានសមាត្រខ្ពស់បំផុតចំនួន ៤៨,៨%ប្រជាជនរបស់ពូកគេសម្រាប់ប្រាំមួយថ្ងៃនេះ។
លោកប្រធានាធិបតី ចាម៉ាស បូចានាន់ និងសារណៈរដ្ឋបានផ្តាច់ខ្លួនចេញ នេះជាការខុសច្បាប់។តាមរយៈការអះអាងរបស់លោក លីនខុនជាប្រមុខរដ្ឋបាននិយាយថាគាត់មិនបានផ្តួចផ្តើមនៃសង្រ្គាមស៊ីវិលនេះទេ ហើយពួកខន់ហ្វីដឺរាស៊ីបានអះអាងបន្ថែមទៀតថាកងកម្លាំងសហព័ន្ធ ហ្វូត បានរឹបអូសទឹកដីសហព័្នន្ធជាច្រើន។សន្និសិទ្ធសន្តិភាពមួយត្រូវបានបរាជ័យក្នុងគោលបំណងសម្របសម្រួលរវាងភាគីទាំងសងខាង ដូចជាការរៀបចំឡើងនូវសង្រ្គាមទាំងពីរ។
សហព័ន្ធនេះបានសន្មត់ថាបណ្តាប្រទេសនៅអឺរ៉ុបបានសង្ឃឹមទៅលើស្តេច ឃីង ចុតទុន ដែលពួកគេនិងធ្វើអន្តរាគមន៏, គ្មាននណាម្នាក់ហើយក៏គ្មានម្នាក់ព្រមទទួលស្គាល់សហព័ន្ធអាមេរិកថ្មីរបស់អាមេរិកទេ។
អាទិភាពបានចាប់ផ្តើមនៅខែ មេសា ១២១៨៦១ ខណៈពេលដែលកងកម្លាំងសហភាពមកលើ ហ្វរ ស៊មធើ ដែលជាបន្ទាយដ៏ធំមួយដោយធ្វើឡើងដោយកងទ័ពសហភាពនៅក្នុងរដ្ឋ ការ៉ូលីណា ខាងជើង។ ពេលនេះ លីនខុនបានអំពាចនាវឲ្យកងព័ទពង្រឹងឡើងវិញនូវ ហ្វត់នេះ។ ដូចនេះរដ្ឋតូចៗទាំងបួន រួមទាំង ខន់ហ្វីដឺរាស៊ី សរុបជាង១១រដ្ឋ។ហើយថ្មីៗនេះសហភាពរដ្ឋគ្រប់គ្រងព្រំដែននិងជាការបង្កើតឲ្យមានភាពរាំងស្ទះផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចជើងទឹកខាងត្បូង។
ដោយសារតែមានពត៍មានមិនច្បាស់នៅក្នុងឆ្នាំ១៨៦១ ១៨៦១ ថាកាលរដូវស្លឹកឈើជ្រុះឆ្នាំ១៨៦២ យុទ្ធនាកាសហភាពរបស់រដ្ឋ ម៉ារី ឡែន(រដ្ឋសហភាព)បានបញ្ចប់ជាមួយនិងការចាកចេញសហព័ន្ធនៅសមរភូមិ អឺតិតាម ទប់ស្កាត់ការអន្តរាគម៍នៃជនជាតិអង់គ្លេស។
លីនខន់បានចេញសេចក្តីប្រកាសថានឹងរំដោះខ្លួនចេញ បន្ទាប់ពីរការបញ្ឈប់គោលដៅនៃសង្រ្គាមទាសភាព។
==See also==
{{Portal|American Civil War}}
{{col-begin}}
{{col-2}}
'''General reference'''
* [[List of American Civil War battles|Battles of the American Civil War]]
* [[American Civil War bibliography|Bibliography of the American Civil War]]
* [[American Civil War Corps Badges|Corps badges of the American Civil War]]
* [[Bibliography of early American naval history#Civil War|Naval bibliography of the American Civil War]]
* [[Uniform of the Union Army|Uniforms of the Union]]
* [[Uniforms of the Confederate Military|Uniforms of the Confederacy]]
* [[List of weapons in the American Civil War|Weapons in the American Civil War]]
'''Union'''
* [[Union (American Civil War)|United States]]
* [[Union Army]]
* [[Union Navy]]
'''Confederacy'''
* [[Confederate States of America|Confederate States]]
* [[Confederate States Army|Confederate Army]]
* [[Confederate States Navy|Confederate Navy]]
'''Ethnic articles'''
* [[Military history of African Americans in the American Civil War|African Americans in the American Civil War]]
* [[German Americans in the Civil War|German Americans in the American Civil War]]
* [[Hispanics in the American Civil War|Hispanic Americans in the American Civil War]]
* [[Irish-Americans in the American Civil War|Irish Americans in the American Civil War]]
* [[Italian Americans in the Civil War|Italian Americans in the American Civil War]]
* [[Native Americans in the American Civil War]]
{{col-break}}
'''Topical articles'''
* [[Blockade runners of the American Civil War]]
* [[Union Blockade|Blockade, Union – of the American Civil War]]
* [[American Civil War casualties|Casualties in the American Civil War]]
* [[Commemoration of the American Civil War]]
* [[Commemoration of the American Civil War on postage stamps]]
* [[Dorthea Dix|Nursing in the American Civil War, Dorothea Dix]]
* [[List of ships captured in the 19th century#American Civil War|Ships captured during the American Civil War]]
* [[Slaves and the American Civil War]]
* [[American Civil War spies|Spies in the American Civil War]]
'''National articles'''
* [[Foreign enlistment in the American Civil War]]
* [[Britain in the American Civil War]]
* [[Canada in the American Civil War]]
{{col-end}}
==References==
;Notes
{{reflist|group=N}}
;Citations
{{reflist|colwidth=30em|refs=
<ref name="Civil War Refugees">{{cite web |url=http://digital.library.okstate.edu/encyclopedia/entries/C/CI013.html| title=Civil War Refugees| work=[[Oklahoma Historical Society]]|publisher=[[Oklahoma State University]] | accessdate=2008-08-10}}</ref>
<ref name="Forrest McDonald 2002">Forrest McDonald, ''States' Rights and the Union: Imperium in Imperio, 1776–1876'' (2002)</ref>
<ref name="Lincoln's Call for Troops">{{cite web |url=http://www.civilwarhome.com/lincolntroops.htm |title=Lincoln's Call for Troops}}</ref>
<ref name="Lincoln's Call to Arms">{{cite web|last=Bornstein |first=David |url=http://opinionator.blogs.nytimes.com/2011/04/14/lincoln-declares-war/ |title=Lincoln's Call to Arms |publisher=Opinionator.blogs.nytimes.com |date=April 14, 2011 |accessdate=2011-08-11| archiveurl= https://web.archive.org/web/20110713131234/http://opinionator.blogs.nytimes.com/2011/04/14/lincoln-declares-war/| archivedate= 2011-07-13| deadurl= no}}</ref>
<ref name="McPhersonExceptionalism">James McPherson, "Antebellum Southern Exceptionalism: A New Look at an Old Question," ''Civil War History'' 29 (September 1983).</ref>
<ref name="Proclamation 83 – Increasing the Size of the Army and Navy">{{cite web |url=http://www.presidency.ucsb.edu/ws/index.php?pid=70123 |title=Abraham Lincoln: Proclamation 83 – Increasing the Size of the Army and Navy |publisher=Presidency.ucsb.edu |accessdate=2011-11-03 |archivedate=2012-05-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120515155504/http://www.presidency.ucsb.edu/ws/index.php?pid=70123 |url-status=dead }}</ref>
<ref name="StatsWarCost">{{cite web|last=Nofi|first=Al|authorlink=Albert Nofi|title=Statistics on the War's Costs|publisher=Louisiana State University|date=June 13, 2001|url=http://www.cwc.lsu.edu/other/stats/warcost.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070711050249/http://www.cwc.lsu.edu/other/stats/warcost.htm|archivedate=2007-07-11|accessdate=2007-10-14}}</ref>
<ref name="United States Volunteers – Indian Troops">{{cite web |date=January 28, 2008 |url=http://www.civilwararchive.com/Unreghst/unindtr.htm |title=United States Volunteers – Indian Troops |work=civilwararchive.com |accessdate=2008-08-10}}</ref>
<ref name="WarLeader">{{cite web|last=Fehrenbacher|first=Don|title=Lincoln's Wartime Leadership: The First Hundred Days|url=http://quod.lib.umich.edu/cgi/t/text/text-idx?c=jala;view=text;rgn=main;idno=2629860.0009.103|year=2004|publisher=University of Illinois|accessdate=2007-10-16}}</ref>
<ref name="american83">David W. Blight, ''Race and Reunion : The Civil War in American Memory'' (2001)</ref>
<ref name="appomattox">William Marvel, ''Lee's Last Retreat: The Flight to Appomattox'' (2002) pp. 158–81.</ref>
<ref name="approaching">[[Stephen B. Oates]], ''The Approaching Fury: Voices of the Storm 1820–1861'', p. 125.</ref>
<ref name="census74">Railroad length is from: [[Chauncey Depew]] (ed.), ''One Hundred Years of American Commerce 1795–1895'', p. 111; For other data see: [http://www2.census.gov/prod2/decennial/documents/1860c-01.pdf 1860 US census] and Carter, Susan B., ed. ''The Historical Statistics of the United States: Millennial Edition'' (5 vols), 2006.</ref>
<ref name="charleston">Snell, Mark A., ''West Virginia and the Civil War'', History Press, Charleston, SC, 2011, pg. 28</ref>
<ref name="clement">Clement Eaton, ''Freedom of Thought in the Old South'' (1940)</ref>
<ref name="confederacy">James McPherson, ''Why did the Confederacy Lose?''. p. ?.</ref>
<ref name="confederacy84">Gaines M. Foster (1988), ''Ghosts of the Confederacy: Defeat, the Lost Cause and the Emergence of the New South, 1865–1913''.</ref>
<ref name="confederate36">Mark A. Weitz (2005), ''More Damning than Slaughter: Desertion in the Confederate Army''.</ref>
<ref name="controversy">Joan Waugh and Gary W. Gallagher, eds. (2009), ''Wars within a War: Controversy and Conflict over the American Civil War'' (U. of North Carolina Press).</ref>
<ref name="copperhead">Curry, Richard Orr (1964), ''A House Divided, A Study of the Statehood Politics & the Copperhead Movement in West Virginia'', Univ. of Pittsburgh Press, map on page 49.</ref>
<ref name="counterpoint">C. Vann Woodward (1971), ''American Counterpoint: Slavery and Racism in the North-South Dialogue'', p.281.</ref>
<ref name="desertion">Ella Lonn, ''Desertion during the Civil War'' (1928), pp. 205–6.</ref>
<ref name="desertion37">Robert Fantina, ''Desertion and the American soldier, 1776–2006'' (2006), p. 74</ref>
<ref name="economist">''[[The Economist]]'', "[http://www.economist.com/node/18486035?story_id=18486035 The Civil War: Finally Passing]", April 2, 2011, pp. 23–25.</ref>
<ref name="expansion">Adam Rothman, ''Slave Country: American Expansion and the Origins of the Deep South'' (2005).</ref>
<ref name="february">Abraham Lincoln, Cooper Union Address, New York, February 27, 1860.</ref>
<ref name="franklin">John Hope Franklin, ''The Militant South 1800–1861'' (1956).</ref>
<ref name="gallagher">Gary Gallagher, ''Causes Won, Lost, and Forgotten: How Hollywood and Popular Art Shape What We Know about the Civil War'' (U. of North Carolina Press, 2008)</ref>
<ref name="history">Mark E. Neely Jr.; "Was the Civil War a Total War?" ''Civil War History'', Vol. 50, 2004, pp. 434+</ref>
<ref name="inaugural">Abraham Lincoln, First Inaugural Address, Monday, March 4, 1861.</ref>
<ref name="inaugural29">Lincoln, First Inaugural Address, March 4, 1861.</ref>
<ref name="infantry">Mark Johnson, ''That body of brave men: the U.S. regular infantry and the Civil War in the West'' (2003) p. 575.</ref>
<ref name="murdock">Eugene Murdock, ''One million men: the Civil War draft in the North'' (1971).</ref>
<ref name="nationalgeographic">"[http://news.nationalgeographic.com/news/2003/07/0701_030701_civilwarprisons.html U.S. Civil War Prison Camps Claimed Thousands]". National Geographic News. July 1, 2003.</ref>
<ref name="nationalism">Avery Craven, ''The Growth of Southern Nationalism, 1848–1861'' (1953).</ref>
<ref name="nationalism19">Susan-Mary Grant, ''North over South: Northern Nationalism and American Identity in the Antebellum Era'' (2000); Melinda Lawson, ''Patriot Fires: Forging a New American Nationalism in the Civil War North'' (2005).</ref>
<ref name="nevins">Nevins, ''The War for the Union'' (1959) 1:119-29.</ref>
<ref name="nevins26">Nevins, ''The War for the Union'' (1959) 1:129-36.</ref>
<ref name="nevins73">Allan Nevins, ''War for the Union 1862–1863'', pp. 263–264.</ref>
<ref name="proclamation">Frank J. Williams, "Doing Less and Doing More: The President and the Proclamation—Legally, Militarily and Politically," in Harold Holzer, ed. ''The Emancipation Proclamation'' (2006) pp. 74–5.</ref>
<ref name="progressive">Kenneth M. Stampp, ''The Imperiled Union: Essays on the Background of the Civil War'' (1981) p. 198; Richard Hofstadter, ''The Progressive Historians: Turner, Beard, Parrington'' (1969).</ref>
<ref name="questia">Albert Burton Moore. ''Conscription and Conflict in the Confederacy'' (1924) [https://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=10517499 online edition].</ref>
<ref name="reconstruct">Barnet Schecter, ''The Devil's Own Work: The Civil War Draft Riots and the Fight to Reconstruct America'' (2007).</ref>
<ref name="republican18">"Republican Platform of 1860," in Kirk H. Porter, and Donald Bruce Johnson, eds. ''National Party Platforms, 1840–1956,'' (University of Illinois Press, 1956) p. 32.</ref>
<ref name="republican21">Eric Foner, ''Free Soil, Free Labor, Free Men: The Ideology of the Republican Party before the Civil War'' (1970).</ref>
<ref name="sectionalism">Charles S. Sydnor, ''The Development of Southern Sectionalism 1819–1848'' (1948).</ref>
<ref name="sectionalism17">Robert Royal Russel, ''Economic Aspects of Southern Sectionalism, 1840–1861'' (1973).</ref>
<ref name="slate">Richard Wightman Fox (2008)."[https://web.archive.org/web/20110716083839/http://www.slate.com/toolbar.aspx?action=read&id=2180856 National Life After Death]". [[Slate.com]].</ref>
<ref name="southern">Bertram Wyatt-Brown, ''The Shaping of Southern Culture: Honor, Grace, and War, 1760s–1880s'' (2000).</ref>
<ref name="surrender">Unaware of the surrender of Lee, on April 16 the last major battles of the war were fought at the [[Battle of Columbus, Georgia]] and the [[Battle of West Point]].</ref>
<ref name="taussig">Frank Taussig, ''The Tariff History of the United States'' (1931), pp. 115–61</ref>
<ref name="teachinghistory">Hamner, Christopher. "[http://teachinghistory.org/history-content/ask-a-historian/24413 Great Expectations for the Civil War]." [http://www.teachinghistory.org/ Teachinghistory.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180926205612/https://teachinghistory.org/history-content/ask-a-historian/24484 |date=2018-09-26 }}. Retrieved 2011-07-11.</ref>
<ref name="terrible">Bruce Catton, Terrible Swift Sword, pp. 263–296.</ref>
<ref name="ucsb">[http://www.presidency.ucsb.edu/ws/index.php?pid=29501 President James Buchanan, Message of December 8, 1860]. Retrieved 2012-11-28.</ref>
<!-- The following references appeared in the reflist but were not used in the prior text. Please return them to the reflist once they have been correctly cited in the main article.
<ref name="abolitionists">David Brion Davis, ''Inhuman Bondage'' (2006). p. 197, 409; Stanley Harrold, ''The Abolitionists and the South, 1831–1861'' (1995) p. 62; Jane H. and William H. Pease, "Confrontation and Abolition in the 1850s" ''Journal of American History'' (1972) 58(4): 923–937.</ref>
<ref name="civil-war">[http://www.civil-war.net/pages/1860_census.html 1860 Census Results], The Civil War Home Page.</ref>
<ref name="abraham">Abraham Lincoln, Speech at New Haven, Conn., March 6, 1860.</ref>
<ref name="butterfield">Fox Butterfield; ''All God's Children'' p. 17.</ref>
<ref name="trager">The People's Chronology, 1994 by James Trager.</ref>
<ref name="secessionists">William W. Freehling, The Road to Disunion: Secessionists Triumphant 1854–1861, pp. 9–24.</ref>
<ref name="Freehling">William W. Freehling, The Road to Disunion, Secessionists Triumphant, pp. 269–462, p. 274 (The quote about slave states "encircled by fire" is from the ''New Orleans Delta'', May 13, 1860).</ref>
<ref name="representatives">Most of her slave owners are "decent, honorable people, themselves victims" of that institution. Much of her description was based on personal observation, and the descriptions of Southerners; she herself calls them and Legree representatives of different types of masters.;Gerson, ''Harriet Beecher Stowe'', p. 68; Stowe, ''Key to Uncle Tom's Cabin'' (1953) p. 39.</ref>
<ref name="american">Quoted in Eric Foner, ''The Fiery Trial: Abraham Lincoln and American Slavery'' (2010) p. 100</ref>
<ref name="Voices from the Gathering Storm: The Coming of the American Civil War">{{cite book |url=http://books.google.com/?id=F20ZsA5ZeeEC&pg=PA184 |title=Voices from the Gathering Storm: The Coming of the American Civil War |author=Glenn M. Linden |year=2001 |publisher=Rowman & Littlefield |place=United States |page=236 |isbn=978-0-8420-2999-5 |quote=Prevent, as far as possible, any of our friends from demoralizing themselves, and our cause, by entertaining propositions for compromise of any sort, on slavery extension. There is no possible compromise upon it, but which puts us under again, and leaves all our work to do over again. Whether it be a Mo. Line, or Eli Thayer's Pop. Sov. It is all the same. Let either be done, & immediately filibustering and extending slavery recommences. On that point hold firm, as with a chain of steel. – Abraham Lincoln to Elihu B. Washburne, December 13, 1860}}</ref>
<ref name="AvalonProject">Winkler, E. [http://avalon.law.yale.edu/19th_century/csa_texsec.asp "A Declaration of the Causes which Impel the State of Texas to Secede from the Federal Union"]. ''Journal of the Secession Convention of Texas''. Retrieved 2007-10-16.</ref>
<ref name="william">William C. Davis, Look Away, pp. 130–140.</ref>
<ref name="townsend">John Townsend, The Doom of Slavery in the Union, its Safety out of it, October 29, 1860.</ref>
<ref name="secessionist">Lipset looked at the secessionist vote in each Southern state in 1860–61. In each state he divided the counties into high, medium or low proportion of slaves. He found that in the 181 high-slavery counties, the vote was 72% for secession. In the 205 low-slavery counties. the vote was only 37% for secession. (And in the 153 middle counties, the vote for secession was in the middle at 60%). Seymour Martin Lipset, ''Political Man: The Social Bases of Politics'' (Doubleday, 1960) p. 349.</ref>
<ref name="schlesinger">Schlesinger ''Age of Jackson'', p. 190.</ref>
<ref name="sandford">Roger B. Taney: Dred Scott v. Sandford (1857).</ref>
<ref name="reconstruction">James G. Randall and David Donald, '' Civil War and Reconstruction'' (1961) p. 68.</ref>
<ref name="republican">Eric Foner. ''Free Soil, Free Labor, Free Men: The Ideology of the Republican Party Before the Civil War'' (1970), p. 9.</ref>
<ref name="randall">Randall and Donald, p. 67.</ref>
<ref name="mcpherson3">McPherson, ''Battle Cry'', pp. 88–91.</ref>
<ref name="mcpherson10">McPherson, ''Battle Cry'', pp. 242, 255, 282–83. Maps on p. 101 (The Southern Economy) and p. 236 (The Progress of Secession) are also relevant.</ref>
<ref name="mcpherson12">James McPherson, ''Drawn with the Sword,'' p. 15.</ref>
<ref name="mcpherson14">McPherson, ''Battle Cry'', p. 195.</ref>
<ref name="mcpherson15">McPherson, ''Battle Cry'', p. 243.</ref>
<ref name="mcpherson33">McPherson, ''Battle Cry'', pp. 378–380.</ref>
<ref name="mcpherson34">McPherson, ''Battle Cry'', pp. 373–377.</ref>
<ref name="impending">David Potter. ''The Impending Crisis''. pp. 201–204, 299–327.</ref>
<ref name="impending11">David Potter. ''The Impending Crisis''. pp. 503–505.</ref>
<ref name="impending13">David Potter. ''The Impending Crisis''. p. 275.</ref>
<ref name="impending16">David Potter. ''The Impending Crisis''. p. 461.</ref>
<ref name="impending4">David Potter. ''The Impending Crisis''. p. 208.</ref>
<ref name="impending5">David Potter. ''The Impending Crisis''. pp. 208–209.</ref>
<ref name="impending6">David Potter. ''The Impending Crisis''. pp. 210–211.</ref>
<ref name="impending7">David Potter. ''The Impending Crisis''. pp. 212–213.</ref>
<ref name="impending8">David Potter, ''The Impending Crisis,'' pp. 356–384.</ref>
<ref name="Texas12">A Declaration of the Causes which Impel the State of Texas to Secede from the Federal Union, February 2, 1861 – [http://www2.tsl.state.tx.us/ref/abouttx/secession/2feb1861.html A declaration of the causes which impel the State of Texas to secede from the Federal Union.]</ref>
<ref name="photography">Kathleen Collins, "The Scourged Back," History of Photography 9 (January 1985): 43–45.</ref>
<ref name="secession">Maury Klein, ''Days of Defiance: Sumter, Secession, and the Coming of the Civil War'' (1999).</ref>
<ref name="profession">Allan Peskin, ''Winfield Scott and the profession of arms'' (2003) pp. 249–52.</ref>
<ref name="international">Dean B. Mahin, ''One war at a time: the international dimensions of the American Civil War''(2000) ch 6</ref>
<ref name="heidler">Heidler, 1651–53.</ref>
<ref name="MissFacts">{{cite web|title=Civil War in Missouri Facts|url=http://home.usmo.com/~momollus/MOFACTS.HTM|year=1998|accessdate=2007-10-16| archiveurl=https://web.archive.org/web/20071016074650/http://home.usmo.com/~momollus/MOFACTS.HTM| archivedate= 2007-10-16| deadurl= no}}</ref>
-->
}}
;Bibliography
{{Refbegin}}
*{{cite book| ref= harv |last= Ahlstrom|first= Sydney E.|title= A Religious History of the American People |publisher= Yale University Press|year= 1972 |location= New Haven, Connecticut|isbn= 978-0300017625|url=http://books.google.com/books?id=5kFF6a1viGcC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false }}
*{{cite book|ref= harv|last= Anderson|first= Bern|title= By Sea And By River: The naval history of the Civil War|publisher= Da Capo Press|year= 1989|location= New York, New York|isbn= 978-0306803673|url= http://books.google.com/books?id=hoCK_yzA8xkC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false}}{{Dead link|date=មករា 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*{{cite book|last1= Asante|first1=Molefi Kete |last2= Mazama|first2=Ama|title=Encyclopedia of Black Studies|url=http://books.google.com/?id=RcBkDlJ7qjwC&pg=PA82|year=2004|location=Thousand Oaks, California|publisher=SAGE Publications|isbn=978-0761927624|edition=1}}
* Beringer, Richard E., Archer Jones, and Herman Hattaway, ''Why the South Lost the Civil War'' (1986) influential analysis of factors; an abridged version is ''The Elements of Confederate Defeat: Nationalism, War Aims, and Religion'' (1988)
* {{cite journal| ref= harv |last=Bestor |first=Arthur |year=1964 |title=The American Civil War as a Constitutional Crisis |journal=[[American Historical Review]] |volume=69 |issue=2 |pages=327–52 |jstor=1844986 }}
*{{cite book| ref= harv |last= Bolton|first= Charles C.|title=Poor Whites of the Antebellum South: Tenants and Laborers in Central North Carolina and Northeast Mississippi |publisher=Duke University Press |year= 1993 |location= Durham, North Carolina|isbn= 978-0822314684 |url=http://books.google.com/books?id=uZnssLpum0UC&pg=PA11&lpg=PA11&dq=Poor+Whites+of+the+Antebellum+South:+Tenants+and+Laborers+in+Central+North+Carolina+and+Northeast+Mississippi&source=bl&ots=GaO4CBg-lr&sig=ac7Y0rafVazJzlvTKelKjzf7Ewg&hl=en&sa=X&ei=ugFUU63tG-nesASq0oE4&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=Poor%20Whites%20of%20the%20Antebellum%20South%3A%20Tenants%20and%20Laborers%20in%20Central%20North%20Carolina%20and%20Northeast%20Mississippi&f=false}}
*{{cite book| ref= harv |last1=Brunell |first1= Miriam|last2=Paris |first2= Leslie|title=The Girls' History and Culture Reader: The Nineteenth Century |publisher= University of Illinois Press|year=2011|location= Urbana, Illinois |isbn=978-0252077654|url=http://books.google.com/books?id=bYE0DuIxkHIC&pg=PA136&hl=en#v=onepage&q&f=false}}
*{{cite book| ref= harv |last1=Canney |first1= Donald L. |title=Lincoln's Navy: The Ships, Men and Organization, 1861–65 |publisher=Naval Institute Press |year=1998 |location= Annapolis, Maryland|isbn=978-1557505194|url=http://books.google.com/books?id=o_fB_SD5QhIC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false}}
*{{cite book| ref= harv | last= Catton | first= Bruce | title=The Civil War | year= 1960 | publisher= American Heritage Distributed by Houghton Mifflin | location=New York|isbn=978-0-8281-0305-3}}
*{{cite book|last1=Chambers|first1= John W.|last2=Anderson|first2=Fred|title=The Oxford Companion to American Military History|url=http://books.google.com/books?id=_Rzy_yNMKbcC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|year=1999|publisher= Oxford University Press|location=Oxford, New York |isbn=978-0-19-507198-6}}
*{{cite book| ref= harv |last= Coffman |first= Edward M.|title=The Old Army: A Portrait of the American Army in Peacetime, 1784–1898 |publisher= Oxford University Press |year= 1988|location= Oxford, New York|isbn= 978-0195045550|url=http://books.google.com/books/about/The_Old_Army.html?id=0uXGuamukc0C}}
*{{cite book| ref= harv | last= Davis | first= William C. | title= Stand in the Day of Battle: The Imperiled Union : 1861–1865 | url= https://archive.org/details/standindayofbatt00davi | year= 1983 | publisher= Doubleday | location= Garden City, New York |isbn= 978-0385148955 }}
*{{cite book| ref= harv | last= Davis | first= William C. | title= Look Away!: A History of the Confederate States of America | year= 2003 | publisher= Free Press | location= New York |isbn=978-0743234993 }}
*{{cite book| ref= harv | last1= Donald | first1= David | last2= Baker | first2= Jean H. | last3= Holt | first3= Michael F. | title= The Civil War and Reconstruction | url= https://archive.org/details/civilwarreconstr0000dona | year= 2001 | publisher= W. W. Norton & Company | location= New York |isbn= 978-0393974270}}
*{{cite book| ref= harv | last= Eicher | first= David J. | title= The Longest Night: A Military History of the Civil War | url= https://archive.org/details/longestnightmili00eich | year= 2001| publisher= Simon & Schuster | location= New York |isbn=978-0-684-84944-7}}
*{{cite book| ref= harv |last= Fehrenbacher|first= Don E.|title= Slavery, Law, and Politics: The Dred Scott Case in Historical Perspective|publisher=Oxford University Press |year= 1981 |location= Oxford, New York |isbn= 978-0195028836|url=http://books.google.com/books?id=3KYFlabs2hQC&pg=PA208&hl=en#v=onepage&q&f=false}}
*{{cite book| ref= harv | last1= Fellman| first1= Michael | last2= Gordon | first2= Lesley J. | last3= Sunderland | first3= Daniel E. | title= This Terrible War: The Civil War and its Aftermath | url= https://archive.org/details/thisterriblewarc0000fell_y1x1 | year= 2007 |edition = 2 | publisher= Pearson | location= New York |isbn= 978-0321389602 }}
*{{cite book |url=http://books.google.com/?id=rQSYk-LWTxcC |title=Politics and Ideology in the Age of the Civil War |first=Eric |last=Foner |year=1981 | publisher= Oxford University Press | location= Oxford, New York |isbn=978-0-19-502926-0 |accessdate=2012-04-20}}
*{{cite book|last1=Foner|first1=Eric|title=The Fiery Trial: Abraham Lincoln and American Slavery|url=http://books.google.com/books?id=earytjxi6pEC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|year=2010|publisher= W. W. Norton & Co. |location= New York |isbn=978-0393340662}}
*{{cite book| ref= harv | last= Foote| first= Shelby | title= [[The Civil War: A Narrative|The Civil War: A Narrative: Volume 1: Fort Sumter to Perryville]] | year= 1974 | publisher= Vintage Books | location= New York |isbn= 978-0394746234}}
*{{cite book|last1=Frank |first1=Joseph Allan|last2=Reaves |first2=George A.|title=Seeing the Elephant: Raw Recruits at the Battle of Shiloh|url=http://books.google.com/books?id=J_GlcVOb374C&pg=PA170&hl=en#v=onepage&q&f=false|year=2003|location=Urbana, Illinois|publisher= University of Illinois Press|isbn=978-0252071263}}
*{{cite book| ref= harv |last=Fuller |first=Howard J. |title=Clad in Iron – The American Civil War and the Challenge of British Naval Power| url= https://archive.org/details/cladiniron0000full |location=Annapolis, Maryland |publisher=Naval Institute Press| year=2008 |isbn=978-1-59114-297-3}}
*{{cite book|last1=Gallagher |first1=Gary W. |title=The Confederate War|url=http://books.google.com/books?id=QHNEtpvEB30C&pg=PA57|year=1999|location=Cambridge, Massachusetts|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0674160569}}
* Gara, Larry. 1964. ''The Fugitive Slave Law: A Double Paradox'' in Essays on the Civil War and Reconstruction, New York: Holt, Rinehart and Winston, 1970. (originally published in Civil War History, X, No. 3, Sept 1964)
*{{cite book| ref= harv |last= Gibson|first= Arrell M.|title= Oklahoma, a History of Five Centuries|publisher=University of Oklahoma Press |year= 1981 |location= Norman, Oklahoma|isbn=978-0806117584 |url= http://books.google.com/books?id=HiP-sWiqYL4C&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false}}
*{{cite book|last=Green|first=Fletcher M.|title=Constitutional Development in the South Atlantic States, 1776–1860: A Study in the Evolution of Democracy|url=http://books.google.com/books?id=A5c0LKovqJUC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|year=2008|publisher= University of North Carolina Press| location= Chapel Hill, North Carolina|isbn=978-1584779285}}
*{{cite book|last1=Guelzo|first1= Allen C.|title=Lincoln: A Very Short Introduction|url=http://books.google.com/books?id=XcgqWAt1kZUC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|year=2009|publisher= Oxford University Press|location= Oxford, New York |isbn=978-0195367805}}
*{{cite book| ref= harv | last= Guelzo| first= Allen C.| title= Fateful Lightning: A New History of the Civil War and Reconstruction| url= https://archive.org/details/fatefullightning0000guel | year= 2012 | publisher= Oxford University Press | location= Oxford, New York |isbn= 978-0199843282}}
*{{cite journal |first=J. David |last= Hacker |date=December 2011 | title=A Census-Based Count of the Civil War Dead | journal=Civil War History | volume=57 | issue=4 | pages=307–348 | bibcode= | doi=10.1353/cwh.2011.0061 | url=//muse.jhu.edu/journals/civil_war_history/v057/57.4.hacker.html}}
*{{cite book| ref= harv | last1= Heidler| first1= David S. |first2= Jeanne T. |last2= Heidler |first3= David J. |last3= Coles | title=Encyclopedia of the American Civil War: A Political, Social, and Military History | url= https://archive.org/details/isbn_9791576070665_4 | year= 2002 | publisher= ABC-CLIO | location= Santa Barbara, California |isbn=1-57607-382-3}}
*{{cite book| ref= harv |last= Herring |first= George C. |title=From Colony to Superpower: U.S. Foreign Relations since 1776 |publisher= Oxford University Press|year=2011 |location= Oxford, New York|isbn= 978-0199765539 |url= http://books.google.com/books?id=fODT-qOVoiIC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false}}
*{{cite journal| ref= harv |first=Richard |last=Hofstadter |title=The Tariff Issue on the Eve of the Civil War |journal=[[American Historical Review]] |volume=44 |issue=1 |year=1938 |pages=50–55 |jstor=1840850 }}
*{{cite book| ref= harv | last= Holt | first= Michael F. | title= The Fate of Their Country: Politicians, Slavery Extension, and the Coming of the Civil War | url= https://archive.org/details/fateoftheircount0000holt | year= 2005 | publisher= Hill and Wang | location= New York |isbn= 978-0809044399}}
*{{cite book|last1= Holzer|first1=Harold|last2=Gabbard |first2=Sara Vaughn |title=Lincoln and Freedom: Slavery, Emancipation, and the Thirteenth Amendment|url=http://books.google.com/?id=xLbkXsn6xHAC&pg=PA174|year=2007|location=Carbondale, Illinois|publisher=Southern Illinois University Press|isbn=978-0809327645}}
*{{cite book| ref= harv |last= Huddleston |first= John |title= Killing Ground: The Civil War and the Changing American Landscape| url= https://archive.org/details/killinggroundpho0000hudd |publisher= Johns Hopkins University Press |year= 2002 |location= Baltimore, Maryland |isbn= 978-0801867736}}
*{{cite book| ref= harv | last= Johannsen | first= Robert W. | title= Stephen A. Douglas | url= https://archive.org/details/stephenadouglas0000joha_o4n6 | year= 1973 | publisher= Oxford University Press| location= New York |isbn= 9780195016208}}
*{{cite book| ref= harv |last= Johnson|first= Timothy D.|title= Winfield Scott: The Quest for Military Glory| url= https://archive.org/details/winfieldscottque0000john |publisher=University Press of Kansas |year= 1998 |location= Lawrence, Kansas|isbn= 978-0700609147}}
*{{cite book|last1=Jones|first1=Howard|title=Abraham Lincoln and a New Birth of Freedom: The Union and Slavery in the Diplomacy of the Civil War|url=http://books.google.com/books?id=gVvZb5oeVtwC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|year=1999 |publisher=University of Nebraska Press |location= Lincoln, Nebraska |isbn=978-0803225824}}
*{{cite book|last=Jones|first=Howard|title=Crucible of Power: A History of American Foreign Relations to 1913|url=http://books.google.com/?id=TFyLOUrdGFwC&pg=PA225|year=2002|location=Wilmington, Delaware|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-0842029162}}
*{{cite book| ref= harv | last= Katcher | first= Philip | title= The History of the American Civil War 1861 – 1865 | url= https://archive.org/details/historyofamerica0000katc | year= 2002 | publisher= Hamlyn | location= London |isbn= 978-0600607786}}
*{{cite book| ref= harv | last= Keegan | first= John | title= The American Civil War: A Military History | url= https://archive.org/details/americancivilwar00keeg | year= 2009 | publisher= Alfred A. Knopf| location= New York|isbn= 978-0307263438}}
*{{cite book| ref= harv | last= Krannawitter| first= Thomas L. | title= Vindicating Lincoln : defending the politics of our greatest president| url= https://archive.org/details/vindicatinglinco00kran | year= 2008 | publisher= Rowman & Littlefield Publishers | location= Lanham, Maryland |isbn= 0742559726}}
*{{cite book|last1=Lipset|first1= Seymour Martin |title=Political Man: The Social Bases of Politics|url=https://archive.org/details/politicalmansoci00inlips|year=1960|publisher= Doubleday & Company, Inc.|location= Garden City, New York |isbn=}}
*{{cite book| ref= harv | last= McPherson | first= James M. | title= [[Battle Cry of Freedom: The Civil War Era]]| year= 1988 | publisher= Oxford University Press | location= Oxford, New York |isbn= 978-0-19-503863-7}}
*{{cite book| ref= harv | last= McPherson | first= James M. | title= Ordeal By Fire : The Civil War and Reconstruction | url= https://archive.org/details/ordealbyfirecivi00mcph | year= 1992 | publisher= McGraw-Hill | location= New York |isbn= 9780070458420|edition= 2}}
*{{cite book|last1=McPherson |first1= James M.|title=For Cause and Comrades: Why Men Fought in the Civil War|url=http://books.google.com/books?id=1qhEHVki8tEC&pg=PA169|year=1997|publisher=Oxford University Press|location=Oxford, New York|isbn=978-0199741052}}
*{{cite book| ref= harv | last= McPherson | first= James M. | title= This Mighty Scourge: Perspectives on the Civil War | url= https://archive.org/details/isbn_9780195313666 | year= 2007 | publisher= Oxford University Press| location= Oxford, New York |isbn= 978-0195392425}}
*{{cite book| ref= harv | last= Miller | first= William L. | title= President Lincoln: The Duty of a Statesman | url= https://archive.org/details/presidentlincoln00mill | year= 2008 | publisher= Alfred A. Knopf | location= New York |isbn= 1400041031}}
*{{cite book|last1=Thornton|first1=Mark|last2=Ekelund|first2=Robert Burton|title=Tariffs, Blockades, and Inflation: The Economics of the Civil War|year=2004|publisher=Rowman & Littlefield|location=|isbn=|ref=harv}}
*{{cite book|last1= Murray|first1=Williamson|last2= Bernstein |first2=Alvin|last3=Knox |first3=MacGregor |title=The Making of Strategy: Rulers, States, and War|url=http://books.google.com/?id=ld8NPYqqUnMC&pg=PA235|year=1996|location=Cabmbridge, New York|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0521566278}}
*{{cite book| ref= harv |last= Neely|first= Mark |title= Confederate Bastille: Jefferson Davis and Civil Liberties|publisher=Marquette University Press |year=1993 |location= Milwaukee, Wisconsin |isbn= 978-0874623253|url=http://books.google.com/books/about/Confederate_Bastille.html?id=zPV2AAAAMAAJ}}
*{{cite book| ref= harv |last=Nelson |first=James L. |title=Reign of Iron: The Story of the First Battling Ironclads, the Monitor and the Merrimack |publisher=HarperCollins |year=2005 |location=New York |isbn=978-0-06-052404-3 |url=http://books.google.com/?id=d8XD-j--EVsC&pg=PA149&lpg=PA149&dq=Delamater+Iron+works+monitor}}
* [[Allan Nevins|Nevins, Allan]]. ''[[Ordeal of the Union]]'', an 8-volume set (1947–1971). the most detailed political, economic and military narrative; by Pulitzer Prize winner
** 1. Fruits of Manifest Destiny, 1847–1852; 2. A House Dividing, 1852–1857; 3. Douglas, Buchanan, and Party Chaos, 1857–1859; 4. Prologue to Civil War, 1859–1861; vol. 5–8 have the series title "War for the Union"; 5. The Improvised War, 1861–1862; 6. War Becomes Revolution, 1862–1863; 7. The Organized War, 1863–1864; 8. The Organized War to Victory, 1864–1865
*{{cite book|last=Olsen|first=Christopher J.|title=Political Culture and Secession in Mississippi: Masculinity, Honor, and the Antiparty Tradition, 1830–1860|url=http://books.google.com/books?id=RrBb2ThDuCkC&pg=PA237&hl=en#v=onepage&q&f=false|year=2002|publisher=Oxford University Press|location=Oxford, New York|isbn=978-0195160970}}
*{{cite book|last1=Perman|first1=Michael |last2=Taylor|first2=Amy M.|title=Major Problems in the Civil War and Reconstruction: Documents and Essays|url=http://books.google.com/books?id=5rPbZT_hrncC&pg=PA177#v=onepage&q&f=false|edition=3|year= 2010|publisher=Wadsworth, Cengage Learning |location= Boston, Massachusetts |isbn=9780618875207}}
*{{cite journal| ref= harv |first=David M. |last=Potter |title=The Historian's Use of Nationalism and Vice Versa |journal=[[American Historical Review]] |volume=67 |issue=4 |year=1962 |pages=924–950 |jstor=1845246 }}
*{{cite book| ref= harv |first1=David M. |last1=Potter |first2=Don E. |last2=Fehrenbacher |title=The Impending Crisis, 1848–1861 | url= https://archive.org/details/impendingcrisis00pott |publisher=Harper & Row |location= New York |year=1976 |isbn=9780060134037}}
*{{cite book| ref= harv |last=Quarstein |first=John V. |title=The Battle of the Ironclads | url= https://archive.org/details/battleofironclad0000quar |publisher=Arcadia Publishing |year=1999 |isbn= 978-0-7385-0113-0}}
*{{cite book| ref= harv | last= Rhodes | first= John Ford | title= History of the Civil War, 1861–1865 | year= 1917 | publisher= The Macmillan Company | location= New York |isbn= |url=http://books.google.com/books?id=nY4sAAAAMAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false}}
*{{cite book| ref= harv | last= Richards| first= Leonard L. | title= The Slave Power: The Free North and Southern Domination, 1780–1860 | year= 2000 | publisher= Louisiana State University Press | location= Baton Rouge, Louisiana |isbn= 978-0807126004|url= http://books.google.com/books?id=rxKvJAGX4o0C&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false}}
*{{cite book|first=William L.|last=Richter|title=The A to Z of the Civil War and Reconstruction|url=http://books.google.com/?id=obFt-MmS6ygC&pg=PA49|year=2009||publisher=Scarecrow Press|location=Lanham|isbn=978-0810863361}}
* {{cite journal| ref= harv |last=Russell |first=Robert R. |year=1966 |title=Constitutional Doctrines with Regard to Slavery in Territories |journal=[[Journal of Southern History]] |volume=32 |issue=4 |pages=466–486 |doi=10.2307/2204926 |jstor=2204926 }}
*{{cite book | title=Alexander H. Stephens of Georgia: A Biography | publisher=Louisiana State University Press |last1=Schott|first1= Thomas E. | year=1996 | location=Baton Rouge, Louisiana | isbn=978-0-8071-2106-1}}
*{{cite book| ref= harv |last= Schouler|first= William|title= The Civil War (History of the United States of America Under the Constitution, Volume VI 1861–1865) |publisher= Dodd, Mead & Company |year= 1899 |location= |asin= B00088INOY|url=http://books.google.com/books?id=eNA4TeIfMFwC&printsec=frontcover&vq=naval&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q=naval&f=false}}
*{{cite book| ref= harv | last= Stampp | first= Kenneth M. | title= America in 1857: A Nation on the Brink | url= https://archive.org/details/americain185700kenn | year= 1990 | publisher= Oxford University Press| location= Oxford, New York |isbn= 0-19-503902-5}}
*{{cite book|last1=Symonds|first1=Craig L.|last2=Clipson|first2=William J.|title=The Naval Institute Historical Atlas of the U.S. Navy|url=http://books.google.com/books?id=q_HIcc8n3K4C&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|year=2001|publisher=Naval Institute Press|isbn=9781557509840}}
*{{cite book| ref= harv |last1=Tucker |first1=Spencer C.|last2=Pierpaoli |first2= Paul G.|last3=White |first3=William E.|title= The Civil War Naval Encyclopedia|publisher= ABC-CLIO|year= 2011|location=Santa Barbara, California |isbn=978-1598843385|url=http://books.google.com/books?id=q4mwAtj2r3UC&pg=PA462&hl=en#v=onepage&q&f=false}}
*{{cite book| ref= harv | last= Varon | first= Elizabeth R. | title= Disunion!: The Coming of the American Civil War, 1789–1859 | url= https://archive.org/details/disunioncomingof0000varo | year= 2008 | publisher= University of North Carolina Press| location= Chapel Hill, North Carolina |isbn= 978-0-8078-3232-5}}
*{{cite book| ref= harv |last= Vinovskis|first= Maris|title= Toward a Social History of the American Civil War: Exploratory Essays|publisher= Cambridge University Press|year= 1990|location= Cambridge, England|isbn= 978-0521395595|url=http://books.google.com/books?id=9D4TAwc93VoC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false}}
*{{cite book| ref= harv | last= Ward | first= Geoffrey R. | title= The Civil War: An Illustrated History| url= https://archive.org/details/civilwarillustra0000ward | year= 1990 | publisher= Alfred A. Knopf | location= New York |isbn= 9780394562858}}
*{{cite book|last=Weeks|first=William E.|title=The New Cambridge History of American Foreign Relations|url=http://books.google.com/books?id=y2zFFnaqgpsC&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|year= 2013|publisher= Cambridge University Press|location=Cambridge, New York|isbn=978-1107005907}}
*{{cite book| ref= harv | last= Weigley| first= Frank Russell | title= A Great Civil War: A Military and Political History, 1861–1865 | year= 2004 | publisher= Indiana University Press | location= Bloomington, Indiana |isbn=0-253-33738-0|url=http://www.questia.com/read/14877569?title=The%20American%20Civil%20War%3a%20A%20Handbook%20of%20Literature%20and%20Research}}
*{{cite book| ref= harv |last1= Welles |first1=Gideon |title= Secretary of the Navy's Report|publisher= American Seamen's Friend Society|year= 1865 |volume=37–38 |url=http://books.google.com/books?id=u4gfAAAAYAAJ&pg=PA152&hl=en#v=onepage&q&f=false}}
*{{cite book|last1=Winters|first1=John D.|title= The Civil War in Louisiana|url=http://books.google.com/books?id=PjicJWUQhPYC&pg=PR3&lpg=PR3&dq=the+civil+war+in+louisiana+john+d+winters+1963&source=bl&ots=9nPIwrfgqL&sig=WDl562H2Sum20PSrtLLxADG1HjI&hl=en&sa=X&ei=P6FaU_H3AtStsQSX4IGwAw&ved=0CCsQ6AEwAjgK#v=onepage&q=the%20civil%20war%20in%20louisiana%20john%20d%20winters%201963&f=false|year=1963|publisher=[[Louisiana State University Press]] |location= Baton Rouge, Louisiana |isbn=978-0-8071-0834-5}}
*{{cite book| ref= harv | last1= Woodworth|first= Steven E.| title= American Civil War: A Handbook of Literature and Research | year= 1996 | publisher= Greenwood Press | location= Wesport, Connecticut |isbn= 978-0-313-29019-0}}
{{refend}}
==Further reading==
* Gugliotta, Guy. [http://www.nytimes.com/2012/04/03/science/civil-war-toll-up-by-20-percent-in-new-estimate.html?ref=science&pagewanted=all New Estimate Raises Civil War Death Toll], [[The New York Times]], April 3, 2012, pg. D1 (of the New York edition), and April 2, 2012 on NYTimes.com. Retrieved 2012-04-03 online.
*[[Bibliography of the American Civil War]]
*[[Bibliography of early American naval history#American Civil War|Bibliography of American Civil War naval history]]
==External links==
{{Wikiquote}}
{{Commons}}
* {{dmoz|Society/History/By_Region/North_America/United_States/Wars/Civil_War/|American Civil War}}
* [http://www.archives.gov/research/civil-war/photos/index.html Civil War photos] at the [[National Archives and Records Administration|National Archives]]
* [http://www.loc.gov/pictures/search?st=grid&c=100&co=cwp View images] from the [http://www.loc.gov/pictures/collection/cwp/ Civil War Photographs Collection] at the Library of Congress
* [http://www.civilwar.org/ Civil War Trust]
* [http://www.gettysburg.edu/library/gettdigital/civil_war/civilwar.htm Civil War Era Digital Collection at Gettysburg College] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090811064152/http://www.gettysburg.edu/library/gettdigital/civil_war/civilwar.htm |date=2009-08-11 }} This collection contains digital images of political cartoons, personal papers, pamphlets, maps, paintings and photographs from the Civil War Era held in Special Collections at Gettysburg College.
* [http://www.washingtonpost.com/lifestyle/civil-war Civil War 150] Washington Post interactive website on 150th Anniversary of the American Civil War.
* [http://www.american-south.org/ Civil War in the American South] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210313231903/https://www.american-south.org/ |date=2021-03-13 }} – An Association of Southeastern Research Libraries (ASERL) portal with links to almost 9,000 digitized Civil War-era items—books, pamphlets, broadsides, letters, maps, personal papers, and manuscripts—held at ASERL member libraries
* [http://www.sonofthesouth.net/ The Civil War] – site with 7,000 pages, including the complete run of Harper's Weekly newspapers from the Civil War
* {{Internet Archive short film|id=gov.archives.arc.54756|name=A HOUSE DIVIDED (1960)}}
* [https://www.youtube.com/results?search_query=U.S.+Civil+War+reenactments&oq=U.S.+Civil+War+reenactments&aq=f&aqi=&aql=&gs_l=youtube.12...0.0.0.855.0.0.0.0.0.0.0.0..0.0...0.0.U.S. Civil War Living History Reenactments (videos)]
* [http://www.loc.gov/item/map66001088 West Point Atlas of Civil War Battles]
{{American Civil War}}
{{Navbox
| name = Foreign WNA
| titlestyle = background:#B0C7E0;
| title = Foreign countries in the American Civil War
| image = [[File:Bonnie Blue flag of the Confederate States of America.svg|42px|Bonnie Blue Flag]]
| groupstyle = background:#bbeb85;
| list1 = [[Australia and the American Civil War|Australia]] {{·}} [[Bahamas in the American Civil War|Bahamas]] {{·}} [[Toledo Settlement|Belize]] {{·}} [[Britain in the American Civil War|Britain]] {{·}} [[Canada in the American Civil War|Canada]] {{·}} [[Cuba in the American Civil War|Cuba]] {{·}} [[France in the American Civil War|France]] {{·}} [[Mexico in the American Civil War|Mexico]] {{·}} [[Prussia in the American Civil War|Prussia]] {{·}} [[Russia and the American Civil War|Russia]]
| state = collapsed
}}
{{American conflicts}}
{{US history}}
{{United States topics}}
{{DEFAULTSORT:American Civil War}}
7ahhji0s3vfp5zvbixfg0iralcsxc50
បរមចន្ទារពិសេស
0
28301
338737
337498
2026-08-10T12:31:00Z
Sreynaree1986
47227
ព្រះភរិយារបស់ព្រះបាទស្រីរាជា
338737
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox monarch
| name = អ្នកព្រះនាងបរមចន្ទារពិសេស
| title = [[ព្រះមហាក្សត្រី (មហេសីនៃមហាក្សត្រកម្ពុជា)|ព្រះមហេសីក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[សម័យកាលចតុមុខ]]<br/>(តំណែងព្រះស្នំឯក)
| image =
| imgw =
| caption =
| reign = ១៤៣៧-១៤៦៨
| coronation =
| full name =
| predecessor = [[អ្នកម្នាងកែវទី២|អ្នកម្នាងកែវ]]<br/>(ផែនដី[[នរាយណ៍រាមា|ព្រះបាទសម្ដេចព្រះនរាយណ៍រាមាធិបតី]])
| successor = [[កេសរ (មហេសីព្រះស្រីរាជា)|អ្នកម្នាងកេសរ]]
| spouse = ព្រះបាទសម្ដេចព្រះ[[ស្រីរាជា]]
| issue = [[ឱកញាឱង|ចៅពញាអុងរាជា ឬ ពញ្ញាអង្គធម្មខាត់]]
| royal house =
| dynasty = រាជវង្ស[[អង្គជ័យ|ចតុមុខមង្គល]] {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| father =
| mother =
| birth_date =
| birth_place =
| death_date =
| death_place =
| date of burial =
| place of burial =
| religion = [[ព្រះពុទ្ធសាសនានៅកម្ពុជា|ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទបែបខ្មែរ]]<br><small>([[ប្រភពអ្នកតាក្នុងសង្គមខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]([[វិញ្ញាណនិយម]])និង[[សាសនាហិណ្ឌូនៅកម្ពុជា|ព្រហ្មញ្ញសាសនា]])</small>
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនិងបាទបរិចារិកានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}
'''អ្នកព្រះនាងបរមចន្ទារពិសេស''' គឺជាសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សកម្ពុជានៃសម័យកាលចតុមុខ និងព្រះនាងត្រូវជាព្រះភរិយារបស់[[ស្រីរាជា|ព្រះបាទស្រីរាជា]] [[រាជានិយមកម្ពុជា|អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]] [[សម័យកាលចតុមុខ]]។ ព្រះនាងបានរៀបអភិសេកជាមួយនឹង[[ស្រីរាជា|ព្រះបាទស្រីរាជា]]និងមានព្រះបុត្រាចំនួនមួយព្រះអង្គជាមួយនឹង[[ស្រីរាជា|ព្រះបាទស្រីរាជា]] គឺ[[ឱកញាឱង|ចៅពញាអុងរាជា ឬ ពញ្ញាអង្គធម្មខាត់]]។<ref>https://km.wikibooks.org/wiki/%E1%9E%AF%E1%9E%80%E1%9E%9F%E1%9E%B6%E1%9E%9A%E1%9E%98%E1%9E%A0%E1%9E%B6%E1%9E%94%E1%9E%BB%E1%9E%9A%E1%9E%9F%E1%9E%81%E1%9F%92%E1%9E%98%E1%9F%82%E1%9E%9A/%E1%9E%95%E1%9F%82%E1%9E%93%E1%9E%8A%E1%9E%B8%E1%9E%96%E1%9F%92%E1%9E%9A%E1%9F%87%E1%9E%92%E1%9E%98%E1%9F%92%E1%9E%98%E1%9E%9A%E1%9E%B6%E1%9E%87%E1%9E%B6</ref>
==ព្រះរាជជីវប្រវត្តិ==
[[ស្រីរាជា|ព្រះបាទស្រីរាជា]] ទ្រង់ឡើងសោយរាជសម្បត្តិក្នុងឆ្នាំគ.សករាជ ១៤៣៧ ទ្រង់មានព្រះនាមហៅថា "ព្រះរាជឱង្ការ ព្រះស្រីរាជា" និងបានឡើងសោយរាជបន្តពីព្រះជេស្ឋា (បង) របស់ខ្លួនគឺ [[នរាយណ៍រាមា|ព្រះនរាយណ៍រាមា]]។ [[ស្រីរាជា|ព្រះបាទស្រីរាជា]]ទ្រង់អភិសេកព្រះនាង ជាតំណែងព្រះស្នំឯក តាំងព្រះនាមជា '''អ្នកព្រះនាងបរមចន្ទារពិសេស'''។ ហើយព្រះអង្គតែងតាំងឲ្យមានព្រះស្នំឯក ទោ ត្រី ចត្វាឲ្យមានយសស័ក្ដិធំតូចតាមលំដាប់។ ព្រះនាងដែលមានឋានៈជាព្រះរាជមហេសីផ្លូវការរបស់[[ស្រីរាជា|ព្រះបាទស្រីរាជា]] គ្រប់គ្រងលើបាទបរិចារិកា និង ស្រីស្នំទាំង ១២ដំណាក់។
==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}
== សូមមើលផងដែរ ==
* [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]
* [[វីរនារីខ្មែរ]]
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]]
* [[រាជានិយមកម្ពុជា]]
* [[ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ (អង្គអេង)|ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ]]
* [[បទពង្សាវតារខ្មែរ]]
* ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរភាគរឿងនិទាន ដោយលោកបណ្ឌិតសភាចារ្យ [[រស់ ចន្ទ្រាបុត្រ]]
* ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ
* [[អរិយធម៌ខ្មែរនៅសម័យក្រោយអង្គរ (ចតុមុខ-លង្វែក)]]
{{commons category|បរមចន្ទារពិសេស}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}
{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before=[[អ្នកម្នាងកែវទី២|អ្នកម្នាងកែវ]]<br/>(ផែនដី[[នរាយណ៍រាមា|ព្រះបាទសម្ដេចព្រះនរាយណ៍រាមាធិបតី]])}}
{{s-ttl|title=[[ព្រះមហាក្សត្រី (មហេសីនៃមហាក្សត្រកម្ពុជា)|ព្រះមហេសីក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[សម័យកាលចតុមុខ]]<br/>(តំណែងព្រះស្នំឯក)|years= ១៤៣៧-១៤៦៨}}
{{s-aft|after=[[កេសរ (មហេសីព្រះស្រីរាជា)|អ្នកម្នាងកេសរ]]}}
{{s-end}}
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សានុវង្សនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកម្នាងសម័យចតុមុខ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកម្នាងនៃកម្វុជទេឝ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សអង្គជ័យ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកព្រះសម័យចតុមុខ]]
{{Cambodia-royal-stub}}
99qrgjyccasbklylknx0fpd7t1l2abn
សម្ដេចព្រះភគវតី សិរីទេពទេវីនារីចក្រពត្តិ
0
28302
338738
337568
2026-08-10T12:33:15Z
Sreynaree1986
47227
ព្រះភរិយារបស់ព្រះបាទធម្មរាជារាមាធិបតី
338738
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox monarch
| name = សម្ដេចព្រះភគវតី សិរីទេពទេវីនារីចក្រពត្តិ<br/>(សម្ដេចព្រះវង្សក្សត្រី)
| title = [[ព្រះមហាក្សត្រី (មហេសីនៃមហាក្សត្រកម្ពុជា)|សម្ដេចព្រះរាជអគ្គមហេសីក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[សម័យកាលចតុមុខ]]<br/>(តំណែងសម្ដេចព្រះរាជអគ្គមហេសី)
| image =
| imgw =
| caption =
| reign = ១៤៧៦-១៤៨៦
| coronation =
| full name =
| predecessor = [[កេសរ (មហេសីព្រះស្រីរាជា)|អ្នកម្នាងកេសរ]]<br/>(ផែនដីព្រះបាទសម្ដេចព្រះ[[ស្រីរាជា]])
| successor = [[ទេពបុប្ផា|ព្រះមែយ្យទេពបុប្ផា]]<br/>(ផែនដី[[ធម្មរាជាទី២|ព្រះបាទសម្ដេចព្រះធម្មរាជារាមាធិបតី]])
| spouse = [[ធម្មរាជាទី២|ព្រះបាទធម្មរាជារាមាធិបតី]]
| issue = ព្រះបាទសម្ដេចព្រះ[[ស្រីសុគន្ធបទ|ស្រីសុគន្ធបទ]]រាជា
| royal house =
| dynasty = រាជវង្ស[[អង្គជ័យ|ចតុមុខមង្គល]] {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| father =
| mother =
| birth_date =
| birth_place =
| death_date =
| death_place =
| date of burial =
| place of burial =
| religion = [[ព្រះពុទ្ធសាសនានៅកម្ពុជា|ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទបែបខ្មែរ]]<br><small>([[ប្រភពអ្នកតាក្នុងសង្គមខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]([[វិញ្ញាណនិយម]])និង[[សាសនាហិណ្ឌូនៅកម្ពុជា|ព្រហ្មញ្ញសាសនា]])</small>
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនិងបាទបរិចារិកានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}
'''សម្ដេចព្រះភគវតីសិរីទេពទេវីនារីចក្រពត្តិ''' ឬ '''ព្រះវង្សក្សត្រី''' គឺជាសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សកម្ពុជានៃ[[សម័យកាលចតុមុខ]] និងព្រះនាងត្រូវជា[[រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|ព្រះរាជអគ្គមហេសី]]នៅព្រះបាទ[[ធម្មរាជាទី២|ព្រះបាទធម្មរាជារាមាធិបតី]] [[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]] [[សម័យកាលចតុមុខ]] ជាព្រះវររាជមាតានៃ[[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]] [[សម័យកាលចតុមុខ]] គឺជាព្រះបាទ[[ស្រីសុគន្ធបទ|ស្រីសុគន្ធបទ]]។
==ព្រះរាជជីវប្រវត្តិ==
ព្រះបាទសម្ដេចព្រះរាជឱង្ការ ព្រះធម្មរាជា រាមាធិបតី ឡើងសោយរាជសម្បត្តិក្នុងជន្មាយុ២៦ឆ្នាំ ទ្រង់ព្រះនាមជា '''ព្រះបាទសម្ដេច ព្រះរាជឱង្ការ ព្រះធម្មរាជា មហាចក្រពត្រាធិរាជ'''។ ព្រះអង្គលើក'''ព្រះវង្សក្សត្រី'''ឡើងជាអគ្គមហេសី ទ្រង់ព្រះនាមជា '''សម្ដេចព្រះភគវតី សេរីទេពទេវី នារីចក្រពត្តិ'''។
ហើយព្រះអង្គតែងតាំងឲ្យមានព្រះស្នំឯក ទោ ត្រី ចត្វាឲ្យមានយសស័ក្ដិធំតូចតាមលំដាប់។ ព្រះនាងដែលមានឋានៈជាព្រះអគ្គមហេសីផ្លូវការរបស់[[ធម្មរាជាទី២|ព្រះបាទធម្មរាជា រាមាធិបតី]] គ្រប់គ្រងលើព្រះមហេសី និង ស្រីស្នំទាំង ១២ដំណាក់និងទ្រង់ប្រោសព្រះរាជទាន ព្រះរាជវង្សានុវង្ស ស្នំ រក្សាឲ្យមានយសស័ក្ដិ តាមថានានុរូប ដោយសមគួរ ទាំងប្រុសទាំងស្រី។ ព្រះនាងបានរៀបអភិសេកជាមួយនឹងព្រះបាទ[[ធម្មរាជាទី២|ព្រះបាទធម្មរាជា រាមាធិបតី]]និងមានព្រះបុត្រាចំនួនមួយព្រះអង្គជាមួយនឹង[[ធម្មរាជាទី២|ព្រះបាទធម្មរាជា រាមាធិបតី]] គឺព្រះបាទ[[ស្រីសុគន្ធបទ|ស្រីសុគន្ធបទ]] [[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]] [[សម័យកាលចតុមុខ]]។<ref>https://km.wikibooks.org/wiki/%E1%9E%AF%E1%9E%80%E1%9E%9F%E1%9E%B6%E1%9E%9A%E1%9E%98%E1%9E%A0%E1%9E%B6%E1%9E%94%E1%9E%BB%E1%9E%9A%E1%9E%9F%E1%9E%81%E1%9F%92%E1%9E%98%E1%9F%82%E1%9E%9A/%E1%9E%95%E1%9F%82%E1%9E%93%E1%9E%8A%E1%9E%B8%E1%9E%96%E1%9F%92%E1%9E%9A%E1%9F%87%E1%9E%92%E1%9E%98%E1%9F%92%E1%9E%98%E1%9E%9A%E1%9E%B6%E1%9E%87%E1%9E%B6</ref>
==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}
== សូមមើលផងដែរ ==
* [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]
* [[វីរនារីខ្មែរ]]
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]]
* [[រាជានិយមកម្ពុជា]]
* [[ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ (អង្គអេង)|ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ]]
* [[បទពង្សាវតារខ្មែរ]]
* ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរភាគរឿងនិទាន ដោយលោកបណ្ឌិតសភាចារ្យ [[រស់ ចន្ទ្រាបុត្រ]]
* ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ
* [[អរិយធម៌ខ្មែរនៅសម័យក្រោយអង្គរ (ចតុមុខ-លង្វែក)]]
{{commons category|សម្ដេចព្រះភគវតីសិរីទេពទេវីនារីចក្រពត្តិ}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}
{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before=[[កេសរ (មហេសីព្រះស្រីរាជា)|អ្នកម្នាងកេសរ]]<br/>(ផែនដីព្រះបាទសម្ដេចព្រះ[[ស្រីរាជា]])}}
{{s-ttl|title=[[ព្រះមហាក្សត្រី (មហេសីនៃមហាក្សត្រកម្ពុជា)|ព្រះមហេសីក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[សម័យកាលចតុមុខ]]<br/>(តំណែងសម្ដេចព្រះរាជអគ្គមហេសី)|years= ១៤៧៦-១៤៨៦}}
{{s-aft|after=[[ទេពបុប្ផា|ព្រះមែយ្យទេពបុប្ផា]]<br/>(ផែនដី[[ធម្មរាជាទី២|ព្រះបាទសម្ដេចព្រះធម្មរាជារាមាធិបតី]])}}
{{s-end}}
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សានុវង្សនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សអង្គជ័យ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីសម័យចតុមុខ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកសម័យចតុមុខ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះក្សត្រីយានីសម័យចតុមុខ]]
{{Cambodia-royal-stub}}
na5o9odpl2wxocfxhacr4v11patpei0
ប្រជានាម
0
35792
338808
338423
2026-08-11T09:49:04Z
A09
40135
បានត្រឡប់កំណែប្រែដោយ[[Special:Contributions/~2026-42987-57|~2026-42987-57]] ([[User talk:~2026-42987-57|Talk]]) ទៅកំណែប្រែចុងក្រោយដោយ [[User:Aefgh3962|Aefgh3962]]
203688
wikitext
text/x-wiki
'''ប្រជានាម''' ({{lang-en|demonym}}; {{IPAc-en|ˈ|d|ɛ|m|ə|n|ɪ|m}}; δῆμος ''dẽmos'' "people, tribe", ὄνομα ''ónoma'' "name") គឺជាពាក្យហៅអ្នករស់នៅ ឬជនជាតិនៅកន្លែងមួយ ដែលមកពីឈ្មោះកន្លែងនោះ។<ref name="Scheetz">{{Cite book|title=Names' Names: A Descriptive and Pervasive Onymicon|author=George H. Scheetz|publisher=Schütz Verlag|year=1988}}</ref>
== ឯកសារយោង ==
{{បញ្ជីឯកសារយោង}}
{{អត្ថបទខ្លីមិនពេញលេញ}}
mwtlcwbjx95xg64h1qyvr4ovhigennr
ឃុំជ្រោយប្រស់
0
39079
338781
298240
2026-08-11T00:57:38Z
ពូអាយ
52439
នេះគឺជាអ្វីដែលខ្ញុំបានដឹង
338781
wikitext
text/x-wiki
{{pagename}} ({{lang-en|$ }}) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង [[ស្រុកកោះកុង ]] [[ខេត្តកោះកុង]] មានរដ្ឋបាលចំណុះ ភូមិ÷
{| class="wikitable"
! colspan="4" aligm="center" style="color:black|'''{{pagename}}'''
|-
! align="center" style="color:black"| លេខកូដភូមិ
!! align="center" style="color:black" | ឈ្មោះភូមិជាអក្សរខ្មែរ !!align="center" style="color:black" | ឈ្មោះភូមិជាអក្សរឡាតាំង
|-
|
|[[ភូមិ |ភូមិ ]]ជ្រោយប្រស់
|Phoumi Chroy Brasa
|-
|
|[[ភូមិ |ភូមិ ]]ថ្មី
|Phoumi Thmei
|-
|
|[[ភូមិ |ភូមិ ]]ថ្មី
|Phoumi
Thmei
|-
|
|[[ភូមិ |ភូមិ ]]
|
|-
|
|[[ភូមិ |ភូមិ ]]
|
|-
|
|[[ភូមិ |ភូមិ ]]
|
|-
|
|[[ភូមិ |ភូមិ ]]
|
|-
|
|[[ភូមិ |ភូមិ ]]
|
|-
|
|[[ភូមិ |ភូមិ ]]
|
|}
hin659aniwig1aoi46m7m9p8mf33nu9
ស្រីឥន្ទ្រទេវី (ភ្វូណាន)
0
39768
338797
338620
2026-08-11T04:04:14Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338797
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox monarch
| name = '''ស្រីឥន្ទ្រទេវី'''<br/>
| title = [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះអគ្គមហេសីអាណាចក្រកម្វុជទេឝ]][[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរភ្នំ]]<br/>(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី)
| image =
| caption =
| reign = គ.ស ៤៣៤-៤៧០
| coronation =
| full name =
| succession = [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះអគ្គមហេសីអាណាចក្រកម្វុជទេឝ]][[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរភ្នំ]]<br/>(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី)
| predecessor = [[កុលទីទេវី]]<br/>(ផែនដី[[កៅណ្ឌិន្យវរ្ម័ន|ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យវរ្ម័ន]])
| successor = [[កុលប្រភាវតី]]<br/>(ផែនដី[[កៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន]])
| spouse = [[ស្រីឥន្ទ្រវរ្ម័ន|ព្រះបាទស្រីឥន្ទ្រវរ្ម័ន]]
| issue =
| royal house =
| dynasty = [[រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យ|រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យច័ន្ធរវង្ស]] {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| father =
| mother =
| birth_date =
| birth_place =
| death_date =
| death_place =
| date of burial =
| place of burial =
| religion = [[សាសនាហិណ្ឌូនៅប្រទេសកម្ពុជា|សាសនាហិណ្ឌូបែបខ្មែរ]]និង[[នាគខ្មែរ និង នាគសាសនា|នាគសាសនា]]{{small|(រួម[[ប្រភពអ្នកតាក្នុងសង្គមខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]])}}
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនិងបាទបរិចារិកានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}
ព្រះនាង'''ស្រីឥន្ទ្រទេវី''' គឺជាសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សកម្ពុជា[[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរភ្នំ]]និងជា[[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះអគ្គមហេសី]]របស់[[ស្រីឥន្ទ្រវរ្ម័ន|ព្រះបាទស្រីឥន្ទ្រវរ្ម័ន]] [[រាជានិយមកម្ពុជា|អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]] [[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរភ្នំ]]។<ref>{{cite web |url=http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf |title=Preah Khan Reach and The Genealogy of Khmer Kings |publisher=Cambosastra |author=Kenneth T. So |access-date=March 2, 2017 |archive-date=July 8, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210708043910/http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf |url-status=dead |archivedate=កក្កដា 8, 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210708043910/http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf }}</ref>
==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}
== សូមមើលផងដែរ ==
* [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]
* [[វីរនារីខ្មែរ]]
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]]
* [[រាជានិយមកម្ពុជា]]
* [[ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ (អង្គអេង)|ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ]]
* [[បទពង្សាវតារខ្មែរ]]
* ឯកសារចិន
* ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ ដោយលោកស្រី ត្រឹង ងារ
* ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរដោយលោករស់ ចន្ទាបុត្រ។
* [[ព្រះរាជពង្សាវតារ]]ភាគទី ១ [[នគរវ្នំ|សម័យនគរភ្នំ]] ដោយ [[ឈឹក ក្រសេម|ក្រសេម-ទេពពិទូរ]]
* ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ
{{commons category|ស្រីឥន្ទ្រទេវី (ភ្វូណាន)}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}
{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before= [[កុលទីទេវី]]<br/>(ផែនដី[[កៅណ្ឌិន្យវរ្ម័ន|ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យវរ្ម័ន]]) }}
{{s-ttl|title= [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះអគ្គមហេសីអាណាចក្រកម្វុជទេឝ]][[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរភ្នំ]]<br/>(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី)|years= គ.ស ៤៣៤-៤៧០}}
{{s-aft|after= [[កុលប្រភាវតី]]<br/>(ផែនដី[[កៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន]] }}
{{s-end}}
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សានុវង្សនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃឝ្រេឝ្ឋបុរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សកម្វុ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃនគរភ្វូណាន]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃវ្យាធបុរ]]
{{Cambodia-royal-stub}}
ptruh4fx2v94gpj1mmxev4b7449z2tu
កេសរ (មហេសីព្រះស្រីរាជា)
0
39868
338735
317908
2026-08-10T12:26:39Z
Sreynaree1986
47227
Sreynaree1986 បានប្ដូរទីតាំង ទំព័រ [[ព្រះបាទយសរាជា]] ទៅ [[អ្នកម្នាងកេសរ (ចតុមុខ)]]: កែតម្រូវព័ត៌មាន។
317908
wikitext
text/x-wiki
ព្រះបាទយសរាជាជាបុត្រា[[ព្រះបាទស្រីសុគន្ធបទ]]។
{{អត្ថបទខ្លីមិនពេញលេញ}}
g5s6hjttsvq3shwurs45albuivzmurc
338739
338735
2026-08-10T12:55:24Z
Sreynaree1986
47227
ព្រះភរិយាទី២របស់ព្រះបាទស្រីរាជា
338739
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox monarch
| name = អ្នកម្នាងកេសរ<br />( ឬ កេស )
| title = [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[សម័យកាលចតុមុខ]]<br/>(តំណែងព្រះស្នំទោ)
| image =
| imgw =
| caption =
| reign = ១៤៣៧-១៤៦៨
| coronation =
| full name =
| predecessor = [[បរមចន្ទារពិសេស|អ្នកព្រះនាងបរមចន្ទារពិសេស]]
| successor = [[សម្ដេចព្រះភគវតី សិរីទេពទេវីនារីចក្រពត្តិ|ព្រះវង្សក្សត្រី]]<br />(ផែនដីព្រះបាទសម្ដេច[[ធម្មរាជាទី២|ព្រះធម្មរាជារាមាធិបតី]]
| spouse = ព្រះបាទសម្ដេចព្រះ[[ស្រីរាជា]]
| issue = [[ឱកញាឱង|ចៅពញាអុងរាជា ឬ ពញ្ញាអង្គធម្មខាត់]]<br /><small>(យោងតាមឯកសារពង្សាវតារខ្មែរមួយចំនួន)</small>
| royal house =
| dynasty = រាជវង្ស[[អង្គជ័យ|ចតុមុខមង្គល]] {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| father =
| mother =
| birth_date =
| birth_place =
| death_date =
| death_place =
| date of burial =
| place of burial =
| religion = [[ព្រះពុទ្ធសាសនានៅកម្ពុជា|ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទបែបខ្មែរ]]<br><small>([[ប្រភពអ្នកតាក្នុងសង្គមខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]([[វិញ្ញាណនិយម]])និង[[សាសនាហិណ្ឌូនៅកម្ពុជា|ព្រហ្មញ្ញសាសនា]])</small>
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនិងបាទបរិចារិកានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}
'''អ្នកម្នាងកេសរ''' ឬ '''អ្នកម្នាងកេស''' គឺជាសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សកម្ពុជានៃសម័យកាលចតុមុខ និងព្រះនាងត្រូវជាព្រះស្នំរបស់[[ស្រីរាជា|ព្រះបាទស្រីរាជា]] [[រាជានិយមកម្ពុជា|អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]] [[សម័យកាលចតុមុខ]]។ ព្រះនាងបានរៀបអភិសេកជាមួយនឹង[[ស្រីរាជា|ព្រះបាទស្រីរាជា]]និងយោងតាមឯកសារពង្សាវតារខ្មែរមួយចំនួន ព្រះនាងហើយទ្រង់សម្ភពបាន[[ឱកញាឱង|ចៅពញាអុងរាជា ឬ ពញ្ញាអង្គធម្មខាត់]]។<ref>https://puthtannbona.wordpress.com/2008/03/page/3/</ref>
==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}
== សូមមើលផងដែរ ==
* [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]
* [[វីរនារីខ្មែរ]]
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]]
* [[រាជានិយមកម្ពុជា]]
* [[ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ (អង្គអេង)|ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ]]
* [[បទពង្សាវតារខ្មែរ]]
* ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរភាគរឿងនិទាន ដោយលោកបណ្ឌិតសភាចារ្យ [[រស់ ចន្ទ្រាបុត្រ]]
* ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ
* [[អរិយធម៌ខ្មែរនៅសម័យក្រោយអង្គរ (ចតុមុខ-លង្វែក)]]
{{commons category|អ្នកម្នាងកេសរ (ចតុមុខ)}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}
{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before=[[បរមចន្ទារពិសេស|អ្នកព្រះនាងបរមចន្ទារពិសេស]])}}
{{s-ttl|title=[[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[សម័យកាលចតុមុខ]]<br/>(តំណែងព្រះស្នំទោ)|years= ១៤៣៧-១៤៦៨}}
{{s-aft|after=[[សម្ដេចព្រះភគវតី សិរីទេពទេវីនារីចក្រពត្តិ|ព្រះវង្សក្សត្រី]]<br />(ផែនដីព្រះបាទសម្ដេច[[ធម្មរាជាទី២|ព្រះធម្មរាជារាមាធិបតី]]}}
{{s-end}}
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សានុវង្សនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកម្នាងសម័យចតុមុខ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកម្នាងនៃកម្វុជទេឝ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សអង្គជ័យ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកព្រះសម័យចតុមុខ]]
{{Cambodia-royal-stub}}
q5arqc4imcaqesql5lqylrab6x67kud
338740
338739
2026-08-10T12:56:14Z
Sreynaree1986
47227
Sreynaree1986 បានប្ដូរទីតាំង ទំព័រ [[អ្នកម្នាងកេសរ (ចតុមុខ)]] ទៅ [[កេសរ (មហេសីព្រះស្រីរាជា)]]: កែតម្រូវព័ត៌មាន។
338739
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox monarch
| name = អ្នកម្នាងកេសរ<br />( ឬ កេស )
| title = [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[សម័យកាលចតុមុខ]]<br/>(តំណែងព្រះស្នំទោ)
| image =
| imgw =
| caption =
| reign = ១៤៣៧-១៤៦៨
| coronation =
| full name =
| predecessor = [[បរមចន្ទារពិសេស|អ្នកព្រះនាងបរមចន្ទារពិសេស]]
| successor = [[សម្ដេចព្រះភគវតី សិរីទេពទេវីនារីចក្រពត្តិ|ព្រះវង្សក្សត្រី]]<br />(ផែនដីព្រះបាទសម្ដេច[[ធម្មរាជាទី២|ព្រះធម្មរាជារាមាធិបតី]]
| spouse = ព្រះបាទសម្ដេចព្រះ[[ស្រីរាជា]]
| issue = [[ឱកញាឱង|ចៅពញាអុងរាជា ឬ ពញ្ញាអង្គធម្មខាត់]]<br /><small>(យោងតាមឯកសារពង្សាវតារខ្មែរមួយចំនួន)</small>
| royal house =
| dynasty = រាជវង្ស[[អង្គជ័យ|ចតុមុខមង្គល]] {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| father =
| mother =
| birth_date =
| birth_place =
| death_date =
| death_place =
| date of burial =
| place of burial =
| religion = [[ព្រះពុទ្ធសាសនានៅកម្ពុជា|ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទបែបខ្មែរ]]<br><small>([[ប្រភពអ្នកតាក្នុងសង្គមខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]([[វិញ្ញាណនិយម]])និង[[សាសនាហិណ្ឌូនៅកម្ពុជា|ព្រហ្មញ្ញសាសនា]])</small>
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនិងបាទបរិចារិកានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}
'''អ្នកម្នាងកេសរ''' ឬ '''អ្នកម្នាងកេស''' គឺជាសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សកម្ពុជានៃសម័យកាលចតុមុខ និងព្រះនាងត្រូវជាព្រះស្នំរបស់[[ស្រីរាជា|ព្រះបាទស្រីរាជា]] [[រាជានិយមកម្ពុជា|អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]] [[សម័យកាលចតុមុខ]]។ ព្រះនាងបានរៀបអភិសេកជាមួយនឹង[[ស្រីរាជា|ព្រះបាទស្រីរាជា]]និងយោងតាមឯកសារពង្សាវតារខ្មែរមួយចំនួន ព្រះនាងហើយទ្រង់សម្ភពបាន[[ឱកញាឱង|ចៅពញាអុងរាជា ឬ ពញ្ញាអង្គធម្មខាត់]]។<ref>https://puthtannbona.wordpress.com/2008/03/page/3/</ref>
==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}
== សូមមើលផងដែរ ==
* [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]
* [[វីរនារីខ្មែរ]]
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]]
* [[រាជានិយមកម្ពុជា]]
* [[ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ (អង្គអេង)|ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ]]
* [[បទពង្សាវតារខ្មែរ]]
* ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរភាគរឿងនិទាន ដោយលោកបណ្ឌិតសភាចារ្យ [[រស់ ចន្ទ្រាបុត្រ]]
* ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ
* [[អរិយធម៌ខ្មែរនៅសម័យក្រោយអង្គរ (ចតុមុខ-លង្វែក)]]
{{commons category|អ្នកម្នាងកេសរ (ចតុមុខ)}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}
{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before=[[បរមចន្ទារពិសេស|អ្នកព្រះនាងបរមចន្ទារពិសេស]])}}
{{s-ttl|title=[[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[សម័យកាលចតុមុខ]]<br/>(តំណែងព្រះស្នំទោ)|years= ១៤៣៧-១៤៦៨}}
{{s-aft|after=[[សម្ដេចព្រះភគវតី សិរីទេពទេវីនារីចក្រពត្តិ|ព្រះវង្សក្សត្រី]]<br />(ផែនដីព្រះបាទសម្ដេច[[ធម្មរាជាទី២|ព្រះធម្មរាជារាមាធិបតី]]}}
{{s-end}}
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សានុវង្សនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកម្នាងសម័យចតុមុខ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកម្នាងនៃកម្វុជទេឝ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សអង្គជ័យ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកព្រះសម័យចតុមុខ]]
{{Cambodia-royal-stub}}
q5arqc4imcaqesql5lqylrab6x67kud
ភរសក្ដិ សងសែង
0
40104
338787
263874
2026-08-11T02:14:26Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338787
wikitext
text/x-wiki
{{Translated page|th|พรศักดิ์ ส่องแสง}}
{{Infobox Musician
| Name = ភរសក្ដិ សងសែង</br>พรศักดิ์ ส่องแสง
| Img =
| Img_capt =
| Img_size =
| Landscape =
| Background = solo_singer
| Birth_name =
| Alias =
| Blood = B
| School_background =
| Birth_day = {{birth date and age|1960|11|2}}
| Birth_place = [[ខុនខន]], {{THA}}
| Died = 15 October 2021
| Origin =
| Instrument = យំ។
| Genre = Luk thung {{•}} Mor Lam
| Occupation = អ្នកចំរៀង។
| Years_active = ឆ្នាំ ១៩៨១ - បច្ចុប្បន្ន។
| Label = Siangsiam
| Production =
| Associated_acts =
| Influences =
| URL =
| Current_members =
| Past_members =
| Notable_instruments =
}}
'''ភរសក្ដិ សងសែង''' ({{Lang-th|พรศักดิ์ ส่องแสง}}) គឺជាតារាចម្រៀងប្រុសថៃ។ កើតនៅថ្ងៃទី ២ ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ ១៩៦០ ចូលក្នុងឧស្សាហកម្មនេះតាំងពីឆ្នាំ ១៩៨១ ។<ref>[https://mgronline.com/onlinesection/detail/9620000003489 เปิดใจ "ไอ้หนุ่มแขนซ้ายลายมังกร" พรศักดิ์ ส่องแสง]</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.matichon.co.th/politics/news_1389754|title="พรศักดิ์ ส่องแสง" ลำกลอน ฮำฮอนไทยรักไทย อยากให้ทักษิณกลับมา|date=3 March 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://siamrath.co.th/n/62928|title=“มมส”มอบรางวัล”สิงหราช”ให้ราชาลูกทุ่งหมอลำ “พรศักดิ์ ส่องแสง”|date=28 January 2019|website=สยามรัฐ|access-date=17 សីហា 2019|archivedate=29 មិថុនា 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190629043204/https://siamrath.co.th/n/62928|url-status=dead}}</ref>
== ប្រវត្តិ ==
លោក ពុ្នហាក ហុ្ងហើង កើតនៅ Ban Banbobo ស្រុក Ban Phai ខេត្ត Khon Kaen ។ គឺជាកូនទី ២ ក្នុងចំណោមមនុស្ស ៦ នាក់របស់លោកហាវប៉ូសសាក់។ ពន្លឺចែងចាំង, តម្កល់ទុកនៅឯណងណៅយ៉ាល្លា, ប៉ាផៅរង, ស្រុកគរវប៉ាព។ ខេត្ត Udon Thani ។ ក្នុងវ័យកុមារភាពរបស់គាត់បានបញ្ចប់ការសិក្សាពីថ្នាក់ទី ៤ និងបានជួយឪពុកម្តាយរបស់គាត់ធ្វើកសិកម្ម។ Ban Nong Ya Lang, Pako Subdistrict, Kumphawapi ខេត្ត Udon Thani ។ បន្ទាប់មកចូលបម្រើយោធា។ បន្ទាប់ពីនោះក្រុមតន្រ្តីដែលមានឈ្មោះថា«ជើងឯកអ៊ីសាន»បានថតឈុតវីដេអូទី ១ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨១ ។
ឈ្មោះពោសសុងសេងសៀងត្រូវបានផ្តល់ដោយគ្រូភ្លេងរ៉ាក់វឌ្ឍនាយ៉ាឬ Kam Kham Hom ឪពុកណូយណូដែលឧបត្ថម្ភដល់ការបង្កើតក្រុមតន្ត្រីប៉ោសាក់សុងសាង។ មានប្រហែល ៤០ បទដែលត្រូវបានផលិតជាបន្តបន្ទាប់ដែលមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះខ្ពស់បំផុតក្នុងមួយឆ្នាំ។ ១៩៨៦-១៩៨៧ ពីបទចំរៀង“ តូយសៅចាន់ណាងហ្គោ” បន្តដំណើរកំសាន្តនៅប្រទេស និងដាក់តាំងបង្ហាញនៅបរទេស។ ដោយបានរៀបចំការប្រគុំតន្រ្តីរវាងប៉ោសាក់និងសាំងស៊ាងជាមួយបក្សីថុងឆៃម៉ាកអាយធីដោយមានតន្រ្តីពីរផ្សេងគ្នា។ ដោយប្រើការប្រគុំតន្ត្រីដែលគេហៅថា។ ការប្រគុំតន្រ្តី“ បុរសពីរ - ខុម” បានសំដែងនៅថ្ងៃទី ១ ខែឧសភាឆ្នាំ ១៩៨៧ នៅពហុកីឡដ្ឋាន Velodom Hua Mak ។
ប៉ូន់សាក់បានរៀបការជាមួយលោកស្រីជូឡាវ៉ាន់ប្រាឆានថេនដែលសព្វថ្ងៃរស់នៅភូមិបានខាំឃុំបានខាំអនុស្រុកមឿងណងបៅឡាំភុម។ ខេត្ត Nong Bua Lamphu បានសិក្សាបន្ថែមទៀតតាមរយៈការអប់រំជាផ្លូវការរហូតដល់ចុងបញ្ចប់នៃថ្នាក់ទី ៦ និងទទួលបានបរិញ្ញាបត្រកិត្តិយស។ នាយកដ្ឋានតន្ត្រី។ ពីសាកលវិទ្យាល័យ Udon Thani Rajabhat ។ ឆ្នាំសិក្សា ២០០៤-៤៨ ។
Pornsak Songsaeng ទទួលបានពានរង្វាន់ប្រទេសថៃពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍។ ពី HRH ម្ចាស់ក្សត្រី Maha Chakri Sirindhorn ។ ម្ចាស់ក្សត្រី Maha Chakri Sirindhorn នៅថ្ងៃទី ៤ ខែមិថុនាឆ្នាំ ១៩៩១ និងទទួលបានមេដាយមាសរបស់តារាចម្រៀងល្បីប្រចាំឆ្នាំ ២០០៥ ។
ពោសាក់ក្នុងវ័យកុមារភាពចង់ក្លាយជាអ្នកប្រដាល់។ មានរូបសាក់រូបនាគនៅខាងឆ្វេងដៃ។ ពេលខ្លះឈ្មោះហៅក្រៅគឺ។ "កូនប្រុសនៃដៃឆ្វេង, លំនាំនាគ"
== ឌីស្កូ ==
* 1982 - Loi Phae (ลอยแพ)
* 1986 - Toey Sao Jan Kang Koab (เต้ยสาวจันทร์กั้งโกบ)
* 1993 - Puea Pler Jer Kan (ผัวเผลอเจอกัน)
* 2001 - Rak Borisut (รักบริสุทธิ์)
* 2001 - Phoo Phae Rak (ผู้แพ้รัก)
* 2004 - Mee Miea Dek (มีเมียเด็ก)
== ឯកសារយោង ==
{{Reflist}}
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទមានកាតអេក]]
5ehbjuuuo92gxbi6bpwsrp0e1c7taox
សង្គ្រាមណាប៉ូលេអូនិក
0
40180
338793
338245
2026-08-11T03:22:21Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338793
wikitext
text/x-wiki
{{ប្រអប់ព័ត៌មាន ជម្លោះយោធា
| conflict = សង្គ្រាមណាប៉ូលេអូនិក
| image = [[File:Napoleonic Wars (revision).jpg|250px]]
| caption = '''រូបរាប់ពីឆ្វេងទៅស្ដាំ និងពីលើចុះក្រោម'''៖ សមរភូមិប្រយុទ្ធនៅ[[សមរភូមិអ៊ូស្ទែរលីត្ស៍|អូស្ទែរលីត្ស៍]], [[សមរភូមិទីក្រុងប៊ែរឡាំង (១៨០៦)|ប៊ែរឡាំង]], [[សមរភូមិហ្វ្រៃឡង់|ហ្វ្រៃឡង់]], [[សមរភូមិអាស្ពើន-អ៊ែស្លីង|អាស្ពើន-អ៊ែស្លីង]], [[ម៉ូស្គូក្រោមការត្រួតត្រារបស់បារាំង|ម៉ូស្គូ]], [[សមរភូមិលែបស៊ីគ|លែបស៊ីគ]] និង[[សមរភូមិទីក្រុងប៉ារីស (១៨១៤)|ប៉ារីស]]
| date = ១៨ ឧសភា ១៨០៣ – ២០ វិច្ឆិកា ១៨១៥<br> (រយៈពេល៖ ១២ឆ្នាំ, ៦ខែ និង ២ថ្ងៃ)
| place = [[ទ្វីបអឺរ៉ុប]] [[មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក]] [[សមុទ្រ មេឌីទែរ៉ានេ|សមុទ្រមេឌីទែរ៉ានេ]] [[សមុទ្រខាងជើង]] [[រីអូដេឡាផ្លាតា]] [[គីនេបារាំង]] [[ឥណ្ឌីខាងលិច]] [[មហាសមុទ្រឥណ្ឌា]] [[អាមេរិកខាងជើង]] [[កូកាស]]
| result = ណាប៉ូលេអុងបានទទួលបរាជ័យ/ជ័យជម្នះខាងក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្ត<br/>[[សមាជទីក្រុងវីយែន]]<br/>[[កិច្ចព្រមព្រៀងអឺរ៉ុប]]<small>{{Collapsible list|title='''លទ្ធផលសរុប'''៖|titlestyle=font-weight:normal;background:transparent;text-align:center;|
*[[សន្ធិសញ្ញាទីក្រុងប៉ារីស (១៨១៤)|សន្ធិសញ្ញាទីក្រុងប៉ារីសលើកទីពីរ]]
*ការនិរទេស[[ណាប៉ូលេអុងបូណាប៉ារត៍|ព្រះចៅណាប៉ូលេអុងទី១]] ទៅលើកោះ[[សាំងហេលីណា]]<ref>{{cite book|author=John Sainsbury|title=Sketch of the Napoleon Museum|url=https://books.google.com/books?id=TwNmAAAAcAAJ&pg=PA15|year=1842|location=London|page=15}}</ref>
*[[ចក្រភពបារាំងទីមួយ]]បានដួលរលំ
*[[ប្រត្យាស្ថាប័ននៃរាជវង្សបួរបុងនៅបារាំង|រាជវង្សបួរបុងបានឡើងកាន់អំណាច]]នៅបារាំងវិញ
*[[ចក្រភពរ៉ូម៉ាំងពិសិដ្ឋ]] និង[[ណាដឺម៉ាក-ន័រវែស]]ត្រូវបានរំលាយ
*ឱនភាពអំណាចឥទ្ធិពលនៃ[[សង្គ្រាមដើម្បីឯករាជ្យអាមេរិកអេស្ប៉ាញ|ចក្រភពអេស្ប៉ាញ]] [[ចក្រភពហុល្លង់|ហុល្លង់]] និង[[ចក្រភពព័រទុយហ្កាល់|ព័រទុយហ្កាល់]]
*[[ចក្រភពអង់គ្លេស]]បានលេចឡើងជាមហាអំណាចពិភពលោក<ref name="The Royal Navy">{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/511494/The-Royal-Navy|title=(អង់គ្លេស) The Royal Navy|publisher=Encyclopædia Britannica|accessdate=15 កុម្ភៈ 2016}}</ref>
*[[ស៊ុយអែត-ន័រវែស|សហរាជាណាចក្រស៊ុយអែត និងន័រវែស]]<ref>Schäfer, Anton (2002). Zeittafel der Rechtsgeschichte. Von den Anfängen über Rom bis 1919. Mit Schwerpunkt Österreich und zeitgenössischen Bezügen (ជាភាសាអាល្លឺម៉ង់) (3 ed.). Edition Europa Verlag. {{ISBN|3-9500616-8-1}}. p. 137</ref> និង[[សហរាជាណាចក្រហុល្លង់]]ត្រូវបានបង្កើតឡើង<ref>Edward ''et al.'', pp. 522–524</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.parlement.com/id/vhnnmt7m42jk/de_grondwet_van_1815 |title=(ជាភាសាហុល្លង់) De Grondwet van 1815 |website=Parlement & Politiek |accessdate=26 មិថុនា 2014}}</ref>
*[[រាជាណាចក្រព្រុស|ព្រុស]]បានក្លាយជាមហាអំណាចថ្មីមួយនៅក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=FEDKAgAAQBAJ&pg=PA255|title=The Rise of Prussia 1700–1830|publisher=|isbn=9781317887034|last1=Dwyer|first1=Philip G.|date=4 February 2014}}</ref>
*ការចាប់ផ្តើមនូវ[[ការបង្រួបបង្រួមជាតិអ៊ីតាលី|ដំណើរបង្រួបបង្រួមប្រទេសអ៊ីតាលី]]<ref>{{cite book|last=Collier|first=Martin|title=Italian unification, 1820–71|url=https://archive.org/details/italianunificati0000coll|year=2003|publisher=Heinemann|location=Oxford|isbn=0-435-32754-2|edition=First|page=[https://archive.org/details/italianunificati0000coll/page/2 2]|series=Heinemann Advanced History}}</ref><ref>{{cite book|last=Riall|first=Lucy|title=The Italian Risorgimento: state, society, and national unification|url=https://archive.org/details/italianrisorgime0000rial|year=1994|publisher=Routledge|location=London|isbn=0-203-41234-6|edition=First|page=[https://archive.org/details/italianrisorgime0000rial/page/1 1]}}</ref> និង[[ការបង្រួបបង្រួមជាតិអាល្លឺម៉ង់|អាល្លឺម៉ង់]]<ref>Jakob Walter, and Marc Raeff. ''The diary of a Napoleonic foot soldier''. Princeton, N.J., 1996.</ref>
*ការរីករាលដាលនៃ[[ជាតិនិយម|លទ្ធិជាតិនិយម]] និង[[សេរីនិយម]]នៅទ្វីប[[អឺរ៉ុប]]<ref>Martyn Lyons p. 234–36</ref>{{sfn|Payne|1973|pp=432–433}}
*តំហយចំនួនប្រជាជននៅក្នុងប្រទេសបារាំង និងអឺរ៉ុបខាងលិច{{sfn|Esdaile|2009}} }}
| combatant1 = '''[[កម្លាំងសម្ព័ន្ធភាពនៃសង្គ្រាមណាប៉ូលេអូនិក|កម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្ត]]៖'''<br/>{{flagicon image|Flag of the United Kingdom.svg}} '''[[សហរាជាណាចក្រ|ចក្រភពអង់គ្លេស]]'''{{collapsible list
|bullets=yes
|title={{flagicon|រាជាធិបតេយ្យហាបស្បួក}} '''[[រាជាធិបតេយ្យហាបស្បួក]]'''
|{{flagicon image|Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg}} '''[[ចក្រភពរ៉ូម៉ាំងពិសិដ្ឋ]]''' {{refn|group=ស|[[ការរំលាយចក្រភពរ៉ូម៉ាំងពិសិដ្ឋ|ត្រូវបានរំលាយនៅក្នុងឆ្នាំ១៨០៦]]។ សមាជិករដ្ឋជាច្រើននៃអតីតចក្រភពមួយនេះត្រូវជាសម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធជាមួយប្រទេសបារាំងមុនពេលរំលាយដូចជា រដ្ឋនគរបាវីយែរ សាចសិន បាដ៍ និងវួធឹមប៊ឺកជាដើម។}}
* {{flagicon image|Flag of Hanover (1692).svg|23px}} [[ក្សត្របុរីហាណូវើ|ហាណូវើ]]{{refn|ហាណូវើកាលនុះជាប់ក្នុង[[ឯកត្តសហភាព]]ជាមួយអង់គ្លេស។ វាត្រូវបានកាត់បញ្ចូលទៅក្នុងនគរវែស្តហ្វាលីនៅក្នុងឆ្នាំ១៨០៦ ហើយត្រូវបានស្តារមកវិញជា[[ព្រះរាជាណាចក្រហាណូវើ]]នៅក្នុងឆ្នាំ១៨១៤។ នៅក្នុងសង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងបារាំង រដ្ឋនគរហាណូវើបានផ្ដល់ទ័ពជំនួយឱ្យអង់គ្លេស និងដល់កម្លាំងលោកវែល្លីងតុននៅក្នុង[[យុទ្ធនាការវ៉ាតធឺលូ]]។|group=ស}}
* {{flag|លិចតិនស្តាញ|1719}}<br/>''[[បញ្ជីរាយរដ្ឋសមាជិកនៃចក្រភពរ៉ូម៉ាំងពិសិដ្ឋ|រដ្ឋសមាជិកជាច្រើនទៀត...]]''
|{{flagicon image|Flag of the Habsburg Monarchy.svg|23px}} '''[[ចក្រភពអូទ្រីស|អូទ្រីស]]'''{{refn|group=ស|បច្ចេកពាក្យ ''ចក្រភពអូទ្រីស'' ត្រូវបានគេចាប់ផ្ដើមប្រើប្រាស់បន្ទាប់ពីព្រះចៅរ៉ូម៉ាំងពិសិដ្ឋព្រះនាម[[ហ្វ្រង់ស្វ័រទី២ (អធិរាជចក្រភពរ៉ូម៉ាំងពិសិដ្ឋ)|ហ្វ្រង់ស្វ័រទី២]]បានទទួលគោរមងារជា[[អធិរាជអូទ្រីស|អធិរាជប្រទេសអូទ្រីស]]ដើម្បីជាការឆ្លើយតបនឹងការឡើងគ្រងរាជ្យរបស់ណាប៉ូលេអុងជាព្រះចៅ[[អធិរាជនៃបារាំង]]នៅក្នុងឆ្នាំ១៨០៤។ [[ចក្រភពរ៉ូម៉ាំងពិសិដ្ឋ]]ត្រូវបានរំលាយនៅក្នុងឆ្នាំ១៨០៦ ដែលនាំឱ្យ "អធិរាជអូទ្រីស" ក្លាយជាគោរមងារចម្បងរបស់ព្រះចៅហ្វ្រង់។ ដោយហេតុនេះទើបបានជា "ចក្រភពអូទ្រីស" ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ជាទូទៅជំនួសឱ្យ "ចក្រភពរ៉ូម៉ាំងពិសិដ្ឋ" នៅក្នុងបរិបទសង្ខេបនៃសង្គ្រាមណាប៉ូលេអូនិក ទោះជាអង្គភាពទាំងពីរមានលក្ខណៈខុសគ្នាក្ដី។}}{{refn|name="អូទ្រីស&ព្រុស"|group=ស|បន្ទាប់ពីបារាំងបានយកឈ្នះលើ[[សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីបួន|សម្ព័ន្ធភាពទីបួន]] និង[[សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីប្រាំ|ទីប្រាំ]] ប្រទេសអូទ្រីសរួមជាមួយនឹងព្រុសក៏បានក្លាយជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់បារាំង ហើយបានផ្ដល់កម្លាំងទ័ពជំនួយខ្លះឱ្យទៅបារាំងក្នុង[[ការឈ្លានពានរបស់បារាំងលើរុស្ស៊ី|យុទ្ធនាការឈ្លានពានប្រទេសរុស្ស៊ី]]នៅក្នុងឆ្នាំ១៨១២។ បន្ទាប់ពីការឈ្លានពានរុស្ស៊ីត្រូវបរាជ័យ រដ្ឋទាំងពីរក៏បានផ្ដាច់ចំណងជាមួយបារាំងរួចបានចុះចូលក្នុង[[សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីប្រាំមួយ|សម្ព័ន្ធភាពទីប្រាំមួយ]]។}}
* {{flagicon image|Flag of the Habsburg Monarchy.svg|23px}} [[ព្រះរាជាណាចក្រហុងគ្រី (១៥២៦–១៨៦៧)|ហុងគ្រី]]{{refn|[[ព្រះរាជាណាចក្រហុងគ្រី (១៥៣៨–១៨៦៧)|អាណាចក្រហុងគ្រី]]បានចូលរួមចំណែកក្នុងសង្គ្រាមនេះដោយប្រើកងទ័ពរបស់ខ្លួនផ្ទាល់ដាច់ដោយឡែកពីអូទ្រីស<ref>James R. Arnold: ''Napoleon Conquers Austria: The 1809 Campaign for Vienna'', ABC-Clio, 2003 [https://books.google.com/books?id=63xTTaYTbrwC&pg=PA36]</ref><ref>The Austrian Imperial-Royal Army (''{{lang|de|Kaiserliche-Königliche Heer}}'') 1805 – 1809:
The Hungarian Royal Army [http://www.napoleon-series.org/military/organization/Austria/ArmyStudy/c_AustrianArmyHungary.html]</ref> ប៉ុន្តែស្ថិតនៅក្នុងជួរកងកម្លាំងរាជាធិរាជអូទ្រីស និងព្រមទាំងដោយកងទ័ពប្រពៃណី ("insurrectio")។<ref>Todd Fisher: ''The Napoleonic Wars: The Empires Fight Back 1808–1812'', Oshray Publishing, 2001 [https://books.google.com/books?id=fpNMC02Im0YC&pg=PA7]</ref> សភាហុងគ្រីបានបោះឆ្នោតចូលរួមក្នុងសង្គ្រាម និងបានយល់ព្រមសងចំណាយសឹកមួយភាគបីរបស់អូទ្រីស។|group=ស}}
}}
{{unbulleted list
|{{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg|23px}} '''[[រាជាណាចក្រព្រុស|ព្រុស]]'''{{refn|name="អូទ្រីស&ព្រុស"|group=ស}}
|{{flagicon|Russian Empire}} '''[[ចក្រភពរុស្ស៊ី|រុស្ស៊ី]]'''{{refn|name="រុស្ស៊ី"|group=ស|ប្រទេសរុស្ស៊ីគឺជាសមាជិកនាំមុខមួយនៃសម្ព័ន្ធភាពប្រឆាំងនឹងបារាំង ប៉ុន្តែរុស្ស៊ីបានប្រែជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់បារាំងវិញបន្ទាប់ពី[[សន្ធិសញ្ញាទីលស៊ីត]]ត្រូវបានចុះនៅក្នុងឆ្នាំ១៨០៧ រហូតដល់ឆ្នាំ១៨១២ នៅពេលដែល[[ការឈ្លានពានរបស់បារាំងលើរុស្ស៊ី|បារាំងបានបើកការឈ្លានពានចូលរុស្ស៊ី]]។ ក្នុងនាមជាសម្ព័ន្ធមិត្តបារាំង រុស្ស៊ីបានប្រកាសសង្គ្រាមលើប្រទេស[[សង្គ្រាមហ្វាំងឡង់|ស៊ុយអែត]] [[សង្គ្រាមរុស្ស៊ី-ពែរ្ស (១៨០៤–១៨១៣)|អ៊ីរ៉ង់]] [[សង្គ្រាមរុស្ស៊ី-តួកគី (១៨០៦–១៨១២)|ចក្រភពអូតូម៉ង់]] និងព្រមទាំង[[សង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អង់គ្លេស (១៨០៧–១៨១២)|ចក្រភពអង់គ្លេស]]ផងដែរ។}}
|{{flagicon|Spain|1785}} [[ចក្រភពអេស្ប៉ាញ|អេស្ប៉ាញ]]{{refn|group=ស|name="SpaFra"|នៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទ[[ឆាលស៍ទី៤ (ព្រះមហាក្សត្រអេស្ប៉ាញ)|ឆាលស៍ទី៤]] ប្រទេសអេស្ប៉ាញគឺជាសម្ព័ន្ធមិត្តមួយរបស់បារាំងក្នុងកំឡុង[[សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីបី]] និង[[ការឈ្លានពានព័រទុយហ្កាល់ (១៨០៧)|យុទ្ធនាការឈ្លានពានប្រទេសព័រទុយហ្កាល់]]។ ឆាលស៍ទ្រង់ត្រូវបានព្រះរាជបុត្រព្រះអង្គព្រះនាម [[ហ្វែឌីណង់ទី៧|ហ្វែឌីណង់]]ផ្តួលទម្លាក់ពីរាជបល្ល័ង្ក ដោយព្រះអង្គហ្វែឌីណង់ទ្រង់ចង់ចងសម្ព័ន្ធភាពជាមួយអង់គ្លេសវិញប្រសើរជាជាងបារាំង។ ណាប៉ូលេអុងបានចូលធ្វើអន្តរាគមន៍ដោយផ្ដួលទម្លាក់ព្រះរាជាអេស្ប៉ាញទាំងពីរអង្គ ហើយបានលើកបងប្រុសសាមីខ្លូនផ្ទាល់នាម[[ចូសែហ្វ បូណាប៉ារត៍|ចូសែហ្វ]]ជាស្តេចថ្មីនៃអេស្ប៉ាញ ដែលនាំឱ្យប្រទេសអេស្ប៉ាញធ្លាក់មកត្រឹមជារដ្ឋរណបរបស់បារាំង។ ទង្វើនេះបាននាំឱ្យផ្ទុះ[[សង្គ្រាមឧបទ្វីប|សង្គ្រាមនៅអេស្ប៉ាញ]] ខណៈរាជអំណាចអេស្ប៉ាញចាស់បានចុះចូលជាមួយក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តប្រឆាំងបារាំង។}}
|{{flagicon|Sweden|naval}} [[ស៊ុយអែត]]{{refn|name="ស៊ុយអែត"|group=ស|ក្នុងអំឡុងពេលរុស្ស៊ីជាសម្ព័ន្ធមិត្តនឹងបារាំង រុស្ស៊ីបាន[[សង្គ្រាមហ្វាំងឡង់|វាយត្រួតត្រាហ្វាំងឡង់]]ដែលកាលនុះជាកម្មសិទ្ធិរបស់ស៊ុយអែត។ បន្ទាប់ពីលោកសេនាប្រមុខ[[សាលទី១៤ ចន|ប៊ែរណាដុតទ៍]]ក្លាយជារជ្ជទាយាទរាជបល្ល័ង្កស៊ុយអែត ប្រទេសស៊ុយអែតនេះក៏បានប្រកាស[[សង្គ្រាមស៊ុយអែត-អង់គ្លេស (១៨១០–១៨១២)|សង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងអង់គ្លេស]] ប៉ុន្តែភាគីទាំងពីរមិនដែលបានប៉ះទង្គិចគ្នានោះទេ។ ស៊ុយអែតបានក្លាយជាសមាជិកនាំមុខមួយនៃ[[សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីប្រាំមួយ|សម្ព័ន្ធភាពទីប្រាំមួយ]] ហើយបានប្រកាសសង្គ្រាមនឹងបារាំងនៅក្នុងឆ្នាំ១៨១២។}}
|{{flagicon image|Flag Portugal (1750).svg}} [[ចក្រភពព័រទុយហ្កាល់|ព័រទុយហ្កាល់]]
|{{flagicon image|Flag of the Kingdom of the Two Sicilies (1816).svg}} [[ព្រះរាជាណាចក្រណាប្លេស|ណាប្លេស]]{{refn|ត្រឹមឆ្នាំ១៨០៦។|group=ស}}
|{{flagicon image|Bandiera del Regno di Sicilia 4.svg|23px}} [[ព្រះរាជាណាចក្រស៊ីស៊ីល៍|ស៊ីស៊ីល៍]]
|{{flagicon image|Flag of the Papal States (pre 1808).svg|23px}} [[រដ្ឋប៉ាប]]
|{{flagicon image|Flag of Agha Mohammad Khan.svg}} [[ចក្រភពកាដចា|អ៊ីរ៉ង់]]{{refn|name="អ៊ីរ៉ង់"|រាជវង្សកាដចានៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់បាន[[សង្គ្រាមរុស្ស៊ី-ពែរ្ស (១៨០៤–១៨១៣)|ច្បាំងជាមួយរុស្ស៊ី]]ចាប់ពីឆ្នាំ១៨០៤ រហូតដល់ឆ្នាំ១៨១៣។ នៅដើមសង្គ្រាមនោះ អ៊ីរ៉ង់បានទទួលជំនួយគាំទ្រពីប្រទេសបារាំង។ ពេលដែលរុស្ស៊ីបានក្លាយជាសម្ព័ន្ធមិត្តបារាំងនៅក្នុងឆ្នាំ១៨០៧ ជំនួយពីបារាំងទៅអ៊ីរ៉ង់ក៏ត្រូវកាត់ផ្ដាច់ទាំងស្រុង ខណៈអង់គ្លេសបានមកផ្តល់ការគាំទ្រដល់អ៊ីរ៉ង់ជំនួសបារាំងវិញ។|group=ស}}
|{{flagicon image|Flag of the Ottoman Empire (eight pointed star).svg}} [[ចក្រភពអូតូម៉ង់]]{{refn|name="ចក្រភពអូតូម៉ង់"|group=ស|ចក្រភពអូតូម៉ង់បានច្បាំងជាមួយកងទ័ពរបស់ណាប៉ូលេអុងនៅក្នុង[[យុទ្ធនាការរបស់បារាំងនៅអេហ្ស៊ីប និងស៊ីរី]] ដែលត្រូវជាផ្នែកមួយនៃ[[សង្គ្រាមបដិវត្តន៍បារាំង]]។ នៅក្នុងអំឡុងសម័យណាប៉ូលេអូនិករវាងឆ្នាំ១៨០៣ ដល់ឆ្នាំ១៨១៥ ពួកអូតូម៉ង់បានច្បាំងនឹងក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តចំនួនពីរលើក៖ លើកទីមួយគឺប្រឆាំងនឹងអង់គ្លេសក្នុង[[សង្គ្រាមអង់គ្លេស-តួកគី (១៨០៧–១៨០៩)]] និងចុងក្រោយគឺរុស្ស៊ីនៅក្នុង[[សង្គ្រាមតួកគី-រុស្ស៊ី (១៨០៦–១៨១២)]]។ រុស្ស៊ីធ្លាប់ជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ណាប៉ូលេអុងក្នុងចន្លោះឆ្នាំ១៨០៧–១៨១០។}}
|{{flagicon image|Civil Flag and Civil Ensign of the Kingdom of Sardinia (1816-1848).svg|23px}} [[ព្រះរាជាណាចក្រសាដេញ៉ា (១៧២០–១៨៦១)|សាដេញ៉ា]]
|{{flagicon image|Flag of the Prince-Bishopric of Montenegro2.svg}} [[សង្ឃនាយក-ក្សត្របុរីម៉ុងតេណេគ្រោ|ម៉ុងតេណេគ្រោ]]{{refn|១៨០៦–១៨០៧, ១៨១៣–១៨១៤|group=ស}}
|{{flagicon image|Flag of Bavaria (striped).svg}} [[ព្រះរាជាណាចក្របាវីយែរ|បាវីយែរ]]{{refn|ចាប់ពីឆ្នាំ១៨១៣។|name="13–15"|group=ស}}
|{{flagicon image|State flag of Saxony before 1815.svg|23px}} [[ព្រះរាជាណាចក្រសាចសិន|សាចសិន]]{{refn|name="13–15"|group=ស}}
|{{flagicon image|Flag of the Kingdom of Württemberg (1806 - 1816).png}} [[ព្រះរាជាណាចក្រវួធឹមប៊ឺក|វួធឹមប៊ឺក]]{{refn|name="13–15"|group=ស}}
|{{flagicon image|Banner of Baden (3^2).svg}} [[មហាពញារដ្ឋបាដ៍|បាដ៍]]{{refn|name="13–15"|group=ស}}
|{{flagicon image|Royal Standard of the King of France.svg|23px}} [[ព្រះរាជាណាចក្របារាំង|បារាំងបួរបុង]]{{refn|name="year1815"|group=ស}}
|{{flagicon image|Flag of the Netherlands.svg}} [[សហរាជាណាចក្រហុល្លង់|ហុល្លង់]]{{refn|name="year1815"|group=ស}}
|{{flagicon image|Flagge Herzogtum Braunschweig (1814-1830).svg|23px}} [[ពញារដ្ឋប៊្រូនស្វីគ|ប៊្រូនស្វីគ]]{{refn|name="year1815"|១៨១៥។|group=ស}}
|{{flagicon image|Flag of the House of Nassau Weilburg.svg}} [[ពញារដ្ឋណាស្សូ|ណាស្សូ]]{{refn|name="year1815"|group=ស}}
|{{flagicon|ដាណឺម៉ាក|1785}} [[ប្រវត្តិសាស្ត្រដាណឺម៉ាក#សតវត្សរ៍ទី១៩|ដាណឺម៉ាក]]{{refn|name="ដាណឺម៉ាក"|បន្ទាប់ពីសមរភូមិទីក្រុងកូពែនហាកឆ្នាំ១៨០៧ បានបញ្ចប់ រដ្ឋដាណឺម៉ាក-ន័វវែសក៏បានក្លាយជាសម្ព័ន្ធមិត្តនឹងបារាំង។ បន្ទាប់ពី[[សង្គ្រាមដាណឺម៉ាក-ស៊ុយអែត (១៨១៣–១៨១៤)|បាត់បង់ន័រវែសទៅស៊ុយអែត]] ដាណឺម៉ាកក៏បានផ្ដាច់សម្ព័ន្ធភាពនឹងបារាំង រួចចូលរួមជាមួយសម្ព័ន្ធភាពនឹងអង់គ្លេសវិញ។|group=ស}}
|{{flagdeco|ស្វីស|civil}} [[ប្រត្យាស្ថាប័ន និងបុនភាកម្ម នៅស្វីស|ស្វីស]]{{refn|name="year1815"|group=ស}}
|{{flagicon image|State flag simple of the Grand Duchy of Tuscany.svg}} [[មហាពញារដ្ឋទូស្កាន់|ទូស្កាន់]]{{refn|name="year1815"|group=ស}}
}}
| combatant2 = {{collapsible list
|bullets = yes
|title={{flagdeco|បារាំង}} '''[[ចក្រភពបារាំងទីមួយ|ចក្រភពបារាំង]]'''{{refn|[[សាធារណរដ្ឋបារាំងទីមួយ|សាធារណរដ្ឋបារាំង]]នៅមុនឆ្នាំ១៨០៤។|group=ស}}
|{{flagicon image|Flag of the Netherlands.svg|23px}} [[សាធារណរដ្ឋបាតាហ្វ]]{{refn|group=ស|ពីឆ្នាំ១៨០៣ ដល់ឆ្នាំ១៨០៦ មុនពេលក្លាយជា[[ព្រះរាជាណាចក្រហុល្លង់]]}}
|{{flagicon|Netherlands}} [[ព្រះរាជាណាចក្រហុល្លង់ (១៨០៦–១៨១០)|ហុល្លង់]]{{refn| group=ស|ត្រូវបានកាត់ចូលទឹកដីបារាំងនៅក្នុងឆ្នាំ១៨១០។}}
|{{flagicon image|Flag of the Kingdom of Etruria.svg}} [[ព្រះរាជាណាចក្រអេទ្រូរី|អេទ្រូរី]]{{refn|group=ស|ត្រូវកាត់ចូលក្នុងទឹកដីបារាំងនៅក្នុងឆ្នាំ១៨០៧។}}
|{{flagicon image|Early Swiss cross.svg}} [[ស្វីសក្នុងសម័យណាប៉ូលេអូនិក#ច្បាប់សន្ធានកម្ម|ស្វីស]]
|{{flagicon image|Flag of the Napoleonic Kingdom of Italy.svg|23px}} [[ព្រះរាជាណាចក្រអ៊ីតាលី (១៨០៥–១៨១៤)|អ៊ីតាលី]]
|{{flagicon image|Flag of the Principality of Lucca (1805-1809).svg}} [[ក្សត្របុរីលុក្ក៍ និងព្យុំប៊ីណូ|លុក្ក៍ និងព្យុំប៊ីណូ]]
| [[សហព័ន្ធរ៉ាំង]]{{refn
|group=ស|រដ្ឋសម្ព័ន្ធមិត្តអាល្លឺម៉ង់ចំនួនដប់ប្រាំមួយដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់បារាំង (រាប់ទាំងបាវីយែរ និងវួធឹមប៊ឺក) បានរួមគ្នាបង្កើត[[សហព័ន្ធរ៉ាំង]]ឡើងនៅក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ១៨០៦ បន្ទាប់ពីបិទបញ្ចប់[[សមរភូមិអ៊ូស្ទែរលីត្ស៍]] (ធ្នូ ១៨០៥)។}}
*{{flagicon image|Flag of Bavaria (striped).svg}} [[ព្រះរាជាណាចក្របាវីយែរ|បាវីយែរ]]{{refn|name="១៨១៣"|រហូតដល់ឆ្នាំ១៨១៣។|group=ស}}
*{{flagicon image|State flag of Saxony before 1815.svg}} [[ព្រះរាជាណាចក្រសាចសិន|សាចសិន]]{{refn|name="១៨១៣"|group=ស}}
*{{Flagicon image|Flag of the Kingdom of Westphalia.svg}} [[ព្រះរាជាណាចក្រវែស្តហ្វាលី|វែស្តហ្វាលី]]{{refn|name="១៨១៣"|group=ស}}
*{{flagicon image|Flag of the Kingdom of Württemberg (1806 - 1816).png}} [[ព្រះរាជាណាចក្រវួធឹមប៊ឺក|វួធឹមប៊ឺក]]{{refn|name="១៨១៣"|group=ស}}
*{{flagicon image|Banner of Baden (3^2).svg}} [[មហាពញារដ្ឋបាដ៍|បាដ៍]]{{refn|name="១៨១៣"|group=ស}}
*{{flagicon image|Flag of the House of Nassau Weilburg.svg}} [[ពញារដ្ឋណាស្សូ|ណាស្សូ]]{{refn|រហូតដល់ឆ្នាំ១៨១៤។|group=ស}}<br/>''[[សហព័ន្ធរ៉ាំង#រដ្ឋសមាជិក|រដ្ឋសមាជិកជាច្រើនទៀត...]]''
|{{flagicon image|Flag of the Kingdom of Naples (1811).svg|23px}} [[ព្រះរាជាណាចក្រណាប្លេស|ណាប្លេស]]{{refn|group=ស|ពីឆ្នាំ១៨០៦។}}
|{{flagicon image|Banner of the Duchy of Warsaw.svg}} [[ពញារដ្ឋវ៉ាសូរី]]
|{{flagicon image|Bandera de España 1808-1813.svg}} [[ព្រះរាជាណាចក្រអេស្ប៉ាញ (១៨០៨–១៨១៣)|បូណាប៉ារត៍និយមអេស្ប៉ាញ]]{{refn|name="SpaFra"|group=ស}}
|{{flagicon image|Banner of the Lithuanian Provisional Governing Commission.svg}} [[គណៈកម្មការគ្រប់គ្រងបណ្តោះអាសន្នលីទុយអានី|លីទុយអានី]]{{refn|១៨១២។|group=ស}}
}}<hr />'''សម្ព័ន្ធមិត្តបារាំង៖'''{{unbulleted list
|{{flagdeco|អេស្ប៉ាញ|1785}} [[ប្រវត្តិសាស្ត្រអេស្ប៉ាញ (១៧០០-១៨០៨)|អេស្ប៉ាញ]]{{refn|name="SpaFra"|group=ស}}
|{{flagicon image|Royal Standard of Denmark (1731–1819).svg}} [[ដាណឺម៉ាក–ន័រវែស]]{{refn|name="ដាណឺម៉ាក"|group=ស}}
|{{flagicon|Russian Empire}} [[ចក្រភពរុស្ស៊ី|រុស្ស៊ី]]{{refn|name="រុស្ស៊ី"|group=ស}}
|{{flagicon image|Flag of the Habsburg Monarchy.svg|23px}} [[ចក្រភពអូទ្រីស|អូទ្រីស]]{{refn|name="អូទ្រីស&ព្រុស"|group=ស}}
|{{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg|23px}} [[រាជាណាចក្រព្រុស|ព្រុស]]{{refn|name="អូទ្រីស&ព្រុស"|group=ស}}
|{{flagicon|Sweden|naval}} [[ស៊ុយអែត]]{{refn|name="ស៊ុយអែត"|group=ស}}
|{{flagicon image|Flag of Agha Mohammad Khan.svg}} [[ចក្រភពកាដចា|អ៊ីរ៉ង់]]{{refn|name="អ៊ីរ៉ង់"|group=ស}}
|{{flagicon image|Flag of the Ottoman Empire (eight pointed star).svg}} [[ចក្រភពអូតូម៉ង់]]{{refn|name="ចក្រភពអូតូម៉ង់"|group=ស}}
}}
| commander1 = {{Unbulleted list
|{{flagicon image|Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg}}{{flagicon image|Flag of the Habsburg Monarchy.svg|23px}} [[ហ្វ្រង់ស្វ័រទី២ (អធិរាជចក្រភពរ៉ូម៉ាំងពិសិដ្ឋ)|ហ្វ្រង់ស្វ័រទី១]]
|{{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg|23px}} [[ហ្វ្រីឌ្រិច វិលហែលម៍ទី៣]]
|{{flagicon|Russian Empire}} [[អាឡិចសាន់ដឺទី១ (អធិរាជរុស្ស៊ី)|អាឡិចសាន់ដឺទី១]]
|{{flagicon image|Flag of the United Kingdom.svg}} [[ចចទី៣]]
|{{flagicon image|Flag of the United Kingdom.svg}} [[ចចទី៤|ព្រះរជ្ជទាយាទចច]]
|{{flagicon|Spain|1785}} [[ហ្វែឌីណង់ទី៧]]{{refn|group=ស|មានតែឈ្មោះប៉ុណ្ណោះ។ ព្រះអង្គហ្វែឌីណង់បានដាក់រាជ្យនៅក្នុងឆ្នាំ១៨០៨ ប៉ុន្តែត្រូវបានប្រកាសជាស្តេចតំណាងគណៈក្រុមប្រឹក្សាកំពូលដឹកនាំប្រទេសថ្មីនៅក្នុងឆ្នាំដដែរ។ ថ្វីបើត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ជាព្រះមហាក្សត្រមែន តែទ្រង់មិនមានរាជអំណាចអ្វីនោះឡើយដោយអំណាចទាំងអស់ត្រូវធ្លាក់ក្នុងដៃក្រុមប្រឹក្សាកំពូលទាំងស្រុង។}}
|{{flagicon|Sweden|naval}} [[ហ្គូស្តាហ្វទី៤ អាដុលហ្វ៍]]
|{{flagicon|Sweden|naval}} [[ឆាលស៍ទី១៤ ហ្សង់|ឆាលស៍ ហ្សង់]]
|{{flagicon image|Flag Portugal (1750).svg}} [[ហ្សង់ទី៦ (ព្រះមហាក្សត្រព័រទុយហ្កាល់)|ព្រះរជ្ជទាយាទហ្សង់]]
|{{flagicon image|Flag of the Kingdom of the Two Sicilies (1816).svg}}{{flagicon image|Bandiera del Regno di Sicilia 4.svg}} [[ហ្វែឌីណង់ទី១ (ព្រះមហាក្សត្រស៊ីស៊ីលពីរ)|ហ្វែឌីណង់ទី១]]
|{{flagicon image|Flag of the Ottoman Empire (eight pointed star).svg}} [[ស៊ីលីមទី៣]]
|{{flagicon image|Flag of the Ottoman Empire (eight pointed star).svg}} [[មូស្តាហ្វាទី៤]]
|{{flagicon image|Flag of the Ottoman Empire (eight pointed star).svg}} [[ម៉ះមូដទី២]]
|{{flagicon|Netherlands}} [[វីល្លៀមទី១ (ព្រះមហាក្សត្រហុល្លង់)|វីល្លៀមទី១]]
|{{flagicon image|Royal Standard of the King of France.svg}} [[ល្វីទី១៨]]{{refn|name="year1815"|group=ស}}
}}
| commander2 = {{Unbulleted list
|{{flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} [[ណាប៉ូលេអុងបូណាប៉ារត៍|ណាប៉ូលេអុងទី១]]
|{{flagicon image|Flag of Bavaria (striped).svg}} [[ម៉ាស៊ីមីលានទី១ ហ្សូសែហ្វ]]
|{{flagicon image|Royal_Standard_of_Denmark_(1731–1819).svg}} [[ហ្វ្រេដេរីកទី៦ (ព្រះមហាក្សត្រដាណឺម៉ាក)|ហ្វ្រេដេរីកទី៦]]
|{{flagicon image|Banner of the Duchy of Warsaw.svg}} [[ចូសែហ្វ ប៉ូញ្ញាតូហ្វស្គី]] †
|{{flagicon image|Flag of the Netherlands.svg}} [[រូតហ្គឺរ ហ្សង់ ស្ស៊ីមិលប៉ូលនិងក៍]]
|{{flagicon|ហុល្លង់}} [[ល្វី បូណាប៉ារត៍|ល្វីទី១]]
|{{flagicon image|Flag of the Napoleonic Kingdom of Italy.svg}} [[អឺជេន ដឺប៊ូហារណេរស៍]]
|{{flagicon image|Flag of the Kingdom of Naples (1811).svg}} [[ចូអាឃីម មូរ៉ាត]]{{Executed}}
|{{flagicon image|Flag of Agha Mohammad Khan.svg}} [[ហ្វាត់ អាលី ឆ្យារកាដចា]]
|{{flagicon image|State flag of Saxony before 1815.svg}}{{flagicon image|Banner of the Duchy of Warsaw.svg}} [[ហ្វ្រេដេរីក អូហ្គូសត៍ទី១ (ព្រះមហាក្សត្រសាចសិន)|ហ្វ្រេដេរីក អូហ្គូសត៍ទី១
]]
|{{flagdeco|អេស្ប៉ាញ|1785}} [[ឆាលស៍ទី៤ (ព្រះមហាក្សត្រអេស្ប៉ាញ)|ឆាលស៍ទី៤]]
|{{flagicon image|Flag of Kingdom of Naples (1806-1808).svg}}{{flagicon image|Bandera de España 1808-1813.svg}} [[ចូសែហ្វ បូណាប៉ារត៍|ចូសែហ្វទី១]]{{refn|ជា[[បញ្ជីរាយនាមព្រះមហាក្សត្រណាប្លេស|ព្រះមហាក្សត្រណាប្លេស]]ពីឆ្នាំ១៨០៦ ដល់ឆ្នាំ១៨០៨ ហើយជា[[ព្រះមហាក្សត្រអេស្ប៉ាញ]]ពីឆ្នាំ១៨០៨ ដល់ឆ្នាំ១៨១៣។|group=ស}}
|{{Flagicon image|Flag of the Kingdom of Westphalia.svg}} [[ជេរ៉ូម បូណាប៉ារត៍|ជេរ៉ូម ណាប៉ូលេអុងទី១]]
|{{flagicon image|Flag of the Kingdom of Württemberg (1806 - 1816).png}} [[ហ្រ្វេដេរីកទី១ (ព្រះមហាក្សត្រវួធឹមប៊ឺក)|ហ្រ្វេដេរីកទី១]]
}}
| strength1 = {{Unbulleted list
|'''{{flagicon|ចក្រភពរុស្ស៊ី}} រុស្ស៊ី'''៖ ៩០០,០០០ នាក់ រាប់ទាំងកងកម្លាំងទូទៅ និងកងជីវពល (១៨១២){{sfn|Riehn|1991|p=50}}
|'''{{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} ព្រុស'''៖ ៣២០,០០០ នាក់ រាប់ទាំងកងកម្លាំងទូទៅ និងកងជីវពល (១៨០៦){{sfn|Leggiere|2014}}
|'''{{flagicon image|Flag of the United Kingdom (1-2).svg}} ចក្រភពអង់គ្លេស'''៖ ២៥០,០០០ នាក់ រាប់ទាំងកងកម្លាំងទូទៅ និងកងជីវពល (១៨១៣)<ref name="Oxford132">Chandler & Beckett, p. 132</ref>
|'''{{flagicon image|Flag of the Habsburg Monarchy.svg|23px}} អូទ្រីស'''៖ ៣០០,០០០ នាក់ រាប់ទាំងកងកម្លាំងទូទៅ និងកងជីវពល (១៨០៩)
|'''{{flagicon|Spain|1785}} អេស្ប៉ាញ'''៖ ១៩៨,៥២០ នាក់ រាប់ទាំងកងកម្លាំងទូទៅ និងកងជីវពល (១៨១២)<ref name="Elliott">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=ywM9AAAAYAAJ&q=4+may+1814&pg=PR13|title=The Life of the Most Noble Arthur, Duke of Wellington|last=Elliott|first=George|year=1816|publisher=J. Cundee|location=London|page=xiii–xiv|access-date=27 November 2024|archive-date=8 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231208132731/https://books.google.com/books?id=ywM9AAAAYAAJ&q=4+may+1814&pg=PR13#v=snippet&q=4%20may%201814&f=false|url-status=live}}</ref>{{refn|ក្នុងចំណោមនោះមាន ៣៨,៥២០ នាក់ជាទ័ពព្រៃភ្នំ និងកងជីវពល<ref>Esdaile, Charles J. (2004). [https://books.google.com/books?id=c1S8MfavSxwC&q=corso&pg=PA193 ''Fighting Napoleon: Guerrillas, Bandits and Adventurers in Spain, 1808–1814'', p. 108. Yale University Press.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231122054326/https://books.google.com/books?id=c1S8MfavSxwC&q=corso&pg=PA193 |date=22 November 2023 }} ''Google Books''. Retrieved 27 November 2024.</ref>|group=ស}}
|'''{{flagicon image|Flag Portugal (1750).svg}} ព័រទុយហ្កាល់'''៖ ៥០,០០០ នាក់ រាប់ទាំងកងកម្លាំងទូទៅ និងកងជីវពល (១៨០៩)
|'''{{flagicon|Sweden|naval}} ស៊ុយអែត'''៖ ៥០,០០០ នាក់ រាប់ទាំងកងកម្លាំងទូទៅ និងកងជីវពល (១៨១៣)
|'''{{flagicon image|Flag of the Netherlands.svg}} ហុល្លង់'''៖ ៣៥,៦០០ នាក់ រាប់បញ្ចូលទាំងកងកម្លាំងទូទៅ និងកងជីវពល (១៨១៥)
|'''{{flagicon image|Flag of the Ottoman Empire (eight pointed star).svg}} ចក្រភពអូតូម៉ង់'''៖ ៣៥០,០០០ នាក់ដែលសុទ្ធតែជាកងកម្លាំងទូទៅ
}}
កងកម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្តផ្សេងៗទៀត៖ ១០០,០០០ នាក់ រាប់ទាំងកងកម្លាំងទូទៅ និងកងជីវពល
សរុប៖ ៣,០០០,០០០ នាក់ (១៨១៣)
| strength2 = {{Unbulleted list
|'''{{flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} ចក្រភពបារាំង'''៖ ១,២០០,០០០ នាក់ ទាំងកងកម្លាំងទូទៅ និងកងជីវពល (១៨១៣)<ref name="John France 2011 351">{{cite book|author=John France|title=Perilous Glory: The Rise of Western Military Power|url=https://archive.org/details/perilousgloryris0000fran|url-access=registration|year=2011|publisher=Yale UP|page=[https://archive.org/details/perilousgloryris0000fran/page/351 351]|isbn=978-0300177442}}</ref>
|'''កងកម្លាំងរដ្ឋចំណុះ និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់បារាំង'''៖ ៥០០,០០០ – ១,០០០,០០០ នាក់ ទាំងកងកម្លាំងទូទៅ និងកងជីវពល (១៨១៣)
}}
សរុប៖ ២,០០០,០០០ នាក់ (១៨១៣)
| casualties1 = {{Unbulleted list
|'''{{flagicon image|Flag of the Habsburg Monarchy.svg|23px}} អូទ្រីស'''៖ ៣៥០,២២០ នាក់បានស្លាប់ក្នុងសង្គ្រាម<ref>{{harvnb|White|2014}} យោងតាម {{harvnb|Clodfelter}} និង {{harvnb|Danzer}}</ref> (សរុបអ្នកស្លាប់ទាំងអស់ចំនួន ៥០០,០០០ នាក់)
|'''{{flagicon|Spain|1785}} អេស្ប៉ាញ'''៖ ទាហានជាង ៣០០,០០០ នាក់បានស្លាប់<ref name="White 2014, Urlanis"/> និងមានអ្នកស្លាប់សរុបបន្ថែមទៀតជាង ៥៨៦,០០០ បូករួមទាំងជនស៊ីវិល{{sfn|Canales|2004}}
|'''{{flagicon|ចក្រភពរុស្ស៊ី}} រុស្ស៊ី'''៖ ២៨៩,០០០ នាក់បានស្លាប់ក្នុងសង្គ្រាម<ref name="White 2014, Danzer">{{harvnb|White|2014}} យោងតាម {{harvnb|Danzer}}</ref> (ចំនួនអ្នកស្លាប់សរុប ៦០០,០០០ នាក់ រួមទាំងជនស៊ីវិល)
|'''{{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} ព្រុស'''៖ ១៣៤,០០០ នាក់បានស្លាប់ក្នុងសង្គ្រាម (ចំនួនអ្នកស្លាប់សរុប ៣០០,០០០ នាក់ រួមទាំងជនស៊ីវិល)
|'''{{flagicon image|Flag of the United Kingdom (1-2).svg}} ចក្រភពអង់គ្លេស'''៖ ១២៥,០០០ នាក់បានស្លាប់ក្នុងសង្គ្រាម<ref name="auto2">{{harvnb|White|2014}} យោងតាម {{harvnb|Payne}}</ref> (ចំនួនអ្នកស្លាប់សរុប ៣០០,០០០ នាក់ រួមទាំងជនស៊ីវិល)
|'''{{flagicon image|Flag Portugal (1750).svg}} ព័រទុយហ្កាល់'''៖ ចំនួនអ្នកស្លាប់ និងបាត់ខ្លួនសរុបអាចមានដល់ទៅ ២៥០,០០០ នាក់ រួមទាំងជនស៊ីវិល<ref name="auto2"/>
|'''{{flagicon image|Flag of the Napoleonic Kingdom of Italy.svg}} អ៊ីតាលី'''៖ ១២០,០០០ នាក់បានស្លាប់ ឬបាត់ខ្លួន រួមទាំងជនស៊ីវិល<ref name="White 2014, Urlanis">{{harvnb|White|2014|loc=''Napoleonic Wars''}} cites {{harvnb|Urlanis|1971}}</ref>
|'''{{flagicon image|Flag of the Ottoman Empire (eight pointed star).svg}} ចក្រភពអូតូម៉ង់'''៖ ៥០,០០០ នាក់បានស្លាប់ ឬបាត់ខ្លួន<ref>{{harvnb|Clodfelter}}</ref>
</small> <hr /> '''សរុប'''៖ ៤,០០០,០០០ នាក់ ទាំងករណីស្លាប់ និងបាត់ខ្លួនក្នុងជួរយោធា និងស៊ីវិល
}}
| casualties2 = '''{{flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg}} ចក្រភពបារាំង'''៖
* ទាហានបារាំងចំនួន ៣០៦,០០០ នាក់បានស្លាប់ក្នុងសង្គ្រាម{{sfn|White|2014}}
* ទាហានសម្ព័ន្ធមិត្តបារាំងចំនូន ៦៥,០០០ នាក់បានស្លាប់ក្នុងសង្គ្រាម{{sfn|Philo|2010}}
* ទាហានបារាំងចំនួន ៨០០,០០០ នាក់បានស្លាប់ដោយរោគជំងឺ របួសធ្ងន់ធ្ងរ និងឧបទ្ទវហេតុផ្សេងៗ{{sfn|Philo|2010}}
* ជនស៊ីវិលចំនួន ៦០០,០០០ នាក់បានស្លាប់{{sfn|Philo|2010}} <hr /> '''សរុប'''៖ ២,០០០,០០០ នាក់{{sfn|Bodart|1916}}
{{hidden end}}
| notes =
| campaignbox =
}}
'''សង្គ្រាមណាប៉ូលេអូនិក''' ([[ភាសាអង់គ្លេស]]៖ ''{{lang|en|Napoleonic Wars}}'' និង[[ភាសាបារាំង]]៖ ''{{lang|fr|Guerres napoléoniennes}}'') (១៨០៣–១៨១៥) គឺជាជម្លោះសង្គ្រាមបន្តប្រទាក់ប្រទិនគ្នាដែលបង្កឡើងដោយ[[ចក្រភពបារាំងទីមួយ|អាណាចក្របារាំងទីមួយ]] និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនក្រោមការដឹកនាំដោយព្រះចៅអធិរាជ[[ណាប៉ូលេអុងបូណាប៉ារត៍|ណាប៉ូលេអុងទី១]] ប្រឆាំងនឹងក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តមហាអំណាចអឺរ៉ុបមួយចំនួនដែលហិរញ្ញប្បទាន និងនាំមុខដោយ[[ចក្រភពអង់គ្លេស]]។ សង្គ្រាមនេះច្រើនបែងចែកចេញជាជម្លោះធំៗចំនួនប្រាំរួមមាន៖ [[សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីបី|សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីបី]] [[សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីបួន|ទីបួន]] [[សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីប្រាំ|ទីប្រាំ]] [[សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីប្រាំមួយ|ទីប្រាំមួយ]] និង[[សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីប្រាំពីរ|ទីប្រាំពីរ]]។
វគ្គដំបូងនៃសង្រ្គាមនេះបានផ្ទុះឡើងនៅពេលដែលចក្រភពអង់គ្លេស និង[[សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីបី|សម្ព័ន្ធមិត្ត]]របស់ខ្លួនបានរួមគ្នាប្រកាសសង្រ្គាមលើប្រទេស[[សាធារណរដ្ឋបារាំងទីមួយ|បារាំង]]នៅថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៨០៣។ នៅអំឡុងខែធ្នូ ឆ្នាំ១៨០៥ ព្រះចៅណាប៉ូលេអុងទី១ បានវាយឈ្នះកងទ័ពចម្រុះ[[ចក្រភពរុស្ស៊ី|រុស្ស៊ី]]-[[ចក្រភពអូទ្រីស|អូទ្រីស]]នៅ[[សមរភូមិអ៊ូស្ទែរលីត្ស៍|អ៊ូស្ទែរលីត្ស៍]] ធ្វើឱ្យ[[ចក្រភពរ៉ូម៉ាំងពិសិដ្ឋ]]ដួលរលំ រួចបានបង្ខំអូទ្រីសឱ្យចរចារកសន្តិភាព។ ដោយព្រួយបារម្ភពីកំណើនអំណាចរបស់បារាំង [[រាជាណាចក្រព្រុស]]បានដឹកនាំបង្កើត[[សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីបួន|សម្ព័ន្ធភាពទីបួន]]បន្តសង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងបារាំងនៅអំឡុងខែតុលា ឆ្នាំ១៨០៦។ ជាលទ្ធផល ណាប៉ូលេអុងក៏បានដឹកនាំទ័ពវាយឈ្នះព្រុសនៅ[[សមរភូមិយីណា|យីណា]] និងលើទ័ពរុស្ស៊ីនៅ[[សមរភូមិហ្រ្វៃឡង់|ហ្វ្រៃឡង់]] បង្កើត[[សន្ធិសញ្ញាទីលស៊ីត|សុខសន្តិភាព]]មួយរយៈពេលខ្លី។ សន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពក្រោយសង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីបួនមិនបានបញ្ចប់ជម្លោះសព្វគ្រប់អស់ទេ ដែលជាហេតុនាំឱ្យសង្គ្រាមផ្ទុះឡើងម្តងទៀតនៅក្នុងឆ្នាំ១៨០៩ ដោយលើកនេះគឺដឹកនាំដោយអូទ្រីស។
បន្ទាប់ពីបានប្រកាសអនុវត្ត[[ប្រព័ន្ធទ្វីប]]ក្នុងគោលបំណងផ្តាច់ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចអង់គ្លេស ណាប៉ូលេអុងក៏បានលើកទ័ពចូល[[ការឈ្លានពានព័រទុយហ្កាល់ (១៨០៧)|ឈ្លានពានប្រទេសព័រទុយហ្កាល់]]ដែលត្រូវជាសម្ព័ន្ធមិត្តចុងក្រោយរបស់អង់គ្លេសនៅលើទ្វីបអឺរ៉ុប។ បន្ទាប់ពីបានកាន់កាប់រាជធានី[[លីស្បោន]]ក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៨០៧ និងដោយសារកងទ័ពបារាំងមួយភាគធំកំពុងមានវត្តមាននៅលើទឹកដីអេស្ប៉ាញស្រាប់ផង ណាប៉ូលេអុងក៏ឈ្លាតឱកាសក្បត់នឹងអតីតសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនដោយដកហូតសិទ្ធិអំណាចពីគ្រួសារ[[រាជវង្សអេស្ប៉ាញ]] រួចប្រកាសលើកបងប្រុសខ្លួន[[ចូសែហ្វ បូណាប៉ារត៍|ចូសែហ្វ]]ជាព្រះរាជាអេស្ប៉ាញនៅក្នុងឆ្នាំ១៨០៨។ ដោយមានការគាំទ្រពីអង់គ្លេស ព័រទុយហ្កាល់រួមទាំងអេស្ប៉ាញក៏បានធ្វើការរើបម្រះប្រឆាំងនឹងបារាំង ហើយទីបំផុតក៏បាន[[សង្គ្រាមឧបទ្វីប|វាយបណ្តេញ]]ពួកបារាំងចេញអស់ពី[[ឧបទ្វីបអ៊ីបេរី]]ដោយជោគជ័យនៅក្នុងឆ្នាំ១៨១៤។
ទន្ទឹមគ្នានេះដែរ ប្រទេសរុស្ស៊ីដោយពុំពេញចិត្តនឹងគោលការណ៍[[ប្រព័ន្ធទ្វីប]]របស់បារាំងដែលកំពុងជិះជាន់លើវិស័យពាណិជ្ជកម្មរបស់ប្រទេសខ្លួន ក៏បានលួចធ្វើជំនួញជាមួយរដ្ឋក្រៅប្រព័ន្ធដូចជាអង់គ្លេសជាដើម ដែលជាហេតុជំរុញឱ្យណាប៉ូលេអុងបើក[[ការឈ្លានពានរបស់បារាំងលើរុស្ស៊ី|ការឈ្លានពានដ៏ធំចូលក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី]]នៅអំឡុងឆ្នាំ១៨១២។ ជាលទ្ធផល បារាំងបានទទួលបរាជ័យយ៉ាងសង្វេគ ហើយក៏ត្រូវបង្ខំចិត្តដកទ័ពចេញពីទឹកដីប្រទេសរុស្ស៊ីស្ទើរមិនរួច។
ដោយឃើញថាបារាំងកំពុងចាញ់សង្គ្រាមបែបនេះ ព្រុស អូទ្រីស អង់គ្លេស ស៊ុយអែត និងរុស្ស៊ីក៏បាននាំគ្នាបង្កើតក្រុម[[សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីប្រាំមួយ|សម្ព័ន្ធភាពទីប្រាំមួយ]]ឡើង រួចផ្ដើមយុទ្ធនាការយោធាថ្មីប្រឆាំងនឹងបារាំង និងមិនយូរប៉ុន្មានក៏បានយកឈ្នះលើទ័ពណាប៉ូលេអុងនៅ[[សមរភូមិលែបស៊ីគ|លែបស៊ីគ]]ក្នុងឆ្នាំ១៨១៣។ បន្ទាប់មក ក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តក៏ចាប់ផ្ដើម[[យុទ្ធនាការនៅបារាំងភាគឦសាន (១៨១៤)|រុញបារាំងពីទិសខាងកើត]]ចេញពីឧបទ្វិបអ៊ីបេរីរហូតចូលដល់[[យុទ្ធនាការនៅបារាំងភាគនិរតី (១៨១៤)|ទឹកដីភាគនិរតីនៃប្រទេសបារាំង]]។ កម្លាំងក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តក៏បានចូលកាន់កាប់[[សមរភូមិទីក្រុងប៉ារីស|ទីក្រុងប៉ារីស]]នៅចុងខែមីនា ឆ្នាំ១៨១៤ រួចក៏[[សន្ធិសញ្ញាហ្វុងតេណេប្លូ|បង្ខំណាប៉ូលេអុងឱ្យដាក់រាជ្យ]] និងចាប់ទ្រង់និរទេសទៅលើ[[ក្សត្របុរីអែលបា|កោះអែលបា]] ខណៈដែលរាជវង្សបួរបុងដើមរបស់បារាំងត្រូវបានលើកមកកាន់អំណាចសារជាថ្មី។ មួយឆ្នាំក្រោយមក ណាប៉ូលេអុងបានរត់ចេញពីអែលបារួចចូលមកដឹកនាំប្រទេសបារាំងម្តងទៀតបានរយៈពេលប្រមាណ[[មួយរយថ្ងៃ]]។ ក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តក៏បានរួមគ្នាបង្កើតសម្ព័ន្ធភាពលើកទីប្រាំពីរឡើង ហើយបានច្បាំងឈ្នះលើទ័ពណាប៉ូលេអុងនៅក្នុង[[សមរភូមិវ៉ាត់ធឺលូ]]ក្នុងអំឡុងខែឧសភា ឆ្នាំ១៨១៥។ ណាប៉ូលេអុងត្រូវបានគេចាប់និរទេសម្តងទៀតដោយលើកនេះគឺទៅកោះ[[សាំងហេលីណា]]ដែលស្ថិតនៅកណ្តាលមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក ហើយជាទីកន្លែងដែលទ្រង់សោយទិវង្គតនៅប្រាំមួយឆ្នាំក្រោយមកក្នុងឆ្នាំ១៨២១។<ref name="zamoy">{{cite book |last1=Zamoyski |first1=Adam |url=https://books.google.ca/books?id=NqVKDwAAQBAJ&pg=PT480 |title=Napolean: A Life |date=16 October 2018 |publisher=Basic Books |page=480 |location=London |isbn=9780465055937 |accessdate=7 November 2018}}</ref>
សង្គ្រាមនេះបានផ្តល់ផលជាច្រើនដល់ពិភពលោកមិនថាល្អអាក្រក់ដូចជា៖ ការរីករាលដាលនៃ[[លទ្ធិជាតិនិយម]] និង[[លទ្ធិសេរីនិយម|សេរីនិយម]] និងការលើកតម្កើង[[ក្រមណាប៉ូលេអុង|ច្បាប់រដ្ឋប្បវេណី]] ខណៈចក្រភពអង់គ្លេសវិញបានក្លាយជាកំពូលមហាអំណាចពិភពលោក ការលេចឡើងនូវចលនាដណ្ដើមឯករាជ្យនៅអាមេរិកឡាទីននិងការចុះថយឥទ្ធិពលអំណាចនៃចក្រភពអេស្ប៉ាញនិងព័រទុយហ្កាល់ ការបង្រួបបង្រួមជាតិនិងទឹកដីអាល្លឺម៉ង់និងអ៊ីតាលី និងវិធីសាស្រ្តថ្មីៗក្នុងការធ្វើសឹកសង្គ្រាមជាដើម។ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមណាប៉ូលេអូនិកបានបញ្ចប់ [[សមាជទីក្រុងវីយែន]]បានរៀបចំ និងគូសផែនដីព្រំដែនអឺរ៉ុបឡើងវិញ នាំមកនូវសន្តិភាពដល់ទ្វីបអឺរ៉ុបទាំងមូលរហូតដល់ការផ្ទុះឡើងនៃ[[បដិវត្តន៍ឆ្នាំ១៨៤៨]] និង[[សង្គ្រាមគ្រីមៀ]]ក្នុងឆ្នាំ១៨៥៣។
== ទិដ្ឋភាពទូទៅ ==
[[ណាប៉ូលេអុងបូណាប៉ារត៍|ណាប៉ូលេអុង]]បាន[[រដ្ឋប្រហារថ្ងៃទី១៨ ខែប៊្រូមែរ|ឡើងកាន់អំណាច]]នៅក្នុងឆ្នាំ១៧៩៩ និងបង្កើតបានជា[[របបផ្តាច់ការយោធានិយម]]នៅប្រទេសបារាំង។{{sfn|Jones|1994|pp=[https://archive.org/details/cambridgeillustr00jone_0/page/193 193–194]}} គេច្រើនចាត់ទុកថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៨០៣ ថាជាថ្ងៃចាប់ផ្តើមនៃសង្គ្រាមណាប៉ូលេអូនិកពោលគឺថ្ងៃ[[សង្គ្រាមនៃសម្ព័ន្ធភាពទី៣]] ដែលត្រូវជាសង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពដំបូងប្រឆាំងនឹង[[សាធារណរដ្ឋបារាំងទីមួយ|សាធារណរដ្ឋបារាំង]]បន្ទាប់ពីណាប៉ូលេអុងបានប្រកាសខ្លួនជាមេដឹកនាំបារាំងថ្មី។{{sfn|Kagan|2007|pp=42-43}}
ក្រង់ប្រឺតាញ (អង់គ្លេស) បានលុប[[សន្ធិសញ្ញាអាមៀន]]ចោលហើយបានប្រកាសសង្គ្រាមលើបារាំងនៅអំឡុងខែឧសភា ឆ្នាំ១៨០៣។ មូលហេតុចម្បងក្រោយការប្រកាសសង្គ្រាមរបស់អង់គ្លេសគឺ៖ ការផ្លាស់ប្តូរប្រព័ន្ធអន្តរជាតិនៅអឺរ៉ុបខាងលិចដោយណាប៉ូលេអុង ជាពិសេសគឺនៅប្រទេសស្វីស អាល្លឺម៉ង់ អ៊ីតាលី និងហុល្លង់។ ប្រវត្ដិវិទូម្នាក់នាមហ្វ្រេឌឺរិច កាហ្កានបានអះអាងថា ចក្រភពអង់គ្លេសបានកើតការខឹងសម្បារជាពិសេសបន្ទាប់ពីណាប៉ូលេអុងបានចូលត្រួតត្រាប្រទេស[[ស្វីសនៅក្នុងសម័យណាប៉ូលេអូនិក|ស្វីស]]។ លើសពីនេះទៅទៀត ណាប៉ូលេអុងបានថ្លែងថាប្រទេសអង់គ្លេសមិនគួរមានសម្លេងនៅក្នុងកិច្ចការបរទេសរបស់ទ្វីបអឺរ៉ុបនោះឡើយដែលជាហេតុនាំឱ្យអង់គ្លេសចាត់ទុកមតិមួយនេះថាជាការជេរប្រមាណនឹងប្រជាជាតិខ្លួន។ ប្រទេសរុស្ស៊ីដែលបានមើលព្រឹត្តិការណ៍ទាំងអស់នេះពីចម្ងាយបានសន្មតថា អន្តរាគមន៍របស់បារាំងនៅប្រទេសស្វីសបានបង្ហាញថាណាប៉ូលេអុងគឺមិនសម្លឹងរកដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធីជាមួយមហាអំណាចអឺរ៉ុបផ្សេងៗទៀតនោះឡើយ។{{sfn|Kagan|2007|pp=42-43}}
អង់គ្លេសបានចេញប្រតិបត្តិការបិទផ្លូវទឹកជុំវិញប្រទេសបារាំងដើម្បីបង្អត់ធនធាននាំចូល។ ណាប៉ូលេអុងបានឆ្លើយតបទៅនឹងសកម្មភាពរបស់អង់គ្លេសវិញដោយដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចលើអង់គ្លេសហើយបានព្យាយាមវាយបំបែកសម្ព័ន្ធមិត្តអង់គ្លេសទាំងឡាយណាដែលមានវត្តមាននៅក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប។ [[ប្រព័ន្ធទ្វីប]]ត្រូវបានគេបង្កើតឡើងដើម្បីបង្អាក់យុទ្ធនាការបិទខ្ទប់របស់អង់គ្លេសនិងពង្រឹងជំនួញពាណិជ្ជកម្មសេរីជាមួយបារាំង។ អង់គ្លេសបានឆ្លើយតបទៅវិញដោយបានចូលកាន់កាប់កងនាវារបស់ដាណឺម៉ាក បំបែកសម្ព័ន្ធរបស់បារាំង និងមិនយូរប៉ុន្មានក៏អាចបង្កើតការត្រួតត្រាលើដែនសមុទ្រខាងលិចទាំងមូល។ ងាកមកនៅអឺរ៉ុបដីគោកវិញ ណាប៉ូលេអុងបានទទួលជ័យជម្នះដ៏សំខាន់នៅក្នុង[[សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីបី|សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទី៣]] ដែលជំរុញឱ្យ[[ចក្រភពអូទ្រីស]]ដកខ្លួនចេញពីសង្គ្រាមភ្លាមៗនិងក្រោយមក[[ចក្រភពរ៉ូម៉ាំងពិសិដ្ឋ]]ក៏ត្រូវបានរំលាយចោល។ ប៉ុន្មានខែក្រោយមក រដ្ឋ[[រាជាណាចក្រព្រុស|ព្រុស]]បានប្រកាសសង្គ្រាមមកលើបារាំងដែលជាហេតុនាំឱ្យផ្ទុះ[[សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីបួន|សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទី៤]]។ សង្រ្គាមនេះបានបញ្ចប់ទៅយ៉ាងដំណំសម្រាប់ព្រុសហើយខ្លួនត្រូវធ្លាក់ក្រោមការកាន់កាប់របស់បារាំងក្នុងរយៈពេលតែ ១៩ ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះក្រោយយុទ្ធនាការដំបូងបានចាប់ផ្តើម។ បន្ទាប់មក ណាប៉ូលេអុងបានយកឈ្នះលើកងទ័ពរុស្ស៊ីនៅ[[សមរភូមិហ្វ្រៃឡង់|ហ្វ្រៃឡង់]]ហើយជាលទ្ធផល រដ្ឋចំណុះរបស់បារាំងប្រមាណបីបួនត្រូវបាននិម្មិតឡើងនៅតំបន់អឺរ៉ុបខាងកើតរួចសង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីបួនក៏បានបញ្ចប់ជាស្ថាពរ។
ទន្ទឹមនឹងនេះ ការបដិសេធរបស់ព័រទុយហ្កាល់ក្នុងការប្តេជ្ញាយល់ស្របជាមួយប្រព័ន្ធទ្វីបហើយការរំលោភលើប្រព័ន្ធមួយនេះដោយប្រទេសអេស្ប៉ាញបាននាំឱ្យបារាំងសម្រេចចិត្តចូលឈ្លានពានប្រទេសទាំងពីរដោយគេបានសម្តៅលើជម្លោះមួយនេះថា[[សង្គ្រាមឧបទ្វីប]] និងមិនយូរប៉ុន្មាន [[សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីប្រាំ]]ក៏បានផ្ទុះឡើង។ បារាំងបានចូលកាន់កាប់ប្រទេសអេស្ប៉ាញដោយជោគជ័យរួចអេស្ប៉ាញក៏ក្លាយជារដ្ឋចំណុះមួយទៀតរបស់បារាំង។ បន្ទាប់ពីមិនអាចដណ្តើមទីក្រុង[[អានទ្វើប]]បាន អង់គ្លេសក៏បានងាកផ្តោតយុទ្ធនាការរបស់ខ្លួននៅក្នុងឧបទ្វីបអ៊ីបេរី។ បន្ទាប់ដឹងឮស្ថានភាពនេះ ណាប៉ូលេអុងក៏បានលើកទ័ពមកវាយអេស្ប៉ាញម្តងទៀតហើយបានបណ្តេញកងទ័ពជំនួយរបស់អង់គ្លេសចេញពីឧបទ្វីបនោះបានដោយសម្រេច។ ដោយចង់ស្តារទឹកដីដែលបានបាត់បង់ទៅនៅអំឡុងសង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីបីវិញ អូទ្រីសក៏សម្រេចចិត្តបើកយុទ្ធនាការចូលលុកលុយរដ្ឋចំណុះរបស់បារាំងនៅឯតំបន់អឺរ៉ុបខាងកើត។ ជាលទ្ធផល ណាប៉ូលេអុងបានយកឈ្នះលើអូទ្រីសសារជាថ្មីនៅឯតំបន់[[សមរភូមិវ៉ាក្រាម|វ៉ាក្រាម]]។
ដោយខឹងនឹងសកម្មភាពរបស់កងកម្លាំងជើងទឹកអង់គ្លេស [[សហរដ្ឋអាមេរិក]]ក៏បានប្រកាស[[សង្គ្រាមឆ្នាំ១៨១២|សង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងអង់គ្លេស]]នៅក្នុងឆ្នាំ១៨១២ ប៉ុន្តែអាមេរិកមិនបានចុះសម្ព័ន្ធភាពអ្វីជាមួយបារាំងនោះឡើយ។ ការតវ៉ាអំពីការគ្រប់គ្រងរបស់បារាំងនៅប៉ូឡូញនិងការចុះចេញពីប្រព័ន្ធទ្វីបដោយរុស្ស៊ីបាននាំឱ្យណាប៉ូលេអុងផ្តើមការឈ្លានពានលើប្រទេសរុស្ស៊ីនៅអំឡុងខែមិថុនា ឆ្នាំ១៨១២។ យុទ្ធសាស្ត្រដ៏ឈ្លាសវៃរបស់រុស្ស៊ីបានបំបាក់កងមហាយោធារបស់បារាំងនិងបូករួមទាំងសិសររដូវដ៏ត្រជាក់ចង់កកនៅរុស្ស៊ី កងទ័ពបារាំងដែលនៅសេសសល់ទាំងប៉ុន្មានក៏បាននាំគ្នាដកថយចេញពីទឹកដីរុស្ស៊ីវិញ។ ខណៈពេលដកថយចេញពីទឹកដីប្រទេសរុស្ស៊ី អំណាចរបស់បារាំងនៅឯឧបទ្វីបអ៊ីបេរីបានកំពុងតែធ្លាក់ចុះទ្រុតទ្រោមខ្លាំងហើយទីបំផុតបារាំងក៏បាត់បង់អំណាចគ្រប់គ្រងនៅអ៊ីបេរីទាំងស្រុងក្នុង[[សមរភូមិវីតូរីយ៉ា]]។ ដោយឃើញបារាំងកំពុងទទួលបរាជ័យជាប់គ្នាៗដូច្នេះ អង់គ្លេសក៏បានឈ្លាតឱកាសបង្កើតដឹកនាំ[[សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទី៦|សម្ព័ន្ធភាពទីប្រាំមួយ]]។
ក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តបានយកឈ្នះលើណាប៉ូលេអុងនៅក្នុង[[សមរភូមិលែបស៊ីគ]]ដែលជាដើមហេតុបណ្តាលឱ្យណាប៉ូលេអុងធ្លាក់ចេញពីអំណាច និងទីបំផុតបានសម្រេចដាក់រាជ្យនៅថ្ងៃទី៦ ខែមេសា ឆ្នាំ១៨១៤។ ថ្នាក់ដឹកនាំក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តបានបញ្ជាឱ្យគេនិរទេសណាប៉ូលេអុងទៅលើកោះអែលបារួចស្តាររបបរាជវង្សបួរបុងឡើងវិញនៅប្រទេសបារាំង។ ណាប៉ូលេអុងបានរត់ចេញពីអែលបានៅក្នុងឆ្នាំ១៨១៥ ហើយបានធ្វើដំណើរត្រឡប់មកបារាំងវិញដោយទទួលបាននូវការគាំទ្រយ៉ាងច្រើនល្មមអាចផ្តួលរំលំរបបរាជានិយមថ្មីរបស់ស្តេច[[ល្វីទី១៦]]។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបាននាំឱ្យផ្ទុះជម្លោះសម្ព័ន្ធភាពទីប្រាំពីរប្រឆាំងនឹងណាប៉ូលេអុង។ ណាប៉ូលេអុងត្រូវទទួលបរាជ័យជាចុងក្រោយនៅក្នុង[[សមរភូមិវ៉ាត់ធឺលូ]] ហើយព្រះអង្គត្រូវបង្ខំដាក់រាជ្យម្តងទៀតនៅថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា។ នៅថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ព្រះអង្គបានសុំទទួលចុះចាញ់ចំពោះមុខកងកម្លាំងអង់គ្លេសនៅឯរ៉ូឆេហ្វត៍ ហើយត្រូវបាននិរទេសជាអចិន្ត្រៃយ៍ទៅលើកោះដ៏ដាច់ស្រយាលមួយឈ្មោះសាំងហេលីណា។ [[សន្ធិសញ្ញាទីក្រុងប៉ារីស (១៨១៥)|សន្ធិសញ្ញាទីក្រុងប៉ារីស]]ដែលចុះនៅថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៨១៥ បានបិទបញ្ចប់ឆាកសង្គ្រាមមួយនេះជាផ្លូវការ។
អំណាចរាជវង្សបួរបុងត្រូវបានស្តារឡើងវិញនៅប្រទេសបារាំងហើយក្រុមអ្នកឈ្នះបាននាំគ្នាផ្តើមកិច្ចប្រជុំ[[សមាជទីក្រុងវីយែន]]ដើម្បីស្តារសន្តិភាពឡើងវិញនៅអឺរ៉ុប។ ជាលទ្ធផលផ្ទាល់នៃសង្រ្គាម [[រាជាណាចក្រព្រុស]]បានក្លាយជាមហាអំណាចថ្មីនៅក្នុងទ្វីប<ref name="auto3">{{Cite book |last=Dwyer |first=Philip G. |url=https://books.google.com/books?id=FEDKAgAAQBAJ&q=napoleonic+wars+rise+of+prussia&pg=PA255 |title=The Rise of Prussia 1700–1830 |date=4 February 2014 |isbn=9781317887034 |access-date=20 តុលា 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210207044936/https://books.google.com/books?id=FEDKAgAAQBAJ&q=napoleonic+wars+rise+of+prussia&pg=PA255 |archive-date=7 កុម្ភៈ 2021}}</ref> ខណៈពេលដែលចក្រភពអង់គ្លេសដែលមានកងទ័ពជើងទឹកដ៏ខ្លាំងពូកែមិនអាចប្រៀបបាននោះក៏បានឡើងជាមហាអំណាចដ៏លេចធ្លោមួយនៅលើពិភពលោក។<ref>{{Cite book |last=Ferguson |first=Niall |url=https://archive.org/details/empire00nial |title=Empire, The rise and demise of the British world order and the lessons for global power |publisher=Basic Books |year=2004 |isbn=0-465-02328-2 |url-access=registration}}</ref> [[ចក្រភពរ៉ូម៉ាំងពិសិដ្ឋ]]ត្រូវបានរំលាយហើយ[[លទ្ធិជាតិនិយម|ទស្សនៈជាតិនិយម]]ដែលបានលេចចេញនៅដើមសង្រ្គាមបានរួមចំណែកយ៉ាងធំធេងដល់[[ការបង្រួបបង្រួមជាតិអាល្លឺម៉ង់|ដំណើរបង្រួបបង្រួមនៃរដ្ឋអាល្លឺម៉ង់]]និង[[ការបង្រួបបង្រួមជាតិអ៊ីតាលី|ឧបទ្វីបអ៊ីតាលី]]។ [[សង្គ្រាមឧបទ្វីប|សង្រ្គាមនៅអ៊ីបេរី]]បានធ្វើឱ្យអំណាចឥទ្ធិពលរបស់អេស្ប៉ាញចុះខ្សោយដុនដាប ហើយចក្រភពអេស្ប៉ាញក៏ចាប់ផ្តើមដួលរលំបន្តិចម្តងៗ។ គិតដល់ឆ្នាំ១៨៣៣ អេស្ប៉ាញបានបាត់បង់កម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួននៅក្នុងទ្វីបអាមេរិកស្ទើរតែទាំងអស់។ ចក្រភពព័រទុយហ្កាល់ក៏បានចុះខ្សោយដូចអេស្ប៉ាញផងដែរបន្ទាប់ពីប្រទេស[[ឯករាជ្យភាពប្រេស៊ីល|ប្រេស៊ីលបានប្រកាសឯករាជ្យ]]នៅឆ្នាំ១៨២២។{{sfn|Keen|Haynes|2012|loc=chpt. 8}}
សង្គ្រាមមួយនេះបាននាំឱ្យមានបដិវត្តន៍ផ្នែកសង្គ្រាមនៅអឺរ៉ុបដូចជា ការធ្វើសមយុទ្ធទ្រង់ទ្រាយធំនិងយុទ្ធសាស្ត្រ[[សង្គ្រាមសរុប]]ដែលនាំឱ្យកើតមានយុទ្ធនាការដ៏ធំថ្មីដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមកដោយប្រជាជាតិទាំងមូលត្រូវប្តេជ្ញាចិត្តលះបង់នូវ[[បដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម|ធនធានសេដ្ឋកិច្ចនិងឧស្សាហកម្ម]]ទាំងអស់របស់ពួកគេចំពោះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងសង្រ្គាមរួម។{{sfn|Bell|2007|p=[https://archive.org/details/firsttotalwarnap00bell/page/51 51]}} ដោយសារតែសង្គ្រាមនេះមានរយៈពេលវែងឆ្ងាយ ដូច្នេះទើបវិសាលភាពនៃសញ្ជ័យរបស់ណាប៉ូលេអុងនិងប្រជាប្រិយភាពនៃឧត្តមគតិក្នុង[[បដិវត្តន៍បារាំង]]បានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់វប្បធម៌និងសង្គមនៃទ្វីបអឺរ៉ុប។ បដិវត្តន៍បន្តបន្ទាប់ជាច្រើនដូចជានៅក្នុងប្រទេស[[បដិវត្តន៍រុស្ស៊ី|រុស្ស៊ី]]ជាដើមបានប្រមើលទៅបារាំងថាជាប្រភពនៃការជម្រុញគំនិតបដិវត្តន៍របស់ពួកគេ{{sfnm |1a1=Shlapentokh |1y=1997 |1pp=220–228 |2a1=Palmer |2a2=Colton |2a3=Kramer |2y=2013 |2pp=81–83}} ខណៈដែលគោលការណ៍គ្រឹះស្នូលរបស់វាបានបានជះនូវឥទ្ធិពលចូលក្នុងសង្វៀន[[សិទ្ធិមនុស្ស]]និងព្រមទាំងបង្កើតនូវទស្សនវិជ្ជានយោបាយទំនើបៗដែលកំពុងតែនៅប្រើប្រាស់ដល់សព្វថ្ងៃ។{{sfn|Desan|Hunt|Nelson|2013|pp=3, 8, 10}}
==ផ្ទៃរឿង==
{{See also|សង្គ្រាមបដិវត្តន៍បារាំង}}
[[File:Valmy Battle painting.jpg|thumb|ជ័យជម្នះរបស់កងទ័ពបារាំងលើកងទ័ពព្រុសនៅក្នុង[[សមរភូមិវ៉ាល់មី]]នៃឆ្នាំ១៧៩២]]
[[បដិវត្តន៍បារាំង]]បានទទួលរងនូវការរិះគន់ និងការគំរាមកំហែងយ៉ាងខ្លាំងពីក្រុមមហាអំណាចអឺរ៉ុបដទៃ ជាពិសេសគឺបន្ទាប់ពីការប្រហារជីវិតព្រះមហាក្សត្របារាំងព្រះនាម[[ល្វីទី១៦]] បូករួមជាមួយនឹងការផ្តួលរំលំរបបរាជានិយមបារាំង។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៧៩៣ [[ចក្រភពអូទ្រីស]] [[ព្រះរាជាណាចក្រសាដេញ៉ា (១៧២០–១៨៨១)|ព្រះរាជាណាចក្រសាដេញ៉ា]] ណាប្លេស [[រាជាណាចក្រព្រុស|ព្រុស]] [[ចក្រភពអេស្ប៉ាញ]] និង[[សហរាជាណាចក្រ|ចក្រភពអង់គ្លេស]]បានរួមគ្នាបង្កើត[[សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទី១|សម្ព័ន្ធភាពទីមួយ]]ឡើងក្នុងគោលបំណងបញ្ឈប់ភាពវឹកវរនៅក្នុងប្រទេសបារាំង។ ដោយឃើញដូច្នេះ បារាំងក៏ចាត់វិធានការកេណ្ឌទ័ពក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំ ធ្វើកំណែទម្រង់យោធា និងបញ្ជូនធនធានដែលខ្លួនមានទាំងប៉ុន្មានចូលទៅក្នុងសង្គ្រាម។ យុទ្ធសាស្ត្រទាំងអស់នេះបាននាំឱ្យបារាំងអាចយកជ័យជម្នះបានលើក្រុមសម្ព័ន្ធភាព ថ្វីបើកំពុងតែជាប់ប្រយុទ្ធសង្គ្រាមស៊ីវិលនៅក្នុងប្រទេសខ្លួនក្តី។ [[ណាប៉ូលេអុងបូណាប៉ារត៍|ណាប៉ូលេអុង]]ដែលពេលនោះជាឧត្តមសេនីយ៍បារាំងម្នាក់នៃ[[កងទ័ពបដិវត្តន៍បារាំង]] បានបង្ខំអូទ្រីសឱ្យចុះហត្ថលេខាលើ[[សន្ធិសញ្ញាកំប៉ូហ្វ័រមីអូ]] ដោយបន្សល់ទុកតែចក្រភពអង់គ្លេសតែមួយគត់នៅប្រឆាំងនឹងសាធារណរដ្ឋបារាំង។
[[សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទី២|ក្រុមសម្ព័ន្ធភាពទីពីរ]]ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៧៩៨ ដោយចក្រភពអង់គ្លេស [[ចក្រភពអូទ្រីស|អូទ្រីស]] ណាប្លេស [[ចក្រភពអូតូម៉ង់]] [[រដ្ឋប៉ាប]] [[ព្រះរាជាណាចក្រព័រទុយហ្កាល់|ព័រទុយហ្កាល់]] [[ចក្រភពរុស្ស៊ី|រុស្ស៊ី]] និង[[ស៊ុយអែត]]។ ដំណើរគ្នានេះដែរ សាធារណរដ្ឋបារាំងដែលកំពុងស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់[[គណៈឌីរ៉េកទ័រ]] (ក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋបាលនៃសាធារណរដ្ឋបារាំង) បានប្រឈមនឹងអំពើពុករលួយ និងជម្លោះផ្ទៃក្នុងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ សាធារណរដ្ឋថ្មីថ្មោងនោះក៏បានកំពុងជួបនូវវិបត្តិថវិកាផងដែរដែលធ្វើឱ្យប្រជាជនមួយភាគធំនៃប្រទេសបារាំងបានចាប់ផ្តើមកើតការស្អប់ខ្ពើមនឹងរដ្ឋាភិបាល។ ណាប៉ូលេអុងដោយលើកនេះជាមេបញ្ជាការនៃ[[កងទ័ពអ៊ីតាលី|កងទ័ពបារាំង]]ឈរជើងនៅអ៊ីតាលី បានបើក[[យុទ្ធនាការអេហ្ស៊ីប|យុទ្ធនាការយោធាមួយនៅអេហ្ស៊ីប]]ក្នុងគោលបំណងបិទផ្លូវទឹករារាំងលំហូរសេដ្ឋកិច្ចរបស់អង់គ្លេសនៅឥណ្ឌា។ នៅឯបារាំងវិញ កាលត្រូវសត្រូវឡោមព័ទ្ធពីគ្រប់ទិសតំបន់ដូច្នោះក៏ជួបនូវបរាជ័យម្តងហើយម្តងទៀតមិនអាចងើបមុខរួចយកឈ្នះដូចកាលសង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពមុន។
[[File:Napoleon at the Battle of Rivoli.jpg|thumb|រូបគំនូរនៃកងទ័ពណាប៉ូលេអុងយកឈ្នះលើកងកម្លាំងអូទ្រីសនៅក្នុង[[សមរភូមិរីវ៉ូលី]]នៃឆ្នាំ១៧៩៧]]
ណាប៉ូលេអុងបានវិលត្រឡប់មកប្រទេសបារាំងវិញនៅថ្ងៃទី២៣ ខែសីហា ឆ្នាំ១៧៩៩ បន្ទាប់ពីយុទ្ធនាការនៅអេហ្ស៊ីបបានទទួលបរាជ័យយ៉ាងអាម៉ាស់។ ក្រោយមកដល់ប្រទេសបារាំង ណាប៉ូលេអុងបានធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់រដ្ឋាភិបាលឌីរ៉េកទ័រនៅថ្ងៃទី៩ ខែវិច្ឆិកា និងបានបង្កើត[[គណៈកុងស៊ុលបារាំង|គណៈកុងស៊ុល]]ជំនួសជារដ្ឋាភិបាលថ្មី។{{sfn|Jones|1994|pp=[https://archive.org/details/cambridgeillustr00jone_0/page/193 193–194]}} ជាបន្ទាប់ ណាប៉ូលេអុងបានរៀបចាត់ចែងកងកម្លាំងយោធាបារាំងឡើងវិញដោយបានបង្កើតកងទ័ពបម្រុងដ៏ធំត្រៀមទុកដើម្បីគាំទ្រយុទ្ធនាការយោធានៅលើតំបន់[[រ៉ាំង]] ឬនៅ[[អ៊ីតាលី]]។ កងទ័ពរុស្ស៊ីត្រូវបានបារាំងវាយចេញពីសង្រ្គាមរួចទៅហើយ ខណៈក្រោមការដឹកនាំរបស់ណាប៉ូលេអុង បារាំងបាន[[សមរភូមិម៉ារ៉េងហ្កូ|ច្បាំងឈ្នះនឹងកងកម្លាំងអូទ្រីស]]នៅក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ១៨០០ ដែលធ្វើឱ្យអូទ្រីសបាត់បង់អំណាចឥទ្ធិពលនៅអ៊ីតាលី។ ទីបំផុតនៅខែធ្នូនៃឆ្នាំដដែរនោះ អូទ្រីសក៏ត្រូវដួលបរាជ័យទាំងស្រុងក្រោមថ្វីដៃរបស់ឧត្តមសេនីយ៍បារាំងកំពូលម្នាក់រូបឈ្មោះ[[ហ្សង់ វិចទ័រ ម៉ារី ម៉ូរ៉ូ|ម៉ូរ៉ូ]]នៅរដ្ឋបាវីយែរ។ បរាជ័យរបស់អូទ្រីសត្រូវបានផ្សាភ្ជាប់ដោយ[[សន្ធិសញ្ញាលូនេវីល]]នៅដើមឆ្នាំបន្ទាប់ ដាក់បន្ថែមសម្ពាធឱ្យអង់គ្លេសបង្ខំចុះលើ[[សន្ធិសញ្ញាអាមៀន]]ជាមួយបារាំង ស្ដារសន្តិភាពបានមួយរយៈពេលខ្លីនៅអឺរ៉ុប។
===កាលបរិច្ឆេទចាប់ផ្តើម និងនាមវលី===
បច្ចុប្បន្ន គ្មានការឯកច្ឆន្ទគ្នានោះទេថាពេលណាដែលសង្គ្រាមបដិវត្តន៍បារាំងបានបញ្ចប់ ហើយពេលសង្គ្រាមណាប៉ូលេអូនិកចាប់ផ្តើម។ កាលបរិច្ឆេទដែលអាចទទួលទៅបានរួមមានថ្ងៃទី៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៧៩៩ គឺនៅពេលដែលបូណាប៉ារត៍ដណ្តើមអំណាចនៅថ្ងៃទី១៨ ខែប៊្រូមែរ (បើយោងទៅតាម[[ប្រតិទិនសាធារណរដ្ឋបារាំង|ប្រតិទិនសាធារណរដ្ឋ]]ដែលប្រើប្រាស់នៅពេលនោះ),{{sfn|McLynn|1998|p=215}} ថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៨០៣ នៅពេលដែលអង់គ្លេសនិងបារាំងបានបញ្ចប់សន្តិភាពមួយរយៈពេលខ្លីនៅរវាងឆ្នាំ១៧៩២ និងឆ្នាំ១៨១៤ ឬថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៨០៤ នៅពេលដែលបូណាប៉ារត៍បានឡើងគ្រងរាជ្យជាព្រះចៅអធិរាជបារាំង។<ref>{{Cite book |last=Spencer C. Tucker |url=https://books.google.com/books?id=VljA5QEI9_wC&pg=PA499 |title=The Encyclopedia of the War Of 1812 |publisher=ABC-CLIO |year=2012 |isbn=9781851099573 |page=499 |access-date=22 តុលា 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150930162308/https://books.google.com/books?id=VljA5QEI9_wC&pg=PA499 |archive-date=30 កញ្ញា 2015}}</ref>
ជាម្តងម្កាល ប្រវត្តិវិទូអង់គ្លេសជាច្រើនរូបបានសម្ដៅទៅលើសម័យភ្លើងសង្រ្គាមបន្តកន្ទុយគ្នាពីឆ្នាំ១៧៩២ ដល់ឆ្នាំ១៨១៥ ថាជាមហាសង្រ្គាមបារាំង (''Great French War'') ឬក៏ជាដំណាក់កាលចុងបញ្ចប់នៃ[[សង្រ្គាមរយឆ្នាំលើកទីពីរ]]រវាងអង់គ្លេស-បារាំង ដែលចំណាយពេលពីឆ្នាំ១៦៨៩ ដល់ឆ្នាំ១៨១៥។<ref>{{Cite book |last=Buffinton |first=Arthur H. |title=The Second Hundred Years' War, 1689–1815 |url=https://archive.org/details/secondhundredyea0000buff |year=1929}} មើលផងដែរ៖ {{cite journal|last=Crouzet|first=Francois|title=The Second Hundred Years War: Some Reflections|journal=French History|volume=10|year=1996|issue=4|pages=432–450|doi=10.1093/fh/10.4.432|postscript=,|issn=0269-1191 }} និង, {{cite journal|last=Scott|first=H. M.|title=Review: The Second 'Hundred Years War' 1689–1815|journal=The Historical Journal|volume=35|year=1992|pages=443–469|doi=10.1017/S0018246X00025887|s2cid=162306794 }}</ref>
នៅប្រទេសបារាំង សង្រ្គាមណាប៉ូលេអូនិកជាទូទៅត្រូវបានរាប់បញ្ចូលជាមួយសង្គ្រាមបដិវត្តន៍បារាំងក្រោមឈ្មោះថា៖ ''Les guerres de la Revolution et de l'Empire''។<ref>{{Cite web |title=France – Les guerres de la Révolution et de l'Empire |url=http://www.herodote.net/histoire/synthese.php?ID=560 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120723230200/http://www.herodote.net/histoire/synthese.php?ID=560 |archive-date=23 July 2012 |access-date=31 December 2024 |website=Herodote.net}}</ref>
==សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីបី, ១៨០៥==
{{Main|សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីបី}}
[[File:Trafalgar-Auguste Mayer.jpg|thumb|ការបាញ់ប្រយុទ្ធគ្នារវាងនាវាចម្បាំងអង់គ្លេស (ជាយ) និងបារាំង (កណ្ដាល) ក្នុង[[សមរភូមិត្រាហ្វាលហ្ការ]]]]
ចក្រភពអង់គ្លេសបានប្រមូលផ្តុំសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួននៅជុំវិញទ្វីបអឺរ៉ុបដើម្បីបង្កើតសម្ព័ន្ធភាពទីបីប្រឆាំងនឹងចក្រភពបារាំងថ្មីថ្មោងក្រោយបន្ទាប់ពីណាប៉ូលេអុងបានប្រកាសសាមីខ្លួនជាអធិរាជនៃប្រទេសបារាំង។{{sfn|Schroeder|1994|pp=231–86}}{{sfn|Kagan|2007|pp=141ff}} ណាប៉ូលេអុងបានពិចារណាត្រៀមនឹងឈ្លានពានចក្រភពអង់គ្លេសទៅហើយ<ref>{{Cite web |title=Invasion of Britain – National Maritime Museum |url=http://www.nmm.ac.uk/collections/nelson/viewCategory.cfm/category/90346/browseMode/century |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110608211733/http://www.nmm.ac.uk/collections/nelson/viewCategory.cfm/category/90346/browseMode/century |archive-date=8 June 2011 |access-date=1 January 2025 |publisher=Nmm.ac.uk |archivedate=8 មិថុនា 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110608211733/http://www.nmm.ac.uk/collections/nelson/viewCategory.cfm/category/90346/browseMode/century }}</ref><ref>{{Cite web |title=O'Meara's account of Napoleon on the invasion of the England |url=http://www.napoleon.org/en/reading_room/articles/files/omeara_napo_invasion.asp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716183000/http://www.napoleon.org/en/reading_room/articles/files/omeara_napo_invasion.asp |archive-date=16 July 2011 |access-date=1 January 2025 |publisher=Napoleon.org}}</ref> ដោយបានប្រមូលផ្តុំកម្លាំងទ័ពចំនួន ១៨០,០០០ នាក់នៅ[[ប៊ូឡូញ្ញីសួមែរ|ប៊ូឡូញ្ញី]]។ ក៏ប៉ុន្តែមុនពេលព្រះអង្គបញ្ជាទ័ពចូលឈ្លានពាន ទ្រង់ត្រូវការពង្រឹងសមត្ថភាពនៃកងទ័ពជើងទឹកបារាំងជាមុនសិន ឬយ៉ាងណាត្រូវទាញកងនាវាអង់គ្លេសឱ្យចេញឆ្ងាយពី[[ផ្លូវទឹកអង់គ្លេស]]ដែលរត់ពុះកាត់អង់គ្លេស និងបារាំង។ បារាំងបានបង្កើតផែនការដ៏ធំមួយដើម្បីបំបែរកងនាវាអង់គ្លេសឱ្យដកថយពីផ្លូវទឹកនោះតាមរយៈការគំរាមកំហែងកម្មសិទ្ធិអាណានិគមអង់គ្លេសនៅ[[ឥណ្ឌីខាងលិច]] ប៉ុន្តែវាបានបរាជ័យនៅពេលដែលកងនាវារួមបារាំង-អេស្ប៉ាញក្រោមឧត្តមនាវី[[ព្យែរ-ឆាលស៍ វីល្លេនឺហ្វ|វីល្លេនឺហ្វ]]ត្រូវកម្លាំងអង់គ្លេសវាយរហូតដកថយចេញពី[[សមរភូមិកាប់ហ្វីនីស្តែរ៍ (១៨០៥)|កាប់ហ្វីនីស្តែរ៍]]នៅថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៨០៥។ កងនាវាអង់គ្លេសបានឡោមព័ទ្ធបិទកម្លាំងវីល្លេនឺហ្វនៅទីក្រុង[[កាឌីស]]នៃប្រទេសអេស្ប៉ាញរហូតដល់ពេលលោកវីល្លេនឺហ្វដឹកនាំកម្លាំងបង្វែរទៅទីក្រុង[[ណាប្លេស]]វិញនៅថ្ងៃទី១៩ ខែតុលា។ កងនាវាអង់គ្លេសបានដេញតាមពីក្រោយ និងទីបំផុតបានវាយឈ្នះកងកម្លាំងរួមរបស់បារាំង-អេស្ប៉ាញក្នុង[[សមរភូមិត្រាហ្វាលហ្ការ]]នៅថ្ងៃទី២១ ខែតុលា។ ចាប់ពីពេលនោះមក ណាប៉ូលេអុងបានអស់ឱកាសទាំងប៉ុន្មានក្នុងការប្រជែងជាមួយអង់គ្លេសនៅលើផ្ទៃសមុទ្រ ហើយការគំរាមកំហែងឈ្លានពានអង់គ្លេសក៏បាត់សូន្យឈឹងដូចគ្នា។ ដោយដូច្នោះ ព្រះអង្គក៏បានបង្វែរចំណាប់អារម្មណ៍មកសម្លឹងមើលក្រុមសត្រូវទ្រង់នៅទ្វីបអឺរ៉ុបជាថ្មីម្តងទៀត។
[[File:Strategic Situation of Europe 1805.jpg|upright=1.2|thumb|left|ផែនទីយុទ្ធសាស្ត្រអឺរ៉ុបនៅក្នុងឆ្នាំ១៨០៥ មុនពេលសង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីបីផ្ទុះឡើង]]
នៅខែមេសា ឆ្នាំ១៨០៥ ចក្រភពអង់គ្លេស និងរុស្ស៊ីបានចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាមួយក្នុងគោលបំណងវាយបណ្ដេញទ័ពបារាំងចេញពី[[សាធារណរដ្ឋបាតាហ្វ]] (ប្រទេសហុល្លង់បច្ចុប្បន្ន) និង[[សហព័ន្ធស្វីស]]។ ប្រទេសអូទ្រីសបានចុះចូលក្នុងសម្ព័ន្ធភាពថ្មីនោះបន្ទាប់ពីបារាំងបានកាត់ក្រុង[[ហ្សឺណែវ]] និងការប្រកាសរបស់ណាប៉ូលេអុងជា[[ព្រះរាជាណាចក្រអ៊ីតាលី (១៨០៥–១៨១៤)|ព្រះមហាក្សត្រនៃប្រទេសអ៊ីតាលី]]នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ឆ្នាំ១៨០៥។ រីឯប្រទេសស៊ុយអែតវិញ កាលដែលខ្លួនបានយល់ព្រមជួលតំបន់[[ស៊ុយអែតប៉ូមេរ៉ានី|ប៉ូមេរ៉ានី]]ឱ្យអង់គ្លេសប្រើជាមូលដ្ឋានយោធាស្រាប់ទៅហើយ ក៏សម្រេចចិត្តចូលរួមក្នុងសម្ព័ន្ធភាពនៅថ្ងៃទី៩ ខែសីហា។
អូទ្រីសបានចាប់ផ្តើមសង្រ្គាមសម្ព័ន្ធភាពទីបីដោយលើកទ័ពចូលឈ្លានពានបាវីយែរនៅថ្ងៃទី៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៨០៥<ref>{{Cite book |last=Сизенко |first=А.Г. |year=2011 |isbn=978-5-9567-1173-6 |pages=192 |publisher=Владис |script-title=ru:ВЕЛИКИЕ БИТВЫ ВЕЛИКОЙ РОСИИ}}</ref> ជាមួយនឹងកម្លាំងទ័ពប្រមាណ ៧០,០០០ នាក់ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក[[កាល់ ម៉ាក វន លែបអ៊ែរិច]]។ បារាំងក៏បានបញ្ជាទ័ពពីប៊ូឡូញ្ញីដើម្បីទៅបង្ក្រាបកម្លាំងអូទ្រីសនៅចុងខែកក្កដា ឆ្នាំ១៨០៥។ មកដល់បរិវេណទីក្រុង[[សមរភូមិអ៊ូម|អ៊ូម]] (២៥ កញ្ញា ដល់ ២០ តុលា) ទ័ពណាប៉ូលេអុងក៏បានឡោមព័ទ្ធកម្លាំងរបស់លែបអ៊ែរិច បង្ខំឱ្យអូទ្រីសលើកទង់សសុំចុះចាញ់ដោយមិនមានការបង្ហូរឈាមគ្នាច្រើន។
បន្ទាប់ពីកងកម្លាំងអូទ្រីសចម្បងត្រូវទទួលបរាជ័យនៅឯភាគខាងជើងនៃភ្នំ[[អាល់ប៍]] (ក្រោមបញ្ជាការ[[ឆាលស៍ ល្វីនៃអូទ្រីស|ព្រះរជ្ជទាយាទឆាលស៍]] ប្រយុទ្ធចាញ់កងទ័ពបារាំងរបស់[[អង់ដ្រេ ម៉ាស្សេណា]]) ណាប៉ូលេអុងក៏បានលើកទ័ពទៅកាន់កាប់ទីក្រុងវីយែននៅថ្ងៃទី១៣ ខែវិច្ឆិកា។ ដោយនៅឆ្ងាយពីខ្សែផ្គត់ផ្គង់ភស្តុភារ ណាប៉ូលេអុងត្រូវប្រឈមនឹងកម្លាំងទ័ពអូទ្រីស-រុស្ស៊ីដ៏ធំជាងទ័ពសត្រូវមុនៗច្រើន ក្រោមបញ្ជារការបស់លោក[[មីខាអ៊ីល គូធូសឺហ្វ]] ដោយមានព្រះអធិរាជរុស្ស៊ី ព្រះចៅ[[អាឡិចសាន់ដឺទី១ (អធិរាជរុស្ស៊ី)|អាឡិចសាន់ដឺទី១]] ទ្រង់វត្តមាននៅសមរភូមិផ្ទាល់។ នៅថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ ណាប៉ូលេអុងបានវាយបែកកម្លាំងអូទ្រីស-រុស្ស៊ីដ៏ធំមួយនោះនៅឯទីក្រុង[[ម៉ូរ៉ាវី]]ក្នុង[[សមរភូមិអ៊ូស្ទែរលីត្ស៍]] (ដែលប្រវត្តិវិទូជាទូទៅចាត់ទុកវាថាជាជ័យជម្នះដ៏អស្ចារ្យបំផុតមួយរបស់ណាប៉ូលេអុង)។ ក្នុងសមរភូមិនោះ កងទ័ពបារាំងបានសម្លាប់ទ័ពសត្រូវប្រមាណ ២៥,០០០ នាក់ ខណៈដែលកម្លាំងទ័ពសត្រូវនោះមានចំនួនច្រើនជាងកម្លាំងបារាំងផង រីឯទ័ពបារាំងវិញស្លាប់តែប្រមាណក្រោម ៧,០០០ នាក់ប៉ុណ្ណោះ។
[[File:Charles Thévenin - Reddition de la ville d'Ulm.jpg|thumb|ការចុះចាញ់របស់អូទ្រីសនៅ[[សមរភូមិអ៊ូម|អ៊ូម]], ២០ តុលា ១៨០៥]]
[[File:Entrée des Francaise dans Vienne le 13 Novembre 1805.jpg|left|thumb|កងទ័ពបារាំងចូលទីក្រុងវីយែននៅថ្ងៃទី១៣ វិច្ឆិកា ១៨០៥]]
អូទ្រីសបានចុះហត្ថលេខាលើ[[សន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពទីក្រុងប្រែសប៊ួរ (១៨០៥)|សន្ធិសញ្ញាទីក្រុងប្រែសប៊ួរ]] (ថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៨០៥) ដែលនាំឱ្យអូទ្រីសចុះចេញពីសម្ព័ន្ធភាពប្រឆាំងនឹងបារាំង។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ សន្ធិសញ្ញានោះក៏បានតម្រូវឱ្យអូទ្រីសប្រគល់តំបន់[[វេណេស៊ី]]ទៅឱ្យ[[ព្រះរាជាណាចក្រអ៊ីតាលី (១៨០៥–១៨១៤)|រាជាណាចក្រអ៊ីតាលី]]ដែលកាលនុះជារដ្ឋចម្រុះរបស់បារាំង និងតំបន់[[អាល្លឺម៉ង់ធីរ៉ូល|ធីរ៉ូល]]ទៅឱ្យបាវីយែរ។ ក្រោយពីទាត់អូទ្រីសចេញពីសង្រ្គាម ស្ថានការណ៍នៅលើសមរភូមិបានឈានដល់ភាពជាប់គាំង។ ថ្វីបើទ័ពណាប៉ូលេអុងកំពុងបន្តកំណត់ត្រានៃជ័យជំនះមិនដែលចាញ់មែន ប៉ុន្តែកងកម្លាំងពេញលេញរបស់រុស្ស៊ីនៅមិនទាន់បានបញ្ជូនមកទ្វីបអឺរ៉ុបនៅឡើយ។ ក្រោយបិទបញ្ចប់សន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពប្រែសប៊ួរ ណាប៉ូលេអុងបានត្រឡប់មកបង្រួបបង្រួមអំណាចរបស់ទ្រង់ក្នុងប្រទេសបារាំងវិញ ខណៈបារាំងបានកាន់កាប់ប្រទេសបែលហ្ស៊ិក ហុល្លង់ ស្វីស និងអាល្លឺម៉ង់ខាងលិចមួយភាគធំ និងប៉ែកខាងជើងនៃប្រទេសអ៊ីតាលី។
==សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីបួន, ១៨០៦–១៨០៧==
{{Main|សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីបួន}}
[[File:Charles Meynier - Entrée de Napoléon à Berlin. 27 octobre 1806.jpg|thumb|រូបគំនូរនៃការយាងចូលក្រុងប៊ែរឡាំងរបស់ព្រះចៅណាប៉ូលេអុង ក្រោយយកឈ្នះលើទ័ពព្រុសនៅឯ[[សមរភូមិយីណា|យីណា]], កងកម្លាំងរបស់បារាំងបានចូលទីក្រុងប៊ែរឡាំងនៅថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា ឆ្នាំ១៨០៦។]]
ប៉ុន្មានខែក្រោយពីសម្ព័ន្ធភាពទីបីបានដួលរលំ [[សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីបួន|សម្ព័ន្ធភាពទីបួន]] (១៨០៦–១៨០៧) ក៏ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយចក្រភពអង់គ្លេស ព្រុស រុស្ស៊ី [[ព្រះរាជាណាចក្រសាចសិន|សាចសិន]] និងស៊ុយអែត។ នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ១៨០៦ ណាប៉ូលេអុងបានបញ្ជាឱ្យបង្កើត[[សហព័ន្ធរ៉ាំង]]ឡើងដោយមានរដ្ឋនគរអាល្លឺម៉ង់តូចៗនៅក្នុង និងជុំវិញ[[រិនណានី|តំបន់រ៉ាំង]]ជាសមាជិក។ ព្រះអង្គថែមបានបង្រួបបង្រួមរដ្ឋតូចៗមួយចំនួនបញ្ចូលគ្នាទៀតផង ដើម្បីធ្វើឱ្យរបបគ្រប់គ្រងនៅអាល្លឺម៉ង់មានភាពងាយស្រួលរលូនជាងមុន។ ចំពោះរដ្ឋធំៗនៅក្នុងសហព័ន្ធដូចជា សាចសិន និង[[ព្រះរាជាណាចក្របាវីយែរ|បាវីយែរ]]វិញត្រូវបានណាប៉ូលេអុងតម្លើងជាព្រះរាជាណាចក្រ។
មកដល់ខែសីហា ឆ្នាំ១៨០៦ ព្រះមហាក្សត្រព្រុស ព្រះអង្គ[[ហ្វ្រីឌ្រិច វិលហែលម៍ទី៣]] បានសម្រេចប្រកាសសង្គ្រាមទៅលើបារាំងដោយឯកឯងដោយមិនពិគ្រោះជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនជាមុន ជាពិសេសគឺរុស្ស៊ីដែលកម្លាំងទ័ពស្ថិតនៅឆ្ងាយពីដែនដីអាល្លឺម៉ង់នៅឡើយ។ នៅថ្ងៃទី៨ ខែតុលា ឆ្នាំ១៨០៦ ណាប៉ូលេអុងបានបញ្ជូនកងកម្លាំងបារាំងទាំងអស់ឆ្លងទៅភាគខាងកើតនៃទន្លេរ៉ាំងចូលក្នុងទឹកដីនៃព្រុស។ ណាប៉ូលេអុងបានវាយកម្ចាត់កងទ័ពព្រុសនៅយីណា (១៤ តុលា ១៨០៦) ហើយលោក[[ល្វី-នីកូឡាស ដាវូត៍|ដាវូត៍]] (មេបញ្ជាការបារាំងដ៏ឆ្នើមម្នាក់) បានកម្ចាត់ទ័ពព្រុសមួយផ្សេងទៀតនៅ[[សមរភូមិអោអើស្តែដត៍|អោអើស្តែដត៍]]ក្នុងថ្ងៃតែមួយ។ ទាហានបារាំងចំនួន ១៦០,០០០ នាក់ (ចំនួនបានបន្តកើនឡើងនៅយុទ្ធនាការបន្តបន្ទាប់) បានវាយឆ្លងកាត់ទឹកដីព្រុស ដោយបោះជំហានក្នុងល្បឿនយ៉ាងលឿន វាយកម្ទេចទ័ពព្រុសដែលធ្លាប់មានឈ្មោះល្បីល្បាញខ្លាំងក្លាបានដ៏ងាយ។ ក្នុងចំណោមកងកម្លាំងព្រុសសរុប ២៥០,០០០ នាក់ មានទាហានព្រុសចំនួន ២៥,០០០ នាក់ត្រូវបាត់បង់ជីវិត ខណៈ ១៥០,០០០ នាក់ផ្សេងទៀតត្រូវបានចាប់ជាឈ្លើយសឹក រីឯកាំភ្លើងធំ ៤,០០០ គ្រឿង និងកាំភ្លើងវែង ១០០,០០០ ដើមត្រូវបានបំផ្លាញ ឬរឹបអូសដោយបារាំង។ ណាប៉ូលេអុងបានយាងដល់ទីក្រុងប៊ែរឡាំងនៅថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា ឆ្នាំ១៨០៦។ នៅទីនោះ ព្រះអង្គបានចូលទៅគោរពព្រះសុសានព្រះមហា[[ហ្វ្រីឌ្រិចទីពីរ (ព្រះមហាក្សត្រព្រុស)|ហ្វ្រីឌ្រិច]] ហើយបានបង្គាប់មេទ័ពរបស់ព្រះអង្គឱ្យដោះមួករបស់ពួកគេ ដោយមានព្រះបន្ទូលថា "ប្រសិនបើព្រះអង្គ (សម្ដៅទៅហ្វ្រីឌ្រិច) នៅមានជីវិត នោះយើងក៏ពុំអាចឈរជើងនៅទីនេះក្នុងថ្ងៃនេះនោះដែរ"។ ណាប៉ូលេអុងទ្រង់បានប្រើពេលត្រឹមតែ ១៩ ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះដើម្បីវាយបែករាជាណាចក្រព្រុសទាំងមូលដោយការកាន់កាប់ទីក្រុងប៊ែរឡាំង និងកម្ទេចកម្លាំងយោធាព្រុសទាំងអស់នៅយីណា និងអោអើស្តែដត៍។ ដោយឃើញដូច្នេះ នគរសាចសិនក៏បានដកខ្លួនពីសម្ព័ន្ធភាពជាមួយព្រុសភ្លាមៗ ហើយរួមគ្នាជាមួយរដ្ឋនគរតូចៗនៅអាល្លឺម៉ង់ខាងជើងបានសម្រេចមកចងសម្ព័ន្ធភាពជាមួយប្រទេសបារាំងវិញ។
[[File:Friedland mazurovsky.jpg|thumb|left|ចម្បាំងទ័ពសេះរវាងបារាំង និងរុស្ស៊ីក្នុង[[សមរភូមិហ្វ្រៃឡង់]]។]]
នៅវគ្គបន្ទាប់នៃសង្រ្គាម បារាំងបានវាយកងកម្លាំងរុស្ស៊ីចេញពីទឹកដីប៉ូឡូញ ហើយបានប្រើទាហានប៉ូឡូញ និងអាល្លឺម៉ង់ជាច្រើននាក់ទៅធ្វើការឡោមព័ទ្ធនៅក្នុងតំបន់[[ស៊ីលេស៊ី]] និង[[ប៉ូមេរ៉ានី]] ដោយមានជំនួយបន្ថែមពីទាហានហុល្លង់ និងអ៊ីតាលីនៅវគ្គបញ្ចប់។ បន្ទាប់មក ណាប៉ូលេអុងបានបង្វែរទ័ពទៅភាគខាងជើងដើម្បីកម្ចាត់កងទ័ពរុស្ស៊ីដែលនៅសេសសល់ ហើយព្យាយាមដណ្តើមយករាជធានីបណ្ដោះអាសន្នរបស់ព្រុសនៅ[[ខូនីស្សប៊ឺក]]។ ការប្រទាញប្រទង់គ្នាក្នុង[[សមរភូមិអ៊ីឡូ]] (៧–៨ កុម្ភៈ ១៨០៧) បូករួមនឹងបរាជ័យនៅ[[ការឡោមព័ទ្ធក្រុងដង់ហ្ស៊ីក (១៨០៧)|ក្រុងដង់ហ្ស៊ីក]] (២៤ ឧសភា ១៨០៧) និងព្រមទាំង[[សមរភូមិអែលប៊ែក]] (១០ មិថុនា ១៨០៧) បានបង្ខំរុស្ស៊ីឱ្យបន្តដកថយកាន់តែជ្រៅទៅភាគខាងជើង។ នៅទីបំផុត ណាប៉ូលេអុងបានវាយឈ្នះកងទ័ពរុស្ស៊ីចុងក្រោយនៅ[[សមរភូមិហ្វ្រៃឡង់|ហ្វ្រៃឡង់]] (១៤ មិថុនា ១៨០៧) មុនពេលព្រះចៅអាឡិចសាន់ដឺបង្ខំព្រះទ័យសុំសន្តិភាពជាមួយណាប៉ូលេអុងនៅក្រុង[[សន្ធិសញ្ញាទីលស៊ីត|ទីលស៊ីត]] (៧ កក្កដា ១៨០៧)។ នៅអាល្លឺម៉ង់ និងប៉ូឡូញ រដ្ឋចំណុះរបស់ណាប៉ូលេអុងថ្មីត្រូវបានបង្កើតឡើង មានដូចជា [[ព្រះរាជាណាចក្រវែស្តហ្វាលី]] [[ពញារដ្ឋវ៉ាសូរី]] និង[[សាធារណរដ្ឋដង់ហ្ស៊ីក]]ជាដើម។
នៅខែកញ្ញានៃឆ្នាំ១៨០៧ លោកសេនាប្រមុខ[[ហ្គីយ៉ូម ប៊្រុយន៍]] បានបញ្ចប់បេសកកម្មកាន់កាប់តំបន់ប៉ូមេរ៉ានីរបស់ស៊ុយអែត ដែលនាំឱ្យកងទ័ពស៊ុយអែតទាំងអស់ដកថយ។
===ស្កង់ឌីណាវី និងហ្វាំងឡង់===
{{Main|សង្គ្រាមទូកកាំភ្លើង|សង្គ្រាមហ្វាំងឡង់|សង្គ្រាមដាណឺម៉ាក–ស៊ុយអែត (១៨០៨–១៨០៩)}}
[[File:Battle of Trangen.JPG|thumb|[[សមរភូមិត្រង់គែន]]ក្នុង[[សង្គ្រាមដាណឺម៉ាក–ស៊ុយអែត (១៨០៨–១៨០៩)]]។ កងទ័ពន័រវែសបានព្យាយាមប្រយុទ្ធដោយអស់ពីកម្លាំងចិត្តកម្លាំងកាយ និងទីបំផុតក៏យកឈ្នះលើទ័ពស៊ុយអែត។]]
ការឆ្លើយតបដំបូងរបស់ចក្រភពអង់គ្លេសចំពោះប្រព័ន្ធទ្វីបរបស់ណាប៉ូលេអុងគឺបើកការវាយប្រហារផ្លូវទឹកទៅលើប្រទេសដាណឺម៉ាក។ ថ្វីបើដាណឺម៉ាកជាប្រទេសប្រកាន់អព្យាក្រឹតភាពមែនក្ដី តែក្នុងអំឡុងពេលនោះ ដាណឺម៉ាកត្រូវរងសម្ពាធយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរពីបារាំង និងរុស្ស៊ីឱ្យរៀបចំកងនាវាខ្លួនត្រៀមជាជំនួយដល់ណាប៉ូលេអុង។ ដោយយល់ឃើញដូច្នេះ ទីក្រុងឡុងដ៍មិនអាចឈរស្ងៀមទុកឱ្យដាណឺម៉ាកធ្លាក់ក្រោមឥទ្ធិពលបារាំងងាយៗឡើយ។ នៅខែសីហា ឆ្នាំ១៨០៧ កងនាវាអង់គ្លេសបានឡោមព័ទ្ធ និង[[សមរភូមិទីក្រុងកូពែនហាក (១៨០៧)|វាយប្រហារទីក្រុងកូពែនហាក]] រួចរឹបអូសយកនាវាចម្បាំងដាណឺម៉ាក–ន័រវែសទាំងមូលក្នុងកំពង់ផែកូពែនហាក។ សកម្មភាពនេះបានធានាឱ្យអង់គ្លេសអាចបន្តចេញចូលផ្លូវសមុទ្រនៅភាគខាងជើង និងសមុទ្របាល់ទិក ពិសេសសម្រាប់នាវាពាណិជ្ជកម្ម។ ទីបំផុត ដាណឺម៉ាកក៏សម្រេចប្រឡូកចូលក្នុងសង្គ្រាមនៅខាងបារាំង ប៉ុន្តែដោយគ្មានកងនាវាដូចមុន ឥទ្ធិពលដាណឺម៉ាកនៅក្នុងសង្គ្រាមគឺមានតិចតួចបំផុត។{{sfn|Ryan|1953}}{{sfn|Munch-Petersen|2007}} យ៉ាងណាក្ដី ដាណឺម៉ាកនៅតែបន្តសង្គ្រាមជើងទឹកដោយប្រើប្រាស់ទូកកាំភ្លើងតូចៗលបវាយប្រហារលើនាវាចម្បាំងអង់គ្លេសដែលមានវត្តមានក្នុងដែនទឹកដាណឺម៉ាក និងន័រវែស។ លើសពីនេះ ដាណឺម៉ាកក៏បានប្តេជ្ញាដែរថានឹងចូលរួមក្នុងសង្រ្គាមប្រឆាំងនឹងស៊ុយអែតរួមគ្នាជាមួយបារាំងនិងរុស្ស៊ី។
កាលក្នុងកិច្ចពិភាក្សាគ្នានៅក្រុងទីលស៊ីត ណាប៉ូលេអុង និងអាឡិចសាន់ដឺបានយល់ស្របថា រុស្ស៊ីគួរតែបង្ខំស៊ុយអែតឱ្យចូលរួមក្នុងប្រព័ន្ធទ្វីបរបស់បារាំង។ នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៨០៨ រុស្ស៊ីក៏បានបើក[[សង្គ្រាមហ្វាំងឡង់|ការឈ្លានពានលើស៊ុយអែត]]ឆ្លងទឹកដីហ្វាំងឡង់ ហើយមួយខែក្រោយមក ដាណឺម៉ាកក៏ប្រកាសសង្គ្រាមលើស៊ុយអែតតាមរុស្ស៊ី។ ចំណែកបារាំងវិញ ណាប៉ូលេអុងបានបញ្ជូនទ័ពទៅជំនួយនៅឯដាណឺម៉ាកដោយមានទាហានបារាំង អេស្ប៉ាញ និងហុល្លង់ ក្រោមការដឹកនាំរបស់សេនាប្រមុខលោក[[សាលទី១៤ ចន|ហ្សង់-បាធីស្ត ប៊ែរណាដុតទ៍]]។ យ៉ាងណាក៏ដោយ កងទ័ពជើងទឹកអង់គ្លេសបានធ្វើការរារាំងកម្លាំងទាំងនោះមិនឱ្យឆ្លងច្រកសមុទ្រ[[អឿរសុន]] ហើយសង្រ្គាមឈ្លានពានស៊ុយអែតបានវិវត្តត្រឹមតែជាជម្លោះតាមបណ្តោយព្រំដែនស៊ុយអែត-ន័រវែសប៉ុណ្ណោះ។ នៅក្នុង[[សមាជអ៊ែហ្វឺត]] (កញ្ញា–តុលា ១៨០៨) បារាំង និងរុស្ស៊ីបានព្រមព្រៀងគ្នាបន្ថែមទៀតលើការបែងចែកប្រទេសស៊ុយអែតជាពីរផ្នែកដោយពុះកាត់តាម[[ឈូងសមុទ្រប៊ុតនី]] រីឯផ្នែកខាងកើតបានក្លាយជា[[មហាពញារដ្ឋហ្វាំងឡង់]]។ ជំនួយមនុស្សធម៌របស់អង់គ្លេសដើម្បីជួយស៊ុយអែតនៅមានដែនកម្រិតខ្លាំង ហើយមិនបានរារាំងស៊ុយអែតពីការអនុវត្តគោលនយោបាយលម្អៀងទៅណាប៉ូលេអុងឡើយ។{{sfn|Götz|2014|pp=519–539}}
សង្រ្គាមរវាងដាណឺម៉ាក និងចក្រភពអង់គ្លេសបានបិទបញ្ចប់នៅក្នុង[[សមរភូមិលូនហ្គឺរ]]នៃឆ្នាំ១៨១២ ដោយជ័យជម្នះបានទៅខាងអង់គ្លេស។
===ប៉ូឡូញ===
{{Main|ពញារដ្ឋវ៉ាសូរី}}
[[File:January Suchodolski, Bitwa pod Somosierrą.jpg|thumb|ទ័ពសេះប៉ូឡូញក្នុង[[សមរភូមិសូម៉ូសៀរ៉ា]]នៅប្រទេសអេស្ប៉ាញ ឆ្នាំ១៨០៨]]
នៅក្នុងឆ្នាំ១៨០៧ ណាប៉ូលេអុងបានបង្កើតបន្ទាយការពារដ៏ធំមាំមួយនៅក្នុងតំបន់អឺរ៉ុបកណ្តាល។ ប្រទេសប៉ូឡូញដែលទើបតែត្រូវបានកាត់បែងចែកដោយមហាអំណាចជិតខាងចំនួនបីរបស់ខ្លួន ត្រូវបានណាប៉ូលេអុងបានបង្កើតមកវិញក្រោមឈ្មោះថា [[ពញារដ្ឋវ៉ាសូរី]]។ ទឹកដីរដ្ឋប៉ូឡូញថ្មីលើកនេះគឺកើតចេញពីទឹកដីដែលបារាំងវាយដណ្ដើមបានពីអូទ្រីស និងព្រុស រីឯមេដឹកនាំនៃរដ្ឋនេះវិញគឺជាសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏ជិតស្និទមួយរបស់ណាប៉ូលេអុងគឺព្រះអង្គ[[ហ្វ្រេដេរីក អូហ្គូសត៍ទី១ (ព្រះមហាក្សត្រសាចសិន)|ហ្វ្រេដេរីក អូហ្គូសត៍ទី១]] ហើយក៏ជាព្រះមហាក្សត្រសាចសិនដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែជាក់ស្តែង ព្រះអង្គគ្រាន់តែជានិមិត្តរូបក្សត្ររាជវង្សប៉ុណ្ណោះ ខណៈមេដឹកនាំប៉ូឡូញពិតប្រាកដគឺត្រូវណាប៉ូលេអុងជាអ្នកតែងតាំង។ រដ្ឋប៉ូឡូញថ្មីនេះមានប្រជាជនរស់នៅសរុប ៤.៣ លាននាក់ ហើយមកដល់ឆ្នាំ១៨១៤ វាបានបញ្ជូនទាហានប្រមាណ ២០០,០០០ នាក់ចូលក្នុងជួរយោធាណាប៉ូលេអុង។ ក្នុងនោះរួមមានទាហានប៉ូឡូញប្រមាណ ៩០,០០០ នាក់ ដែលត្រូវបានកេណ្ឌទៅច្បាំងនឹងរុស្ស៊ីរៀបធ្វើដំណើររហូតដល់រាជធានីម៉ូស្គូនៅក្នុងឆ្នាំ១៨១២ ប៉ុន្តែពួកគេភាគច្រើនត្រូវបានបាត់បង់ជីវិតនៅក្នុងដំណើរនោះ។<ref>{{Cite book |last=Otto Pivka |url=https://books.google.com/books?id=ETYsTuIaKkQC&pg=PA8 |title=Napoleon's Polish Troops |publisher=Osprey Publishing |year=2012 |isbn=978-1-78096-549-9 |pages=8–10 |access-date=2 January 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160515091845/https://books.google.com/books?id=ETYsTuIaKkQC&pg=PA8 |archive-date=15 May 2016 |url-status=live}}</ref> ក្រោយចប់សង្គ្រាមណាប៉ូលេអូនិក មហាពញារដ្ឋវ៉ាសូរីត្រូវបានកាត់ចូលជាទឹកដីពាក់កណ្ដាលស្វយ័តនៃចក្រភពរុស្ស៊ីនៅក្នុងឆ្នាំ១៨១៥។ ប៉ូឡូញត្រូវស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតត្រារបស់បរទេសរហូតដល់ឆ្នាំ១៩១៨ បន្ទាប់ពីចក្រភពរុស្ស៊ី អាល្លឺម៉ង់ និងអូទ្រីស-ហុងគ្រីបានដួលរលំក្នុងវគ្គបញ្ចប់នៃ[[សង្គ្រាមលោកលើកទី១|សង្គ្រាមលោកលើកទីមួយ]]។ ឥទ្ធិពលរបស់ណាប៉ូលេអុងលើប្រទេសប៉ូឡូញគឺមានសារៈសំខាន់មិនអាចកាត់ថ្លៃបានឡើយដោយក្រមច្បាប់របស់ណាប៉ូលេអុងបាននាំឱ្យមានការលុបបំបាត់ទាសភាព និងការនាំចូលការិយាធិបតេយ្យវណ្ណៈកណ្តាលសម័យ។{{sfn|Riley|2013|pp=27–28}}{{sfn|Grab|2003|pp=176–187}}
==សង្គ្រាមឧបទ្វីប, ១៨០៨–១៨១៤==
{{Main|សង្គ្រាមឧបទ្វីប}}
[[File:Antoine-Jean Gros - Capitulation de Madrid, le 4 décembre 1808.jpg|thumb|រូបគំនូរ ''ណាប៉ូលេអុងទទួលស្គាល់ការចុះចាញ់នៃរាជធានីម៉ាឌ្រីដ''។]]
ជម្លោះក្នុងឧបទ្វីបអ៊ីបេរីបានចាប់ផ្តើមនៅពេលដែល[[ព្រះរាជាណាចក្រព័រទុយហ្កាល់|ព័រទុយហ្កាល់]]នៅតែបន្តធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយអង់គ្លេស ទោះបីជាត្រូវបារាំងរឹតបន្តឹងក្ដី។ បន្ទាប់ពីអេស្ប៉ាញមិនអនុវត្តតាមប្រព័ន្ធទ្វីបរបស់បារាំង សម្ព័ន្ធភាពរវាងប្រទេសទាំងពីរក៏ត្រូវដួលរលំទាំងស្រុង។ ជាការឆ្លើយតប បារាំងក៏បានលើកទ័ពចូលត្រួតត្រាទឹកដីអេស្ប៉ាញបន្តិចម្តងៗ រហូតដល់ពួកគេកាន់កាប់បានរាជធានីម៉ាឌ្រីដ ហើយក៏តម្លើងរាជរដ្ឋាភិបាកចំណុះក្រោមបារាំងមួយនៅទីនោះ។ ទង្វើនេះបានធ្វើឱ្យមានការ[[ការបះបោរដូសដេម៉ាយ៉ូ|ផ្ទុះបះបោរ]]ពីសំណាក់ប្រជាជនអេស្ប៉ាញនៅគ្រប់ផ្ទៃប្រទេស ខណៈអង់គ្លេសក៏ឆ្លៀតឱកាសគាំទ្រចលនាបះបោរនៅលើទឹកដីអេស្ប៉ាញ។
បន្ទាប់ពីចលនាបះបោរបានវាយដណ្ដើមយករាជធានីម៉ាឌ្រីដវិញ ណាប៉ូលេអុងក៏បានចេញដឹកនាំទ័ពផ្ទាល់សម្រុកទៅម៉ាឌ្រីដសារជាថ្មី រួចវាយបង្ក្រាបចលនាបះបោរនៅទីនោះ រួមថែមទាំងបានវាយបណ្ដេញកងទ័ពអង់គ្លេសមួយក្រុមតូចចេញពីឧបទ្វីបអ៊ីបេរីទៀតផង ([[សមរភូមិកូរូញ្ញា]], ១៦ មករា ១៨០៩)។ ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីណាប៉ូលេអុងយាងចាកចេញពីទឹកដីអេស្ប៉ាញបាត់ទៅ ចលនាប្រឆាំងនឹងបារាំងក៏បានរើឡើងវិញនាំឱ្យទាហានបារាំងនៅអេស្ប៉ាញជាច្រើនចុះកម្លាំង។ ការផ្ទុះឡើងនៃ[[សង្រ្គាមសម្ព័ន្ធភាពទីប្រាំ]]បានរារាំងណាប៉ូលេអុងពីការវិលចូលមកស្ដារស្ថេរភាពនៅអ៊ីបេរីវិញដោយទ្រង់ត្រូវជាប់ដឹកនាំទ័ពនៅអូទ្រីស។ អង់គ្លេសជាម្តងទៀតក៏បានឆក់យកឱកាសនេះបញ្ជូនកម្លាំងទ័ពថ្មីមកអ៊ីបេរី។{{sfn|Fremont-Barnes|2014}}
សង្គ្រាមឧបទ្វីបបានក្លាយជាឧបសគ្គយ៉ាងធំសម្រាប់បារាំង។ របបបារាំងនៅអេស្ប៉ាញបានទទួលនូវស្ថេរភាពតែពេលណាប៉ូលេអុងមានវត្តមានផ្ទាល់ប៉ុណ្ណោះ ហើយក្រោយពីទ្រង់យាងចេញទៅបាត់ ចលាចលថ្មីក៏បានផ្ទុះចេញមកវិញភ្លាមៗ។ ម្យ៉ាងទ្រង់មិននឹកស្មាន់ថាការគ្រប់គ្រងប្រទេសអេស្ប៉ាញគឺត្រូវការកម្លាំងច្រើនខ្លាំងសោះ។ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងទាំងប៉ុន្មានរបស់បារាំងនៅអេស៉្បាញគឺជាការខាតបង់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរទាំងថវិកា កម្លាំងពលកម្ម និងកិត្យានុភាព។ ណាប៉ូលេអុងទ្រង់បានដឹងខ្លួនថាវាជាកំហុសដ៏ធំមួយរបស់ទ្រង់ ដោយសរសេរថា "សង្រ្គាមដ៏អកុសលនោះបានបំផ្លាញរូបយើង... គ្រប់កាលៈទេសៈទាំងអស់នៃការបរាជ័យរបស់យើងគឺសុទ្ធតែភ្ជាប់ទៅចំណងដ៏អាក្រក់នោះ"។{{sfn|Tone|2010|p=[https://books.google.com/books?id=E2WtMq4LF90C&pg=PA243 243]}}
សង្គ្រាមឧបទ្វីបបាននាំឱ្យកើតមានសមរភូមិប្រយុទ្ធគ្នាធំៗចំនួន ៦០ និងការឡោមព័ទ្ធយោធាធំៗចំនួន ៣០ ដែលជាចំនួនច្រើនជាងជម្លោះណាទាំងអស់នៅក្នុងសង្គ្រាមណាប៉ូលេអូនិក ហើយប្រើពេលជាង ៦ ឆ្នាំ ដែលយូរជាងជម្លោះណាទាំងអស់ក្នុងសង្គ្រាមណាប៉ូលេអូនិកដូចគ្នា។ បារាំង និងសម្ព័ន្ធមិត្តខ្លួនបានបាត់បង់កម្លាំងទាហានយ៉ាងហោចណាស់ចំនួន ៩១,០០០ នាក់ និងរបួសប្រមាណ ២៣៧,០០០ នាក់ដោយសារសង្គ្រាមនេះ។{{sfn|Clodfelter|2017|page=157}} ចាប់ពីឆ្នាំ១៨១២ ទៅ សង្គ្រាមឧបទ្វីបត្រូវបានបញ្ចូលទៅជាផ្នែកមួយនៃ[[សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីប្រាំមួយ]]។
==សង្រ្គាមសម្ព័ន្ធភាពទីប្រាំ, ១៨០៩==
{{Main|សង្រ្គាមសម្ព័ន្ធភាពទីប្រាំ}}
សម្ព័ន្ធភាពទីប្រាំ (១៨០៩) ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយចក្រភពអង់គ្លេស និងអូទ្រីសនៅពេលដែលបារាំងបានបំផ្ទុះសង្គ្រាមឧបទ្វីបឡើងនៅប្រទេសអេស្ប៉ាញ និងព័រទុយហ្កាល់។ លើកនេះ ដែនសមុទ្របានក្លាយជាទីសមរភូមិដ៏សំខាន់នៃសង្គ្រាម។ អូទ្រីសដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តបារាំងថ្មីៗ បានឆក់យកឱកាសផ្ដាច់សម្ព័ន្ធភាពជាមួយបារាំងដើម្បីស្ដារទឹកដីដែលខ្លួនទើបតែបាត់បង់នៅអាល្លឺម៉ង់កាលប៉ុន្មានឆ្នាំមុន។ ក្នុងពេលដំណើរគ្នានៃសង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីប្រាំ កងនាវាអង់គ្លេសក៏បានវាយឈ្នះសង្គ្រាមជាច្រើនផងដែរនៅតាមទឹកដីអាណានិគមរបស់បារាំង។
នៅឯដីគោក ក្រុមសម្ព័ន្ធភាពទីប្រាំបានព្យាយាមអនុវត្តយុទ្ធនាការយោធាប្រកបដោយបច្ចេកទេស តែទោះយ៉ាងណា បារាំងនៅតែបន្តជាកម្លាំងដ៏ខ្លាំងគ្មានប្រៀប។ ក្នុងពេញមួយសង្គ្រាមនៃសម្ព័ន្ធភាពទីប្រាំ ប្រតិបត្តិការយោធារបស់អង់គ្លេសនៅដីគោកច្រើនតែអនុវត្តដោយកងនាវាអង់គ្លេស ដែលកាលនុះជាកម្លាំងដ៏មានឥទ្ធិពលលើផ្ទៃទឹកអឺរ៉ុប។ ការវាយប្រហារតាមផ្លូវទឹករបស់អង់គ្លេសមានគោលដៅបំផ្លាញកងនាវាចម្បាំង និងបិទផ្លូវដឹកជញ្ជូនពាណិជ្ជកម្មរបស់បារាំងនៅជាយសមុទ្រ ក៏ដូចជាបំផ្លាញប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនង និងបន្ទាយបារាំងនានាតាមតំបន់ឆ្នេរ។ ជារឿយៗ នៅពេលដែលសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់អង់គ្លេសចេញធ្វើសកម្មភាពយោធាដែលនៅក្បែរដែនសមុទ្រ នោះកងនាវាអង់គ្លេសនឹងឡើកគោក រួចបញ្ជូនកម្លាំងជើងគោក និងការផ្គត់ផ្គង់ភស្តុភារជាជំនួយដល់កម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្តប្រឆាំងនឹងបារាំង។
[[File:Strategic Situation of Europe 1809.jpg|thumb|upright=1.35|ផែនទីយុទ្ធសាស្ត្រអឺរ៉ុបនៅអំឡុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៨០៩]]
[[File:Europe 1812 map en.png|thumb|upright=1.35|វិសាលភាពចក្រភពបារាំងនៅក្នុងឆ្នាំ១៨១២]]
ចំពោះអូទ្រីសវិញ ពួកគេបានទទួលជ័យជម្នះខ្លះៗលើកងទ័ពបារាំងដែលស្ថិតក្រោមបញ្ជាការរបស់សេនាប្រមុខលោក[[ល្វី-អាឡិចសង់ដឹ ប៊ែធារ|ប៊ែធារ]]។ ណាប៉ូលេអុងបានបញ្ជូនប៊ែធារនូវកម្លាំងទ័ពតែ ១៧០,០០០ នាក់ប៉ុណ្ណោះដើម្បីការពារព្រំដែនខាងកើតទាំងមូលរបស់បារាំង (កាលពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៧៩០ កម្លាំងទ័ពបារាំងចំនួន ៨០០,០០០ នាក់បានបំពេញកិច្ចការដូចគ្នា គ្រាន់តែព្រំដែនកាលនុះមានប្រវែងខ្លីជាង)។
នៅភាគខាងកើត កងទ័ពអូទ្រីសបានវាយចូលទឹកដីពញារដ្ឋវ៉ាសូរី ប៉ុន្តែត្រូវរងបរាជ័យនៅក្នុង[[សមរភូមិរ៉ាហ្សីន (១៨០៩)|សមរភូមិរ៉ាហ្សីន]]នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមេសា ឆ្នាំ១៨០៩។ បន្ទាប់មក កងទ័ពវ៉ាសូរីក៏បានវាយត្រួតត្រាតំបន់[[ហ្កាលីស៊ីខាងលិច]]របស់អូទ្រីស ខណៈណាប៉ូលេអុងបានចេញដឹកនាំទ័ពផ្ទាល់សម្រាប់ធ្វើការវាយប្រហារលើអូទ្រីស។ បន្ទាប់ពីការប៉ះទង្គិចគ្នាប៉ុន្មានដងមក យុទ្ធនាការរបស់ណាប៉ូលេអុងបានរុញច្រានកម្លាំងអូទ្រីសចេញពីបាវីយែរ រួចបន្តរុលចូលទៅក្នុងទឹកដីអូទ្រីសផ្ទាល់។ ការប្រញាប់ប្រញាល់របស់ទ្រង់ដើម្បីឆ្លងទន្លេ[[ដានូប]]ត្រូវបានរំខានដោយកម្លាំងអូទ្រីសរួចក៏វិវត្តជា[[សមរភូមិអាស្ពើន-អ៊ែស្លីង]] (២២ ឧសភា ១៨០៩)។ សមរភូមិនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកជាបរាជ័យដោយបច្ចេកទេសរបស់ណាប៉ូលេអុងដំបូងបង្អស់តាំងពីសង្គ្រាមបានចាប់ផ្ដើមមក។ ប៉ុន្តែជាសំណាងរបស់បារាំង ដែលកម្លាំងរបស់អូទ្រីសមិនបានបន្តវាយដេញ ដោយទុកឱ្យណាប៉ូលេអុងមានពេលគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការរៀបចំពង្រឹងទ័ពឡើងវិញ ដែលលើកនេះ ណាប៉ូលេអុងបានជោគជ័យក្នុងការចូលកាន់កាប់រាជធានីវីយែននៅដើមខែកក្កដា។ បារាំងទីបំផុតបានវាយឈ្នះអូទ្រីសនៅក្នុង[[សមរភូមិវ៉ាក្រាម]] (៥–៦ កក្កដា)។
សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីប្រាំបានបញ្ចប់ជាផ្លូវការដោយ[[សន្ធិសញ្ញាស្ហុនប៊្រុន]] ថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា ឆ្នាំ១៨០៩។ ទោះជាសង្គ្រាមបានចប់មែន តែជម្លោះប្រដាប់អាវុធមួយចំនួននៅតែបន្តកើតមានដូចជា ឧទ្ទាមកម្មនៅតំបន់ធីរ៉ូលប្រឆាំងនឹងបារាំង-បាវីយែរ ( បញ្ចប់ក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៨០៩) និងសង្រ្គាមឧបទ្វីបរវាងអេស្ប៉ាញនឹងបារាំង។ សង្គ្រាមសេដ្ឋកិច្ចរវាងអង់គ្លេសនឹងបារាំងនៅបន្តឆេះកញ្ជ្រោលតាមរយៈការបន្តបិទផ្លូវសមុទ្រហាមឃាត់នាវាគ្រប់ប្រភេទរបស់បារាំង និងសម្ព័ន្ធមិត្តខ្លួន។ ដោយសារកង្វះកម្លាំងយោធា និងការរៀបចំទឹកដីមិនល្អដោយបារាំងបាននាំឱ្យសម្ព័ន្ធមិត្តបារាំងជាច្រើនរួមគ្នារំលោភបំពានប្រព័ន្ធទ្វីប និងបន្តធ្វើពាណិជ្ជកម្មដោយសម្ងាត់ជាមួយអង់គ្លេស។ បន្ទាប់ពីណាប៉ូលេអុងបានដឹងថា ពាណិជ្ជកម្មក្រៅប្រព័ន្ធទ្វីបកំពុងតែសកម្មនៅក្នុងប្រទេសអេស្ប៉ាញ និងរុស្ស៊ី ព្រះអង្គក៏បានបញ្ជាលើកទ័ពចូលឈ្លានពានប្រទេសទាំងពីរនោះ<ref>{{Cite book |last=Thompson |first=J. M. |title=Napoleon Bonaparte: His rise and fall |url=https://archive.org/details/napoleonbonapart00thom |year=1951 |pages=[https://archive.org/details/napoleonbonapart00thom/page/235 235]–240}}</ref> ខណៈដែលអង់គ្លេសបានជាប់រវល់ក្នុង[[សង្គ្រាមឆ្នាំ១៨១២|សង្គ្រាមជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក]]រវាងឆ្នាំ១៨១២ និងឆ្នាំ១៨១៥។
ដល់ឆ្នាំ១៨១០ វិសាលភាពទឹកដីនៃចក្រភពបារាំងបានឈានដល់ចំណុចដ៏អស្ចារ្យបំផុត។ ណាប៉ូលេអុងបានរៀបអភិសេយជាមួយអ្នកម្នាង[[ម៉ារី ល្វី (ព្រះពញាក្សត្រីប៉ារម៉ា)|ម៉ារី-ល្វី]] ដែលត្រូវជារជ្ជទាយាទមួយអង្គនៃចក្រភពអូទ្រីសក្នុងគោលបំណងធានានូវស្ថេរភាពដល់សម្ព័ន្ធភាពជាមួយអូទ្រីស ហើយណាមួយម៉ារីអាចផ្តល់ណាប៉ូលេអុងនូវព្រះរាជបុត្រទុកស្នងមរតកបន្តពីព្រះអង្គ (អ្វីដែលភរិយាដើមព្រះអង្គគឺ[[ចូសេហ្វីន ដឺប៊ូហារណេរស៍|ចូសេហ្វីន]]មិនបានផ្ដល់ឱ្យ)។ មកដល់ចំណុចនេះ ក្រៅពីអាណាចក្របារាំង ណាប៉ូលេអុងទ្រង់ក៏ជាមេដឹកនាំនៃសហព័ន្ធស្វីស សហព័ន្ធរ៉ាំង ពញារដ្ឋវ៉ាសូរី និងព្រះរាជាណាចក្រអ៊ីតាលី។
==ការឈ្លានពានរុស្ស៊ី, ១៨១២==
{{Main|ការឈ្លានពានរបស់បារាំងលើរុស្ស៊ី}}
[[File:Battle of Borodino.jpg|thumb|[[សមរភូមិបូរូឌីណូ]]ដែលត្រូវជាសមរភូមិរយៈពេលមួយថ្ងៃដែលមានទំហំធំ និងសាហាវបំផុតនៅក្នុងសង្គ្រាមណាប៉ូលេអូនិកទាំងមូល។]]
[[សន្ធិសញ្ញាទីលស៊ីត]]នៃឆ្នាំ១៨០៧ បាននាំឱ្យរុស្ស៊ីបង្វែរខ្លួនទៅ[[សង្គ្រាមរុស្ស៊ី‐អង់គ្លេស (១៨០៧–១៨១២)|ប្រឆាំងនឹងអង់គ្លេស]]វិញ (១៨០៧–១៨១២) ពិសេសបន្ទាប់ពីចក្រភពអង់គ្លេសបានបើកការរវាយប្រហារលើប្រទេសដាណឺម៉ាកនៅក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៨០៧។ កងកម្លាំងអង់គ្លេសបានជួយគាំទ្រកងនាវាស៊ុយអែតនៅក្នុង[[សង្រ្គាមហ្វាំងឡង់]] ដែលនាំឱ្យស៊ុយអែតក្លាយជាកម្លាំងដ៏អស្ចារ្យមួយនៅក្នុង[[ឈូងសមុទ្រហ្វាំងឡង់]]។ ក៏ប៉ុន្តែ ជ័យជម្នះម្តងហើយម្តងទៀតរបស់រុស្ស៊ីនៅលើដីគោកបានបង្ខិតបង្ខំស៊ុយអែតឱ្យចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពជាមួយរុស្ស៊ីនៅក្នុងឆ្នាំ១៨០៩ និងជាមួយប្រទេសបារាំងនៅឆ្នាំ១៨១០ ដើម្បីចូលរួមក្នុងការបិទផ្លូវទឹកពាណិជ្ជកម្មប្រឆាំងនឹងចក្រភពអង់គ្លេស។ ទំនាក់ទំនងបារាំង-រុស្ស៊ីបានចុះខ្សោយបន្តិចម្តងៗនៅក្រោយឆ្នាំ១៨១០ ខណៈសង្គ្រាមរុស្ស៊ីជាមួយអង់គ្លេសបានបញ្ចប់ដំណើលគ្នា។ នៅខែមេសា ឆ្នាំ១៨១២ ចក្រភពអង់គ្លេស រុស្ស៊ី និងស៊ុយអែតបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសម្ងាត់មួយសម្ដៅប្រឆាំងនឹងណាប៉ូលេអុង។{{sfn|Palmer|1974}}
នៅក្នុងឆ្នាំ១៨១២ កំឡុងពេលដែលអំណាចរបស់បារាំងបានឈានដល់ចំណុចកំពូល ណាប៉ូលេអុងក៏បានបញ្ជាលើកទ័ពចូលឈ្លានពានប្រទេសរុស្ស៊ី ដែលគេនិយមហៅឈ្មោះទ័ពនោះថា [[មហាកងទ័ព]] (''Grande Armée'') ដែលណាប៉ូលេអុងកេណ្ឌពីរដ្ឋប្រទេសអឺរ៉ុបជាសម្ព័ន្ធមិត្តបារាំងជាច្រើន មានកម្លាំងចំនួន ៤៥០,០០០ នាក់ (ក្នុងនោះមានទាហានបារាំងចំនួន ២០០,០០០ នាក់)។ កងទ័ពបារាំងដ៏ធំនោះបានឆ្លង[[ទន្លេនីមេន]]នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៨១២ ខណៈរុស្ស៊ីបានប្រកាសសង្រ្គាមស្នេហាជាតិត្រៀមប្រឈមនឹងបារាំង រីឯណាប៉ូលេអុងបានប្រកាសវាជាសង្រ្គាមប៉ូឡូញលើកទីពីរ។{{sfn|Riehn|1990}}
កងទ័ពណាប៉ូលេអុងបានធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ប៉ែកខាងលិចទឹកដីរុស្ស៊ីដោយត្រូវប្រឈមនឹងកម្លាំងរុស្ស៊ីខ្នាតតូចមួយចំនួន លើកលែងតែនៅក្នុង[[សមរភូមិស្មូលែនស្កិ៍]]ថ្ងៃទី១៦–១៨ ខែសីហា។ នៅថ្ងៃដដែរនោះ កងកម្លាំងរុស្ស៊ីនៅក្រោមបញ្ជាការលោកឧត្តមសេនីយ៍[[ពីទ័រ វីតគិនស្តែន]]បាន[[សមរភូមិប៉ូឡូតស្ក៍ទីមួយ|កាត់ផ្ដាច់ដំណើរ]]របស់កងទ័ពបារាំងមួយក្រុមក្រោមសេនាប្រមុខ[[នីកូឡាស អ៊ូឌីណូត៍]] មិនឱ្យបន្តរុញទៅរាជធានី[[សាំងពីទែស្បួរ]]។ មិនយូរប៉ុន្មាន កងទ័ពបារាំងចម្បងបានបន្តឆ្លងទឹកដីរុស្ស៊ីរហូតដល់ទីក្រុងម៉ូស្គូ ដែលកាលនុះជាទីក្រុងសំខាន់បន្ទាប់ពីរាជធានីសាំងពីទែស្បួរ។
[[File:Napoleons retreat from Moscow by Adolph Northen.jpg|thumb|left|ណាប៉ូលេអុង និងកងទ័ពបារាំងកំពុងដកថយចេញពីទឹកដីរុស្ស៊ី]]
កងទ័ពរុស្ស៊ីចម្បងត្រូវស្ថិតនៅក្រោមបញ្ជាការរបស់លោកសេនាប្រមុខ[[មីឈែលបាក្លេ ដឺតូល្លី]] ដោយលោកជាអ្នកដែលមើលធ្លុះយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ណាប៉ូលេអុង ពោលគឺការចេញមកសម្ដៅវាយកម្ចាត់កងកម្លាំងរបស់លោកឱ្យបានលឿនបំផុតដែលអាចធ្វើទៅបាន។ ដោយយល់ឃើញដូច្នេះ លោកក៏បានបញ្ជាឱ្យកងទ័ពរុស្ស៊ីប្រើយុទ្ធសាស្ត្រដកថយដោយដុតអ្វីៗទាំងអស់ដែលខ្លួនឆ្លងកាត់ និងព្រមទាំងបញ្ជូនទ័ពសេះខ្នាតតូចខ្លះៗមកវាយកងកម្លាំងបារាំងដើម្បីពន្យាដំណើររបស់ពួកគេ។ ទោះឃើញដូច្នេះក៏ដោយក៏កងទ័ពបារាំងនៅតែបន្តយុទ្ធសាស្ត្រព្យាយាមបំបុកទៅរកកងកម្លាំងរុស្ស៊ីចម្បងដដែរ។{{sfn|Riehn|1990|pp=138–140}} ចំពោះបារាំង ការបញ្ជាកងទ័ពដ៏ធំសម្បើមបែបនេះដោយត្រូវមានស្បៀងអាហារផ្គត់ផ្គង់គ្រប់គ្រាន់គឺជាកិច្ចការដ៏លំបាកបំផុតមួយ ហើយថែមទាំងបូករួមនឹងសណ្ឋានដីដ៏ធំល្វឹងល្វើយរបស់រុស្ស៊ី និងជំងឺរាតត្បាតផ្សេងៗទៀតបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់កម្លាំងផ្លូវកាយនិងផ្លូវចិត្តរបស់ទាហានបារាំងជាខ្លាំង។ កត្តាទាំងនេះក៏ធ្វើឱ្យមហាកងទ័ពបារាំងបែកបាក់ ដែលក្នុងករណីមួយមានទាហានប្រមាណចំនួន ៩៥,០០០ នាក់បាននាំគ្នារត់ចោលជួរក្នុងរយៈពេលត្រឹមមួយសប្តាហ៍ប៉ុណ្ណោះ។{{sfn|Riehn|1990|p=185}}
បន្ទាប់ពីកងកម្លាំងរុស្ស៊ីចម្បងបានដកថយអស់រយៈពេលជិតបីខែ ពួកមន្ត្រីរុស្ស៊ីក៏ចាប់ផ្ដើមចេញរិះគន់ និងបាត់ជំនឿចិត្តលើលោកបាក្លេ ដឺតូល្លី (ណាមួយលោកជាជនជាតិអាល្លឺម៉ង់បាល់ទិកពីកំណើតផង ដែលនាំឱ្យវរជនរុស្ស៊ីកើតការមិនពេញចិត្តនឹងលោក) ហើយដោយដូច្នេះ អតីតយុទ្ធជនរុស្ស៊ីដ៏ប្រជាប្រិយម្នាក់គឺព្រះអង្គម្ចាស់[[មីខាអ៊ីល គូទូស៊ូហ្វ]]ក៏ត្រូវបានព្រះចៅអធិរាជរុស្ស៊ីតែងតាំងជាអគ្គមេបញ្ជាការថ្មី។ ទីបំផុត កងទ័ពនៃប្រទេសទាំងពីរក៏បានប្រឈមនឹងគ្នាក្នុង[[សមរភូមិបូរូឌីណូ]]នៅថ្ងៃទី៧ ខែកញ្ញា នៅក្បែរទីក្រុងម៉ូស្គូ។{{sfn|Haythornthwaite|2012}} សមរភូមិមួយនេះបានវិវត្តជាសមរភូមិដ៏ធំមួយ និងវិនាសន្តរាយបំផុតមួយនៅក្នុងសង្គ្រាមណាប៉ូលេអូនិក ថ្វីបើត្រូវប្រើពេលតែមួយថ្ងៃមែន ដោយមានការចូលរួមពីទាហានសរុបជាង ២៥០,០០០ នាក់ និងបណ្តាលឱ្យទាហានប្រមាណ ៧០,០០០ នាក់បាត់បង់ជីវិត។
ជាលទ្ធផល គេមិនអាចសន្និដ្ឋានថាភាគីណាជាអ្នកឈ្នះពិតប្រាកដបានឡើយ ទោះជាបារាំងបានវាយដណ្តើមយកទីតាំងសំខាន់ៗនៅលើសមរភូមិក៏ដោយ ប៉ុន្តែពួកគេមិនបានវាយកម្ទេចកងទ័ពរុស្ស៊ីទាំងស្រុងនោះទេ។ គូទូស៊ូហ្វបានចេញទទួលស្គាល់ថាការចេញប្រឈមបែបនេះគឺវាចាំបាច់ដើម្បីបម្រើដល់ផលប្រយោជន៍នយោបាយ ប៉ុន្តែយុទ្ធសាស្ត្រលោក[[បាក្លេ ដឺតូល្លី]]គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបំផុតនៅលើសមរភូមិ។ មកដល់ចំណុចនេះ កងទ័ពបារាំងបានកំពុងបាត់បង់ទាហានជាច្រើន និងរួមទាំងខ្សែផ្គត់ផ្គង់ភស្តុភារផង ពោលបើកងទ័ពបារាំងនៅតែបោះជំហានចូលកាន់តែជ្រៅក្នុងទឹកដីរុស្ស៊ីបន្ត នោះពួកគេនឹងកាន់តែវិនាស។ វិបត្តិភស្តុភារបានរារាំងមិនឱ្យបារាំងបញ្ជូនទ័ពជំនួយមកបន្ថែម ខណៈកម្លាំងរុស្ស៊ីការដែលស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីខ្លួនស្រាប់បានពង្រឹងកម្លាំងខ្លួនដោយគ្មានបញ្ហា។
ណាប៉ូលេអុងបានដឹកនាំទ័ពចូលទីក្រុងម៉ូស្គូនៅថ្ងៃទី១៤ ខែកញ្ញា បន្ទាប់ពីកងកម្លាំងរុស្ស៊ីបានបន្តដកថយជាថ្មីម្តងទៀត។{{sfn|Riehn|1990|pp=253–254}} ប្រជាជនរុស្ស៊ីដែលនៅក្រុងម៉ូស្គូស្ទើរទាំងអស់បានភៀសខ្លួនចេញពីទីក្រុង ខណៈឧក្រិដ្ឋជនដែលជាប់ក្នុងពន្ធនាគារម៉ូស្គូត្រូវបានដោះលែងដើម្បីបង្កភាពអនាធិបតេយ្យនៅពេលកងទ័ពបារាំងចូលមកដល់។ មុននឹងរត់ចេញ អភិបាលក្រុងម៉ូស្គូលោក[[ហ្វីឌ័រ រ៉ូស្តូបឈីន]]បានបញ្ជាឱ្យអាជ្ញាធរដុតទីក្រុងចោល។<ref>{{Cite book |title=With Napoleon in Russia, The Memoirs of General Coulaincourt |publisher=William Morrow and Co |year=1945 |at=Chapter VI 'The Fire', pp. 109–107}}</ref> ព្រះចៅអាឡិចសាន់ដឺទ្រង់បានបដិសេធមិនព្រមចុះចាញ់ និងចរចារកសន្តិភាពអ្វីជាមួយណាប៉ូលេអុងនោះឡើយ។ ជាជាងបន្តដកថយទៅទិសខាងកើត កងទ័ពរុស្ស៊ីបានបង្វែរទ័ពទៅភាគខាងត្បូង ដោយបានពង្រឹងកម្លាំងឡើងវិញ ហើយត្រៀមរៀបចំចូលវាយប្រហារទ័ពបារាំងកាលណាបើណាប៉ូលេអុងសម្រេចដកថយពីម៉ូស្គូ។ មកដល់ខែតុលា ដោយគ្មានសញ្ញានៃជ័យជំនះច្បាស់លាស់អ្វីសោះ ណាប៉ូកេអុងក៏បានចាប់ផ្តើមដំណើរដកថយកងទ័ពទាំងមូលចេញពីទីក្រុងម៉ូស្គូ។
កងទ័ពបារាំងបានខំប្រឹងព្យាយាមបោះជំហានទៅកាន់ក្រុង[[កាលូហ្កា]] និងឆ្លងតាមតំបន់ភាគខាងត្បូងរុស្ស៊ី ដើម្បីស្វែងរកស្បៀងអាហារ និងធនធានទាំងឡាយដែលអាចផ្គត់ផ្គង់កម្លាំងដែលកំពុងធ្លាក់ចុះទ្រុតទ្រោម។ កងទ័ពរុស្ស៊ីបានបំបិទផ្លូវទៅកាលូហ្កា ដែលនាំឱ្យកើត[[សមរភូមិម៉ាឡូយ៉ារ៉ូស្លាវេត៍]]ឡើង។ ទោះជាខំប្រឹងវាយបំបែកយ៉ាងណា កងទ័ពរុស្ស៊ីក៏នៅតែមិនព្រមដកថយដែលបង្ខំឱ្យណាប៉ូលេអុងបង្វែរទ័ពថយតាមផ្លូវទៅស្មូលែនស្កិ៍វិញ ដែលខ្លួនធ្លាប់ឆ្លងកាត់ម្តងរួចមកហើយនៅដើមដំណើរឈ្លានពានចូលរុស្ស៊ី ហើយធនធានទាំងឡាយនៅតាមផ្លូវនោះក៏ត្រូវខ្លួនរឹបអូសនិងប្រើប្រាស់អស់ផងដែរ។
ក្នុងដំណើរកំពុងដកថយចេញពីទឹកដីរុស្ស៊ី ខ្សែផ្គត់ផ្គង់ភស្តុភារទាំងប៉ុន្មានត្រូវបានកាត់ផ្ដាច់ ឬរលំទាំងស្រុង ដែលនាំឱ្យកងទ័ពបារាំងងាយនឹងរងការវាយប្រហារស្រួលៗពីកងទ័ព និងពលទាហានអនិយ័តរបស់រុស្ស៊ី។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ រដូវរងាក៏បានធ្លាក់ចូលមកថែមទៀត ហើយដោយសារតែទីតាំងភូមិសាស្ត្ររបស់រុស្ស៊ី រដូវរងានៅក្នុងប្រទេសនេះគឺមានសភាពត្រជាក់អាក្រក់ជាងតំបន់និងប្រទេសផ្សេងៗជាច្រើនក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប។ កត្តានេះបានធ្វើឱ្យមហាកងទ័ពបារាំងដែលធ្លាប់មានមហិច្ឆតាធំធេង និងបោះដំណើរក្នុងល្បឿនលឿនៗ នៅសល់តែខ្សែដង្ហើមខ្សៀកៗស្ទើរដាច់ និងស្ទើរតែគ្មានកម្លាំងបន្តដកថយ។
ចំពេលដែលកងទ័ពបារាំងកំពុង[[សមរភូមិបេរីហ្ស៊ីណា|ព្យាយាមតស៊ូឆ្លងទន្លេបេរីហ្ស៊ីណា]]នៅក្នុងខែវិច្ឆិកា កងទ័ពរុស្ស៊ីក៏បានតាមទាន់ពីក្រោយរួចក៏បើកការវាយប្រហារភ្លាមៗ។ ជាលទ្ធផល ទាហានខាងភាគីបារាំងតែ ២៧,០០០ នាក់ប៉ុណ្ណោះដែលអាចឆ្លងទន្លេផុតបន្តរស់រានមានជីវិត ដោយទាហានប្រមាណ ៣៨០,០០០ នាក់ទៀតបានស៊ូស្លាប់យ៉ាងវេទនា ឬបាត់ខ្លួន ហើយ ១០០,០០០ នាក់ឯទៀតត្រូវរុស្ស៊ីចាប់ជាឈ្លើយសឹក។{{sfn|Upshall|p=17|1993}} ក្រោយមក ណាប៉ូលេអុងនិងគ្នីគ្នាមួយចំនួនក៏បានរត់ចេញទៅមុនកងទាហានដែលកំពុងដកថយឯទៀត សម្ដៅត្រឡប់ទៅប៉ារីសវិញ ដើម្បីរៀបចំកងកម្លាំងការពារត្រៀមទប់ទល់កងទ័ពរុស្ស៊ីដែលកំពុងច្រានចេញពីទឹកដីរុស្ស៊ី។ យុទ្ធនាការឈ្លានពានរុស្ស៊ីដោយបារាំងនេះបានបញ្ចប់ជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី១៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៨១២ នៅពេលដែលកងទ័ពបារាំងមួយក្រុមចុងក្រោយបានថយចេញពីទឹកដីរុស្ស៊ី។ ភាគីរុស្ស៊ីបានបាត់បង់កម្លាំងសរុបប្រមាណ ២១០,០០០ នាក់ ប៉ុន្តែខុសពីបារាំង ដោយសារសមរភូមិប្រយុទ្ធគឺស្ថិតនៅលើទឹកដីរុស្ស៊ីស្រាប់ ដូច្នេះពួកគេងាយនឹងជំនួសកងទ័ពដែលបានបាត់ទៅជាមួយនឹងកងទ័ពជំនួយថ្មីក្នុងពេលដ៏ខ្លី។ បើវិភាគទៅ រាល់ទាហានបារាំងចំនួនប្រាំមួយនាក់ដែលចូលឈ្លានពានរុស្ស៊ី មានតែម្នាក់គត់ប៉ុណ្ណោះដែលអាចចេញពីទឹកដីរុស្ស៊ីបានវិញដោយនៅមានសល់ដង្ហើម។
==សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីប្រាំមួយ, ១៨១២–១៨១៤==
{{Main|សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីប្រាំមួយ}}
ដោយមើលឃើញពីឱកាសយកឈ្នះលើណាប៉ូលេអុង រដ្ឋព្រុស ស៊ុយអែត និងរដ្ឋអាល្លឺម៉ង់មួយចំនួនទៀតក៏បានប្តូរសម្ព័ន្ធភាពមកចូលរួមជាមួយរុស្ស៊ី ចក្រភពអង់គ្លេស និងបណ្ដាប្រទេសផ្សេងៗដែលប្រឆាំងនឹងណាប៉ូលេអុងវិញ។{{sfn|Dwyer|2013|pages=431–474}} ដោយឮបែបនេះ ណាប៉ូលេអុងក៏ប្តេជ្ញាបង្កើតទ័ពថ្មីដែលមានទំហំធំដូចនឹងកងទ័ពដែលព្រះអង្គបានដឹកនាំចូលឈ្លានពានរុស្ស៊ីពីមុនអញ្ចឹងដែរ ហើយបន្ទាប់មកទ្រង់ក៏បានកសាងពង្រីកកម្លាំងយ៉ាងឆាប់រហ័សពីភាគខាងកើតពី ៣០,០០០ ទៅ ១៣០,០០០ នាក់ ហើយចុងក្រោយឡើងរហូតដល់ ៤០០,០០០ នាក់។ កងទ័ពណាប៉ូលេអុងបានប្រល័យទាហានសត្រូវស្លាប់អស់ ៤០,០០០ នាក់ក្នុង[[សមរភូមិលូតសិន (១៨១៣)|សមរភូមិលូតសិន]] (២ ឧសភា ១៨១៣) និង[[សមរភូមិបោត៍សិន|បោត៍សិន]] (២០–២១ ឧសភា ១៨១៣)។ សមរភូមិទាំងពីរមានកម្លាំងប្រយុទ្ធសរុបជាង ២៥០,០០០ នាក់ ដែលនាំឱ្យមានឈ្មោះជាជម្លោះដ៏ធំបំផុតពីរនៅក្នុងសង្រ្គាម។ នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៨១៣ ព្រះអង្គម្ចាស់[[ក្លេមែនស៍ វន មេតទ័រនីច]]នៃអូទ្រីសបានផ្តល់សំណើមួយទៅឱ្យណាប៉ូលេអុង ដែលគេនិយមហៅថា [[សំណើហ្វ្រាំងហ្វឺត]]។ ក្នុងសំណើនោះ ក្រុមអំណាចសម្ព័ន្ធមិត្តនឹងអនុញ្ញាតឱ្យណាប៉ូលេអុងបន្តគង់ជាព្រះអធិរាជដដែរ ប៉ុន្តែទំហំទឹកដីប្រទេសបារាំងនឹងត្រូវកាត់ស្របតាមព្រំដែនកាលមុនសង្គ្រាមចាប់ផ្ដើម ហើយបារាំងត្រូវបោះបង់អំណាចគ្រប់គ្រងនៅអ៊ីតាលី អាល្លឺម៉ង់ និងហុល្លង់។ ដោយមានទំនុកចិត្តថានឹងយកឈ្នះសង្រ្គាម ណាប៉ូលេអុងក៏បានបដិសេធមិនទទួលយល់ស្របនឹងសំណើនោះ។ មកដល់ឆ្នាំ១៨១៤ នៅពេលដែលអំណាចសម្ព័ន្ធមិត្តបានវាយខិតជិតដល់ទីក្រុងប៉ារីស ណាប៉ូលេអុងទីបំផុតក៏បានយល់ព្រមនឹងសំណើនោះ ប៉ុន្តែវាបានហួសពេលទៅហើយ ខណៈសម្ព័ន្ធមិត្តបានបញ្ជូនសំណើថ្មីមួយទៀតដែលមានលក្ខខណ្ឌតឹងរ៉ឹងជាងមុនឆ្ងាយ។{{sfn|Riley|2013|p=206}}
[[File:MoshkovVI SrazhLeypcigomGRM.jpg|thumb|[[សមរភូមិលែបស៊ីគ]]មានទាហានចូលរួមប្រយុទ្ធរហូតដល់ទៅ ៦០០,០០០ នាក់ ដែលនាំឱ្យវាក្លាយជាសមរភូមិសង្គ្រាមដ៏ធំបំផុតនៅទ្វីបអឺរ៉ុបមុនសង្គ្រាមលោកលើកទី១។]]
ងាកមកឧបទ្វីបអ៊ីបេរីវិញ កងកម្លាំងចម្រុះអង់គ្លេស-ព័រទុយហ្កាល់ក្រោមបញ្ជាការរបស់លោក[[អទ័រ វែស្លី]]បានវាយចូលឈ្លានពានប្រទេសអេស្ប៉ាញនៅដើមឆ្នាំ១៨១២ រហូតដល់ដណ្ដើមបានទីក្រុងម៉ាឌ្រីដ។ មិនយូរប៉ុន្មាន កងទ័ពចម្រុះអង់គ្លេស-ព័រទុយហ្កាល់ក៏ត្រូវដកថយមកព័រទុយហ្កាល់វិញបន្ទាប់ពីបារាំងបានប្រមូលកម្លាំងថ្មីចូលមកគ្រប់គ្រងអេស្ប៉ាញម្តងទៀត។{{sfn|Young|Lawford|2015}} លោកវេស្លីបានប្តូរយុទ្ធសាស្ត្រដោយផ្លាស់ទីមូលដ្ឋានផ្គត់ផ្គង់ពីទីក្រុង[[លីស្បោន]]ក្នុងប្រទេសព័រទុយហ្កាល់មកទីក្រុង[[សានតាន់ឌែរ]]នៅភាគខាងជើងប្រទេសអេស្ប៉ាញ។ ជាលទ្ធផល នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា កងកម្លាំងរួមព័រទុយហ្កាល់ អង់គ្លេស និងអេស្ប៉ាញបានច្បាំងឈ្នះនឹងបារាំងក្នុង[[សមរភូមិវីតូរីយ៉ា]] ជាហេតុនាំឱ្យរបបរណបបារាំងនៅអេស្ប៉ាញក្រោមព្រះចៅ[[ចូសែហ្វ បូណាប៉ារត៍]]ដួលរលំភ្លាមៗ ហើយបារាំងក៏បានដកថយឆ្លងជួរភ្នំភីរីនីស៍ចេញពីទឹកដីអេស្ប៉ាញ។{{sfn|Glover|1963}}
ពីថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៨១៣ រហូតដល់ថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា ភាគីទាំងសងខាងបានប្រកាសបទឈប់បាញ់ដើម្បីសម្រួលដល់កងកម្លាំងទាហានរៀងៗខ្លួនក្រោយពីច្បាំងគ្នាឥតឈប់ឈរយ៉ាងយូរស្លាប់អស់ទាហានមួយភាគបួននៃកម្លាំងមួយលាននាក់សរុប។ ក្នុងអំឡុងពេលសមរភូមិសង្គ្រាមកំពុងចុះស្ងប់ស្ងាត់ ក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តបានចរចាបញ្ចុះបញ្ចូលឱ្យអូទ្រីសចេញប្រឆាំងនឹងបារាំងជាចំហឡើងវិញ។ កងទ័ពអូទ្រីសចម្បងពីរក្រុមបានចេញច្បាំងដែលមានកម្លាំងសរុបទាំងអស់ចំនួន ៣០០,០០០ នាក់។ ការចូលរួមជាថ្មីរបស់អូទ្រីសបាននាំឱ្យចំនួនទាហានសម្ព័ន្ធមិត្តនៅភាគខាងកើតហក់ឡើងដល់ ៨០០,០០០ នាក់បូករួមទាំងកម្លាំងជំនួយពីក្រោយចំនួន ៣៥០,០០០ បន្ថែមទៀត។{{sfn|Riley|2013|p=206}}
[[File:General Nansouty at the battle of Hanau.jpg|thumb|left|[[សមរភូមិហាណូវ]] (៣០–៣១ តុលា ១៨១៣) រវាងកងកម្លាំងរួមអូទ្រីស-បាវីយែរ នឺងបារាំង។]]
រីឯណាប៉ូលេអុងវិញទ្រង់បានប្រមូលកម្លាំងទ័ពថ្មីសរុប ៦៥០,០០០ នាក់ដោយក្នុងនោះមាន ២៥០,០០០ នាក់ស្ថិតនៅក្រោមព្រះរាជបញ្ជាការរបស់ទ្រង់ផ្ទាល់ ខណៈ ១២០,០០០ នាក់ទៀតស្ថិតនៅក្រោមបញ្ជាការលោកសេនាប្រមុខ[[នីកូឡាស អ៊ូឌីណូត៍]] ហើយ ៣០,០០០ នាក់ផ្សេងទៀតនៅក្រោមដាវូត៍។ កងកម្លាំងបារាំងទាំងប៉ុន្មានទៀតភាគច្រើនមានប្រភពចេញពីសហព័ន្ធរ៉ាំង ពិសេសពីសាចសិន និងបាវីយែរ។ ចំពោះសម្ព័ន្ធមិត្តបារាំងនៅអ៊ីតាលីវិញ គេបានបញ្ជូនកម្លាំងទ័ពប្រមាណ ១០០,០០០ នាក់ដើម្បីជាជំនួយដល់ណាប៉ូលេអុង។ នៅឧបទ្វីបអ៊ីបេរី កងទ័ពបារាំងចន្លោះពី ១៥០,០០០ ទៅ ២០០,០០០ នាក់បានកំពុងដកថយមកបារាំងវិញ ខណៈកងកម្លាំងចម្រុះអង់គ្លេស-ព័រទុយហ្កាល់នៅអេស្ប៉ាញកំពុងពង្រឹងចំនួនបន្តិចម្តងៗឡើងដល់ ១០០,០០០ នាក់។ សរុបមក កងកម្លាំងបារាំងសរុបប្រមាណ ៩០០,០០០ នាក់ត្រូវប្រឈមនឹងកម្លាំងទាហានសម្ព័ន្ធមិត្តដែលមានចំនួនសរុបរហូតដល់ទៅ ១,៨០០,០០០ នាក់ (រាប់ទាំងកម្លាំងជំនួយកំពុងប្រមូលផ្ដុំតាមរដ្ឋអាល្លឺម៉ង់មួយចំនួន)។ គួរចំណាំដែរថាតួលេខទាំងនេះមានភាពមិនប្រក្រតីបន្តិចបន្តួច ដោយសារតែកងទ័ពអាល្លឺម៉ង់ដែលប្រយុទ្ធឱ្យបារាំងភាគច្រើនមិនបានចេញប្រយុទ្ធអស់ពីសមត្ថភាពឡើយ ហើយតែងតែប៉ងរត់ចោលជួរទៅខាងភាគីសម្ព័ន្ធមិត្ត។ ដូច្នេះ គេអាចនិយាយបានដែរថា ណាប៉ូលេអុងទ្រង់បានពឹងផ្អែកលើកម្លាំងទាហានមិនលើសពី ៤៥០,០០០ នាក់ទេនៅខាងសមរភូមិអាល្លីម៉ង់ ពោលទាហានទ្រង់មួយនាក់ត្រូវប្រឈមនឹងទាហានសម្ព័ន្ធមិត្តចំនួនបួននាក់។{{sfn|Riley|2013|p=206}}
បន្ទាប់ពីបទឈប់បាញ់បានបញ្ចប់ ណាប៉ូលេអុងក៏បានដឹកនាំទ័ពប្រយុទ្ធនៅ[[សមរភូមិឌ្រែសអ៊ែន|ឌ្រែសអ៊ែន]]ដោយទទួលបាននូវជ័យជម្នះយ៉ាងឱឡារិកថ្វីបើកម្លាំងទ័ពរបស់ខ្លួនមានចំនួនតិចជាងទ័ពសម្ព័ន្ធមិត្តក្ដី។ តែទោះជាយ៉ាងណា បារាំងត្រូវទទួលបរាជ័យនៅប្រយុទ្ធបន្តបន្ទាប់ដោយសារតែដំណើរដ៏យឺតយ៉ាវរបស់កម្លាំងណាប៉ូលេអុងក្នុងការបោះជំហានបន្តប្រយុទ្ធនឹងសត្រូវ បូករួមទាំងភាពបរាជ័យរបស់ឧត្តមសេនីយ៍យោធាបារាំងនៅក្នុងសមរភូមិផ្សេងៗទៀត។ នៅឯ[[សមរភូមិលែបស៊ីគ]]ក្នុងរដ្ឋសាចសិន (១៦–១៩ តុលា ១៨១៣) ទាហានបារាំងប្រមាណ ១៩១,០០០ នាក់បានចាញ់ប្រៀបនឹងកម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្តជាង ៣០០,០០០០ នាក់ ដែលជាហេតុបង្កឱ្យបារាំងដកថយកម្លាំងខ្លួនចូលក្នុងទឹកដីប្រទេសបារាំងវិញ។ ក្រោយពីបារាំងបានដកថយចេញពីអាល្លឺម៉ង់អស់ សម្ព័ន្ធមិត្តបារាំងនៅភាគខាងជើងគឺអាណាចក្រ[[ដាណឺម៉ាក–ន័រវែស]]ក៏ត្រូវបាន[[សន្ធិសញ្ញាទីក្រុងឃីល|សម្ព័ន្ធមិត្តប្រួតវាយរហូតសុំទទួលចុះចាញ់]]។<ref>{{Cite book |last=Hofschroer |first=Peter |title=Leipzig 1813: The Battle of the Nations |url=https://archive.org/details/leipzig181300pete |year=1993}}</ref>
[[File:Russparis.jpg|thumb|ពលទាហានរុស្ស៊ីដើរចូលរាជធានីប៉ារីស, ៣១ មីនា ១៨១៤]]
ណាប៉ូលេអុងបានប្រឹងដឹកនាំទ័ពការពារប្រទេសជាតិទ្រង់ ប៉ុន្តែដោយសារគ្មានកម្លាំងប្រៀបនឹងសម្ព័ន្ធមិត្តក៏ត្រូវទាហានសត្រូវវាយស្ទើរផ្ទប់។ ទីបំផុត កម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្តក៏បានចូលដល់ទីក្រុងប៉ារីសនៅថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ១៨១៤។ ក្នុងអំឡុងដំណើរទប់ទល់នឹងសម្ព័ន្ធមិត្តពីទីក្រុងប៉ារីសដែលគេនិយមហៅថា[[យុទ្ធនាការប្រាំមួយថ្ងៃ]]នោះ ណាប៉ូលេអុងបានច្បាំងឈ្នះសត្រូវជាច្រើនលើកច្រើនសារដោយប្រើប្រាស់កម្លាំងមិនដល់ ៧០,០០០ នាក់នោះទេ (ខណៈទាហានសម្ព័ន្ធមិត្តមានជាងកន្លះលាននាក់) តែទោះយ៉ាងណា វាក៏នូវតែមិនគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការបញ្ឈប់ដំណើរសត្រូវដ៏សែនសន្ធឹកសន្ធាប់។ នៅក្នុង[[សន្ធិសញ្ញាឆាម៉ង់]] (ថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ១៨១៤) ក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តបានព្រមព្រៀងគ្នារក្សាទម្រង់សម្ព័ន្ធភាពខ្លួនរហូតដល់យកឈ្នះលើណាប៉ូលេអុងទាំងស្រុង ពោលគឺពេលណាប៉ូលេអុងសុំចុះចាញ់។{{sfn|Dwyer|2013|pp=464–498}}
ថ្វីបើទីក្រុងប៉ារីសកំពុងត្រូវឡោមព័ទ្ធ និងដួលរលំបណ្ដើរៗ ព្រះចៅណាប៉ូលេអុងទ្រង់នូវតែប្តេជ្ញាបន្តដឹកនាំប្រយុទ្ធនឹងសត្រូវ។ ក្នុងអំឡុងយុទ្ធនាការនោះដូចគ្នា ទ្រង់បានចេញព្រះរាជក្រឹត្យមួយប្រកាសកេណ្ឌកម្លាំងទាហានថ្មីចំនួន ៩០០,០០០ នាក់បន្ថែម ប៉ុន្តែមានដោយសារពេលវេលាមានខ្លី និងភាពវឹកវរក្នុងរាជធានី ទ្រង់ក៏ចាប់ផ្ដើមដឹងខ្លួនបន្តិចម្តងៗថាជ័យជម្នះនឹងមិនអាចកើតមានទៀតឡើយទោះក្នុងកាលៈទេសៈណាក៏ដោយ។ ព្រះអង្គក៏បានសម្រេចព្រះទ័យដាក់រាជ្យចុះពីរាជបល្ល័ង្កនៅថ្ងៃទី៦ មេសា ខណៈភ្លើងសង្គ្រាមនៅអ៊ីតាលី ផ្នែកខ្លះនៃអេស្ប៉ាញ និងហុល្លង់បានកំពុងរលត់បណ្ដើរៗ។{{sfn|Dwyer|2013|pp=464–498}} បទឈប់បាញ់មួយក៏ត្រូវបានចុះរវាងបារាំង និងក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្តនៅថ្ងៃទី២៣ ខែមេសា ឆ្នាំ១៨១៤។ ទីបំផុត [[សន្ធិសញ្ញាទីក្រុងប៉ារីស (១៨១៤)|សន្ធិសញ្ញាសន្តិភាព]]មួយក៏ត្រូវបានចុះនៅទីក្រុងប៉ារីសក្នុងថ្ងៃទី៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៨១៤ ដោយបញ្ចប់សង្គ្រាមជាស្ថាពរ។
ថ្នាក់ដឹកនាំនៃមហាអំណាចខាងសម្ព័ន្ធមិត្តក៏ព្រមព្រៀងគ្នានិរទេសណាប៉ូលេអុងទៅកោះ[[អែលបា]]ក្បែរប្រទេសអ៊ីតាលី រួចបានស្ដាររាជអំណាចរបស់[[រាជវង្សបួរបុង]]នៅបារាំងឡើងវិញដោយមាន[[ល្វីទី១៨]] ជាព្រះមហាក្សត្រ។ បន្ទាប់មក មហាអំណាចទាំងនោះក៏បានចុះហត្ថលេខាលើ[[សន្ធិសញ្ញាហ្វុងតេណេប្លូ]] (១១ មេសា ១៨១៤) ហើយបានបើកសម័យប្រជុំ[[សមាជទីក្រុងវីយែន]]ដើម្បីគូរផែនទីព្រំដែនទ្វីបអឺរ៉ុបឡើងវិញ។{{sfn|Dwyer|2013|pp=464–498}}
==សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីប្រាំពីរ, ១៨១៥==
{{Main|មួយរយថ្ងៃ}}
[[File:Wellington at Waterloo Hillingford.jpg|thumb|left|លោកវែល្លីងតុននៅក្នុងសមរភូមិវ៉ាត់ធឺលូ]]
សង្គ្រាមសម្ព័ន្ធភាពទីប្រាំពីរ (១៨១៥) គឺជាជម្លោះចុងក្រោយរវាងបារាំង នឹងមហាអំណាចសម្ព័ន្ធមិត្តមានដូចជា ចក្រភពអង់គ្លេស រុស្ស៊ី ព្រុស ស៊ុយអែត ស្វីស អូទ្រីស ហុល្លង់ និងរដ្ឋនគរអាល្លឺម៉ង់តូចៗមួយចំនួន។ ព្រឹត្តិការណ៍ក្នុងសង្គ្រាមដែលគេនិយមស្គាល់ថាមួយរយថ្ងៃនោះបានចាប់ផ្តើមបន្ទាប់ពីណាប៉ូលេអុងបានរត់គេចព្រះកាយពីអែលបា ហើយបានធ្វើដំណើរចូលមកដល់ទីក្រុង[[កានណ៍]]នៃប្រទេសបារាំងនៅថ្ងៃទី១ ខែមីនា ឆ្នាំ១៨១៥។ ព្រះអង្គបានបន្តធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីក្រុងប៉ារីស ដោយទទួលបានការស្វាគមន៍និងគាំទ្រពីមហាជនទូទៅ ដោយខ្លះបានជូនដំណើរអមព្រះអង្គរហូតដល់រាជធានីទៀតផង។ ណាប៉ូលេអុង និងក្រុមអ្នកគាំទ្រទ្រង់បានផ្តួលទម្លាក់ព្រះចៅ[[ល្វីទី១៨]] ពីរាជបល្ល័ង្ក។ ដោយឃើញដូច្នេះ ប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្តក៏បានចាប់ផ្ដើមប្រមូលកេណ្ឌទ័ពភ្លាមៗដើម្បីត្រៀមប្រឆាំងនឹងណាប៉ូលេអុងម្តងទៀត។ ណាប៉ូលេអុងទ្រង់បានកេណ្ឌទាហានសរុបចំនួន ២៨០,០០០ នាក់ ដោយព្រះអង្គបានបន្តបែងចែកទៅជាកងពលតូចៗ។ បន្ថែមលើកងទ័ពអាជីពចំនួន ៩០,០០០ នាក់ ព្រះអង្គបានអំពាវនាវដល់អតីតយុទ្ធជនពីសមរភូមិសង្គ្រាមមុនៗជាង ២៥០,០០០ នាក់ ហើយបានចេញក្រឹត្យកំណែនមនុស្សប្រមាណ ២,៥ លាននាក់ចូលទៅក្នុងជួរកងយោធាបារាំង ក៏ប៉ុន្តែចុងក្រោយក្រឹត្យនោះមិនបានចាត់អនុវត្តឡើយ។ កម្លាំងថ្មីរបស់ណាប៉ូលេអុងត្រូវត្រៀមប្រឈមនឹងកម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្តជាង ៧០០,០០០ នាក់ ដោយក្នុងនោះសម្ព័ន្ធមិត្តបានគ្រោងបញ្ជូនទាហានសរុបមួយលាននាក់ទៅជួរមុខ គាំទ្រដោយកងយោធភូមិចំនួន ២០០,០០០ នាក់រួមទាំងកម្លាំងភស្តុភារ និងជំនួយផ្សេងៗទៀត។
ណាប៉ូលេអុងបានដឹកនាំទ័ពភូមិភាគខាងជើងប្រមាណ ១២៤,០០០ នាក់ទៅផ្ដើមការវាយប្រហារលើប្រទេសបែលហ្ស៊ិក។<ref>{{Cite book |last=Hofschroer |first=Peter |title=The Waterloo Campaign: Wellington, His German Allies and the Battles of Ligny and Quatre Bras |year=2006}}</ref> គោលដៅណាប៉ូលេអុងលើកនេះគឺវាយបំបែកកម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្តមុនពេលសត្រូវអាចបង្រួមកម្លាំងគ្នាទាន់ វាយអង់គ្លេសចេញទៅដែនសមុទ្រ និងវាយព្រុសឱ្យធ្លាក់ចេញពីសង្គ្រាម។ ណាប៉ូលេអុងបានវាយបំបែកកងទ័ពអង់គ្លេស-ហុល្លង់ដែលកំពុងត្រៀមប្រជុំគ្នាដូចដែលខ្លួនគិតមែន ខណៈព្រុសវិញបានបង្កើនមានការប្រុងប្រយ័ត្នជាងមុន ដោយបញ្ឈរជើងកម្លាំងខ្លួនតែ ៧៥ ភាគរយប៉ុណ្ណោះនៅក្នុងនិងជុំវិញភូមិ[[លីនី (បែលហ្ស៊ិក)|លីនី]]ក្នុងប្រទេសបែលហ្ស៊ិកដដែរ។ ព្រុសបានបញ្ជូនកងអង្គទ័ពទីមួយរបស់ខ្លួនទៅប្រយុទ្ធនឹងបារាំងអស់ពេញមួយថ្ងៃនៅខាងក្រៅភូមិលីនីក្នុងបំណងពន្យាដំណើរទ័ពណាប៉ូលេអុង។ មួយថ្ងៃក្រោយមកគឺនៅថ្ងៃទី១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៨១៥ កងទ័ពណាប៉ូលេអុងក៏បានរុលទៅចូលភូមិលីនីដោយបង្ខំឱ្យព្រុស[[សមរភូមិលីនី|ប្រយុទ្ធក្នុងបរិវេណភូមិនោះតែម្តង]] មុនពេលពួកគេដកថយដោយក្ដីអាម៉ាស់។ នៅថ្ងៃដដែរនោះ កងកម្លាំងភូមិភាគខាងជើងបារាំងមួយក្រុមក្រោមបញ្ជាការលោកសេនាប្រមុខ[[មីឈែល នីយ]]បានបញ្ឈប់ដំណើរកងកម្លាំងជំនួយរបស់អង់គ្លេសក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកវែល្លីងតុនបានដោយជោគជ័យនៅ[[សមរភូមិកេទរ៍ប្រា|កេទរ៍ប្រា]]។ ដោយកាត់ផ្ដាច់ពីកម្លាំងព្រុស វែល្លីងតុនក៏បានបញ្ជាទ័ពខ្លួនឱ្យដកថយទៅដីខ្ពស់ក្បែរភូមិ[[មូងសាំងហ្សង់]] តែប៉ុន្មានគីឡូម៉ែត្រពី[[វ៉ាត់ធឺលូ (បែលហ្ស៊ិក)|ភូមិវ៉ាត់ធឺលូ]]ប៉ុណ្ណោះ។
[[File:Waterloo Campaign map-alt3.svg|thumb|upright=1.35|(ជាភាសាអង់គ្លេស) ផែនទីបង្ហាញពីយុទ្ធនាការវ៉ាត់ធឺលូ]]
ជាបន្ទាប់ ណាប៉ូលេអុងទ្រង់ក៏បានបែរមកដឹកនាំទ័ពបម្រុងវិញដោយទុកឱ្យកម្លាំងទ័ពចម្បងនៅក្រោមបញ្ជាលោកសេនាប្រមុខ[[អេម៉ានុយអែល ដឺក្រូឈី|ក្រូឈី]]។ ណាប៉ូលេអុងបានបញ្ជាទ័ពបម្រុងទៅបញ្ចូលរួមជាមួយកម្លាំងសេនាប្រមុខនីយក្នុងគោលបំណងប្រដេញតាមកងទ័ពលោកវែល្លីងតុន។ ខុសពីការគណនានិងប៉ាន់ស្មានរបស់ក្រូឈីនិងណាប៉ូលេអុង កងកម្លាំងព្រុសបានប្រមូលផ្ដុំតម្រៀបតាមក្បួនឡើងវិញយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅក្រុង[[វ៉ាវរ]]។ ខណៈពេលដែលកងពលទី៤ ទី១ និងទី២ របស់ព្រុសបានកំពុងសម្រុកទៅកាន់វ៉ាត់ធឺលូ កងពលព្រុសទី៣ បានបិទផ្លូវពីត្រើយម្ខាងនៃទន្លេរារាំងមិនឱ្យកម្លាំងជំនួយបារាំងរបស់ក្រូឈីចូលជួយណាប៉ូលេអុង។ កម្លាំងជំនួយបន្ទាន់ក្រោមបញ្ជាការរបស់ក្រូឈីនោះក៏បានខិតខំវាយបំបែកកងការពារព្រុសដែលស្ថិតក្រោមបញ្ជារបស់ឧត្តមសេនីយ៍ឯក[[យ៉ូហាន វនធីលម៉ាន|វនធីលម៉ាន]]នៅទីក្រុង[[សមរភូមិវ៉ាវរ|វ៉ាវរ]] (១៨–១៩ មិថុនា) ហើយក៏ទទួលបានជោគជ័យ ប៉ុន្តែវាត្រូវយឺតពេល ១២ ម៉ោងរួចទៅហើយ។ ជាចុងក្រោយ កងកម្លាំងការពារព្រុសប្រមាណ ១៧,០០០ នាក់នោះបានរារាំងកម្លាំងជំនួយបន្ទាន់របស់បារាំងចំនួន ៣៣,០០០ នាក់បានដោយជោគជ័យ។
នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៨ ខែមិថុនា ក្នុង[[សមរភូមិវ៉ាត់ធឺលូ|សមរភូមិធំវ៉ាត់ធឺលូ]] ណាប៉ូលេអុងបានពន្យារពេលផ្តើមប្រយុទ្ធអស់រយៈពេលជាច្រើនម៉ោងដោយត្រូវរង់ចាំឱ្យសំណើមទឹកភ្លៀងពីយប់មុនស្ងួតអស់។ មកដល់ពេលរសៀល កងទ័ពបារាំងមិនបានទទួលផលអ្វីទាំងអស់ក្នុងការប្រដេញកម្លាំងវែល្លីងតុនចេញពីទីខ្ពស់ដែលពួកគេកំពុងឈរជើង។ នៅពេលកម្លាំងព្រុសចូលមកដល់ ពួកគេក៏បានផ្ដើមការវាយប្រហារលើកម្លាំងបារាំងម្តងហើយម្តងទៀត។ យុទ្ធសាស្ត្រដើមរបស់ណាប៉ូលេអុងក្នុងការបំបែកកម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្តបានទទួលបរាជ័យទាំងស្រុង ហើយកំណើនចំនួនទ័ពសម្ព័ន្ធមិត្តបានវាយកន្ទ្រុបបារាំងរហូតដល់ដកថយ។<ref>{{Cite web |title=Napoleonic Wars {{!}} Summary, Combatants, & Maps {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Napoleonic-Wars |access-date=2025-01-30 |website=www.britannica.com |archive-date=7 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220207144711/https://www.britannica.com/event/Napoleonic-Wars |url-status=live }}</ref>
ក្រោយចាញ់នៅវ៉ាត់ធឺលូ លោកសេនាប្រមុខក្រូឈីក៏បានដឹកនាំទ័ពត្រឡប់ទៅប៉ារីសវិញដោយជោគជ័យ ខណៈលោកដាវូត៍បានរៀបចំកម្លាំងចំនួន ១១៧,០០០ នាក់ត្រៀមការពាររាជធានី។ កម្លាំងលោកឧត្តមសេនីយ៍[[ដូមីនីក វ៉ង់ដាម|វ៉ង់ដាម]]នៅក្រៅទីក្រុងប៉ារីសត្រូវបានក្រុមសម្ព័ន្ធមិត្ត[[សមរភូមិអ៊ីស៊ី|វាយបំបែក]]នាំឱ្យបារាំងផ្ដើមការចរចាសុំចុះចាញ់។
[[File:Charge of the French Cuirassiers at Waterloo.jpg|thumb|upright=1.15|ទ័ពសេះបារាំងសម្រុកចូលទៅវាយទ័ពស្កុតរបស់អង់គ្លេសក្នុងសមរភូមិវ៉ាត់ធឺលូ]]
បីថ្ងៃក្រោយបរាជ័យនៅវ៉ាត់ធឺលូ ណាប៉ូលេអុងក៏យាងត្រឡប់ចូលប៉ារីសវិញដោយរំពឹងថាប្រជាជនបារាំងនឹងផ្ដើមចលនាតស៊ូជាតិប្រឆាំងនឹងបរទេស ក៏ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញ ណាប៉ូលេអុងត្រូវបានស្ថាប័នសភាទាំងពីរថ្នាក់ និងរួមទាំងសាធារណជនជាទូទៅកើតកំហឹងលែងពេញចិត្តនឹងព្រះអង្គ។ ដោយលែងមានការគាំទ្រតទៅទៀត ណាប៉ូលេអុងទ្រង់ក៏បានដាក់រាជ្យជាលើកទីពីរនៅថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៨១៥ ហើយនៅថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ណាប៉ូលេអុងក៏បានប្រគល់ខ្លួនឱ្យកងអស្សនិកអង់គ្លេសនៅទីក្រុង[[រ៉ូឆេហ្វត៍ (ឆារ៉ង់ត៍-ម៉ារីធីម)|រ៉ូឆេហ្វត៍]]។ បន្ទាប់មក កម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្តក៏បានចាប់និរទេសណាប៉ូលេអុងទៅកោះ[[សាំងហេលីណា]]នៅមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកខាងត្បូង ជាទីដែលព្រះអង្គសោយទិវង្គតនៅថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៨២១។
នៅតំបន់ខាងអ៊ីតាលីវិញ ព្រះរាជាណាប្លេសព្រះនាម[[ចូអាឃីម មូរ៉ាត]] ថ្វីបើចងសម្ព័ន្ធភាពនឹងណាប៉ូលេអុងនៅយុទ្ធនាការមុនៗក្ដី ត្រូវបានសម្ព័ន្ធមិត្តលើកលែងបន្តឱ្យកាន់អំណាចជាស្តេចណាប្លេស ក៏ប៉ុន្តែក្រោយពេលណាប៉ូលេអុងត្រឡប់ពីនិរទេសនៅអែលបាវិញ មូរ៉ាតក៏បានសម្រេចចងសម្ព័ន្ធភាពជាថ្មីជាមួយណាប៉ូលេអុង បង្កឱ្យផ្ទុះ[[សង្រ្គាមណាប៉ូលីតាន]]ឡើង (ខែមីនាដល់ខែឧសភា ឆ្នាំ១៨១៥)។ ដោយសង្ឃឹមថានឹងស្វែងរកអ្នកគាំទ្រក្នុងចំណោមក្រុមជាតិនិយមអ៊ីតាលីដែលកាលនុះកំពុងតែខ្លាចឥទ្ធិពលរាជវង្សហាបស្បួកចូលអ៊ីតាលី មូរ៉ាតក៏បានចេញ[[សេចក្តីប្រកាសរីមីនី]] អំពាវនាវឱ្យអ្នកជាតិនិយមអ៊ីតាលីចូលធ្វើសង្រ្គាម។ សេចក្ដីប្រកាសនោះបានបរាជ័យ ហើយមិនយូរប៉ុន្មាន កម្លាំងអូទ្រីសក៏បានវាយឈ្នះទ័ពមូរ៉ាតនៅក្នុង[[សមរភូមិតូលិនធីណូ]] (២–៣ ឧសភា ១៨១៥) បង្ខំឱ្យមូរ៉ាតរត់លាក់ខ្លួន។ [[រាជវង្សបួរបុង-ស៊ីស៊ីល៍ពីរ|រាជវង្សបួរបុងអ៊ីតាលី]]ក៏ត្រឡប់មកកាន់អំណាចនៅណាប្លេសវិញនៅថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៨១៥។ មូរ៉ាតមិនអស់ចិត្តក៏បានព្យាយាមដណ្តើមរាជបល្ល័ង្កមកវិញ ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីត្រូវបរាជ័យ ព្រះអង្គក៏ត្រូវបានគេកាត់ទោសប្រហារជីវិតដោយបាញ់សម្លាប់នៅថ្ងៃទី១៣ ខែតុលា ឆ្នាំ១៨១៥។
[[សន្ធិសញ្ញាទីក្រុងប៉ារីស (១៨១៥)|សន្ធិសញ្ញាក្រុងប៉ារីសលើកទីពីរ]]ដែលបានចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៨១៥ បានបិទបញ្ចប់សង្គ្រាមណាប៉ូលេអូនិកជាផ្លូវការ។<ref>{{Cite web |title=Treaties of Paris {{!}} Congress of Vienna, European Balance of Power, Peace of Paris {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/event/Treaties-of-Paris-1814-1815 |access-date=2025-01-30 |website=www.britannica.com }}</ref>
==ឥទ្ធិពលនយោបាយ==
សង្រ្គាមណាប៉ូលេអូនិកបាននាំមកនូវគំនិត និងបម្លាស់ប្តូរខាងផ្នែកនយោបាយជាច្រើនដល់ប្រជាជាតិអឺរ៉ុប ប៉ុន្តែចំពោះបារាំងខ្លួននៅតែស្ថិតក្រោមរាជវង្សបួរបុងចាស់ដដែរក្រោយស្ដារឡើងវិញ។ ក្នុងសម័យសង្គ្រាម ណាប៉ូលេអុងបានគ្រប់គ្រងទឹកដីមួយភាគធំនៃតំបន់អឺរ៉ុបខាងលិច។ ជាលទ្ធផល ប្រទេសអឺរ៉ុបដែលស្ថិតនៅក្រោមអំណាចបារាំងបានទទួលរងនូវឥទ្ធិពលនយោបាយកើតចេញពីបដិវត្តន៍បារាំងរួមមាន អំណាចប្រជាធិបតេយ្យ ដំណើរការនីតិវិធីក្នុងតុលាការ លុបបំបាត់សេវកជន កាត់បន្ថយអំណាចព្រះវិហារកាតូលិក និងការទាមទារឱ្យមានការកំណត់អំណាចរាជាធិបតេយ្យក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ កំណើនសំឡេងរបស់ពួកវណ្ណៈកណ្តាលរួមជាមួយនឹងកំណើនពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្មបានធ្វើឱ្យការស្តាររបបចាស់មុនសង្គ្រាមមានការលំបាកខ្លាំងដោយរាជអំណាចអឺរ៉ុបត្រូវបង្ខំរក្សាកំណែទម្រង់មួយចំនួនដែលបានប្រកាសអនុម័តកាលសម័យណាប៉ូលេអុង។
[[File:Europe 1815 map en.png|thumb|upright=1.4|ព្រំដែនប្រទេសក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុបក្រោយសមាជវីយែនបានសម្រេច (១៨១៥)]]
សម្រាប់បារាំង កាលដែលត្រូវជាប់ប្រឡូកក្នុងសង្គ្រាមជាប់ៗគ្នាអស់ជាច្រើនឆ្នាំបែបនេះបានធ្វើឱ្យប្រទេសខ្លួនធ្លាក់ចុះទ្រុតទ្រោមជាលំដាប់ ពិសេសក្រោយពី[[សមាជទីក្រុងវីយែន]]បានអនុម័តនូវ "[[តុល្យភាពអំណាច]]" ដែលតម្រូវឱ្យមហាអំណាចអឺរ៉ុបមានអំណាចឥទ្ធិពលប្រហាក់ប្រហែលគ្នា មិនមាននរណាឈរលើនរណា។ ទន្ទឹមគ្នានេះដែរ ទឹកដីរាជាណាចក្រព្រុសចាស់នៅមុនសង្គ្រាមត្រូវបានស្ដារឡើងវិញ ហើយមិនតែប៉ុណ្ណោះ ព្រុសថែមទាំងបានទទួលនូវទឹកដីមួយកំណាត់ធំពីប៉ូឡូញ និងសាចសិនទៀតផង។ ការរីកលូតលាស់នៃទឹកដីនេះបានធ្វើឱ្យព្រុសក្លាយខ្លួនជាមហាអំណាចថ្មីមួយទៀតក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប។ ដើម្បីឱ្យតុល្យភាពអំណាចមានប្រសិទ្ធភាព សមាជវីយែនបានកាត់តំបន់រ៉ាំង និងវែស្តហ្វាលីឱ្យព្រុសបន្ថែម។ ទឹកដីថ្មីៗទាំងនេះបានប្រែសេដ្ឋកិច្ចព្រុសពីរដ្ឋពឹងលើវិស័យកសិកម្មទៅរដ្ឋឧស្សាហកម្មដ៏លេចធ្លោមួយនៃសតវត្សរ៍ទី១៩។<ref name="auto3" /> ចក្រភពអង់គ្លេសវិញបានលេចខ្លួនជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំបំផុតនៅអឺរ៉ុប ខណៈកងនាវាខ្លួននៅបន្តរក្សាឧត្តមភាព និងកិត្យានុភាពល្បីល្បាញរហូតដល់សតវត្សរ៍ទី២០។<ref name="The Royal Navy" />
បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមបានបញ្ចប់ លទ្ធិជាតិនិយមក៏បានផុសឡើង និងបន្តរីករាលដាលនៅពាសពេញទ្វីបអឺរ៉ុប។ ប្រជាប្រិយភាពនៃជាតិនិយមបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំង និងបាននាំមកនូវបម្លាស់ប្តូរក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំមកទ្វីបអឺរ៉ុបដោយក្នុងនោះ រដ្ឋប្រទេសមួយចំនួនត្រូវរលំរលាយទាំងស្រុង ខណៈរដ្ឋប្រទេសថ្មីមួយចំនួនបានផុសឡើងស្នងបន្តពីរដ្ឋរបបចាស់។ មួយវិញទៀត របបអំណាចសក្តិភូមិ និងអភិជនាធិបតេយ្យត្រូវបានជំនួសមកវិញដោយមនោគមវិជ្ជាជាតិដែលផ្អែកលើពូជកំណើតដើម និងវប្បធម៌រួមតែមួយ។ រជ្ជកាលគ្រប់គ្រងរបស់បូណាប៉ារត៍នៅអឺរ៉ុបបានសាបព្រួសគ្រាប់ពូជសម្រាប់រដ្ឋប្រជាជាតិថ្មីធំៗចំនួនពីរគឺ [[ការបង្រួបបង្រួមជាតិអាល្លឺម៉ង់|អាល្លឺម៉ង់]] និង[[ការបង្រួបបង្រួមជាតិអ៊ីតាលី|អ៊ីតាលី]]តាមរយៈការបង្រួបបង្រួមក្សត្របុរី និងរដ្ឋនគរតូចៗ។ នៅភាគខាងជើងវិញ ដាណឺម៉ាកត្រូវបានបង្ខំកាត់ទឹកដីន័រវែសឱ្យទៅប្រទេសស៊ុយអែតទុកជាសំណងសម្រាប់ការបាត់បង់ហ្វាំងឡង់ទៅរុស្ស៊ី (ដោយមានការយល់ស្របពីសមាជិកសម្ព័ន្ធមិត្តទាំងអស់) ក៏ប៉ុន្តែដោយសារន័រវែសមានរដ្ឋធម្មនុញ្ញផ្ទាល់ខ្លួនស្រាប់ (ក្រោយបានចុះនៅថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៨១៤) ប្រទេសស៊ុយអែតក៏បានប្រកាស[[សង្គ្រាមស៊ុយអែត–ន័រវែស|សង្គ្រាមវាយយក]]ផ្ទាល់តែម្តង។ សង្រ្គាមនោះមានរយៈពេលខ្លីពីចន្លោះថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា ដល់ថ្ងៃទី១៤ ខែសីហា ឆ្នាំ១៨១៤ ហើយជ័យជម្នះក៏បានទៅប្រទេសស៊ុយអែត ដែលនាំឱ្យន័រវែសចូលជា[[ស៊ុយអែត–ន័រវែស|ឯកត្តសហភាពជាមួយស៊ុយអែត]]។ [[សហរាជាណាចក្រហុល្លង់]]ត្រូវបានបង្កើតឡើងទុកជារដ្ឋទ្រនាប់នឹងបារាំង ប៉ុន្តែដល់ឆ្នាំ១៨៣០ វាក៏បានរំលាយផ្ដាច់ចេញជាប្រទេសហុល្លង់ និងបែលហ្ស៊ិកពីរផ្សេងគ្នា។<ref>{{Cite book |last1=Gingras |first1=Yves |url=https://books.google.com/books?id=yqyJ5mYmxSUC&q=The+united+kingdom+of+the+netherlands+buffer+state&pg=PA69 |title=Les Transformations des Universités du Xiiie Au Xxie Siècle |last2=Roy |first2=Lyse |year=2006 |isbn=978-2-7605-1914-5 |access-date=31 January 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210715013939/https://books.google.com/books?id=yqyJ5mYmxSUC&q=The+united+kingdom+of+the+netherlands+buffer+state&pg=PA69 |archive-date=15 July 2021 |url-status=live}}</ref>
សង្គ្រាមណាប៉ូលេអូនិកនេះបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងចលនាដណ្ដើមឯករាជ្យនៃបណ្ដារដ្ឋអាណានិគមនៅអាមេរិកឡាទីនពីប្រទេសអេស្ប៉ាញ និងព័រទុយហ្កាល់។ ភ្លើងសង្គ្រាមនៅប៉ែកអឺរ៉ុបបានធ្វើឱ្យរដ្ឋបាល និងអំណាចយោធារបស់អេស្ប៉ាញធ្លាក់ចុះទន់ខ្សោយជាលំដាប់ ជាពិសេសក្រោយ[[សមរភូមិត្រាហ្វាលហ្ការ]]។ ចលនាបះបោរប្រឆាំងនឹងរបបអាណានិគមជាច្រើននៅផ្ទុះឡើងនៅទឹកដីអាមេរិកក្រោមអាណានិគមអេស្ប៉ាញ រួចក៏បានបន្តវិវត្តទៅជា[[សង្គ្រាមឯករាជ្យភាពអាមេរិកាំងអេស្ប៉ាញ|មហាសង្គ្រាមដណ្ដើមឯករាជ្យ]]។ ចំពោះទឹកដីអាណានិគមព័រទុយហ្កាល់វិញដូចជាប្រេស៊ីលជាដើម បានទទួលនូវស្វ័យភាពកាន់តែធំជាងមុន ពិសេសបន្ទាប់ពីព័រទុយហ្កាល់បានប្តូរទីអាសនៈរាជវង្សមកតាងនៅប្រេស៊ីល។ ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះក៏ជាមូលហេតុមួយជំរុញឱ្យកើត[[បដិវត្តន៍សេរីនិយមឆ្នាំ១៨២០|បដិវត្តន៍សេរីនិយម]]នៅព័រទុយហ្កាល់នៅក្នុងឆ្នាំ១៨២០ និង[[ឯករាជ្យភាពនៃប្រេស៊ីល|ឯករាជ្យភាពនៃប្រទេសប្រេស៊ីល]]នៅឆ្នាំ១៨២២។
សតវត្សរ៍បន្តបន្ទាប់ៗបាននាំមកនូវភាពស្ងប់ស្ងាត់លើមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក{{sfn|Keeling|1999|p=39}} ដែលជាកត្តាចម្បងនាំឱ្យកើតមានចលនាចំណាកស្រុកអន្តរទ្វីបដ៏ធំបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិ។<ref>{{cite book|last=Scott|first=Franklin D.|title=The Peopling of America: Perspectives of Immigration|year=1984|page=24}} {{cite book|last=Hansen|first=Marcus|title=The Atlantic Migration|url=https://archive.org/details/atlanticmigratio0000hans|year=1940|pages=[https://archive.org/details/atlanticmigratio0000hans/page/79 79]–106|postscript=,}}}}</ref> លំហូរជនអន្តោប្រវេសន៍ជាច្រើននាក់បាននាំឱ្យចំនួនប្រជាជននៅសហរដ្ឋអាមេរិកហក់ឡើងរាប់ស្ទើរមិនអស់ (កំណត់ត្រាខ្ពស់បំផុតគឺឡើង ១.៦ ភាគរយក្នុងឆ្នាំ១៨៥០–៥១){{sfn|Keeling|2007|pages=267–268}} ដោយនៅចន្លោះឆ្នាំ១៨១៥ និងឆ្នាំ១៩១៤ គេរកឃើញថាប្រជាជនអឺរ៉ុបប្រមាណ ៣០ លាននាក់បានផ្លាស់មករស់នៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក។{{sfn|Jones|1992|pp=78–79}}
== កំណត់សម្គាល់==
{{Reflist|group=ស}}
== ឯកសារយោង ==
{{reflist}}
===ឯកសារដកស្រង់===
* {{Cite book |last=Bell |first=David Avrom |url=https://books.google.com/books?id=Pw5jup_LyHAC |title=The First Total War: Napoleon's Europe and the Birth of Warfare as We Know it |date=2007 |publisher=Houghton Mifflin Harcourt |isbn=978-0-618-34965-4}}
* {{Citation |last=Canales |first=Esteban |title=(ជាភាសាអេស្ប៉ាញ) 1808–1814: demografía y guerra en España |url=http://www.uclm.es/ab/humanidades/profesores/descarga/manuel_ortiz/crisisregimen.pdf |year=2004 |publisher=Autonomous University of Barcelona |access-date=8 February 2025 |archivedate=15 មេសា 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100415065418/http://www.uclm.es/ab/humanidades/profesores/descarga/manuel_ortiz/crisisregimen.pdf |deadurl=yes }}
* {{Cite book |last=Clodfelter |first=Micheal |url=https://books.google.com/books?id=kNzCDgAAQBAJ |title=Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Encyclopedia of Casualty and Other Figures, 1492–2015, 4th ed. |date=2017 |publisher=McFarland |isbn=978-1-4766-2585-0}}
* {{Cite book |last1=Desan |first1=Suzanne |url=https://books.google.com/books?id=jAyeDgAAQBAJ |title=The French Revolution in Global Perspective |last2=Hunt |first2=Lynn |last3=Nelson |first3=William Max |date=2013 |publisher=Cornell University Press |isbn=978-0-8014-6747-9}}
* {{cite book | last=Dwyer | first=Philip | year=2013 | title=Citizen Emperor: Napoleon in Power| url=https://archive.org/details/citizenemperorna0000dwye }}
* {{Cite book |last=Esdaile |first=Charles |url=https://books.google.com/books?id=qOR1NQEACAAJ |title=Napoleon's Wars: An International History, 1803–1815 |date=2009 |publisher=Penguin Books |isbn=978-0-14-311628-8}}
* {{Cite book |last=Fremont-Barnes |first=Gregory |url=https://books.google.com/books?id=NpeHCwAAQBAJ |title=The Napoleonic Wars (3): The Peninsular War 1807–1814 |date=2014 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-4728-0975-9}}
* {{Cite book |last=Glover |first=Michael |url=https://books.google.com/books?id=7R68zQEACAAJ |title=Wellington's Peninsular Victories: Busaco, Salamanca, Vitoria, Nivelle |date=1963 |publisher=Macmillan}}
* {{Cite journal |last=Götz |first=Norbert |date=2014-06-06 |title=The Good Plumpuddings' Belief: British Voluntary Aid to Sweden During the Napoleonic Wars |journal=The International History Review |volume=37 |issue=3 |pages=519–539 |doi=10.1080/07075332.2014.918559 |issn=0707-5332 |doi-access=free}}
* {{Cite book |last=Grab |first=Alexander |url=https://books.google.com/books?id=d48dBQAAQBAJ |title=Napoleon and the Transformation of Europe |date=2003 |publisher=Macmillan International Higher Education |isbn=978-1-4039-3757-5}}
* {{cite book |title=Borodino 1812: Napoleon's great gamble |first=Philip |last=Haythornthwaite |collaboration=Illustrations and graphics by Peter Dennis |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=9781849086974 |date=20 September 2012 |url=https://books.google.com/books?id=UaW6CwAAQBAJ |via=Google Books |editor1-first=Marcus |editor1-last=Cowper |series=Campaign |volume=246 |publication-place=[[ឡុងដ៍]], [[អង់គ្លេស]], សហរាជាណាចក្រ |access-date=8 February 2025 }}
* {{Cite book |last=Jones |first=Colin |url=https://books.google.com/books?id=EVNGNIojGgMC |title=The Cambridge Illustrated History of France |date=1994 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-66992-4}}
* {{Cite book |last=Jones |first=Maldwyn Allen |url=https://books.google.com/books?id=r2jUy7SJo04C |title=American Immigration |date=1992 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-40633-6 |editor-last=Boorstin |editor-first=Daniel J.}}
* {{Cite book |last=Kagan |first=Frederick |url=https://books.google.com/books?id=XZdjTr7DCcgC |title=The End of the Old Order: Napoleon and Europe, 1801–1805 |date=2007 |publisher=Hachette Books |isbn=978-0-306-81645-1}}
* {{Cite journal |last=Keeling |first=Drew |year=1999 |title=The Transportation Revolution and Transatlantic Migration |journal=Research in Economic History |volume=19}}
* {{Cite journal |last=Keeling |first=Drew |date=1 January 2007 |title=Transport Capacity Management and Transatlantic Migration, 1900–1914 |journal=Research in Economic History |publisher=Emerald Group Publishing Limited |volume=25 |pages=225–283 |doi=10.1016/s0363-3268(07)25005-0 |isbn=978-0-7623-1370-9}}
* {{Cite book |author1-link=Benjamin Keen |last1=Keen |first1=Benjamin |url=https://books.google.com/books?id=yZIJAAAAQBAJ |title=A History of Latin America |last2=Haynes |first2=Keith |date=2012 |publisher=Cengage Learning |isbn=978-1-133-70932-9}}
* {{Cite book |last=Leggiere |first=Michael V. |url=https://books.google.com/books?id=twXBAgAAQBAJ |title=Blücher: Scourge of Napoleon |date=2014 |publisher=University of Oklahoma Press |isbn=978-0-8061-4567-9}}
* {{Cite book |last=McLynn |first=Frank |url=https://books.google.com/books?id=FRj1MNP-3xwC |title=Napoleon: A Biography |date=1998 |publisher=Pimlico |isbn=978-0-7126-6247-5}}
* {{Cite book |last=Munch-Petersen |first=Thomas |url=https://books.google.com/books?id=lP70HAAACAAJ |title=Defying Napoleon: How Britain Bombarded Copenhagen and Seized the Danish Fleet in 1807 |date=2007 |publisher=Sutton |isbn=978-0-7509-4280-5}}
* {{Cite book |last=Palmer |first=Alan |url=https://books.google.com/books?id=C3FpAAAAMAAJ&q=Alexander%20I:%20Tsar%20of%20War%20and%20Peace. |title=Alexander I: Tsar of War and Peace |date=1974 |publisher=Weidenfeld & Nicolson |isbn=978-0-297-76700-8}}
* {{Cite book |last1=Palmer |first1=R. R. |url=https://books.google.com/books?id=Vmt6CgAAQBAJ |title=A History of the Modern World: 11th Edition |last2=Colton |first2=Joel |last3=Kramer |first3=Lloyd |date=2013 |publisher=McGraw-Hill Higher Education |isbn=978-0-07-759962-1}}
* {{Cite book |last=Payne |first=Stanley G. |url=https://archive.org/details/historyofspainpo00payn |title=A History of Spain and Portugal: Eighteenth Century to Franco |date=1973 |publisher=University of Wisconsin Press |isbn=978-0299062705 |volume=2 |location=Madison |access-date=6 February 2025 }}
* {{Citation |last=Philo |first=Tom |title=Military and Civilian War Related Deaths Through the Ages |url=http://www.taphilo.com/history/war-deaths.shtml/ |year=2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420103253/http://www.taphilo.com/history/war-deaths.shtml |archive-date=20 April 2010 |accessdate=8 កុម្ភៈ 2025 |archivedate=20 មេសា 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100420103253/http://www.taphilo.com/history/war-deaths.shtml |deadurl=yes }}
* {{Cite book |last=Riehn |first=Richard K. |url=https://books.google.com/books?id=ZdZnAAAAMAAJ |title=1812: Napoleon's Russian Campaign |date=1990 |publisher=McGraw-Hill |isbn=978-0-07-052731-7}}
* {{Citation |last=Riehn |first=Richard K. |title=1812: Napoleon's Russian Campaign |year=1991 |edition=Paperback |place=New York |publisher=Wiley |isbn=978-0-471-54302-2}}
* {{Cite journal |last=Ryan |first=A. N. |date=1953 |title=The Causes of the British Attack upon Copenhagen in 1807 |journal=The English Historical Review |volume=68 |issue=266 |pages=37–55 |doi=10.1093/ehr/lxviii.cclxvi.37 |issn=0013-8266}}
* {{Cite book |last=Riley |first=J. P. |url=https://books.google.com/books?id=beq3AAAAQBAJ |title=Napoleon and the World War of 1813: Lessons in Coalition Warfighting |date=2013 |publisher=Routledge |isbn=978-1-136-32135-1}}
* {{Cite book |last=Schroeder |first=Paul W. |url=https://books.google.com/books?id=BS2z3iGPCigC |title=The Transformation of European Politics, 1763–1848 |date=1994 |publisher=Clarendon Press |isbn=978-0-19-820654-5}}
* {{Cite book |last=Shlapentokh |first=Dmitry |url=https://books.google.com/books?id=eVKOSX0E2bUC |title=The French Revolution and the Russian Anti-Democratic Tradition: A Case of False Consciousness |date=1997 |publisher=Transaction Publishers |isbn=978-1-4128-2397-5}}
* {{Cite book |last=Tone |first=John Lawrence |title=War in an Age of Revolution, 1775–1815 |publisher=Cambridge UP |year=2010 |isbn=978-0-521-89996-3 |editor-last=Chickering |editor-first=Roger |page=243 |chapter=Partisan Warfare in Spain and Total War |editor-last2=Förster |editor-first2=Stig |chapter-url=https://books.google.com/books?id=E2WtMq4LF90C&pg=PA243}}
* {{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=IeQ5AAAACAAJ |title=The Wordsworth Pocket Encyclopedia |date=1993 |publisher=Wordsworth Editions |isbn=978-1-85326-301-9 |editor-last=Upshall |editor-first=Michael}}
* {{Citation |last=White |first=Matthew |title=Statistics of Wars, Oppressions and Atrocities of the Nineteenth Century |url=http://necrometrics.com/wars19c.htm#Napoleonic |year=2014 |access-date=8 February 2025}}. ប្រភពនេះបានប្រើឯកសារយោងដូចខាងក្រោម៖
** {{Citation |last=Bodart |first=Gaston |title=Losses of Life in Modern Wars |year=1916}}
** {{Citation |last=Dumas |first=Samuel |title=Losses of Life Caused By War |year=1923}}
** {{Citation |last=Urlanis |first=Boris |title=Wars and Population |year=1971}}
** {{Citation |last=Payne |first=Stanley G. |title=A History of Spain and Portugal |volume=2}}
** {{Citation |last=Danzer |title=(ជាភាសាអាល្លឺម៉ង់) Arme-Zeitun }}
** {{Citation |last=Clodfelter |first=Micheal |title=Warfare and Armed Conflict: A Statistical Reference to Casualty and Other Figures, 1618–1991}}
* {{Cite book |last1=Young |first1=Peter |url=https://books.google.com/books?id=tOOoCgAAQBAJ |title=Wellington's Masterpiece: The Battle and Campaign of Salamanca |last2=Lawford |first2=J. P. |date=2015 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-39728-1}}
==អានបន្ថែម==
===សៀវភៅទូទៅ និងឯកសារយោង===
* Bruun, Geoffrey. ''Europe and the French Imperium, 1799–1814'' (1938) [https://archive.org/download/in.ernet.dli.2015.183653/2015.183653.Europe-And-The-French-Imperium-1799-1814_text.pdf online], political and diplomatic context
* Bruce, Robert B. et al. ''Fighting Techniques of the Napoleonic Age 1792–1815: Equipment, Combat Skills, and Tactics'' (2008) [https://www.amazon.com/Fighting-Techniques-Napoleonic-Age-1792%C2%96/dp/0312375875/ excerpt and text search]
* Clausewitz, Carl von (2018). ''Napoleon's 1796 Italian Campaign.'' Trans and ed. Nicholas Murray and Christopher Pringle. Lawrence: University Press of Kansas. {{ISBN|978-0-7006-2676-2}}
* Clausewitz, Carl von (2020). ''Napoleon Absent, Coalition Ascendant: The 1799 Campaign in Italy and Switzerland, Volume 1.'' Trans and ed. Nicholas Murray and Christopher Pringle. Lawrence: University Press of Kansas. {{ISBN|978-0-7006-3025-7}}
* Clausewitz, Carl von (2021). ''The Coalition Crumbles, Napoleon Returns: The 1799 Campaign in Italy and Switzerland, Volume 2.'' Trans and ed. Nicholas Murray and Christopher Pringle. Lawrence: University Press of Kansas. {{ISBN|978-0-7006-3034-9}}
* Gates, David. ''The Napoleonic Wars 1803–1815'' (NY: Random House, 2011)
* Gulick, E.V. "The final coalition and the Congress of Vienna, 1813–15," in C.W. Crawley, ed. ''The New Cambridge Modern History: IX. War and Peace in an age of upheaval 1793–1830'' (Cambridge University Press, 1965) pp. 629–668; [https://archive.org/details/newcambridgemode0009unse online].
* Markham, Felix. "The Napoleonic Adventure" in C.W. Crawley, ed. ''The New Cambridge Modern History: IX. War and Peace in an age of upheaval 1793–1830'' (Cambridge University Press, 1965) pp. 307–336; [https://archive.org/details/newcambridgemode0009unse online].
* Palmer, Alan. ''An Encyclopaedia of Napoleon's Europe'' (Weidenfeld & Nicolson, 1984) {{ISBN|978-0-29778-394-7}}
* {{Cite book |last=Pope |first=Stephen |title=The Cassel Dictionary of the Napoleonic Wars |url=https://archive.org/details/casselldictionar0000pope |publisher=Cassel |year=1999 |isbn=0-304-35229-2}}
* Ross, Steven T. ''European Diplomatic History, 1789–1815: France Against Europe'' (1969)
* Ross, Steven T. ''The A to Z of the Wars of the French Revolution'' (Rowman & Littlefield, 2010); 1st ed. was ''Historical dictionary of the wars of the French Revolution'' (Scarecrow Press, 1998)
* {{Cite journal |last=Rothenberg |first=Gunther E. |author-link=Gunther E. Rothenberg |year=1988 |title=The Origins, Causes, and Extension of the Wars of the French Revolution and Napoleon |journal=Journal of Interdisciplinary History |volume=18 |pages=771–793 |doi=10.2307/204824 |jstor=204824 |number=4}}
* Rothenberg, E. Gunther. ''The Art of Warfare in the Age of Napoleon'' (1977)
* {{Cite book |last=Schneid |first=Frederick C. |url=http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:0159-20101025334 |title=The French Revolutionary and Napoleonic Wars |publisher=Institute of European History |year=2011 |location=Mainz}}
* Schneid, Frederick C. ''Napoleon's Conquest of Europe: The War of the Third Coalition'' (2005) [https://www.amazon.com/Napoleons-Conquest-Europe-Coalition-International-ebook/dp/B000VI5O02/ excerpt and text search]
* Schneid, Frederick C. ''Napoleonic Wars: The Essential Bibliography'' (2012) [https://www.amazon.com/Napoleonic-Wars-Essential-Bibliography/dp/1597972096/ excerpt and text search] 121 pp. [http://www.h-france.net/vol13reviews/vol13no26ashby.pdf online review in H-FRANCE]
* Smith, Digby George. ''The Greenhill Napoleonic Wars Data Book: Actions and Losses in Personnel, Colours, Standards, and Artillery'' (1998)
* Stirk, Peter. "The concept of military occupation in the era of the French Revolutionary and Napoleonic Wars." ''Comparative Legal History'' 3#1 (2015): 60–84.
===ណាប៉ូលេអុង និងបារាំង===
* Chandler, David G., ed. ''Napoleon's Marshals'' (1987) short scholarly biographies
* Dwyer, Philip. ''Napoleon: The Path to Power'' (2008) [https://www.amazon.com/Napoleon-Path-Power-Philip-Dwyer-ebook/dp/B00280LN5G/ excerpt vol 1]
* Elting, John R. ''Swords Around a Throne: Napoleon's Grand Armée'' (1988).
* Forrest, Alan I. ''Napoleon's Men: The Soldiers of the Empire Revolution and Empire'' (2002).
* Forrest, Alan. ''Conscripts and Deserters: The Army and French Society during Revolution and the Empire'' (1989) [https://www.amazon.com/Conscripts-Deserters-French-Society-Revolution/dp/0195059379/ excerpt and text search]
* Gallaher, John G. ''Napoleon's Enfant Terrible: General Dominique Vandamme'' (2008). [https://www.amazon.com/Napoleon%C2%92s-Enfant-Terrible-Dominique-Commanders/dp/0806138750/ excerpt]
* Griffith, Paddy. ''The Art of War of Revolutionary France, 1789–1802'' (1998) [https://www.amazon.com/Art-War-Revolutionary-France-1789-1802/dp/1853673358/ excerpt and text search]
* Haythornthwaite, Philip J. ''Napoleon's Military Machine'' (1995) [https://www.amazon.com/Napoleons-Military-Machine-Philip-Haythornthwaite/dp/1885119186/ excerpt and text search]
* Hazen, Charles Downer. ''The French Revolution and Napoleon'' (1917) [https://www.questia.com/library/16519/the-french-revolution-and-napoleon online free] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180922121101/https://www.questia.com/library/16519/the-french-revolution-and-napoleon |date=2018-09-22 }}
* Nester, William R. ''Napoleon and the Art of Diplomacy: How War and Hubris Determined the Rise and Fall of the French Empire'' (2011). [https://www.amazon.com/Napoleon-Art-Diplomacy-Hubris-Determined-ebook/dp/B006P7PV9W/ excerpt]
* Parker, Harold T. "Why Did Napoleon Invade Russia? A Study in Motivation and the Interrelations of Personality and Social Structure," ''Journal of Military History'' (1990) 54#2 pp. 131–146 [https://www.jstor.org/stable/1986039 in JSTOR].
* Riley, Jonathon P. ''Napoleon as a General'' (Hambledon Press, 2007)
* Mikaberidze, Alexander. ''The Napoleonic Wars: A Global History'' (Oxford University Press) February 2020
* Wilkin Bernard and Wilkin René: ''Fighting for Napoleon: French Soldiers’ Letters 1799–1815'' Pen and Sword Military (2016)
* Wilkin Bernard and Wilkin René: ''Fighting the British: French Eyewitness Accounts from the Napoleonic Wars'' Pen and Sword Military (2018)
* Geerts, Gérard A. ''Samenwerking en Confrontatie: De Frans-Nederlandse militaire betrekkingen, voornamelijk in Franse tijd'' (Bataafschse Leeuw, 2002)
===តួនាទីព្រុស រុស្ស៊ី និងអូទ្រីស===
* Esdaile, Charles. "The Napoleonic Period: Some Thoughts on Recent Historiography," ''European History Quarterly,'' (1993) 23: 415–432 [https://archive.today/20130202043148/http://ehq.sagepub.com/content/23/3/415.extract online]
* Forrest, Alan et al. eds. ''War Memories: The Revolutionary and Napoleonic Wars in Modern European Culture'' (2013)
* Gill, John H. "From Great Captains to Common Grognards: research opportunities in Napoleonic military history." ''War & Society'' 41.1 (2022): 69–84. {{doi|10.1080/07292473.2022.2021752}}
* Hyatt, Albert M.J. "The Origins of Napoleonic Warfare: A Survey of Interpretations." ''Military Affairs'' (1966) 30#4 pp. 177–185.
* Linch, Kevin. "War Memories: The Revolutionary and Napoleonic Wars in Modern European Culture." ''Social History'' 40#2 (2015): 253–254.
* Martin, Jean-Clément. "War Memories. The Revolutionary and Napoleonic Wars in Modern European Culture." ''Annales Historiques De La Revolution Francaise''. (2015) No. 381.
* {{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=VT7fAQAAQBAJ&pg=PA391 |title=Reader's Guide to Military History |publisher=Routledge |year=2001 |isbn=978-1-135-95970-8 |editor-last=Messenger |editor-first=Charles |pages=391–427}} evaluation of the major books on Napoleon and his wars published by 2001.
* Mikaberidze, Alexander. "Recent Trends in the Russian Historiography of the Napoleonic Wars," ''Journal of Military History'' (2010) 74#1 pp. 189–194.
===ប្រភពបឋម===
* Dwyer, Philip G. "Public remembering, private reminiscing: French military memoirs and the revolutionary and Napoleonic wars," ''French Historical Studies'' (2010) 33#2 pp. 231–258 [http://fhs.dukejournals.org/content/33/2/231.short online]
* Kennedy, Catriona. ''Narratives of the Revolutionary and Napoleonic Wars: Military and Civilian Experience in Britain and Ireland'' (Palgrave Macmillan, 2013)
* Leighton, James. ''Witnessing the Revolutionary and Napoleonic Wars in German Central Europe'' (2013), diaries, letters and accounts by civilians [https://wayback.archive-it.org/all/20171020101956/https://academic.oup.com/gh/article-abstract/33/1/142/2726747/Witnessing-the-Revolutionary-and-Napoleonic-Wars Online review]
==តំណភ្ជាប់ក្រៅ==
{{Commons category|Napoleonic Wars|សង្គ្រាមណាប៉ូលេអូនិក}}
{{Wikivoyage|Napoleonic Wars|សង្គ្រាមណាប៉ូលេអូនិក|travel information}}
* [https://networks.h-net.org/group/73374/announcements/20000645/new-journal-napoleonic-and-restorations-periods-born "A new scholarly journal in 2023: ''European Review of Studies on the Napoleonic and Restoration Periods'']
* [https://web.archive.org/web/20111009051911/http://www.thailisting.com/epic/ The Legend of Bonaparte]
* [http://www.theeuropeanlibrary.org/exhibition/napoleonic_wars/index.HTML The Napoleonic Wars Exhibition held by The European Library]
* [https://web.archive.org/web/20140108104011/http://xvld.org/ 15th Kings Light Dragoons (Hussars) Re-enactment Regiment]
* [https://web.archive.org/web/20090831063254/http://www.95th-rifles.co.uk/main.html 2nd Bt. 95th Rifles] Reenactment and Living History Society
* [http://www.militaryheritage.com/napoleon.htm The Napoleonic Wars Collection Website]
* [http://napoleonistyka.atspace.com/ Napoleon, His Army and Enemies]
* [http://www.napoleonguide.com/ Napoleonic Guide]
* ''[https://www.gutenberg.org/ebooks/2600 War and Peace]'' ដោយ Leo Tolstoy ក្នុង Project Gutenberg
* [http://british-history.co.uk/napoleonic Napoleonic Wars]
* [https://www.napoleon.org/en/ Fondation Napoléon]
* [https://www.napoleon-series.org/ The Napoleon Series]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សង្គ្រាមណាប៉ូលេអូនិក| ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សង្គ្រាមបារាំង–អង់គ្លេស]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជម្លោះពិភពលោក]]
phigz0dse9bs6qyjsxskpu3yqo0b9ss
ហ៊ាន សាហុីប
0
42562
338798
337920
2026-08-11T04:24:06Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338798
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| honorific-prefix = បណ្ឌិតសភាចារ្យ
| name = ហ៊ាន សាហ៊ីប
| honorific-suffix = សេដ្ឋវិទូ
| image =
| office = រដ្ឋលេខាធិការ, ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ
| office1 = [http://csx.com.kh/en/about/chairman.jsp?MNCD=1000 ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាល, ក្រុមហ៊ុនផ្សារមូលប័ត្រកម្ពុជា]
| birth_date =
| birth_place = ខេត្តកំពត, [[ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]
| death_date =
| death_place =
| nationality = ខ្មែរ
| alma_mater = សាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋកៀវ, អ៊ុយក្រែន (បរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់, បណ្ឌិត)
| website = {{url|http://mef.gov.kh/manager-profile/he-hean-sahib|ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និង ហិរញ្ញវត្ថុ}}|
}}
'''ហ៊ាន សាហុីប''' (ឡាតាំងៈ '''Hean Sahib''') គឺជាសេដ្ឋវិទូ, អ្នកអប់រំ, និង មន្រ្តីសាធារណៈ ជនជាតិខ្មែរ ដែលបច្ចុប្បន្នជារដ្ឋលេខាធិការនៃក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ<ref>{{Cite web |title=ហ៊ាន សាហ៊ីប |url=https://mef.gov.kh/manager-profile/he-hean-sahib/}}</ref>, និងជាអនុប្រធានប្រចាំការឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ចជាតិ (SNEC) នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។
==អាជីពការងារ==
ក្នុងអាជីពការងារដំបូងៗ, '''ហ៊ាន សាហ៊ីប''' បានទទួលភារកិច្ចជានាយកដំបូងបង្អស់ នៃវិទ្យាស្ថានសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ (EFI) នៃក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ ដែលបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៩៧ ។ តាមរយៈការកសាងសមត្ថភាព, វិទ្យាស្ថានសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ បានចូលរួមចំណែកក្នុងដំណើរការនៃការធ្វើបរិវត្តកម្មប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ពីសេដ្ឋកិច្ចផែនការទៅជាសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារ ដោយរលូន ព្រមទាំងបានបណ្តុះបណ្តាលមន្ត្រីរាជការស៊ីវិលលើមុខជំនាញសេដ្ឋកិច្ច និង ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ ដើម្បីត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការធ្វើសមាហរណកម្មកម្ពុជាទៅក្នុងអាស៊ាននៅឆ្នាំ១៩៩៩ ។ បន្ទាប់មក, លោកនៅបន្តមានតួនាទីដឹកនាំ ក្នុងការអភិវឌ្ឍមូលធនមនុស្សកម្ពុជា ក្នុងមុខជំនាញសេដ្ឋកិច្ច និង ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ តាមរយៈការទទួលភារកិច្ចជា ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃវិទ្យាស្ថានសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ និង ប្រធានក្រុមការងារកសាងសមត្ថភាពមន្រ្តីរាជការ របស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ ។<ref>{{cite web|website=|url=https://efi.mef.gov.kh/about/|title=វិទ្យាស្ថានសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ|access-date=2026-07-22|archivedate=2025-05-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250509195851/https://efi.mef.gov.kh/about/|url-status=dead}}</ref>
ជាមួយតួនាទីដឹកនាំទាំងនេះ, លោកបានត្រួសត្រាយផ្លូវឱ្យមានប្រព័ន្ធ និង យុទ្ធសាស្រ្តសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សរបស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ ។ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក, វិទ្យាស្ថានសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ ទទួលបានការគាំទ្រទាំងផ្នែកបច្ចេកទេស និង ហិរញ្ញវត្ថុ ពីសំណាក់ដៃគូអភិវឌ្ឍសំខាន់ៗ ដូចជា សហភាពអឺរ៉ុប (EU), ធនាគារពិភពលោក (World Bank), មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF), កម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍សហប្រជាជាតិ (UNDP), ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB), ទីភ្នាក់ងារជប៉ុនសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ (JICA), ទីភ្នាក់ងារស៊ុយអ៊ែតសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍអន្តរជាតិ (SIDA), និង មូលនិធិតេម៉ាសេកអន្តរជាតិរបស់សិង្ហបុរី (Temasek Foundation International) ។ វិទ្យាស្ថានសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ ក៏បានបង្កើតនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និង កិច្ចសហការជិតស្និទ្ធជាមួយវិទ្យាស្ថានបណ្តុះបណ្តាល និង ស្រាវជ្រាវអន្តរជាតិនានា រួមមាន សកលវិទ្យាល័យឆាលស្ទើត (Charles Sturt University) របស់អូស្ត្រាលី<ref>{{Cite web |title=សកលវិទ្យាល័យឆាលស្ទើត |url=https://study.csu.edu.au/international/study-with-us/with-a-partner-institution/economics-and-finance-institute}}</ref>, វិទ្យាស្ថានអភិវឌ្ឍកូរ៉េ (Korea Development Institute) របស់កូរ៉េខាងត្បូង, សកលវិទ្យាល័យបច្ចេកវិទ្យាណានយ៉ាង (Nanyang Technological University) របស់សិង្ហបុរី, វិទ្យាស្ថានហិរញ្ញវត្ថុនិងអភិវឌ្ឍអាស៊ីប៉ាស៊ីភិច (Asia-Pacific Finance and Development Institute) របស់ចិន, និង មហាវិទ្យាល័យមុខងារសាធារណៈ (Civil Service College) របស់សិង្ហបុរី ។
លើសពីនេះ, លោកបាននិងកំពុងដឹកនាំគម្រោងថ្នាក់ជាតិ មានឈ្មោះថា គម្រោងប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មានសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ (FMIS)<ref>{{Cite web |title=ក្រុមការងារគ្រប់គ្រងគម្រោងប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មានសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ |url=https://fmis.gov.kh/storage/filepdf/212.pdf}}</ref> ដែលបានចូលរួមចំណែកក្នុងការលើកកម្ពស់ ភាពស័ក្តិសិទ្ធ, តម្លាភាព, គណនេយ្យភាព, និង អភិបាលកិច្ចល្អ ក្នុងការប្រើប្រាស់ថវិកាជាតិ ។ ជាលទ្ធផល, ធានាបាននូវចីរភាពនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និង ការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រជូនប្រជាជនកម្ពុជា, ព្រមទាំងផ្តល់ការគំាទ្រដល់កម្មវិធីកែទម្រង់ការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ។<ref>{{Cite web |title=គម្រោងប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មានសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ |url=https://fmis.gov.kh/}}</ref>
លោកក៏ជាប្រធានក្រុមការងារត្រួតពិនិត្យឡើងវិញនូវគម្រោងវិនិយោគឯកជន<ref>{{Cite web |title=ក្រុមការងារត្រួតពិនិត្យឡើងវិញនូវគម្រោងវិនិយោគឯកជន |url=https://www.information.gov.kh/articles/175865}}</ref> ដែលមានគោលបំណងគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុ និង ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ, រួមទាំងធានានូវតុល្យភាពរវាងការលើកទឹកចិត្ត, ជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និង កៀរគរចំណូលប្រកបដោយភាពស័ក្តិសិទ្ធ ។ នៅឆ្នាំ២០២៤, លោកត្រូវបានតែងតាំងឡើងវិញជាទីប្រឹក្សានាយករដ្ឋមន្រ្តី ដើម្បីដឹកនាំក្រុមការងារជំរុញការវិនិយោគក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ<ref>{{Cite web |title=ក្រុមការងារជំរុញការវិនិយោគក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ |url=https://kh.cc-times.com/posts/22119}}</ref> ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២៤, និង ក្រុមការងារជំរុញការ វិនិយោគនៅភូមិភាគឦសាន<ref>{{Cite web |title=ក្រុមការងារជំរុញការ វិនិយោគនៅភូមិភាគឦសាន |url=https://www.postkhmer.com/national/2025-9-30-935-263384 }}{{Dead link|date=សីហា 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២៥ ។ លើសពីនេះ, លោកក៏បានកាន់តួនាទីយុទ្ធសាស្រ្តជាច្រើន ក្នុងក្របខ័ណ្ឌគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍសង្គម-សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា រួមទាំង អនុប្រធាន និងជាអគ្គលេខាធិការ នៃឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ។ បច្ចុប្បន្ន, លោកគឺជាអនុប្រធានប្រចាំការនៃឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាសេដ្ឋកិច្ចជាតិ មានឋានៈស្មើទេសរដ្ឋមន្រ្តី ។ លោកក៏មានតួនាទីជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃក្រុមហ៊ុនផ្សារមូលប័ត្រកម្ពុជា<ref>{{Cite web |title=ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃក្រុមហ៊ុនផ្សារមូលប័ត្រកម្ពុជា |url=https://csx.com.kh/kh/about-csx/chairman-message}}</ref>, សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃសាលាភូមិន្ទរដ្ឋបាល និង សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា<ref>{{Cite web |title=ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា |url=https://rac.gov.kh/views2/manager}}</ref> ។
==ការសិក្សា==
'''ហ៊ាន សាហ៊ីប''' បានទទួលសញ្ញាបត្របរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ និង សញ្ញាបត្របណ្ឌិត ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ពីសាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋកៀវនៃប្រទេសអ៊ុយក្រែន (បច្ចុប្បន្ន Taras Shevchenko National University of Kyiv) ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩១ និង ១៩៩៤ ។ ការងារស្រាវជ្រាវរបស់លោក ផ្តោតលើគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច, ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ និង យុទ្ធសាស្រ្តអភិវឌ្ឍវិស័យឯកជន។ លោកបាននិពន្ធសៀវភៅ និង ចងក្រងឯកសារស្រាវជ្រាវ ទាក់ទងនឹង សេដ្ឋកិច្ចសាធារណៈ និង តួនាទីរដ្ឋក្នុងសេដ្ឋកិច្ច ។<ref>{{Cite web |title=ស្នាដៃក្នុងវិស័យសិក្សាធិការ |url=https://books.google.com.kh/books?id=7ajHT3vmL6YC&q=%22Hean+Sahib%22+-wikipedia&redir_esc=y#v=snippet&q=%22Hean%20Sahib%22%20-wikipedia&f=false}}</ref> លោកគឺជាសាស្ត្រាចារ្យផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច នៅគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាសាធារណៈកម្ពុជា រួមមាន សាលាភូមិន្ទរដ្ឋបាល រាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា និង វិទ្យាស្ថានសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ, ជាកន្លែងដែលលោក បានបណ្តុះបណ្តាល និង ផ្តល់ឱវាទដល់ និស្សិត អ្នកស្រាវជ្រាវ សហគ្រិន អ្នកដឹកនាំវ័យក្មេង និង មន្រ្តីរាជការ ជាច្រើន ។ ដោយសារតែការរួមចំណែកដ៏លេចធ្លោទាំងនេះ, លោកទទួលបានការលើកទឹកចិត្ត និង ការតែងតាំងជាសមាជិកពេញសិទ្ធិនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជាជាមួយគោរមងារជា '''“បណ្ឌិតសភាចារ្យ”''' ពីព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ ។<ref>{{Cite web |title=ការតែងតាំងជាសមាជិកពេញសិទ្ធិនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជាជាមួយគោរមងារជា “បណ្ឌិតសភាចារ្យ” |url=https://pressocm.gov.kh/archives/32346}}</ref>
== ការស្រាវជ្រាវ និង ការបោះពុម្ពផ្សាយ ==
ក្នុងអាជីពការងារ, '''ហ៊ាន សាហ៊ីប''' គឺជា អ្នកស្រាវជ្រាវ សាស្រ្តាចារ្យ និង អ្នកនិពន្ធ ដ៏សកម្មមួយរូប ។ លោកបានបោះពុម្ពផ្សាយពាក់ព័ន្ធនឹងមុខជំនាញ សេដ្ឋកិច្ចអភិវឌ្ឍ, ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ, អភិបាលកិច្ច, ទំនាក់ទំនងរវាងរដ្ឋ និង ទីផ្សារ, និង ទស្សនៈសេដ្ឋកិច្ច ។ ស្នាដៃលេចធ្លោរបស់លោក រួមមាន សៀវភៅស្តីពីការគ្រប់គ្រងសេដ្ឋកិច្ច និង ហិរញ្ញវត្ថុ, សៀវភៅស្តីពីទស្សនៈសេដ្ឋវិទូ និង វិទ្យាសាស្រ្តសេដ្ឋកិច្ច<ref>{{Cite web |title=អំណោយសៀវភៅស្តីពីទស្សនៈសេដ្ឋវិទូ និង វិទ្យាសាស្រ្តសេដ្ឋកិច្ច |url=https://efi.mef.gov.kh/efi-2021-6-7/ |access-date=2023-04-07 |archivedate=2021-06-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210609155022/https://efi.mef.gov.kh/efi-2021-6-7/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=សៀវភៅស្តីពីទស្សនៈសេដ្ឋវិទូ និង វិទ្យាសាស្រ្តសេដ្ឋកិច្ច |url=https://books.scholarlibrary.com/km/shop/17966 |access-date=2026-07-22 |archivedate=2026-07-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260722080234/https://books.scholarlibrary.com/km/shop/17966 |url-status=dead }}</ref>, និង ឯកសារសិក្សាជាច្រើនទៀតស្តីពីរដ្ឋ និង សេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារ ។ លោកបានលើកឡើងអំពីសារៈសំខាន់នៃ ស្ថាប័នស័ក្តិសិទ្ធ (Effective Institutions), ចក្ខុវិស័យយុទ្ធសាស្រ្តវែងឆ្ងាយ, ការអភិវឌ្ឍមូលធនមនុស្ស, និង អភិបាលកិច្ចល្អ ក្នុងការសម្រេចបាននូវការអភិវឌ្ឍជាតិប្រកប ដោយចីរភាព ។ លោកសង្កត់ធ្ងន់លើតួនាទីរដ្ឋខ្លាំង រឹងមាំ ក្នុងការដឹកនាំការអភិវឌ្ឍសង្គម-សេដ្ឋកិច្ចជាតិ, ពោលគឺ រដ្ឋត្រូវមានទស្សនៈអភិវឌ្ឍជាតិ និង ចក្ខុវិស័យវែងឆ្ងាយ ជាពិសេស វប្បធម៌ និង របៀបរបបក្នុងការដឹកនាំ; មានប្រព័ន្ធ យុត្តិធម៌ និង អភិបាលកិច្ច; ឈរលើគោលការណ៍គុណាធិបតេយ្យ ដោយមានធនធានមនុស្សជាកត្តាស្នូល; និង លើកទឹកចិត្តមន្រ្តីសាធារណៈ ផ្អែកលើសមត្ថភាពជាលក្ខខណ្ឌចម្បង ។ ស្ថាប័នសាធារណៈ ត្រូវមានប្រព័ន្ធដឹកនាំគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ, មានសិទ្ធិអំណាចក្នុងសមត្ថកិច្ចខ្លួន, អនុវត្តការងារប្រកបដោយ '''សហថាមពល''' (Synergy) (ការផ្គួបថាមពលដោយប្រទាក់ក្រឡា និង ស៊ីចង្វាក់គ្នា) ស្ថិតក្នុងអភិក្រម '''«ជវភាពនៃប្រព័ន្ធតួអង្គតែមួយ»''' មានសង្គតិភាព, មានកិច្ចសហការជិតស្និទ្ធ, បំពេញឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក, មានការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ ក្នុងបេសកកម្មអនុវត្តគោល-នយោបាយអភិវឌ្ឍជាតិ, ឆ្លើយតបបានទាន់ពេលវេលាទៅនឹងតម្រូវការសង្គម តាមរយៈ ដំណើរការរដ្ឋបាលសាធារណៈ ដែលមានការសម្របសម្រួល, មានចក្ខុវិស័យ ច្បាស់លាស់ និង មាននីតិរដ្ឋជាឆ្អឹងខ្នង ។ ការណ៍នេះ, នឹងទទួលបានការជឿទុកចិត្តលើគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍជាតិ ដែលជាបុរេលក្ខខណ្ឌ និង ជាកត្តាជំរុញការចូលរួម ប្រកបដោយ ប្រសិទ្ធភាព ពីសំណាក់ប្រជាជន, ធុរជន និង គ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ។
លោកជ្រើសយកប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចចម្រុះ '''«មាគ៌ាទីបី»''' ធ្វើជាទស្សនវិជ្ជាសេដ្ឋកិច្ច និង ចាត់ទុកប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារមានយុត្តិធម៌ និង មានប្រសិទ្ធភាព, ប៉ុន្តែ ធ្វើឱ្យមានអសមធម៌ក្នុងសង្គម, ចំណែកប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចផែនការធ្វើឱ្យមានសមធម៌សង្គម, ប៉ុន្តែ មានអយុត្តិធម៌ និង ប្រសិទ្ធភាពមានកម្រិត ។ ដើម្បីមានទាំងប្រសិទ្ធភាព, មានទាំងយុត្តិធម៌ និង សមធម៌សង្គម, អភិក្រមការអភិវឌ្ឍត្រូវបញ្ចូលនូវទស្សនៈ '''«រដ្ឋ និង សេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារដើរតួនាទីស្នូលទន្ទឹមគ្នា»''' ដែលជាប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចចម្រុះ ។ ភាពស័ក្តិសិទ្ធនៃប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចចម្រុះ ស្ថិតនៅចន្លោះ '''អភិក្រមវិចារវិទ្យា''' (Dialectical Approach) នៃ យន្តការសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារ និង អន្តរាគមន៍រដ្ឋ ។ ជាក់ស្តែង, ក្នុងបរិការណ៍កម្ពុជា, រដ្ឋត្រូវ សកម្ម និង បុរេសកម្ម ក្នុងការអនុវត្តគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍសង្គម-សេដ្ឋកិច្ចជាតិ, ក្នុងអភិក្រមវិចារវិទ្យា, ពោលគឺ ត្រឹមត្រូវក្នុងការជ្រើសជម្រើសវិធានការគោលនយោបាយ ដែលមានបរមភាវូបនីយកម្ម (Optimization) ចំពោះជាតិ និង ប្រជាជន ។ ជាមួយនេះ, លោកសង្កត់បញ្ជាក់ថា ដើម្បីអនុវត្តទស្សនៈខាងលើ បានដោយជោគជ័យ, គ្រប់ភាគី (រដ្ឋ និង សេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារ) ត្រូវអនុវត្តការងារដោយ '''សហថាមពល (Synergy)''' ដែលជាការផ្គួបថាមពល ក្នុងអភិក្រម '''«ជវភាពនៃប្រព័ន្ធតួអង្គតែមួយ»''', និង គ្រប់ភាគីត្រូវស្រុះស្រួលគ្នា ក្នុងស្មារតី '''«ឧត្តមនិយម»''' នៃផលប្រយោជន៍ជាតិ និង ប្រជាជន ។
==ឯកសារយោង==
1z7sz66cafw8j6khpkfgglrg434bu1i
ជនជាតិសាន
0
44095
338778
332360
2026-08-10T23:57:30Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338778
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox ethnic group
| group = តៃសាន<br/>[[Image:Shan-tai.png|25px]]<br/>តៃយ៉ៃ/ថៃយ៉ៃ
| flag = Flag of Shan State.svg
| flag_caption = ទង់ជាតិរបស់ជនជាតិសាន
| image = [[File:NarngSaoTai.jpg|200px|center]]
| caption = ស្ត្រីជនជាតិសានមកពី[[ឡាយខា]], [[រដ្ឋសាន]]
| pop = c. 4–6 លាន (est.)<ref name=POTWF/><ref name="CIA geos"/>
| region1 = {{flag|មីយ៉ាន់ម៉ា}}<br>(ជាចម្បង {{flag|រដ្ឋសាន}})
| pop1 = c. 5 លាន{{efn|According to [[CIA Factbook]], the Shan make up 9% of the total population of Myanmar (55 million) or approximately 5 million people.}}
| ref1 = <ref name="CIA geos">{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma/ |publisher=cia.gov |access-date=24 January 2018 |title=The World Factbook — Central Intelligence Agency |archivedate=10 កុម្ភៈ 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210210200835/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma/ |url-status=dead }}</ref>
| rels = [[ថេរវាទ|ពុទ្ធសាសនាថេរវាទ]], សាសនាប្រជាប្រិយតៃ
| langs = ភាសាសាន, ភាសាភូមា, ភាសាថៃ
| related = [[ជនជាតិអាហូម|តៃអាហូម]], [[ជនជាតិតៃ (ចិន)|ចិនសាន]], [[ជនជាតិតៃ]], [[ជនជាតិលាវ|តៃឡាវ]], នុងពូយ៉េ, [[ជនជាតិកាំ|តុង]], [[ជនជាតិថៃ|ថៃ]]
}}
'''ជនជាតិសាន''' ({{lang-shn|တႆး}}; {{lang-my|ရှမ်းလူမျိုး}}), ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា '''ជនជាតិតៃយ៉ៃ/ថៃយ៉ៃ''' ជាក្រុមជនជាតិតៃរបស់[[អាស៊ីអាគ្នេយ៍]] ជនជាតិសានគឺជាជនជាតិភាគតិចដ៏ធំបំផុតរបស់ប្រទេស[[មីយ៉ាន់ម៉ា|ភូមា]] (មីយ៉ាន់ម៉ា)<ref name=":0">{{Cite web|title=Shan {{!}} people|url=https://www.britannica.com/topic/Shan|access-date=2020-08-26|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}</ref> និងភាគច្រើនរស់នៅ[[រដ្ឋសាន]]របស់ប្រទេសនេះ ប៉ុន្តែក៏រស់នៅក្នុងផ្នែកខ្លះរបស់តំបន់ម៉ាន់ដាឡាយ [[រដ្ឋកាឈីន]] និង[[រដ្ឋការ៉ែន]] និងនៅតំបន់ជាប់គ្នារបស់ប្រទេស[[ចិន]] ([[ជនជាតិតៃ (ចិន)|ជនជាតិតៃ]]នៅប្រទេសចិន) [[ឡាវ]] [[រដ្ឋអាសាម|អាសាម]] ([[ជនជាតិអាហូម]]) និង[[ថៃ]]<ref>Sao Sāimöng, ''The Shan States and the British Annexation''. Cornell University, Cornell, 1969 (2nd ed.)</ref> ទោះបីជាមិនមានជំរឿនដែលអាចទុកចិត្តបានត្រូវបានធ្វើនៅក្នុងប្រទេសភូមាចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1935 ក៏ដោយ ជនជាតិសានត្រូវបានប៉ាន់ប្រមាណថាមានចំនួនពី 4 ទៅ 6 លាន<ref name="POTWF">{{cite web|title=The Shan People|url=http://www.peoplesoftheworld.org/text?people=Shan|access-date=2015-01-16|website=The Peoples of the World Foundation|archivedate=2018-10-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181025065226/http://www.peoplesoftheworld.org/text?people=Shan|url-status=dead}}</ref> ជាមួយនឹង CIA Factbook ផ្តល់ការប៉ាន់ប្រមាណចំនួនប្រាំលានរីករាលដាលនៅទូទាំងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា<ref name="CIA geos" /> ដែលមានប្រហែល 10% របស់ចំនួនប្រជាជនភូមាទាំងមូល<ref name=":0" /><ref>{{Cite news|date=2007-08-30|title=FACTBOX: The Shan, Myanmar's largest minority|language=en|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-myanmar-shan-factbox-idUSBKK22090520070830|access-date=2020-08-26}}</ref>
ជនជាតិសានជាពាក្យទូទៅសម្រាប់ជនជាតិដែលនិយាយភាសាតៃទាំងអស់ក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា (ភូមា) រាជធានីរបស់រដ្ឋសានគឺតុងជី ទីក្រុងធំទី 5 ក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាដែលមានប្រជាជនប្រហែល 390,000 នាក់ ទីក្រុងសំខាន់ៗផ្សេងទៀតរួមមាន ស៊ីប៉ោ ឡាស៊ីវ កេងទុង និងតាឈីលេក (ថាឃីលេក, ท่าขี้เหล็ก)
== ឯកសារយោង ==
<references />
<references group="lower-alpha" />
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុមជនជាតិ]]
6cq62ym6p4ga8soo84y7xabvfvxprda
Toy Story 2
0
46617
338765
324434
2026-08-10T22:23:26Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338765
wikitext
text/x-wiki
{{Retaining title}}{{Infobox film|name=Toy Story 2|distributor=[[Buena Vista Pictures Distribution]]|gross=$៤៩៧.៤ លាន<ref name="Boxofficemojo" />|budget=$៩០ លាន<ref name="Boxofficemojo">{{cite web |url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=toystory2.htm |title=Toy Story 2 (1999) |website=[[Box Office Mojo]] |access-date=August 20, 2016|archive-url=https://www.webcitation.org/67q1xwz6q?url=http://boxofficemojo.com/movies/?id=toystory2.htm|archive-date=May 22, 2012|url-status=live}}</ref>|language=អង់គ្លេស|country={{USA}}|runtime=៩២ នាទី<ref name=Runtime>{{cite news |title=Toy Story 2 |url=https://www.nytimes.com/1999/11/24/movies/film-review-animated-sequel-finds-new-level-of-imagination.html |newspaper=[[The New York Times]] |date=November 24, 1999|access-date=September 21, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180921191306/https://www.nytimes.com/1999/11/24/movies/film-review-animated-sequel-finds-new-level-of-imagination.html|archive-date=September 21, 2018|url-status=live}}</ref>|released={{film date|1999|11|13|[[El Capitan Theatre]]|1999|11|24|សហរដ្ឋអាមេរិក|ref1=<ref name=EWTS2Premiere>{{cite web |last1=Bell |first1=Carrie |url=https://www.ew.com/article/1999/11/26/toy-story-2-premiere |title='Toy Story 2': The Premiere |work=Entertainment Weekly |access-date=July 23, 2015 |date=November 26, 1999 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150724042316/https://ew.com/article/1999/11/26/toy-story-2-premiere/ |archive-date=July 24, 2015 |url-status=dead |archivedate=កក្កដា 24, 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150724042316/https://ew.com/article/1999/11/26/toy-story-2-premiere/ }}</ref>}}|editing={{plainlist|
* Edie Bleiman
* [[David Ian Salter]]
* [[Lee Unkrich]]
}}|image=Toy Story 2 logo.svg|cinematography=[[Sharon Calahan]]|music=[[Randy Newman]]|starring={{plainlist |
* [[Tom Hanks]]
* [[Tim Allen]]
<!-- No billing block in poster. These two cast members are the only top-billed actors in the end credits and are also the only ones named in the poster. -->
}}|story={{plainlist|
* John Lasseter
* [[Pete Docter]]
* [[Ash Brannon]]
* Andrew Stanton
}}|screenplay={{plainlist|
* [[Andrew Stanton]]
* Rita Hsiao
* Doug Chamberlin
* Chris Webb
}}|producer={{plainlist|
* Helene Plotkin
* Karen Robert Jackson
}}|director=[[John Lasseter]]|studio={{plainlist|
* [[Walt Disney Pictures]]
* [[Pixar Animation Studios]]<!-- Credited as "Pixar Animation Studios" --><!-- Syndicated for Barbie -->
}}}}'''''Toy Story 2''''' (ថយ ស្តូរី២) គឺជាភាពយន្តគំនូរជីវចលកុំព្យូទ័ររបស់អាមេរិកឆ្នាំ ១៩៩៩ ដែលផលិតដោយ Pixar Animation Studios សម្រាប់ Walt Disney Pictures។<ref name="Toy Story 2">{{cite web|url=http://www.tcm.com/tcmdb/title/444087/Toy-Story-2/full-credits.html|title=Toy Story 2|work=[[Turner Classic Movies]]|publisher=[[Turner Broadcasting System]] ([[Time Warner]])|location=[[Atlanta]]|access-date=July 10, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180613160903/http://www.tcm.com/tcmdb/title/444087/Toy-Story-2/full-credits.html|archive-date=June 13, 2018|url-status=live}}</ref> ដឹកនាំដោយ John Lasseter និងដឹកនាំដោយ Ash Brannon និង Lee Unkrich វាគឺជាវគ្គទីពីរនៅក្នុងរឿង Toy Story franchise និងរឿងភាគរបស់ ''[[Toy Story]]'' (១៩៩៥)។ នៅក្នុងខ្សែភាពយន្តនេះ Woody ត្រូវបានលួចដោយអ្នកប្រមូលប្រដាប់ក្មេងលេង ដែលជំរុញឱ្យ Buzz Lightyear និងមិត្តភក្តិរបស់គាត់ជួយសង្គ្រោះគាត់ ប៉ុន្តែ Woody ត្រូវបានល្បួងដោយគំនិតនៃអមតៈនៅក្នុងសារមន្ទីរមួយ។ Tom Hanks, Tim Allen, Don Rickles, Wallace Shawn, John Ratzenberger, Jim Varney, Annie Potts, R. Lee Ermey, John Morris និង Laurie Metcalf សម្តែងឡើងវិញនូវតួនាទីរបស់ពួកគេពីខ្សែភាពយន្តដំបូង។ តួសម្តែងត្រឡប់មកវិញត្រូវបានចូលរួមដោយ Joan Cusack, Kelsey Grammer, Estelle Harris, Wayne Knight និង Jodi Benson ដែលដើរតួជាតួអង្គថ្មីដែលបានណែនាំនៅក្នុងខ្សែភាពយន្តនេះ។
ដំបូងឡើយ Disney បានស្រមៃមើលរឿង ''Toy Story 2'' ជារឿងបន្តផ្ទាល់ទៅវីដេអូ។ ខ្សែភាពយន្តនេះបានចាប់ផ្តើមផលិតនៅក្នុងអគារមួយដាច់ដោយឡែកពី Pixar ក្នុងកម្រិតតូចមួយ ដោយសារតែបុគ្គលិកសំខាន់ៗរបស់ Pixar ភាគច្រើនកំពុងមមាញឹកធ្វើការលើ ''[[A Bug's Life]]'' (១៩៩៨)។ នៅពេលដែលសាច់រឿងបានដំណើរការឡើងវិញ ក្រុមហ៊ុន Disney បានធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវខ្សែភាពយន្តនេះទៅជាការចេញផ្សាយល្ខោន ប៉ុន្តែ Pixar មិនសប្បាយចិត្តនឹងគុណភាពភាពយន្តនោះទេ។ Lasseter និងក្រុមរឿងបានធ្វើការអភិវឌ្ឍឡើងវិញនូវគ្រោងទាំងមូលក្នុងមួយចុងសប្តាហ៍។ ទោះបីជាលក្ខណៈពិសេសរបស់ Pixar ភាគច្រើនត្រូវចំណាយពេលច្រើនឆ្នាំដើម្បីអភិវឌ្ឍក៏ដោយ ក៏កាលបរិច្ឆេទនៃការចេញផ្សាយដែលបានបង្កើតឡើងមិនអាចផ្លាស់ទីបានទេ ហើយកាលវិភាគផលិតកម្មសម្រាប់ ''Toy Story 2'' ត្រូវបានបង្រួមទៅជាប្រាំបួនខែ។
== តួអង្គ ==
* Tom Hanks - Woody
* Tim Allen - Buzz Lightyear & Utility Belt Buzz (dual role)
* Joan Cusack - Jessie
* Kelsey Grammer - Prospector
* John Ratzenberger - Hamm
* Don Rickles - Mr. Potato Head
* Jim Varney - Slinky Dog
* Wallace Shawn - Rex
* Annie Potts - Bo Peep
* Estelle Harris - Mrs. Potato Head
* John Morris - Andy Davis
* Wayne Knight - Al McWhiggin
* Laurie Metcalf - Andy's mom
* R. Lee Ermey - Sarge
* Jodi Benson - Tour Guide Barbie
* Jonathan Harris - the Cleaner
* Joe Ranft - Wheezy
* Jeff Pidgeon - Aliens
* Andrew Stanton - Evil Emperor Zurg
== រង្វាន់ ==
{| class="wikitable sortable" style="width:100%;"
|- style="background:#ccc; text-align:center;"
! colspan="5" style="background: LightSteelBlue;" | រង្វាន់
|- style="background:#ccc; text-align:center;"
! style="width:075px;"|'''ឆ្នាំ'''
! style="width:200px;"|'''រង្វាន់'''
! style="width:300px;"|'''ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម'''
! style="width:200px;"|'''អ្នកទទួល'''
!width="80"|'''លទ្ធផល'''
|-
| rowspan="20" align=center|2000
| [[American Society of Composers, Authors and Publishers|ASCAP Film and Television Music Awards]]<ref name="nytimes1">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/movies/movie/181134/Toy-Story-2/awards |title=Toy-Story-2 – Cast, Crew, Director and Awards |access-date=November 20, 2013 |archive-url=https://archive.today/20131120155655/http://www.nytimes.com/movies/movie/181134/Toy-Story-2/awards |archive-date=November 20, 2013 |work=[[The New York Times]] |url-status=dead}}</ref>
| Top Box Office Films of 2000 Award
| [[Randy Newman]]
| {{won}}
|-
| [[Academy Awards]]<ref name=72ndOscars>{{cite web |title=The 72nd Academy Awards (1999) Nominees and Winners |url=http://www.oscars.org/awards/academyawards/legacy/ceremony/72nd-winners.html |work=Academy Award |publisher=Academy of Motion Picture Arts and Sciences |access-date=November 23, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120201011248/http://www.oscars.org/awards/academyawards/legacy/ceremony/72nd-winners.html |archive-date=February 1, 2012}}</ref><ref name="nytimes1" />
| [[Academy Award for Best Original Song|Best Original Song]]
| Randy Newman ({{small|for "[[When She Loved Me]]"}})
| rowspan="3" {{nom}}
|-
| rowspan="2"|[[Saturn Award]]s<ref name="nytimes1" />
| Best Fantasy Film
|
|-
| Best Music
| Randy Newman
|-
| rowspan="9"|[[Annie Award]]s<ref name=annie>{{cite web |url=http://annieawards.org/28thwinners.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080424041350/http://annieawards.org/28thwinners.html |archive-date=April 24, 2008 |title=28th Annual Annie Award Nominees and Winners (2000) |work=Annie Awards |publisher=The International Animated Film Society, ASIFA-Hollywood |access-date=January 28, 2009 |archivedate=កុម្ភៈ 8, 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120208102756/http://annieawards.org/28thwinners.html |url-status=dead }}</ref>
| [[Annie Award for Best Animated Feature|Animated Theatrical Feature]]
| Helene Plotkin & Karen Robert Jackson
| {{won}}
|-
| Outstanding Individual Achievement for Character Animation
| Doug Sweetland
| {{nom}}
|-
| [[Annie Award for Directing in a Feature Production|Outstanding Individual Achievement for Directing in an Animated Feature Production]]
| [[John Lasseter]], [[Lee Unkrich]] & [[Ash Brannon]]
| rowspan="2" {{won}}
|-
| [[Annie Award for Music in a Feature Production|Outstanding Individual Achievement for Music in an Animated Feature Production]]
| Randy Newman
|-
| Outstanding Individual Achievement for Production Design in an Animated Feature Production
| William Cone & Jim Pearson
| {{nom}}
|-
| Outstanding Individual Achievement for Storyboarding in an Animated Feature Production
| Dan Jeup & [[Joe Ranft]]
| rowspan="7" {{won}}
|-
| [[Annie Award for Voice Acting in a Feature Production|Outstanding Individual Achievement for Voice Acting by a Female Performer in an Animated Feature Production]]
| [[Joan Cusack]]
|-
| Outstanding Individual Achievement for Voice Acting by a Male Performer in an Animated Feature Production
| [[Tim Allen]]
|-
| [[Annie Award for Writing in a Feature Production|Outstanding Individual Achievement for Writing in an Animated Feature Production]]
| John Lasseter, [[Pete Docter]], Ash Brannon, [[Andrew Stanton]], Rita Hsiao, Doug Chamberlin & Chris Webb
|-
| [[Blockbuster Entertainment Awards]]<ref>{{cite web |title=Blockbuster Entertainment Award winners |url=https://variety.com/2000/film/news/blockbuster-entertainment-award-winners-1117781474/ |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |access-date=November 23, 2013 |date=May 9, 2000|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303211107/http://variety.com/2000/film/news/blockbuster-entertainment-award-winners-1117781474/|archive-date=March 3, 2016|url-status=live}}</ref>
| Best Family Film (Internet Only)
|
|-
| [[Bogey Awards]]<ref name="nytimes1" />
| Bogey Award
|
|-
| [[Critics' Choice Movie Award|Broadcast Film Critics Association Awards]]<ref>{{cite news |title=2000 BROADCAST FILM CRITICS ASSOCIATION AWARDS |url=http://www.hollywood.com/static/2000-broadcast-film-critics-association-awards |work=[[Hollywood.com]] |access-date=November 23, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131123094856/http://www.hollywood.com/static/2000-broadcast-film-critics-association-awards |archive-date=November 23, 2013}}</ref>
| [[Broadcast Film Critics Association Award for Best Animated Feature|Best Animated Film]]
| John Lasseter, Lee Unkrich and Ash Brannon
|-
| [[Casting Society of America]]<ref>{{cite web |title=Artios Awards |url=http://www.castingsociety.com/awards/artios#2000 |publisher=[[Casting Society of America]] |access-date=November 23, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130502160504/http://www.castingsociety.com/awards/artios#2000 |archive-date=May 2, 2013 |archivedate=វិច្ឆិកា 2, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131102213058/http://www.castingsociety.com/awards/artios#2000 |url-status=dead }}</ref>
| Best Casting for Animated Voiceover – Feature Film
| Ruth Lambert
| {{nom}}
|-
| rowspan="2"|[[Golden Globe Award]]s<ref>{{cite magazine |last=Wolk |first=Josh |title=Good as Golden |url=https://www.ew.com/ew/article/0,,84940,00.html |magazine=Entertainment Weekly |access-date=November 23, 2013 |date=January 23, 2000|archive-url=https://web.archive.org/web/20131202221724/http://www.ew.com/ew/article/0,,84940,00.html|archive-date=December 2, 2013|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Best Original Song – Motion Picture |url=http://www.goldenglobes.org/browse/?param=%2Fcategory_year%2F637 |work=Golden Globe Award |publisher=Hollywood Foreign Press Association |access-date=November 23, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130508210952/http://www.goldenglobes.org/browse/?param=%2Fcategory_year%2F637 |archive-date=May 8, 2013 |url-status=dead |archivedate=ឧសភា 8, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130508210952/http://www.goldenglobes.org/browse/?param=%2Fcategory_year%2F637 }}</ref>
| [[Golden Globe Award for Best Motion Picture – Musical or Comedy|Best Picture – Musical or Comedy]]
|
| {{won}}
|-
| [[Golden Globe Award for Best Original Song|Best Original Song]]
| Randy Newman ({{small|for "When She Loved Me"}})
| rowspan="2" {{nom}}
|-
| rowspan="1"|[[Nickelodeon Kids' Choice Awards|Kids' Choice Awards]]<ref name="nytimes1" />
| Favorite Movie
|
|-
|}
== ឯកសារយោង ==
<references />
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាពយន្តអាមេរិក]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាពយន្តឌីសនីយ៍]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Toy Story]]
q0lyygzpykng01l0es9b5u33yidlqbt
ពិធា លិមចម្រើនរ័ត្ន
0
49231
338783
335093
2026-08-11T01:56:11Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338783
wikitext
text/x-wiki
'''ពិធា លិមចម្រើនរ័ត្ន''' ([[ភាសាថៃ|ថៃ]]: พิธา ลิ้มเจริญรัตน์ អានថា ភិថា លីមចារើនរ៉ាត់) កើតថ្ងៃទី 5 ខែកញ្ញា ព.ស. 2523 (គ.ស. 1980) មានឈ្មោះហៅក្រៅថា'''ធិម''' <ref>{{Cite web |title=เปิดประวัติ “พิธา ลิ้มเจริญรัตน์” จากกระดุม 5 เม็ด… สู่ดาวฤกษ์ดวงใหม่ |url=https://workpointtoday.com/jimpitha/ |access-date=6 April 2023 |website=workpointTODAY |language=th }}{{Dead link|date=ឧសភា 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> គឺជាពាណិជ្ជករ និងជាអ្នកនយោបាយថៃ ជាមេដឹកនាំគណបក្សឆ្ពោះទៅមុខ និងជាអតីតសមាជិកសភាតំណាងរាស្រ្ត។ បញ្ជីឈ្មោះគណបក្សនេះធ្លាប់មានទំនាក់ទំនងជាមួយ'''គណបក្សអនាគតថ្មី'''ពីការបោះឆ្នោតសកលក្នុងឆ្នាំ 2019។ គាត់ត្រូវបានគេស្គាល់នៅក្នុងរង្វង់នយោបាយពីការពិភាក្សាអំពីគោលនយោបាយកសិកម្ម "ទ្រឹស្តីនៃ៥ចំណុច" ក្រោមរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក [[ប្រយុទ្ធ ច័ន្ទ្រ៍ឱជា|ប្រយុទ្ធ ច័ន្ទ្ឱជា]] ។
== បឋមវ័យ ==
ពិធា កើតនៅថ្ងៃទី ៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៨០ គាត់ជា<ref name="birth">{{Cite web |date=2023-04-23 |title=ประวัติทิม พิธา ลิ้มเจริญรัตน์ หนุ่มนักเรียนทุนฮาร์วาร์ดคนแรกของไทย |url=https://www.sanook.com/campus/1394829/ |access-date=2023-05-16 |website=Sanook}}</ref>កូនប្រុសច្បងរបស់នាយ ពង្សស័ក្ដិ៍ លិមចម្រើនរ័ត្ន អតីតទីប្រឹក្សារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម និងសហករណ៍ ជាមួយលោកស្រី លិលដា លិមចម្រើនរ័ត្ន ហើយក៏ជាចៅប្រុសរបស់លោក ផ្ដុង លិមចម្រើនរ័ត្ន អតីតលេខាធិការរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ និងលោក តាមចៃ ខាំភតោ អតីតនាយកគ្រប់គ្រងធនាគារ ក្រុងថៃ ដែលជាសាច់ញាតិខាងម្តាយ <ref>[https://www.bbc.com/thai/thailand-50970799 ทิม พิธา : กระดุม 5 เม็ดของอนาคตใหม่ กับปณิธานใหม่ขอเป็น "พรรคที่เล่นการเมืองน้อยที่สุด"]</ref> ជាមួយប្អូនប្រុសម្នាក់ឈ្មោះ ភាសិណ លិមចម្រើនរ័ត្ន <ref>{{Cite web |date=2019-07-27 |title=เปิดประวัติ ทิม พิธา ลิ้มเจริญรัตน์ ส.ส.อนาคตใหม่ รู้จริงเรื่องเกษตรไทย |url=https://www.thairath.co.th/news/society/1624091 |access-date=2023-05-16 |website=Thairath}}</ref>
ពិធា ចូលរៀនថ្នាក់មធ្យមសិក្សានៅ'''សាលាក្រុងទេពគ្រីសស្ទានវិទ្យាល័យ''' ដោយសារចរិតរប៉ិលរប៉ុចរបស់គាត់ លោកពង្សស័ក្ដិ៍ដែលជាឪពុកបានបញ្ជូនពិធាទៅរៀននៅប្រទេស [[នូវែលហ្សេឡង់|នូវែលសេឡង់]] ពេលគាត់មានអាយុ<ref name="thaipbs1">{{Cite web |date=2023-05-15 |title=เลือกตั้ง2566 : รู้จัก (ว่าที่) นายกฯ "พิธา ลิ้มเจริญรัตน์" |url=https://www.thaipbs.or.th/news/content/327816 |access-date=2023-05-15 |website=ThaiPBS}}</ref> 11 ឆ្នាំដោយរស់នៅ Hamilton ជាមួយគ្រួសារចិញ្ចឹមមួយ <ref>{{Cite web |date=2022-05-23 |title="อยากเป็น เลขาฯยูเอ็น " ความฝันสูงสุด "พิธา ลิ้มเจริญรัตน์" |url=https://www.thaipbs.or.th/news/content/321845 |access-date=2023-05-16 |website=Thai PBS}}</ref> ដែលជាហេតុនាំឲ្យពិធាចាប់ផ្តើមចាប់អារម្មណ៍នឹងនយោបាយពីស្ត្រីមេផ្ទះម្នាក់ដែលចូលចិត្តមើលការពិភាក្សារបស់សភារហូត។ ក្រៅពីការសិក្សានៅសាលា លោកពិធាធ្វើការក្រៅម៉ោងដើម្បីរកប្រាក់ដោយការជិះកង់ទៅចែកកាសែត បេះផ្លែស្ត្របឺរី និងទទួលមើលសត្វសុនខឲ្យគេ នៅពេលបញ្ចប់ការសិក្សានៅអនុវិទ្យាល័យ ពិធាបានចូលសិក្សាបន្តនៅឯ មហាវិទ្យាល័យពាណិជ្ជកម្ម និងគណនេយ្យ នៃសាកលវិទ្យាល័យ ធម្មសាស្ត្រ ផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ (កម្មវិធីភាសាអង់គ្លេស) បានបញ្ចប់ការសិក្សាដោយកិត្តិយសថ្នាក់ដំបូង បន្ទាប់មកបន្តទៅសិក្សាថ្នាក់អនុបណ្ឌិតនៅ មហាវិទ្យាល័យនយោបាយ និងអភិបាលកិច្ចនៅ [[សាកលវិទ្យាល័យហាវើដ|សកលវិទ្យាល័យហារ៍វើដ]] រួមជាមួយនឹងផ្នែកការគ្រប់គ្រងអាជីវកម្មនៅ វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាមែសសាឈូសេត្ត្រ ។
== ការងារនយោបាយ ==
ពិធា ចូលប្រឡូកក្នុងឆាកនយោបាយក្នុងនាមជាទីប្រឹក្សាទីស្តីការនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំនៅក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ ក្រោយមក ពិធាបានដាក់ពាក្យចូលជាសមាជិក គណបក្សអនាគតថ្មី និងបានឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតជាសមាជិកសភាក្នុងបញ្ជីគណបក្សលេខរៀងទី៤ ហើយត្រូវបានជ្រើសតាំងជាសមាជិកសភាជាលើកដំបូង <ref name="prachachat1">{{Cite web |date=2023-05-15 |title=เปิดประวัติ พิธา ลิ้มเจริญรัตน์ แคนดิเตตนายกฯ พรรคก้าวไกล เลือกตั้ง 66 |url=https://www.prachachat.net/person/news-1287696 |access-date=2023-05-16 |website=ประชาชาติ}}</ref> ដោយពិធាត្រូវបានជ្រើសតាំងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការដែនដី ធនធានធម្មជាតិ និងបរិស្ថាន សភាតំណាងទី 25 ក្នុងសមាមាត្រនៃគណបក្សអនាគតថ្មី <ref>{{Cite news|date=2019-09-13|title='ทิม พิธา' นั่งแท่น ประธานกมธ.ที่ดินทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม|work=Siamrath|url=https://siamrath.co.th/n/102889|access-date=2023-05-16|archive-date=2023-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20230516165237/https://siamrath.co.th/n/102889|url-status=dead}}</ref>
នៅថ្ងៃទី 25 ខែកក្កដា ឆ្នាំ 2019 ពិធាបានរួមពិភាក្សាជាលើកដំបូងនៅក្រុមប្រឹក្សាគោលនយោបាយកសិកម្មនៃ រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកប្រាយុទ្ធ ជាពិសេស «បញ្ហាទ្រឹស្តីនៃ៥ចំណុច» បានទទួលការសរសើរពីប្រជាជន និងសមាជិកសភាតំណាងរាស្រ្ត ពិធាផ្តល់ជូនដំណោះស្រាយដល់កសិករដោយការភ្ជាប់ជាមួយ ទ្រឹស្តីនៃ៥ចំណុច៖ ដីធ្លី បំណុលកសិកម្ម សារធាតុគីមីនិងការធានារ៉ាប់រងតម្លៃដំណាំ ការកែច្នៃ និងនវត្តកម្ម និងកសិទេសចរណ៍ <ref name="prachachat1"/> ពីការពិភាក្សារបស់គាត់ លោក នាយឧត្តមសេនីយ៍ អនុពង្ស ផោចិន្តា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃថៃ បានសរសើរការពិភាក្សារបស់ពិធាអំពីការលើកឡើងថាបញ្ហាក្រុមជនជាតិភាគតិច និងបញ្ហាដីធ្លីមានការពាក់ព័ន្ធ <ref>{{Cite web |date=2023-04-24 |title=ประวัติ พิธา ลิ้มเจริญรัตน์ แคนดิเดตนายกฯ ก้าวไกล เจ้าของวลี มีลุง ไม่มีเรา |url=https://www.springnews.co.th/news/election66/837976 |access-date=2023-05-16 |website=Spring News}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2021-07-22 |title=เปิดประวัติ “พิธา ลิ้มเจริญรัตน์” จากกระดุม 5 เม็ด… สู่ดาวฤกษ์ดวงใหม่ |url=https://workpointtoday.com/jimpitha/ |access-date=2023-05-16 |website=Workpoint Today }}{{Dead link|date=ឧសភា 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
បន្ទាប់ពីសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការធម្មនុញ្ញក្នុងការរំលាយគណបក្សអនាគតថ្មីនៅថ្ងៃទី ២១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២០ បន្ទាប់មកទៀតនៅថ្ងៃទី ៨ ខែមីនា លោកពិធា បានផ្លាស់ទៅ គណបក្សឆ្ពោះទៅមុខ រួមជាមួយនឹងអតីតសមាជិកគណបក្សចំនួន ៥៤ នាក់ផ្សេងទៀត ដែលលោកពិធាបានកាន់តំណែងជាប្រធានគណបក្ស។ <ref>{{Cite news|date=2020-03-14|title=ก้าวไกล เลือก ทิม พิธา นั่งหัวหน้า ประกาศสานต่ออุดมการณ์อนาคตใหม่ 54 ส.ส. พร้อมเดินเคียงข้างประชาชน|work=The Standard|url=https://thestandard.co/move-forward-party/|access-date=2023-05-16}}</ref>
បន្ទាប់ពី ការបោះឆ្នោតសកលឆ្នាំ 2023 ក្នុងសភាតំណាងរាស្រ្តថៃ កាលពីថ្ងៃទី 15 ឧសភា លោកពិធា បានប្រកាសថាលោកត្រៀមខ្លួនជានាយករដ្ឋមន្ត្រី បន្ទាប់ពីគណបក្សឆ្ពោះទៅមុខទទួលបានសំឡេងភាគច្រើន ហើយបានអញ្ជើញ [[គណបក្សភឿថៃ]] រួមជាមួយនឹងគណបក្សមួយចំនួនទៀតបង្កើត រដ្ឋាភិបាលចម្រុះ ។ <ref>{{Cite web |date=2023-05-15 |title=ประวัติ "พิธา ลิ้มเจริญรัตน์" ว่าที่นายกฯ คนที่ 30 ของประเทศไทย |url=https://www.amarintv.com/news/detail/175838 |access-date=2023-05-15 |website=อมรินทร์ทีวี เอชดี ช่อง 34 - AMARIN TV HD |language=th}}</ref>
== ជីវិតឯកជន ==
ពិធាពីមុនធ្លាប់រៀបការជាមួយតារាសម្ដែង ជុតិមា ទីបៈមាថ([[:th:ชุติมา_ทีปะนาถ|ชุติมา ทีปะนาถ]]) នៅឆ្នាំ 2012 <ref name="wptim" /> និងបានលែងលះគ្នាក្នុងឆ្នាំ 2018 <ref name="wptim">{{Cite news|title=สรุปกรณีศึกษา ทิม พิธา เส้นแบ่งนักการเมืองกับเรื่องส่วนตัว|language=th|work=workpointTODAY|url=https://workpointtoday.com/pita-limjaroenrat/|access-date=27 June 2022}}</ref> ដោយមានកូនស្រីម្នាក់គឺ ភិភិម <ref>{{Cite news|date=2020-12-17|title="ทิม พิธา" โพสต์ภาพครอบครัว กับอดีตภรรยา "ต่าย ชุติมา" ยังคงเป็นพ่อแม่ของลูก|work=คมชัดลึก|url=https://www.komchadluek.net/entertainment/thai-entertainment/538956|access-date=2023-05-16}}</ref> ដែលអ្នកទាំងពីរមានសិទ្ធិមើលថែស្មើគ្នា។
== ឯកសារយោង ==
{{បញ្ជីឯកសារយោង}}
fpotumlez90t2fmfa0gz8hna3coc0qd
របាំ និងល្ខោនឡាវ
0
50495
338791
308711
2026-08-11T02:42:35Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338791
wikitext
text/x-wiki
'''របាំ និងល្ខោនឡាវ''' ([[ភាសាឡាវ|ឡាវ]]: ນາດຕະກັມລາວ {{IPA-lo|nâːt.tā.kàm láːw|}}) គឺជាទម្រង់សិល្បៈ[[ល្ខោន]]ចម្បងនៃក្រុមជនជាតិភាគតិច[[ឡាវ]] ដែលជាជនជាតិឡាវ។ វាត្រូវបានចែករំលែកជាមួយជនជាតិភាគតិចឡាវដែលរស់នៅតំបន់[[ភាគឦសាន (ថៃ)|ឥសាន]] នៃប្រទេសថៃផងដែរ។ របាំមានពីរប្រភេទជាចម្បងគឺរបាំបុរាណដែលសម្តែងក្នុងរាជវាំង និងរបាំប្រជាប្រិយដែលបច្ចុប្បន្នមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹង[[បទម៉មឡាំ]] ។ <ref name="Laos. 2001">''Laos.'' (2001). Rubin, D., Pong C. S., Caturvedi, R., ''et al'' (ed.) ''World encyclopedia of contemporary theatre: Asia/Pacific.'' (Vol. III). New York, NY: Routlegde.</ref>
ល្ខោនស្រមោល ថ្វីត្បិតតែមិនជាប់ទាក់ទងនឹងរបាំក៏ដោយ គឺជាផ្នែកសំខាន់មួយនៃប្រពៃណីល្ខោនរបស់ឡាវ។ ក្រុមរបាំ-ល្ខោនផ្សេងៗ ដែលភាគច្រើនដំណើរការចេញពី [[ហ្លួងព្រះបាំង|ទីក្រុងហ្លួងព្រះបាង]] និង [[វៀងច័ន្ទន៍|វៀងចន្ទន៍]] បន្តបង្រៀនរបាំព្រះរាជវាំងបុរាណ និងល្ខោនដែលមានឥទ្ធិពល[[ជនជាតិខ្មែរ|ខ្មែរ]] និងរបាំប្រជាប្រិយជាច្រើនទៀតរៀងៗខ្លួន។ <ref name="Laos. 2001">''Laos.'' (2001). Rubin, D., Pong C. S., Caturvedi, R., ''et al'' (ed.) ''World encyclopedia of contemporary theatre: Asia/Pacific.'' (Vol. III). New York, NY: Routlegde.</ref>
== របាំបុរាណ និងល្ខោន ==
របាំ-ល្ខោនរបស់ប្រទេសលាវ ដើមឡើយគឺសម្តែងសម្រាប់តែព្រះរាជវាំងប៉ុណ្ណោះ។ ដោយមានដើមកំណើតនៅ[[ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|ប្រទេសកម្ពុជា]] របាំនិងភ្លេងប្រគុំគឺស្រដៀងគ្នានឹង[[របាំព្រះរាជទ្រព្យ|របាំបុរាណខ្មែរ]] ។ យោងទៅតាមរឿងព្រេងរបស់ឡាវជុំវិញស្តេចទីមួយនៃ[[ឡានសាង|នគរឡានសាង]] វាត្រូវបានគេនិយាយថា ក្រៅពីកងទ័ពខ្មែរដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ស្តេចហ្វាង៉ុម ត្រូវបានអមដំណើរដោយអ្នករបាំស្រីជាច្រើននាក់មកពីរាជវាំង[[ក្រុងអង្គរ|អង្គរ]] ។ <ref>Ray, N. (2007). ''Vietnam, cambodia, laos and the greater mekong.'' Oakland, California: Lonely Planet Publishers.</ref>
[[ឯកសារ:20171113_Theatre_of_the_Royal_Palace,_Luang_Prabang_2447_DxO.jpg|រូបភាពតូច|270x270ភីកសែល| របាំ ''ព័ននាងកែវ'' ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ''របាំព្រះរាជទ្រព្យរបស់ឡាវ'']]
របាំព្រះរាជទ្រព្យរបស់ឡាវត្រូវបានគេហៅថា ''ហ្វូនណាងកែវ ឬ ព័ននាងកែវ'' ( {{Lang-lo|ຟ້ອນນາງແກ້ວ}}, {{Literal translation|Dance of Lady Keo}} ) ដើម្បីឧទ្ទិសដល់ព្រះនាងកែវកេងន្យ៉ា (ហៅម្យ៉ាងទៀតថា ព្រះនាងកែវឡុតហ្វា) ព្រះនាង[[ជនជាតិខ្មែរ|ខ្មែរ]]ពីសម័យ[[អាណាចក្រខ្មែរ|អង្គរ]] និងជាមហេសីរបស់ព្រះបាទ[[ហ្វា ង៉ុម|ហ្វាង៉ុម]] ។ នាងត្រូវបានគេសរសើរថាបាននាំយកទាំង [[ព្រះពុទ្ធសាសនា|ពុទ្ធសាសនា]] និង [[វប្បធម៌កម្ពុជា|វប្បធម៌ខ្មែរ]] រួមទាំងរបាំព្រះរាជទ្រព្យទៅកាន់រាជធានី [[ហ្លួងព្រះបាំង|ហ្លួងព្រះបាង]] ។ ក្នុងពេលមានសន្តិភាព ព្រះនាងនឹងហាត់របាំដែលចេញពី[[របាំព្រះរាជទ្រព្យ|របាំព្រះរាជទ្រព្យខ្មែរ]] ។ <ref name="nangkeo">{{Cite web |last=Phounpadith |first=Sayasith |title=La petite histoire de Nang Kêo |url=http://sayasackp.free.fr/texte/nangkeo/histoirenangkeo.pdf |language=fr}}</ref> <ref>{{Cite web |title=ຟ້ອນນາງແກ້ວ |url=https://sites.google.com/view/moladok-ich/ich/%E0%BA%9F%E0%BA%AD%E0%BA%99%E0%BA%99%E0%BA%B2%E0%BA%87%E0%BB%81%E0%BA%81%E0%BA%A7 |website=Moladok ICH |language=Lao |quote=ຟ້ອນນາງແກ້ວ ໄດ້ກໍາເນີດເກີດຂຶ້ນມາໃນສະໄໝເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ. ພະອົງໄດ້ນຳເອົາສາສະໜາພຸດ ແລະ ສິລະປະການຟ້ອນລຳຈາກຂະເໝນ ເຂົ້າມາເຜີຍແຜ່ ໃນເມືອງຊຽງດົງ-ຊຽງທອງ. ຟ້ອນນາງແກ້ວ ເປັນການຟ້ອນປະຈໍາພະລາຊະວັງ ເພື່ອຖວາຍເຈົ້າຟ້າງຸ່ມມະຫາຣາຊ ແຫຼ່ງຫຼ້າທໍຣະນີ ແລະ ມະເຫສີແກ້ວເກັງຍາ ເນື່ອງໃນໂອກາດຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ສະຫຼອງງານບຸນສໍາຄັນ, ແຂກຕ່າງປະເທດມາເຂົ້າເຝົ້າ, ເວລາສ້າງວັດວາອາຮາມ ສຳເລັດ. ເມື່ອກ່ອນ ເພີ່ນເອີ້ນການຟ້ອນນີ້ວ່າ “ນາງແກ້ວພົມມະຈາລີ” ຕໍ່ມາ ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ຈຶ່ງປ່ຽນຊື່ ຂອງການຟ້ອນ ຕາມພຣະນາມ ຂອງມະເຫສີນາງແກ້ວເກັງຍາ ເປັນ “ຟ້ອນນາງແກ້ວ” (ໝາຍເຖິງ ແກ້ວບໍລິສຸດ). ນັບແຕ່ນັ້ນມາ, ການຟ້ອນນາງແກ້ວ ເປັນສິລະປະ ຮີດຄອງປະເພນີ ທີ່ສວຍງາມ ເຊິ່ງຊາວຫຼວງພະບາງ ໄດ້ປົກປັກຮັກສາ ແລະ ສືບທອດຕໍ່ກັນມາ ຮອດປະຈຸບັນ.}}</ref> ការតំណាងរបាំនឹងធ្វើឡើងសម្រាប់តែឱកាសពិសេសប៉ុណ្ណោះ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក របាំត្រូវបានប្រជាជន[[ហ្លួងព្រះបាំង|ខេត្តហ្លួងព្រះបាង]] រក្សាទុកយ៉ាងជិតស្និទ្ធ។ មានសេចក្តីរាយការណ៍មកថា របាំនេះនៅតែរក្សាបាននូវរចនាបទប្រពៃណីរបស់ខ្លួនយ៉ាងពិសេស ដោយមិនមានការកែប្រែអ្វីឡើយ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៥៧ ប្រជាជននៃភូមិ[[បាណន់|បានផាណុម]] ស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃ[[ហ្លួងព្រះបាំង|ហ្លួងព្រះបាង]] បានផ្តល់ក្មេងស្រីវ័យក្មេងឱ្យសម្តែង ''ព័ននាងកែវ'' ។ មេរបាំមកពីភូមិនេះ ដែលស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងផ្ទាល់របស់ព្រះមហាក្សត្រ ដែលជាអ្នកបម្រើជាដៃទន្លេ។ ជាថ្នូរនឹងការលើកលែងពន្ធរបស់រដ្ឋាភិបាល និងទទួលបានអាហារពីព្រះបរមរាជវាំង។ ''ហ្វូនណាងកែវ'' ធ្លាប់ជាកម្មសិទ្ធិផ្តាច់មុខរបស់ស្តេច ដែលអមដំណើរជីវិតរបស់រាជវង្សឡាងសាងហមកែវ (''Lang Xang Hom Kao'')។ យូរៗ ទៅវាបានវិវត្តទៅជាពិធីដ៏ពិសិដ្ឋដើម្បីគោរពនិងអំពាវនាវឱ្យមានការការពារពីព្រះនិងវិញ្ញាណការពារនៃរឿងព្រេងនិទានឡាវ។ ដើម្បីថ្វាយបង្គំដល់អង្គភាពទាំងនេះ ព្រះមហាក្សត្របានសម្តែងជាប្រពៃណីនូវការ''សម្ដែងរបាំព្រះនាងកែវ'' ក្នុងឱកាស[[ចូលឆ្នាំឡាវ|បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិឡាវ]] (Phimai) ។ ទន្ទឹមនឹងនោះការបង្កើតប្រទេសជា " [[ឡានសាង|ព្រះរាជាណាចក្រនៃដំរីលាន]] " ត្រូវបានប្រារព្ធឡើង។ របាំនេះមិនត្រូវបានបង្រៀននៅក្នុងសាលារបាំទេ ប៉ុន្តែត្រូវបានប្រគល់ជូនដោយគ្រូរបាំនៃព្រះបរមរាជវាំង ដែលធានានូវភាពរុងរឿងនៃរបាំ ''ហ្វូនណាងកែវ'' និងរបាំរាមកេរ្តិ៍។ សំលៀកបំពាក់ និងគ្រឿងលម្អរបស់អ្នករាំគឺមានតម្លៃខ្លាំងណាស់ ហើយទុកសម្រាប់តែការសម្ដែងផ្លូវការប៉ុណ្ណោះ។ ពិធីមួយធ្វើឡើងដើម្បីឧទ្ទិសដល់វិញ្ញាណក្ខន្ធអ្នកអាណាព្យាបាលមុន និងក្រោយពេលរាំនីមួយៗ។ មន្ត្រីអមដោយផ្កា ទៀន និងដង្វាយ សម្តែងការដឹងគុណ និងស្វែងរកការការពារពីវិញ្ញាណក្ខន្ធ និងគ្រូរបាំ ដែលមើលការខុសត្រូវលើការសំដែងរបស់អ្នករាំ និងជំនាញនៃកាយវិការរបាំ។ សព្វថ្ងៃនេះ ពិធីតំណាងរបស់លោក ''ព័ននាងកែវ'' ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងម្តងជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅក្នុង [[សាលសារមន្ទីរជាតិហ្លួងព្រះបាង|ព្រះបរមរាជវាំងហ្លួងព្រះបាង]] សម្រាប់[[ចូលឆ្នាំឡាវ|ចូលឆ្នាំឡាវ]] ។ ការតំណាងលើកទីពីរត្រូវបានធ្វើឡើងនៅថ្ងៃបន្ទាប់សម្រាប់សាធារណជនទូទៅនៅលើទីលានផ្សារធំ។ <ref name="nangkeo" />
ល្ខោនរបាំភាគច្រើនបង្ហាញពីឈុតឆាកពី [[រាមាយណៈ|រាមាយណៈ]] ឡាវដែលគេស្គាល់ថា [[រាមកេរ្ដិ៍|ព្ព្រះលក្ម្សណ៍និងព្រះរាម]] {{IPA-lo|pʰāʔ lāk pʰāʔ láːm|}}) ''សាតក'' ឬ [[ជាតក]] ។ រាមាយណៈត្រូវបានគេគិតថាត្រូវបានទទួលយកជាបន្តបន្ទាប់តាមរយៈខ្មែរ និងតាមសៀម ដែលទាំងពីរកើតចេញពីទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរបុរាណ។ <ref>{{Cite web |title=The Ramayana in Southeast Asia: (2) Thailand and Laos |url=https://blogs.bl.uk/asian-and-african/2014/04/the-ramayana-in-southeast-asia-2-thailand-and-laos.html |website=British library |quote=The Rama story is thought to have been known to the Thais since at least the 13th century. It was adopted from older Khmer sources, hence the similarity to the Khmer title Reamker. |access-date=2024-06-20 |archivedate=2024-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240717184933/https://blogs.bl.uk/asian-and-african/2014/04/the-ramayana-in-southeast-asia-2-thailand-and-laos.html |url-status=dead }}</ref> វាត្រូវបានកែសម្រួលយ៉ាងឆាប់រហ័សទៅជាទម្រង់ខដែលស្រដៀងនឹងរឿងនិទានពុទ្ធសាសនា។ កំណែភាសាឡាវមានលក្ខណៈស្រដៀងនឹងរឿងរាមាយ៉ាណៈដើម។ ក្នុងការសម្របខ្លួនរបស់ឡាវ ក្រុងរាពណ៍ (ហៅថា រ៉ាផាន់ណាស៊ូ) ដើរតួសំខាន់ជាងវីរបុរសសំខាន់ៗគឺ រ៉ាម៉ា ឬប្រាឡាក់។ ឆ្ពោះទៅចុងបញ្ចប់នៃវីរភាពនេះ ស្វាវេទមន្ត ហនុមានសន្មតថាជាទម្រង់មនុស្ស។ ដូចដែលបានឃើញជាញឹកញាប់នៅក្នុងដំណើរការនៃការបង្កើតស្នាដៃអក្សរសាស្ត្រក្នុងស្រុក ព្រះលក្ម្សណ៍និងព្រះរាម ត្រូវបានផ្តល់ឱ្យនូវរសជាតិឡាវដោយឡែកដោយដាក់វានៅក្នុងការកំណត់របស់ឡាវ។ <ref>{{Cite web |title=Phra Lak Phra Lam, The Localised Ramayana |url=https://disco.teak.fi/asia/phra-lak-phra-lam-the-localised-ramayana/ |website=Asian traditional dance and theatre}}</ref> ជាឧទាហរណ៍ ប្រាឡាក់ប្រាឡាមបានតាំងកំណើតរបស់ [[ព្រះរាម|រាម]] នៅ [[ទន្លេមេគង្គ|ជ្រលងទន្លេមេគង្គ]] ។ តាមទំនៀមទំលាប់របស់ជនជាតិលាវ [[ក្រុងរាពណ៍]] កើតនៅ [[ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|ប្រទេសកម្ពុជា]] ហើយការច្បាំងដ៏អស្ចារ្យបានកើតឡើងនៅតាមច្រាំងទន្លេមេគង្គ។ <ref>{{Cite web |title=How Hanuman became Houliman |url=https://www.business-standard.com/article/beyond-business/how-hanuman-became-houliman-114010900650_1.html |website=Business standard |quote=It is interesting to note that the Phra Lak Phra Lam states that Ram was born in the Mekong valley. According to Sahai, it draws cultural parallels between the Ganges and Mekong. As per the Laotian version, Ravana was born in Cambodia and the great war was fought on the banks of Mekong.}}</ref> ឈុតឆាកផ្សេងទៀតបានមកពីរឿងព្រេង វីរភាពប្រវត្តិសាស្ត្រដូចជា [[សាំង ស៊ិនសាយ|ស៊ីន សាយ]] រឿងពីទេវកថាក្នុងស្រុក ឬព្រាហ្មណ៍ ឬការសម្របសម្រួលនៃរឿងពីប្រជាជាតិជុំវិញ។ របាំបុរាណឡាវមានទម្រង់សំខាន់ពីរគឺ ខោន និងល្ខោន។ នីមួយៗត្រូវបានអមដោយតន្ត្រីបុរាណឡាវ។
[[ឯកសារ:Lao_New_Year,_dancers.jpg|រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| អ្នករបាំពាក់របាំងមុខរៀបនឹងសម្ដែងល្ខោន ''ខោន'' ដែលមានមូលដ្ឋានលើព្រះឡាក់ប្រារ៉ាម។]]
''ខោន'' គឺជាល្ខោនខោលដែលមានរចនាបំផុតនៃរបាំ [[ជនជាតិលាវ|ឡាវ]] ដែលមានក្រុមអ្នករាំប្រុសស្រីក្នុងសំលៀកបំពាក់ដ៏ប្រណិត និងរបាំងមុខសម្តែងចលនាដ៏ប្រណិត ដែលបង្ហាញពីភាពបត់បែនដ៏អស្ចារ្យរបស់ពួកគេ និងទម្រង់របាំធម្មតាសម្រាប់ព្រះលក្ស្មណ៍និងព្រះរាម។ អ្នករាំម្នាក់ៗដើរតួជាតួអង្គក្នុងរឿង បើទោះជាការនិទានភាគច្រើនបានមកពី[[ក្រុមចម្រៀង|ការច្រៀងបន្ទរ]]ទៅម្ខាងក៏ដោយ។ ល្ខោន របាំជាធម្មតាសម្តែងតែមនុស្សស្រីប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែអ្នករាំឡាខុនបុរសមិនស្គាល់អត្តសញ្ញាណទេ។ ជំនួសឱ្យអ្នករាំម្នាក់ៗបង្ហាញពីតួអង្គនីមួយៗ ដូចជារបាំ ''ខោន'' អ្នករាំធ្វើត្រាប់តាមឈុតឆាក និងព្រឹត្តិការណ៍ជាមួយគ្នា។ មានរបាំល្ខោនផ្សេងៗទៀតដែលសំដែងក្នុងប្រពៃណីល្ខោន។ <ref>Brandon, J. R. (1993). ''The cambridge guide to asian theatre.'' Cambridge, UK: Cambridge University Press.</ref> ភ្លេងពិណពាទ្យ ប្រគុំដោយវង់ភ្លេងពិណពាទ្យ តាម[[ភ្លេងពិណពាទ្យ|ទម្រង់ខ្មែរ]] ដើម។ តន្ត្រីករឆ្លងកាត់ការបណ្តុះបណ្តាលផ្ទាល់មាត់យ៉ាងទូលំទូលាយអស់រយៈពេលជាច្រើនខែ ដើម្បីធានាថាពួកគេមានការយល់ដឹងច្បាស់លាស់អំពីបំណែកនីមួយៗ ដោយមិនគិតពីប្រវែងរបស់វា និងការប្រែប្រួលដែលវារួមបញ្ចូល។ តន្ត្រីករជាច្រើនមានជំនាញក្នុងការលេងឧបករណ៍ជាច្រើននៅក្នុងក្រុម។ បច្ចុប្បន្ននេះ មានកម្មវិធីជំនួយក្នុងគោលបំណងចម្លងបំណែកទាំងនេះ ដើម្បីអភិរក្សប្រពៃណីតន្ត្រីនេះសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។ <ref>{{Cite web |title=The musicians |url=http://phralakphralam.com/phralak_phralam_en/le-phralak-phralam/les-musiciens/ |website=Phralak Phralam}}</ref>
ថ្វីត្បិតតែខ្វះក្បាច់រាំ ''ហ្នាំងតាលុង'' ឬ អាយ៉ងស្រមោល គឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃប្រពៃណីល្ខោនរបស់ឡាវ។ ការសម្របខ្លួននៃអាយ៉ងស្រមោល [[វ៉ាយាំង|វ៉ាយ៉ាង]] ម៉ាឡេបុរាណ ប៉ុន្តែមានអាយ៉ងជាច្រើនជំនួសឲ្យមេអាយ៉ងតែមួយ។ ការលេងអាយ៉ងស្រមោលគឺផ្អែកលើសាច់រឿង និងសាច់រឿងស្រដៀងនឹងរឿងភាគបុរាណផ្សេងទៀត ប៉ុន្តែអាចត្រូវបានអមដោយតន្ត្រីបុរាណ ឬឧបករណ៍[[ម៉ោល|ភ្លេងម៉មឡាំ]] ។ <ref>B., Rachel, Lam, M. B., Cullen, A. ''et al'' (2007). ''World and its peoples: eastern and southern asia.'' Tarrytown, NY: Marshall Cavendish Corp.</ref>
== ឡាំលាវ ==
=== របាំប្រជាប្រិយ ===
=== ឡាំហ្លួង (លីកៃ ឡាវ) ===
== ឯកសារយោង ==
2n82cu418ax2fppbyagmk19ybcb4g6m
សូស្ដែន ហ្វឺណានដេស
0
50881
338806
333967
2026-08-11T08:07:15Z
~2026-44004-80
52445
Re-translating part of the content from English to make it more readable (in Khmer).
338806
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vcard" style="width:25.5em;border-spacing:2px;"
! colspan="2" class="infobox-above" style="font-size:125%; background-color:#C3D6EF;color:inherit;" |សូស្តែន ហ្វឺណានដេស<div class="fn" style="display:inline-block">Sosthène Fernandez</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="padding-right: 1em" | ឈ្មោះដើម
| class="infobox-data" |<div class="nickname" lang="kh"> សូស្តែន ហ្វឺណានដេស</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="padding-right: 1em" | កើត
| class="infobox-data" | <span style="display:none">( <span class="bday">1923-11-28</span> )</span> ថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩២៣<br />[[ភ្នំពេញ|រាជធានីភ្នំពេញ]]
|- class="bday"
! class="infobox-label" scope="row" style="padding-right: 1em" | ស្លាប់
| class="infobox-data" | ថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០០៦ <span style="display:none">(2006-07-11)</span> (អាយុ ៨២)<br />[[France|ប្រទេសបារាំង]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" style="padding-right: 1em" | សេវា/សាខា
| class="infobox-data" | [[Khmer National Armed Forces|កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធជាតិខ្មែរ]]
! class="infobox-label" scope="row" style="padding-right: 1em" | ចំណាត់ថ្នាក់
| class="infobox-data" | [[General|ទូទៅ]]
|- class="infobox-label" scope="row" style="padding-right: 1em"
! class="infobox-label" scope="row" style="padding-right: 1em" | ពាក្យបញ្ជាត្រូវបានប្រារព្ធឡើង
| class="infobox-data" | ស្នងការនគរបាលជាតិ
|}
ឧត្តមសេនីយ សូស្ដែន ហ្វឺណានដេស <ref>{{Cite news|date=January 25, 2017|title=ទីភ្នាក់ងារ CIA ចាត់ទុកប្អូនប្រុសរបស់លោក លន់ នល់ ថាជា "មេបង្ បញ្ហា" នៅប្រទេសកម្ពុជា|language=km|publisher=The Cambodian Daily|url=https://khmer.cambodia-daily.news/news/%E1%9E%91%E1%9E%B8%E1%9E%97%E1%9F%92%E1%9E%93%E1%9E%B6%E1%9E%80%E1%9F%8B%E1%9E%84%E1%9E%B6%E1%9E%9A%E2%80%8B%E2%80%8B-cia-%E2%80%8B%E1%9E%85%E1%9E%B6%E1%9E%8F%E1%9F%8B%E1%9E%91%E1%9E%BB%E1%9E%80-36312/|url-status=dead|access-date=June 1, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190531135107/https://khmer.cambodia-daily.news/news/%e1%9e%91%e1%9e%b8%e1%9e%97%e1%9f%92%e1%9e%93%e1%9e%b6%e1%9e%80%e1%9f%8b%e1%9e%84%e1%9e%b6%e1%9e%9a%e2%80%8b%e2%80%8b-cia-%e2%80%8b%e1%9e%85%e1%9e%b6%e1%9e%8f%e1%9f%8b%e1%9e%91%e1%9e%bb%e1%9e%80-36312/|archive-date=May 31, 2019}}</ref> (កើតនៅថ្ងៃទី ២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩២៣ នៅ [[ភ្នំពេញ|រាជធានីភ្នំពេញ]] ; ស្លាប់នៅឆ្នាំ ២០០៦ នៅ [[បារាំង|ប្រទេសបារាំង]] ) ជាអគ្គមេបញ្ជាការនៃ[[កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធជាតិខ្មែរ|កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ]] (FANK) និងជាអគ្គសេនាធិការនៃ[[សាធារណរដ្ឋខ្មែរ|សាធារណៈរដ្ឋខ្មែរ]] បន្ទាប់ពីសម្ដេច[[នរោត្ដម សីហនុ|នរោត្តម សីហនុ]] ត្រូវបាន[[រដ្ឋប្រហារកម្ពុជាឆ្នាំ១៩៧០|ទម្លាក់ចេញពីតំណែងជាប្រមុខរដ្ឋនៅឆ្នាំ ១៩៧០]] ។ មុនឆ្នាំ១៩៧០ គាត់គឺជាអ្នកនយោបាយដ៏លេចធ្លោម្នាក់ និងជាអតីតស្នងការនគរបាលជាតិ។
== ជីវិត និងអាជីព ==
ឧត្តមសេនីយ ហ្វឺណានដេស កើតនៅ [[ភ្នំពេញ|ទីក្រុងភ្នំពេញ]] ជាកូនប្រុស លោក សាំសុន ហ្វឺណានដេស (Samson Fernandez) ដែលជាចៅក្រម និងជារដ្ឋមន្ត្រីសុខាភិបាល និងយុត្តិធម៌នៃ [[ប្រជាជនហ្វីលីពីន|ប្រទេសហ្វីលីពីន]] និងម្តាយជនជាតិ [[ខ្មែរក្រោម]] ម្នាក់ដែលកើតនៅ [[វៀតណាម|ប្រទេសវៀតណាម]] ។ <ref>Becker (1998), p. 15</ref> <ref>[https://archive.today/20130104234236/http://www.time.com/time/printout/0,8816,912978,00.html Asphyxiating the Capital] Mar. 17, 1975, [[TIME]]</ref>
ជាចៅប្រុសរបស់មេក្រុមតន្រ្តីនៅក្នុងរាជវាំង ឧត្តមសេនីយ៍ Fernandez មានដើមកំណើតហ្វីលីពីនតាំងពី San Narciso ក្នុងខេត្ត Zambales ប្រទេសហ្វីលីពីន។ ព្រះបាទ[[នរោត្តម]] បានយាងបំពេញព្រះរាជទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសហ្វីលីពីនក្នុងឆ្នាំ១៨៧២ ហើយបាននាំតន្ត្រីករហ្វីលីពីនមកជាមួយនៅពេលទ្រង់យាងត្រឡប់មកប្រទេសកម្ពុជាវិញ។ ក្នុងចំណោមពួកគេមាន Ángel Labrador Fernández ដែលជាអ្នកស្រុកកំណើតនៅ San Narciso និងជាអ្នកជំនាញម្នាក់ដែលបានជួយបង្កើត និងបណ្តុះបណ្តាលក្រុមតន្រ្តី Royal Reed and Brass Band សម្រាប់រាជវាំងរបស់ព្រះបាទនរោត្តម។ កូនប្រុសរបស់ Ángel គឺ Samson បានចូលរួមក្នុងសេវាកម្មបង្រៀនមួយរយៈខ្លី ហើយបានទទួលសញ្ជាតិជាជនជាតិបារាំងនៅឆ្នាំ១៩១៥ ហើយបានសិក្សាផ្នែកច្បាប់ ហើយនៅឆ្នាំ១៩២៨ ត្រូវបានតែងតាំងជាចៅក្រមមូលដ្ឋាន។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៤០ លោកបានសហបង្កើតគណបក្សសេរីជាមួយ [[នរោត្តម នរិន្ទដេត|ព្រះអង្គម្ចាស់នរិនដេត]] ហើយត្រូវបានជ្រើសរើសជាសមាជិកសភានៅឆ្នាំ១៩៥១ និងបានបម្រើការក្រោមក្រសួងផ្សេងៗ ជាពិសេសបានក្លាយជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល និងយុត្តិធម៌នៃប្រទេសកម្ពុជាក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៥០ និង១៩៦០។ <ref>Preston et al. (2007), p. 305</ref> <ref>{{Cite news|date=28 February 2006|title=Biography: The Life & Times Of General Sosthène Fernandez|url=https://cne.wtf/2020/02/28/biography-the-life-times-of-general-sosthene-fernandez/|access-date=16 May 2023|archive-date=20 តុលា 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020112922/https://cne.wtf/2020/02/28/biography-the-life-times-of-general-sosthene-fernandez/|url-status=dead}}</ref>
ឧត្តមសេនីយ Fernandez បានបញ្ចប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ និងទទួលបន្ទុកជាយោធាបារាំងនៅឆ្នាំ ១៩៤៧ ហើយត្រូវបានចាត់តាំងនៅខេត្តបាត់ដំបង ជាកន្លែងដែលគាត់បានជួបប្រពន្ធរបស់គាត់។ <ref>{{Cite news|date=28 February 2006|title=Biography: The Life & Times Of General Sosthène Fernandez|url=https://cne.wtf/2020/02/28/biography-the-life-times-of-general-sosthene-fernandez/|access-date=16 May 2023|archive-date=20 តុលា 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020112922/https://cne.wtf/2020/02/28/biography-the-life-times-of-general-sosthene-fernandez/|url-status=dead}}</ref> នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1960 វរសេនីយ៍ឯក Fernandez បានបម្រើការជារដ្ឋលេខាធិការសម្រាប់សន្តិសុខជាតិ។ <ref>{{Cite book|title=Fighting for Time (The Vietnam Experience)|year=1984|isbn=9780939526079|page=[https://archive.org/details/fightingfortime00lips/page/130 130]|url=https://archive.org/details/fightingfortime00lips/page/130}}</ref>
នៅឆ្នាំ 1975 ដោយសារតែការកាត់ជំនួយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក មេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋចង់បញ្ឈប់សង្រ្គាមដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក Fernandez បានបដិសេធមិនចរចាជាមួយខ្មែរក្រហម ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលបានបញ្ជាឱ្យ FANK បញ្ឈប់អាវុធរបស់ពួកគេក្នុងអំឡុងពេលចរចា។ ដោយហេតុនេះហើយបានជាលោកលាលែងពីតំណែងមេទ័ព។ លោក Fernandez និង [[លន់ នល់]] បានចាកចេញពីប្រទេសមុនពេល [[ខ្មែរក្រហម]] ចូលកាន់កាប់ទីក្រុងភ្នំពេញក្នុងឆ្នាំ 1975 ។ អ្នកសាធារណរដ្ឋទាំងអស់ចង់បញ្ឈប់ [[សង្គ្រាមផ្ទៃក្នុងកម្ពុជា|សង្គ្រាមស៊ីវិលនៅកម្ពុជា]] ។ មន្ត្រីមួយចំនួនទៀតដូចជា [[ឡុង បូរេ៉ត|ឡុង បូរ៉េត]] [[លន់ ណុន|លន់ នុន]] និងព្រះអង្គម្ចាស់ [[ស៊ីសុវត្ថិ សិរីមតៈ|ស៊ីសុវត្ថិ សិរិមតៈ]] បន្តកាន់តំណែងរហូតដល់ខ្មែរក្រហម ចាប់បានទីក្រុងភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី ១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥ ដោយគិតថាពួកគេនឹងរួចផុតពីការអង្វររបស់ [[នរោត្ដម សីហនុ|ព្រះបាទនរោត្តមសីហនុ]] ដែលបានចូលខាងពួកកុម្មុយនិស្ត។ . ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ឡុង លន់ និងព្រះអង្គម្ចាស់ សិរិមតៈ និងមន្ត្រីសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរផ្សេងទៀត ត្រូវបានសម្លាប់ដោយសង្ខេបដោយខ្មែរក្រហមដែលបានទទួលជ័យជម្នះ។
នៅឆ្នាំ ១៩៩៨ ឧត្តមសេនីយ Fernandez បានត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ ដើម្បីជួបអតីតទាហានរបស់គាត់។ លោកបានសរសេរសៀវភៅអំពីជីវិតរបស់លោកក្នុងនាមជាអគ្គមេបញ្ជាការនៃកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធជាតិខ្មែរ។
គាត់បានស្លាប់នៅប្រទេសបារាំងក្នុងឆ្នាំ ២០០៦ ក្នុងអាយុ ៨២ឆ្នាំ ដោយសារតែផលវិបាកនៃជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ <ref>{{Cite news|date=11 August 2006|title=The Gecko: 11 August, 2006|publisher=[[The Phnom Penh Post]]|url=http://www.phnompenhpost.com/national/gecko-11-august-2006|access-date=30 May 2015}}</ref>
== ឯកសារយោង ==
11mqfoamgggeolxtna7na59fctqwh92
ព្រះពុទ្ធសាសនា និង ទំនោរផ្លូវភេទ
0
51533
338786
337992
2026-08-11T02:09:57Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338786
wikitext
text/x-wiki
ទំនាក់ទំនងរវាង '''[[ព្រះពុទ្ធសាសនា|ពុទ្ធសាសនា]] និង ទំនៀមទម្លាប់ផ្លូវភេទ''' ប្រែប្រួលទៅតាមប្រពៃណី និងគ្រូ។ យោងតាមអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួន ព្រះពុទ្ធសាសនាសម័យដើម ហាក់ដូចជាមិនមានការមាក់ងាយពិសេសលើទំនាក់ទំនងភេទដូចគ្នាទេ ដោយសារប្រធានបទនេះមិនត្រូវបានលើកឡើង។
វាទំនងជាថាព្រះពុទ្ធសាសនាចិនត្រូវបានជះឥទ្ធិពលដោយបទដ្ឋានខុងជឺដែលហាមប្រាមការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍អ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា។ អាពាហ៍ពិពាហ៍ត្រូវបានគេចាត់ទុកយ៉ាងទូលំទូលាយថាជាបញ្ហាខាងលោកិយក្នុងពុទ្ធសាសនា។ <ref>{{Cite journal|last=Fian|first=Andi|date=2 December 2022|title=BUDDHISM AND CONFUCIANISM ON HOMOSEXUALITY: THE ACCEPTANCE AND REJECTION BASED ON THE ARGUMENTS OF RELIGIOUS TEXTS|url=https://philarchive.org/archive/ALFBAC|journal=Journal of Religious Studies|language=English|publisher=Center for Religious and Cross-cultural Studies (CRCS)|publication-place=Sekolah Pascasarjana, Universitas Gadjah Mada|volume=3|issue=2|pages=73–82|via=Phil}}{{Dead link|date=សីហា 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== អត្ថបទព្រះពុទ្ធសាសនា ==
=== អត្ថបទដើម ===
[[ឯកសារ:Buddha_portrait.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច| [[ព្រះពុទ្ធ|ព្រះពុទ្ធ]] ជាញឹកញាប់ត្រូវបានគេបង្ហាញជារូបបុរសដូចជាក្នុងរូបគំនូរនេះពីវត្តមួយក្នុង [[ឡាវ|ប្រទេសលាវ]] ។]]
នៅក្នុងអត្ថបទព្រះសង្ឃដំបូងបំផុតដូចជា វិន័យ ( c. .វ.ទី៤ មុនគ.ស) ព្រះសង្ឃប្រុសត្រូវបានហាមឃាត់យ៉ាងច្បាស់លាស់ពីការមានទំនាក់ទំនងផ្លូវភេទជាមួយ ភេទទាំងបួន ៖ បុរស,នារី , ឧភតោវ្យញ្ជនក (''ubhatovyañjanaka)'' និង បណ្កក (''paṇḍaka)'' ; អត្ថន័យផ្សេងៗនៃពាក្យទាំងនេះត្រូវបានផ្តល់ឱ្យខាងក្រោម។ ក្រោយមក ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់អនុញ្ញាតឲ្យបញ្ញត្តស្ត្រី ហាមមិនឲ្យធ្វើបញ្ញត្តិចំពោះមនុស្សប្រភេទនេះ លើកលែងតែប្រភេទខ្លះនៃបិណ្ឌបាត។ បញ្ញត្តិរបស់ព្រះពុទ្ធប្រឆាំងនឹងមនុស្សប្រភេទមួយចំនួនដែលចូលរួមក្នុងព្រះសង្ឃ (សហគមន៍ដែលបានតែងតាំង) ត្រូវបានគេយល់ថាជាញឹកញយដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងពីកង្វល់របស់ព្រះអង្គជាមួយនឹងការលើកតម្កើងរូបភាពសាធារណៈនៃព្រះសង្ឃថាជាគុណធម៌។ ក្នុងករណីខ្លះ នេះត្រូវបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់។ ការទទួលយកបានក្នុងសង្គមគឺមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ព្រះសង្ឃ ព្រោះវាមិនអាចរស់បានដោយគ្មានការគាំទ្រខាងសម្ភារៈពីសង្គមគ្រហស្ថឡើយ។
==== ឧភតោវ្យញ្ជនក ====
ពាក្យ ''ឧភតោវ្យញ្ជនក'' ជាធម្មតាត្រូវបានគេគិតថាដើម្បីពិពណ៌នាអំពីមនុស្សដែលមានចរិតលក្ខណៈផ្លូវភេទទាំងបុរស និងស្ត្រី៖ ហឺម៉ាហ្វរឌីត ( អន្តរភេទ ) ។ នៅក្នុងវិន័យបាននិយាយថា ''ឧភតោវ្យញ្ជនក'' មិនគួរបួសទេ ព្រោះគេអាចល្បួងភិក្ខុ ឬភិក្ខុនីឲ្យរួមរ័ក។ វាត្រូវបានគេមើលឃើញដោយអ្នកខ្លះថាប្រភេទនៃ ''ឧភតោវ្យញ្ជនក'' ក្រោយមកទៀតត្រូវបានបន្ថែមទៅគម្ពីរព្រះពុទ្ធសាសនាដើម, ចាប់តាំងពីវាមិនបានបង្ហាញខ្លួននៅក្នុងសូត្រដំបូង, បាដិមោក្ខ (''Pāṭimokkhas)'', ឬនៅក្នុងផ្នែកដើមនៃ វិន័យ ។
==== បណ្ដក ====
''បណ្ដក'' ជាប្រភេទស្មុគ្រស្មាញដែលត្រូវបានកំណត់ខុសៗគ្នាក្នុងគម្ពីរពុទ្ធសាសនា។ នៅក្នុងអត្ថបទដំបូងបំផុត ពាក្យនេះហាក់ដូចជាសំដៅទៅលើការរើសអើងក្នុងសង្គមនៃអ្នកប្តូរភេទ និង/ឬអ្នកស្លៀកពាក់ឆ្លងដែន ដែលអ្នកខ្លះប្រហែលជាជាអ្នករកស៊ីផ្លូវភេទ។ <ref name="Harvey, Peter 2000 p.416">Harvey, Peter (2000). ''An Introduction to Buddhist Ethics: Foundations, Values and Issues'', Cambridge press. p.416. {{ISBN|978-0-521-55640-8}}, {{ISBN|0-521-55640-6}}</ref> Paisarn Likhitpreechakul ប្រកែកថាមនុស្សទាំងនេះត្រូវបានដាក់ជាក្រុមជាមួយក្រុមដែលត្រូវបានដកចេញពីការតែងតាំងផងដែរ។ អ្នកដែលមានពិការភាពរាងកាយ ដូចជា ថ្លង់ ឬ មនុស្សតឿ ឬអ្នកដែលបានប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋ។ “រឿងហាមប្រាមបិណ្ឌបាត” ពីវចនានុក្រមអះអាងថា ការហាមប្រាមនេះគឺជាការឆ្លើយតបនឹងគំរូរបស់ព្រះសង្ឃបណ្ដក ដែលមានបំណងចង់រួមភេទ។ ដោយត្រូវព្រះសង្ឃដទៃបដិសេធមិនព្រមរួមភេទជាមួយអ្នកចិញ្ចឹមសត្វ ដែលពេលនោះបានប្រាប់មហាជនយ៉ាងទូលំទូលាយ ហើយនាំឲ្យមានការអាម៉ាស់ដល់ព្រះសង្ឃ។ ដោយសារពាក្យ ''បណ្ដក'' មិនមាននៅក្នុងសុត្ដបឋម ឬខាងដើមនៃវិជ្ជាទេ ទើបមានអ្នកខ្លះមើលឃើញថា ការបញ្ចូល ''របស់ បណ្ដក'' នៅក្នុង វិន័យ មិនបានកើតឡើងក្នុងជីវិតរបស់ព្រះពុទ្ធទេ ប៉ុន្តែត្រូវបានបន្ថែមនៅពេលក្រោយ។
នៅក្នុង Lotus Sutra បាននិយាយថា [[ពោធិសត្វ|ព្រះពោធិសត្វ]] មិនគួរទៅជិត បណ្ដក ដូចអ្វីដែលព្រះសង្ឃបាននិយាយនៅក្នុង វិន័យ ។ គម្ពីរថេរវាទ Milinda Panha អះអាងថា បណ្ដក បញ្ចេញអាថ៌កំបាំងតាមរយៈភាពមិនល្អឥតខ្ចោះរបស់ពួកគេ។
=== មនុស្ស LGBTQ+ នៅក្នុងប្រពៃណីក្រោយៗមក ===
អ្នកអត្ថាធិប្បាយសម័យទំនើបខ្លះបកស្រាយពាក្យ ''ubhatovyanjañaka'' រួមទាំងអ្នកដែលមិនមាន ទំនាក់ទំនង ផ្លូវភេទ ប៉ុន្តែបង្ហាញពីអាកប្បកិរិយា និងចិត្តសាស្ត្រនៃភេទទាំងពីរ ដូចជាស្ត្រីដែលទាក់ទាញដល់ស្ត្រីផ្សេងទៀត។ អ្នកនិពន្ធពុទ្ធសាសនាសតវត្សរ៍ទី 5 លោក Buddhaghosa ពិពណ៌នាអំពី ''ubhatobyanjanaka'' ថាជាមនុស្សដែលមានរាងកាយនៃភេទតែមួយប៉ុន្តែ "អំណាច" ឬភេទរបស់ផ្សេងទៀត។ លោក Leonard Zwilling អះអាងថា នៅក្នុងគណនីនេះ Buddhaghosa មិនបានពណ៌នាអំពី "hermaphroditism" ទេ ប៉ុន្តែជាភាពទ្វេរភេទ ឬការស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា។ Janet Gyatso បានចង្អុលបង្ហាញថា Zwilling បំផ្លាញអំណះអំណាងផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់ដែលថាខ្លាឃ្មុំផេនដាកាជាអ្នកស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នានៅពេលដែលគាត់សរសេរថា "តាមពិត Vinaya ទៅឆ្ងាយដើម្បីបែងចែកសកម្មភាពផ្លូវភេទរវាងបុរសធម្មតាពីទំនាក់ទំនងផ្លូវភេទរវាងបុរសធម្មតាសង្គមនិង បណ្ដក" ។ <ref name="Gyatso">{{Cite book|title=Defining Buddhism(s): A Reader(One plus one makes three: Buddhist gender, monasticism, and the law of the non-excluded middle)|date=2016|isbn=9781134937325|url=https://books.google.com/books?id=D7bsCwAAQBAJ&pg=PT250|quote=neither pandaka or ma ning are code words for homosexuality as such, as some have argued, and in any event same-sex sex is not singled out as distinct from other kinds of proscribed sexual activity in the Vinaya....It seems that people who desire conventional homosexual sex, whatever that might be, can be ordained and can stay ordained as long as they do not actually have sex. Exactly the same would be true for people with heterosexual desire. Zwilling destroys his own argument that pandakas are homosexuals when he writes, "The Vinaya, in fact, goes so far as to distinguish sexual activity between normative males from sexual relations between a socially normative male and a pandaka."}}</ref>
នៅក្នុងអត្ថបទផ្សេងទៀត ពាក្យ ''បណ្ដក'' អាចរួមបញ្ចូលអ្នកដែលកើតមកមិនកំណត់ភេទ ឬគ្មានការរួមភេទ ឥន្ទ្រី អ្នកដែលអសមត្ថភាពផ្លាស់ប្តូររៀងរាល់កន្លះខែ បុរសដែលបង្កើនថាមពលផ្លូវភេទដោយការស្រូបទឹកកាមរបស់បុរសផ្សេងទៀត ឬចារកម្មលើមនុស្សផ្សេងទៀតដែលរួមភេទ។ ជួនកាលវារាប់បញ្ចូលទាំងបុរស ឬស្ត្រីដែលមានបញ្ហាផ្លូវភេទណាមួយ ដូចជាអសមត្ថភាព ឬ វដ្តរដូវ មិនទៀងទាត់។ ធាតុទូទៅហាក់ដូចជាអ្នកដែលរួមភេទមានកម្រិតខាងសរីរវិទ្យា ឬអ្នកដែលខ្សោយផ្លូវភេទ។ រួមគ្នានូវប្រភេទអសមត្ថភាពទាំងនេះស្ទើរតែតែងតែបង្ហាញអវិជ្ជមានថាជាថ្នាក់ប៉ារ៉ាយ៉ាហ៍ ជាពិសេសនៅក្នុងអត្ថបទដំបូងបំផុត។ នៅក្នុងបរិបទសម័យទំនើប ជួនកាលបណ្ដកត្រូវបានចោទប្រកាន់ថារួមបញ្ចូល ស្ត្រីស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា បុរស ស្រឡាញ់ភេទដូចគ្នា និង អ្នកកែភេទ និងមនុស្សអន្តរភេទ <ref name="Semen">{{Cite journal|last=Paisarn Likhitpreechakul|first=Paisarn|date=2012|title=Semen, Viagra and Pandaka: Ancient Endocrinology and Modern Day Discrimination|url=http://jocbs.org/index.php/jocbs/article/view/28|journal=Journal of the Oxford Centre for Buddhist Studies|volume=3}}</ref> <ref name="Gyatso"/> ទោះបីជានៅសម័យបុរាណ បុរសម្នាក់ដែលជ្រៀតចូលផ្លូវភេទបុរសផ្សេងទៀត ឬបណ្ដកមិនត្រូវបានចាត់ទុកថាជាខ្លួនគាត់ជាបណ្ដកទេ។ <ref name="Harvey, Peter 2000 p.416">Harvey, Peter (2000). ''An Introduction to Buddhist Ethics: Foundations, Values and Issues'', Cambridge press. p.416. {{ISBN|978-0-521-55640-8}}[[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/978-0-521-55640-8|978-0-521-55640-8]], {{ISBN|0-521-55640-6}}[[ISBN (identifier)|ISBN]] [[Special:BookSources/0-521-55640-6|0-521-55640-6]]</ref>
អត្ថបទខ្លះនៃ ព្រះអភិធម្ម ចែងថា បព្វជិតមិនអាចសម្រេចការត្រាស់ដឹងក្នុងជីវិតរបស់ខ្លួនបានឡើយ ប៉ុន្តែត្រូវរង់ចាំការចាប់បដិសន្ធិឡើងវិញជាបុរស ឬស្ត្រី។ [[អានន្ទ|ព្រះអានន្ទ]] ដែលជាបងប្អូនជីដូនមួយ និងជាសិស្សរបស់ព្រះពុទ្ធ ត្រូវបានគេនិយាយថាជា បណ្ដក នៅក្នុងជីវិតមុន ៗ ជាច្រើនរបស់ព្រះអង្គ ដូចជាដូនជីព្រះពុទ្ធសាសនា [[Isidāsī|ឥសិទាសី]] (មកពី [[ថេរីគាថា|Therigatha]] ) ។{{Citation needed|reason=reliable textual source needed for the whole passage and associated claims|date=January 2024}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[វិគីភីឌា:ត្រូវការអំណះអំណាង|<span title="reliable textual source needed for the whole passage and associated claims (January 2024)">សេចក្តីត្រូវការ</span>]]'' ]</sup> ក្នុងករណីទាំងពីរនេះ កំណើតជាបព្វជិត គឺកើតចេញពី កម្មផល អាក្រក់ ហើយគំនិតដែលថា ជាបព្វជិតកើតចេញពីការប្រព្រឹត្តអាក្រក់ក្នុងជីវិតមុន គឺជារឿងធម្មតានៅក្នុងអក្សរសិល្ប៍ពុទ្ធសាសនា។ Asanga និង Vasubandhu បានពិភាក្សាគ្នាថាតើ បណ្ដក អាចបំភ្លឺបានឬអត់។
នៅក្នុង Samantapasadika ដែលជាស្នាដៃនៃសតវត្សទី 5 នៃគ.ស. ជាអ្នកអត្ថាធិប្បាយ [[ថេរវាទ]] និងជាអ្នកប្រាជ្ញ Buddhaghosa, បណ្ដក ត្រូវបានពិពណ៌នាថាពោរពេញទៅដោយតណ្ហាដែលសៅហ្មង ( ''ឧស្សនកិលេស'' ), តណ្ហាដែលមិនអាចរលត់បាន ( ''avapasantaparilaha'' ) និងត្រូវបានគ្របដណ្ដប់ដោយ libido ( ''huibhibilahaveg'' ) ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ព្រះពុទ្ធអង្គមិនបានហាមប្រាមបព្វជិតទាំងអស់មិនឲ្យបួសជាព្រះសង្ឃឡើយ។ ជាការពិត "ធាសិត្តបណ្ដក" ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចូលរួម។ គួរកត់សម្គាល់ថា "អាសិត្តបណ្ដក" គឺជាបុរសដែលទទួលបាន "ការពេញចិត្តពីការរួមភេទតាមមាត់លើបុរសផ្សេងទៀត" ។ អាស្រ័យហេតុនេះ ពុទ្ធោសៈ ហាក់មិនមានការលើកលែងចំពោះភេទដូចគ្នានៃបញ្ញវ័ន្តបញ្ញវ័នទេ ។ <ref>{{Cite web |last=Bhikkhunī |first=Ven Vimala |title=Through the Yellow Gate: Ordination of Gender-Nonconforming People in the Buddhist Vinaya |url=https://www.academia.edu/45662764}}</ref> អ្នកនិពន្ធពុទ្ធសាសនាមហាយាននៅសតវត្សរ៍ទី ៤ Vasubandhu និង Asanga ប្រកែកថា បណ្ដក មិនមានវិន័យសម្រាប់ការអនុវត្តខាងវិញ្ញាណទេ ដោយសារតែតណ្ហាមិនស្អាតនៃភេទទាំងប្រុសទាំងស្រី។ ពួកគេខ្វះសីលធម៍ដើម្បីទប់ទល់នឹងតណ្ហាទាំងនេះ ដោយសារពួកគេខ្វះភាពថ្លៃថ្នូរ និងភាពអៀនខ្មាស។ អសមត្ថភាពក្នុងការបង្ហាញការអត់ធ្មត់ សត្វបែបនេះត្រូវបានឪពុកម្តាយបោះបង់ចោល ហើយខ្វះទំនាក់ទំនងបែបនេះ មិនអាចរក្សាទស្សនៈរឹងមាំបានទេ។ Asanga ដូចជា Vasubandhu បដិសេធការទទួលស្គាល់ pandaka ថាជាឧបាសកដោយហេតុផលថាមនុស្សបែបនេះមិនសមនឹងការសេពគប់ឬបម្រើព្រះសង្ឃ។ Asanga, ទោះជាយ៉ាងណា, asanga ចាត់ទុកថាពួកគេមានសមត្ថភាពដើម្បីអនុវត្តផ្លូវរបស់ឧបាសកបុគ្គលប្រសិនបើពួកគេចង់បានដូច្នេះ, ប៉ុន្តែមិនបានទទួលបានការទទួលស្គាល់ជាឧបាសកឬត្រូវបានណែនាំនៅក្នុងព្រះសង្ឃ។ ទីតាំងស្រដៀងនឹងទិដ្ឋភាព Asanga ក៏ត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុង Lotus Sutra ដែលសមាជិកនៃព្រះសង្ឃត្រូវបានគេណែនាំឱ្យជៀសវាង បណ្ដក។ <ref>{{Cite book|author=Hurvitz|title=Scripture of the Lotus Blossom of the Fine Dharma(The Lotus Sutra)|url=https://archive.org/details/scriptureoflotus0000unse_e2e5|publisher=Columbia University Press|year=1976|isbn=978-0231148955|page=209}}</ref>
ការដាក់បញ្ញត្តិរបស់ព្រះពុទ្ធប្រឆាំងនឹងមនុស្សប្រភេទមួយចំនួនដែលចូលរួម សង្ឃ ព្រះសង្ឃ (សហគមន៍ដែលបានតែងតាំង) ត្រូវបានគេយល់ជាញឹកញាប់ដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងពីការព្រួយបារម្ភរបស់ព្រះអង្គជាមួយនឹងការលើកតម្កើងរូបភាពសាធារណៈរបស់ព្រះសង្ឃថាជាគុណធម៌។ លោក Peter Jackson ជាអ្នកប្រាជ្ញខាងនយោបាយផ្លូវភេទ និងព្រះពុទ្ធសាសនានៅប្រទេសថៃ សន្មតថាដំបូងឡើយ ព្រះពុទ្ធមានការស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការអនុញ្ញាតឱ្យស្ត្រីចូលរួមព្រះសង្ឃដោយហេតុផលនេះ។ Jackson ពន្យល់ថា៖<blockquote>ព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលជាផ្លូវកណ្តាល តែងតែយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះការថែរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម ហើយតាំងពីសម័យព្រះពុទ្ធមក ព្រះសង្ឃមិនដែលអះអាងថា ផ្តល់យានជំនិះជាសាកលសម្រាប់រំដោះព្រលឹងនៃបុគ្គលទាំងអស់ក្នុងសង្គមឡើយ ដោយមិនរាប់បញ្ចូលបុគ្គលដែលចាត់ទុកថាអាក្រក់។ លើព្រះសង្ឃទាក់ទងនឹងបទដ្ឋាន និងអាកប្បកិរិយាសង្គម។ <ref name="Jackson, Peter A. 1998">Jackson, Peter A. (1998). "Male Homosexuality and Transgenderism in the Thai Buddhist Tradition". In ''Queer Dharma: Voices of Gay Buddhists'', edited by Winston Leyland. San Francisco : Gay Sunshine Press. {{ISBN|0-940567-22-9}}</ref></blockquote>ការទទួលយកបានក្នុងសង្គមគឺមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ព្រះសង្ឃ ព្រោះវាមិនអាចរស់បានដោយគ្មានការគាំទ្រខាងសម្ភារៈពីសង្គមគ្រហស្ថឡើយ។
អត្ថបទពុទ្ធសាសនាថេរវាទមួយចំនួនចែងថា សមាជិកនៃបិណ្ឌបាតត្រូវបានដកចេញពីការអនុវត្តព្រះពុទ្ធសាសនាផ្សេងៗគ្នា (បន្ថែមលើការតែងតាំង)៖
* ធ្វើជាអាចារ្យក្នុងពិធីឧបសម្បទា
* ធ្វើអំណោយដល់ព្រះសង្ឃសុំទាន <ref name="mahavagga" />
* សមាធិ និង
* សមត្ថភាពក្នុងការយល់ពី [[ព្រះធម៌]] ។
[[ឯកសារ:Mahakala_Maning.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច| [[ព្រះមហាកាល|ព្រះមហាកាឡា]] ''ម៉ានីង'' ជាអាទិទេពដ៏ក្រអឺតក្រទម ជាទីគោរពសក្ការៈក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាទីបេ ជាពិសេសសាលា នីងម៉ា ជាអ្នកការពារ [[ព្រះធម៌]] ។ ពាក្យ ''ម៉ានីង'' ត្រូវបានបកប្រែថា "គ្មានយេនឌ័រ" ឬ "ឥន្ទ្រី" ហើយស្មើនឹង ''បណ្ដក'' ។ ក្នុងរូបភាពដើមសតវត្សរ៍ទី ១៩ នេះ ម៉ានីងកាន់បេះដូងមនុស្សនៅក្នុងដៃ ហើយក៏មានក្រវិលដួងចិត្តនៅជុំវិញចង្កេះផងដែរ។]]
អ្នកប្រាជ្ញបុរាណនៃមហាយានដូចជា Shantideva និង Aśvaghoṣa បានចាត់ទុកការរួមភេទដែលមិនមែនជាទ្វារមាស (រួមទាំងការរួមភេទរវាងបុរស) ថាជាទង្វើខុសឆ្គងផ្លូវភេទ។ Shantideva ផ្អែកលើទស្សនៈរបស់គាត់លើការដកស្រង់ពី Saddharma-smrtyupasthana Sutra ។ <ref name="harvey 2000 421">{{Cite book|title=An Introduction to Buddhist Ethics|year=2000|isbn=9780511800801|pages=421–}}</ref> [ [ <ref>{{Cite web |title=The Application of Mindfulness of the Sacred Dharma |url=https://read.84000.co/translation/toh287.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210124002128/https://read.84000.co/translation/toh287.html |archive-date=2021-01-24 |quote=What is sexual misconduct? This is understood by a spiritual practitioner who observes phenomena. Such a person will see that sexual misconduct occurs when one penetrates one’s own wife, or another man’s wife, through an opening other than the vagina, or when one rejoices in others performing such an act, or when one makes others engage in it even while refraining from doing so oneself.}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Application of Mindfulness of the Sacred Dharma |url=https://read.84000.co/translation/toh287.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210124002128/https://read.84000.co/translation/toh287.html |archive-date=2021-01-24 |quote=Those prone to rampant and burning desire may engage in sexual misconduct with a woman by way of her mouth or anus instead of the birth channel. When they later separate from their bodies, they will fall into the lower realms, taking birth in the hell known as Cessation of All Faculties.}}</ref> <ref>{{Cite web |title=The Application of Mindfulness of the Sacred Dharma 2.401 |url=https://read.84000.co/translation/toh287.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210124002128/https://read.84000.co/translation/toh287.html |archive-date=2021-01-24 |quote=yet in terms of sexual misconduct the specific aspect is that of men having sex with other men. When such a man later separates from his body, he will fall into the lower realms and be born in the hell of Copious Degeneration.}}</ref> យោងតាមការសិក្សារបស់ Mizuno Kōgen Saddharma-smrtyupasthana Sutra គឺទាក់ទងទៅនឹង Abhidharmāmṛtarasaśāstra របស់ Ghoṣa ហើយត្រូវបានចងក្រងដោយនិកាយ Sarvastivada (អាចមកពីនរណាម្នាក់ដែលទាក់ទងនឹង Ghoṣa បន្ទាប់ពីសតវត្សទី 2) ។ <ref>{{Cite book|title=佛敎文獻硏究|year=2003|pages=49–51|isbn=9789575982447|url=https://books.google.com/books?id=XTMCprlsolUC&pg=PA49}}</ref> នៅក្នុងសន្ធិសញ្ញាដ៏អស្ចារ្យស្តីពីភាពល្អឥតខ្ចោះនៃប្រាជ្ញា (សំស្រ្កឹត៖ Mahā-prajñāpāramitā-śāstra) អ្នកប្រាជ្ញ Madhyamaka Nagarjuna បាននិយាយអំពីការរឹតបន្តឹងការរួមភេទដោយមិនមានទ្វារមាសដោយផ្អែកលើសកម្មភាពបង្ខិតបង្ខំចំពោះប្តីឬប្រពន្ធរបស់ខ្លួនឯង។ <ref name="coerced">{{Cite web |last=Huifeng |title=Re: Gay Marriage: What Would Buddha Do? |url=http://www.dharmawheel.net/viewtopic.php?t=380&start=20#p15496 |access-date=13 January 2017 |website=Dharma Wheel}}</ref>
ផ្ទុយទៅវិញ អត្ថបទក្រោយៗមក ជាពិសេសសំណេរ [[ព្រះពុទ្ធសាសនានៅទីបេ|ពុទ្ធសាសនាទីបេ]] ជួនកាលឱ្យតម្លៃបណ្ដកជាវិជ្ជមានចំពោះ "ភាពកណ្តាល" និងតុល្យភាព។ បណ្ដកនៅក្នុងស្នាដៃទីបេទាំងនេះត្រូវបានបកប្រែដោយពាក្យ ''ម៉ានីង'' - "គ្មានភេទ" ឬ "គ្មានប្រដាប់ភេទ" ។ <ref>{{Cite web |last=Kumar |first=Nitin |date=January 2005 |title=The Many Forms of Mahakala, Protector of Buddhist Monasteries |url=http://www.exoticindiaart.com/article/mahakala/2/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20050208190844/http://www.exoticindiaart.com/article/mahakala/2/ |archive-date=February 8, 2005 |access-date=June 15, 2024 |website=Exotic India}}</ref> ព្រះសង្ឃទីបេនៅសតវត្សរ៍ទី 13 [[Gyalwa Yang Gönpa]] ដែលជាឥស្សរជនដ៏សំខាន់ម្នាក់នៅក្នុងនិកាយ Drukpa Kagyu ដើម <ref>Yang Gönpa is also known as [http://www.tbrc.org/cgi-bin/tbrcdatx?do=so&resource=P5262 rgyal ba yang dgon pa, rgyal mtshan dpal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928082440/http://www.tbrc.org/cgi-bin/tbrcdatx?do=so&resource=P5262|date=September 28, 2007}}</ref> សរសេរអំពី ''ម៉ានីង'' ថាជាស្ថានភាពតុល្យភាពរវាងភាពជាបុរស និងស្ត្រី។ Yang Gönpa ពិពណ៌នាអំពី ''ម៉ានីង'' ថាជា "ដង្ហើមដែលស្ថិតស្ថេររវាងការដកដង្ហើមរបស់បុរស និងការដកដង្ហើមរបស់ស្ត្រី" និង "ឆានែលយោគដែលមានតុល្យភាព ផ្ទុយពីឆានែលបុរសតឹងពេក និងស្ត្រីរលុងពេក" ។
ធម្មទេសនាមហាយានភាគច្រើនអះអាងថា សត្វលោកទាំងអស់ដែលប្រតិបត្តិព្រះធម៌បានត្រឹមត្រូវអាចឈានទៅដល់ការត្រាស់ដឹងបាន ព្រោះថាគ្រប់សត្វមានព្រះពុទ្ធជាធម្មជាតិ។ ការត្រាស់ដឹងអាចសម្រេចបានសូម្បីតែក្នុងជីវិតតែមួយ។ <ref>{{Cite book|title=The Lotus Sutra: A Contemporary Translation of a Buddhist Classic|year=2008|isbn=978-0-86171-571-8|page=5}}</ref>
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Pages with unreviewed translations]]
05ke120qd9n4qh1wjfighzwpvnahskq
ព្រះពុទ្ធរូបទ្រង់គ្រឿង
0
51764
338785
315838
2026-08-11T02:09:55Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338785
wikitext
text/x-wiki
[[ឯកសារ:Phnom Penh Wat Phnom 08.jpg|រូបភាពតូច|ព្រះអង្គជី, វត្តភ្នំ]]
'''ព្រះពុទ្ធរូបទ្រង់គ្រឿង''' ជាប្រភេទ [[ព្រះពុទ្ធរូប]] ដែលព្រះពុទ្ធអង្គមើលទៅថ្លៃថ្នូរ ហើយស្លៀកពាក់ដូចស្តេច ដូចជា ម្កុដ សង្វារ កន្ទុំ្រ។ល។ ប្រភេទនៃរូបព្រះពុទ្ធកើតចេញពីព្រះពុទ្ធនិមិត្ត <ref>{{Cite web |title=พระพุทธรูปทรงเครื่อง:เครื่องทรงเยี่ยงกษัตริยาธิราช |url=https://siamrath.co.th/n/7117 |publisher=สยามรัฐพระเครื่อง |access-date=2025-01-02 |archivedate=2025-02-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250217204716/https://siamrath.co.th/n/7117 |url-status=dead }}</ref>
កំណើតនៃបដិមាព្រះពុទ្ធនៅប្រទេសឥណ្ឌា វាកើតចេញពីជំនឿលើឋានៈរបស់ព្រះមហាក្សត្រដែលបានផ្លាស់ប្តូរពីដើម។ ដោយសរសើរថា ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់មានសភាពប្រសើរលើសមនុស្សធម្មតា ។ មនោគមវិជ្ជានេះបានលេចចេញជាភស្តុតាងនៅក្នុងគម្ពីរ [[មហាយាន]] ហើយបានរីករាលដាលដល់ [[អាណាចក្របាកាន|នគរបាកាន]] ហៅរូបព្រះពុទ្ធអង្គនេះ ពាក់អាវរបស់ព្រះរាជាថា មហាជម្ពូ មានន័យថា បុគ្គលដែលធំជាងគេក្នុងឧបទ្វីបឥណ្ឌា។
ក្រោយមក ព្រះនាមថា មហាជម្ពូ មានលេចឡើងក្នុងគម្ពីរ ''ជម្ពូសូត្រ'' ជាគម្ពីរដែលមិនមាននៅក្នុង [[ព្រះត្រៃបិដក ភាសាខ្មែរ|ព្រះត្រៃបិដកឡើយ]] មានរឿងមួយអំពីស្ដេចមួយអង្គឈ្មោះ «មហាជម្ពូ» ដែលសោយរាជ្យកក្រុង។ វាមានថាមពលនៃវត្ថុវេទមន្តដូចជាស្បែកជើងរាជដែលអាចហោះហើរនៅពេលពាក់។ ជាមួយមួយយប់ ទ្រង់ហោះទៅក្រុង ដោយសេចក្តីច្រណែនទ្រង់គិតចង់បំផ្លាញក្រុង។ ប៉ុន្តែដោយអំណាចនៃបុណ្យ [[ពិម្ពិសារ|ស្តេច ពិមពិសារ បានការពារពួកគេ]] ប៉ុន្តែវត្ថុវេទមន្តទាំងនេះត្រូវបានបំផ្លាញ។ ពេលនេះទ្រង់ខឹងជាខ្លាំងក៏ត្រឡប់ទៅស្រុកកំណើតវិញ ហើយយកព្រួញមកវាយព្រះបាទពិមពិសារ ។ ព្រះបាទពិមពិសារ ទ្រង់ជ្រាប ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់បានប្រែក្លាយជាព្រះបាទចក្រពត្តិរាជ មានព្រះឥន្ទ្រ ព្រះព្រហ្ម ព្រះនាគ ព្រះគ្រុឌ ខុន និងទេវៈ ជាអ្នកតាមព្រះអង្គដោយជោគជ័យ។ ព្រះបាទជម្ពូនៃតំណែងខុសត្រូវបានតែងតាំង។ រហូតដល់បានទទួលព្រះអរហន្ត <ref>{{Cite web |last=ชัชวาล อัชฌากุล |title=คติการสร้างพระพุทธรูปทรงเครื่องในสังคมไทย |url=http://oldweb.mcu.ac.th/userfiles/file/%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%B4%E0%B8%9E%E0%B8%99%E0%B8%98%E0%B9%8C/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B8%8D%E0%B8%8D%E0%B8%B2%E0%B9%80%E0%B8%AD%E0%B8%81/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9E%E0%B8%B8%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%A8%E0%B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%99%E0%B8%B2/MCU600102034.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210909100942/http://oldweb.mcu.ac.th/userfiles/file/%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%B4%E0%B8%9E%E0%B8%99%E0%B8%98%E0%B9%8C/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B8%8D%E0%B8%8D%E0%B8%B2%E0%B9%80%E0%B8%AD%E0%B8%81/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9E%E0%B8%B8%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%A8%E0%B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%99%E0%B8%B2/MCU600102034.pdf |archive-date=2021-09-09 |access-date=2021-09-09 |publisher=มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย |archivedate=2021-09-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210909100942/http://oldweb.mcu.ac.th/userfiles/file/%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%B4%E0%B8%9E%E0%B8%99%E0%B8%98%E0%B9%8C/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B8%8D%E0%B8%8D%E0%B8%B2%E0%B9%80%E0%B8%AD%E0%B8%81/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9E%E0%B8%B8%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%A8%E0%B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%99%E0%B8%B2/MCU600102034.pdf }}</ref> ជំនឿមួយចំនួនអំពីព្រះពុទ្ធដែលមានរាងជាជាស្ដេចនិយាយថាមានន័យ [[មៃត្រេយ|ព្រះស្រីអាមេត្រី]] ឬព្រះពុទ្ធអនាគត <ref>{{Cite web |title=พระพุทธรูปทรงเครื่อง |url=https://www.finearts.go.th/kamphaengphetmuseum/view/26125-%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9E%E0%B8%B8%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%A3%E0%B8%B9%E0%B8%9B%E0%B8%97%E0%B8%A3%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%87 |publisher=พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กำแพงเพชร}}</ref>
គំនិតនៃការបង្កើតព្រះពុទ្ធបដិមានេះបានសាយភាយចូលទៅក្នុង [[អាណាចក្រឡានណា|រាជាណាចក្រឡាណា]] [[ឡានសាង|នគរឡានឆាង]] និង [[អាណាចក្រខ្មែរ|នគរខ្មែរ]] ហើយបានលេចមុខយ៉ាងលេចធ្លោក្នុងសម័យកាល [[អាណាចក្រអយុធ្យា|អយុធ្យា]] បន្តមកដល់ដើមសម័យ រតនៈកូស៊ីន ក្រៅពីលេចចេញជារូបព្រះពុទ្ធតំណាងព្រះអង្គហើយ វាក៏ជានិមិត្តរូបតំណាងឲ្យអ្នកបង្កើតព្រះពុទ្ធរូបនោះដែរ។
ប្រតិមាព្រះពុទ្ធទ្រង់គ្រឿងនិងព្រះសិអារ្យមេត្រីយ៍សុទ្ធតែមានលម្អដោយគ្រឿងអលង្ការ ម្កុដ សង្វារ កន្ទុំ្រ ជាដើមដូចគ្នា ដែលធ្វើឲ្យអ្នកដែលពុំស្គាល់និទាននានាក្នុងគម្ពីររមែងយល់ច្រឡំ គិតថាតែកាលណាព្រះពុទ្ធទ្រង់គ្រឿងគឺជាព្រះសិអារ្យមេត្រីយ៍។ ប៉ុន្តែបើយើងយកប្រតិមាទាំងពីរនេះប្រៀបគ្នានោះឃើញថា មានលក្ខណៈសម្គាល់មួយខុសគ្នាគឺនៅត្រង់ស្បង់ចីពរ។ ព្រះពុទទ្រង់គ្រឿងមានស្នាមផ្នត់ចីវរនៅលើទ្រូង ហើយចំហរស្មាខាងស្តាំ
fbr9oi27cxdqbj1l040evwvu8595yxb
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅហុងកុង
0
53101
338762
338723
2026-08-10T22:18:08Z
Fry1989
3715
/* មគ្គុទ្ទេសក៍ */
338762
wikitext
text/x-wiki
[[ឯកសារ:TrafficTimeNotice_CrossHurbourTunnel_Hong_Kong.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច|350x350ភីកសែល|ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅជិត ផ្លូវរូងក្រោមដី Aberdeen នៃទីក្រុងហុងកុង]]
'''ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅក្នុងទីក្រុងហុងកុង''' ត្រូវបានស្តង់ដារដោយ នាយកដ្ឋានដឹកជញ្ជូន ។ <ref>{{Cite web |title=Chapter 8: The Language of the Road |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref> ដោយពីមុនជា ទឹកដីរបស់អង់គ្លេស ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅហុងកុងគឺស្រដៀងនឹង ចក្រភពអង់គ្លេស ដោយមានការបន្ថែម [[តួអក្សរចិនបុរាណ|អក្សរចិនបុរាណ]] ។
== ការរចនានិងភាសា ==
[[ឯកសារ:Boundary_Street_Road_sign_2015.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច|ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវថ្នល់ចុងក្រោយបង្អស់ដែលមានទម្រង់បែបបទដឹកជញ្ជូន (2015)]]
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវក្នុង [[ហុងកុង|ទីក្រុងហុងកុង]] ធ្វើតាមយ៉ាងដិតដល់នូវវត្ថុដែលបានប្រើនៅក្នុង ចក្រភពអង់គ្លេស ហើយអនុលោមតាម អនុសញ្ញាទីក្រុងវីយែនស្តីពីផ្លាកសញ្ញាផ្លូវ និងសញ្ញាផ្លូវ ដែលជាកេរដំណែលនៃ ស្ថានភាពទឹកដីនៅក្រៅប្រទេសរបស់អង់គ្លេស ពីមុនរបស់ទីក្រុង។ សញ្ញាជាធម្មតាប្រើពុម្ពអក្សរ Transport Medium នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយងងឹត ឬ Transport Heavy នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយស្រាល ដែលមានលក្ខណៈដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងការប្រើប្រាស់នៅក្នុង [[សហរាជាណាចក្រ|ចក្រភពអង់គ្លេស]] និងបច្ចុប្បន្ន និងអតីត ទឹកដីអង់គ្លេស Overseas Territories ជាច្រើន។
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវដែលដាក់ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 2000 ដល់ឆ្នាំ 2010 ជាទូទៅប្រើ Arial Narrow ឬ Helvetica ដោយមានឬគ្មានអក្សរ 'l' ដែលត្រូវបានកែប្រែ។ ជួនកាលផ្លាកសញ្ញាផ្លូវក៏ប្រើ Helvetica ដែរ។ ផ្លាកសញ្ញាថ្មីបំផុតដែលបានសាងសង់បន្ទាប់ពីឆ្នាំ 2016 បានបន្តប្រើប្រាស់ ការដឹកជញ្ជូន ឡើងវិញ។ ផ្លាកសញ្ញាមួយចំនួននៅលើផ្លូវល្បឿនលឿនដែលទើបនឹងបញ្ចប់ថ្មីៗនេះប្រើប្រាស់ Transport Heavy នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយងងឹត។
ប្រព័ន្ធសរសេរនៅលើផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍រួមមាន អង់គ្លេសអង់គ្លេស និង [[តួអក្សរចិនបុរាណ|អក្សរចិនបុរាណ]] ដែលជាភាសាផ្លូវការពីររបស់ហុងកុង តាមលំដាប់នៃ [[ភាសាអង់គ្លេស]] ខាងលើ [[តួអក្សរចិនបុរាណ]] ។
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1984 ព្រួញ (រួមទាំងខ្លះដោយគ្មាន barbs) គឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងសមភាគីអង់គ្លេសរបស់ពួកគេដែលបានប្រើនៅលើសញ្ញាមួយចំនួន។ មុនឆ្នាំ 1984 និងក្រោយឆ្នាំ 1973 ព្រួញគឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងសមភាគី Ugandan របស់ពួកគេដែលប្រើនៅលើផ្លាកសញ្ញាមួយចំនួនដូចជា Turn Left, No Right Turn ឬ One-way Traffic។ មុនឆ្នាំ 1973 សញ្ញាស្ថិតនៅក្នុង រចនាប័ទ្មមុន Worboys ជាមួយនឹងភាពខុសគ្នាពីរបី។
សញ្ញាព្រមានអំពីស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ ឬស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ (ឧទាហរណ៍ "ផ្លូវប្រសព្វ" ឬ "ផ្លូវចោតឆ្ពោះទៅមុខ" មាននិមិត្តសញ្ញាពណ៌ខ្មៅ-ស នៅខាងក្នុងត្រីកោណដែលមានព្រំប្រទល់ក្រហម (ចំណុចខាងលើបំផុត) <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Warning |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_warning_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK_road_sign_205_(1973-1984).svg|alt=Two-way traffic ahead| ចរាចរណ៍ផ្លូវពីរខាងមុខ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_217_(1973-1984).svg|alt=Roundabout ahead| រង្វង់ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_106_(1973–1984).svg|alt=Ahead only| ខាងមុខតែប៉ុណ្ណោះ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_108_L_(1973–1984).svg|alt=Keep left (right if symbol reversed)| រក្សាឆ្វេង (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_107_L_(1973–1984).svg|alt=Turn left (right if symbol reversed)| បត់ឆ្វេង (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_109_L_(1973–1984).svg|alt=Turn left at junction ahead (right if symbol reversed)| បត់ឆ្វេងនៅផ្លូវប្រសព្វខាងមុខ (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_302_(1973–1984).svg|alt=Vehicles may pass either side to reach same destination| យានជំនិះអាចឆ្លងកាត់សងខាង ដើម្បីទៅដល់គោលដៅដូចគ្នា។
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_122_L_(1973–1984).svg|alt=No left-turn (No right-turn if symbol reversed)| គ្មានបត់ឆ្វេងទេ (គ្មានបត់ស្តាំទេប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_123_L_(1973–1984).svg|alt=No U-turn (symbol may be reversed)| គ្មានការបត់ត្រឡប់ក្រោយ (និមិត្តសញ្ញាអាចនឹងត្រូវបានបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_136_(Historic).svg|alt=Speed limit in kilometres per hour (km/h)| ល្បឿនកំណត់គិតជាគីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង (km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_139_(1973–1984).svg|alt=One-way traffic| ចរាចរណ៍ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:HK_Level_Crossing_Signal_(Formerly).svg|alt=Level crossing light signal| សញ្ញាពន្លឺឆ្លងកាត់កម្រិត
</gallery>
== បទប្បញ្ញត្តិ ==
លើកលែងតែរាងពិសេសដែលប្រើសម្រាប់សញ្ញា "បញ្ឈប់" និង "ផ្តល់ផ្លូវ" (រៀងគ្នា រាងប្រាំបី និងត្រីកោណចង្អុលចុះក្រោម) សញ្ញាដែលបញ្ជាទិញគឺមានរាងជារង្វង់ និងមានពីរប្រភេទ៖ <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Orders |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_orders_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref>
ផ្លាកសញ្ញាហាមប្រាម (ឧទាហរណ៍ "គ្មានការបត់ឆ្វេង") បង្កើតជានិមិត្តសញ្ញាស-ខ្មៅ នៅខាងក្នុងរង្វង់ដែលមានព្រំក្រហម ជួនកាលមានការបន្ថែមសញ្ញាសញ្ញាក្រហម។ សញ្ញាចាំបាច់ (ឧទាហរណ៍ "បត់ស្តាំតែប៉ុណ្ណោះ") មាននិមិត្តសញ្ញាពណ៌សនៅលើថាសពណ៌ខៀវ។<gallery>
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Warning_Triangle_-_1944.svg|alt=Warning Triangle| ត្រីកោណព្រមាន
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Red_Disk_-_1944.svg|alt=Red Disk| ថាសក្រហម
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Red_Ring_-_1944.svg|alt=Red Ring| ចិញ្ចៀនក្រហម
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Triangle_in_Ring_-_1944.svg|alt=Triangle in Ring| ត្រីកោណក្នុងក្រវ៉ាត់
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_No_Cycling_-_1955.svg|alt=No Cycling| គ្មានការជិះកង់
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=One Way Only| ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Pedestrian_Crossing_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Pedestrian Crossing| ផ្លូវថ្មើរជើង
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Left_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Left| បត់ឆ្វេង
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Left,_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Left, One Way Only| បត់ឆ្វេង ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Right_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Right| បត់ស្តាំ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Right,_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Right, One Way Only| បត់ស្តាំ ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_No_Through_Road_For_Motor_Vehicles_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Through Road for Motor Vehicles| មិនឆ្លងកាត់ផ្លូវសម្រាប់យានយន្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Entry_-_Complete_Assembly_-_1955_(Cantonese).svg|alt=No Entry| គ្មានការចូល
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Speed_Limit_-_1944.svg|alt=Speed Limit| ដែនកំណត់ល្បឿន
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_National_Speed_Limit_Applies_-_1944.svg|alt=National Speed Limit Applies| ដែនកំណត់ល្បឿនជាតិអនុវត្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Parking_-_1944.svg|alt=Parking| ចំណតរថយន្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Waiting_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Waiting| គ្មានការរង់ចាំ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Entry_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Entry| គ្មានការចូល
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Halt_at_Major_Road_Ahead_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Halt at Major Road Ahead| ឈប់នៅផ្លូវធំខាងមុខ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-Slow_Major_Road_Ahead_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Slow, Major Road Ahead| យឺត ផ្លូវធំខាងមុខ
</gallery>
== បណ្តោះអាសន្ន/សំណង់ ==
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវបណ្តោះអាសន្ន (ឧ. ផ្លាកសញ្ញាចតុកោណក្រហម ដែលមានការណែនាំជាពណ៌ស) <ref>{{Cite web |title=Temporary Signs and Road Markings |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/temporary_signs_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK road sign 201.svg|ឈប់ឬបើកផ្លូវទៅមុខ (ជាមួយចម្ងាយទៅបន្ទាត់ខាងមុខដែលបានផ្តល់ឱ្យខាងក្រោម)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 422.svg|ចម្ងាយទៅបន្ទាត់ ផ្ដល់អាទិភាពផ្លូវ ៥០ម
ឯកសារ:Hong Kong road sign 421.svg|ចម្ងាយទៅបន្ទាត់ ឈប់ ១០០ម
ឯកសារ:Hong Kong road sign 208 L.svg|បត់ទៅឆ្វេងទៅមុខ (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 209 R.svg|បត់ពីរដងពីមុខទៅស្តាំ (និមិត្តសញ្ញាអាចត្រូវបានបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 204.svg|ផ្លូវរជាពីរបញ្ចប់នៅខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 217.svg|រង្វង់ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 212 R.svg|ផ្លូវតូចចង្អៀតនៅខាងស្តាំខាងមុខ (ខាងឆ្វេងប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 211.svg|ផ្លូវតូចចង្អៀតនៅសងខាងខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 410.svg|បន្ថយល្បឿនឥឡូវនេះ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 210 L.svg|គម្លាតយ៉ាងច្បាស់នៃផ្លូវទៅឆ្វេង (អាចត្រូវបានប្រើជាមួយស៊ុមពណ៌លឿងខ្ចី ខាងស្ដាំ ប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:HK road sign 207.svg|ភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 219 (1 in 5).svg|Steep hill upwards ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 218 (1 in 10).svg|Steep hill downwards ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 424.svg|Use low gear
ឯកសារ:Hong Kong road sign 423.svg|Use low gear for distance shown
ឯកសារ:Hong Kong road sign 425.svg|Keep in low gear
ឯកសារ:Hong Kong road sign 411.svg|Single file traffic ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 236.svg|Cyclists to keep left
ឯកសារ:Hong Kong road sign 235.svg|Cyclists to walk on steep road
ឯកសារ:Hong Kong road sign 266 A.svg|Traffic Accident blackspot ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 266 B.svg|Pedestrian Accident blackspot ahead
ឯកសារ:HK road sign 213.svg|Cross roads ahead
ឯកសារ:HK road sign 216-L-R.svg|Staggered junction ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK road sign 215-R.svg|Side road to right ahead (left if symbol reversed)
ឯកសារ:HK road sign 214-R.svg|T-junction ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 202.svg|Traffic merging from left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 203.svg|Merging into main traffic on right (left if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 229.svg|Overhead electric cable ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 224 A.svg|Disabled persons ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 224 B.svg|Visually impaired persons ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 228.svg|Level crossing with barrier ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 231.svg|Quay-side or river bank ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 221.svg|Restricted headroom ahead
ឯកសារ:HK road sign 223.svg|Pedestrian crossing ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 225.svg|Children ahead
ឯកសារ:HK road sign 237-L.svg|Risk of falling or fallen rocks ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK road sign 226.svg|Horses ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 227.svg|Cattle ahead
ឯកសារ:HK road sign 259.svg|Fog or mist ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 232.svg|Bus lane ahead (Franchised buses)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 232 A.svg|Bus lane ahead (Franchised buses)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 233.svg|Bus lane (Franchised buses) on major road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 234.svg|Warning to pedestrians crossing road with bus lane
ឯកសារ:Hong Kong road sign 262.svg|Light rail vehicles or trams ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 264.svg|Light rail vehicle lane or tram lane ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 265.svg|Light rail vehicle lane or tram lane on major road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 261.svg|Pedestrian on or crossing road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 260 A.svg|Cycleway ahead (cyclists on or crossing road ahead)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 260 B.svg|Cyclists ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 230.svg|Low-flying aircraft or noise ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 220.svg|Uneven road surface ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 263.svg|Road hump ahead
ឯកសារ:HK road sign 206.svg|Two-way traffic across a one-way road ahead
ឯកសារ:HK road sign 205.svg|Two-way traffic ahead
ឯកសារ:TRAFFIC ENFORCEMENT CAMERA HK.svg|Red light/speed camera ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign (Traffic signals control zone).svg|Red light camera control zone
ឯកសារ:Hong Kong road sign 426.svg|Plate used to state the safe height
ឯកសារ:Hong Kong road sign 412.svg|School ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 413.svg|Playground ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 418.svg|Distance as shown to hazard
ឯកសារ:Hong Kong road sign 419.svg|ចម្ងាយដូចដែលបង្ហាញពីគ្រោះថ្នាក់
ឯកសារ:Hong Kong road sign 257.svg|អ្នកថ្មើរជើងទៅមុខ
</gallery>
== មគ្គុទ្ទេសក៍ ==
ផ្លាកសញ្ញាណែនាំជាទូទៅមានរាងចតុកោណកែង (ជួនកាលចង្អុលនៅចុងម្ខាងក្នុងករណីសញ្ញាទិសដៅ)។ <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Information |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_information_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK traffic sign 101.svg|Stop and give way
ឯកសារ:HK traffic sign 102.svg|Give way
ឯកសារ:HK traffic sign 106.svg|Ahead only
ឯកសារ:HK traffic sign 107.svg|Turn left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 109.svg|Keep left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 111.svg|Turn left at junction ahead (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 183.svg|No stopping
ឯកសារ:HK traffic sign 286.svg|No parking
ឯកសារ:HK traffic sign 115.svg|No entry for all vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 182.svg|One way traffic
ឯកសារ:HK traffic sign 105.svg|Vehicles must stop at the sign (sign used by police)
ឯកសារ:HK traffic sign 375.svg|Vehicles must stop at the sign (sign used by school crossing patrol)
ឯកសារ:HK traffic sign 180.svg|Segregated pedestrian and bicycle/tricycle route. No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 181.svg|Bicycle/tricycle route. No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 227.svg|Cycling restriction – cyclists must dismount and push their cycles
ឯកសារ:HK traffic sign 228.svg|End of cycling restriction
ឯកសារ:HK traffic sign 333.svg|Light rail vehicles and trams only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_409.svg|Dual carriageway ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_407_L.svg|Direction in which the prohibition or restriction applies (symbol may be reversed)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_408.svg|Prohibition or restriction applies in both directions
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_427.svg|Prohibition or mandatory order applies to vehicle class shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_402.svg|One way road ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_A.svg|No stopping between 7AM-12AM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_B.svg|No stopping between 7AM-7PM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_C.svg|No stopping between 8-10AM and 5-7PM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_D.svg|No stopping at any time
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_166.svg|End of 'no stopping' restriction
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_167_A.svg|No stopping for public light buses between 7AM-12AM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_168.svg|End of public light buses 'no stopping' restriction
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_430.svg|Restriction does not apply to vehicle classes shown to pick up or drop off passengers (wording may be varied to loading/unloading goods)
ឯកសារ:HK traffic sign 114.svg|Pedestrian priority zone
ឯកសារ:HK traffic sign 116.svg|Vehicles prohibited as indicated by supplementary plate
ឯកសារ:HK traffic sign 117.svg|No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 2201.svg|No motor vehicles except motor cyclists and motor tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 2200.svg|No motor cycles or motor tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 118.svg|No buses and coaches
ឯកសារ:HK traffic sign 119.svg|No public light buses
ឯកសារ:HK traffic sign 120.svg|No goods vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 130.svg|No learner drivers
ឯកសារ:HK traffic sign 131.svg|No left-turn (No right-turn if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_123.svg|No U-turn (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 134.svg|No pedestrians
ឯកសារ:HK traffic sign 135.svg|No pedestrians, rickshaws and handcarts
ឯកសារ:HK traffic sign 136.svg|No pedestrians, pedestrian controlled vehicles, bicycles and tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 137.svg|No bicycles
ឯកសារ:HK traffic sign 138.svg|No use of horn
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_129.svg|No overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_131.svg|No vehicles over width shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_132.svg|No vehicles or combinations of vehicles over length shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_133.svg|No vehicles over height shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_134.svg|No vehicles over gross vehicle weight shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_135.svg|No vehicles over axle weight shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_136_(50).svg|Speed limit (in km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_173.svg|Variable speed limit (in km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_404.svg|Prohibitation does not apply to vehicles gaining access to premises adjacent to the road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_405.svg|Prohibitation does not apply to vehicles holding relevant licenses
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_432.svg|Prohibitation or mandatory order applies to vehicles over the length shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_401.svg|Prohibitation or mandatory order applies to vehicles over the gross vehicle weight shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_403.svg|Prohibitation or mandatory order does not apply to vehicle classes shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_406.svg|Time plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_431.svg|Time plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_429.svg|Day plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_433.svg|Prohibitation or mandatory order does not apply to vehicle classes and time shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_420.svg|Length over which the prohibition or hazard exists
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_417.svg|End of the prohibition, restriction or warning
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_164.svg|Left lane shows bus lane for franchised buses only during the time and date shown
ឯកសារ:HK traffic sign 121.svg|Bus lane for franchised buses only
ឯកសារ:HK traffic sign 126.svg|Contra-flow bus lane for franchised buses only
ឯកសារ:HK traffic sign 129.svg|End of bus lane
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_163.svg|End of rail only lane for light rail vehicles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_174.svg|No vehicles carrying dangerous goods of specified categories
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_434.svg|Indicating the categories of dangerous goods
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_A.svg|Parking place for vehicles other than medium and heavy goods vehicles, buses, coaches, motor cycles and pedal cycles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_B.svg|Parking place for goods vehicles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_C.svg|Parking place for buses and coaches only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_D.svg|Parking place for motor cycles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_E.svg|Parking place for pedal cycles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_(Expressway_Begins).svg|Start and continuation of an expressway
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_(Expressway_Ends).svg|End of an expressway
ឯកសារ:TAXI_STAND_HK.svg|Taxi stand
ឯកសារ:END_OF_NEW_TERRITORIES_TAXI_OPERATING_AREA.svg|End of New Territories taxis operating area
ឯកសារ:END_OF_LANTAU_TAXI_OPERATING_AREA.svg|End of Lantau taxis operating area
ឯកសារ:GREEN_MINIBUS_STAND_HK.svg|Green minibus stand
ឯកសារ:RED_MINIBUS_STAND_HK.svg|Red minibus stand
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_130.svg|Vehicles must use the left most lane except when overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_130A.svg|Vehicles must use the right most lane except when overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_145.svg|Hard shoulder – do not use except in an emergency
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_154.svg|Cyclists must dismount and use crossing to cross the road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_151.svg|Way out for vehicles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_152.svg|No exit for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 221.svg|Way in for vehicles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_153.svg|No entry for vehicles
</gallery>
== លែងប្រើហើយ។ ==
<gallery>
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_506.gif|Direction sign
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_505.gif|Direction sign
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_507.svg|Direction sign for roundabout
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_504.gif|Pointed direction sign
ឯកសារ:HK_Route1.svg|Route number along strategic route
ឯកសារ:HK_Tunnel.svg|Tunnel ahead
ឯកសារ:HK_Cross_Harbour_Tunnel.svg|Hong Kong Cross Harbour Tunnel
ឯកសារ:HK_Western_Harbour_Tunnel.svg|Western Harbour Tunnel
ឯកសារ:HK_Eastern_Harbour_Tunnel.svg|Eastern Harbour Tunnel
ឯកសារ:URBAN_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|Urban taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:NEW_TERRITORIES_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|New Territories taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:LANTAU_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|Lantau taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_502.svg|Direction to parking place
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_501.svg|Direction to vehicular ferry pier
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_500.svg|Direction to Mass Transit Railway (MTR) Station
ឯកសារ:HK traffic sign 602.svg|Vehicles may pass either side to reach same destination
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_310.svg|No through road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_311_L.svg|No through road on left
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_311_R.svg|No through road on right
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(300m).svg|300m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(200m).svg|200m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(100m).svg|100m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_312.svg|Sign showing lane indication arrows for each lane or temporary lane closure at junction ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_303.svg|Start of dual carriageway ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_313.svg|Passing place
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_304.svg|Sign at start of single track road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_301.svg|For use by police at accident site
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_314.svg|Prepare to stop if signalled to do so
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_308.svg|Stop at 'Census point'
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_307.svg|Census point
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_306.svg|Get in lane
ឯកសារ:HK street sign-Gascoigne Road.svg|Street direction sign
ឯកសារ:HK street sign-Wan King Path.svg|Street direction sign with numbers
</gallery>
=== ផ្លាកសញ្ញា Pre-Workboys ===
nco5u0gejw0as846ovmm3dh3irlehwt
338763
338762
2026-08-10T22:20:32Z
Fry1989
3715
/* មគ្គុទ្ទេសក៍ */
338763
wikitext
text/x-wiki
[[ឯកសារ:TrafficTimeNotice_CrossHurbourTunnel_Hong_Kong.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច|350x350ភីកសែល|ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅជិត ផ្លូវរូងក្រោមដី Aberdeen នៃទីក្រុងហុងកុង]]
'''ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅក្នុងទីក្រុងហុងកុង''' ត្រូវបានស្តង់ដារដោយ នាយកដ្ឋានដឹកជញ្ជូន ។ <ref>{{Cite web |title=Chapter 8: The Language of the Road |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref> ដោយពីមុនជា ទឹកដីរបស់អង់គ្លេស ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅហុងកុងគឺស្រដៀងនឹង ចក្រភពអង់គ្លេស ដោយមានការបន្ថែម [[តួអក្សរចិនបុរាណ|អក្សរចិនបុរាណ]] ។
== ការរចនានិងភាសា ==
[[ឯកសារ:Boundary_Street_Road_sign_2015.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច|ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវថ្នល់ចុងក្រោយបង្អស់ដែលមានទម្រង់បែបបទដឹកជញ្ជូន (2015)]]
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវក្នុង [[ហុងកុង|ទីក្រុងហុងកុង]] ធ្វើតាមយ៉ាងដិតដល់នូវវត្ថុដែលបានប្រើនៅក្នុង ចក្រភពអង់គ្លេស ហើយអនុលោមតាម អនុសញ្ញាទីក្រុងវីយែនស្តីពីផ្លាកសញ្ញាផ្លូវ និងសញ្ញាផ្លូវ ដែលជាកេរដំណែលនៃ ស្ថានភាពទឹកដីនៅក្រៅប្រទេសរបស់អង់គ្លេស ពីមុនរបស់ទីក្រុង។ សញ្ញាជាធម្មតាប្រើពុម្ពអក្សរ Transport Medium នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយងងឹត ឬ Transport Heavy នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយស្រាល ដែលមានលក្ខណៈដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងការប្រើប្រាស់នៅក្នុង [[សហរាជាណាចក្រ|ចក្រភពអង់គ្លេស]] និងបច្ចុប្បន្ន និងអតីត ទឹកដីអង់គ្លេស Overseas Territories ជាច្រើន។
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវដែលដាក់ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 2000 ដល់ឆ្នាំ 2010 ជាទូទៅប្រើ Arial Narrow ឬ Helvetica ដោយមានឬគ្មានអក្សរ 'l' ដែលត្រូវបានកែប្រែ។ ជួនកាលផ្លាកសញ្ញាផ្លូវក៏ប្រើ Helvetica ដែរ។ ផ្លាកសញ្ញាថ្មីបំផុតដែលបានសាងសង់បន្ទាប់ពីឆ្នាំ 2016 បានបន្តប្រើប្រាស់ ការដឹកជញ្ជូន ឡើងវិញ។ ផ្លាកសញ្ញាមួយចំនួននៅលើផ្លូវល្បឿនលឿនដែលទើបនឹងបញ្ចប់ថ្មីៗនេះប្រើប្រាស់ Transport Heavy នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយងងឹត។
ប្រព័ន្ធសរសេរនៅលើផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍រួមមាន អង់គ្លេសអង់គ្លេស និង [[តួអក្សរចិនបុរាណ|អក្សរចិនបុរាណ]] ដែលជាភាសាផ្លូវការពីររបស់ហុងកុង តាមលំដាប់នៃ [[ភាសាអង់គ្លេស]] ខាងលើ [[តួអក្សរចិនបុរាណ]] ។
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1984 ព្រួញ (រួមទាំងខ្លះដោយគ្មាន barbs) គឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងសមភាគីអង់គ្លេសរបស់ពួកគេដែលបានប្រើនៅលើសញ្ញាមួយចំនួន។ មុនឆ្នាំ 1984 និងក្រោយឆ្នាំ 1973 ព្រួញគឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងសមភាគី Ugandan របស់ពួកគេដែលប្រើនៅលើផ្លាកសញ្ញាមួយចំនួនដូចជា Turn Left, No Right Turn ឬ One-way Traffic។ មុនឆ្នាំ 1973 សញ្ញាស្ថិតនៅក្នុង រចនាប័ទ្មមុន Worboys ជាមួយនឹងភាពខុសគ្នាពីរបី។
សញ្ញាព្រមានអំពីស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ ឬស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ (ឧទាហរណ៍ "ផ្លូវប្រសព្វ" ឬ "ផ្លូវចោតឆ្ពោះទៅមុខ" មាននិមិត្តសញ្ញាពណ៌ខ្មៅ-ស នៅខាងក្នុងត្រីកោណដែលមានព្រំប្រទល់ក្រហម (ចំណុចខាងលើបំផុត) <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Warning |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_warning_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK_road_sign_205_(1973-1984).svg|alt=Two-way traffic ahead| ចរាចរណ៍ផ្លូវពីរខាងមុខ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_217_(1973-1984).svg|alt=Roundabout ahead| រង្វង់ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_106_(1973–1984).svg|alt=Ahead only| ខាងមុខតែប៉ុណ្ណោះ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_108_L_(1973–1984).svg|alt=Keep left (right if symbol reversed)| រក្សាឆ្វេង (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_107_L_(1973–1984).svg|alt=Turn left (right if symbol reversed)| បត់ឆ្វេង (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_109_L_(1973–1984).svg|alt=Turn left at junction ahead (right if symbol reversed)| បត់ឆ្វេងនៅផ្លូវប្រសព្វខាងមុខ (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_302_(1973–1984).svg|alt=Vehicles may pass either side to reach same destination| យានជំនិះអាចឆ្លងកាត់សងខាង ដើម្បីទៅដល់គោលដៅដូចគ្នា។
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_122_L_(1973–1984).svg|alt=No left-turn (No right-turn if symbol reversed)| គ្មានបត់ឆ្វេងទេ (គ្មានបត់ស្តាំទេប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_123_L_(1973–1984).svg|alt=No U-turn (symbol may be reversed)| គ្មានការបត់ត្រឡប់ក្រោយ (និមិត្តសញ្ញាអាចនឹងត្រូវបានបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_136_(Historic).svg|alt=Speed limit in kilometres per hour (km/h)| ល្បឿនកំណត់គិតជាគីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង (km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_139_(1973–1984).svg|alt=One-way traffic| ចរាចរណ៍ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:HK_Level_Crossing_Signal_(Formerly).svg|alt=Level crossing light signal| សញ្ញាពន្លឺឆ្លងកាត់កម្រិត
</gallery>
== បទប្បញ្ញត្តិ ==
លើកលែងតែរាងពិសេសដែលប្រើសម្រាប់សញ្ញា "បញ្ឈប់" និង "ផ្តល់ផ្លូវ" (រៀងគ្នា រាងប្រាំបី និងត្រីកោណចង្អុលចុះក្រោម) សញ្ញាដែលបញ្ជាទិញគឺមានរាងជារង្វង់ និងមានពីរប្រភេទ៖ <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Orders |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_orders_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref>
ផ្លាកសញ្ញាហាមប្រាម (ឧទាហរណ៍ "គ្មានការបត់ឆ្វេង") បង្កើតជានិមិត្តសញ្ញាស-ខ្មៅ នៅខាងក្នុងរង្វង់ដែលមានព្រំក្រហម ជួនកាលមានការបន្ថែមសញ្ញាសញ្ញាក្រហម។ សញ្ញាចាំបាច់ (ឧទាហរណ៍ "បត់ស្តាំតែប៉ុណ្ណោះ") មាននិមិត្តសញ្ញាពណ៌សនៅលើថាសពណ៌ខៀវ។<gallery>
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Warning_Triangle_-_1944.svg|alt=Warning Triangle| ត្រីកោណព្រមាន
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Red_Disk_-_1944.svg|alt=Red Disk| ថាសក្រហម
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Red_Ring_-_1944.svg|alt=Red Ring| ចិញ្ចៀនក្រហម
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Triangle_in_Ring_-_1944.svg|alt=Triangle in Ring| ត្រីកោណក្នុងក្រវ៉ាត់
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_No_Cycling_-_1955.svg|alt=No Cycling| គ្មានការជិះកង់
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=One Way Only| ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Pedestrian_Crossing_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Pedestrian Crossing| ផ្លូវថ្មើរជើង
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Left_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Left| បត់ឆ្វេង
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Left,_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Left, One Way Only| បត់ឆ្វេង ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Right_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Right| បត់ស្តាំ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Right,_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Right, One Way Only| បត់ស្តាំ ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_No_Through_Road_For_Motor_Vehicles_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Through Road for Motor Vehicles| មិនឆ្លងកាត់ផ្លូវសម្រាប់យានយន្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Entry_-_Complete_Assembly_-_1955_(Cantonese).svg|alt=No Entry| គ្មានការចូល
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Speed_Limit_-_1944.svg|alt=Speed Limit| ដែនកំណត់ល្បឿន
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_National_Speed_Limit_Applies_-_1944.svg|alt=National Speed Limit Applies| ដែនកំណត់ល្បឿនជាតិអនុវត្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Parking_-_1944.svg|alt=Parking| ចំណតរថយន្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Waiting_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Waiting| គ្មានការរង់ចាំ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Entry_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Entry| គ្មានការចូល
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Halt_at_Major_Road_Ahead_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Halt at Major Road Ahead| ឈប់នៅផ្លូវធំខាងមុខ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-Slow_Major_Road_Ahead_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Slow, Major Road Ahead| យឺត ផ្លូវធំខាងមុខ
</gallery>
== បណ្តោះអាសន្ន/សំណង់ ==
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវបណ្តោះអាសន្ន (ឧ. ផ្លាកសញ្ញាចតុកោណក្រហម ដែលមានការណែនាំជាពណ៌ស) <ref>{{Cite web |title=Temporary Signs and Road Markings |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/temporary_signs_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK road sign 201.svg|ឈប់ឬបើកផ្លូវទៅមុខ (ជាមួយចម្ងាយទៅបន្ទាត់ខាងមុខដែលបានផ្តល់ឱ្យខាងក្រោម)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 422.svg|ចម្ងាយទៅបន្ទាត់ ផ្ដល់អាទិភាពផ្លូវ ៥០ម
ឯកសារ:Hong Kong road sign 421.svg|ចម្ងាយទៅបន្ទាត់ ឈប់ ១០០ម
ឯកសារ:Hong Kong road sign 208 L.svg|បត់ទៅឆ្វេងទៅមុខ (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 209 R.svg|បត់ពីរដងពីមុខទៅស្តាំ (និមិត្តសញ្ញាអាចត្រូវបានបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 204.svg|ផ្លូវរជាពីរបញ្ចប់នៅខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 217.svg|រង្វង់ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 212 R.svg|ផ្លូវតូចចង្អៀតនៅខាងស្តាំខាងមុខ (ខាងឆ្វេងប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 211.svg|ផ្លូវតូចចង្អៀតនៅសងខាងខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 410.svg|បន្ថយល្បឿនឥឡូវនេះ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 210 L.svg|គម្លាតយ៉ាងច្បាស់នៃផ្លូវទៅឆ្វេង (អាចត្រូវបានប្រើជាមួយស៊ុមពណ៌លឿងខ្ចី ខាងស្ដាំ ប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:HK road sign 207.svg|ភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 219 (1 in 5).svg|Steep hill upwards ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 218 (1 in 10).svg|Steep hill downwards ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 424.svg|Use low gear
ឯកសារ:Hong Kong road sign 423.svg|Use low gear for distance shown
ឯកសារ:Hong Kong road sign 425.svg|Keep in low gear
ឯកសារ:Hong Kong road sign 411.svg|Single file traffic ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 236.svg|Cyclists to keep left
ឯកសារ:Hong Kong road sign 235.svg|Cyclists to walk on steep road
ឯកសារ:Hong Kong road sign 266 A.svg|Traffic Accident blackspot ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 266 B.svg|Pedestrian Accident blackspot ahead
ឯកសារ:HK road sign 213.svg|Cross roads ahead
ឯកសារ:HK road sign 216-L-R.svg|Staggered junction ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK road sign 215-R.svg|Side road to right ahead (left if symbol reversed)
ឯកសារ:HK road sign 214-R.svg|T-junction ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 202.svg|Traffic merging from left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 203.svg|Merging into main traffic on right (left if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 229.svg|Overhead electric cable ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 224 A.svg|Disabled persons ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 224 B.svg|Visually impaired persons ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 228.svg|Level crossing with barrier ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 231.svg|Quay-side or river bank ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 221.svg|Restricted headroom ahead
ឯកសារ:HK road sign 223.svg|Pedestrian crossing ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 225.svg|Children ahead
ឯកសារ:HK road sign 237-L.svg|Risk of falling or fallen rocks ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK road sign 226.svg|Horses ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 227.svg|Cattle ahead
ឯកសារ:HK road sign 259.svg|Fog or mist ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 232.svg|Bus lane ahead (Franchised buses)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 232 A.svg|Bus lane ahead (Franchised buses)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 233.svg|Bus lane (Franchised buses) on major road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 234.svg|Warning to pedestrians crossing road with bus lane
ឯកសារ:Hong Kong road sign 262.svg|Light rail vehicles or trams ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 264.svg|Light rail vehicle lane or tram lane ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 265.svg|Light rail vehicle lane or tram lane on major road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 261.svg|Pedestrian on or crossing road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 260 A.svg|Cycleway ahead (cyclists on or crossing road ahead)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 260 B.svg|Cyclists ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 230.svg|Low-flying aircraft or noise ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 220.svg|Uneven road surface ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 263.svg|Road hump ahead
ឯកសារ:HK road sign 206.svg|Two-way traffic across a one-way road ahead
ឯកសារ:HK road sign 205.svg|Two-way traffic ahead
ឯកសារ:TRAFFIC ENFORCEMENT CAMERA HK.svg|Red light/speed camera ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign (Traffic signals control zone).svg|Red light camera control zone
ឯកសារ:Hong Kong road sign 426.svg|Plate used to state the safe height
ឯកសារ:Hong Kong road sign 412.svg|School ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 413.svg|Playground ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 418.svg|Distance as shown to hazard
ឯកសារ:Hong Kong road sign 419.svg|ចម្ងាយដូចដែលបង្ហាញពីគ្រោះថ្នាក់
ឯកសារ:Hong Kong road sign 257.svg|អ្នកថ្មើរជើងទៅមុខ
</gallery>
== មគ្គុទ្ទេសក៍ ==
ផ្លាកសញ្ញាណែនាំជាទូទៅមានរាងចតុកោណកែង (ជួនកាលចង្អុលនៅចុងម្ខាងក្នុងករណីសញ្ញាទិសដៅ)។ <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Information |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_information_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK traffic sign 101.svg|Stop and give way
ឯកសារ:HK traffic sign 102.svg|Give way
ឯកសារ:HK traffic sign 106.svg|Ahead only
ឯកសារ:HK traffic sign 107.svg|Turn left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 109.svg|Keep left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 111.svg|Turn left at junction ahead (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 183.svg|No stopping
ឯកសារ:HK traffic sign 286.svg|No parking
ឯកសារ:HK traffic sign 115.svg|No entry for all vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 182.svg|One way traffic
ឯកសារ:HK traffic sign 105.svg|Vehicles must stop at the sign (sign used by police)
ឯកសារ:HK traffic sign 375.svg|Vehicles must stop at the sign (sign used by school crossing patrol)
ឯកសារ:HK traffic sign 180.svg|Segregated pedestrian and bicycle/tricycle route. No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 181.svg|Bicycle/tricycle route. No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 227.svg|Cycling restriction – cyclists must dismount and push their cycles
ឯកសារ:HK traffic sign 228.svg|End of cycling restriction
ឯកសារ:HK traffic sign 333.svg|Light rail vehicles and trams only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_409.svg|Dual carriageway ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_407_L.svg|Direction in which the prohibition or restriction applies (symbol may be reversed)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_408.svg|Prohibition or restriction applies in both directions
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_427.svg|Prohibition or mandatory order applies to vehicle class shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_402.svg|One way road ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_A.svg|No stopping between 7AM-12AM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_B.svg|No stopping between 7AM-7PM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_C.svg|No stopping between 8-10AM and 5-7PM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_D.svg|No stopping at any time
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_166.svg|End of 'no stopping' restriction
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_167_A.svg|No stopping for public light buses between 7AM-12AM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_168.svg|End of public light buses 'no stopping' restriction
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_430.svg|Restriction does not apply to vehicle classes shown to pick up or drop off passengers (wording may be varied to loading/unloading goods)
ឯកសារ:HK traffic sign 114.svg|Pedestrian priority zone
ឯកសារ:HK traffic sign 116.svg|Vehicles prohibited as indicated by supplementary plate
ឯកសារ:HK traffic sign 117.svg|No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 2201.svg|No motor vehicles except motor cyclists and motor tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 2200.svg|No motor cycles or motor tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 118.svg|No buses and coaches
ឯកសារ:HK traffic sign 119.svg|No public light buses
ឯកសារ:HK traffic sign 120.svg|No goods vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 130.svg|No learner drivers
ឯកសារ:HK traffic sign 131.svg|No left-turn (No right-turn if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_123.svg|No U-turn (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 134.svg|No pedestrians
ឯកសារ:HK traffic sign 135.svg|No pedestrians, rickshaws and handcarts
ឯកសារ:HK traffic sign 136.svg|No pedestrians, pedestrian controlled vehicles, bicycles and tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 137.svg|No bicycles
ឯកសារ:HK traffic sign 138.svg|No use of horn
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_129.svg|No overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_131.svg|No vehicles over width shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_132.svg|No vehicles or combinations of vehicles over length shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_133.svg|No vehicles over height shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_134.svg|No vehicles over gross vehicle weight shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_135.svg|No vehicles over axle weight shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_136_(50).svg|Speed limit (in km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_173.svg|Variable speed limit (in km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_404.svg|Prohibitation does not apply to vehicles gaining access to premises adjacent to the road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_405.svg|Prohibitation does not apply to vehicles holding relevant licenses
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_432.svg|Prohibitation or mandatory order applies to vehicles over the length shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_401.svg|Prohibitation or mandatory order applies to vehicles over the gross vehicle weight shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_403.svg|Prohibitation or mandatory order does not apply to vehicle classes shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_406.svg|Time plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_431.svg|Time plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_429.svg|Day plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_433.svg|Prohibitation or mandatory order does not apply to vehicle classes and time shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_420.svg|Length over which the prohibition or hazard exists
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_417.svg|End of the prohibition, restriction or warning
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_164.svg|Left lane shows bus lane for franchised buses only during the time and date shown
ឯកសារ:HK traffic sign 121.svg|Bus lane for franchised buses only
ឯកសារ:HK traffic sign 126.svg|Contra-flow bus lane for franchised buses only
ឯកសារ:HK traffic sign 129.svg|End of bus lane
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_163.svg|End of rail only lane for light rail vehicles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_174.svg|No vehicles carrying dangerous goods of specified categories
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_434.svg|Indicating the categories of dangerous goods
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_A.svg|Parking place for vehicles other than medium and heavy goods vehicles, buses, coaches, motor cycles and pedal cycles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_B.svg|Parking place for goods vehicles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_C.svg|Parking place for buses and coaches only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_D.svg|Parking place for motor cycles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_E.svg|Parking place for pedal cycles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_(Expressway_Begins).svg|Start and continuation of an expressway
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_(Expressway_Ends).svg|End of an expressway
ឯកសារ:TAXI_STAND_HK.svg|Taxi stand
ឯកសារ:END_OF_NEW_TERRITORIES_TAXI_OPERATING_AREA.svg|End of New Territories taxis operating area
ឯកសារ:END_OF_LANTAU_TAXI_OPERATING_AREA.svg|End of Lantau taxis operating area
ឯកសារ:GREEN_MINIBUS_STAND_HK.svg|Green minibus stand
ឯកសារ:RED_MINIBUS_STAND_HK.svg|Red minibus stand
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_130.svg|Vehicles must use the left most lane except when overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_130A.svg|Vehicles must use the right most lane except when overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_145.svg|Hard shoulder – do not use except in an emergency
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_154.svg|Cyclists must dismount and use crossing to cross the road
ឯកសារ:HK traffic sign 222.svg|Way out for vehicles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_152.svg|No exit for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 221.svg|Way in for vehicles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_153.svg|No entry for vehicles
</gallery>
== លែងប្រើហើយ។ ==
<gallery>
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_506.gif|Direction sign
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_505.gif|Direction sign
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_507.svg|Direction sign for roundabout
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_504.gif|Pointed direction sign
ឯកសារ:HK_Route1.svg|Route number along strategic route
ឯកសារ:HK_Tunnel.svg|Tunnel ahead
ឯកសារ:HK_Cross_Harbour_Tunnel.svg|Hong Kong Cross Harbour Tunnel
ឯកសារ:HK_Western_Harbour_Tunnel.svg|Western Harbour Tunnel
ឯកសារ:HK_Eastern_Harbour_Tunnel.svg|Eastern Harbour Tunnel
ឯកសារ:URBAN_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|Urban taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:NEW_TERRITORIES_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|New Territories taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:LANTAU_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|Lantau taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_502.svg|Direction to parking place
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_501.svg|Direction to vehicular ferry pier
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_500.svg|Direction to Mass Transit Railway (MTR) Station
ឯកសារ:HK traffic sign 602.svg|Vehicles may pass either side to reach same destination
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_310.svg|No through road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_311_L.svg|No through road on left
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_311_R.svg|No through road on right
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(300m).svg|300m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(200m).svg|200m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(100m).svg|100m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_312.svg|Sign showing lane indication arrows for each lane or temporary lane closure at junction ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_303.svg|Start of dual carriageway ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_313.svg|Passing place
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_304.svg|Sign at start of single track road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_301.svg|For use by police at accident site
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_314.svg|Prepare to stop if signalled to do so
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_308.svg|Stop at 'Census point'
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_307.svg|Census point
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_306.svg|Get in lane
ឯកសារ:HK street sign-Gascoigne Road.svg|Street direction sign
ឯកសារ:HK street sign-Wan King Path.svg|Street direction sign with numbers
</gallery>
=== ផ្លាកសញ្ញា Pre-Workboys ===
9uqbs6usls7tm85ja8gy51tdrgeuf4q
338764
338763
2026-08-10T22:22:46Z
Fry1989
3715
/* មគ្គុទ្ទេសក៍ */
338764
wikitext
text/x-wiki
[[ឯកសារ:TrafficTimeNotice_CrossHurbourTunnel_Hong_Kong.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច|350x350ភីកសែល|ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅជិត ផ្លូវរូងក្រោមដី Aberdeen នៃទីក្រុងហុងកុង]]
'''ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅក្នុងទីក្រុងហុងកុង''' ត្រូវបានស្តង់ដារដោយ នាយកដ្ឋានដឹកជញ្ជូន ។ <ref>{{Cite web |title=Chapter 8: The Language of the Road |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref> ដោយពីមុនជា ទឹកដីរបស់អង់គ្លេស ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅហុងកុងគឺស្រដៀងនឹង ចក្រភពអង់គ្លេស ដោយមានការបន្ថែម [[តួអក្សរចិនបុរាណ|អក្សរចិនបុរាណ]] ។
== ការរចនានិងភាសា ==
[[ឯកសារ:Boundary_Street_Road_sign_2015.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច|ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវថ្នល់ចុងក្រោយបង្អស់ដែលមានទម្រង់បែបបទដឹកជញ្ជូន (2015)]]
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវក្នុង [[ហុងកុង|ទីក្រុងហុងកុង]] ធ្វើតាមយ៉ាងដិតដល់នូវវត្ថុដែលបានប្រើនៅក្នុង ចក្រភពអង់គ្លេស ហើយអនុលោមតាម អនុសញ្ញាទីក្រុងវីយែនស្តីពីផ្លាកសញ្ញាផ្លូវ និងសញ្ញាផ្លូវ ដែលជាកេរដំណែលនៃ ស្ថានភាពទឹកដីនៅក្រៅប្រទេសរបស់អង់គ្លេស ពីមុនរបស់ទីក្រុង។ សញ្ញាជាធម្មតាប្រើពុម្ពអក្សរ Transport Medium នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយងងឹត ឬ Transport Heavy នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយស្រាល ដែលមានលក្ខណៈដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងការប្រើប្រាស់នៅក្នុង [[សហរាជាណាចក្រ|ចក្រភពអង់គ្លេស]] និងបច្ចុប្បន្ន និងអតីត ទឹកដីអង់គ្លេស Overseas Territories ជាច្រើន។
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវដែលដាក់ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 2000 ដល់ឆ្នាំ 2010 ជាទូទៅប្រើ Arial Narrow ឬ Helvetica ដោយមានឬគ្មានអក្សរ 'l' ដែលត្រូវបានកែប្រែ។ ជួនកាលផ្លាកសញ្ញាផ្លូវក៏ប្រើ Helvetica ដែរ។ ផ្លាកសញ្ញាថ្មីបំផុតដែលបានសាងសង់បន្ទាប់ពីឆ្នាំ 2016 បានបន្តប្រើប្រាស់ ការដឹកជញ្ជូន ឡើងវិញ។ ផ្លាកសញ្ញាមួយចំនួននៅលើផ្លូវល្បឿនលឿនដែលទើបនឹងបញ្ចប់ថ្មីៗនេះប្រើប្រាស់ Transport Heavy នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយងងឹត។
ប្រព័ន្ធសរសេរនៅលើផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍រួមមាន អង់គ្លេសអង់គ្លេស និង [[តួអក្សរចិនបុរាណ|អក្សរចិនបុរាណ]] ដែលជាភាសាផ្លូវការពីររបស់ហុងកុង តាមលំដាប់នៃ [[ភាសាអង់គ្លេស]] ខាងលើ [[តួអក្សរចិនបុរាណ]] ។
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1984 ព្រួញ (រួមទាំងខ្លះដោយគ្មាន barbs) គឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងសមភាគីអង់គ្លេសរបស់ពួកគេដែលបានប្រើនៅលើសញ្ញាមួយចំនួន។ មុនឆ្នាំ 1984 និងក្រោយឆ្នាំ 1973 ព្រួញគឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងសមភាគី Ugandan របស់ពួកគេដែលប្រើនៅលើផ្លាកសញ្ញាមួយចំនួនដូចជា Turn Left, No Right Turn ឬ One-way Traffic។ មុនឆ្នាំ 1973 សញ្ញាស្ថិតនៅក្នុង រចនាប័ទ្មមុន Worboys ជាមួយនឹងភាពខុសគ្នាពីរបី។
សញ្ញាព្រមានអំពីស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ ឬស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ (ឧទាហរណ៍ "ផ្លូវប្រសព្វ" ឬ "ផ្លូវចោតឆ្ពោះទៅមុខ" មាននិមិត្តសញ្ញាពណ៌ខ្មៅ-ស នៅខាងក្នុងត្រីកោណដែលមានព្រំប្រទល់ក្រហម (ចំណុចខាងលើបំផុត) <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Warning |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_warning_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK_road_sign_205_(1973-1984).svg|alt=Two-way traffic ahead| ចរាចរណ៍ផ្លូវពីរខាងមុខ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_217_(1973-1984).svg|alt=Roundabout ahead| រង្វង់ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_106_(1973–1984).svg|alt=Ahead only| ខាងមុខតែប៉ុណ្ណោះ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_108_L_(1973–1984).svg|alt=Keep left (right if symbol reversed)| រក្សាឆ្វេង (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_107_L_(1973–1984).svg|alt=Turn left (right if symbol reversed)| បត់ឆ្វេង (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_109_L_(1973–1984).svg|alt=Turn left at junction ahead (right if symbol reversed)| បត់ឆ្វេងនៅផ្លូវប្រសព្វខាងមុខ (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_302_(1973–1984).svg|alt=Vehicles may pass either side to reach same destination| យានជំនិះអាចឆ្លងកាត់សងខាង ដើម្បីទៅដល់គោលដៅដូចគ្នា។
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_122_L_(1973–1984).svg|alt=No left-turn (No right-turn if symbol reversed)| គ្មានបត់ឆ្វេងទេ (គ្មានបត់ស្តាំទេប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_123_L_(1973–1984).svg|alt=No U-turn (symbol may be reversed)| គ្មានការបត់ត្រឡប់ក្រោយ (និមិត្តសញ្ញាអាចនឹងត្រូវបានបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_136_(Historic).svg|alt=Speed limit in kilometres per hour (km/h)| ល្បឿនកំណត់គិតជាគីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង (km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_139_(1973–1984).svg|alt=One-way traffic| ចរាចរណ៍ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:HK_Level_Crossing_Signal_(Formerly).svg|alt=Level crossing light signal| សញ្ញាពន្លឺឆ្លងកាត់កម្រិត
</gallery>
== បទប្បញ្ញត្តិ ==
លើកលែងតែរាងពិសេសដែលប្រើសម្រាប់សញ្ញា "បញ្ឈប់" និង "ផ្តល់ផ្លូវ" (រៀងគ្នា រាងប្រាំបី និងត្រីកោណចង្អុលចុះក្រោម) សញ្ញាដែលបញ្ជាទិញគឺមានរាងជារង្វង់ និងមានពីរប្រភេទ៖ <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Orders |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_orders_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref>
ផ្លាកសញ្ញាហាមប្រាម (ឧទាហរណ៍ "គ្មានការបត់ឆ្វេង") បង្កើតជានិមិត្តសញ្ញាស-ខ្មៅ នៅខាងក្នុងរង្វង់ដែលមានព្រំក្រហម ជួនកាលមានការបន្ថែមសញ្ញាសញ្ញាក្រហម។ សញ្ញាចាំបាច់ (ឧទាហរណ៍ "បត់ស្តាំតែប៉ុណ្ណោះ") មាននិមិត្តសញ្ញាពណ៌សនៅលើថាសពណ៌ខៀវ។<gallery>
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Warning_Triangle_-_1944.svg|alt=Warning Triangle| ត្រីកោណព្រមាន
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Red_Disk_-_1944.svg|alt=Red Disk| ថាសក្រហម
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Red_Ring_-_1944.svg|alt=Red Ring| ចិញ្ចៀនក្រហម
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Triangle_in_Ring_-_1944.svg|alt=Triangle in Ring| ត្រីកោណក្នុងក្រវ៉ាត់
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_No_Cycling_-_1955.svg|alt=No Cycling| គ្មានការជិះកង់
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=One Way Only| ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Pedestrian_Crossing_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Pedestrian Crossing| ផ្លូវថ្មើរជើង
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Left_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Left| បត់ឆ្វេង
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Left,_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Left, One Way Only| បត់ឆ្វេង ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Right_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Right| បត់ស្តាំ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Right,_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Right, One Way Only| បត់ស្តាំ ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_No_Through_Road_For_Motor_Vehicles_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Through Road for Motor Vehicles| មិនឆ្លងកាត់ផ្លូវសម្រាប់យានយន្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Entry_-_Complete_Assembly_-_1955_(Cantonese).svg|alt=No Entry| គ្មានការចូល
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Speed_Limit_-_1944.svg|alt=Speed Limit| ដែនកំណត់ល្បឿន
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_National_Speed_Limit_Applies_-_1944.svg|alt=National Speed Limit Applies| ដែនកំណត់ល្បឿនជាតិអនុវត្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Parking_-_1944.svg|alt=Parking| ចំណតរថយន្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Waiting_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Waiting| គ្មានការរង់ចាំ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Entry_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Entry| គ្មានការចូល
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Halt_at_Major_Road_Ahead_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Halt at Major Road Ahead| ឈប់នៅផ្លូវធំខាងមុខ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-Slow_Major_Road_Ahead_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Slow, Major Road Ahead| យឺត ផ្លូវធំខាងមុខ
</gallery>
== បណ្តោះអាសន្ន/សំណង់ ==
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវបណ្តោះអាសន្ន (ឧ. ផ្លាកសញ្ញាចតុកោណក្រហម ដែលមានការណែនាំជាពណ៌ស) <ref>{{Cite web |title=Temporary Signs and Road Markings |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/temporary_signs_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK road sign 201.svg|ឈប់ឬបើកផ្លូវទៅមុខ (ជាមួយចម្ងាយទៅបន្ទាត់ខាងមុខដែលបានផ្តល់ឱ្យខាងក្រោម)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 422.svg|ចម្ងាយទៅបន្ទាត់ ផ្ដល់អាទិភាពផ្លូវ ៥០ម
ឯកសារ:Hong Kong road sign 421.svg|ចម្ងាយទៅបន្ទាត់ ឈប់ ១០០ម
ឯកសារ:Hong Kong road sign 208 L.svg|បត់ទៅឆ្វេងទៅមុខ (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 209 R.svg|បត់ពីរដងពីមុខទៅស្តាំ (និមិត្តសញ្ញាអាចត្រូវបានបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 204.svg|ផ្លូវរជាពីរបញ្ចប់នៅខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 217.svg|រង្វង់ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 212 R.svg|ផ្លូវតូចចង្អៀតនៅខាងស្តាំខាងមុខ (ខាងឆ្វេងប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 211.svg|ផ្លូវតូចចង្អៀតនៅសងខាងខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 410.svg|បន្ថយល្បឿនឥឡូវនេះ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 210 L.svg|គម្លាតយ៉ាងច្បាស់នៃផ្លូវទៅឆ្វេង (អាចត្រូវបានប្រើជាមួយស៊ុមពណ៌លឿងខ្ចី ខាងស្ដាំ ប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:HK road sign 207.svg|ភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 219 (1 in 5).svg|Steep hill upwards ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 218 (1 in 10).svg|Steep hill downwards ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 424.svg|Use low gear
ឯកសារ:Hong Kong road sign 423.svg|Use low gear for distance shown
ឯកសារ:Hong Kong road sign 425.svg|Keep in low gear
ឯកសារ:Hong Kong road sign 411.svg|Single file traffic ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 236.svg|Cyclists to keep left
ឯកសារ:Hong Kong road sign 235.svg|Cyclists to walk on steep road
ឯកសារ:Hong Kong road sign 266 A.svg|Traffic Accident blackspot ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 266 B.svg|Pedestrian Accident blackspot ahead
ឯកសារ:HK road sign 213.svg|Cross roads ahead
ឯកសារ:HK road sign 216-L-R.svg|Staggered junction ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK road sign 215-R.svg|Side road to right ahead (left if symbol reversed)
ឯកសារ:HK road sign 214-R.svg|T-junction ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 202.svg|Traffic merging from left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 203.svg|Merging into main traffic on right (left if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 229.svg|Overhead electric cable ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 224 A.svg|Disabled persons ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 224 B.svg|Visually impaired persons ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 228.svg|Level crossing with barrier ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 231.svg|Quay-side or river bank ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 221.svg|Restricted headroom ahead
ឯកសារ:HK road sign 223.svg|Pedestrian crossing ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 225.svg|Children ahead
ឯកសារ:HK road sign 237-L.svg|Risk of falling or fallen rocks ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK road sign 226.svg|Horses ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 227.svg|Cattle ahead
ឯកសារ:HK road sign 259.svg|Fog or mist ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 232.svg|Bus lane ahead (Franchised buses)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 232 A.svg|Bus lane ahead (Franchised buses)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 233.svg|Bus lane (Franchised buses) on major road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 234.svg|Warning to pedestrians crossing road with bus lane
ឯកសារ:Hong Kong road sign 262.svg|Light rail vehicles or trams ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 264.svg|Light rail vehicle lane or tram lane ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 265.svg|Light rail vehicle lane or tram lane on major road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 261.svg|Pedestrian on or crossing road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 260 A.svg|Cycleway ahead (cyclists on or crossing road ahead)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 260 B.svg|Cyclists ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 230.svg|Low-flying aircraft or noise ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 220.svg|Uneven road surface ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 263.svg|Road hump ahead
ឯកសារ:HK road sign 206.svg|Two-way traffic across a one-way road ahead
ឯកសារ:HK road sign 205.svg|Two-way traffic ahead
ឯកសារ:TRAFFIC ENFORCEMENT CAMERA HK.svg|Red light/speed camera ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign (Traffic signals control zone).svg|Red light camera control zone
ឯកសារ:Hong Kong road sign 426.svg|Plate used to state the safe height
ឯកសារ:Hong Kong road sign 412.svg|School ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 413.svg|Playground ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 418.svg|Distance as shown to hazard
ឯកសារ:Hong Kong road sign 419.svg|ចម្ងាយដូចដែលបង្ហាញពីគ្រោះថ្នាក់
ឯកសារ:Hong Kong road sign 257.svg|អ្នកថ្មើរជើងទៅមុខ
</gallery>
== មគ្គុទ្ទេសក៍ ==
ផ្លាកសញ្ញាណែនាំជាទូទៅមានរាងចតុកោណកែង (ជួនកាលចង្អុលនៅចុងម្ខាងក្នុងករណីសញ្ញាទិសដៅ)។ <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Information |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_information_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK traffic sign 101.svg|Stop and give way
ឯកសារ:HK traffic sign 102.svg|Give way
ឯកសារ:HK traffic sign 106.svg|Ahead only
ឯកសារ:HK traffic sign 107.svg|Turn left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 109.svg|Keep left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 111.svg|Turn left at junction ahead (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 183.svg|No stopping
ឯកសារ:HK traffic sign 286.svg|No parking
ឯកសារ:HK traffic sign 115.svg|No entry for all vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 182.svg|One way traffic
ឯកសារ:HK traffic sign 105.svg|Vehicles must stop at the sign (sign used by police)
ឯកសារ:HK traffic sign 375.svg|Vehicles must stop at the sign (sign used by school crossing patrol)
ឯកសារ:HK traffic sign 180.svg|Segregated pedestrian and bicycle/tricycle route. No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 181.svg|Bicycle/tricycle route. No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 227.svg|Cycling restriction – cyclists must dismount and push their cycles
ឯកសារ:HK traffic sign 228.svg|End of cycling restriction
ឯកសារ:HK traffic sign 333.svg|Light rail vehicles and trams only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_409.svg|Dual carriageway ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_407_L.svg|Direction in which the prohibition or restriction applies (symbol may be reversed)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_408.svg|Prohibition or restriction applies in both directions
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_427.svg|Prohibition or mandatory order applies to vehicle class shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_402.svg|One way road ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_A.svg|No stopping between 7AM-12AM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_B.svg|No stopping between 7AM-7PM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_C.svg|No stopping between 8-10AM and 5-7PM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_D.svg|No stopping at any time
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_166.svg|End of 'no stopping' restriction
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_167_A.svg|No stopping for public light buses between 7AM-12AM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_168.svg|End of public light buses 'no stopping' restriction
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_430.svg|Restriction does not apply to vehicle classes shown to pick up or drop off passengers (wording may be varied to loading/unloading goods)
ឯកសារ:HK traffic sign 114.svg|Pedestrian priority zone
ឯកសារ:HK traffic sign 116.svg|Vehicles prohibited as indicated by supplementary plate
ឯកសារ:HK traffic sign 117.svg|No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 2201.svg|No motor vehicles except motor cyclists and motor tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 2200.svg|No motor cycles or motor tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 118.svg|No buses and coaches
ឯកសារ:HK traffic sign 119.svg|No public light buses
ឯកសារ:HK traffic sign 120.svg|No goods vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 130.svg|No learner drivers
ឯកសារ:HK traffic sign 131.svg|No left-turn (No right-turn if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_123.svg|No U-turn (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 134.svg|No pedestrians
ឯកសារ:HK traffic sign 135.svg|No pedestrians, rickshaws and handcarts
ឯកសារ:HK traffic sign 136.svg|No pedestrians, pedestrian controlled vehicles, bicycles and tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 137.svg|No bicycles
ឯកសារ:HK traffic sign 138.svg|No use of horn
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_129.svg|No overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_131.svg|No vehicles over width shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_132.svg|No vehicles or combinations of vehicles over length shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_133.svg|No vehicles over height shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_134.svg|No vehicles over gross vehicle weight shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_135.svg|No vehicles over axle weight shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_136_(50).svg|Speed limit (in km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_173.svg|Variable speed limit (in km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_404.svg|Prohibitation does not apply to vehicles gaining access to premises adjacent to the road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_405.svg|Prohibitation does not apply to vehicles holding relevant licenses
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_432.svg|Prohibitation or mandatory order applies to vehicles over the length shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_401.svg|Prohibitation or mandatory order applies to vehicles over the gross vehicle weight shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_403.svg|Prohibitation or mandatory order does not apply to vehicle classes shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_406.svg|Time plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_431.svg|Time plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_429.svg|Day plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_433.svg|Prohibitation or mandatory order does not apply to vehicle classes and time shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_420.svg|Length over which the prohibition or hazard exists
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_417.svg|End of the prohibition, restriction or warning
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_164.svg|Left lane shows bus lane for franchised buses only during the time and date shown
ឯកសារ:HK traffic sign 121.svg|Bus lane for franchised buses only
ឯកសារ:HK traffic sign 126.svg|Contra-flow bus lane for franchised buses only
ឯកសារ:HK traffic sign 129.svg|End of bus lane
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_163.svg|End of rail only lane for light rail vehicles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_174.svg|No vehicles carrying dangerous goods of specified categories
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_434.svg|Indicating the categories of dangerous goods
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_A.svg|Parking place for vehicles other than medium and heavy goods vehicles, buses, coaches, motor cycles and pedal cycles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_B.svg|Parking place for goods vehicles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_C.svg|Parking place for buses and coaches only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_D.svg|Parking place for motor cycles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_E.svg|Parking place for pedal cycles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_(Expressway_Begins).svg|Start and continuation of an expressway
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_(Expressway_Ends).svg|End of an expressway
ឯកសារ:TAXI_STAND_HK.svg|Taxi stand
ឯកសារ:END_OF_NEW_TERRITORIES_TAXI_OPERATING_AREA.svg|End of New Territories taxis operating area
ឯកសារ:END_OF_LANTAU_TAXI_OPERATING_AREA.svg|End of Lantau taxis operating area
ឯកសារ:GREEN_MINIBUS_STAND_HK.svg|Green minibus stand
ឯកសារ:RED_MINIBUS_STAND_HK.svg|Red minibus stand
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_130.svg|Vehicles must use the left most lane except when overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_130A.svg|Vehicles must use the right most lane except when overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_145.svg|Hard shoulder – do not use except in an emergency
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_154.svg|Cyclists must dismount and use crossing to cross the road
ឯកសារ:HK traffic sign 222.svg|Way out for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 223.svg|No exit for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 221.svg|Way in for vehicles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_153.svg|No entry for vehicles
</gallery>
== លែងប្រើហើយ។ ==
<gallery>
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_506.gif|Direction sign
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_505.gif|Direction sign
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_507.svg|Direction sign for roundabout
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_504.gif|Pointed direction sign
ឯកសារ:HK_Route1.svg|Route number along strategic route
ឯកសារ:HK_Tunnel.svg|Tunnel ahead
ឯកសារ:HK_Cross_Harbour_Tunnel.svg|Hong Kong Cross Harbour Tunnel
ឯកសារ:HK_Western_Harbour_Tunnel.svg|Western Harbour Tunnel
ឯកសារ:HK_Eastern_Harbour_Tunnel.svg|Eastern Harbour Tunnel
ឯកសារ:URBAN_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|Urban taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:NEW_TERRITORIES_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|New Territories taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:LANTAU_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|Lantau taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_502.svg|Direction to parking place
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_501.svg|Direction to vehicular ferry pier
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_500.svg|Direction to Mass Transit Railway (MTR) Station
ឯកសារ:HK traffic sign 602.svg|Vehicles may pass either side to reach same destination
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_310.svg|No through road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_311_L.svg|No through road on left
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_311_R.svg|No through road on right
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(300m).svg|300m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(200m).svg|200m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(100m).svg|100m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_312.svg|Sign showing lane indication arrows for each lane or temporary lane closure at junction ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_303.svg|Start of dual carriageway ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_313.svg|Passing place
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_304.svg|Sign at start of single track road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_301.svg|For use by police at accident site
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_314.svg|Prepare to stop if signalled to do so
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_308.svg|Stop at 'Census point'
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_307.svg|Census point
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_306.svg|Get in lane
ឯកសារ:HK street sign-Gascoigne Road.svg|Street direction sign
ឯកសារ:HK street sign-Wan King Path.svg|Street direction sign with numbers
</gallery>
=== ផ្លាកសញ្ញា Pre-Workboys ===
ntt6p72aspx66ahqa6b0cku1n18uo92
338766
338764
2026-08-10T22:25:00Z
Fry1989
3715
/* មគ្គុទ្ទេសក៍ */
338766
wikitext
text/x-wiki
[[ឯកសារ:TrafficTimeNotice_CrossHurbourTunnel_Hong_Kong.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច|350x350ភីកសែល|ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅជិត ផ្លូវរូងក្រោមដី Aberdeen នៃទីក្រុងហុងកុង]]
'''ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅក្នុងទីក្រុងហុងកុង''' ត្រូវបានស្តង់ដារដោយ នាយកដ្ឋានដឹកជញ្ជូន ។ <ref>{{Cite web |title=Chapter 8: The Language of the Road |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref> ដោយពីមុនជា ទឹកដីរបស់អង់គ្លេស ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅហុងកុងគឺស្រដៀងនឹង ចក្រភពអង់គ្លេស ដោយមានការបន្ថែម [[តួអក្សរចិនបុរាណ|អក្សរចិនបុរាណ]] ។
== ការរចនានិងភាសា ==
[[ឯកសារ:Boundary_Street_Road_sign_2015.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច|ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវថ្នល់ចុងក្រោយបង្អស់ដែលមានទម្រង់បែបបទដឹកជញ្ជូន (2015)]]
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវក្នុង [[ហុងកុង|ទីក្រុងហុងកុង]] ធ្វើតាមយ៉ាងដិតដល់នូវវត្ថុដែលបានប្រើនៅក្នុង ចក្រភពអង់គ្លេស ហើយអនុលោមតាម អនុសញ្ញាទីក្រុងវីយែនស្តីពីផ្លាកសញ្ញាផ្លូវ និងសញ្ញាផ្លូវ ដែលជាកេរដំណែលនៃ ស្ថានភាពទឹកដីនៅក្រៅប្រទេសរបស់អង់គ្លេស ពីមុនរបស់ទីក្រុង។ សញ្ញាជាធម្មតាប្រើពុម្ពអក្សរ Transport Medium នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយងងឹត ឬ Transport Heavy នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយស្រាល ដែលមានលក្ខណៈដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងការប្រើប្រាស់នៅក្នុង [[សហរាជាណាចក្រ|ចក្រភពអង់គ្លេស]] និងបច្ចុប្បន្ន និងអតីត ទឹកដីអង់គ្លេស Overseas Territories ជាច្រើន។
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវដែលដាក់ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 2000 ដល់ឆ្នាំ 2010 ជាទូទៅប្រើ Arial Narrow ឬ Helvetica ដោយមានឬគ្មានអក្សរ 'l' ដែលត្រូវបានកែប្រែ។ ជួនកាលផ្លាកសញ្ញាផ្លូវក៏ប្រើ Helvetica ដែរ។ ផ្លាកសញ្ញាថ្មីបំផុតដែលបានសាងសង់បន្ទាប់ពីឆ្នាំ 2016 បានបន្តប្រើប្រាស់ ការដឹកជញ្ជូន ឡើងវិញ។ ផ្លាកសញ្ញាមួយចំនួននៅលើផ្លូវល្បឿនលឿនដែលទើបនឹងបញ្ចប់ថ្មីៗនេះប្រើប្រាស់ Transport Heavy នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយងងឹត។
ប្រព័ន្ធសរសេរនៅលើផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍រួមមាន អង់គ្លេសអង់គ្លេស និង [[តួអក្សរចិនបុរាណ|អក្សរចិនបុរាណ]] ដែលជាភាសាផ្លូវការពីររបស់ហុងកុង តាមលំដាប់នៃ [[ភាសាអង់គ្លេស]] ខាងលើ [[តួអក្សរចិនបុរាណ]] ។
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1984 ព្រួញ (រួមទាំងខ្លះដោយគ្មាន barbs) គឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងសមភាគីអង់គ្លេសរបស់ពួកគេដែលបានប្រើនៅលើសញ្ញាមួយចំនួន។ មុនឆ្នាំ 1984 និងក្រោយឆ្នាំ 1973 ព្រួញគឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងសមភាគី Ugandan របស់ពួកគេដែលប្រើនៅលើផ្លាកសញ្ញាមួយចំនួនដូចជា Turn Left, No Right Turn ឬ One-way Traffic។ មុនឆ្នាំ 1973 សញ្ញាស្ថិតនៅក្នុង រចនាប័ទ្មមុន Worboys ជាមួយនឹងភាពខុសគ្នាពីរបី។
សញ្ញាព្រមានអំពីស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ ឬស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ (ឧទាហរណ៍ "ផ្លូវប្រសព្វ" ឬ "ផ្លូវចោតឆ្ពោះទៅមុខ" មាននិមិត្តសញ្ញាពណ៌ខ្មៅ-ស នៅខាងក្នុងត្រីកោណដែលមានព្រំប្រទល់ក្រហម (ចំណុចខាងលើបំផុត) <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Warning |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_warning_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK_road_sign_205_(1973-1984).svg|alt=Two-way traffic ahead| ចរាចរណ៍ផ្លូវពីរខាងមុខ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_217_(1973-1984).svg|alt=Roundabout ahead| រង្វង់ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_106_(1973–1984).svg|alt=Ahead only| ខាងមុខតែប៉ុណ្ណោះ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_108_L_(1973–1984).svg|alt=Keep left (right if symbol reversed)| រក្សាឆ្វេង (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_107_L_(1973–1984).svg|alt=Turn left (right if symbol reversed)| បត់ឆ្វេង (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_109_L_(1973–1984).svg|alt=Turn left at junction ahead (right if symbol reversed)| បត់ឆ្វេងនៅផ្លូវប្រសព្វខាងមុខ (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_302_(1973–1984).svg|alt=Vehicles may pass either side to reach same destination| យានជំនិះអាចឆ្លងកាត់សងខាង ដើម្បីទៅដល់គោលដៅដូចគ្នា។
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_122_L_(1973–1984).svg|alt=No left-turn (No right-turn if symbol reversed)| គ្មានបត់ឆ្វេងទេ (គ្មានបត់ស្តាំទេប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_123_L_(1973–1984).svg|alt=No U-turn (symbol may be reversed)| គ្មានការបត់ត្រឡប់ក្រោយ (និមិត្តសញ្ញាអាចនឹងត្រូវបានបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_136_(Historic).svg|alt=Speed limit in kilometres per hour (km/h)| ល្បឿនកំណត់គិតជាគីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង (km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_139_(1973–1984).svg|alt=One-way traffic| ចរាចរណ៍ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:HK_Level_Crossing_Signal_(Formerly).svg|alt=Level crossing light signal| សញ្ញាពន្លឺឆ្លងកាត់កម្រិត
</gallery>
== បទប្បញ្ញត្តិ ==
លើកលែងតែរាងពិសេសដែលប្រើសម្រាប់សញ្ញា "បញ្ឈប់" និង "ផ្តល់ផ្លូវ" (រៀងគ្នា រាងប្រាំបី និងត្រីកោណចង្អុលចុះក្រោម) សញ្ញាដែលបញ្ជាទិញគឺមានរាងជារង្វង់ និងមានពីរប្រភេទ៖ <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Orders |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_orders_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref>
ផ្លាកសញ្ញាហាមប្រាម (ឧទាហរណ៍ "គ្មានការបត់ឆ្វេង") បង្កើតជានិមិត្តសញ្ញាស-ខ្មៅ នៅខាងក្នុងរង្វង់ដែលមានព្រំក្រហម ជួនកាលមានការបន្ថែមសញ្ញាសញ្ញាក្រហម។ សញ្ញាចាំបាច់ (ឧទាហរណ៍ "បត់ស្តាំតែប៉ុណ្ណោះ") មាននិមិត្តសញ្ញាពណ៌សនៅលើថាសពណ៌ខៀវ។<gallery>
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Warning_Triangle_-_1944.svg|alt=Warning Triangle| ត្រីកោណព្រមាន
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Red_Disk_-_1944.svg|alt=Red Disk| ថាសក្រហម
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Red_Ring_-_1944.svg|alt=Red Ring| ចិញ្ចៀនក្រហម
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Triangle_in_Ring_-_1944.svg|alt=Triangle in Ring| ត្រីកោណក្នុងក្រវ៉ាត់
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_No_Cycling_-_1955.svg|alt=No Cycling| គ្មានការជិះកង់
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=One Way Only| ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Pedestrian_Crossing_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Pedestrian Crossing| ផ្លូវថ្មើរជើង
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Left_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Left| បត់ឆ្វេង
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Left,_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Left, One Way Only| បត់ឆ្វេង ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Right_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Right| បត់ស្តាំ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Right,_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Right, One Way Only| បត់ស្តាំ ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_No_Through_Road_For_Motor_Vehicles_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Through Road for Motor Vehicles| មិនឆ្លងកាត់ផ្លូវសម្រាប់យានយន្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Entry_-_Complete_Assembly_-_1955_(Cantonese).svg|alt=No Entry| គ្មានការចូល
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Speed_Limit_-_1944.svg|alt=Speed Limit| ដែនកំណត់ល្បឿន
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_National_Speed_Limit_Applies_-_1944.svg|alt=National Speed Limit Applies| ដែនកំណត់ល្បឿនជាតិអនុវត្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Parking_-_1944.svg|alt=Parking| ចំណតរថយន្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Waiting_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Waiting| គ្មានការរង់ចាំ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Entry_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Entry| គ្មានការចូល
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Halt_at_Major_Road_Ahead_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Halt at Major Road Ahead| ឈប់នៅផ្លូវធំខាងមុខ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-Slow_Major_Road_Ahead_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Slow, Major Road Ahead| យឺត ផ្លូវធំខាងមុខ
</gallery>
== បណ្តោះអាសន្ន/សំណង់ ==
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវបណ្តោះអាសន្ន (ឧ. ផ្លាកសញ្ញាចតុកោណក្រហម ដែលមានការណែនាំជាពណ៌ស) <ref>{{Cite web |title=Temporary Signs and Road Markings |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/temporary_signs_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK road sign 201.svg|ឈប់ឬបើកផ្លូវទៅមុខ (ជាមួយចម្ងាយទៅបន្ទាត់ខាងមុខដែលបានផ្តល់ឱ្យខាងក្រោម)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 422.svg|ចម្ងាយទៅបន្ទាត់ ផ្ដល់អាទិភាពផ្លូវ ៥០ម
ឯកសារ:Hong Kong road sign 421.svg|ចម្ងាយទៅបន្ទាត់ ឈប់ ១០០ម
ឯកសារ:Hong Kong road sign 208 L.svg|បត់ទៅឆ្វេងទៅមុខ (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 209 R.svg|បត់ពីរដងពីមុខទៅស្តាំ (និមិត្តសញ្ញាអាចត្រូវបានបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 204.svg|ផ្លូវរជាពីរបញ្ចប់នៅខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 217.svg|រង្វង់ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 212 R.svg|ផ្លូវតូចចង្អៀតនៅខាងស្តាំខាងមុខ (ខាងឆ្វេងប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 211.svg|ផ្លូវតូចចង្អៀតនៅសងខាងខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 410.svg|បន្ថយល្បឿនឥឡូវនេះ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 210 L.svg|គម្លាតយ៉ាងច្បាស់នៃផ្លូវទៅឆ្វេង (អាចត្រូវបានប្រើជាមួយស៊ុមពណ៌លឿងខ្ចី ខាងស្ដាំ ប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:HK road sign 207.svg|ភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 219 (1 in 5).svg|Steep hill upwards ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 218 (1 in 10).svg|Steep hill downwards ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 424.svg|Use low gear
ឯកសារ:Hong Kong road sign 423.svg|Use low gear for distance shown
ឯកសារ:Hong Kong road sign 425.svg|Keep in low gear
ឯកសារ:Hong Kong road sign 411.svg|Single file traffic ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 236.svg|Cyclists to keep left
ឯកសារ:Hong Kong road sign 235.svg|Cyclists to walk on steep road
ឯកសារ:Hong Kong road sign 266 A.svg|Traffic Accident blackspot ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 266 B.svg|Pedestrian Accident blackspot ahead
ឯកសារ:HK road sign 213.svg|Cross roads ahead
ឯកសារ:HK road sign 216-L-R.svg|Staggered junction ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK road sign 215-R.svg|Side road to right ahead (left if symbol reversed)
ឯកសារ:HK road sign 214-R.svg|T-junction ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 202.svg|Traffic merging from left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 203.svg|Merging into main traffic on right (left if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 229.svg|Overhead electric cable ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 224 A.svg|Disabled persons ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 224 B.svg|Visually impaired persons ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 228.svg|Level crossing with barrier ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 231.svg|Quay-side or river bank ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 221.svg|Restricted headroom ahead
ឯកសារ:HK road sign 223.svg|Pedestrian crossing ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 225.svg|Children ahead
ឯកសារ:HK road sign 237-L.svg|Risk of falling or fallen rocks ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK road sign 226.svg|Horses ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 227.svg|Cattle ahead
ឯកសារ:HK road sign 259.svg|Fog or mist ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 232.svg|Bus lane ahead (Franchised buses)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 232 A.svg|Bus lane ahead (Franchised buses)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 233.svg|Bus lane (Franchised buses) on major road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 234.svg|Warning to pedestrians crossing road with bus lane
ឯកសារ:Hong Kong road sign 262.svg|Light rail vehicles or trams ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 264.svg|Light rail vehicle lane or tram lane ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 265.svg|Light rail vehicle lane or tram lane on major road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 261.svg|Pedestrian on or crossing road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 260 A.svg|Cycleway ahead (cyclists on or crossing road ahead)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 260 B.svg|Cyclists ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 230.svg|Low-flying aircraft or noise ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 220.svg|Uneven road surface ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 263.svg|Road hump ahead
ឯកសារ:HK road sign 206.svg|Two-way traffic across a one-way road ahead
ឯកសារ:HK road sign 205.svg|Two-way traffic ahead
ឯកសារ:TRAFFIC ENFORCEMENT CAMERA HK.svg|Red light/speed camera ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign (Traffic signals control zone).svg|Red light camera control zone
ឯកសារ:Hong Kong road sign 426.svg|Plate used to state the safe height
ឯកសារ:Hong Kong road sign 412.svg|School ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 413.svg|Playground ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 418.svg|Distance as shown to hazard
ឯកសារ:Hong Kong road sign 419.svg|ចម្ងាយដូចដែលបង្ហាញពីគ្រោះថ្នាក់
ឯកសារ:Hong Kong road sign 257.svg|អ្នកថ្មើរជើងទៅមុខ
</gallery>
== មគ្គុទ្ទេសក៍ ==
ផ្លាកសញ្ញាណែនាំជាទូទៅមានរាងចតុកោណកែង (ជួនកាលចង្អុលនៅចុងម្ខាងក្នុងករណីសញ្ញាទិសដៅ)។ <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Information |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_information_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK traffic sign 101.svg|Stop and give way
ឯកសារ:HK traffic sign 102.svg|Give way
ឯកសារ:HK traffic sign 106.svg|Ahead only
ឯកសារ:HK traffic sign 107.svg|Turn left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 109.svg|Keep left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 111.svg|Turn left at junction ahead (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 183.svg|No stopping
ឯកសារ:HK traffic sign 286.svg|No parking
ឯកសារ:HK traffic sign 115.svg|No entry for all vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 182.svg|One way traffic
ឯកសារ:HK traffic sign 105.svg|Vehicles must stop at the sign (sign used by police)
ឯកសារ:HK traffic sign 375.svg|Vehicles must stop at the sign (sign used by school crossing patrol)
ឯកសារ:HK traffic sign 180.svg|Segregated pedestrian and bicycle/tricycle route. No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 181.svg|Bicycle/tricycle route. No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 227.svg|Cycling restriction – cyclists must dismount and push their cycles
ឯកសារ:HK traffic sign 228.svg|End of cycling restriction
ឯកសារ:HK traffic sign 333.svg|Light rail vehicles and trams only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_409.svg|Dual carriageway ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_407_L.svg|Direction in which the prohibition or restriction applies (symbol may be reversed)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_408.svg|Prohibition or restriction applies in both directions
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_427.svg|Prohibition or mandatory order applies to vehicle class shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_402.svg|One way road ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_A.svg|No stopping between 7AM-12AM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_B.svg|No stopping between 7AM-7PM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_C.svg|No stopping between 8-10AM and 5-7PM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_D.svg|No stopping at any time
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_166.svg|End of 'no stopping' restriction
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_167_A.svg|No stopping for public light buses between 7AM-12AM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_168.svg|End of public light buses 'no stopping' restriction
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_430.svg|Restriction does not apply to vehicle classes shown to pick up or drop off passengers (wording may be varied to loading/unloading goods)
ឯកសារ:HK traffic sign 114.svg|Pedestrian priority zone
ឯកសារ:HK traffic sign 116.svg|Vehicles prohibited as indicated by supplementary plate
ឯកសារ:HK traffic sign 117.svg|No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 2201.svg|No motor vehicles except motor cyclists and motor tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 2200.svg|No motor cycles or motor tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 118.svg|No buses and coaches
ឯកសារ:HK traffic sign 119.svg|No public light buses
ឯកសារ:HK traffic sign 120.svg|No goods vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 130.svg|No learner drivers
ឯកសារ:HK traffic sign 131.svg|No left-turn (No right-turn if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_123.svg|No U-turn (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 134.svg|No pedestrians
ឯកសារ:HK traffic sign 135.svg|No pedestrians, rickshaws and handcarts
ឯកសារ:HK traffic sign 136.svg|No pedestrians, pedestrian controlled vehicles, bicycles and tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 137.svg|No bicycles
ឯកសារ:HK traffic sign 138.svg|No use of horn
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_129.svg|No overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_131.svg|No vehicles over width shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_132.svg|No vehicles or combinations of vehicles over length shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_133.svg|No vehicles over height shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_134.svg|No vehicles over gross vehicle weight shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_135.svg|No vehicles over axle weight shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_136_(50).svg|Speed limit (in km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_173.svg|Variable speed limit (in km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_404.svg|Prohibitation does not apply to vehicles gaining access to premises adjacent to the road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_405.svg|Prohibitation does not apply to vehicles holding relevant licenses
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_432.svg|Prohibitation or mandatory order applies to vehicles over the length shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_401.svg|Prohibitation or mandatory order applies to vehicles over the gross vehicle weight shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_403.svg|Prohibitation or mandatory order does not apply to vehicle classes shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_406.svg|Time plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_431.svg|Time plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_429.svg|Day plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_433.svg|Prohibitation or mandatory order does not apply to vehicle classes and time shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_420.svg|Length over which the prohibition or hazard exists
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_417.svg|End of the prohibition, restriction or warning
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_164.svg|Left lane shows bus lane for franchised buses only during the time and date shown
ឯកសារ:HK traffic sign 121.svg|Bus lane for franchised buses only
ឯកសារ:HK traffic sign 126.svg|Contra-flow bus lane for franchised buses only
ឯកសារ:HK traffic sign 129.svg|End of bus lane
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_163.svg|End of rail only lane for light rail vehicles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_174.svg|No vehicles carrying dangerous goods of specified categories
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_434.svg|Indicating the categories of dangerous goods
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_A.svg|Parking place for vehicles other than medium and heavy goods vehicles, buses, coaches, motor cycles and pedal cycles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_B.svg|Parking place for goods vehicles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_C.svg|Parking place for buses and coaches only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_D.svg|Parking place for motor cycles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_E.svg|Parking place for pedal cycles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_(Expressway_Begins).svg|Start and continuation of an expressway
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_(Expressway_Ends).svg|End of an expressway
ឯកសារ:TAXI_STAND_HK.svg|Taxi stand
ឯកសារ:END_OF_NEW_TERRITORIES_TAXI_OPERATING_AREA.svg|End of New Territories taxis operating area
ឯកសារ:END_OF_LANTAU_TAXI_OPERATING_AREA.svg|End of Lantau taxis operating area
ឯកសារ:GREEN_MINIBUS_STAND_HK.svg|Green minibus stand
ឯកសារ:RED_MINIBUS_STAND_HK.svg|Red minibus stand
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_130.svg|Vehicles must use the left most lane except when overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_130A.svg|Vehicles must use the right most lane except when overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_145.svg|Hard shoulder – do not use except in an emergency
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_154.svg|Cyclists must dismount and use crossing to cross the road
ឯកសារ:HK traffic sign 222.svg|Way out for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 223.svg|No exit for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 221.svg|Way in for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 224.svg|No entry for vehicles
</gallery>
== លែងប្រើហើយ។ ==
<gallery>
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_506.gif|Direction sign
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_505.gif|Direction sign
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_507.svg|Direction sign for roundabout
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_504.gif|Pointed direction sign
ឯកសារ:HK_Route1.svg|Route number along strategic route
ឯកសារ:HK_Tunnel.svg|Tunnel ahead
ឯកសារ:HK_Cross_Harbour_Tunnel.svg|Hong Kong Cross Harbour Tunnel
ឯកសារ:HK_Western_Harbour_Tunnel.svg|Western Harbour Tunnel
ឯកសារ:HK_Eastern_Harbour_Tunnel.svg|Eastern Harbour Tunnel
ឯកសារ:URBAN_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|Urban taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:NEW_TERRITORIES_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|New Territories taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:LANTAU_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|Lantau taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_502.svg|Direction to parking place
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_501.svg|Direction to vehicular ferry pier
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_500.svg|Direction to Mass Transit Railway (MTR) Station
ឯកសារ:HK traffic sign 602.svg|Vehicles may pass either side to reach same destination
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_310.svg|No through road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_311_L.svg|No through road on left
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_311_R.svg|No through road on right
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(300m).svg|300m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(200m).svg|200m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(100m).svg|100m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_312.svg|Sign showing lane indication arrows for each lane or temporary lane closure at junction ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_303.svg|Start of dual carriageway ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_313.svg|Passing place
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_304.svg|Sign at start of single track road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_301.svg|For use by police at accident site
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_314.svg|Prepare to stop if signalled to do so
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_308.svg|Stop at 'Census point'
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_307.svg|Census point
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_306.svg|Get in lane
ឯកសារ:HK street sign-Gascoigne Road.svg|Street direction sign
ឯកសារ:HK street sign-Wan King Path.svg|Street direction sign with numbers
</gallery>
=== ផ្លាកសញ្ញា Pre-Workboys ===
5qqevbyh5atxcubtid0g9xwfy8d9eze
338767
338766
2026-08-10T22:28:12Z
Fry1989
3715
/* មគ្គុទ្ទេសក៍ */
338767
wikitext
text/x-wiki
[[ឯកសារ:TrafficTimeNotice_CrossHurbourTunnel_Hong_Kong.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច|350x350ភីកសែល|ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅជិត ផ្លូវរូងក្រោមដី Aberdeen នៃទីក្រុងហុងកុង]]
'''ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅក្នុងទីក្រុងហុងកុង''' ត្រូវបានស្តង់ដារដោយ នាយកដ្ឋានដឹកជញ្ជូន ។ <ref>{{Cite web |title=Chapter 8: The Language of the Road |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref> ដោយពីមុនជា ទឹកដីរបស់អង់គ្លេស ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅហុងកុងគឺស្រដៀងនឹង ចក្រភពអង់គ្លេស ដោយមានការបន្ថែម [[តួអក្សរចិនបុរាណ|អក្សរចិនបុរាណ]] ។
== ការរចនានិងភាសា ==
[[ឯកសារ:Boundary_Street_Road_sign_2015.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច|ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវថ្នល់ចុងក្រោយបង្អស់ដែលមានទម្រង់បែបបទដឹកជញ្ជូន (2015)]]
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវក្នុង [[ហុងកុង|ទីក្រុងហុងកុង]] ធ្វើតាមយ៉ាងដិតដល់នូវវត្ថុដែលបានប្រើនៅក្នុង ចក្រភពអង់គ្លេស ហើយអនុលោមតាម អនុសញ្ញាទីក្រុងវីយែនស្តីពីផ្លាកសញ្ញាផ្លូវ និងសញ្ញាផ្លូវ ដែលជាកេរដំណែលនៃ ស្ថានភាពទឹកដីនៅក្រៅប្រទេសរបស់អង់គ្លេស ពីមុនរបស់ទីក្រុង។ សញ្ញាជាធម្មតាប្រើពុម្ពអក្សរ Transport Medium នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយងងឹត ឬ Transport Heavy នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយស្រាល ដែលមានលក្ខណៈដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងការប្រើប្រាស់នៅក្នុង [[សហរាជាណាចក្រ|ចក្រភពអង់គ្លេស]] និងបច្ចុប្បន្ន និងអតីត ទឹកដីអង់គ្លេស Overseas Territories ជាច្រើន។
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវដែលដាក់ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 2000 ដល់ឆ្នាំ 2010 ជាទូទៅប្រើ Arial Narrow ឬ Helvetica ដោយមានឬគ្មានអក្សរ 'l' ដែលត្រូវបានកែប្រែ។ ជួនកាលផ្លាកសញ្ញាផ្លូវក៏ប្រើ Helvetica ដែរ។ ផ្លាកសញ្ញាថ្មីបំផុតដែលបានសាងសង់បន្ទាប់ពីឆ្នាំ 2016 បានបន្តប្រើប្រាស់ ការដឹកជញ្ជូន ឡើងវិញ។ ផ្លាកសញ្ញាមួយចំនួននៅលើផ្លូវល្បឿនលឿនដែលទើបនឹងបញ្ចប់ថ្មីៗនេះប្រើប្រាស់ Transport Heavy នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយងងឹត។
ប្រព័ន្ធសរសេរនៅលើផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍រួមមាន អង់គ្លេសអង់គ្លេស និង [[តួអក្សរចិនបុរាណ|អក្សរចិនបុរាណ]] ដែលជាភាសាផ្លូវការពីររបស់ហុងកុង តាមលំដាប់នៃ [[ភាសាអង់គ្លេស]] ខាងលើ [[តួអក្សរចិនបុរាណ]] ។
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1984 ព្រួញ (រួមទាំងខ្លះដោយគ្មាន barbs) គឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងសមភាគីអង់គ្លេសរបស់ពួកគេដែលបានប្រើនៅលើសញ្ញាមួយចំនួន។ មុនឆ្នាំ 1984 និងក្រោយឆ្នាំ 1973 ព្រួញគឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងសមភាគី Ugandan របស់ពួកគេដែលប្រើនៅលើផ្លាកសញ្ញាមួយចំនួនដូចជា Turn Left, No Right Turn ឬ One-way Traffic។ មុនឆ្នាំ 1973 សញ្ញាស្ថិតនៅក្នុង រចនាប័ទ្មមុន Worboys ជាមួយនឹងភាពខុសគ្នាពីរបី។
សញ្ញាព្រមានអំពីស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ ឬស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ (ឧទាហរណ៍ "ផ្លូវប្រសព្វ" ឬ "ផ្លូវចោតឆ្ពោះទៅមុខ" មាននិមិត្តសញ្ញាពណ៌ខ្មៅ-ស នៅខាងក្នុងត្រីកោណដែលមានព្រំប្រទល់ក្រហម (ចំណុចខាងលើបំផុត) <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Warning |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_warning_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK_road_sign_205_(1973-1984).svg|alt=Two-way traffic ahead| ចរាចរណ៍ផ្លូវពីរខាងមុខ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_217_(1973-1984).svg|alt=Roundabout ahead| រង្វង់ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_106_(1973–1984).svg|alt=Ahead only| ខាងមុខតែប៉ុណ្ណោះ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_108_L_(1973–1984).svg|alt=Keep left (right if symbol reversed)| រក្សាឆ្វេង (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_107_L_(1973–1984).svg|alt=Turn left (right if symbol reversed)| បត់ឆ្វេង (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_109_L_(1973–1984).svg|alt=Turn left at junction ahead (right if symbol reversed)| បត់ឆ្វេងនៅផ្លូវប្រសព្វខាងមុខ (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_302_(1973–1984).svg|alt=Vehicles may pass either side to reach same destination| យានជំនិះអាចឆ្លងកាត់សងខាង ដើម្បីទៅដល់គោលដៅដូចគ្នា។
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_122_L_(1973–1984).svg|alt=No left-turn (No right-turn if symbol reversed)| គ្មានបត់ឆ្វេងទេ (គ្មានបត់ស្តាំទេប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_123_L_(1973–1984).svg|alt=No U-turn (symbol may be reversed)| គ្មានការបត់ត្រឡប់ក្រោយ (និមិត្តសញ្ញាអាចនឹងត្រូវបានបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_136_(Historic).svg|alt=Speed limit in kilometres per hour (km/h)| ល្បឿនកំណត់គិតជាគីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង (km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_139_(1973–1984).svg|alt=One-way traffic| ចរាចរណ៍ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:HK_Level_Crossing_Signal_(Formerly).svg|alt=Level crossing light signal| សញ្ញាពន្លឺឆ្លងកាត់កម្រិត
</gallery>
== បទប្បញ្ញត្តិ ==
លើកលែងតែរាងពិសេសដែលប្រើសម្រាប់សញ្ញា "បញ្ឈប់" និង "ផ្តល់ផ្លូវ" (រៀងគ្នា រាងប្រាំបី និងត្រីកោណចង្អុលចុះក្រោម) សញ្ញាដែលបញ្ជាទិញគឺមានរាងជារង្វង់ និងមានពីរប្រភេទ៖ <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Orders |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_orders_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref>
ផ្លាកសញ្ញាហាមប្រាម (ឧទាហរណ៍ "គ្មានការបត់ឆ្វេង") បង្កើតជានិមិត្តសញ្ញាស-ខ្មៅ នៅខាងក្នុងរង្វង់ដែលមានព្រំក្រហម ជួនកាលមានការបន្ថែមសញ្ញាសញ្ញាក្រហម។ សញ្ញាចាំបាច់ (ឧទាហរណ៍ "បត់ស្តាំតែប៉ុណ្ណោះ") មាននិមិត្តសញ្ញាពណ៌សនៅលើថាសពណ៌ខៀវ។<gallery>
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Warning_Triangle_-_1944.svg|alt=Warning Triangle| ត្រីកោណព្រមាន
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Red_Disk_-_1944.svg|alt=Red Disk| ថាសក្រហម
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Red_Ring_-_1944.svg|alt=Red Ring| ចិញ្ចៀនក្រហម
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Triangle_in_Ring_-_1944.svg|alt=Triangle in Ring| ត្រីកោណក្នុងក្រវ៉ាត់
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_No_Cycling_-_1955.svg|alt=No Cycling| គ្មានការជិះកង់
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=One Way Only| ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Pedestrian_Crossing_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Pedestrian Crossing| ផ្លូវថ្មើរជើង
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Left_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Left| បត់ឆ្វេង
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Left,_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Left, One Way Only| បត់ឆ្វេង ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Right_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Right| បត់ស្តាំ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Right,_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Right, One Way Only| បត់ស្តាំ ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_No_Through_Road_For_Motor_Vehicles_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Through Road for Motor Vehicles| មិនឆ្លងកាត់ផ្លូវសម្រាប់យានយន្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Entry_-_Complete_Assembly_-_1955_(Cantonese).svg|alt=No Entry| គ្មានការចូល
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Speed_Limit_-_1944.svg|alt=Speed Limit| ដែនកំណត់ល្បឿន
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_National_Speed_Limit_Applies_-_1944.svg|alt=National Speed Limit Applies| ដែនកំណត់ល្បឿនជាតិអនុវត្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Parking_-_1944.svg|alt=Parking| ចំណតរថយន្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Waiting_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Waiting| គ្មានការរង់ចាំ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Entry_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Entry| គ្មានការចូល
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Halt_at_Major_Road_Ahead_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Halt at Major Road Ahead| ឈប់នៅផ្លូវធំខាងមុខ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-Slow_Major_Road_Ahead_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Slow, Major Road Ahead| យឺត ផ្លូវធំខាងមុខ
</gallery>
== បណ្តោះអាសន្ន/សំណង់ ==
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវបណ្តោះអាសន្ន (ឧ. ផ្លាកសញ្ញាចតុកោណក្រហម ដែលមានការណែនាំជាពណ៌ស) <ref>{{Cite web |title=Temporary Signs and Road Markings |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/temporary_signs_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK road sign 201.svg|ឈប់ឬបើកផ្លូវទៅមុខ (ជាមួយចម្ងាយទៅបន្ទាត់ខាងមុខដែលបានផ្តល់ឱ្យខាងក្រោម)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 422.svg|ចម្ងាយទៅបន្ទាត់ ផ្ដល់អាទិភាពផ្លូវ ៥០ម
ឯកសារ:Hong Kong road sign 421.svg|ចម្ងាយទៅបន្ទាត់ ឈប់ ១០០ម
ឯកសារ:Hong Kong road sign 208 L.svg|បត់ទៅឆ្វេងទៅមុខ (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 209 R.svg|បត់ពីរដងពីមុខទៅស្តាំ (និមិត្តសញ្ញាអាចត្រូវបានបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 204.svg|ផ្លូវរជាពីរបញ្ចប់នៅខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 217.svg|រង្វង់ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 212 R.svg|ផ្លូវតូចចង្អៀតនៅខាងស្តាំខាងមុខ (ខាងឆ្វេងប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 211.svg|ផ្លូវតូចចង្អៀតនៅសងខាងខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 410.svg|បន្ថយល្បឿនឥឡូវនេះ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 210 L.svg|គម្លាតយ៉ាងច្បាស់នៃផ្លូវទៅឆ្វេង (អាចត្រូវបានប្រើជាមួយស៊ុមពណ៌លឿងខ្ចី ខាងស្ដាំ ប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:HK road sign 207.svg|ភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 219 (1 in 5).svg|Steep hill upwards ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 218 (1 in 10).svg|Steep hill downwards ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 424.svg|Use low gear
ឯកសារ:Hong Kong road sign 423.svg|Use low gear for distance shown
ឯកសារ:Hong Kong road sign 425.svg|Keep in low gear
ឯកសារ:Hong Kong road sign 411.svg|Single file traffic ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 236.svg|Cyclists to keep left
ឯកសារ:Hong Kong road sign 235.svg|Cyclists to walk on steep road
ឯកសារ:Hong Kong road sign 266 A.svg|Traffic Accident blackspot ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 266 B.svg|Pedestrian Accident blackspot ahead
ឯកសារ:HK road sign 213.svg|Cross roads ahead
ឯកសារ:HK road sign 216-L-R.svg|Staggered junction ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK road sign 215-R.svg|Side road to right ahead (left if symbol reversed)
ឯកសារ:HK road sign 214-R.svg|T-junction ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 202.svg|Traffic merging from left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 203.svg|Merging into main traffic on right (left if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 229.svg|Overhead electric cable ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 224 A.svg|Disabled persons ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 224 B.svg|Visually impaired persons ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 228.svg|Level crossing with barrier ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 231.svg|Quay-side or river bank ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 221.svg|Restricted headroom ahead
ឯកសារ:HK road sign 223.svg|Pedestrian crossing ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 225.svg|Children ahead
ឯកសារ:HK road sign 237-L.svg|Risk of falling or fallen rocks ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK road sign 226.svg|Horses ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 227.svg|Cattle ahead
ឯកសារ:HK road sign 259.svg|Fog or mist ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 232.svg|Bus lane ahead (Franchised buses)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 232 A.svg|Bus lane ahead (Franchised buses)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 233.svg|Bus lane (Franchised buses) on major road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 234.svg|Warning to pedestrians crossing road with bus lane
ឯកសារ:Hong Kong road sign 262.svg|Light rail vehicles or trams ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 264.svg|Light rail vehicle lane or tram lane ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 265.svg|Light rail vehicle lane or tram lane on major road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 261.svg|Pedestrian on or crossing road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 260 A.svg|Cycleway ahead (cyclists on or crossing road ahead)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 260 B.svg|Cyclists ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 230.svg|Low-flying aircraft or noise ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 220.svg|Uneven road surface ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 263.svg|Road hump ahead
ឯកសារ:HK road sign 206.svg|Two-way traffic across a one-way road ahead
ឯកសារ:HK road sign 205.svg|Two-way traffic ahead
ឯកសារ:TRAFFIC ENFORCEMENT CAMERA HK.svg|Red light/speed camera ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign (Traffic signals control zone).svg|Red light camera control zone
ឯកសារ:Hong Kong road sign 426.svg|Plate used to state the safe height
ឯកសារ:Hong Kong road sign 412.svg|School ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 413.svg|Playground ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 418.svg|Distance as shown to hazard
ឯកសារ:Hong Kong road sign 419.svg|ចម្ងាយដូចដែលបង្ហាញពីគ្រោះថ្នាក់
ឯកសារ:Hong Kong road sign 257.svg|អ្នកថ្មើរជើងទៅមុខ
</gallery>
== មគ្គុទ្ទេសក៍ ==
ផ្លាកសញ្ញាណែនាំជាទូទៅមានរាងចតុកោណកែង (ជួនកាលចង្អុលនៅចុងម្ខាងក្នុងករណីសញ្ញាទិសដៅ)។ <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Information |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_information_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK traffic sign 101.svg|Stop and give way
ឯកសារ:HK traffic sign 102.svg|Give way
ឯកសារ:HK traffic sign 106.svg|Ahead only
ឯកសារ:HK traffic sign 107.svg|Turn left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 109.svg|Keep left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 111.svg|Turn left at junction ahead (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 183.svg|No stopping
ឯកសារ:HK traffic sign 286.svg|No parking
ឯកសារ:HK traffic sign 115.svg|No entry for all vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 182.svg|One way traffic
ឯកសារ:HK traffic sign 105.svg|Vehicles must stop at the sign (sign used by police)
ឯកសារ:HK traffic sign 375.svg|Vehicles must stop at the sign (sign used by school crossing patrol)
ឯកសារ:HK traffic sign 180.svg|Segregated pedestrian and bicycle/tricycle route. No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 181.svg|Bicycle/tricycle route. No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 227.svg|Cycling restriction – cyclists must dismount and push their cycles
ឯកសារ:HK traffic sign 228.svg|End of cycling restriction
ឯកសារ:HK traffic sign 333.svg|Light rail vehicles and trams only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_409.svg|Dual carriageway ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_407_L.svg|Direction in which the prohibition or restriction applies (symbol may be reversed)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_408.svg|Prohibition or restriction applies in both directions
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_427.svg|Prohibition or mandatory order applies to vehicle class shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_402.svg|One way road ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_A.svg|No stopping between 7AM-12AM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_B.svg|No stopping between 7AM-7PM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_C.svg|No stopping between 8-10AM and 5-7PM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_D.svg|No stopping at any time
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_166.svg|End of 'no stopping' restriction
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_167_A.svg|No stopping for public light buses between 7AM-12AM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_168.svg|End of public light buses 'no stopping' restriction
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_430.svg|Restriction does not apply to vehicle classes shown to pick up or drop off passengers (wording may be varied to loading/unloading goods)
ឯកសារ:HK traffic sign 114.svg|Pedestrian priority zone
ឯកសារ:HK traffic sign 116.svg|Vehicles prohibited as indicated by supplementary plate
ឯកសារ:HK traffic sign 117.svg|No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 2201.svg|No motor vehicles except motor cyclists and motor tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 2200.svg|No motor cycles or motor tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 118.svg|No buses and coaches
ឯកសារ:HK traffic sign 119.svg|No public light buses
ឯកសារ:HK traffic sign 120.svg|No goods vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 130.svg|No learner drivers
ឯកសារ:HK traffic sign 131.svg|No left-turn (No right-turn if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_123.svg|No U-turn (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 134.svg|No pedestrians
ឯកសារ:HK traffic sign 135.svg|No pedestrians, rickshaws and handcarts
ឯកសារ:HK traffic sign 136.svg|No pedestrians, pedestrian controlled vehicles, bicycles and tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 137.svg|No bicycles
ឯកសារ:HK traffic sign 138.svg|No use of horn
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_129.svg|No overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_131.svg|No vehicles over width shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_132.svg|No vehicles or combinations of vehicles over length shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_133.svg|No vehicles over height shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_134.svg|No vehicles over gross vehicle weight shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_135.svg|No vehicles over axle weight shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_136_(50).svg|Speed limit (in km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_173.svg|Variable speed limit (in km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_404.svg|Prohibitation does not apply to vehicles gaining access to premises adjacent to the road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_405.svg|Prohibitation does not apply to vehicles holding relevant licenses
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_432.svg|Prohibitation or mandatory order applies to vehicles over the length shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_401.svg|Prohibitation or mandatory order applies to vehicles over the gross vehicle weight shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_403.svg|Prohibitation or mandatory order does not apply to vehicle classes shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_406.svg|Time plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_431.svg|Time plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_429.svg|Day plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_433.svg|Prohibitation or mandatory order does not apply to vehicle classes and time shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_420.svg|Length over which the prohibition or hazard exists
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_417.svg|End of the prohibition, restriction or warning
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_164.svg|Left lane shows bus lane for franchised buses only during the time and date shown
ឯកសារ:HK traffic sign 121.svg|Bus lane for franchised buses only
ឯកសារ:HK traffic sign 126.svg|Contra-flow bus lane for franchised buses only
ឯកសារ:HK traffic sign 129.svg|End of bus lane
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_163.svg|End of rail only lane for light rail vehicles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_174.svg|No vehicles carrying dangerous goods of specified categories
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_434.svg|Indicating the categories of dangerous goods
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_A.svg|Parking place for vehicles other than medium and heavy goods vehicles, buses, coaches, motor cycles and pedal cycles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_B.svg|Parking place for goods vehicles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_C.svg|Parking place for buses and coaches only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_D.svg|Parking place for motor cycles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_E.svg|Parking place for pedal cycles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_(Expressway_Begins).svg|Start and continuation of an expressway
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_(Expressway_Ends).svg|End of an expressway
ឯកសារ:TAXI_STAND_HK.svg|Taxi stand
ឯកសារ:END_OF_NEW_TERRITORIES_TAXI_OPERATING_AREA.svg|End of New Territories taxis operating area
ឯកសារ:END_OF_LANTAU_TAXI_OPERATING_AREA.svg|End of Lantau taxis operating area
ឯកសារ:GREEN_MINIBUS_STAND_HK.svg|Green minibus stand
ឯកសារ:RED_MINIBUS_STAND_HK.svg|Red minibus stand
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_130.svg|Vehicles must use the left most lane except when overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_130A.svg|Vehicles must use the right most lane except when overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_145.svg|Hard shoulder – do not use except in an emergency
ឯកសារ:HK traffic sign 225.svg|Cyclists must dismount and use crossing to cross the road
ឯកសារ:HK traffic sign 222.svg|Way out for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 223.svg|No exit for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 221.svg|Way in for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 224.svg|No entry for vehicles
</gallery>
== លែងប្រើហើយ។ ==
<gallery>
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_506.gif|Direction sign
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_505.gif|Direction sign
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_507.svg|Direction sign for roundabout
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_504.gif|Pointed direction sign
ឯកសារ:HK_Route1.svg|Route number along strategic route
ឯកសារ:HK_Tunnel.svg|Tunnel ahead
ឯកសារ:HK_Cross_Harbour_Tunnel.svg|Hong Kong Cross Harbour Tunnel
ឯកសារ:HK_Western_Harbour_Tunnel.svg|Western Harbour Tunnel
ឯកសារ:HK_Eastern_Harbour_Tunnel.svg|Eastern Harbour Tunnel
ឯកសារ:URBAN_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|Urban taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:NEW_TERRITORIES_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|New Territories taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:LANTAU_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|Lantau taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_502.svg|Direction to parking place
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_501.svg|Direction to vehicular ferry pier
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_500.svg|Direction to Mass Transit Railway (MTR) Station
ឯកសារ:HK traffic sign 602.svg|Vehicles may pass either side to reach same destination
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_310.svg|No through road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_311_L.svg|No through road on left
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_311_R.svg|No through road on right
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(300m).svg|300m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(200m).svg|200m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(100m).svg|100m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_312.svg|Sign showing lane indication arrows for each lane or temporary lane closure at junction ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_303.svg|Start of dual carriageway ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_313.svg|Passing place
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_304.svg|Sign at start of single track road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_301.svg|For use by police at accident site
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_314.svg|Prepare to stop if signalled to do so
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_308.svg|Stop at 'Census point'
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_307.svg|Census point
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_306.svg|Get in lane
ឯកសារ:HK street sign-Gascoigne Road.svg|Street direction sign
ឯកសារ:HK street sign-Wan King Path.svg|Street direction sign with numbers
</gallery>
=== ផ្លាកសញ្ញា Pre-Workboys ===
bm04z1j0ksn9e1hq1zww7tih1ffkj8a
338769
338767
2026-08-10T22:32:31Z
Fry1989
3715
/* បណ្តោះអាសន្ន/សំណង់ */
338769
wikitext
text/x-wiki
[[ឯកសារ:TrafficTimeNotice_CrossHurbourTunnel_Hong_Kong.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច|350x350ភីកសែល|ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅជិត ផ្លូវរូងក្រោមដី Aberdeen នៃទីក្រុងហុងកុង]]
'''ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅក្នុងទីក្រុងហុងកុង''' ត្រូវបានស្តង់ដារដោយ នាយកដ្ឋានដឹកជញ្ជូន ។ <ref>{{Cite web |title=Chapter 8: The Language of the Road |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref> ដោយពីមុនជា ទឹកដីរបស់អង់គ្លេស ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅហុងកុងគឺស្រដៀងនឹង ចក្រភពអង់គ្លេស ដោយមានការបន្ថែម [[តួអក្សរចិនបុរាណ|អក្សរចិនបុរាណ]] ។
== ការរចនានិងភាសា ==
[[ឯកសារ:Boundary_Street_Road_sign_2015.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច|ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវថ្នល់ចុងក្រោយបង្អស់ដែលមានទម្រង់បែបបទដឹកជញ្ជូន (2015)]]
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវក្នុង [[ហុងកុង|ទីក្រុងហុងកុង]] ធ្វើតាមយ៉ាងដិតដល់នូវវត្ថុដែលបានប្រើនៅក្នុង ចក្រភពអង់គ្លេស ហើយអនុលោមតាម អនុសញ្ញាទីក្រុងវីយែនស្តីពីផ្លាកសញ្ញាផ្លូវ និងសញ្ញាផ្លូវ ដែលជាកេរដំណែលនៃ ស្ថានភាពទឹកដីនៅក្រៅប្រទេសរបស់អង់គ្លេស ពីមុនរបស់ទីក្រុង។ សញ្ញាជាធម្មតាប្រើពុម្ពអក្សរ Transport Medium នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយងងឹត ឬ Transport Heavy នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយស្រាល ដែលមានលក្ខណៈដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងការប្រើប្រាស់នៅក្នុង [[សហរាជាណាចក្រ|ចក្រភពអង់គ្លេស]] និងបច្ចុប្បន្ន និងអតីត ទឹកដីអង់គ្លេស Overseas Territories ជាច្រើន។
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវដែលដាក់ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 2000 ដល់ឆ្នាំ 2010 ជាទូទៅប្រើ Arial Narrow ឬ Helvetica ដោយមានឬគ្មានអក្សរ 'l' ដែលត្រូវបានកែប្រែ។ ជួនកាលផ្លាកសញ្ញាផ្លូវក៏ប្រើ Helvetica ដែរ។ ផ្លាកសញ្ញាថ្មីបំផុតដែលបានសាងសង់បន្ទាប់ពីឆ្នាំ 2016 បានបន្តប្រើប្រាស់ ការដឹកជញ្ជូន ឡើងវិញ។ ផ្លាកសញ្ញាមួយចំនួននៅលើផ្លូវល្បឿនលឿនដែលទើបនឹងបញ្ចប់ថ្មីៗនេះប្រើប្រាស់ Transport Heavy នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយងងឹត។
ប្រព័ន្ធសរសេរនៅលើផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍រួមមាន អង់គ្លេសអង់គ្លេស និង [[តួអក្សរចិនបុរាណ|អក្សរចិនបុរាណ]] ដែលជាភាសាផ្លូវការពីររបស់ហុងកុង តាមលំដាប់នៃ [[ភាសាអង់គ្លេស]] ខាងលើ [[តួអក្សរចិនបុរាណ]] ។
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1984 ព្រួញ (រួមទាំងខ្លះដោយគ្មាន barbs) គឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងសមភាគីអង់គ្លេសរបស់ពួកគេដែលបានប្រើនៅលើសញ្ញាមួយចំនួន។ មុនឆ្នាំ 1984 និងក្រោយឆ្នាំ 1973 ព្រួញគឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងសមភាគី Ugandan របស់ពួកគេដែលប្រើនៅលើផ្លាកសញ្ញាមួយចំនួនដូចជា Turn Left, No Right Turn ឬ One-way Traffic។ មុនឆ្នាំ 1973 សញ្ញាស្ថិតនៅក្នុង រចនាប័ទ្មមុន Worboys ជាមួយនឹងភាពខុសគ្នាពីរបី។
សញ្ញាព្រមានអំពីស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ ឬស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ (ឧទាហរណ៍ "ផ្លូវប្រសព្វ" ឬ "ផ្លូវចោតឆ្ពោះទៅមុខ" មាននិមិត្តសញ្ញាពណ៌ខ្មៅ-ស នៅខាងក្នុងត្រីកោណដែលមានព្រំប្រទល់ក្រហម (ចំណុចខាងលើបំផុត) <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Warning |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_warning_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK_road_sign_205_(1973-1984).svg|alt=Two-way traffic ahead| ចរាចរណ៍ផ្លូវពីរខាងមុខ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_217_(1973-1984).svg|alt=Roundabout ahead| រង្វង់ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_106_(1973–1984).svg|alt=Ahead only| ខាងមុខតែប៉ុណ្ណោះ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_108_L_(1973–1984).svg|alt=Keep left (right if symbol reversed)| រក្សាឆ្វេង (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_107_L_(1973–1984).svg|alt=Turn left (right if symbol reversed)| បត់ឆ្វេង (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_109_L_(1973–1984).svg|alt=Turn left at junction ahead (right if symbol reversed)| បត់ឆ្វេងនៅផ្លូវប្រសព្វខាងមុខ (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_302_(1973–1984).svg|alt=Vehicles may pass either side to reach same destination| យានជំនិះអាចឆ្លងកាត់សងខាង ដើម្បីទៅដល់គោលដៅដូចគ្នា។
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_122_L_(1973–1984).svg|alt=No left-turn (No right-turn if symbol reversed)| គ្មានបត់ឆ្វេងទេ (គ្មានបត់ស្តាំទេប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_123_L_(1973–1984).svg|alt=No U-turn (symbol may be reversed)| គ្មានការបត់ត្រឡប់ក្រោយ (និមិត្តសញ្ញាអាចនឹងត្រូវបានបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_136_(Historic).svg|alt=Speed limit in kilometres per hour (km/h)| ល្បឿនកំណត់គិតជាគីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង (km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_139_(1973–1984).svg|alt=One-way traffic| ចរាចរណ៍ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:HK_Level_Crossing_Signal_(Formerly).svg|alt=Level crossing light signal| សញ្ញាពន្លឺឆ្លងកាត់កម្រិត
</gallery>
== បទប្បញ្ញត្តិ ==
លើកលែងតែរាងពិសេសដែលប្រើសម្រាប់សញ្ញា "បញ្ឈប់" និង "ផ្តល់ផ្លូវ" (រៀងគ្នា រាងប្រាំបី និងត្រីកោណចង្អុលចុះក្រោម) សញ្ញាដែលបញ្ជាទិញគឺមានរាងជារង្វង់ និងមានពីរប្រភេទ៖ <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Orders |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_orders_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref>
ផ្លាកសញ្ញាហាមប្រាម (ឧទាហរណ៍ "គ្មានការបត់ឆ្វេង") បង្កើតជានិមិត្តសញ្ញាស-ខ្មៅ នៅខាងក្នុងរង្វង់ដែលមានព្រំក្រហម ជួនកាលមានការបន្ថែមសញ្ញាសញ្ញាក្រហម។ សញ្ញាចាំបាច់ (ឧទាហរណ៍ "បត់ស្តាំតែប៉ុណ្ណោះ") មាននិមិត្តសញ្ញាពណ៌សនៅលើថាសពណ៌ខៀវ។<gallery>
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Warning_Triangle_-_1944.svg|alt=Warning Triangle| ត្រីកោណព្រមាន
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Red_Disk_-_1944.svg|alt=Red Disk| ថាសក្រហម
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Red_Ring_-_1944.svg|alt=Red Ring| ចិញ្ចៀនក្រហម
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Triangle_in_Ring_-_1944.svg|alt=Triangle in Ring| ត្រីកោណក្នុងក្រវ៉ាត់
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_No_Cycling_-_1955.svg|alt=No Cycling| គ្មានការជិះកង់
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=One Way Only| ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Pedestrian_Crossing_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Pedestrian Crossing| ផ្លូវថ្មើរជើង
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Left_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Left| បត់ឆ្វេង
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Left,_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Left, One Way Only| បត់ឆ្វេង ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Right_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Right| បត់ស្តាំ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Right,_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Right, One Way Only| បត់ស្តាំ ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_No_Through_Road_For_Motor_Vehicles_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Through Road for Motor Vehicles| មិនឆ្លងកាត់ផ្លូវសម្រាប់យានយន្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Entry_-_Complete_Assembly_-_1955_(Cantonese).svg|alt=No Entry| គ្មានការចូល
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Speed_Limit_-_1944.svg|alt=Speed Limit| ដែនកំណត់ល្បឿន
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_National_Speed_Limit_Applies_-_1944.svg|alt=National Speed Limit Applies| ដែនកំណត់ល្បឿនជាតិអនុវត្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Parking_-_1944.svg|alt=Parking| ចំណតរថយន្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Waiting_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Waiting| គ្មានការរង់ចាំ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Entry_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Entry| គ្មានការចូល
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Halt_at_Major_Road_Ahead_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Halt at Major Road Ahead| ឈប់នៅផ្លូវធំខាងមុខ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-Slow_Major_Road_Ahead_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Slow, Major Road Ahead| យឺត ផ្លូវធំខាងមុខ
</gallery>
== បណ្តោះអាសន្ន/សំណង់ ==
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវបណ្តោះអាសន្ន (ឧ. ផ្លាកសញ្ញាចតុកោណក្រហម ដែលមានការណែនាំជាពណ៌ស) <ref>{{Cite web |title=Temporary Signs and Road Markings |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/temporary_signs_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK traffic sign 401.svg|ឈប់ឬបើកផ្លូវទៅមុខ (ជាមួយចម្ងាយទៅបន្ទាត់ខាងមុខដែលបានផ្តល់ឱ្យខាងក្រោម)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 422.svg|ចម្ងាយទៅបន្ទាត់ ផ្ដល់អាទិភាពផ្លូវ ៥០ម
ឯកសារ:Hong Kong road sign 421.svg|ចម្ងាយទៅបន្ទាត់ ឈប់ ១០០ម
ឯកសារ:Hong Kong road sign 208 L.svg|បត់ទៅឆ្វេងទៅមុខ (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 209 R.svg|បត់ពីរដងពីមុខទៅស្តាំ (និមិត្តសញ្ញាអាចត្រូវបានបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 204.svg|ផ្លូវរជាពីរបញ្ចប់នៅខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 217.svg|រង្វង់ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 212 R.svg|ផ្លូវតូចចង្អៀតនៅខាងស្តាំខាងមុខ (ខាងឆ្វេងប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 211.svg|ផ្លូវតូចចង្អៀតនៅសងខាងខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 410.svg|បន្ថយល្បឿនឥឡូវនេះ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 210 L.svg|គម្លាតយ៉ាងច្បាស់នៃផ្លូវទៅឆ្វេង (អាចត្រូវបានប្រើជាមួយស៊ុមពណ៌លឿងខ្ចី ខាងស្ដាំ ប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:HK road sign 207.svg|ភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 219 (1 in 5).svg|Steep hill upwards ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 218 (1 in 10).svg|Steep hill downwards ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 424.svg|Use low gear
ឯកសារ:Hong Kong road sign 423.svg|Use low gear for distance shown
ឯកសារ:Hong Kong road sign 425.svg|Keep in low gear
ឯកសារ:Hong Kong road sign 411.svg|Single file traffic ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 236.svg|Cyclists to keep left
ឯកសារ:Hong Kong road sign 235.svg|Cyclists to walk on steep road
ឯកសារ:Hong Kong road sign 266 A.svg|Traffic Accident blackspot ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 266 B.svg|Pedestrian Accident blackspot ahead
ឯកសារ:HK road sign 213.svg|Cross roads ahead
ឯកសារ:HK road sign 216-L-R.svg|Staggered junction ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK road sign 215-R.svg|Side road to right ahead (left if symbol reversed)
ឯកសារ:HK road sign 214-R.svg|T-junction ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 202.svg|Traffic merging from left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 203.svg|Merging into main traffic on right (left if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 229.svg|Overhead electric cable ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 224 A.svg|Disabled persons ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 224 B.svg|Visually impaired persons ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 228.svg|Level crossing with barrier ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 231.svg|Quay-side or river bank ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 221.svg|Restricted headroom ahead
ឯកសារ:HK road sign 223.svg|Pedestrian crossing ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 225.svg|Children ahead
ឯកសារ:HK road sign 237-L.svg|Risk of falling or fallen rocks ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK road sign 226.svg|Horses ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 227.svg|Cattle ahead
ឯកសារ:HK road sign 259.svg|Fog or mist ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 232.svg|Bus lane ahead (Franchised buses)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 232 A.svg|Bus lane ahead (Franchised buses)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 233.svg|Bus lane (Franchised buses) on major road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 234.svg|Warning to pedestrians crossing road with bus lane
ឯកសារ:Hong Kong road sign 262.svg|Light rail vehicles or trams ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 264.svg|Light rail vehicle lane or tram lane ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 265.svg|Light rail vehicle lane or tram lane on major road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 261.svg|Pedestrian on or crossing road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 260 A.svg|Cycleway ahead (cyclists on or crossing road ahead)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 260 B.svg|Cyclists ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 230.svg|Low-flying aircraft or noise ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 220.svg|Uneven road surface ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 263.svg|Road hump ahead
ឯកសារ:HK road sign 206.svg|Two-way traffic across a one-way road ahead
ឯកសារ:HK road sign 205.svg|Two-way traffic ahead
ឯកសារ:TRAFFIC ENFORCEMENT CAMERA HK.svg|Red light/speed camera ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign (Traffic signals control zone).svg|Red light camera control zone
ឯកសារ:Hong Kong road sign 426.svg|Plate used to state the safe height
ឯកសារ:Hong Kong road sign 412.svg|School ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 413.svg|Playground ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 418.svg|Distance as shown to hazard
ឯកសារ:Hong Kong road sign 419.svg|ចម្ងាយដូចដែលបង្ហាញពីគ្រោះថ្នាក់
ឯកសារ:Hong Kong road sign 257.svg|អ្នកថ្មើរជើងទៅមុខ
</gallery>
== មគ្គុទ្ទេសក៍ ==
ផ្លាកសញ្ញាណែនាំជាទូទៅមានរាងចតុកោណកែង (ជួនកាលចង្អុលនៅចុងម្ខាងក្នុងករណីសញ្ញាទិសដៅ)។ <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Information |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_information_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK traffic sign 101.svg|Stop and give way
ឯកសារ:HK traffic sign 102.svg|Give way
ឯកសារ:HK traffic sign 106.svg|Ahead only
ឯកសារ:HK traffic sign 107.svg|Turn left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 109.svg|Keep left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 111.svg|Turn left at junction ahead (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 183.svg|No stopping
ឯកសារ:HK traffic sign 286.svg|No parking
ឯកសារ:HK traffic sign 115.svg|No entry for all vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 182.svg|One way traffic
ឯកសារ:HK traffic sign 105.svg|Vehicles must stop at the sign (sign used by police)
ឯកសារ:HK traffic sign 375.svg|Vehicles must stop at the sign (sign used by school crossing patrol)
ឯកសារ:HK traffic sign 180.svg|Segregated pedestrian and bicycle/tricycle route. No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 181.svg|Bicycle/tricycle route. No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 227.svg|Cycling restriction – cyclists must dismount and push their cycles
ឯកសារ:HK traffic sign 228.svg|End of cycling restriction
ឯកសារ:HK traffic sign 333.svg|Light rail vehicles and trams only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_409.svg|Dual carriageway ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_407_L.svg|Direction in which the prohibition or restriction applies (symbol may be reversed)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_408.svg|Prohibition or restriction applies in both directions
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_427.svg|Prohibition or mandatory order applies to vehicle class shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_402.svg|One way road ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_A.svg|No stopping between 7AM-12AM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_B.svg|No stopping between 7AM-7PM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_C.svg|No stopping between 8-10AM and 5-7PM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_D.svg|No stopping at any time
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_166.svg|End of 'no stopping' restriction
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_167_A.svg|No stopping for public light buses between 7AM-12AM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_168.svg|End of public light buses 'no stopping' restriction
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_430.svg|Restriction does not apply to vehicle classes shown to pick up or drop off passengers (wording may be varied to loading/unloading goods)
ឯកសារ:HK traffic sign 114.svg|Pedestrian priority zone
ឯកសារ:HK traffic sign 116.svg|Vehicles prohibited as indicated by supplementary plate
ឯកសារ:HK traffic sign 117.svg|No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 2201.svg|No motor vehicles except motor cyclists and motor tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 2200.svg|No motor cycles or motor tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 118.svg|No buses and coaches
ឯកសារ:HK traffic sign 119.svg|No public light buses
ឯកសារ:HK traffic sign 120.svg|No goods vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 130.svg|No learner drivers
ឯកសារ:HK traffic sign 131.svg|No left-turn (No right-turn if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_123.svg|No U-turn (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 134.svg|No pedestrians
ឯកសារ:HK traffic sign 135.svg|No pedestrians, rickshaws and handcarts
ឯកសារ:HK traffic sign 136.svg|No pedestrians, pedestrian controlled vehicles, bicycles and tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 137.svg|No bicycles
ឯកសារ:HK traffic sign 138.svg|No use of horn
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_129.svg|No overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_131.svg|No vehicles over width shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_132.svg|No vehicles or combinations of vehicles over length shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_133.svg|No vehicles over height shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_134.svg|No vehicles over gross vehicle weight shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_135.svg|No vehicles over axle weight shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_136_(50).svg|Speed limit (in km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_173.svg|Variable speed limit (in km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_404.svg|Prohibitation does not apply to vehicles gaining access to premises adjacent to the road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_405.svg|Prohibitation does not apply to vehicles holding relevant licenses
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_432.svg|Prohibitation or mandatory order applies to vehicles over the length shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_401.svg|Prohibitation or mandatory order applies to vehicles over the gross vehicle weight shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_403.svg|Prohibitation or mandatory order does not apply to vehicle classes shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_406.svg|Time plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_431.svg|Time plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_429.svg|Day plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_433.svg|Prohibitation or mandatory order does not apply to vehicle classes and time shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_420.svg|Length over which the prohibition or hazard exists
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_417.svg|End of the prohibition, restriction or warning
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_164.svg|Left lane shows bus lane for franchised buses only during the time and date shown
ឯកសារ:HK traffic sign 121.svg|Bus lane for franchised buses only
ឯកសារ:HK traffic sign 126.svg|Contra-flow bus lane for franchised buses only
ឯកសារ:HK traffic sign 129.svg|End of bus lane
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_163.svg|End of rail only lane for light rail vehicles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_174.svg|No vehicles carrying dangerous goods of specified categories
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_434.svg|Indicating the categories of dangerous goods
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_A.svg|Parking place for vehicles other than medium and heavy goods vehicles, buses, coaches, motor cycles and pedal cycles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_B.svg|Parking place for goods vehicles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_C.svg|Parking place for buses and coaches only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_D.svg|Parking place for motor cycles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_E.svg|Parking place for pedal cycles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_(Expressway_Begins).svg|Start and continuation of an expressway
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_(Expressway_Ends).svg|End of an expressway
ឯកសារ:TAXI_STAND_HK.svg|Taxi stand
ឯកសារ:END_OF_NEW_TERRITORIES_TAXI_OPERATING_AREA.svg|End of New Territories taxis operating area
ឯកសារ:END_OF_LANTAU_TAXI_OPERATING_AREA.svg|End of Lantau taxis operating area
ឯកសារ:GREEN_MINIBUS_STAND_HK.svg|Green minibus stand
ឯកសារ:RED_MINIBUS_STAND_HK.svg|Red minibus stand
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_130.svg|Vehicles must use the left most lane except when overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_130A.svg|Vehicles must use the right most lane except when overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_145.svg|Hard shoulder – do not use except in an emergency
ឯកសារ:HK traffic sign 225.svg|Cyclists must dismount and use crossing to cross the road
ឯកសារ:HK traffic sign 222.svg|Way out for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 223.svg|No exit for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 221.svg|Way in for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 224.svg|No entry for vehicles
</gallery>
== លែងប្រើហើយ។ ==
<gallery>
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_506.gif|Direction sign
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_505.gif|Direction sign
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_507.svg|Direction sign for roundabout
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_504.gif|Pointed direction sign
ឯកសារ:HK_Route1.svg|Route number along strategic route
ឯកសារ:HK_Tunnel.svg|Tunnel ahead
ឯកសារ:HK_Cross_Harbour_Tunnel.svg|Hong Kong Cross Harbour Tunnel
ឯកសារ:HK_Western_Harbour_Tunnel.svg|Western Harbour Tunnel
ឯកសារ:HK_Eastern_Harbour_Tunnel.svg|Eastern Harbour Tunnel
ឯកសារ:URBAN_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|Urban taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:NEW_TERRITORIES_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|New Territories taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:LANTAU_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|Lantau taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_502.svg|Direction to parking place
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_501.svg|Direction to vehicular ferry pier
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_500.svg|Direction to Mass Transit Railway (MTR) Station
ឯកសារ:HK traffic sign 602.svg|Vehicles may pass either side to reach same destination
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_310.svg|No through road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_311_L.svg|No through road on left
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_311_R.svg|No through road on right
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(300m).svg|300m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(200m).svg|200m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(100m).svg|100m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_312.svg|Sign showing lane indication arrows for each lane or temporary lane closure at junction ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_303.svg|Start of dual carriageway ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_313.svg|Passing place
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_304.svg|Sign at start of single track road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_301.svg|For use by police at accident site
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_314.svg|Prepare to stop if signalled to do so
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_308.svg|Stop at 'Census point'
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_307.svg|Census point
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_306.svg|Get in lane
ឯកសារ:HK street sign-Gascoigne Road.svg|Street direction sign
ឯកសារ:HK street sign-Wan King Path.svg|Street direction sign with numbers
</gallery>
=== ផ្លាកសញ្ញា Pre-Workboys ===
n3wlawi8fpjxcw45ol9eh3che8tyysy
338770
338769
2026-08-10T22:36:07Z
Fry1989
3715
/* បណ្តោះអាសន្ន/សំណង់ */
338770
wikitext
text/x-wiki
[[ឯកសារ:TrafficTimeNotice_CrossHurbourTunnel_Hong_Kong.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច|350x350ភីកសែល|ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅជិត ផ្លូវរូងក្រោមដី Aberdeen នៃទីក្រុងហុងកុង]]
'''ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅក្នុងទីក្រុងហុងកុង''' ត្រូវបានស្តង់ដារដោយ នាយកដ្ឋានដឹកជញ្ជូន ។ <ref>{{Cite web |title=Chapter 8: The Language of the Road |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref> ដោយពីមុនជា ទឹកដីរបស់អង់គ្លេស ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅហុងកុងគឺស្រដៀងនឹង ចក្រភពអង់គ្លេស ដោយមានការបន្ថែម [[តួអក្សរចិនបុរាណ|អក្សរចិនបុរាណ]] ។
== ការរចនានិងភាសា ==
[[ឯកសារ:Boundary_Street_Road_sign_2015.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច|ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវថ្នល់ចុងក្រោយបង្អស់ដែលមានទម្រង់បែបបទដឹកជញ្ជូន (2015)]]
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវក្នុង [[ហុងកុង|ទីក្រុងហុងកុង]] ធ្វើតាមយ៉ាងដិតដល់នូវវត្ថុដែលបានប្រើនៅក្នុង ចក្រភពអង់គ្លេស ហើយអនុលោមតាម អនុសញ្ញាទីក្រុងវីយែនស្តីពីផ្លាកសញ្ញាផ្លូវ និងសញ្ញាផ្លូវ ដែលជាកេរដំណែលនៃ ស្ថានភាពទឹកដីនៅក្រៅប្រទេសរបស់អង់គ្លេស ពីមុនរបស់ទីក្រុង។ សញ្ញាជាធម្មតាប្រើពុម្ពអក្សរ Transport Medium នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយងងឹត ឬ Transport Heavy នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយស្រាល ដែលមានលក្ខណៈដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងការប្រើប្រាស់នៅក្នុង [[សហរាជាណាចក្រ|ចក្រភពអង់គ្លេស]] និងបច្ចុប្បន្ន និងអតីត ទឹកដីអង់គ្លេស Overseas Territories ជាច្រើន។
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវដែលដាក់ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 2000 ដល់ឆ្នាំ 2010 ជាទូទៅប្រើ Arial Narrow ឬ Helvetica ដោយមានឬគ្មានអក្សរ 'l' ដែលត្រូវបានកែប្រែ។ ជួនកាលផ្លាកសញ្ញាផ្លូវក៏ប្រើ Helvetica ដែរ។ ផ្លាកសញ្ញាថ្មីបំផុតដែលបានសាងសង់បន្ទាប់ពីឆ្នាំ 2016 បានបន្តប្រើប្រាស់ ការដឹកជញ្ជូន ឡើងវិញ។ ផ្លាកសញ្ញាមួយចំនួននៅលើផ្លូវល្បឿនលឿនដែលទើបនឹងបញ្ចប់ថ្មីៗនេះប្រើប្រាស់ Transport Heavy នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយងងឹត។
ប្រព័ន្ធសរសេរនៅលើផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍រួមមាន អង់គ្លេសអង់គ្លេស និង [[តួអក្សរចិនបុរាណ|អក្សរចិនបុរាណ]] ដែលជាភាសាផ្លូវការពីររបស់ហុងកុង តាមលំដាប់នៃ [[ភាសាអង់គ្លេស]] ខាងលើ [[តួអក្សរចិនបុរាណ]] ។
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1984 ព្រួញ (រួមទាំងខ្លះដោយគ្មាន barbs) គឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងសមភាគីអង់គ្លេសរបស់ពួកគេដែលបានប្រើនៅលើសញ្ញាមួយចំនួន។ មុនឆ្នាំ 1984 និងក្រោយឆ្នាំ 1973 ព្រួញគឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងសមភាគី Ugandan របស់ពួកគេដែលប្រើនៅលើផ្លាកសញ្ញាមួយចំនួនដូចជា Turn Left, No Right Turn ឬ One-way Traffic។ មុនឆ្នាំ 1973 សញ្ញាស្ថិតនៅក្នុង រចនាប័ទ្មមុន Worboys ជាមួយនឹងភាពខុសគ្នាពីរបី។
សញ្ញាព្រមានអំពីស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ ឬស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ (ឧទាហរណ៍ "ផ្លូវប្រសព្វ" ឬ "ផ្លូវចោតឆ្ពោះទៅមុខ" មាននិមិត្តសញ្ញាពណ៌ខ្មៅ-ស នៅខាងក្នុងត្រីកោណដែលមានព្រំប្រទល់ក្រហម (ចំណុចខាងលើបំផុត) <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Warning |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_warning_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK_road_sign_205_(1973-1984).svg|alt=Two-way traffic ahead| ចរាចរណ៍ផ្លូវពីរខាងមុខ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_217_(1973-1984).svg|alt=Roundabout ahead| រង្វង់ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_106_(1973–1984).svg|alt=Ahead only| ខាងមុខតែប៉ុណ្ណោះ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_108_L_(1973–1984).svg|alt=Keep left (right if symbol reversed)| រក្សាឆ្វេង (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_107_L_(1973–1984).svg|alt=Turn left (right if symbol reversed)| បត់ឆ្វេង (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_109_L_(1973–1984).svg|alt=Turn left at junction ahead (right if symbol reversed)| បត់ឆ្វេងនៅផ្លូវប្រសព្វខាងមុខ (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_302_(1973–1984).svg|alt=Vehicles may pass either side to reach same destination| យានជំនិះអាចឆ្លងកាត់សងខាង ដើម្បីទៅដល់គោលដៅដូចគ្នា។
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_122_L_(1973–1984).svg|alt=No left-turn (No right-turn if symbol reversed)| គ្មានបត់ឆ្វេងទេ (គ្មានបត់ស្តាំទេប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_123_L_(1973–1984).svg|alt=No U-turn (symbol may be reversed)| គ្មានការបត់ត្រឡប់ក្រោយ (និមិត្តសញ្ញាអាចនឹងត្រូវបានបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_136_(Historic).svg|alt=Speed limit in kilometres per hour (km/h)| ល្បឿនកំណត់គិតជាគីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង (km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_139_(1973–1984).svg|alt=One-way traffic| ចរាចរណ៍ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:HK_Level_Crossing_Signal_(Formerly).svg|alt=Level crossing light signal| សញ្ញាពន្លឺឆ្លងកាត់កម្រិត
</gallery>
== បទប្បញ្ញត្តិ ==
លើកលែងតែរាងពិសេសដែលប្រើសម្រាប់សញ្ញា "បញ្ឈប់" និង "ផ្តល់ផ្លូវ" (រៀងគ្នា រាងប្រាំបី និងត្រីកោណចង្អុលចុះក្រោម) សញ្ញាដែលបញ្ជាទិញគឺមានរាងជារង្វង់ និងមានពីរប្រភេទ៖ <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Orders |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_orders_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref>
ផ្លាកសញ្ញាហាមប្រាម (ឧទាហរណ៍ "គ្មានការបត់ឆ្វេង") បង្កើតជានិមិត្តសញ្ញាស-ខ្មៅ នៅខាងក្នុងរង្វង់ដែលមានព្រំក្រហម ជួនកាលមានការបន្ថែមសញ្ញាសញ្ញាក្រហម។ សញ្ញាចាំបាច់ (ឧទាហរណ៍ "បត់ស្តាំតែប៉ុណ្ណោះ") មាននិមិត្តសញ្ញាពណ៌សនៅលើថាសពណ៌ខៀវ។<gallery>
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Warning_Triangle_-_1944.svg|alt=Warning Triangle| ត្រីកោណព្រមាន
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Red_Disk_-_1944.svg|alt=Red Disk| ថាសក្រហម
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Red_Ring_-_1944.svg|alt=Red Ring| ចិញ្ចៀនក្រហម
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Triangle_in_Ring_-_1944.svg|alt=Triangle in Ring| ត្រីកោណក្នុងក្រវ៉ាត់
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_No_Cycling_-_1955.svg|alt=No Cycling| គ្មានការជិះកង់
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=One Way Only| ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Pedestrian_Crossing_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Pedestrian Crossing| ផ្លូវថ្មើរជើង
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Left_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Left| បត់ឆ្វេង
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Left,_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Left, One Way Only| បត់ឆ្វេង ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Right_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Right| បត់ស្តាំ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Right,_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Right, One Way Only| បត់ស្តាំ ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_No_Through_Road_For_Motor_Vehicles_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Through Road for Motor Vehicles| មិនឆ្លងកាត់ផ្លូវសម្រាប់យានយន្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Entry_-_Complete_Assembly_-_1955_(Cantonese).svg|alt=No Entry| គ្មានការចូល
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Speed_Limit_-_1944.svg|alt=Speed Limit| ដែនកំណត់ល្បឿន
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_National_Speed_Limit_Applies_-_1944.svg|alt=National Speed Limit Applies| ដែនកំណត់ល្បឿនជាតិអនុវត្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Parking_-_1944.svg|alt=Parking| ចំណតរថយន្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Waiting_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Waiting| គ្មានការរង់ចាំ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Entry_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Entry| គ្មានការចូល
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Halt_at_Major_Road_Ahead_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Halt at Major Road Ahead| ឈប់នៅផ្លូវធំខាងមុខ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-Slow_Major_Road_Ahead_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Slow, Major Road Ahead| យឺត ផ្លូវធំខាងមុខ
</gallery>
== បណ្តោះអាសន្ន/សំណង់ ==
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវបណ្តោះអាសន្ន (ឧ. ផ្លាកសញ្ញាចតុកោណក្រហម ដែលមានការណែនាំជាពណ៌ស) <ref>{{Cite web |title=Temporary Signs and Road Markings |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/temporary_signs_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK traffic sign 401.svg|ឈប់ឬបើកផ្លូវទៅមុខ (ជាមួយចម្ងាយទៅបន្ទាត់ខាងមុខដែលបានផ្តល់ឱ្យខាងក្រោម)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 422.svg|ចម្ងាយទៅបន្ទាត់ ផ្ដល់អាទិភាពផ្លូវ ៥០ម
ឯកសារ:Hong Kong road sign 421.svg|ចម្ងាយទៅបន្ទាត់ ឈប់ ១០០ម
ឯកសារ:Hong Kong road sign 208 L.svg|បត់ទៅឆ្វេងទៅមុខ (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 209 R.svg|បត់ពីរដងពីមុខទៅស្តាំ (និមិត្តសញ្ញាអាចត្រូវបានបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 204.svg|ផ្លូវរជាពីរបញ្ចប់នៅខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 217.svg|រង្វង់ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 212 R.svg|ផ្លូវតូចចង្អៀតនៅខាងស្តាំខាងមុខ (ខាងឆ្វេងប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 211.svg|ផ្លូវតូចចង្អៀតនៅសងខាងខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 410.svg|បន្ថយល្បឿនឥឡូវនេះ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 210 L.svg|គម្លាតយ៉ាងច្បាស់នៃផ្លូវទៅឆ្វេង (អាចត្រូវបានប្រើជាមួយស៊ុមពណ៌លឿងខ្ចី ខាងស្ដាំ ប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:HK road sign 207.svg|ភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 219 (1 in 5).svg|Steep hill upwards ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 218 (1 in 10).svg|Steep hill downwards ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 424.svg|Use low gear
ឯកសារ:Hong Kong road sign 423.svg|Use low gear for distance shown
ឯកសារ:Hong Kong road sign 425.svg|Keep in low gear
ឯកសារ:Hong Kong road sign 411.svg|Single file traffic ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 236.svg|Cyclists to keep left
ឯកសារ:Hong Kong road sign 235.svg|Cyclists to walk on steep road
ឯកសារ:Hong Kong road sign 266 A.svg|Traffic Accident blackspot ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 266 B.svg|Pedestrian Accident blackspot ahead
ឯកសារ:HK road sign 213.svg|Cross roads ahead
ឯកសារ:HK road sign 216-L-R.svg|Staggered junction ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK road sign 215-R.svg|Side road to right ahead (left if symbol reversed)
ឯកសារ:HK road sign 214-R.svg|T-junction ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 402.svg|Traffic merging from left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 203.svg|Merging into main traffic on right (left if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 229.svg|Overhead electric cable ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 224 A.svg|Disabled persons ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 224 B.svg|Visually impaired persons ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 228.svg|Level crossing with barrier ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 231.svg|Quay-side or river bank ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 221.svg|Restricted headroom ahead
ឯកសារ:HK road sign 223.svg|Pedestrian crossing ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 225.svg|Children ahead
ឯកសារ:HK road sign 237-L.svg|Risk of falling or fallen rocks ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK road sign 226.svg|Horses ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 227.svg|Cattle ahead
ឯកសារ:HK road sign 259.svg|Fog or mist ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 232.svg|Bus lane ahead (Franchised buses)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 232 A.svg|Bus lane ahead (Franchised buses)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 233.svg|Bus lane (Franchised buses) on major road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 234.svg|Warning to pedestrians crossing road with bus lane
ឯកសារ:Hong Kong road sign 262.svg|Light rail vehicles or trams ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 264.svg|Light rail vehicle lane or tram lane ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 265.svg|Light rail vehicle lane or tram lane on major road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 261.svg|Pedestrian on or crossing road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 260 A.svg|Cycleway ahead (cyclists on or crossing road ahead)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 260 B.svg|Cyclists ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 230.svg|Low-flying aircraft or noise ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 220.svg|Uneven road surface ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 263.svg|Road hump ahead
ឯកសារ:HK road sign 206.svg|Two-way traffic across a one-way road ahead
ឯកសារ:HK road sign 205.svg|Two-way traffic ahead
ឯកសារ:TRAFFIC ENFORCEMENT CAMERA HK.svg|Red light/speed camera ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign (Traffic signals control zone).svg|Red light camera control zone
ឯកសារ:Hong Kong road sign 426.svg|Plate used to state the safe height
ឯកសារ:Hong Kong road sign 412.svg|School ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 413.svg|Playground ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 418.svg|Distance as shown to hazard
ឯកសារ:Hong Kong road sign 419.svg|ចម្ងាយដូចដែលបង្ហាញពីគ្រោះថ្នាក់
ឯកសារ:Hong Kong road sign 257.svg|អ្នកថ្មើរជើងទៅមុខ
</gallery>
== មគ្គុទ្ទេសក៍ ==
ផ្លាកសញ្ញាណែនាំជាទូទៅមានរាងចតុកោណកែង (ជួនកាលចង្អុលនៅចុងម្ខាងក្នុងករណីសញ្ញាទិសដៅ)។ <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Information |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_information_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK traffic sign 101.svg|Stop and give way
ឯកសារ:HK traffic sign 102.svg|Give way
ឯកសារ:HK traffic sign 106.svg|Ahead only
ឯកសារ:HK traffic sign 107.svg|Turn left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 109.svg|Keep left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 111.svg|Turn left at junction ahead (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 183.svg|No stopping
ឯកសារ:HK traffic sign 286.svg|No parking
ឯកសារ:HK traffic sign 115.svg|No entry for all vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 182.svg|One way traffic
ឯកសារ:HK traffic sign 105.svg|Vehicles must stop at the sign (sign used by police)
ឯកសារ:HK traffic sign 375.svg|Vehicles must stop at the sign (sign used by school crossing patrol)
ឯកសារ:HK traffic sign 180.svg|Segregated pedestrian and bicycle/tricycle route. No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 181.svg|Bicycle/tricycle route. No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 227.svg|Cycling restriction – cyclists must dismount and push their cycles
ឯកសារ:HK traffic sign 228.svg|End of cycling restriction
ឯកសារ:HK traffic sign 333.svg|Light rail vehicles and trams only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_409.svg|Dual carriageway ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_407_L.svg|Direction in which the prohibition or restriction applies (symbol may be reversed)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_408.svg|Prohibition or restriction applies in both directions
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_427.svg|Prohibition or mandatory order applies to vehicle class shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_402.svg|One way road ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_A.svg|No stopping between 7AM-12AM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_B.svg|No stopping between 7AM-7PM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_C.svg|No stopping between 8-10AM and 5-7PM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_D.svg|No stopping at any time
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_166.svg|End of 'no stopping' restriction
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_167_A.svg|No stopping for public light buses between 7AM-12AM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_168.svg|End of public light buses 'no stopping' restriction
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_430.svg|Restriction does not apply to vehicle classes shown to pick up or drop off passengers (wording may be varied to loading/unloading goods)
ឯកសារ:HK traffic sign 114.svg|Pedestrian priority zone
ឯកសារ:HK traffic sign 116.svg|Vehicles prohibited as indicated by supplementary plate
ឯកសារ:HK traffic sign 117.svg|No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 2201.svg|No motor vehicles except motor cyclists and motor tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 2200.svg|No motor cycles or motor tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 118.svg|No buses and coaches
ឯកសារ:HK traffic sign 119.svg|No public light buses
ឯកសារ:HK traffic sign 120.svg|No goods vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 130.svg|No learner drivers
ឯកសារ:HK traffic sign 131.svg|No left-turn (No right-turn if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_123.svg|No U-turn (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 134.svg|No pedestrians
ឯកសារ:HK traffic sign 135.svg|No pedestrians, rickshaws and handcarts
ឯកសារ:HK traffic sign 136.svg|No pedestrians, pedestrian controlled vehicles, bicycles and tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 137.svg|No bicycles
ឯកសារ:HK traffic sign 138.svg|No use of horn
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_129.svg|No overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_131.svg|No vehicles over width shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_132.svg|No vehicles or combinations of vehicles over length shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_133.svg|No vehicles over height shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_134.svg|No vehicles over gross vehicle weight shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_135.svg|No vehicles over axle weight shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_136_(50).svg|Speed limit (in km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_173.svg|Variable speed limit (in km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_404.svg|Prohibitation does not apply to vehicles gaining access to premises adjacent to the road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_405.svg|Prohibitation does not apply to vehicles holding relevant licenses
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_432.svg|Prohibitation or mandatory order applies to vehicles over the length shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_401.svg|Prohibitation or mandatory order applies to vehicles over the gross vehicle weight shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_403.svg|Prohibitation or mandatory order does not apply to vehicle classes shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_406.svg|Time plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_431.svg|Time plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_429.svg|Day plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_433.svg|Prohibitation or mandatory order does not apply to vehicle classes and time shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_420.svg|Length over which the prohibition or hazard exists
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_417.svg|End of the prohibition, restriction or warning
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_164.svg|Left lane shows bus lane for franchised buses only during the time and date shown
ឯកសារ:HK traffic sign 121.svg|Bus lane for franchised buses only
ឯកសារ:HK traffic sign 126.svg|Contra-flow bus lane for franchised buses only
ឯកសារ:HK traffic sign 129.svg|End of bus lane
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_163.svg|End of rail only lane for light rail vehicles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_174.svg|No vehicles carrying dangerous goods of specified categories
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_434.svg|Indicating the categories of dangerous goods
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_A.svg|Parking place for vehicles other than medium and heavy goods vehicles, buses, coaches, motor cycles and pedal cycles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_B.svg|Parking place for goods vehicles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_C.svg|Parking place for buses and coaches only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_D.svg|Parking place for motor cycles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_E.svg|Parking place for pedal cycles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_(Expressway_Begins).svg|Start and continuation of an expressway
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_(Expressway_Ends).svg|End of an expressway
ឯកសារ:TAXI_STAND_HK.svg|Taxi stand
ឯកសារ:END_OF_NEW_TERRITORIES_TAXI_OPERATING_AREA.svg|End of New Territories taxis operating area
ឯកសារ:END_OF_LANTAU_TAXI_OPERATING_AREA.svg|End of Lantau taxis operating area
ឯកសារ:GREEN_MINIBUS_STAND_HK.svg|Green minibus stand
ឯកសារ:RED_MINIBUS_STAND_HK.svg|Red minibus stand
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_130.svg|Vehicles must use the left most lane except when overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_130A.svg|Vehicles must use the right most lane except when overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_145.svg|Hard shoulder – do not use except in an emergency
ឯកសារ:HK traffic sign 225.svg|Cyclists must dismount and use crossing to cross the road
ឯកសារ:HK traffic sign 222.svg|Way out for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 223.svg|No exit for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 221.svg|Way in for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 224.svg|No entry for vehicles
</gallery>
== លែងប្រើហើយ។ ==
<gallery>
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_506.gif|Direction sign
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_505.gif|Direction sign
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_507.svg|Direction sign for roundabout
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_504.gif|Pointed direction sign
ឯកសារ:HK_Route1.svg|Route number along strategic route
ឯកសារ:HK_Tunnel.svg|Tunnel ahead
ឯកសារ:HK_Cross_Harbour_Tunnel.svg|Hong Kong Cross Harbour Tunnel
ឯកសារ:HK_Western_Harbour_Tunnel.svg|Western Harbour Tunnel
ឯកសារ:HK_Eastern_Harbour_Tunnel.svg|Eastern Harbour Tunnel
ឯកសារ:URBAN_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|Urban taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:NEW_TERRITORIES_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|New Territories taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:LANTAU_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|Lantau taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_502.svg|Direction to parking place
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_501.svg|Direction to vehicular ferry pier
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_500.svg|Direction to Mass Transit Railway (MTR) Station
ឯកសារ:HK traffic sign 602.svg|Vehicles may pass either side to reach same destination
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_310.svg|No through road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_311_L.svg|No through road on left
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_311_R.svg|No through road on right
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(300m).svg|300m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(200m).svg|200m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(100m).svg|100m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_312.svg|Sign showing lane indication arrows for each lane or temporary lane closure at junction ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_303.svg|Start of dual carriageway ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_313.svg|Passing place
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_304.svg|Sign at start of single track road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_301.svg|For use by police at accident site
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_314.svg|Prepare to stop if signalled to do so
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_308.svg|Stop at 'Census point'
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_307.svg|Census point
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_306.svg|Get in lane
ឯកសារ:HK street sign-Gascoigne Road.svg|Street direction sign
ឯកសារ:HK street sign-Wan King Path.svg|Street direction sign with numbers
</gallery>
=== ផ្លាកសញ្ញា Pre-Workboys ===
3pa83dr55hatb47s0pmjoywyv1md9yr
338771
338770
2026-08-10T22:42:13Z
Fry1989
3715
/* បណ្តោះអាសន្ន/សំណង់ */
338771
wikitext
text/x-wiki
[[ឯកសារ:TrafficTimeNotice_CrossHurbourTunnel_Hong_Kong.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច|350x350ភីកសែល|ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅជិត ផ្លូវរូងក្រោមដី Aberdeen នៃទីក្រុងហុងកុង]]
'''ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅក្នុងទីក្រុងហុងកុង''' ត្រូវបានស្តង់ដារដោយ នាយកដ្ឋានដឹកជញ្ជូន ។ <ref>{{Cite web |title=Chapter 8: The Language of the Road |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref> ដោយពីមុនជា ទឹកដីរបស់អង់គ្លេស ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅហុងកុងគឺស្រដៀងនឹង ចក្រភពអង់គ្លេស ដោយមានការបន្ថែម [[តួអក្សរចិនបុរាណ|អក្សរចិនបុរាណ]] ។
== ការរចនានិងភាសា ==
[[ឯកសារ:Boundary_Street_Road_sign_2015.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច|ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវថ្នល់ចុងក្រោយបង្អស់ដែលមានទម្រង់បែបបទដឹកជញ្ជូន (2015)]]
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវក្នុង [[ហុងកុង|ទីក្រុងហុងកុង]] ធ្វើតាមយ៉ាងដិតដល់នូវវត្ថុដែលបានប្រើនៅក្នុង ចក្រភពអង់គ្លេស ហើយអនុលោមតាម អនុសញ្ញាទីក្រុងវីយែនស្តីពីផ្លាកសញ្ញាផ្លូវ និងសញ្ញាផ្លូវ ដែលជាកេរដំណែលនៃ ស្ថានភាពទឹកដីនៅក្រៅប្រទេសរបស់អង់គ្លេស ពីមុនរបស់ទីក្រុង។ សញ្ញាជាធម្មតាប្រើពុម្ពអក្សរ Transport Medium នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយងងឹត ឬ Transport Heavy នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយស្រាល ដែលមានលក្ខណៈដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងការប្រើប្រាស់នៅក្នុង [[សហរាជាណាចក្រ|ចក្រភពអង់គ្លេស]] និងបច្ចុប្បន្ន និងអតីត ទឹកដីអង់គ្លេស Overseas Territories ជាច្រើន។
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវដែលដាក់ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 2000 ដល់ឆ្នាំ 2010 ជាទូទៅប្រើ Arial Narrow ឬ Helvetica ដោយមានឬគ្មានអក្សរ 'l' ដែលត្រូវបានកែប្រែ។ ជួនកាលផ្លាកសញ្ញាផ្លូវក៏ប្រើ Helvetica ដែរ។ ផ្លាកសញ្ញាថ្មីបំផុតដែលបានសាងសង់បន្ទាប់ពីឆ្នាំ 2016 បានបន្តប្រើប្រាស់ ការដឹកជញ្ជូន ឡើងវិញ។ ផ្លាកសញ្ញាមួយចំនួននៅលើផ្លូវល្បឿនលឿនដែលទើបនឹងបញ្ចប់ថ្មីៗនេះប្រើប្រាស់ Transport Heavy នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយងងឹត។
ប្រព័ន្ធសរសេរនៅលើផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍រួមមាន អង់គ្លេសអង់គ្លេស និង [[តួអក្សរចិនបុរាណ|អក្សរចិនបុរាណ]] ដែលជាភាសាផ្លូវការពីររបស់ហុងកុង តាមលំដាប់នៃ [[ភាសាអង់គ្លេស]] ខាងលើ [[តួអក្សរចិនបុរាណ]] ។
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1984 ព្រួញ (រួមទាំងខ្លះដោយគ្មាន barbs) គឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងសមភាគីអង់គ្លេសរបស់ពួកគេដែលបានប្រើនៅលើសញ្ញាមួយចំនួន។ មុនឆ្នាំ 1984 និងក្រោយឆ្នាំ 1973 ព្រួញគឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងសមភាគី Ugandan របស់ពួកគេដែលប្រើនៅលើផ្លាកសញ្ញាមួយចំនួនដូចជា Turn Left, No Right Turn ឬ One-way Traffic។ មុនឆ្នាំ 1973 សញ្ញាស្ថិតនៅក្នុង រចនាប័ទ្មមុន Worboys ជាមួយនឹងភាពខុសគ្នាពីរបី។
សញ្ញាព្រមានអំពីស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ ឬស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ (ឧទាហរណ៍ "ផ្លូវប្រសព្វ" ឬ "ផ្លូវចោតឆ្ពោះទៅមុខ" មាននិមិត្តសញ្ញាពណ៌ខ្មៅ-ស នៅខាងក្នុងត្រីកោណដែលមានព្រំប្រទល់ក្រហម (ចំណុចខាងលើបំផុត) <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Warning |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_warning_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK_road_sign_205_(1973-1984).svg|alt=Two-way traffic ahead| ចរាចរណ៍ផ្លូវពីរខាងមុខ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_217_(1973-1984).svg|alt=Roundabout ahead| រង្វង់ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_106_(1973–1984).svg|alt=Ahead only| ខាងមុខតែប៉ុណ្ណោះ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_108_L_(1973–1984).svg|alt=Keep left (right if symbol reversed)| រក្សាឆ្វេង (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_107_L_(1973–1984).svg|alt=Turn left (right if symbol reversed)| បត់ឆ្វេង (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_109_L_(1973–1984).svg|alt=Turn left at junction ahead (right if symbol reversed)| បត់ឆ្វេងនៅផ្លូវប្រសព្វខាងមុខ (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_302_(1973–1984).svg|alt=Vehicles may pass either side to reach same destination| យានជំនិះអាចឆ្លងកាត់សងខាង ដើម្បីទៅដល់គោលដៅដូចគ្នា។
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_122_L_(1973–1984).svg|alt=No left-turn (No right-turn if symbol reversed)| គ្មានបត់ឆ្វេងទេ (គ្មានបត់ស្តាំទេប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_123_L_(1973–1984).svg|alt=No U-turn (symbol may be reversed)| គ្មានការបត់ត្រឡប់ក្រោយ (និមិត្តសញ្ញាអាចនឹងត្រូវបានបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_136_(Historic).svg|alt=Speed limit in kilometres per hour (km/h)| ល្បឿនកំណត់គិតជាគីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង (km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_139_(1973–1984).svg|alt=One-way traffic| ចរាចរណ៍ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:HK_Level_Crossing_Signal_(Formerly).svg|alt=Level crossing light signal| សញ្ញាពន្លឺឆ្លងកាត់កម្រិត
</gallery>
== បទប្បញ្ញត្តិ ==
លើកលែងតែរាងពិសេសដែលប្រើសម្រាប់សញ្ញា "បញ្ឈប់" និង "ផ្តល់ផ្លូវ" (រៀងគ្នា រាងប្រាំបី និងត្រីកោណចង្អុលចុះក្រោម) សញ្ញាដែលបញ្ជាទិញគឺមានរាងជារង្វង់ និងមានពីរប្រភេទ៖ <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Orders |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_orders_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref>
ផ្លាកសញ្ញាហាមប្រាម (ឧទាហរណ៍ "គ្មានការបត់ឆ្វេង") បង្កើតជានិមិត្តសញ្ញាស-ខ្មៅ នៅខាងក្នុងរង្វង់ដែលមានព្រំក្រហម ជួនកាលមានការបន្ថែមសញ្ញាសញ្ញាក្រហម។ សញ្ញាចាំបាច់ (ឧទាហរណ៍ "បត់ស្តាំតែប៉ុណ្ណោះ") មាននិមិត្តសញ្ញាពណ៌សនៅលើថាសពណ៌ខៀវ។<gallery>
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Warning_Triangle_-_1944.svg|alt=Warning Triangle| ត្រីកោណព្រមាន
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Red_Disk_-_1944.svg|alt=Red Disk| ថាសក្រហម
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Red_Ring_-_1944.svg|alt=Red Ring| ចិញ្ចៀនក្រហម
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Triangle_in_Ring_-_1944.svg|alt=Triangle in Ring| ត្រីកោណក្នុងក្រវ៉ាត់
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_No_Cycling_-_1955.svg|alt=No Cycling| គ្មានការជិះកង់
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=One Way Only| ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Pedestrian_Crossing_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Pedestrian Crossing| ផ្លូវថ្មើរជើង
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Left_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Left| បត់ឆ្វេង
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Left,_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Left, One Way Only| បត់ឆ្វេង ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Right_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Right| បត់ស្តាំ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Right,_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Right, One Way Only| បត់ស្តាំ ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_No_Through_Road_For_Motor_Vehicles_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Through Road for Motor Vehicles| មិនឆ្លងកាត់ផ្លូវសម្រាប់យានយន្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Entry_-_Complete_Assembly_-_1955_(Cantonese).svg|alt=No Entry| គ្មានការចូល
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Speed_Limit_-_1944.svg|alt=Speed Limit| ដែនកំណត់ល្បឿន
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_National_Speed_Limit_Applies_-_1944.svg|alt=National Speed Limit Applies| ដែនកំណត់ល្បឿនជាតិអនុវត្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Parking_-_1944.svg|alt=Parking| ចំណតរថយន្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Waiting_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Waiting| គ្មានការរង់ចាំ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Entry_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Entry| គ្មានការចូល
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Halt_at_Major_Road_Ahead_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Halt at Major Road Ahead| ឈប់នៅផ្លូវធំខាងមុខ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-Slow_Major_Road_Ahead_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Slow, Major Road Ahead| យឺត ផ្លូវធំខាងមុខ
</gallery>
== បណ្តោះអាសន្ន/សំណង់ ==
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវបណ្តោះអាសន្ន (ឧ. ផ្លាកសញ្ញាចតុកោណក្រហម ដែលមានការណែនាំជាពណ៌ស) <ref>{{Cite web |title=Temporary Signs and Road Markings |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/temporary_signs_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK traffic sign 401.svg|ឈប់ឬបើកផ្លូវទៅមុខ (ជាមួយចម្ងាយទៅបន្ទាត់ខាងមុខដែលបានផ្តល់ឱ្យខាងក្រោម)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 422.svg|ចម្ងាយទៅបន្ទាត់ ផ្ដល់អាទិភាពផ្លូវ ៥០ម
ឯកសារ:Hong Kong road sign 421.svg|ចម្ងាយទៅបន្ទាត់ ឈប់ ១០០ម
ឯកសារ:Hong Kong road sign 208 L.svg|បត់ទៅឆ្វេងទៅមុខ (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 209 R.svg|បត់ពីរដងពីមុខទៅស្តាំ (និមិត្តសញ្ញាអាចត្រូវបានបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 204.svg|ផ្លូវរជាពីរបញ្ចប់នៅខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 217.svg|រង្វង់ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 212 R.svg|ផ្លូវតូចចង្អៀតនៅខាងស្តាំខាងមុខ (ខាងឆ្វេងប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 211.svg|ផ្លូវតូចចង្អៀតនៅសងខាងខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 410.svg|បន្ថយល្បឿនឥឡូវនេះ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 210 L.svg|គម្លាតយ៉ាងច្បាស់នៃផ្លូវទៅឆ្វេង (អាចត្រូវបានប្រើជាមួយស៊ុមពណ៌លឿងខ្ចី ខាងស្ដាំ ប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:HK road sign 207.svg|ភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 219 (1 in 5).svg|Steep hill upwards ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 218 (1 in 10).svg|Steep hill downwards ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 424.svg|Use low gear
ឯកសារ:Hong Kong road sign 423.svg|Use low gear for distance shown
ឯកសារ:Hong Kong road sign 425.svg|Keep in low gear
ឯកសារ:Hong Kong road sign 411.svg|Single file traffic ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 236.svg|Cyclists to keep left
ឯកសារ:Hong Kong road sign 235.svg|Cyclists to walk on steep road
ឯកសារ:Hong Kong road sign 266 A.svg|Traffic Accident blackspot ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 266 B.svg|Pedestrian Accident blackspot ahead
ឯកសារ:HK road sign 213.svg|Cross roads ahead
ឯកសារ:HK road sign 216-L-R.svg|Staggered junction ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK road sign 215-R.svg|Side road to right ahead (left if symbol reversed)
ឯកសារ:HK road sign 214-R.svg|T-junction ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 402.svg|Traffic merging from left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 404.svg|Merging into main traffic on right (left if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 229.svg|Overhead electric cable ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 224 A.svg|Disabled persons ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 224 B.svg|Visually impaired persons ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 228.svg|Level crossing with barrier ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 231.svg|Quay-side or river bank ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 221.svg|Restricted headroom ahead
ឯកសារ:HK road sign 223.svg|Pedestrian crossing ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 225.svg|Children ahead
ឯកសារ:HK road sign 237-L.svg|Risk of falling or fallen rocks ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK road sign 226.svg|Horses ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 227.svg|Cattle ahead
ឯកសារ:HK road sign 259.svg|Fog or mist ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 232.svg|Bus lane ahead (Franchised buses)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 232 A.svg|Bus lane ahead (Franchised buses)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 233.svg|Bus lane (Franchised buses) on major road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 234.svg|Warning to pedestrians crossing road with bus lane
ឯកសារ:Hong Kong road sign 262.svg|Light rail vehicles or trams ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 264.svg|Light rail vehicle lane or tram lane ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 265.svg|Light rail vehicle lane or tram lane on major road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 261.svg|Pedestrian on or crossing road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 260 A.svg|Cycleway ahead (cyclists on or crossing road ahead)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 260 B.svg|Cyclists ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 230.svg|Low-flying aircraft or noise ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 220.svg|Uneven road surface ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 263.svg|Road hump ahead
ឯកសារ:HK road sign 206.svg|Two-way traffic across a one-way road ahead
ឯកសារ:HK road sign 205.svg|Two-way traffic ahead
ឯកសារ:TRAFFIC ENFORCEMENT CAMERA HK.svg|Red light/speed camera ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign (Traffic signals control zone).svg|Red light camera control zone
ឯកសារ:Hong Kong road sign 426.svg|Plate used to state the safe height
ឯកសារ:Hong Kong road sign 412.svg|School ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 413.svg|Playground ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 418.svg|Distance as shown to hazard
ឯកសារ:Hong Kong road sign 419.svg|ចម្ងាយដូចដែលបង្ហាញពីគ្រោះថ្នាក់
ឯកសារ:Hong Kong road sign 257.svg|អ្នកថ្មើរជើងទៅមុខ
</gallery>
== មគ្គុទ្ទេសក៍ ==
ផ្លាកសញ្ញាណែនាំជាទូទៅមានរាងចតុកោណកែង (ជួនកាលចង្អុលនៅចុងម្ខាងក្នុងករណីសញ្ញាទិសដៅ)។ <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Information |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_information_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK traffic sign 101.svg|Stop and give way
ឯកសារ:HK traffic sign 102.svg|Give way
ឯកសារ:HK traffic sign 106.svg|Ahead only
ឯកសារ:HK traffic sign 107.svg|Turn left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 109.svg|Keep left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 111.svg|Turn left at junction ahead (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 183.svg|No stopping
ឯកសារ:HK traffic sign 286.svg|No parking
ឯកសារ:HK traffic sign 115.svg|No entry for all vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 182.svg|One way traffic
ឯកសារ:HK traffic sign 105.svg|Vehicles must stop at the sign (sign used by police)
ឯកសារ:HK traffic sign 375.svg|Vehicles must stop at the sign (sign used by school crossing patrol)
ឯកសារ:HK traffic sign 180.svg|Segregated pedestrian and bicycle/tricycle route. No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 181.svg|Bicycle/tricycle route. No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 227.svg|Cycling restriction – cyclists must dismount and push their cycles
ឯកសារ:HK traffic sign 228.svg|End of cycling restriction
ឯកសារ:HK traffic sign 333.svg|Light rail vehicles and trams only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_409.svg|Dual carriageway ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_407_L.svg|Direction in which the prohibition or restriction applies (symbol may be reversed)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_408.svg|Prohibition or restriction applies in both directions
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_427.svg|Prohibition or mandatory order applies to vehicle class shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_402.svg|One way road ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_A.svg|No stopping between 7AM-12AM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_B.svg|No stopping between 7AM-7PM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_C.svg|No stopping between 8-10AM and 5-7PM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_D.svg|No stopping at any time
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_166.svg|End of 'no stopping' restriction
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_167_A.svg|No stopping for public light buses between 7AM-12AM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_168.svg|End of public light buses 'no stopping' restriction
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_430.svg|Restriction does not apply to vehicle classes shown to pick up or drop off passengers (wording may be varied to loading/unloading goods)
ឯកសារ:HK traffic sign 114.svg|Pedestrian priority zone
ឯកសារ:HK traffic sign 116.svg|Vehicles prohibited as indicated by supplementary plate
ឯកសារ:HK traffic sign 117.svg|No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 2201.svg|No motor vehicles except motor cyclists and motor tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 2200.svg|No motor cycles or motor tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 118.svg|No buses and coaches
ឯកសារ:HK traffic sign 119.svg|No public light buses
ឯកសារ:HK traffic sign 120.svg|No goods vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 130.svg|No learner drivers
ឯកសារ:HK traffic sign 131.svg|No left-turn (No right-turn if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_123.svg|No U-turn (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 134.svg|No pedestrians
ឯកសារ:HK traffic sign 135.svg|No pedestrians, rickshaws and handcarts
ឯកសារ:HK traffic sign 136.svg|No pedestrians, pedestrian controlled vehicles, bicycles and tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 137.svg|No bicycles
ឯកសារ:HK traffic sign 138.svg|No use of horn
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_129.svg|No overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_131.svg|No vehicles over width shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_132.svg|No vehicles or combinations of vehicles over length shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_133.svg|No vehicles over height shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_134.svg|No vehicles over gross vehicle weight shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_135.svg|No vehicles over axle weight shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_136_(50).svg|Speed limit (in km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_173.svg|Variable speed limit (in km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_404.svg|Prohibitation does not apply to vehicles gaining access to premises adjacent to the road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_405.svg|Prohibitation does not apply to vehicles holding relevant licenses
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_432.svg|Prohibitation or mandatory order applies to vehicles over the length shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_401.svg|Prohibitation or mandatory order applies to vehicles over the gross vehicle weight shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_403.svg|Prohibitation or mandatory order does not apply to vehicle classes shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_406.svg|Time plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_431.svg|Time plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_429.svg|Day plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_433.svg|Prohibitation or mandatory order does not apply to vehicle classes and time shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_420.svg|Length over which the prohibition or hazard exists
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_417.svg|End of the prohibition, restriction or warning
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_164.svg|Left lane shows bus lane for franchised buses only during the time and date shown
ឯកសារ:HK traffic sign 121.svg|Bus lane for franchised buses only
ឯកសារ:HK traffic sign 126.svg|Contra-flow bus lane for franchised buses only
ឯកសារ:HK traffic sign 129.svg|End of bus lane
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_163.svg|End of rail only lane for light rail vehicles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_174.svg|No vehicles carrying dangerous goods of specified categories
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_434.svg|Indicating the categories of dangerous goods
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_A.svg|Parking place for vehicles other than medium and heavy goods vehicles, buses, coaches, motor cycles and pedal cycles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_B.svg|Parking place for goods vehicles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_C.svg|Parking place for buses and coaches only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_D.svg|Parking place for motor cycles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_E.svg|Parking place for pedal cycles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_(Expressway_Begins).svg|Start and continuation of an expressway
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_(Expressway_Ends).svg|End of an expressway
ឯកសារ:TAXI_STAND_HK.svg|Taxi stand
ឯកសារ:END_OF_NEW_TERRITORIES_TAXI_OPERATING_AREA.svg|End of New Territories taxis operating area
ឯកសារ:END_OF_LANTAU_TAXI_OPERATING_AREA.svg|End of Lantau taxis operating area
ឯកសារ:GREEN_MINIBUS_STAND_HK.svg|Green minibus stand
ឯកសារ:RED_MINIBUS_STAND_HK.svg|Red minibus stand
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_130.svg|Vehicles must use the left most lane except when overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_130A.svg|Vehicles must use the right most lane except when overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_145.svg|Hard shoulder – do not use except in an emergency
ឯកសារ:HK traffic sign 225.svg|Cyclists must dismount and use crossing to cross the road
ឯកសារ:HK traffic sign 222.svg|Way out for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 223.svg|No exit for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 221.svg|Way in for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 224.svg|No entry for vehicles
</gallery>
== លែងប្រើហើយ។ ==
<gallery>
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_506.gif|Direction sign
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_505.gif|Direction sign
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_507.svg|Direction sign for roundabout
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_504.gif|Pointed direction sign
ឯកសារ:HK_Route1.svg|Route number along strategic route
ឯកសារ:HK_Tunnel.svg|Tunnel ahead
ឯកសារ:HK_Cross_Harbour_Tunnel.svg|Hong Kong Cross Harbour Tunnel
ឯកសារ:HK_Western_Harbour_Tunnel.svg|Western Harbour Tunnel
ឯកសារ:HK_Eastern_Harbour_Tunnel.svg|Eastern Harbour Tunnel
ឯកសារ:URBAN_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|Urban taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:NEW_TERRITORIES_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|New Territories taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:LANTAU_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|Lantau taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_502.svg|Direction to parking place
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_501.svg|Direction to vehicular ferry pier
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_500.svg|Direction to Mass Transit Railway (MTR) Station
ឯកសារ:HK traffic sign 602.svg|Vehicles may pass either side to reach same destination
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_310.svg|No through road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_311_L.svg|No through road on left
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_311_R.svg|No through road on right
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(300m).svg|300m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(200m).svg|200m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(100m).svg|100m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_312.svg|Sign showing lane indication arrows for each lane or temporary lane closure at junction ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_303.svg|Start of dual carriageway ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_313.svg|Passing place
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_304.svg|Sign at start of single track road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_301.svg|For use by police at accident site
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_314.svg|Prepare to stop if signalled to do so
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_308.svg|Stop at 'Census point'
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_307.svg|Census point
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_306.svg|Get in lane
ឯកសារ:HK street sign-Gascoigne Road.svg|Street direction sign
ឯកសារ:HK street sign-Wan King Path.svg|Street direction sign with numbers
</gallery>
=== ផ្លាកសញ្ញា Pre-Workboys ===
lgb7241l1q2cyyq5oqs01u4i07dzpm3
338772
338771
2026-08-10T22:47:02Z
Fry1989
3715
/* បណ្តោះអាសន្ន/សំណង់ */
338772
wikitext
text/x-wiki
[[ឯកសារ:TrafficTimeNotice_CrossHurbourTunnel_Hong_Kong.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច|350x350ភីកសែល|ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅជិត ផ្លូវរូងក្រោមដី Aberdeen នៃទីក្រុងហុងកុង]]
'''ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅក្នុងទីក្រុងហុងកុង''' ត្រូវបានស្តង់ដារដោយ នាយកដ្ឋានដឹកជញ្ជូន ។ <ref>{{Cite web |title=Chapter 8: The Language of the Road |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref> ដោយពីមុនជា ទឹកដីរបស់អង់គ្លេស ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅហុងកុងគឺស្រដៀងនឹង ចក្រភពអង់គ្លេស ដោយមានការបន្ថែម [[តួអក្សរចិនបុរាណ|អក្សរចិនបុរាណ]] ។
== ការរចនានិងភាសា ==
[[ឯកសារ:Boundary_Street_Road_sign_2015.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច|ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវថ្នល់ចុងក្រោយបង្អស់ដែលមានទម្រង់បែបបទដឹកជញ្ជូន (2015)]]
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវក្នុង [[ហុងកុង|ទីក្រុងហុងកុង]] ធ្វើតាមយ៉ាងដិតដល់នូវវត្ថុដែលបានប្រើនៅក្នុង ចក្រភពអង់គ្លេស ហើយអនុលោមតាម អនុសញ្ញាទីក្រុងវីយែនស្តីពីផ្លាកសញ្ញាផ្លូវ និងសញ្ញាផ្លូវ ដែលជាកេរដំណែលនៃ ស្ថានភាពទឹកដីនៅក្រៅប្រទេសរបស់អង់គ្លេស ពីមុនរបស់ទីក្រុង។ សញ្ញាជាធម្មតាប្រើពុម្ពអក្សរ Transport Medium នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយងងឹត ឬ Transport Heavy នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយស្រាល ដែលមានលក្ខណៈដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងការប្រើប្រាស់នៅក្នុង [[សហរាជាណាចក្រ|ចក្រភពអង់គ្លេស]] និងបច្ចុប្បន្ន និងអតីត ទឹកដីអង់គ្លេស Overseas Territories ជាច្រើន។
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវដែលដាក់ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 2000 ដល់ឆ្នាំ 2010 ជាទូទៅប្រើ Arial Narrow ឬ Helvetica ដោយមានឬគ្មានអក្សរ 'l' ដែលត្រូវបានកែប្រែ។ ជួនកាលផ្លាកសញ្ញាផ្លូវក៏ប្រើ Helvetica ដែរ។ ផ្លាកសញ្ញាថ្មីបំផុតដែលបានសាងសង់បន្ទាប់ពីឆ្នាំ 2016 បានបន្តប្រើប្រាស់ ការដឹកជញ្ជូន ឡើងវិញ។ ផ្លាកសញ្ញាមួយចំនួននៅលើផ្លូវល្បឿនលឿនដែលទើបនឹងបញ្ចប់ថ្មីៗនេះប្រើប្រាស់ Transport Heavy នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយងងឹត។
ប្រព័ន្ធសរសេរនៅលើផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍រួមមាន អង់គ្លេសអង់គ្លេស និង [[តួអក្សរចិនបុរាណ|អក្សរចិនបុរាណ]] ដែលជាភាសាផ្លូវការពីររបស់ហុងកុង តាមលំដាប់នៃ [[ភាសាអង់គ្លេស]] ខាងលើ [[តួអក្សរចិនបុរាណ]] ។
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1984 ព្រួញ (រួមទាំងខ្លះដោយគ្មាន barbs) គឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងសមភាគីអង់គ្លេសរបស់ពួកគេដែលបានប្រើនៅលើសញ្ញាមួយចំនួន។ មុនឆ្នាំ 1984 និងក្រោយឆ្នាំ 1973 ព្រួញគឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងសមភាគី Ugandan របស់ពួកគេដែលប្រើនៅលើផ្លាកសញ្ញាមួយចំនួនដូចជា Turn Left, No Right Turn ឬ One-way Traffic។ មុនឆ្នាំ 1973 សញ្ញាស្ថិតនៅក្នុង រចនាប័ទ្មមុន Worboys ជាមួយនឹងភាពខុសគ្នាពីរបី។
សញ្ញាព្រមានអំពីស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ ឬស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ (ឧទាហរណ៍ "ផ្លូវប្រសព្វ" ឬ "ផ្លូវចោតឆ្ពោះទៅមុខ" មាននិមិត្តសញ្ញាពណ៌ខ្មៅ-ស នៅខាងក្នុងត្រីកោណដែលមានព្រំប្រទល់ក្រហម (ចំណុចខាងលើបំផុត) <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Warning |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_warning_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK_road_sign_205_(1973-1984).svg|alt=Two-way traffic ahead| ចរាចរណ៍ផ្លូវពីរខាងមុខ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_217_(1973-1984).svg|alt=Roundabout ahead| រង្វង់ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_106_(1973–1984).svg|alt=Ahead only| ខាងមុខតែប៉ុណ្ណោះ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_108_L_(1973–1984).svg|alt=Keep left (right if symbol reversed)| រក្សាឆ្វេង (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_107_L_(1973–1984).svg|alt=Turn left (right if symbol reversed)| បត់ឆ្វេង (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_109_L_(1973–1984).svg|alt=Turn left at junction ahead (right if symbol reversed)| បត់ឆ្វេងនៅផ្លូវប្រសព្វខាងមុខ (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_302_(1973–1984).svg|alt=Vehicles may pass either side to reach same destination| យានជំនិះអាចឆ្លងកាត់សងខាង ដើម្បីទៅដល់គោលដៅដូចគ្នា។
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_122_L_(1973–1984).svg|alt=No left-turn (No right-turn if symbol reversed)| គ្មានបត់ឆ្វេងទេ (គ្មានបត់ស្តាំទេប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_123_L_(1973–1984).svg|alt=No U-turn (symbol may be reversed)| គ្មានការបត់ត្រឡប់ក្រោយ (និមិត្តសញ្ញាអាចនឹងត្រូវបានបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_136_(Historic).svg|alt=Speed limit in kilometres per hour (km/h)| ល្បឿនកំណត់គិតជាគីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង (km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_139_(1973–1984).svg|alt=One-way traffic| ចរាចរណ៍ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:HK_Level_Crossing_Signal_(Formerly).svg|alt=Level crossing light signal| សញ្ញាពន្លឺឆ្លងកាត់កម្រិត
</gallery>
== បទប្បញ្ញត្តិ ==
លើកលែងតែរាងពិសេសដែលប្រើសម្រាប់សញ្ញា "បញ្ឈប់" និង "ផ្តល់ផ្លូវ" (រៀងគ្នា រាងប្រាំបី និងត្រីកោណចង្អុលចុះក្រោម) សញ្ញាដែលបញ្ជាទិញគឺមានរាងជារង្វង់ និងមានពីរប្រភេទ៖ <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Orders |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_orders_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref>
ផ្លាកសញ្ញាហាមប្រាម (ឧទាហរណ៍ "គ្មានការបត់ឆ្វេង") បង្កើតជានិមិត្តសញ្ញាស-ខ្មៅ នៅខាងក្នុងរង្វង់ដែលមានព្រំក្រហម ជួនកាលមានការបន្ថែមសញ្ញាសញ្ញាក្រហម។ សញ្ញាចាំបាច់ (ឧទាហរណ៍ "បត់ស្តាំតែប៉ុណ្ណោះ") មាននិមិត្តសញ្ញាពណ៌សនៅលើថាសពណ៌ខៀវ។<gallery>
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Warning_Triangle_-_1944.svg|alt=Warning Triangle| ត្រីកោណព្រមាន
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Red_Disk_-_1944.svg|alt=Red Disk| ថាសក្រហម
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Red_Ring_-_1944.svg|alt=Red Ring| ចិញ្ចៀនក្រហម
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Triangle_in_Ring_-_1944.svg|alt=Triangle in Ring| ត្រីកោណក្នុងក្រវ៉ាត់
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_No_Cycling_-_1955.svg|alt=No Cycling| គ្មានការជិះកង់
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=One Way Only| ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Pedestrian_Crossing_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Pedestrian Crossing| ផ្លូវថ្មើរជើង
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Left_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Left| បត់ឆ្វេង
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Left,_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Left, One Way Only| បត់ឆ្វេង ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Right_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Right| បត់ស្តាំ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Right,_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Right, One Way Only| បត់ស្តាំ ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_No_Through_Road_For_Motor_Vehicles_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Through Road for Motor Vehicles| មិនឆ្លងកាត់ផ្លូវសម្រាប់យានយន្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Entry_-_Complete_Assembly_-_1955_(Cantonese).svg|alt=No Entry| គ្មានការចូល
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Speed_Limit_-_1944.svg|alt=Speed Limit| ដែនកំណត់ល្បឿន
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_National_Speed_Limit_Applies_-_1944.svg|alt=National Speed Limit Applies| ដែនកំណត់ល្បឿនជាតិអនុវត្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Parking_-_1944.svg|alt=Parking| ចំណតរថយន្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Waiting_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Waiting| គ្មានការរង់ចាំ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Entry_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Entry| គ្មានការចូល
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Halt_at_Major_Road_Ahead_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Halt at Major Road Ahead| ឈប់នៅផ្លូវធំខាងមុខ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-Slow_Major_Road_Ahead_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Slow, Major Road Ahead| យឺត ផ្លូវធំខាងមុខ
</gallery>
== បណ្តោះអាសន្ន/សំណង់ ==
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវបណ្តោះអាសន្ន (ឧ. ផ្លាកសញ្ញាចតុកោណក្រហម ដែលមានការណែនាំជាពណ៌ស) <ref>{{Cite web |title=Temporary Signs and Road Markings |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/temporary_signs_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK traffic sign 401.svg|ឈប់ឬបើកផ្លូវទៅមុខ (ជាមួយចម្ងាយទៅបន្ទាត់ខាងមុខដែលបានផ្តល់ឱ្យខាងក្រោម)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 422.svg|ចម្ងាយទៅបន្ទាត់ ផ្ដល់អាទិភាពផ្លូវ ៥០ម
ឯកសារ:Hong Kong road sign 421.svg|ចម្ងាយទៅបន្ទាត់ ឈប់ ១០០ម
ឯកសារ:Hong Kong road sign 208 L.svg|បត់ទៅឆ្វេងទៅមុខ (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 209 R.svg|បត់ពីរដងពីមុខទៅស្តាំ (និមិត្តសញ្ញាអាចត្រូវបានបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:HK traffic sign 406.svg|ផ្លូវរជាពីរបញ្ចប់នៅខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 217.svg|រង្វង់ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 212 R.svg|ផ្លូវតូចចង្អៀតនៅខាងស្តាំខាងមុខ (ខាងឆ្វេងប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 211.svg|ផ្លូវតូចចង្អៀតនៅសងខាងខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 410.svg|បន្ថយល្បឿនឥឡូវនេះ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 210 L.svg|គម្លាតយ៉ាងច្បាស់នៃផ្លូវទៅឆ្វេង (អាចត្រូវបានប្រើជាមួយស៊ុមពណ៌លឿងខ្ចី ខាងស្ដាំ ប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:HK road sign 207.svg|ភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 219 (1 in 5).svg|Steep hill upwards ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 218 (1 in 10).svg|Steep hill downwards ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 424.svg|Use low gear
ឯកសារ:Hong Kong road sign 423.svg|Use low gear for distance shown
ឯកសារ:Hong Kong road sign 425.svg|Keep in low gear
ឯកសារ:Hong Kong road sign 411.svg|Single file traffic ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 236.svg|Cyclists to keep left
ឯកសារ:Hong Kong road sign 235.svg|Cyclists to walk on steep road
ឯកសារ:Hong Kong road sign 266 A.svg|Traffic Accident blackspot ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 266 B.svg|Pedestrian Accident blackspot ahead
ឯកសារ:HK road sign 213.svg|Cross roads ahead
ឯកសារ:HK road sign 216-L-R.svg|Staggered junction ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK road sign 215-R.svg|Side road to right ahead (left if symbol reversed)
ឯកសារ:HK road sign 214-R.svg|T-junction ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 402.svg|Traffic merging from left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 404.svg|Merging into main traffic on right (left if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 229.svg|Overhead electric cable ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 224 A.svg|Disabled persons ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 224 B.svg|Visually impaired persons ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 228.svg|Level crossing with barrier ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 231.svg|Quay-side or river bank ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 221.svg|Restricted headroom ahead
ឯកសារ:HK road sign 223.svg|Pedestrian crossing ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 225.svg|Children ahead
ឯកសារ:HK road sign 237-L.svg|Risk of falling or fallen rocks ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK road sign 226.svg|Horses ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 227.svg|Cattle ahead
ឯកសារ:HK road sign 259.svg|Fog or mist ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 232.svg|Bus lane ahead (Franchised buses)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 232 A.svg|Bus lane ahead (Franchised buses)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 233.svg|Bus lane (Franchised buses) on major road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 234.svg|Warning to pedestrians crossing road with bus lane
ឯកសារ:Hong Kong road sign 262.svg|Light rail vehicles or trams ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 264.svg|Light rail vehicle lane or tram lane ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 265.svg|Light rail vehicle lane or tram lane on major road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 261.svg|Pedestrian on or crossing road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 260 A.svg|Cycleway ahead (cyclists on or crossing road ahead)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 260 B.svg|Cyclists ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 230.svg|Low-flying aircraft or noise ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 220.svg|Uneven road surface ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 263.svg|Road hump ahead
ឯកសារ:HK road sign 206.svg|Two-way traffic across a one-way road ahead
ឯកសារ:HK road sign 205.svg|Two-way traffic ahead
ឯកសារ:TRAFFIC ENFORCEMENT CAMERA HK.svg|Red light/speed camera ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign (Traffic signals control zone).svg|Red light camera control zone
ឯកសារ:Hong Kong road sign 426.svg|Plate used to state the safe height
ឯកសារ:Hong Kong road sign 412.svg|School ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 413.svg|Playground ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 418.svg|Distance as shown to hazard
ឯកសារ:Hong Kong road sign 419.svg|ចម្ងាយដូចដែលបង្ហាញពីគ្រោះថ្នាក់
ឯកសារ:Hong Kong road sign 257.svg|អ្នកថ្មើរជើងទៅមុខ
</gallery>
== មគ្គុទ្ទេសក៍ ==
ផ្លាកសញ្ញាណែនាំជាទូទៅមានរាងចតុកោណកែង (ជួនកាលចង្អុលនៅចុងម្ខាងក្នុងករណីសញ្ញាទិសដៅ)។ <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Information |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_information_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK traffic sign 101.svg|Stop and give way
ឯកសារ:HK traffic sign 102.svg|Give way
ឯកសារ:HK traffic sign 106.svg|Ahead only
ឯកសារ:HK traffic sign 107.svg|Turn left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 109.svg|Keep left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 111.svg|Turn left at junction ahead (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 183.svg|No stopping
ឯកសារ:HK traffic sign 286.svg|No parking
ឯកសារ:HK traffic sign 115.svg|No entry for all vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 182.svg|One way traffic
ឯកសារ:HK traffic sign 105.svg|Vehicles must stop at the sign (sign used by police)
ឯកសារ:HK traffic sign 375.svg|Vehicles must stop at the sign (sign used by school crossing patrol)
ឯកសារ:HK traffic sign 180.svg|Segregated pedestrian and bicycle/tricycle route. No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 181.svg|Bicycle/tricycle route. No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 227.svg|Cycling restriction – cyclists must dismount and push their cycles
ឯកសារ:HK traffic sign 228.svg|End of cycling restriction
ឯកសារ:HK traffic sign 333.svg|Light rail vehicles and trams only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_409.svg|Dual carriageway ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_407_L.svg|Direction in which the prohibition or restriction applies (symbol may be reversed)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_408.svg|Prohibition or restriction applies in both directions
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_427.svg|Prohibition or mandatory order applies to vehicle class shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_402.svg|One way road ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_A.svg|No stopping between 7AM-12AM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_B.svg|No stopping between 7AM-7PM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_C.svg|No stopping between 8-10AM and 5-7PM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_D.svg|No stopping at any time
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_166.svg|End of 'no stopping' restriction
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_167_A.svg|No stopping for public light buses between 7AM-12AM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_168.svg|End of public light buses 'no stopping' restriction
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_430.svg|Restriction does not apply to vehicle classes shown to pick up or drop off passengers (wording may be varied to loading/unloading goods)
ឯកសារ:HK traffic sign 114.svg|Pedestrian priority zone
ឯកសារ:HK traffic sign 116.svg|Vehicles prohibited as indicated by supplementary plate
ឯកសារ:HK traffic sign 117.svg|No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 2201.svg|No motor vehicles except motor cyclists and motor tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 2200.svg|No motor cycles or motor tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 118.svg|No buses and coaches
ឯកសារ:HK traffic sign 119.svg|No public light buses
ឯកសារ:HK traffic sign 120.svg|No goods vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 130.svg|No learner drivers
ឯកសារ:HK traffic sign 131.svg|No left-turn (No right-turn if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_123.svg|No U-turn (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 134.svg|No pedestrians
ឯកសារ:HK traffic sign 135.svg|No pedestrians, rickshaws and handcarts
ឯកសារ:HK traffic sign 136.svg|No pedestrians, pedestrian controlled vehicles, bicycles and tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 137.svg|No bicycles
ឯកសារ:HK traffic sign 138.svg|No use of horn
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_129.svg|No overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_131.svg|No vehicles over width shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_132.svg|No vehicles or combinations of vehicles over length shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_133.svg|No vehicles over height shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_134.svg|No vehicles over gross vehicle weight shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_135.svg|No vehicles over axle weight shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_136_(50).svg|Speed limit (in km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_173.svg|Variable speed limit (in km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_404.svg|Prohibitation does not apply to vehicles gaining access to premises adjacent to the road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_405.svg|Prohibitation does not apply to vehicles holding relevant licenses
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_432.svg|Prohibitation or mandatory order applies to vehicles over the length shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_401.svg|Prohibitation or mandatory order applies to vehicles over the gross vehicle weight shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_403.svg|Prohibitation or mandatory order does not apply to vehicle classes shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_406.svg|Time plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_431.svg|Time plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_429.svg|Day plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_433.svg|Prohibitation or mandatory order does not apply to vehicle classes and time shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_420.svg|Length over which the prohibition or hazard exists
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_417.svg|End of the prohibition, restriction or warning
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_164.svg|Left lane shows bus lane for franchised buses only during the time and date shown
ឯកសារ:HK traffic sign 121.svg|Bus lane for franchised buses only
ឯកសារ:HK traffic sign 126.svg|Contra-flow bus lane for franchised buses only
ឯកសារ:HK traffic sign 129.svg|End of bus lane
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_163.svg|End of rail only lane for light rail vehicles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_174.svg|No vehicles carrying dangerous goods of specified categories
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_434.svg|Indicating the categories of dangerous goods
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_A.svg|Parking place for vehicles other than medium and heavy goods vehicles, buses, coaches, motor cycles and pedal cycles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_B.svg|Parking place for goods vehicles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_C.svg|Parking place for buses and coaches only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_D.svg|Parking place for motor cycles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_E.svg|Parking place for pedal cycles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_(Expressway_Begins).svg|Start and continuation of an expressway
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_(Expressway_Ends).svg|End of an expressway
ឯកសារ:TAXI_STAND_HK.svg|Taxi stand
ឯកសារ:END_OF_NEW_TERRITORIES_TAXI_OPERATING_AREA.svg|End of New Territories taxis operating area
ឯកសារ:END_OF_LANTAU_TAXI_OPERATING_AREA.svg|End of Lantau taxis operating area
ឯកសារ:GREEN_MINIBUS_STAND_HK.svg|Green minibus stand
ឯកសារ:RED_MINIBUS_STAND_HK.svg|Red minibus stand
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_130.svg|Vehicles must use the left most lane except when overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_130A.svg|Vehicles must use the right most lane except when overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_145.svg|Hard shoulder – do not use except in an emergency
ឯកសារ:HK traffic sign 225.svg|Cyclists must dismount and use crossing to cross the road
ឯកសារ:HK traffic sign 222.svg|Way out for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 223.svg|No exit for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 221.svg|Way in for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 224.svg|No entry for vehicles
</gallery>
== លែងប្រើហើយ។ ==
<gallery>
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_506.gif|Direction sign
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_505.gif|Direction sign
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_507.svg|Direction sign for roundabout
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_504.gif|Pointed direction sign
ឯកសារ:HK_Route1.svg|Route number along strategic route
ឯកសារ:HK_Tunnel.svg|Tunnel ahead
ឯកសារ:HK_Cross_Harbour_Tunnel.svg|Hong Kong Cross Harbour Tunnel
ឯកសារ:HK_Western_Harbour_Tunnel.svg|Western Harbour Tunnel
ឯកសារ:HK_Eastern_Harbour_Tunnel.svg|Eastern Harbour Tunnel
ឯកសារ:URBAN_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|Urban taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:NEW_TERRITORIES_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|New Territories taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:LANTAU_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|Lantau taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_502.svg|Direction to parking place
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_501.svg|Direction to vehicular ferry pier
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_500.svg|Direction to Mass Transit Railway (MTR) Station
ឯកសារ:HK traffic sign 602.svg|Vehicles may pass either side to reach same destination
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_310.svg|No through road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_311_L.svg|No through road on left
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_311_R.svg|No through road on right
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(300m).svg|300m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(200m).svg|200m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(100m).svg|100m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_312.svg|Sign showing lane indication arrows for each lane or temporary lane closure at junction ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_303.svg|Start of dual carriageway ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_313.svg|Passing place
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_304.svg|Sign at start of single track road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_301.svg|For use by police at accident site
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_314.svg|Prepare to stop if signalled to do so
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_308.svg|Stop at 'Census point'
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_307.svg|Census point
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_306.svg|Get in lane
ឯកសារ:HK street sign-Gascoigne Road.svg|Street direction sign
ឯកសារ:HK street sign-Wan King Path.svg|Street direction sign with numbers
</gallery>
=== ផ្លាកសញ្ញា Pre-Workboys ===
i4wqiqzcbhbhm47cex58fzm9g28gh6z
338773
338772
2026-08-10T22:52:02Z
Fry1989
3715
/* បណ្តោះអាសន្ន/សំណង់ */
338773
wikitext
text/x-wiki
[[ឯកសារ:TrafficTimeNotice_CrossHurbourTunnel_Hong_Kong.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច|350x350ភីកសែល|ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅជិត ផ្លូវរូងក្រោមដី Aberdeen នៃទីក្រុងហុងកុង]]
'''ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅក្នុងទីក្រុងហុងកុង''' ត្រូវបានស្តង់ដារដោយ នាយកដ្ឋានដឹកជញ្ជូន ។ <ref>{{Cite web |title=Chapter 8: The Language of the Road |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref> ដោយពីមុនជា ទឹកដីរបស់អង់គ្លេស ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅហុងកុងគឺស្រដៀងនឹង ចក្រភពអង់គ្លេស ដោយមានការបន្ថែម [[តួអក្សរចិនបុរាណ|អក្សរចិនបុរាណ]] ។
== ការរចនានិងភាសា ==
[[ឯកសារ:Boundary_Street_Road_sign_2015.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច|ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវថ្នល់ចុងក្រោយបង្អស់ដែលមានទម្រង់បែបបទដឹកជញ្ជូន (2015)]]
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវក្នុង [[ហុងកុង|ទីក្រុងហុងកុង]] ធ្វើតាមយ៉ាងដិតដល់នូវវត្ថុដែលបានប្រើនៅក្នុង ចក្រភពអង់គ្លេស ហើយអនុលោមតាម អនុសញ្ញាទីក្រុងវីយែនស្តីពីផ្លាកសញ្ញាផ្លូវ និងសញ្ញាផ្លូវ ដែលជាកេរដំណែលនៃ ស្ថានភាពទឹកដីនៅក្រៅប្រទេសរបស់អង់គ្លេស ពីមុនរបស់ទីក្រុង។ សញ្ញាជាធម្មតាប្រើពុម្ពអក្សរ Transport Medium នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយងងឹត ឬ Transport Heavy នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយស្រាល ដែលមានលក្ខណៈដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងការប្រើប្រាស់នៅក្នុង [[សហរាជាណាចក្រ|ចក្រភពអង់គ្លេស]] និងបច្ចុប្បន្ន និងអតីត ទឹកដីអង់គ្លេស Overseas Territories ជាច្រើន។
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវដែលដាក់ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 2000 ដល់ឆ្នាំ 2010 ជាទូទៅប្រើ Arial Narrow ឬ Helvetica ដោយមានឬគ្មានអក្សរ 'l' ដែលត្រូវបានកែប្រែ។ ជួនកាលផ្លាកសញ្ញាផ្លូវក៏ប្រើ Helvetica ដែរ។ ផ្លាកសញ្ញាថ្មីបំផុតដែលបានសាងសង់បន្ទាប់ពីឆ្នាំ 2016 បានបន្តប្រើប្រាស់ ការដឹកជញ្ជូន ឡើងវិញ។ ផ្លាកសញ្ញាមួយចំនួននៅលើផ្លូវល្បឿនលឿនដែលទើបនឹងបញ្ចប់ថ្មីៗនេះប្រើប្រាស់ Transport Heavy នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយងងឹត។
ប្រព័ន្ធសរសេរនៅលើផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍រួមមាន អង់គ្លេសអង់គ្លេស និង [[តួអក្សរចិនបុរាណ|អក្សរចិនបុរាណ]] ដែលជាភាសាផ្លូវការពីររបស់ហុងកុង តាមលំដាប់នៃ [[ភាសាអង់គ្លេស]] ខាងលើ [[តួអក្សរចិនបុរាណ]] ។
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1984 ព្រួញ (រួមទាំងខ្លះដោយគ្មាន barbs) គឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងសមភាគីអង់គ្លេសរបស់ពួកគេដែលបានប្រើនៅលើសញ្ញាមួយចំនួន។ មុនឆ្នាំ 1984 និងក្រោយឆ្នាំ 1973 ព្រួញគឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងសមភាគី Ugandan របស់ពួកគេដែលប្រើនៅលើផ្លាកសញ្ញាមួយចំនួនដូចជា Turn Left, No Right Turn ឬ One-way Traffic។ មុនឆ្នាំ 1973 សញ្ញាស្ថិតនៅក្នុង រចនាប័ទ្មមុន Worboys ជាមួយនឹងភាពខុសគ្នាពីរបី។
សញ្ញាព្រមានអំពីស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ ឬស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ (ឧទាហរណ៍ "ផ្លូវប្រសព្វ" ឬ "ផ្លូវចោតឆ្ពោះទៅមុខ" មាននិមិត្តសញ្ញាពណ៌ខ្មៅ-ស នៅខាងក្នុងត្រីកោណដែលមានព្រំប្រទល់ក្រហម (ចំណុចខាងលើបំផុត) <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Warning |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_warning_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK_road_sign_205_(1973-1984).svg|alt=Two-way traffic ahead| ចរាចរណ៍ផ្លូវពីរខាងមុខ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_217_(1973-1984).svg|alt=Roundabout ahead| រង្វង់ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_106_(1973–1984).svg|alt=Ahead only| ខាងមុខតែប៉ុណ្ណោះ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_108_L_(1973–1984).svg|alt=Keep left (right if symbol reversed)| រក្សាឆ្វេង (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_107_L_(1973–1984).svg|alt=Turn left (right if symbol reversed)| បត់ឆ្វេង (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_109_L_(1973–1984).svg|alt=Turn left at junction ahead (right if symbol reversed)| បត់ឆ្វេងនៅផ្លូវប្រសព្វខាងមុខ (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_302_(1973–1984).svg|alt=Vehicles may pass either side to reach same destination| យានជំនិះអាចឆ្លងកាត់សងខាង ដើម្បីទៅដល់គោលដៅដូចគ្នា។
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_122_L_(1973–1984).svg|alt=No left-turn (No right-turn if symbol reversed)| គ្មានបត់ឆ្វេងទេ (គ្មានបត់ស្តាំទេប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_123_L_(1973–1984).svg|alt=No U-turn (symbol may be reversed)| គ្មានការបត់ត្រឡប់ក្រោយ (និមិត្តសញ្ញាអាចនឹងត្រូវបានបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_136_(Historic).svg|alt=Speed limit in kilometres per hour (km/h)| ល្បឿនកំណត់គិតជាគីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង (km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_139_(1973–1984).svg|alt=One-way traffic| ចរាចរណ៍ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:HK_Level_Crossing_Signal_(Formerly).svg|alt=Level crossing light signal| សញ្ញាពន្លឺឆ្លងកាត់កម្រិត
</gallery>
== បទប្បញ្ញត្តិ ==
លើកលែងតែរាងពិសេសដែលប្រើសម្រាប់សញ្ញា "បញ្ឈប់" និង "ផ្តល់ផ្លូវ" (រៀងគ្នា រាងប្រាំបី និងត្រីកោណចង្អុលចុះក្រោម) សញ្ញាដែលបញ្ជាទិញគឺមានរាងជារង្វង់ និងមានពីរប្រភេទ៖ <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Orders |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_orders_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref>
ផ្លាកសញ្ញាហាមប្រាម (ឧទាហរណ៍ "គ្មានការបត់ឆ្វេង") បង្កើតជានិមិត្តសញ្ញាស-ខ្មៅ នៅខាងក្នុងរង្វង់ដែលមានព្រំក្រហម ជួនកាលមានការបន្ថែមសញ្ញាសញ្ញាក្រហម។ សញ្ញាចាំបាច់ (ឧទាហរណ៍ "បត់ស្តាំតែប៉ុណ្ណោះ") មាននិមិត្តសញ្ញាពណ៌សនៅលើថាសពណ៌ខៀវ។<gallery>
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Warning_Triangle_-_1944.svg|alt=Warning Triangle| ត្រីកោណព្រមាន
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Red_Disk_-_1944.svg|alt=Red Disk| ថាសក្រហម
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Red_Ring_-_1944.svg|alt=Red Ring| ចិញ្ចៀនក្រហម
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Triangle_in_Ring_-_1944.svg|alt=Triangle in Ring| ត្រីកោណក្នុងក្រវ៉ាត់
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_No_Cycling_-_1955.svg|alt=No Cycling| គ្មានការជិះកង់
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=One Way Only| ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Pedestrian_Crossing_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Pedestrian Crossing| ផ្លូវថ្មើរជើង
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Left_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Left| បត់ឆ្វេង
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Left,_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Left, One Way Only| បត់ឆ្វេង ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Right_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Right| បត់ស្តាំ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Right,_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Right, One Way Only| បត់ស្តាំ ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_No_Through_Road_For_Motor_Vehicles_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Through Road for Motor Vehicles| មិនឆ្លងកាត់ផ្លូវសម្រាប់យានយន្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Entry_-_Complete_Assembly_-_1955_(Cantonese).svg|alt=No Entry| គ្មានការចូល
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Speed_Limit_-_1944.svg|alt=Speed Limit| ដែនកំណត់ល្បឿន
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_National_Speed_Limit_Applies_-_1944.svg|alt=National Speed Limit Applies| ដែនកំណត់ល្បឿនជាតិអនុវត្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Parking_-_1944.svg|alt=Parking| ចំណតរថយន្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Waiting_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Waiting| គ្មានការរង់ចាំ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Entry_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Entry| គ្មានការចូល
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Halt_at_Major_Road_Ahead_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Halt at Major Road Ahead| ឈប់នៅផ្លូវធំខាងមុខ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-Slow_Major_Road_Ahead_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Slow, Major Road Ahead| យឺត ផ្លូវធំខាងមុខ
</gallery>
== បណ្តោះអាសន្ន/សំណង់ ==
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវបណ្តោះអាសន្ន (ឧ. ផ្លាកសញ្ញាចតុកោណក្រហម ដែលមានការណែនាំជាពណ៌ស) <ref>{{Cite web |title=Temporary Signs and Road Markings |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/temporary_signs_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK traffic sign 401.svg|ឈប់ឬបើកផ្លូវទៅមុខ (ជាមួយចម្ងាយទៅបន្ទាត់ខាងមុខដែលបានផ្តល់ឱ្យខាងក្រោម)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 422.svg|ចម្ងាយទៅបន្ទាត់ ផ្ដល់អាទិភាពផ្លូវ ៥០ម
ឯកសារ:Hong Kong road sign 421.svg|ចម្ងាយទៅបន្ទាត់ ឈប់ ១០០ម
ឯកសារ:Hong Kong road sign 208 L.svg|បត់ទៅឆ្វេងទៅមុខ (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 209 R.svg|បត់ពីរដងពីមុខទៅស្តាំ (និមិត្តសញ្ញាអាចត្រូវបានបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:HK traffic sign 406.svg|ផ្លូវរជាពីរបញ្ចប់នៅខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 217.svg|រង្វង់ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 212 R.svg|ផ្លូវតូចចង្អៀតនៅខាងស្តាំខាងមុខ (ខាងឆ្វេងប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 211.svg|ផ្លូវតូចចង្អៀតនៅសងខាងខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 410.svg|បន្ថយល្បឿនឥឡូវនេះ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 210 L.svg|គម្លាតយ៉ាងច្បាស់នៃផ្លូវទៅឆ្វេង (អាចត្រូវបានប្រើជាមួយស៊ុមពណ៌លឿងខ្ចី ខាងស្ដាំ ប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:HK traffic sign 409.svg|ភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 219 (1 in 5).svg|Steep hill upwards ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 218 (1 in 10).svg|Steep hill downwards ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 424.svg|Use low gear
ឯកសារ:Hong Kong road sign 423.svg|Use low gear for distance shown
ឯកសារ:Hong Kong road sign 425.svg|Keep in low gear
ឯកសារ:Hong Kong road sign 411.svg|Single file traffic ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 236.svg|Cyclists to keep left
ឯកសារ:Hong Kong road sign 235.svg|Cyclists to walk on steep road
ឯកសារ:Hong Kong road sign 266 A.svg|Traffic Accident blackspot ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 266 B.svg|Pedestrian Accident blackspot ahead
ឯកសារ:HK road sign 213.svg|Cross roads ahead
ឯកសារ:HK road sign 216-L-R.svg|Staggered junction ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK road sign 215-R.svg|Side road to right ahead (left if symbol reversed)
ឯកសារ:HK road sign 214-R.svg|T-junction ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 402.svg|Traffic merging from left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 404.svg|Merging into main traffic on right (left if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 229.svg|Overhead electric cable ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 224 A.svg|Disabled persons ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 224 B.svg|Visually impaired persons ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 228.svg|Level crossing with barrier ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 231.svg|Quay-side or river bank ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 221.svg|Restricted headroom ahead
ឯកសារ:HK road sign 223.svg|Pedestrian crossing ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 225.svg|Children ahead
ឯកសារ:HK road sign 237-L.svg|Risk of falling or fallen rocks ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK road sign 226.svg|Horses ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 227.svg|Cattle ahead
ឯកសារ:HK road sign 259.svg|Fog or mist ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 232.svg|Bus lane ahead (Franchised buses)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 232 A.svg|Bus lane ahead (Franchised buses)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 233.svg|Bus lane (Franchised buses) on major road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 234.svg|Warning to pedestrians crossing road with bus lane
ឯកសារ:Hong Kong road sign 262.svg|Light rail vehicles or trams ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 264.svg|Light rail vehicle lane or tram lane ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 265.svg|Light rail vehicle lane or tram lane on major road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 261.svg|Pedestrian on or crossing road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 260 A.svg|Cycleway ahead (cyclists on or crossing road ahead)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 260 B.svg|Cyclists ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 230.svg|Low-flying aircraft or noise ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 220.svg|Uneven road surface ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 263.svg|Road hump ahead
ឯកសារ:HK road sign 206.svg|Two-way traffic across a one-way road ahead
ឯកសារ:HK road sign 205.svg|Two-way traffic ahead
ឯកសារ:TRAFFIC ENFORCEMENT CAMERA HK.svg|Red light/speed camera ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign (Traffic signals control zone).svg|Red light camera control zone
ឯកសារ:Hong Kong road sign 426.svg|Plate used to state the safe height
ឯកសារ:Hong Kong road sign 412.svg|School ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 413.svg|Playground ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 418.svg|Distance as shown to hazard
ឯកសារ:Hong Kong road sign 419.svg|ចម្ងាយដូចដែលបង្ហាញពីគ្រោះថ្នាក់
ឯកសារ:Hong Kong road sign 257.svg|អ្នកថ្មើរជើងទៅមុខ
</gallery>
== មគ្គុទ្ទេសក៍ ==
ផ្លាកសញ្ញាណែនាំជាទូទៅមានរាងចតុកោណកែង (ជួនកាលចង្អុលនៅចុងម្ខាងក្នុងករណីសញ្ញាទិសដៅ)។ <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Information |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_information_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK traffic sign 101.svg|Stop and give way
ឯកសារ:HK traffic sign 102.svg|Give way
ឯកសារ:HK traffic sign 106.svg|Ahead only
ឯកសារ:HK traffic sign 107.svg|Turn left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 109.svg|Keep left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 111.svg|Turn left at junction ahead (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 183.svg|No stopping
ឯកសារ:HK traffic sign 286.svg|No parking
ឯកសារ:HK traffic sign 115.svg|No entry for all vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 182.svg|One way traffic
ឯកសារ:HK traffic sign 105.svg|Vehicles must stop at the sign (sign used by police)
ឯកសារ:HK traffic sign 375.svg|Vehicles must stop at the sign (sign used by school crossing patrol)
ឯកសារ:HK traffic sign 180.svg|Segregated pedestrian and bicycle/tricycle route. No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 181.svg|Bicycle/tricycle route. No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 227.svg|Cycling restriction – cyclists must dismount and push their cycles
ឯកសារ:HK traffic sign 228.svg|End of cycling restriction
ឯកសារ:HK traffic sign 333.svg|Light rail vehicles and trams only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_409.svg|Dual carriageway ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_407_L.svg|Direction in which the prohibition or restriction applies (symbol may be reversed)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_408.svg|Prohibition or restriction applies in both directions
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_427.svg|Prohibition or mandatory order applies to vehicle class shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_402.svg|One way road ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_A.svg|No stopping between 7AM-12AM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_B.svg|No stopping between 7AM-7PM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_C.svg|No stopping between 8-10AM and 5-7PM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_D.svg|No stopping at any time
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_166.svg|End of 'no stopping' restriction
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_167_A.svg|No stopping for public light buses between 7AM-12AM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_168.svg|End of public light buses 'no stopping' restriction
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_430.svg|Restriction does not apply to vehicle classes shown to pick up or drop off passengers (wording may be varied to loading/unloading goods)
ឯកសារ:HK traffic sign 114.svg|Pedestrian priority zone
ឯកសារ:HK traffic sign 116.svg|Vehicles prohibited as indicated by supplementary plate
ឯកសារ:HK traffic sign 117.svg|No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 2201.svg|No motor vehicles except motor cyclists and motor tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 2200.svg|No motor cycles or motor tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 118.svg|No buses and coaches
ឯកសារ:HK traffic sign 119.svg|No public light buses
ឯកសារ:HK traffic sign 120.svg|No goods vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 130.svg|No learner drivers
ឯកសារ:HK traffic sign 131.svg|No left-turn (No right-turn if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_123.svg|No U-turn (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 134.svg|No pedestrians
ឯកសារ:HK traffic sign 135.svg|No pedestrians, rickshaws and handcarts
ឯកសារ:HK traffic sign 136.svg|No pedestrians, pedestrian controlled vehicles, bicycles and tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 137.svg|No bicycles
ឯកសារ:HK traffic sign 138.svg|No use of horn
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_129.svg|No overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_131.svg|No vehicles over width shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_132.svg|No vehicles or combinations of vehicles over length shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_133.svg|No vehicles over height shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_134.svg|No vehicles over gross vehicle weight shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_135.svg|No vehicles over axle weight shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_136_(50).svg|Speed limit (in km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_173.svg|Variable speed limit (in km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_404.svg|Prohibitation does not apply to vehicles gaining access to premises adjacent to the road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_405.svg|Prohibitation does not apply to vehicles holding relevant licenses
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_432.svg|Prohibitation or mandatory order applies to vehicles over the length shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_401.svg|Prohibitation or mandatory order applies to vehicles over the gross vehicle weight shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_403.svg|Prohibitation or mandatory order does not apply to vehicle classes shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_406.svg|Time plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_431.svg|Time plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_429.svg|Day plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_433.svg|Prohibitation or mandatory order does not apply to vehicle classes and time shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_420.svg|Length over which the prohibition or hazard exists
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_417.svg|End of the prohibition, restriction or warning
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_164.svg|Left lane shows bus lane for franchised buses only during the time and date shown
ឯកសារ:HK traffic sign 121.svg|Bus lane for franchised buses only
ឯកសារ:HK traffic sign 126.svg|Contra-flow bus lane for franchised buses only
ឯកសារ:HK traffic sign 129.svg|End of bus lane
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_163.svg|End of rail only lane for light rail vehicles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_174.svg|No vehicles carrying dangerous goods of specified categories
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_434.svg|Indicating the categories of dangerous goods
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_A.svg|Parking place for vehicles other than medium and heavy goods vehicles, buses, coaches, motor cycles and pedal cycles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_B.svg|Parking place for goods vehicles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_C.svg|Parking place for buses and coaches only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_D.svg|Parking place for motor cycles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_E.svg|Parking place for pedal cycles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_(Expressway_Begins).svg|Start and continuation of an expressway
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_(Expressway_Ends).svg|End of an expressway
ឯកសារ:TAXI_STAND_HK.svg|Taxi stand
ឯកសារ:END_OF_NEW_TERRITORIES_TAXI_OPERATING_AREA.svg|End of New Territories taxis operating area
ឯកសារ:END_OF_LANTAU_TAXI_OPERATING_AREA.svg|End of Lantau taxis operating area
ឯកសារ:GREEN_MINIBUS_STAND_HK.svg|Green minibus stand
ឯកសារ:RED_MINIBUS_STAND_HK.svg|Red minibus stand
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_130.svg|Vehicles must use the left most lane except when overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_130A.svg|Vehicles must use the right most lane except when overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_145.svg|Hard shoulder – do not use except in an emergency
ឯកសារ:HK traffic sign 225.svg|Cyclists must dismount and use crossing to cross the road
ឯកសារ:HK traffic sign 222.svg|Way out for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 223.svg|No exit for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 221.svg|Way in for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 224.svg|No entry for vehicles
</gallery>
== លែងប្រើហើយ។ ==
<gallery>
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_506.gif|Direction sign
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_505.gif|Direction sign
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_507.svg|Direction sign for roundabout
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_504.gif|Pointed direction sign
ឯកសារ:HK_Route1.svg|Route number along strategic route
ឯកសារ:HK_Tunnel.svg|Tunnel ahead
ឯកសារ:HK_Cross_Harbour_Tunnel.svg|Hong Kong Cross Harbour Tunnel
ឯកសារ:HK_Western_Harbour_Tunnel.svg|Western Harbour Tunnel
ឯកសារ:HK_Eastern_Harbour_Tunnel.svg|Eastern Harbour Tunnel
ឯកសារ:URBAN_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|Urban taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:NEW_TERRITORIES_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|New Territories taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:LANTAU_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|Lantau taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_502.svg|Direction to parking place
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_501.svg|Direction to vehicular ferry pier
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_500.svg|Direction to Mass Transit Railway (MTR) Station
ឯកសារ:HK traffic sign 602.svg|Vehicles may pass either side to reach same destination
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_310.svg|No through road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_311_L.svg|No through road on left
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_311_R.svg|No through road on right
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(300m).svg|300m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(200m).svg|200m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(100m).svg|100m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_312.svg|Sign showing lane indication arrows for each lane or temporary lane closure at junction ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_303.svg|Start of dual carriageway ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_313.svg|Passing place
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_304.svg|Sign at start of single track road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_301.svg|For use by police at accident site
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_314.svg|Prepare to stop if signalled to do so
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_308.svg|Stop at 'Census point'
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_307.svg|Census point
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_306.svg|Get in lane
ឯកសារ:HK street sign-Gascoigne Road.svg|Street direction sign
ឯកសារ:HK street sign-Wan King Path.svg|Street direction sign with numbers
</gallery>
=== ផ្លាកសញ្ញា Pre-Workboys ===
rgwf0mvj7klr3wtxio27uv1rp3j1b0u
338774
338773
2026-08-10T22:55:44Z
Fry1989
3715
/* បណ្តោះអាសន្ន/សំណង់ */
338774
wikitext
text/x-wiki
[[ឯកសារ:TrafficTimeNotice_CrossHurbourTunnel_Hong_Kong.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច|350x350ភីកសែល|ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅជិត ផ្លូវរូងក្រោមដី Aberdeen នៃទីក្រុងហុងកុង]]
'''ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅក្នុងទីក្រុងហុងកុង''' ត្រូវបានស្តង់ដារដោយ នាយកដ្ឋានដឹកជញ្ជូន ។ <ref>{{Cite web |title=Chapter 8: The Language of the Road |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref> ដោយពីមុនជា ទឹកដីរបស់អង់គ្លេស ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅហុងកុងគឺស្រដៀងនឹង ចក្រភពអង់គ្លេស ដោយមានការបន្ថែម [[តួអក្សរចិនបុរាណ|អក្សរចិនបុរាណ]] ។
== ការរចនានិងភាសា ==
[[ឯកសារ:Boundary_Street_Road_sign_2015.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច|ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវថ្នល់ចុងក្រោយបង្អស់ដែលមានទម្រង់បែបបទដឹកជញ្ជូន (2015)]]
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវក្នុង [[ហុងកុង|ទីក្រុងហុងកុង]] ធ្វើតាមយ៉ាងដិតដល់នូវវត្ថុដែលបានប្រើនៅក្នុង ចក្រភពអង់គ្លេស ហើយអនុលោមតាម អនុសញ្ញាទីក្រុងវីយែនស្តីពីផ្លាកសញ្ញាផ្លូវ និងសញ្ញាផ្លូវ ដែលជាកេរដំណែលនៃ ស្ថានភាពទឹកដីនៅក្រៅប្រទេសរបស់អង់គ្លេស ពីមុនរបស់ទីក្រុង។ សញ្ញាជាធម្មតាប្រើពុម្ពអក្សរ Transport Medium នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយងងឹត ឬ Transport Heavy នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយស្រាល ដែលមានលក្ខណៈដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងការប្រើប្រាស់នៅក្នុង [[សហរាជាណាចក្រ|ចក្រភពអង់គ្លេស]] និងបច្ចុប្បន្ន និងអតីត ទឹកដីអង់គ្លេស Overseas Territories ជាច្រើន។
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវដែលដាក់ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 2000 ដល់ឆ្នាំ 2010 ជាទូទៅប្រើ Arial Narrow ឬ Helvetica ដោយមានឬគ្មានអក្សរ 'l' ដែលត្រូវបានកែប្រែ។ ជួនកាលផ្លាកសញ្ញាផ្លូវក៏ប្រើ Helvetica ដែរ។ ផ្លាកសញ្ញាថ្មីបំផុតដែលបានសាងសង់បន្ទាប់ពីឆ្នាំ 2016 បានបន្តប្រើប្រាស់ ការដឹកជញ្ជូន ឡើងវិញ។ ផ្លាកសញ្ញាមួយចំនួននៅលើផ្លូវល្បឿនលឿនដែលទើបនឹងបញ្ចប់ថ្មីៗនេះប្រើប្រាស់ Transport Heavy នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយងងឹត។
ប្រព័ន្ធសរសេរនៅលើផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍រួមមាន អង់គ្លេសអង់គ្លេស និង [[តួអក្សរចិនបុរាណ|អក្សរចិនបុរាណ]] ដែលជាភាសាផ្លូវការពីររបស់ហុងកុង តាមលំដាប់នៃ [[ភាសាអង់គ្លេស]] ខាងលើ [[តួអក្សរចិនបុរាណ]] ។
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1984 ព្រួញ (រួមទាំងខ្លះដោយគ្មាន barbs) គឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងសមភាគីអង់គ្លេសរបស់ពួកគេដែលបានប្រើនៅលើសញ្ញាមួយចំនួន។ មុនឆ្នាំ 1984 និងក្រោយឆ្នាំ 1973 ព្រួញគឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងសមភាគី Ugandan របស់ពួកគេដែលប្រើនៅលើផ្លាកសញ្ញាមួយចំនួនដូចជា Turn Left, No Right Turn ឬ One-way Traffic។ មុនឆ្នាំ 1973 សញ្ញាស្ថិតនៅក្នុង រចនាប័ទ្មមុន Worboys ជាមួយនឹងភាពខុសគ្នាពីរបី។
សញ្ញាព្រមានអំពីស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ ឬស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ (ឧទាហរណ៍ "ផ្លូវប្រសព្វ" ឬ "ផ្លូវចោតឆ្ពោះទៅមុខ" មាននិមិត្តសញ្ញាពណ៌ខ្មៅ-ស នៅខាងក្នុងត្រីកោណដែលមានព្រំប្រទល់ក្រហម (ចំណុចខាងលើបំផុត) <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Warning |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_warning_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK_road_sign_205_(1973-1984).svg|alt=Two-way traffic ahead| ចរាចរណ៍ផ្លូវពីរខាងមុខ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_217_(1973-1984).svg|alt=Roundabout ahead| រង្វង់ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_106_(1973–1984).svg|alt=Ahead only| ខាងមុខតែប៉ុណ្ណោះ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_108_L_(1973–1984).svg|alt=Keep left (right if symbol reversed)| រក្សាឆ្វេង (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_107_L_(1973–1984).svg|alt=Turn left (right if symbol reversed)| បត់ឆ្វេង (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_109_L_(1973–1984).svg|alt=Turn left at junction ahead (right if symbol reversed)| បត់ឆ្វេងនៅផ្លូវប្រសព្វខាងមុខ (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_302_(1973–1984).svg|alt=Vehicles may pass either side to reach same destination| យានជំនិះអាចឆ្លងកាត់សងខាង ដើម្បីទៅដល់គោលដៅដូចគ្នា។
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_122_L_(1973–1984).svg|alt=No left-turn (No right-turn if symbol reversed)| គ្មានបត់ឆ្វេងទេ (គ្មានបត់ស្តាំទេប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_123_L_(1973–1984).svg|alt=No U-turn (symbol may be reversed)| គ្មានការបត់ត្រឡប់ក្រោយ (និមិត្តសញ្ញាអាចនឹងត្រូវបានបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_136_(Historic).svg|alt=Speed limit in kilometres per hour (km/h)| ល្បឿនកំណត់គិតជាគីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង (km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_139_(1973–1984).svg|alt=One-way traffic| ចរាចរណ៍ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:HK_Level_Crossing_Signal_(Formerly).svg|alt=Level crossing light signal| សញ្ញាពន្លឺឆ្លងកាត់កម្រិត
</gallery>
== បទប្បញ្ញត្តិ ==
លើកលែងតែរាងពិសេសដែលប្រើសម្រាប់សញ្ញា "បញ្ឈប់" និង "ផ្តល់ផ្លូវ" (រៀងគ្នា រាងប្រាំបី និងត្រីកោណចង្អុលចុះក្រោម) សញ្ញាដែលបញ្ជាទិញគឺមានរាងជារង្វង់ និងមានពីរប្រភេទ៖ <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Orders |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_orders_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref>
ផ្លាកសញ្ញាហាមប្រាម (ឧទាហរណ៍ "គ្មានការបត់ឆ្វេង") បង្កើតជានិមិត្តសញ្ញាស-ខ្មៅ នៅខាងក្នុងរង្វង់ដែលមានព្រំក្រហម ជួនកាលមានការបន្ថែមសញ្ញាសញ្ញាក្រហម។ សញ្ញាចាំបាច់ (ឧទាហរណ៍ "បត់ស្តាំតែប៉ុណ្ណោះ") មាននិមិត្តសញ្ញាពណ៌សនៅលើថាសពណ៌ខៀវ។<gallery>
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Warning_Triangle_-_1944.svg|alt=Warning Triangle| ត្រីកោណព្រមាន
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Red_Disk_-_1944.svg|alt=Red Disk| ថាសក្រហម
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Red_Ring_-_1944.svg|alt=Red Ring| ចិញ្ចៀនក្រហម
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Triangle_in_Ring_-_1944.svg|alt=Triangle in Ring| ត្រីកោណក្នុងក្រវ៉ាត់
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_No_Cycling_-_1955.svg|alt=No Cycling| គ្មានការជិះកង់
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=One Way Only| ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Pedestrian_Crossing_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Pedestrian Crossing| ផ្លូវថ្មើរជើង
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Left_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Left| បត់ឆ្វេង
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Left,_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Left, One Way Only| បត់ឆ្វេង ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Right_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Right| បត់ស្តាំ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Right,_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Right, One Way Only| បត់ស្តាំ ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_No_Through_Road_For_Motor_Vehicles_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Through Road for Motor Vehicles| មិនឆ្លងកាត់ផ្លូវសម្រាប់យានយន្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Entry_-_Complete_Assembly_-_1955_(Cantonese).svg|alt=No Entry| គ្មានការចូល
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Speed_Limit_-_1944.svg|alt=Speed Limit| ដែនកំណត់ល្បឿន
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_National_Speed_Limit_Applies_-_1944.svg|alt=National Speed Limit Applies| ដែនកំណត់ល្បឿនជាតិអនុវត្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Parking_-_1944.svg|alt=Parking| ចំណតរថយន្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Waiting_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Waiting| គ្មានការរង់ចាំ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Entry_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Entry| គ្មានការចូល
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Halt_at_Major_Road_Ahead_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Halt at Major Road Ahead| ឈប់នៅផ្លូវធំខាងមុខ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-Slow_Major_Road_Ahead_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Slow, Major Road Ahead| យឺត ផ្លូវធំខាងមុខ
</gallery>
== បណ្តោះអាសន្ន/សំណង់ ==
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវបណ្តោះអាសន្ន (ឧ. ផ្លាកសញ្ញាចតុកោណក្រហម ដែលមានការណែនាំជាពណ៌ស) <ref>{{Cite web |title=Temporary Signs and Road Markings |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/temporary_signs_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK traffic sign 401.svg|ឈប់ឬបើកផ្លូវទៅមុខ (ជាមួយចម្ងាយទៅបន្ទាត់ខាងមុខដែលបានផ្តល់ឱ្យខាងក្រោម)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 422.svg|ចម្ងាយទៅបន្ទាត់ ផ្ដល់អាទិភាពផ្លូវ ៥០ម
ឯកសារ:Hong Kong road sign 421.svg|ចម្ងាយទៅបន្ទាត់ ឈប់ ១០០ម
ឯកសារ:HK traffic sign 410.svg|បត់ទៅឆ្វេងទៅមុខ (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 209 R.svg|បត់ពីរដងពីមុខទៅស្តាំ (និមិត្តសញ្ញាអាចត្រូវបានបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:HK traffic sign 406.svg|ផ្លូវរជាពីរបញ្ចប់នៅខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 217.svg|រង្វង់ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 212 R.svg|ផ្លូវតូចចង្អៀតនៅខាងស្តាំខាងមុខ (ខាងឆ្វេងប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 211.svg|ផ្លូវតូចចង្អៀតនៅសងខាងខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 410.svg|បន្ថយល្បឿនឥឡូវនេះ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 210 L.svg|គម្លាតយ៉ាងច្បាស់នៃផ្លូវទៅឆ្វេង (អាចត្រូវបានប្រើជាមួយស៊ុមពណ៌លឿងខ្ចី ខាងស្ដាំ ប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:HK traffic sign 409.svg|ភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 219 (1 in 5).svg|Steep hill upwards ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 218 (1 in 10).svg|Steep hill downwards ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 424.svg|Use low gear
ឯកសារ:Hong Kong road sign 423.svg|Use low gear for distance shown
ឯកសារ:Hong Kong road sign 425.svg|Keep in low gear
ឯកសារ:Hong Kong road sign 411.svg|Single file traffic ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 236.svg|Cyclists to keep left
ឯកសារ:Hong Kong road sign 235.svg|Cyclists to walk on steep road
ឯកសារ:Hong Kong road sign 266 A.svg|Traffic Accident blackspot ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 266 B.svg|Pedestrian Accident blackspot ahead
ឯកសារ:HK road sign 213.svg|Cross roads ahead
ឯកសារ:HK road sign 216-L-R.svg|Staggered junction ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK road sign 215-R.svg|Side road to right ahead (left if symbol reversed)
ឯកសារ:HK road sign 214-R.svg|T-junction ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 402.svg|Traffic merging from left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 404.svg|Merging into main traffic on right (left if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 229.svg|Overhead electric cable ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 224 A.svg|Disabled persons ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 224 B.svg|Visually impaired persons ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 228.svg|Level crossing with barrier ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 231.svg|Quay-side or river bank ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 221.svg|Restricted headroom ahead
ឯកសារ:HK road sign 223.svg|Pedestrian crossing ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 225.svg|Children ahead
ឯកសារ:HK road sign 237-L.svg|Risk of falling or fallen rocks ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK road sign 226.svg|Horses ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 227.svg|Cattle ahead
ឯកសារ:HK road sign 259.svg|Fog or mist ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 232.svg|Bus lane ahead (Franchised buses)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 232 A.svg|Bus lane ahead (Franchised buses)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 233.svg|Bus lane (Franchised buses) on major road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 234.svg|Warning to pedestrians crossing road with bus lane
ឯកសារ:Hong Kong road sign 262.svg|Light rail vehicles or trams ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 264.svg|Light rail vehicle lane or tram lane ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 265.svg|Light rail vehicle lane or tram lane on major road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 261.svg|Pedestrian on or crossing road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 260 A.svg|Cycleway ahead (cyclists on or crossing road ahead)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 260 B.svg|Cyclists ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 230.svg|Low-flying aircraft or noise ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 220.svg|Uneven road surface ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 263.svg|Road hump ahead
ឯកសារ:HK road sign 206.svg|Two-way traffic across a one-way road ahead
ឯកសារ:HK road sign 205.svg|Two-way traffic ahead
ឯកសារ:TRAFFIC ENFORCEMENT CAMERA HK.svg|Red light/speed camera ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign (Traffic signals control zone).svg|Red light camera control zone
ឯកសារ:Hong Kong road sign 426.svg|Plate used to state the safe height
ឯកសារ:Hong Kong road sign 412.svg|School ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 413.svg|Playground ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 418.svg|Distance as shown to hazard
ឯកសារ:Hong Kong road sign 419.svg|ចម្ងាយដូចដែលបង្ហាញពីគ្រោះថ្នាក់
ឯកសារ:Hong Kong road sign 257.svg|អ្នកថ្មើរជើងទៅមុខ
</gallery>
== មគ្គុទ្ទេសក៍ ==
ផ្លាកសញ្ញាណែនាំជាទូទៅមានរាងចតុកោណកែង (ជួនកាលចង្អុលនៅចុងម្ខាងក្នុងករណីសញ្ញាទិសដៅ)។ <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Information |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_information_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK traffic sign 101.svg|Stop and give way
ឯកសារ:HK traffic sign 102.svg|Give way
ឯកសារ:HK traffic sign 106.svg|Ahead only
ឯកសារ:HK traffic sign 107.svg|Turn left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 109.svg|Keep left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 111.svg|Turn left at junction ahead (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 183.svg|No stopping
ឯកសារ:HK traffic sign 286.svg|No parking
ឯកសារ:HK traffic sign 115.svg|No entry for all vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 182.svg|One way traffic
ឯកសារ:HK traffic sign 105.svg|Vehicles must stop at the sign (sign used by police)
ឯកសារ:HK traffic sign 375.svg|Vehicles must stop at the sign (sign used by school crossing patrol)
ឯកសារ:HK traffic sign 180.svg|Segregated pedestrian and bicycle/tricycle route. No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 181.svg|Bicycle/tricycle route. No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 227.svg|Cycling restriction – cyclists must dismount and push their cycles
ឯកសារ:HK traffic sign 228.svg|End of cycling restriction
ឯកសារ:HK traffic sign 333.svg|Light rail vehicles and trams only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_409.svg|Dual carriageway ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_407_L.svg|Direction in which the prohibition or restriction applies (symbol may be reversed)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_408.svg|Prohibition or restriction applies in both directions
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_427.svg|Prohibition or mandatory order applies to vehicle class shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_402.svg|One way road ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_A.svg|No stopping between 7AM-12AM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_B.svg|No stopping between 7AM-7PM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_C.svg|No stopping between 8-10AM and 5-7PM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_D.svg|No stopping at any time
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_166.svg|End of 'no stopping' restriction
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_167_A.svg|No stopping for public light buses between 7AM-12AM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_168.svg|End of public light buses 'no stopping' restriction
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_430.svg|Restriction does not apply to vehicle classes shown to pick up or drop off passengers (wording may be varied to loading/unloading goods)
ឯកសារ:HK traffic sign 114.svg|Pedestrian priority zone
ឯកសារ:HK traffic sign 116.svg|Vehicles prohibited as indicated by supplementary plate
ឯកសារ:HK traffic sign 117.svg|No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 2201.svg|No motor vehicles except motor cyclists and motor tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 2200.svg|No motor cycles or motor tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 118.svg|No buses and coaches
ឯកសារ:HK traffic sign 119.svg|No public light buses
ឯកសារ:HK traffic sign 120.svg|No goods vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 130.svg|No learner drivers
ឯកសារ:HK traffic sign 131.svg|No left-turn (No right-turn if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_123.svg|No U-turn (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 134.svg|No pedestrians
ឯកសារ:HK traffic sign 135.svg|No pedestrians, rickshaws and handcarts
ឯកសារ:HK traffic sign 136.svg|No pedestrians, pedestrian controlled vehicles, bicycles and tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 137.svg|No bicycles
ឯកសារ:HK traffic sign 138.svg|No use of horn
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_129.svg|No overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_131.svg|No vehicles over width shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_132.svg|No vehicles or combinations of vehicles over length shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_133.svg|No vehicles over height shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_134.svg|No vehicles over gross vehicle weight shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_135.svg|No vehicles over axle weight shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_136_(50).svg|Speed limit (in km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_173.svg|Variable speed limit (in km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_404.svg|Prohibitation does not apply to vehicles gaining access to premises adjacent to the road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_405.svg|Prohibitation does not apply to vehicles holding relevant licenses
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_432.svg|Prohibitation or mandatory order applies to vehicles over the length shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_401.svg|Prohibitation or mandatory order applies to vehicles over the gross vehicle weight shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_403.svg|Prohibitation or mandatory order does not apply to vehicle classes shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_406.svg|Time plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_431.svg|Time plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_429.svg|Day plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_433.svg|Prohibitation or mandatory order does not apply to vehicle classes and time shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_420.svg|Length over which the prohibition or hazard exists
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_417.svg|End of the prohibition, restriction or warning
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_164.svg|Left lane shows bus lane for franchised buses only during the time and date shown
ឯកសារ:HK traffic sign 121.svg|Bus lane for franchised buses only
ឯកសារ:HK traffic sign 126.svg|Contra-flow bus lane for franchised buses only
ឯកសារ:HK traffic sign 129.svg|End of bus lane
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_163.svg|End of rail only lane for light rail vehicles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_174.svg|No vehicles carrying dangerous goods of specified categories
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_434.svg|Indicating the categories of dangerous goods
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_A.svg|Parking place for vehicles other than medium and heavy goods vehicles, buses, coaches, motor cycles and pedal cycles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_B.svg|Parking place for goods vehicles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_C.svg|Parking place for buses and coaches only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_D.svg|Parking place for motor cycles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_E.svg|Parking place for pedal cycles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_(Expressway_Begins).svg|Start and continuation of an expressway
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_(Expressway_Ends).svg|End of an expressway
ឯកសារ:TAXI_STAND_HK.svg|Taxi stand
ឯកសារ:END_OF_NEW_TERRITORIES_TAXI_OPERATING_AREA.svg|End of New Territories taxis operating area
ឯកសារ:END_OF_LANTAU_TAXI_OPERATING_AREA.svg|End of Lantau taxis operating area
ឯកសារ:GREEN_MINIBUS_STAND_HK.svg|Green minibus stand
ឯកសារ:RED_MINIBUS_STAND_HK.svg|Red minibus stand
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_130.svg|Vehicles must use the left most lane except when overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_130A.svg|Vehicles must use the right most lane except when overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_145.svg|Hard shoulder – do not use except in an emergency
ឯកសារ:HK traffic sign 225.svg|Cyclists must dismount and use crossing to cross the road
ឯកសារ:HK traffic sign 222.svg|Way out for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 223.svg|No exit for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 221.svg|Way in for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 224.svg|No entry for vehicles
</gallery>
== លែងប្រើហើយ។ ==
<gallery>
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_506.gif|Direction sign
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_505.gif|Direction sign
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_507.svg|Direction sign for roundabout
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_504.gif|Pointed direction sign
ឯកសារ:HK_Route1.svg|Route number along strategic route
ឯកសារ:HK_Tunnel.svg|Tunnel ahead
ឯកសារ:HK_Cross_Harbour_Tunnel.svg|Hong Kong Cross Harbour Tunnel
ឯកសារ:HK_Western_Harbour_Tunnel.svg|Western Harbour Tunnel
ឯកសារ:HK_Eastern_Harbour_Tunnel.svg|Eastern Harbour Tunnel
ឯកសារ:URBAN_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|Urban taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:NEW_TERRITORIES_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|New Territories taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:LANTAU_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|Lantau taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_502.svg|Direction to parking place
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_501.svg|Direction to vehicular ferry pier
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_500.svg|Direction to Mass Transit Railway (MTR) Station
ឯកសារ:HK traffic sign 602.svg|Vehicles may pass either side to reach same destination
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_310.svg|No through road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_311_L.svg|No through road on left
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_311_R.svg|No through road on right
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(300m).svg|300m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(200m).svg|200m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(100m).svg|100m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_312.svg|Sign showing lane indication arrows for each lane or temporary lane closure at junction ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_303.svg|Start of dual carriageway ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_313.svg|Passing place
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_304.svg|Sign at start of single track road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_301.svg|For use by police at accident site
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_314.svg|Prepare to stop if signalled to do so
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_308.svg|Stop at 'Census point'
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_307.svg|Census point
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_306.svg|Get in lane
ឯកសារ:HK street sign-Gascoigne Road.svg|Street direction sign
ឯកសារ:HK street sign-Wan King Path.svg|Street direction sign with numbers
</gallery>
=== ផ្លាកសញ្ញា Pre-Workboys ===
t1ujz77wlz6aj912u5muxxiqxqf5yxm
338775
338774
2026-08-10T23:02:03Z
Fry1989
3715
/* បណ្តោះអាសន្ន/សំណង់ */
338775
wikitext
text/x-wiki
[[ឯកសារ:TrafficTimeNotice_CrossHurbourTunnel_Hong_Kong.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច|350x350ភីកសែល|ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅជិត ផ្លូវរូងក្រោមដី Aberdeen នៃទីក្រុងហុងកុង]]
'''ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅក្នុងទីក្រុងហុងកុង''' ត្រូវបានស្តង់ដារដោយ នាយកដ្ឋានដឹកជញ្ជូន ។ <ref>{{Cite web |title=Chapter 8: The Language of the Road |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref> ដោយពីមុនជា ទឹកដីរបស់អង់គ្លេស ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅហុងកុងគឺស្រដៀងនឹង ចក្រភពអង់គ្លេស ដោយមានការបន្ថែម [[តួអក្សរចិនបុរាណ|អក្សរចិនបុរាណ]] ។
== ការរចនានិងភាសា ==
[[ឯកសារ:Boundary_Street_Road_sign_2015.jpg|ស្តាំ|រូបភាពតូច|ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវថ្នល់ចុងក្រោយបង្អស់ដែលមានទម្រង់បែបបទដឹកជញ្ជូន (2015)]]
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវក្នុង [[ហុងកុង|ទីក្រុងហុងកុង]] ធ្វើតាមយ៉ាងដិតដល់នូវវត្ថុដែលបានប្រើនៅក្នុង ចក្រភពអង់គ្លេស ហើយអនុលោមតាម អនុសញ្ញាទីក្រុងវីយែនស្តីពីផ្លាកសញ្ញាផ្លូវ និងសញ្ញាផ្លូវ ដែលជាកេរដំណែលនៃ ស្ថានភាពទឹកដីនៅក្រៅប្រទេសរបស់អង់គ្លេស ពីមុនរបស់ទីក្រុង។ សញ្ញាជាធម្មតាប្រើពុម្ពអក្សរ Transport Medium នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយងងឹត ឬ Transport Heavy នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយស្រាល ដែលមានលក្ខណៈដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងការប្រើប្រាស់នៅក្នុង [[សហរាជាណាចក្រ|ចក្រភពអង់គ្លេស]] និងបច្ចុប្បន្ន និងអតីត ទឹកដីអង់គ្លេស Overseas Territories ជាច្រើន។
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវដែលដាក់ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 2000 ដល់ឆ្នាំ 2010 ជាទូទៅប្រើ Arial Narrow ឬ Helvetica ដោយមានឬគ្មានអក្សរ 'l' ដែលត្រូវបានកែប្រែ។ ជួនកាលផ្លាកសញ្ញាផ្លូវក៏ប្រើ Helvetica ដែរ។ ផ្លាកសញ្ញាថ្មីបំផុតដែលបានសាងសង់បន្ទាប់ពីឆ្នាំ 2016 បានបន្តប្រើប្រាស់ ការដឹកជញ្ជូន ឡើងវិញ។ ផ្លាកសញ្ញាមួយចំនួននៅលើផ្លូវល្បឿនលឿនដែលទើបនឹងបញ្ចប់ថ្មីៗនេះប្រើប្រាស់ Transport Heavy នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយងងឹត។
ប្រព័ន្ធសរសេរនៅលើផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍រួមមាន អង់គ្លេសអង់គ្លេស និង [[តួអក្សរចិនបុរាណ|អក្សរចិនបុរាណ]] ដែលជាភាសាផ្លូវការពីររបស់ហុងកុង តាមលំដាប់នៃ [[ភាសាអង់គ្លេស]] ខាងលើ [[តួអក្សរចិនបុរាណ]] ។
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1984 ព្រួញ (រួមទាំងខ្លះដោយគ្មាន barbs) គឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងសមភាគីអង់គ្លេសរបស់ពួកគេដែលបានប្រើនៅលើសញ្ញាមួយចំនួន។ មុនឆ្នាំ 1984 និងក្រោយឆ្នាំ 1973 ព្រួញគឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងសមភាគី Ugandan របស់ពួកគេដែលប្រើនៅលើផ្លាកសញ្ញាមួយចំនួនដូចជា Turn Left, No Right Turn ឬ One-way Traffic។ មុនឆ្នាំ 1973 សញ្ញាស្ថិតនៅក្នុង រចនាប័ទ្មមុន Worboys ជាមួយនឹងភាពខុសគ្នាពីរបី។
សញ្ញាព្រមានអំពីស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ ឬស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់ (ឧទាហរណ៍ "ផ្លូវប្រសព្វ" ឬ "ផ្លូវចោតឆ្ពោះទៅមុខ" មាននិមិត្តសញ្ញាពណ៌ខ្មៅ-ស នៅខាងក្នុងត្រីកោណដែលមានព្រំប្រទល់ក្រហម (ចំណុចខាងលើបំផុត) <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Warning |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_warning_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK_road_sign_205_(1973-1984).svg|alt=Two-way traffic ahead| ចរាចរណ៍ផ្លូវពីរខាងមុខ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_217_(1973-1984).svg|alt=Roundabout ahead| រង្វង់ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_106_(1973–1984).svg|alt=Ahead only| ខាងមុខតែប៉ុណ្ណោះ
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_108_L_(1973–1984).svg|alt=Keep left (right if symbol reversed)| រក្សាឆ្វេង (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_107_L_(1973–1984).svg|alt=Turn left (right if symbol reversed)| បត់ឆ្វេង (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_109_L_(1973–1984).svg|alt=Turn left at junction ahead (right if symbol reversed)| បត់ឆ្វេងនៅផ្លូវប្រសព្វខាងមុខ (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_302_(1973–1984).svg|alt=Vehicles may pass either side to reach same destination| យានជំនិះអាចឆ្លងកាត់សងខាង ដើម្បីទៅដល់គោលដៅដូចគ្នា។
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_122_L_(1973–1984).svg|alt=No left-turn (No right-turn if symbol reversed)| គ្មានបត់ឆ្វេងទេ (គ្មានបត់ស្តាំទេប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_123_L_(1973–1984).svg|alt=No U-turn (symbol may be reversed)| គ្មានការបត់ត្រឡប់ក្រោយ (និមិត្តសញ្ញាអាចនឹងត្រូវបានបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_136_(Historic).svg|alt=Speed limit in kilometres per hour (km/h)| ល្បឿនកំណត់គិតជាគីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង (km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_139_(1973–1984).svg|alt=One-way traffic| ចរាចរណ៍ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:HK_Level_Crossing_Signal_(Formerly).svg|alt=Level crossing light signal| សញ្ញាពន្លឺឆ្លងកាត់កម្រិត
</gallery>
== បទប្បញ្ញត្តិ ==
លើកលែងតែរាងពិសេសដែលប្រើសម្រាប់សញ្ញា "បញ្ឈប់" និង "ផ្តល់ផ្លូវ" (រៀងគ្នា រាងប្រាំបី និងត្រីកោណចង្អុលចុះក្រោម) សញ្ញាដែលបញ្ជាទិញគឺមានរាងជារង្វង់ និងមានពីរប្រភេទ៖ <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Orders |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_orders_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref>
ផ្លាកសញ្ញាហាមប្រាម (ឧទាហរណ៍ "គ្មានការបត់ឆ្វេង") បង្កើតជានិមិត្តសញ្ញាស-ខ្មៅ នៅខាងក្នុងរង្វង់ដែលមានព្រំក្រហម ជួនកាលមានការបន្ថែមសញ្ញាសញ្ញាក្រហម។ សញ្ញាចាំបាច់ (ឧទាហរណ៍ "បត់ស្តាំតែប៉ុណ្ណោះ") មាននិមិត្តសញ្ញាពណ៌សនៅលើថាសពណ៌ខៀវ។<gallery>
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Warning_Triangle_-_1944.svg|alt=Warning Triangle| ត្រីកោណព្រមាន
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Red_Disk_-_1944.svg|alt=Red Disk| ថាសក្រហម
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Red_Ring_-_1944.svg|alt=Red Ring| ចិញ្ចៀនក្រហម
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Triangle_in_Ring_-_1944.svg|alt=Triangle in Ring| ត្រីកោណក្នុងក្រវ៉ាត់
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_No_Cycling_-_1955.svg|alt=No Cycling| គ្មានការជិះកង់
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=One Way Only| ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Pedestrian_Crossing_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Pedestrian Crossing| ផ្លូវថ្មើរជើង
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Left_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Left| បត់ឆ្វេង
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Left,_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Left, One Way Only| បត់ឆ្វេង ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Right_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Right| បត់ស្តាំ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Turn_Right,_One_Way_Only_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Turn Right, One Way Only| បត់ស្តាំ ផ្លូវតែមួយ
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_No_Through_Road_For_Motor_Vehicles_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Through Road for Motor Vehicles| មិនឆ្លងកាត់ផ្លូវសម្រាប់យានយន្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Entry_-_Complete_Assembly_-_1955_(Cantonese).svg|alt=No Entry| គ្មានការចូល
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Speed_Limit_-_1944.svg|alt=Speed Limit| ដែនកំណត់ល្បឿន
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_National_Speed_Limit_Applies_-_1944.svg|alt=National Speed Limit Applies| ដែនកំណត់ល្បឿនជាតិអនុវត្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_Parking_-_1944.svg|alt=Parking| ចំណតរថយន្ត
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Waiting_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Waiting| គ្មានការរង់ចាំ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-_No_Entry_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=No Entry| គ្មានការចូល
ឯកសារ:Pre-Worboy_-_Halt_at_Major_Road_Ahead_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Halt at Major Road Ahead| ឈប់នៅផ្លូវធំខាងមុខ
ឯកសារ:Pre-Worboys_-Slow_Major_Road_Ahead_-_Complete_Assembly_-_1944_(Cantonese).svg|alt=Slow, Major Road Ahead| យឺត ផ្លូវធំខាងមុខ
</gallery>
== បណ្តោះអាសន្ន/សំណង់ ==
ផ្លាកសញ្ញាផ្លូវបណ្តោះអាសន្ន (ឧ. ផ្លាកសញ្ញាចតុកោណក្រហម ដែលមានការណែនាំជាពណ៌ស) <ref>{{Cite web |title=Temporary Signs and Road Markings |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/temporary_signs_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK traffic sign 401.svg|ឈប់ឬបើកផ្លូវទៅមុខ (ជាមួយចម្ងាយទៅបន្ទាត់ខាងមុខដែលបានផ្តល់ឱ្យខាងក្រោម)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 422.svg|ចម្ងាយទៅបន្ទាត់ ផ្ដល់អាទិភាពផ្លូវ ៥០ម
ឯកសារ:Hong Kong road sign 421.svg|ចម្ងាយទៅបន្ទាត់ ឈប់ ១០០ម
ឯកសារ:HK traffic sign 410.svg|បត់ទៅឆ្វេងទៅមុខ (ស្តាំប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:HK traffic sign 412.svg|បត់ពីរដងពីមុខទៅស្តាំ (និមិត្តសញ្ញាអាចត្រូវបានបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:HK traffic sign 406.svg|ផ្លូវរជាពីរបញ្ចប់នៅខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 217.svg|រង្វង់ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 212 R.svg|ផ្លូវតូចចង្អៀតនៅខាងស្តាំខាងមុខ (ខាងឆ្វេងប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 211.svg|ផ្លូវតូចចង្អៀតនៅសងខាងខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 410.svg|បន្ថយល្បឿនឥឡូវនេះ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 210 L.svg|គម្លាតយ៉ាងច្បាស់នៃផ្លូវទៅឆ្វេង (អាចត្រូវបានប្រើជាមួយស៊ុមពណ៌លឿងខ្ចី ខាងស្ដាំ ប្រសិនបើនិមិត្តសញ្ញាបញ្ច្រាស)
ឯកសារ:HK traffic sign 409.svg|ភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ខាងមុខ
ឯកសារ:Hong Kong road sign 219 (1 in 5).svg|Steep hill upwards ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 218 (1 in 10).svg|Steep hill downwards ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 424.svg|Use low gear
ឯកសារ:Hong Kong road sign 423.svg|Use low gear for distance shown
ឯកសារ:Hong Kong road sign 425.svg|Keep in low gear
ឯកសារ:Hong Kong road sign 411.svg|Single file traffic ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 236.svg|Cyclists to keep left
ឯកសារ:Hong Kong road sign 235.svg|Cyclists to walk on steep road
ឯកសារ:Hong Kong road sign 266 A.svg|Traffic Accident blackspot ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 266 B.svg|Pedestrian Accident blackspot ahead
ឯកសារ:HK road sign 213.svg|Cross roads ahead
ឯកសារ:HK road sign 216-L-R.svg|Staggered junction ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK road sign 215-R.svg|Side road to right ahead (left if symbol reversed)
ឯកសារ:HK road sign 214-R.svg|T-junction ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 402.svg|Traffic merging from left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 404.svg|Merging into main traffic on right (left if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 229.svg|Overhead electric cable ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 224 A.svg|Disabled persons ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 224 B.svg|Visually impaired persons ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 228.svg|Level crossing with barrier ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 231.svg|Quay-side or river bank ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 221.svg|Restricted headroom ahead
ឯកសារ:HK road sign 223.svg|Pedestrian crossing ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 225.svg|Children ahead
ឯកសារ:HK road sign 237-L.svg|Risk of falling or fallen rocks ahead (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK road sign 226.svg|Horses ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 227.svg|Cattle ahead
ឯកសារ:HK road sign 259.svg|Fog or mist ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 232.svg|Bus lane ahead (Franchised buses)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 232 A.svg|Bus lane ahead (Franchised buses)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 233.svg|Bus lane (Franchised buses) on major road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 234.svg|Warning to pedestrians crossing road with bus lane
ឯកសារ:Hong Kong road sign 262.svg|Light rail vehicles or trams ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 264.svg|Light rail vehicle lane or tram lane ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 265.svg|Light rail vehicle lane or tram lane on major road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 261.svg|Pedestrian on or crossing road ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 260 A.svg|Cycleway ahead (cyclists on or crossing road ahead)
ឯកសារ:Hong Kong road sign 260 B.svg|Cyclists ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 230.svg|Low-flying aircraft or noise ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 220.svg|Uneven road surface ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 263.svg|Road hump ahead
ឯកសារ:HK road sign 206.svg|Two-way traffic across a one-way road ahead
ឯកសារ:HK road sign 205.svg|Two-way traffic ahead
ឯកសារ:TRAFFIC ENFORCEMENT CAMERA HK.svg|Red light/speed camera ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign (Traffic signals control zone).svg|Red light camera control zone
ឯកសារ:Hong Kong road sign 426.svg|Plate used to state the safe height
ឯកសារ:Hong Kong road sign 412.svg|School ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 413.svg|Playground ahead
ឯកសារ:Hong Kong road sign 418.svg|Distance as shown to hazard
ឯកសារ:Hong Kong road sign 419.svg|ចម្ងាយដូចដែលបង្ហាញពីគ្រោះថ្នាក់
ឯកសារ:Hong Kong road sign 257.svg|អ្នកថ្មើរជើងទៅមុខ
</gallery>
== មគ្គុទ្ទេសក៍ ==
ផ្លាកសញ្ញាណែនាំជាទូទៅមានរាងចតុកោណកែង (ជួនកាលចង្អុលនៅចុងម្ខាងក្នុងករណីសញ្ញាទិសដៅ)។ <ref>{{Cite web |title=Traffic Signs Giving Information |url=https://www.td.gov.hk/en/road_safety/road_users_code/index/chapter_8_the_language_of_the_road/signs_giving_information_/index.html |access-date=2020-12-04 |website=Transport Department}}</ref><gallery>
ឯកសារ:HK traffic sign 101.svg|Stop and give way
ឯកសារ:HK traffic sign 102.svg|Give way
ឯកសារ:HK traffic sign 106.svg|Ahead only
ឯកសារ:HK traffic sign 107.svg|Turn left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 109.svg|Keep left (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 111.svg|Turn left at junction ahead (right if symbol reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 183.svg|No stopping
ឯកសារ:HK traffic sign 286.svg|No parking
ឯកសារ:HK traffic sign 115.svg|No entry for all vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 182.svg|One way traffic
ឯកសារ:HK traffic sign 105.svg|Vehicles must stop at the sign (sign used by police)
ឯកសារ:HK traffic sign 375.svg|Vehicles must stop at the sign (sign used by school crossing patrol)
ឯកសារ:HK traffic sign 180.svg|Segregated pedestrian and bicycle/tricycle route. No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 181.svg|Bicycle/tricycle route. No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 227.svg|Cycling restriction – cyclists must dismount and push their cycles
ឯកសារ:HK traffic sign 228.svg|End of cycling restriction
ឯកសារ:HK traffic sign 333.svg|Light rail vehicles and trams only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_409.svg|Dual carriageway ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_407_L.svg|Direction in which the prohibition or restriction applies (symbol may be reversed)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_408.svg|Prohibition or restriction applies in both directions
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_427.svg|Prohibition or mandatory order applies to vehicle class shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_402.svg|One way road ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_A.svg|No stopping between 7AM-12AM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_B.svg|No stopping between 7AM-7PM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_C.svg|No stopping between 8-10AM and 5-7PM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_165_D.svg|No stopping at any time
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_166.svg|End of 'no stopping' restriction
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_167_A.svg|No stopping for public light buses between 7AM-12AM
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_168.svg|End of public light buses 'no stopping' restriction
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_430.svg|Restriction does not apply to vehicle classes shown to pick up or drop off passengers (wording may be varied to loading/unloading goods)
ឯកសារ:HK traffic sign 114.svg|Pedestrian priority zone
ឯកសារ:HK traffic sign 116.svg|Vehicles prohibited as indicated by supplementary plate
ឯកសារ:HK traffic sign 117.svg|No motor vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 2201.svg|No motor vehicles except motor cyclists and motor tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 2200.svg|No motor cycles or motor tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 118.svg|No buses and coaches
ឯកសារ:HK traffic sign 119.svg|No public light buses
ឯកសារ:HK traffic sign 120.svg|No goods vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 130.svg|No learner drivers
ឯកសារ:HK traffic sign 131.svg|No left-turn (No right-turn if symbol reversed)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_123.svg|No U-turn (symbol may be reversed)
ឯកសារ:HK traffic sign 134.svg|No pedestrians
ឯកសារ:HK traffic sign 135.svg|No pedestrians, rickshaws and handcarts
ឯកសារ:HK traffic sign 136.svg|No pedestrians, pedestrian controlled vehicles, bicycles and tricycles
ឯកសារ:HK traffic sign 137.svg|No bicycles
ឯកសារ:HK traffic sign 138.svg|No use of horn
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_129.svg|No overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_131.svg|No vehicles over width shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_132.svg|No vehicles or combinations of vehicles over length shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_133.svg|No vehicles over height shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_134.svg|No vehicles over gross vehicle weight shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_135.svg|No vehicles over axle weight shown (including load)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_136_(50).svg|Speed limit (in km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_173.svg|Variable speed limit (in km/h)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_404.svg|Prohibitation does not apply to vehicles gaining access to premises adjacent to the road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_405.svg|Prohibitation does not apply to vehicles holding relevant licenses
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_432.svg|Prohibitation or mandatory order applies to vehicles over the length shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_401.svg|Prohibitation or mandatory order applies to vehicles over the gross vehicle weight shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_403.svg|Prohibitation or mandatory order does not apply to vehicle classes shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_406.svg|Time plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_431.svg|Time plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_429.svg|Day plate
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_433.svg|Prohibitation or mandatory order does not apply to vehicle classes and time shown
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_420.svg|Length over which the prohibition or hazard exists
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_417.svg|End of the prohibition, restriction or warning
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_164.svg|Left lane shows bus lane for franchised buses only during the time and date shown
ឯកសារ:HK traffic sign 121.svg|Bus lane for franchised buses only
ឯកសារ:HK traffic sign 126.svg|Contra-flow bus lane for franchised buses only
ឯកសារ:HK traffic sign 129.svg|End of bus lane
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_163.svg|End of rail only lane for light rail vehicles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_174.svg|No vehicles carrying dangerous goods of specified categories
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_434.svg|Indicating the categories of dangerous goods
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_A.svg|Parking place for vehicles other than medium and heavy goods vehicles, buses, coaches, motor cycles and pedal cycles
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_B.svg|Parking place for goods vehicles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_C.svg|Parking place for buses and coaches only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_D.svg|Parking place for motor cycles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_317_E.svg|Parking place for pedal cycles only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_(Expressway_Begins).svg|Start and continuation of an expressway
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_(Expressway_Ends).svg|End of an expressway
ឯកសារ:TAXI_STAND_HK.svg|Taxi stand
ឯកសារ:END_OF_NEW_TERRITORIES_TAXI_OPERATING_AREA.svg|End of New Territories taxis operating area
ឯកសារ:END_OF_LANTAU_TAXI_OPERATING_AREA.svg|End of Lantau taxis operating area
ឯកសារ:GREEN_MINIBUS_STAND_HK.svg|Green minibus stand
ឯកសារ:RED_MINIBUS_STAND_HK.svg|Red minibus stand
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_130.svg|Vehicles must use the left most lane except when overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_130A.svg|Vehicles must use the right most lane except when overtaking
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_145.svg|Hard shoulder – do not use except in an emergency
ឯកសារ:HK traffic sign 225.svg|Cyclists must dismount and use crossing to cross the road
ឯកសារ:HK traffic sign 222.svg|Way out for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 223.svg|No exit for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 221.svg|Way in for vehicles
ឯកសារ:HK traffic sign 224.svg|No entry for vehicles
</gallery>
== លែងប្រើហើយ។ ==
<gallery>
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_506.gif|Direction sign
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_505.gif|Direction sign
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_507.svg|Direction sign for roundabout
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_504.gif|Pointed direction sign
ឯកសារ:HK_Route1.svg|Route number along strategic route
ឯកសារ:HK_Tunnel.svg|Tunnel ahead
ឯកសារ:HK_Cross_Harbour_Tunnel.svg|Hong Kong Cross Harbour Tunnel
ឯកសារ:HK_Western_Harbour_Tunnel.svg|Western Harbour Tunnel
ឯកសារ:HK_Eastern_Harbour_Tunnel.svg|Eastern Harbour Tunnel
ឯកសារ:URBAN_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|Urban taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:NEW_TERRITORIES_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|New Territories taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:LANTAU_TAXI_PICK_UP_&_DROP_OFF.svg|Lantau taxi pick up and drop off only
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_502.svg|Direction to parking place
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_501.svg|Direction to vehicular ferry pier
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_500.svg|Direction to Mass Transit Railway (MTR) Station
ឯកសារ:HK traffic sign 602.svg|Vehicles may pass either side to reach same destination
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_310.svg|No through road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_311_L.svg|No through road on left
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_311_R.svg|No through road on right
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(300m).svg|300m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(200m).svg|200m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_305_L_(100m).svg|100m Countdown markers used to indicate the distance to an exit on the left side of a road (Background in green if on expressway) (Symbols may be reversed to indicate exit on right)
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_312.svg|Sign showing lane indication arrows for each lane or temporary lane closure at junction ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_303.svg|Start of dual carriageway ahead
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_313.svg|Passing place
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_304.svg|Sign at start of single track road
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_301.svg|For use by police at accident site
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_314.svg|Prepare to stop if signalled to do so
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_308.svg|Stop at 'Census point'
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_307.svg|Census point
ឯកសារ:Hong_Kong_road_sign_306.svg|Get in lane
ឯកសារ:HK street sign-Gascoigne Road.svg|Street direction sign
ឯកសារ:HK street sign-Wan King Path.svg|Street direction sign with numbers
</gallery>
=== ផ្លាកសញ្ញា Pre-Workboys ===
fb7s3sre60lmh51uqyrzwx0gr85xapr
ស្រីរស្មី សុវឌី
0
53812
338796
336560
2026-08-11T04:03:54Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338796
wikitext
text/x-wiki
{{ប្រអប់ព័ត៌មាន ជីវប្រវត្តិ
| honorific_prefix = ''[[Than Phu Ying]]''
| honorific_suffix = [[Order of Chula Chom Klao|PChW]] [[Order of the White Elephant|MPCh]] [[Order of the Crown of Thailand|MWM]]
| image = HRH Srirasmi (Cropped).jpg
| caption = Srirasmi in 2007
| native_name = {{lang|th|ศรีรัศมิ์ สุวะดี}}
| birth_date = {{Birth date and age|1971|12|9|df=y}}
| birth_place = [[Samut Songkhram Province|Samut Songkhram]], Thailand
| death_date =
| death_place =
| resting_place =
| alma_mater = {{ubli|[[Sukhothai Thammathirat Open University]] ([[Bachelor of Management Studies|BMS]])|[[Kasetsart University]] ([[Master of Science|MS]])}}
| spouse = {{marriage|[[Vajiralongkorn]] (Rama X)|10 February 2001|11 December 2014|end=div.}}
| children = Prince [[Dipangkorn Rasmijoti]]
| relatives = [[Pongpat Chayaphan]] (uncle)<ref>{{cite web|date=30 January 2015|title=Senior Thai police sentenced to six years for lese majeste, corruption|url=https://www.reuters.com/article/uk-thailand-police/senior-thai-police-sentenced-to-six-years-for-lese-majeste-corruption-idUKKBN0L31EB20150130|accessdate=18 August 2015|agency=[[Reuters]]}}</ref>
| module = {{Infobox military person
| embed = yes
| allegiance = [[Thailand]]
| branch = [[Royal Thai Army]]
| branch_label = Branch
| service_years = 2012–2014
| rank = [[Military ranks of the Thai armed forces|Major general]]<ref>{{cite web|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2556/B/025/1.PDF|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304204850/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2556/B/025/1.PDF|url-status=dead|archive-date=4 March 2016|title=ประกาศสํานักนายกรัฐมนตร|website=ratchakitcha.soc.go.th|access-date=2020-10-16|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304204850/http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2556/B/025/1.PDF}}</ref>
| commands = [[King's Guard (Thailand)|King's Guard]]
}}
| signature = Signature of Srirasmi Suwadee.png
}}
'''ស្រីរស្មី សុវឌី''' <ref>{{Cite web |date=16 December 2014 |title=ย้อนรำลึกภารกิจ 'ท่านผู้หญิงศรีรัศมิ์ สุวะดี' |url=http://www.thairath.co.th/content/469237}}</ref> (កើតថ្ងៃទី ៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៧១) មានឈ្មោះ '''ព្រះចៅវង្សនាង ព្រះអង្គចៅស្រីរស្មី ព្រះវរជាយានៃសម្ដេចសម្ដេចព្រះបរមឧស្សាធិរាជ ចៅហ៊្វាមហាវជិរាលង្ករណ សៀមមកុដរាជកុមារ''' <ref>{{Cite web |title=The Office of His Majesty's Principal Private Secretary, Thailand |url=http://www.ohm.go.th/th/monarch/signature |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140625001510/http://www.ohm.go.th/th/monarch/signature |archive-date=25 June 2014 |access-date=14 December 2014 |website=The Thai Monarchy |language=Thai |archivedate=6 មិថុនា 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120606163700/http://www.ohm.go.th/th/monarch/signature }}</ref> គឺជាអតីតសមាជិកនៃ [[រាជវង្សចក្រី|គ្រួសាររាជវង្ស]][[ថៃ]] ។ លោកស្រីគឺជា[[ព្រះនាងជាភរិយា|មហេសី]]ទីបីរបស់[[រាជទាយាទនៃថៃ|រាជទាយាទ]] [[វជិរាលង្ករណ៍]] (ឥឡូវជា រាមាទី ១០) ចាប់ពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០០១ ដល់ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០១៤។ <ref>{{Cite web |date=13 December 2014 |script-title=th:มีพระบรมราชานุญาตให้ พระองค์เจ้าศรีรัศมิ์ฯ ลาออกจากฐานันดรศักดิ์ แห่งพระราชวงศ์ |url=http://www.thairath.co.th/content/468777 |access-date=13 December 2014 |website=Thairath |language=Thai}}</ref>
== ជីវិតដំបូង ==
ស្រីរស្មី សុវឌី កើតនៅ[[ខេត្តសមុទ្រសង្គ្រាម|ខេត្តសាមុតសង្គ្រាម]] <ref name="nation">{{Cite web |date=30 April 2005 |title=Simplicity, warmth win hearts |url=http://www.nationmultimedia.com/2005/04/30/national/data/national_17216949.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070308082908/http://www.nationmultimedia.com/2005/04/30/national/data/national_17216949.html |archive-date=8 March 2007 |access-date=14 December 2014 |website=The Nation |location=Thailand |archivedate=5 មិថុនា 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170605234012/http://www.nationmultimedia.com/2005/04/30/national/data/national_17216949.html }}</ref> ក្នុងគ្រួសារមួយដែលមានជីវភាពមធ្យម។ នាងជាកូនទីបីក្នុងចំណោមកូនបួននាក់ដែលកើតពីអភិរុច និង វ៉ាន់ថានី ស៊ូវ៉ាឌី <ref>Siam Thurakit newspaper, [http://www.siamturakij.com/book/index.php?option=com_content&task=view&id=6733&Itemid=0 สายธารอันยิ่งใหญ่แห่งเจ้าชายน้อย, 16 สิงหาคม พ.ศ.2549] {{In lang|th}}</ref> ហើយមាន [[ជនជាតិមន|ដើមកំណើតមន-ថៃ]] ពីខាងម្តាយរបស់នាង។ <ref>{{Cite news|date=19 December 2014|script-title=th:รอยทาง 'สุวะดี' แห่งแม่กลอง และ 'เกิดอำแพง' แห่งท่าจีน|language=Thai|work=Nation (Thailand)|url=http://www.nationweekend.com/home/article/1177/18367/รอยทาง-สุวะดี-แห่งแม่กลอง-และ-เกิดอำแพง-แห่งท่าจีน.html|access-date=30 December 2014}}</ref>
នាងបានចូលរៀននៅមហាវិទ្យាល័យពាណិជ្ជកម្មបាងកក ហើយនៅឆ្នាំ១៩៩៣ ក្នុងអាយុ ២២ ឆ្នាំ បានចូលបម្រើការងារនៅវជិរាលង្ករណ៍ ក្នុងនាមជា « [[អ្នកបម្រើស្រី]] »។ ស្រីរស្មី បានចុះឈ្មោះចូលរៀននៅ [[សាកលវិទ្យាល័យបើកទូលាយសុខោទ័យធម្មាធិរាជ]] ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៧ ហើយបានបញ្ចប់ការសិក្សានៅឆ្នាំ ២០០២ ជាមួយនឹង [[សញ្ញាបត្របរិញ្ញាបត្រ]] ផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រគ្រប់គ្រង។ វជិរាលង្ករណ៍ បានប្រគល់សញ្ញាបត្រដោយផ្ទាល់ដល់នាង។ នៅឆ្នាំ ២០០៧ នាងបានទទួលសញ្ញាបត្រ [[អនុបណ្ឌិតផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ]] គ្រួសារ និងការអភិវឌ្ឍកុមារពី [[សាកលវិទ្យាល័យក្សេតសាស្ត្រ|សាកលវិទ្យាល័យក្សេត្រសាស្ត្រ]] ។ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[វិគីភីឌា:ត្រូវការអំណះអំណាង|<span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2020)">ត្រូវការឯកសារយោង</span>]]'' ]</sup>
== ការលែងលះ និងការបាត់បង់ឋានៈ ==
លិខិតមួយច្បាប់ដែលស្នើសុំឱ្យក្រុមគ្រួសាររបស់ ស្រីរស្មី ត្រូវបានដកហូតព្រះនាមរាជវង្សរបស់ពួកគេត្រូវបានផ្ញើទៅ [[ក្រសួងមហាផ្ទៃថៃ|ក្រសួងមហាផ្ទៃ]] ក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៤។ លិខិតនេះត្រូវបានផ្ញើដោយស្វាមីរបស់នាង គឺរាជទាយាទរាមាទី១០ បន្ទាប់ពីមានការចោទប្រកាន់ពីបទពុករលួយប្រឆាំងនឹងសាច់ញាតិចំនួនប្រាំពីរនាក់របស់នាង។ <ref>{{Cite news|date=29 November 2014|title=Thailand crown prince strips wife's family of royal name|publisher=[[BBC News]]|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-30258759|access-date=2 December 2014|quote=It comes after seven of her close relatives were arrested in a purge of officials allegedly involved in corruption.}}</ref> នៅថ្ងៃទី១១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៤ ''[[រាជសារថៃ|រាជសាររដ្ឋាភិបាលថៃ]]'' បានប្រកាសថា លោកស្រីបានលះបង់ងារជារាជវង្សរបស់នាង <ref>{{Cite web |date=1 December 2014 |title=What's behind the downfall of Thailand's Princess Srirasmi? |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-30275513 |website=[[BBC News]]}}</ref> ដែលទំនងជាដោយសារតែកិច្ចការពុករលួយដែលពាក់ព័ន្ធនឹងក្រុមគ្រួសាររបស់នាង។ <ref>{{Cite news|date=13 December 2014|title=Thai princess gives up royal title|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/world/2014/dec/13/thai-princess-gives-up-royal-title|access-date=13 December 2014}}</ref> លោកស្រីត្រូវបានផ្តល់ប្រាក់ចំនួន ២០០ លាន[[បាត]] (៦ លានដុល្លារអាមេរិក) ដោយ [[វជិរាលង្ករណ៍|រាមាទី១០]] ជាថ្នូរនឹងការលះបង់របស់នាង។ <ref name="thairath">{{Cite web |date=14 December 2014 |script-title=th:พระมหากรุณาธิคุณ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว |url=http://www.thairath.co.th/content/468957 |access-date=14 December 2014 |website=Thai Rath |language=Thai}}</ref> ប្រាក់នេះត្រូវបានបង់ចេញពី [[ការិយាល័យអចលនទ្រព្យរាជវង្ស|ការិយាល័យទ្រព្យសម្បត្តិរាជវង្ស]] ដូចដែលបានបញ្ជាក់ដោយ [[ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុថៃ|ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ]] ។ <ref>{{Cite web |last=กระทรวงการคลัง |date=15 December 2014 |title=ข่าวที่ 106/2557 การชี้แจงของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ในฐานะประธานกรรมการทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ กรณีการพระราชทานเงินให้ท่านผู้หญิงศรีรัศม์ สุวะดี |url=http://www.mof.go.th/home/Press_release/News2014/106.pdf |access-date=12 មិថុនា 2026 |archivedate=16 មករា 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150116132611/http://www.mof.go.th/home/Press_release/News2014/106.pdf |url-status=dead }}</ref>
បន្ទាប់ពីការលែងលះរបស់ លោកស្រី <ref>{{Cite web |last=[[Pavin Chachavalpongpun|Chachavalpongpun, Pavin]] |date=15 December 2014 |title=A Thai Princess' Fairy Tale Comes to an End |url=https://thediplomat.com/2014/12/a-thai-princess-fairy-tale-comes-to-an-end/ |website=[[The Diplomat (magazine)|The Diplomat]]}}</ref> ឪពុកម្តាយរបស់នាង គឺឪពុក អភិរុច សុវឌី អាយុ ៧២ ឆ្នាំ និងម្តាយ វ៉ាន់ថានី អាយុ ៦៦ ឆ្នាំ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនពី [[បទប្រមាថព្រះមហាក្សត្រ]] ។ ក្រោយមក អ្នកទាំងពីរបានសារភាពថាបានប្រើប្រាស់ទំនាក់ទំនងរាជវង្សរបស់ពួកគេខុសកាលពី ១២ ឆ្នាំមុន ដែលនាំឱ្យអតីតអ្នកជិតខាងម្នាក់ត្រូវជាប់ពន្ធនាគារពីបទក្លែងបន្លំ។ អ្នកទាំងពីរត្រូវបានកាត់ទោសឱ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេលប្រាំឆ្នាំ ប៉ុន្តែបានបន្ថយមកត្រឹមពីរឆ្នាំកន្លះ បន្ទាប់ពីសារភាពថាមានទោសពីបទបរិហារកេរ្តិ៍ព្រះមហាក្សត្រ។ <ref>{{Cite news|date=11 March 2015|title=Parents of former Thai princess jailed for insulting monarchy|work=[[The Daily Telegraph]]|agency=[[Reuters]]|location=London|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/thailand/11464642/Parents-of-former-Thai-princess-jailed-for-insulting-monarchy.html|access-date=8 August 2017}}</ref> <ref>{{Cite news|date=11 March 2015|title=Parents of Thai ex-princess given jail term for lese majeste|publisher=[[BBC News]]|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-31828475|access-date=8 August 2017}}</ref> មួយសប្តាហ៍ក្រោយមក បងប្អូនប្រុសរបស់នាងគឺ ណាត់ថាភុន សុវ៉ាឌី, ណារុង សុវ៉ាឌី និង សិទ្ធិស័ក្តិ សុវ៉ាឌី ត្រូវបានជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេលប្រាំឆ្នាំកន្លះ។ <ref>{{Cite web |date=20 March 2015 |title=Brothers of Thai ex-princess jailed for lese majeste |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-31990182 |website=[[BBC News]]}}</ref> នាងបានជ្រើសរើសឱបក្រសោបជីវិតព្រះសង្ឃជា [[ដូនជី]] ដោយរស់នៅក្នុងភាពសាមញ្ញ ខណៈពេលដែលស្ថិតនៅក្រោមការឃុំខ្លួនក្នុងផ្ទះ។ <ref>{{Cite news|date=7 November 2020|title=泰王废妃西拉米 变凄苦种菜尼姑{{!}}中國報|work=中國報 China Press|url=https://www.chinapress.com.my/20201107/%e6%b3%b0%e7%8e%8b%e5%ba%9f%e5%a6%83%e8%a5%bf%e6%8b%89%e7%b1%b3-%e5%8f%98%e5%87%84%e8%8b%a6%e7%a7%8d%e8%8f%9c%e5%b0%bc%e5%a7%91/}}</ref> <ref>{{Cite news|date=8 November 2020|title=Thai King's Third Wife, Stripped Off Title and Become a Nun Under House-Arrest|work=RedChili21 MY|url=https://redchili21.my/2020/11/thai-kings-third-wife-stripped-off-title-and-become-a-nun-under-house-arrest/|access-date=12 មិថុនា 2026|archive-date=20 សីហា 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250820080857/https://redchili21.my/2020/11/thai-kings-third-wife-stripped-off-title-and-become-a-nun-under-house-arrest/|url-status=dead}}</ref>
== ឯកសារយោង ==
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទមានកាតអេក]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Articles containing Thai-language text]]
7636p3gghva7c46pex9i474rafwwq9i
វត្តចាងលេ
0
54021
338792
338506
2026-08-11T03:04:26Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338792
wikitext
text/x-wiki
[[File:昌列寺全景.jpg|thumb|ទិដ្ឋភាពទូទៅនៃវត្តចាងលេ]]
'''វត្តចាងលេ''' (Changlei Monastery) ស្ថិតនៅលើកំពូលភ្នំចាងលេ ក្នុងទីក្រុងម៉ាអឺកាង នៃខេត្តស៊ីឈួន សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន។ វាជាវត្តព្រះពុទ្ធសាសនា[[ព្រះពុទ្ធសាសនានៅទីបេ]] និកាយញីងម៉ា។<ref>{{Cite web |title=探访四川一座有电梯的高山寺庙——昌列寺|url=https://www.chinanews.com.cn/tp/hd2011/2014/01-09/288522.shtml|website=中新网|date=2014-01-09|language=zh-cn|author=张越|url-status=live|access-date=2025-11-24}}</ref>
== ប្រវត្តិសាស្ត្រ ==
នៅសតវត្សទី៨ ព្រះសង្ឃវៃរោចនា (Vairotsana) និងយូហ្សា នីងប៉ូ (Yudra Nyingpo) ត្រូវបានគេនិយាយថា បានមកស្នាក់នៅទីនេះ និងផ្សព្វផ្សាយព្រះធម៌។<ref>{{Cite web |title=昌列寺 |url=https://www.facebook.com/watch/?v=301971912121362 |website=智者妙音臉書 |date=2022-07-28 |language=zh-tw |url-status=live}}</ref>
នៅសតវត្សទី១៣ តាមប្រពៃណីពុទ្ធសាសនា ព្រះអង្គសិហ្វរ៉េចាងសិន (希熱將參) ដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការចាប់កំណើតបន្តរបស់យូហ្សា នីងប៉ូ បានសាងសង់កន្លែងធ្វើសមាធិនៅភ្នំអ៊ីងប៉ូឡូ។ កន្លែងនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាចំណុចដើមនៃការកើតឡើងរបស់វត្តចាងលេ។<ref>{{Cite news |title=昌列寺 |url=https://www.hkcd.com/newsTopic_content.php?id=905436 |author=蔣璐 |work=香港商報網 |date=2015-01-26 |language=zh-tw |access-date=2025-11-24 |url-status=live}}</ref>
ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ 1966–1976 វត្តចាងលេត្រូវបានបំផ្លាញក្នុងអំឡុង[[បដិវត្តន៍វប្បធម៌]] ហើយនៅសល់តែសំណល់អគារបាក់បែក។<ref>{{Cite news |title=【民大故事】薪火照嘉绒:红色基因在血脉中赓续 |url=https://www.xzmu.edu.cn/news/getcontent?id=101896&url=show |author=赵鑫 |work=西藏民族大學新聞網 |date=2025-08-15 |language=zh-cn |access-date=2025-11-24 |url-status=live}}</ref>
បន្ទាប់ពីឆ្នាំ 1980 ក្រោមការដឹកនាំរបស់祖古顏班·希熱將參 ([[កាម៉ា រីនប៉ូឆេ]]) និងអ្នកដទៃ វត្តត្រូវបានស្តារឡើងវិញជាបន្តបន្ទាប់ និងចាប់ផ្តើមសកម្មភាពសាសនាឡើងវិញ។<ref>{{cite web |title=昌列寺官方網站 |url=http://www.changleisi.com/ |language=zh-cn |accessdate=2025-11-19 |publisher=昌列寺}}</ref><ref>{{Cite web |title=昌列寺建卧佛殿时菩萨送来佛眼石 |url=https://zhuanlan.zhihu.com/p/51502758 |website=知乎 |date=2018-12-04 |language=zh-cn |author=湖心亭看雪客 |url-status=live }}{{Dead link|date=សីហា 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== ភូមិសាស្ត្រ ==
=== រដ្ឋបាល ===
វត្តចាងលេ ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ទីក្រុងម៉ាអឺកាង<ref>{{Cite web |title=昌列寺 |url=https://crgis.rchss.sinica.edu.tw/religion/bgis/15034 |website=文化資源地理資訊系統 |language=zh-tw |access-date=2025-11-24 |archivedate=2024-08-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240816114159/https://crgis.rchss.sinica.edu.tw/religion/bgis/15034 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=探访四川一座有电梯的高山寺庙——昌列寺 |url=https://www.chinanews.com.cn/tp/hd2011/2014/01-09/288522.shtml |website=中新网 |date=2014-01-09 |language=zh-cn |author=张越 |url-status=live |access-date=2025-11-24}}</ref> និងស្ថិតនៅក្នុងតំបន់កណ្ដាលនៃខេត្តអាប៉ា លើខ្ពង់រាបភាគខាងលិចនៃស៊ីឈួន។<ref>{{Cite web |title=一个美国人“炒火”的寺庙 |url=https://www.sohu.com/a/230725671_455732 |website=搜狐 |date=2018-05-08 |language=zh-cn |access-date=2025-11-24}}</ref>
=== ភូមិសាស្ត្រធម្មជាតិ ===
វត្តនេះស្ថិតនៅលើភ្នំចាងលេ ដែលមានកម្ពស់ប្រហែល 3500 ម៉ែត្រពីនីវ៉ូសមុទ្រ ជិតទីប្រជុំជនម៉ាអឺកាង និងជ្រលងទន្លេសួម៉ូ។ តំបន់នេះស្ថិតនៅគែមខាងកើតនៃខ្ពង់រាបឈីងហៃ–ទីបេ មានអាកាសធាតុត្រជាក់ និងសើម ហើយជាតំបន់ល្បីសម្រាប់ទស្សនាស្លឹកឈើក្រហមនៅរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ។
=== ការធ្វើដំណើរ ===
វត្តចាងលេមានចម្ងាយប្រហែល 480 គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុងឆេងទូ។ អ្នកទេសចរអាចធ្វើដំណើរតាមផ្លូវល្បឿនលឿនតាមរយៈវិនឈួន ទៅកាន់ម៉ាអឺកាង។ វត្តស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែល 16 គីឡូម៉ែត្រពីទីប្រជុំជនម៉ាអឺកាង ហើយចំណាយពេលប្រហែលកន្លះម៉ោងដោយរថយន្ត។
ម៉ាអឺកាងជាចំណុចដឹកជញ្ជូនសំខាន់ ដែលភ្ជាប់ទៅភាគខាងជើងទៅកាន់វាលស្មៅហុងយួន និងរូអឺកៃ ហើយទៅភាគខាងកើតភ្ជាប់ទៅលីសៀន និងវិនឈួន។
== ស្ថាបត្យកម្ម ==
ក្រុមអគាររបស់វត្តចាងលេត្រូវបានសាងសង់តាមបណ្តោយជម្រាលភ្នំ ដោយសម្របសម្រួលជាមួយទម្រង់ភូមិសាស្ត្រធម្មជាតិជុំវិញ។<ref>{{Cite web |title=昌列寺:川西高原上的璀璨明珠 |url=https://travel.sina.cn/domestic/pages/2014-08-04/detail-ifyixcaw3533271.d.html |website=新浪旅遊 |date=2014-08-04 |language=zh-cn |access-date=2025-11-24}}</ref><ref>{{Cite web |title=昌列寺旅遊攻略 |url=https://www.wingontravel.com/discovery/scenic-changlie-temple-13703312 |website=永安旅遊 |language=zh-cn |url-status=live |access-date=2025-11-24}}</ref>
អគារសំខាន់ៗរួមមាន វត្តចាស់ សាលាព្រះអវលោកិតេស្វរៈ (觀音殿) សាលាព្រះសាក្យមុនី (釋迦殿) វិទ្យាស្ថានព្រះពុទ្ធសាសនា មជ្ឈមណ្ឌលសមាធិ បណ្ណាល័យ និងសារមន្ទីរចាងលេ។
== ព្រះសង្ឃ ==
បច្ចុប្បន្ន វត្តចាងលេមានព្រះសង្ឃ និងអ្នកបួសប្រមាណ 500 នាក់រស់នៅជាប្រចាំ។
មេដឹកនាំ និងគ្រូបង្រៀនសំខាន់ៗរបស់វត្ត រួមមាន [[កាម៉ា រីនប៉ូឆេ]] (顏班·希熱將參)<ref>{{cite web |title=嘎瑪仁波切介紹 |url=http://www.changleisi.com/index/Article/detail_article/id/18689.html |language=zh-cn |accessdate=2025-11-19 |publisher=昌列寺}}</ref><ref>{{Cite web |title=尊貴嘎瑪仁波切 |url=https://www.lama.com.tw/content/people/index2.aspx?id=539 |website=喇嘛網 |date=2008-02-25 |language=zh-tw |url-status=live |access-date=2025-11-24}}</ref><ref>{{Cite web |title=嘎瑪仁波切 |url=https://baike.baidu.com/item/%E5%98%8E%E7%91%AA%E4%BB%81%E6%B3%A2%E5%88%87/10147436 |website=百度百科 |language=zh-cn |url-status=dead |access-date=2025-11-24 |archivedate=2026-02-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260203082056/https://baike.baidu.com/item/%E5%98%8E%E7%91%AA%E4%BB%81%E6%B3%A2%E5%88%87/10147436 }}</ref> រួមជាមួយនឹងគ្រូបង្រៀនព្រះពុទ្ធសាសនា 根桑活佛 និង 阿根大堪布។
== ការបង្រៀនព្រះធម៌ ==
វត្តចាងលេរៀបចំជាប្រចាំនូវការបង្រៀនព្រះធម៌ វគ្គសមាធិ កម្មវិធីសំណួរ–ចម្លើយ និងពិធីបុណ្យសាសនាប្រចាំឆ្នាំ។
តាមរយៈគេហទំព័រផ្លូវការ និងវេទិកាវីដេអូ វត្តផ្សព្វផ្សាយមាតិកាពាក់ព័ន្ធជាច្រើន រួមមាន៖ ការអនុវត្តការស្គាល់ចិត្តខ្លួនឯង ការពន្យល់អំពីការអនុវត្តបឋមនៃដាហ្សុកឆេន (Dzogchen) ការអនុវត្តព្រះធម៌ក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ និងការផ្សាយបន្តផ្ទាល់ពិធីបុណ្យសាសនា។
វត្តក៏បានរៀបចំសៀវភៅ និងការថតសំឡេងបង្រៀនរបស់គ្រូព្រះធម៌ជាច្រើន ដើម្បីឲ្យសាធារណជនអាចសិក្សា និងអានបាន។<ref>{{cite web |title=上師著作與講錄 |url=http://www.changleisi.com/index/Book/read_party |language=zh-cn |accessdate=2025-11-19 |publisher=昌列寺}}</ref>
វេទិកាព័ត៌មានព្រះពុទ្ធសាសនា និងសាសនាជាច្រើន ក៏បានប្រមូលផ្តុំ និងផ្សព្វផ្សាយការសន្ទនា ការបង្រៀន និងបទសម្ភាសន៍ពាក់ព័ន្ធនឹងវត្តចាងលេផងដែរ។<ref>{{Cite web |title=10月21日嘎玛仁波切新浪微访谈全录(上) |url=http://fo.sina.com.cn/o/2013-10-25/154213825.shtml |website=新浪佛學 |date=2013-10-25 |language=zh-cn |access-date=2025-11-24}}</ref><ref>{{Cite web |title=嘎玛仁波切:前世修行过,今生再续殊胜法缘的征兆 |url=https://www.sohu.com/a/www.sohu.com/a/542878439_123465 |website=搜狐 |date=2022-05-01 |language=zh-cn |author=福禄寿喜 |url-status=live |access-date=2025-11-24 }}{{Dead link|date=សីហា 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=上師開示搜尋列表 |url=http://www.xuefo.net/czbt.asp?cz=%B8%C2%AC%94%C8%CA%B2%A8%C7%D0&B1=%B5%E3%B4%CB%CB%F1%CB%F7 |website=華人學佛網 |language=zh-cn |author=嘎瑪仁波切 |url-status=live |access-date=2025-11-24}}</ref><ref>{{Cite web |title=嘎瑪仁波切:生活中處處都是修行對境 |url=http://www.buddhism.org.hk/study/Article.aspx?id=2188 |website=香港佛教文化協會 |date=2016-12-09 |language=zh-cn |author=昌列寺 |access-date=2025-11-24}}</ref><ref>{{Cite web |title=他們,從權貴富豪到偉大的佛教徒 |url=https://www.lama.com.tw/content/meet/act.aspx?id=8910 |website=喇嘛網 |language=zh-tw |author=嘎瑪仁波切 |url-status=live |access-date=2025-11-24}}</ref>
== សកម្មភាពព្រះធម៌ ==
ពិធីបុណ្យព្រះធម៌សំខាន់ៗដែលរៀបចំដោយវត្តចាងលេ រួមមាន៖
* ក្នុងអំឡុងពេលបុណ្យចូលឆ្នាំចិន មានការអនុវត្តរួមនៃផូវ៉ា (Phowa)។
* នៅខែមករា មានពិធីបុណ្យថ្វាយបង្គំចំពោះគ្រូរីនប៉ូឆេ ផ្កាឈូក (Padmasambhava) ក្នុងទម្រង់ខឹងសម្បារ។
* នៅខែឧសភា មានពិធីរំលឹកដល់ 土登曲吉扎巴។
* នៅខែមិថុនា មានពិធីបុណ្យរំលឹកថ្ងៃកំណើតរបស់គ្រូប៉ទ្មសម្ភវៈ (Padmasambhava)។
* នៅខែវិច្ឆិកា មានពិធីបុណ្យវជ្រសត្វៈ (Vajrasattva)។
<ref>{{Cite web |title=四川省阿坝州昌列寺举行纪念莲花生大师法会 |url=http://www.china777.org/html/fwzt/201504098610.html |website=丰财园在线佛教网 |date=2015-04-09 |language=zh-cn |author=AdminLijin |access-date=2025-11-24}}</ref>
== សាធារណប្រយោជន៍ និងការបន្តមរតក ==
វត្តចាងលេបានចូលរួមក្នុងការអភិរក្ស និងបន្តមរតកវប្បធម៌[[ព្រះពុទ្ធសាសនានៅទីបេ]]។<ref>{{Cite news |title=西藏民族大学与昌列寺共建研究基地推动藏文化古籍保护与传承 |url=https://www.xhby.net/content/s689efe05e4b03d7946206a13.html |author=杨琰玲 |work=新華報業網 |date=2025-08-15 |language=zh-cn |access-date=2025-11-24 }}{{Dead link|date=សីហា 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=四川阿坝昌列寺嘉绒闻思讲修院举行期末大考 |url=http://www.emsfj.com/news/a/7538f67660c65136b43c8765fac4e23b2dfc.html |website=峨眉山佛教网 |date=2013-01-25 |language=zh-cn |author=佛教在线 |url-status=live |access-date=2025-11-24}}</ref>
វត្តក៏បានចូលរួមក្នុងសកម្មភាពសាធារណប្រយោជន៍ជាច្រើន ដូចជា ការផ្តល់ជំនួយសង្គ្រោះបន្ទាន់បន្ទាប់ពីគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ និងការបរិច្ចាគសម្ភារៈជួយជនរងគ្រោះ។<ref>{{Cite news |title=昌列寺捐赠68万元物资抗震救灾 |url=https://www.tibetcul.com/news/cs/20215.html |author=深情的布么 |work=藏人文化網 |date=2008-07-28 |language=zh-cn |access-date=2025-11-24}}</ref>
== រូបភាព ==
<gallery>
File:昌列寺鳥瞰01.jpg|ទិដ្ឋភាពពីលើអាកាសនៃវត្តចាងលេ
File:昌列寺佛學院局部01.jpg|ផ្នែកមួយនៃវិទ្យាស្ថានព្រះពុទ្ធសាសនាវត្តចាងលេ
File:昌列寺800年老廟局部01.jpg|ផ្នែកមួយនៃវត្តចាស់អាយុកាល 800 ឆ្នាំ
File:昌列寺釋迦牟尼雕像平視.jpg|រូបសំណាកព្រះសាក្យមុនីនៅវត្តចាងលេ
File:昌列寺觀世音菩薩殿像仰望.jpg|ទិដ្ឋភាពមើលឡើងទៅកាន់សាលាព្រះអវលោកិតេស្វរៈ
File:昌列寺大殿外觀03.jpg|ទិដ្ឋភាពខាងក្រៅនៃសាលាធំ
File:昌列寺全世界最大蓮師聖像施工中01.jpg|ការសាងសង់រូបសំណាកគ្រូប៉ទ្មសម្ភវៈធំបំផុតក្នុងពិភពលោក
</gallery>
== មើលផងដែរ ==
* [[កាម៉ា រីនប៉ូឆេ]]
* [[ព្រះពុទ្ធសាសនានៅទីបេ]]
== ឯកសារយោង ==
{{Reflist|30em}}
== តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ ==
* [http://www.changleisi.com/ គេហទំព័រផ្លូវការរបស់វត្តចាងលេ]
8v7xwy1laqa8o62k5y7hou25nle2uts
嘎瑪仁波切
0
54022
338805
338383
2026-08-11T04:54:37Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338805
wikitext
text/x-wiki
[[File:嘎瑪仁波切.jpg|thumb|កាម៉ា រីនប៉ូឆេ]]
'''កាម៉ា រីនប៉ូឆេ''' (藏語:ཀརྨ་རིན་པོ་ཆེ་,Karma Rinpoche;ឈ្មោះចិនក៏សរសេរ 顏班·希熱將參 嘎瑪) គឺជាគ្រូបង្រៀនសំខាន់មួយរូបនៃនិកាយញីងម៉ា ក្នុង[[ព្រះពុទ្ធសាសនានៅទីបេ]]។ លោកកើតនៅឆ្នាំ 1968 នៅខេត្តស៊ីឈួន តំបន់អាប៉ា ទីក្រុងម៉ាអឺកាង ហើយបច្ចុប្បន្នជាព្រះអាចារ្យធិការនៃ[[វត្តចាងលេ]]។
តាំងពីកុមារភាព លោកបានចាប់ផ្តើមសិក្សាព្រះធម៌ក្រោមការណែនាំរបស់ពូរបស់លោក។ បន្ទាប់មក លោកបានសិក្សាក្រោមការដឹកនាំរបស់មហាខេនបូ 土登曲吉扎巴仁波切 និងទទួលបានគោរមងារខេនបូ។
កាម៉ា រីនប៉ូឆេ មិនត្រឹមតែបានចូលរួមបង្កើតវិទ្យាស្ថានសិក្សាព្រះពុទ្ធសាសនាដំបូងគេនៅតំបន់嘉絨 ដែលរួមបញ្ចូលទាំងការសិក្សាព្រះធម៌បែបសូត្រ និងតន្ត្រ ហើយធ្វើជាប្រធានវិទ្យាស្ថាននោះទេ ប៉ុន្តែលោកក៏ត្រូវបានទទួលស្គាល់នៅឆ្នាំ 1999 ជាអ្នកដឹកនាំជំនាន់ទី 85 នៃខ្សែបន្តប្រពៃណីកាតុក។
លោកបានខិតខំផ្សព្វផ្សាយព្រះធម៌ ដោយបង្រៀននៅក្នុងវត្ត និងតែងតែត្រូវបានអញ្ជើញទៅធ្វើការបង្រៀន និងកម្មវិធីសាសនានៅតំបន់ដែលប្រើភាសាចិន។ លោកក៏បាននិពន្ធសៀវភៅជាច្រើន ដូចជា 《與心對話》 និង 《用好你的富緣》។<ref>{{Cite web |title=10月21日嘎玛仁波切新浪微访谈全录(上) |url=http://fo.sina.com.cn/o/2013-10-25/154213825.shtml |website=新浪佛學 |date=2013-10-25 |language=zh-cn |access-date=2025-11-24}}</ref><ref>{{Cite web |title=嘎玛仁波切:前世修行过,今生再续殊胜法缘的征兆 |url=https://www.sohu.com/a/542878439_123465?scm=10001.325_13-325_13.0.0.5_32&spm=smpc.channel_248.block3_308_NDdFbm_1_fd.1.1764221444336MrqgXny_324 |website=搜狐 |date=2022-05-01 |language=zh-cn |author=福禄寿喜 |url-status=live |access-date=2025-11-24}}</ref><ref>{{Cite web |title=上師開示搜尋列表 |url=http://www.xuefo.net/czbt.asp?cz=%B8%C2%AC%94%C8%CA%B2%A8%C7%D0&B1=%B5%E3%B4%CB%CB%F1%CB%F7 |website=華人學佛網 |language=zh-cn |author=嘎瑪仁波切 |url-status=live |access-date=2025-11-24}}</ref><ref>{{Cite web |title=嘎瑪仁波切:生活中處處都是修行對境 |url=http://www.buddhism.org.hk/study/Article.aspx?id=2188 |website=香港佛教文化協會 |date=2016-12-09 |language=zh-cn |author=昌列寺 |access-date=2025-11-24}}</ref><ref>{{Cite web |title=他們,從權貴富豪到偉大的佛教徒 |url=https://www.lama.com.tw/content/meet/act.aspx?id=8910 |website=喇嘛網 |language=zh-tw |author=嘎瑪仁波切 |url-status=live |access-date=2025-11-24}}</ref>
== ការបន្តជំនាន់ (轉世傳承) ==
ប្រវត្តិនៃខ្សែបន្តការចាប់កំណើតឡើងវិញរបស់កាម៉ា រីនប៉ូឆេ អាចតាមដានត្រឡប់ទៅសម័យស្តេចទ្រីសុង ដេតសែន (Trisong Detsen) នៃទីបេបុរាណ។
តាមប្រពៃណី នាយកដ្ឋានសាសនាបានចាត់ទុកថា 曾萬勒週 ក្រោយមកបានកើតឡើងវិញជាយូហ្សា នីងប៉ូ (Yudra Nyingpo) ដែលជាសិស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមសិស្សសំខាន់ 25 នាក់របស់គ្រូប៉ទ្មសម្ភវៈ (Padmasambhava)។
បន្ទាប់មក យូហ្សា នីងប៉ូ ត្រូវបានចាត់ទុកថាបានកើតឡើងវិញជាសមាជិកម្នាក់នៃ «មិត្តបីនៃការសិក្សា និងស្តាប់嘉絨» (嘉絨聞勝三友) គឺ 希熱將參 ក្នុងសម័យបុព្វបុរសកាតុក 旦巴德協 នៃវត្តកាតុក។
កាម៉ា រីនប៉ូឆេ បច្ចុប្បន្ន ត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជាការកើតឡើងវិញរបស់希熱將參។<ref>{{cite web |title=嘎瑪仁波切介紹 |url=http://www.changleisi.com/index/Article/detail_article/id/18689.html |website=昌列寺 |language=zh-cn |accessdate=2025-11-19 |publisher=昌列寺}}</ref><ref>{{cite web |title=尊貴嘎瑪仁波切簡介 |url=https://www.lama.com.tw/content/people/index2.aspx?id=539 |website=喇嘛網 |date=2008-02-25 |language=zh-cn |url-status=live |accessdate=2025-11-19 |publisher=}}</ref>
== ជីវប្រវត្តិ ==
ឆ្នាំ 1968 លោកបានកើតនៅតំបន់嘉絨 ម៉ាអឺកាង។
នៅអាយុ 9 ឆ្នាំ លោកបានចាប់ផ្តើមសិក្សាគោលការណ៍ព្រះពុទ្ធសាសនា និងពិធីកម្មក្រោមការដឹកនាំរបស់ពូរបស់លោក 丹沛喇嘛។
នៅអាយុ 15 ឆ្នាំ លោកបានទទួលសីលបំបែករំដោះ (Pratimoksha) នៅមុខមហាខេនបូ 土登曲吉扎巴 នៃខ្សែបន្តហ្សុកឆេន។ លោកបានសិក្សាទ្រឹស្តីព្រះពុទ្ធសាសនាទាំងផ្នែកសូត្រ និងតន្ត្រ ហើយទទួលបានការផ្តល់អំណាចដហ្សុកឆេន (Dzogchen) និងការបន្តការបង្រៀនមាត់ពីបេះដូង។
នៅអាយុ 16 ឆ្នាំ លោកត្រូវបានព្រះអង្គម្ចាស់មាសនៃកាតុក 莫札法王 ទទួលស្គាល់ថាជាការកើតឡើងវិញរបស់ 希熱將參 ដែលជាសមាជិកមួយនៃ «មិត្តបីនៃការស្តាប់ និងការយល់ដឹង» ហើយត្រូវបានផ្តល់ឈ្មោះធម៌ថា 祖古顏班·希熱將參។
នៅអាយុជាង 20 ឆ្នាំ លោកបានគាំទ្រវិទ្យាស្ថានព្រះពុទ្ធសាសនា塔公 និង嘉絨 ព្រមទាំងថែទាំព្រះសង្ឃដែលកំពុងសិក្សា និងធ្វើសមាធិនៅក្រៅប្រទេស។
នៅឆ្នាំ 2003 លោកបានសាងសង់ឡើងវិញនូវវិទ្យាស្ថានសិក្សា និងអនុវត្តព្រះធម៌嘉絨 នៅជិត[[វត្តចាងលេ]]។
<ref>{{cite web |title=嘎瑪仁波切 |url=https://baike.baidu.hk/item/%E5%98%8E%E7%91%AA%E4%BB%81%E6%B3%A2%E5%88%87/10147436 |website=百度百科 |language=zh-cn |url-status=live |accessdate=2025-11-19 |publisher= }}{{Dead link|date=សីហា 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== ការផ្សព្វផ្សាយព្រះធម៌ និងសកម្មភាព ==
ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ កាម៉ា រីនប៉ូឆេ បានរៀបចំវគ្គសិក្សាសាធារណៈ ការបង្រៀនព្រះធម៌ និងការណែនាំការធ្វើសមាធិនៅតំបន់ដែលប្រើភាសាចិនជាច្រើន។
លោកក៏បានគាំទ្រការបង្កើតសមាគមសិក្សាព្រះពុទ្ធសាសនា និងក្រុមអនុវត្តព្រះធម៌ផ្សេងៗ។ ព័ត៌មានអំពីសកម្មភាពទាំងនេះជាញឹកញាប់ត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយតាមរយៈសេចក្តីប្រកាសរបស់ស្ថាប័នព្រះពុទ្ធសាសនា គេហទំព័រវត្ត និងទំព័រវគ្គសិក្សា។<ref>{{cite web |title=佛教團體課程介紹 |url=https://kagyu.org.tw/course.php?aid=21&con_id=14 |website=台灣噶舉佛學院 |language=zh-tw |url-status=live |accessdate=2025-11-19 |publisher=}}</ref><ref>{{Cite web |title=10月21日嘎玛仁波切新浪微访谈全录(上) |url=http://fo.sina.com.cn/o/2013-10-25/154213825.shtml |website=新浪佛學 |date=2013-10-25 |language=zh-cn |access-date=2025-11-24}}</ref>
[[វត្តចាងលេ]] រៀបចំជារៀងរាល់ឆ្នាំនូវពិធីបុណ្យព្រះធម៌ធំៗ ដូចជា ពិធីសុំសេចក្តីសុខជាមួយព្រះម៉ഞ്ജុស្រី (Manjushri) ដែលធ្លាប់ត្រូវបានរាយការណ៍ដោយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងតំបន់។<ref>{{Cite web |title=四川省阿坝州昌列寺举行纪念莲花生大师法会 |url=http://www.china777.org/html/fwzt/201504098610.html |website=丰财园在线佛教网 |date=2015-04-09 |language=zh-cn |author=AdminLijin |access-date=2025-11-24}}</ref>
== គោលគំនិតអប់រំ ==
=== ចំពោះព្រះសង្ឃ៖ ការរំពឹងលើការអប់រំបែបឥស្សរជន ===
មុនពេលចូលរៀន សិស្សត្រូវបានជ្រើសរើសដោយផ្អែកលើសមត្ថភាព និងគុណភាពល្អជាងគេ បន្ទាប់មកទទួលការអប់រំជាប្រព័ន្ធ និងតឹងរឹង។
=== ចំពោះពុទ្ធបរិស័ទទូទៅ៖ បញ្ចូលព្រះធម៌ទៅក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ===
លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ការសិក្សាព្រះធម៌ ត្រូវចាប់ផ្តើមពីការស្តាប់ ការគិតពិចារណា ដើម្បីយល់ពីមូលហេតុ វិធីសាស្ត្រ និងគោលបំណងត្រឹមត្រូវនៃការសិក្សាព្រះពុទ្ធសាសនា។
លោកលើកទឹកចិត្តឲ្យសិស្ស និងអ្នកអនុវត្តព្រះធម៌ បញ្ចូលការអនុវត្តព្រះធម៌ទៅក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ និងចូលរួមចំណែកក្នុងភាពសុខដុមរមនារបស់គ្រួសារ និងសង្គម តាមរយៈសកម្មភាពជាក់ស្តែង ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយព្រះធម៌។
== ការងារសប្បុរសធម៌ ==
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1995 បន្ទាប់ពីត្រឡប់មកពីការផ្សព្វផ្សាយព្រះធម៌នៅក្រៅប្រទេស កាម៉ា រីនប៉ូឆេ បានបន្តផ្តល់ជំនួយដល់សិស្សក្រីក្រដែលមានលទ្ធផលសិក្សាល្អ សាងសង់មណ្ឌលថែទាំមនុស្សចាស់ និងចូលរួមការងារសង្គ្រោះនៅពេលមានគ្រោះមហន្តរាយធំៗ។
ក្នុងនោះរួមមាន៖
* គ្រោះរញ្ជួយដី និងរលកយក្សស៊ូណាមិនៅមហាសមុទ្រឥណ្ឌា ឆ្នាំ 2004។
* គ្រោះរញ្ជួយដី 921 នៅតៃវ៉ាន់។
* គ្រោះរញ្ជួយដី 512 នៅវិនឈួន។
* គ្រោះរញ្ជួយដីយ៉ាអាន ឆ្នាំ 2013។
* គ្រោះរញ្ជួយដីនេប៉ាល់ ថ្ងៃទី 25 ខែមេសា ឆ្នាំ 2015។
ក្នុងពេលមានគ្រោះមហន្តរាយ លោកបានផ្តល់ជំនួយទាំងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងកម្លាំងការងារ ហើយបានអនុវត្តពិធីសាសនាសម្រាប់ឧទ្ទិសកុសលដល់អ្នកដែលបានបាត់បង់ជីវិត។
== ស្នាដៃនិពន្ធ ==
ស្នាដៃរបស់កាម៉ា រីនប៉ូឆេ មានប្រធានបទជាច្រើន រួមមានការអនុវត្តស្គាល់ចិត្តខ្លួនឯង បញ្ញាជីវិតប្រចាំថ្ងៃ និងការអនុវត្តបឋមនៃដហ្សុកឆេន (Dzogchen)។
ក្រៅពីការប្រមូលផ្តុំការបង្រៀន និងសៀវភៅសំឡេងនៅលើគេហទំព័រផ្លូវការរបស់វត្ត ក៏មានសៀវភៅជាច្រើនត្រូវបានបោះពុម្ពជាផ្លូវការតាមរយៈហាងលក់សៀវភៅ និងអ្នកបោះពុម្ពផ្សាយផងដែរ។
=== ស្នាដៃដែលរៀបចំដោយគេហទំព័រផ្លូវការ ([[វត្តចាងលេ]]) ===
ទំព័រ «ស្នាដៃរបស់គ្រូបង្រៀនព្រះធម៌» របស់[[វត្តចាងលេ]] បានចុះបញ្ជីអត្ថបទ ការបង្រៀន និងសំណួរ–ចម្លើយជាច្រើនរបស់កាម៉ា រីនប៉ូឆេ រួមមាន៖
* 《師說心語》
* 《生活智慧》
* 《解惑之智》
* 《師說錄》
* 《系列សៀវភៅសំឡេង》
<ref>{{cite web |title=上師著作 |url=http://www.changleisi.com/index/Book/read_party |website=昌列寺 |language=zh-cn |url-status=live |accessdate=2025-11-19 |publisher=昌列寺}}</ref>
=== សៀវភៅដែលបានបោះពុម្ពជាផ្លូវការ ===
* 《ការអនុវត្តបឋមនៃដហ្សុកឆេន (Dzogchen)》(ភាគទី១/ទី២/ទី៣)។<ref>{{Cite book|title=《大圓滿前行》(上/中/下冊)|author=嘎瑪仁波切|publisher=新星出版社|year=2015|isbn=978-7-51-331881-5|location=中國}}</ref>
* 《與心對話》(ការសន្ទនាជាមួយចិត្ត)។<ref>{{Cite book|title=《與心對話》|author=嘎瑪仁波切|publisher=江蘇文藝出版社|year=2017|isbn=978-7-53-998956-3|location=中國}}</ref>
* 《用好你的富緣:活佛的人生財富課》(ប្រើប្រាស់បុណ្យវាសនារបស់អ្នកឲ្យបានល្អ៖ មេរៀនទ្រព្យសម្បត្តិជីវិតពីព្រះរស់)។<ref>{{Cite book|title=《用好你的富緣:活佛的人生財富課》|author=嘎瑪仁波切|publisher=江蘇文藝出版社|year=2010|isbn=978-7-53-994066-3|location=中國}}</ref>
* 《快樂之源》(ប្រភពនៃសេចក្តីសុខ)។<ref>{{Cite book|title=《快樂之源》|author=嘎瑪仁波切|publisher=東方出版社|year=2013|isbn=978-7-50-606623-5|location=中國}}</ref>
* 《了凡脫俗》(ការរួចផុតពីភាពធម្មតា)។<ref>{{Cite book|title=《了凡脫俗》|author=嘎瑪仁波切|publisher=新星出版社|year=2012|isbn=978-7-51-330890-8|location=中國}}</ref>
* 《生命的覺醒》(ការភ្ញាក់ដឹងនៃជីវិត)។<ref>{{Cite book|title=《生命的覺醒》|author=嘎瑪仁波切|publisher=新星出版社|year=2012|isbn=978-7-51-330512-9|location=中國}}</ref>
== មើលផងដែរ ==
* [[វត្តចាងលេ]]
* [[ព្រះពុទ្ធសាសនានៅទីបេ]]
== ឯកសារយោង ==
{{Reflist}}
5v9wbwbkd1furgwuq3q1xzxjq7nuaft
338809
338805
2026-08-11T09:50:52Z
A09
40135
merging, same subject
338809
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT[[កាម៉ា រីនប៉ូឆេ]]
re121gfbwwlfbfw2zhydf0m78634bj2
កាម៉ា រីនប៉ូឆេ
0
54023
338768
338386
2026-08-10T22:30:57Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338768
wikitext
text/x-wiki
[[File:嘎瑪仁波切.jpg|thumb|កាម៉ា រីនប៉ូឆេ]]
'''កាម៉ា រីនប៉ូឆេ''' (藏語:ཀརྨ་རིན་པོ་ཆེ་,Karma Rinpoche;ឈ្មោះចិនក៏សរសេរ 顏班·希熱將參 嘎瑪) គឺជាគ្រូបង្រៀនសំខាន់មួយរូបនៃនិកាយញីងម៉ា ក្នុង[[ព្រះពុទ្ធសាសនានៅទីបេ]]។ លោកកើតនៅឆ្នាំ 1968 នៅខេត្តស៊ីឈួន តំបន់អាប៉ា ទីក្រុងម៉ាអឺកាង ហើយបច្ចុប្បន្នជាព្រះអាចារ្យធិការនៃ[[វត្តចាងលេ]]។
តាំងពីកុមារភាព លោកបានចាប់ផ្តើមសិក្សាព្រះធម៌ក្រោមការណែនាំរបស់ពូរបស់លោក។ បន្ទាប់មក លោកបានសិក្សាក្រោមការដឹកនាំរបស់មហាខេនបូ 土登曲吉扎巴仁波切 និងទទួលបានគោរមងារខេនបូ។
កាម៉ា រីនប៉ូឆេ មិនត្រឹមតែបានចូលរួមបង្កើតវិទ្យាស្ថានសិក្សាព្រះពុទ្ធសាសនាដំបូងគេនៅតំបន់嘉絨 ដែលរួមបញ្ចូលទាំងការសិក្សាព្រះធម៌បែបសូត្រ និងតន្ត្រ ហើយធ្វើជាប្រធានវិទ្យាស្ថាននោះទេ ប៉ុន្តែលោកក៏ត្រូវបានទទួលស្គាល់នៅឆ្នាំ 1999 ជាអ្នកដឹកនាំជំនាន់ទី 85 នៃខ្សែបន្តប្រពៃណីកាតុក។
លោកបានខិតខំផ្សព្វផ្សាយព្រះធម៌ ដោយបង្រៀននៅក្នុងវត្ត និងតែងតែត្រូវបានអញ្ជើញទៅធ្វើការបង្រៀន និងកម្មវិធីសាសនានៅតំបន់ដែលប្រើភាសាចិន។ លោកក៏បាននិពន្ធសៀវភៅជាច្រើន ដូចជា 《與心對話》 និង 《用好你的富緣》។<ref>{{Cite web |title=10月21日嘎玛仁波切新浪微访谈全录(上) |url=http://fo.sina.com.cn/o/2013-10-25/154213825.shtml |website=新浪佛學 |date=2013-10-25 |language=zh-cn |access-date=2025-11-24}}</ref><ref>{{Cite web |title=嘎玛仁波切:前世修行过,今生再续殊胜法缘的征兆 |url=https://www.sohu.com/a/542878439_123465?scm=10001.325_13-325_13.0.0.5_32&spm=smpc.channel_248.block3_308_NDdFbm_1_fd.1.1764221444336MrqgXny_324 |website=搜狐 |date=2022-05-01 |language=zh-cn |author=福禄寿喜 |url-status=live |access-date=2025-11-24}}</ref><ref>{{Cite web |title=上師開示搜尋列表 |url=http://www.xuefo.net/czbt.asp?cz=%B8%C2%AC%94%C8%CA%B2%A8%C7%D0&B1=%B5%E3%B4%CB%CB%F1%CB%F7 |website=華人學佛網 |language=zh-cn |author=嘎瑪仁波切 |url-status=live |access-date=2025-11-24}}</ref><ref>{{Cite web |title=嘎瑪仁波切:生活中處處都是修行對境 |url=http://www.buddhism.org.hk/study/Article.aspx?id=2188 |website=香港佛教文化協會 |date=2016-12-09 |language=zh-cn |author=昌列寺 |access-date=2025-11-24}}</ref><ref>{{Cite web |title=他們,從權貴富豪到偉大的佛教徒 |url=https://www.lama.com.tw/content/meet/act.aspx?id=8910 |website=喇嘛網 |language=zh-tw |author=嘎瑪仁波切 |url-status=live |access-date=2025-11-24}}</ref>
== ការបន្តជំនាន់ (轉世傳承) ==
ប្រវត្តិនៃខ្សែបន្តការចាប់កំណើតឡើងវិញរបស់កាម៉ា រីនប៉ូឆេ អាចតាមដានត្រឡប់ទៅសម័យស្តេចទ្រីសុង ដេតសែន (Trisong Detsen) នៃទីបេបុរាណ។
តាមប្រពៃណី នាយកដ្ឋានសាសនាបានចាត់ទុកថា 曾萬勒週 ក្រោយមកបានកើតឡើងវិញជាយូហ្សា នីងប៉ូ (Yudra Nyingpo) ដែលជាសិស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមសិស្សសំខាន់ 25 នាក់របស់គ្រូប៉ទ្មសម្ភវៈ (Padmasambhava)។
បន្ទាប់មក យូហ្សា នីងប៉ូ ត្រូវបានចាត់ទុកថាបានកើតឡើងវិញជាសមាជិកម្នាក់នៃ «មិត្តបីនៃការសិក្សា និងស្តាប់嘉絨» (嘉絨聞勝三友) គឺ 希熱將參 ក្នុងសម័យបុព្វបុរសកាតុក 旦巴德協 នៃវត្តកាតុក។
កាម៉ា រីនប៉ូឆេ បច្ចុប្បន្ន ត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជាការកើតឡើងវិញរបស់希熱將參។<ref>{{cite web |title=嘎瑪仁波切介紹 |url=http://www.changleisi.com/index/Article/detail_article/id/18689.html |website=昌列寺 |language=zh-cn |accessdate=2025-11-19 |publisher=昌列寺}}</ref><ref>{{cite web |title=尊貴嘎瑪仁波切簡介 |url=https://www.lama.com.tw/content/people/index2.aspx?id=539 |website=喇嘛網 |date=2008-02-25 |language=zh-cn |url-status=live |accessdate=2025-11-19 |publisher=}}</ref>
== ជីវប្រវត្តិ ==
ឆ្នាំ 1968 លោកបានកើតនៅតំបន់嘉絨 ម៉ាអឺកាង។
នៅអាយុ 9 ឆ្នាំ លោកបានចាប់ផ្តើមសិក្សាគោលការណ៍ព្រះពុទ្ធសាសនា និងពិធីកម្មក្រោមការដឹកនាំរបស់ពូរបស់លោក 丹沛喇嘛។
នៅអាយុ 15 ឆ្នាំ លោកបានទទួលសីលបំបែករំដោះ (Pratimoksha) នៅមុខមហាខេនបូ 土登曲吉扎巴 នៃខ្សែបន្តហ្សុកឆេន។ លោកបានសិក្សាទ្រឹស្តីព្រះពុទ្ធសាសនាទាំងផ្នែកសូត្រ និងតន្ត្រ ហើយទទួលបានការផ្តល់អំណាចដហ្សុកឆេន (Dzogchen) និងការបន្តការបង្រៀនមាត់ពីបេះដូង។
នៅអាយុ 16 ឆ្នាំ លោកត្រូវបានព្រះអង្គម្ចាស់មាសនៃកាតុក 莫札法王 ទទួលស្គាល់ថាជាការកើតឡើងវិញរបស់ 希熱將參 ដែលជាសមាជិកមួយនៃ «មិត្តបីនៃការស្តាប់ និងការយល់ដឹង» ហើយត្រូវបានផ្តល់ឈ្មោះធម៌ថា 祖古顏班·希熱將參។
នៅអាយុជាង 20 ឆ្នាំ លោកបានគាំទ្រវិទ្យាស្ថានព្រះពុទ្ធសាសនា塔公 និង嘉絨 ព្រមទាំងថែទាំព្រះសង្ឃដែលកំពុងសិក្សា និងធ្វើសមាធិនៅក្រៅប្រទេស។
នៅឆ្នាំ 2003 លោកបានសាងសង់ឡើងវិញនូវវិទ្យាស្ថានសិក្សា និងអនុវត្តព្រះធម៌嘉絨 នៅជិត[[វត្តចាងលេ]]។
<ref>{{cite web |title=嘎瑪仁波切 |url=https://baike.baidu.hk/item/%E5%98%8E%E7%91%AA%E4%BB%81%E6%B3%A2%E5%88%87/10147436 |website=百度百科 |language=zh-cn |url-status=live |accessdate=2025-11-19 |publisher= }}{{Dead link|date=សីហា 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== ការផ្សព្វផ្សាយព្រះធម៌ និងសកម្មភាព ==
ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ កាម៉ា រីនប៉ូឆេ បានរៀបចំវគ្គសិក្សាសាធារណៈ ការបង្រៀនព្រះធម៌ និងការណែនាំការធ្វើសមាធិនៅតំបន់ដែលប្រើភាសាចិនជាច្រើន។
លោកក៏បានគាំទ្រការបង្កើតសមាគមសិក្សាព្រះពុទ្ធសាសនា និងក្រុមអនុវត្តព្រះធម៌ផ្សេងៗ។ ព័ត៌មានអំពីសកម្មភាពទាំងនេះជាញឹកញាប់ត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយតាមរយៈសេចក្តីប្រកាសរបស់ស្ថាប័នព្រះពុទ្ធសាសនា គេហទំព័រវត្ត និងទំព័រវគ្គសិក្សា។<ref>{{cite web |title=佛教團體課程介紹 |url=https://kagyu.org.tw/course.php?aid=21&con_id=14 |website=台灣噶舉佛學院 |language=zh-tw |url-status=live |accessdate=2025-11-19 |publisher=}}</ref><ref>{{Cite web |title=10月21日嘎玛仁波切新浪微访谈全录(上) |url=http://fo.sina.com.cn/o/2013-10-25/154213825.shtml |website=新浪佛學 |date=2013-10-25 |language=zh-cn |access-date=2025-11-24}}</ref>
[[វត្តចាងលេ]] រៀបចំជារៀងរាល់ឆ្នាំនូវពិធីបុណ្យព្រះធម៌ធំៗ ដូចជា ពិធីសុំសេចក្តីសុខជាមួយព្រះម៉ഞ്ജុស្រី (Manjushri) ដែលធ្លាប់ត្រូវបានរាយការណ៍ដោយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងតំបន់។<ref>{{Cite web |title=四川省阿坝州昌列寺举行纪念莲花生大师法会 |url=http://www.china777.org/html/fwzt/201504098610.html |website=丰财园在线佛教网 |date=2015-04-09 |language=zh-cn |author=AdminLijin |access-date=2025-11-24}}</ref>
== គោលគំនិតអប់រំ ==
=== ចំពោះព្រះសង្ឃ៖ ការរំពឹងលើការអប់រំបែបឥស្សរជន ===
មុនពេលចូលរៀន សិស្សត្រូវបានជ្រើសរើសដោយផ្អែកលើសមត្ថភាព និងគុណភាពល្អជាងគេ បន្ទាប់មកទទួលការអប់រំជាប្រព័ន្ធ និងតឹងរឹង។
=== ចំពោះពុទ្ធបរិស័ទទូទៅ៖ បញ្ចូលព្រះធម៌ទៅក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ===
លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ការសិក្សាព្រះធម៌ ត្រូវចាប់ផ្តើមពីការស្តាប់ ការគិតពិចារណា ដើម្បីយល់ពីមូលហេតុ វិធីសាស្ត្រ និងគោលបំណងត្រឹមត្រូវនៃការសិក្សាព្រះពុទ្ធសាសនា។
លោកលើកទឹកចិត្តឲ្យសិស្ស និងអ្នកអនុវត្តព្រះធម៌ បញ្ចូលការអនុវត្តព្រះធម៌ទៅក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ និងចូលរួមចំណែកក្នុងភាពសុខដុមរមនារបស់គ្រួសារ និងសង្គម តាមរយៈសកម្មភាពជាក់ស្តែង ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយព្រះធម៌។
== ការងារសប្បុរសធម៌ ==
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1995 បន្ទាប់ពីត្រឡប់មកពីការផ្សព្វផ្សាយព្រះធម៌នៅក្រៅប្រទេស កាម៉ា រីនប៉ូឆេ បានបន្តផ្តល់ជំនួយដល់សិស្សក្រីក្រដែលមានលទ្ធផលសិក្សាល្អ សាងសង់មណ្ឌលថែទាំមនុស្សចាស់ និងចូលរួមការងារសង្គ្រោះនៅពេលមានគ្រោះមហន្តរាយធំៗ។
ក្នុងនោះរួមមាន៖
* គ្រោះរញ្ជួយដី និងរលកយក្សស៊ូណាមិនៅមហាសមុទ្រឥណ្ឌា ឆ្នាំ 2004។
* គ្រោះរញ្ជួយដី 921 នៅតៃវ៉ាន់។
* គ្រោះរញ្ជួយដី 512 នៅវិនឈួន។
* គ្រោះរញ្ជួយដីយ៉ាអាន ឆ្នាំ 2013។
* គ្រោះរញ្ជួយដីនេប៉ាល់ ថ្ងៃទី 25 ខែមេសា ឆ្នាំ 2015។
ក្នុងពេលមានគ្រោះមហន្តរាយ លោកបានផ្តល់ជំនួយទាំងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងកម្លាំងការងារ ហើយបានអនុវត្តពិធីសាសនាសម្រាប់ឧទ្ទិសកុសលដល់អ្នកដែលបានបាត់បង់ជីវិត។
== ស្នាដៃនិពន្ធ ==
ស្នាដៃរបស់កាម៉ា រីនប៉ូឆេ មានប្រធានបទជាច្រើន រួមមានការអនុវត្តស្គាល់ចិត្តខ្លួនឯង បញ្ញាជីវិតប្រចាំថ្ងៃ និងការអនុវត្តបឋមនៃដហ្សុកឆេន (Dzogchen)។
ក្រៅពីការប្រមូលផ្តុំការបង្រៀន និងសៀវភៅសំឡេងនៅលើគេហទំព័រផ្លូវការរបស់វត្ត ក៏មានសៀវភៅជាច្រើនត្រូវបានបោះពុម្ពជាផ្លូវការតាមរយៈហាងលក់សៀវភៅ និងអ្នកបោះពុម្ពផ្សាយផងដែរ។
=== ស្នាដៃដែលរៀបចំដោយគេហទំព័រផ្លូវការ ([[វត្តចាងលេ]]) ===
ទំព័រ «ស្នាដៃរបស់គ្រូបង្រៀនព្រះធម៌» របស់[[វត្តចាងលេ]] បានចុះបញ្ជីអត្ថបទ ការបង្រៀន និងសំណួរ–ចម្លើយជាច្រើនរបស់កាម៉ា រីនប៉ូឆេ រួមមាន៖
* 《師說心語》
* 《生活智慧》
* 《解惑之智》
* 《師說錄》
* 《系列សៀវភៅសំឡេង》
<ref>{{cite web |title=上師著作 |url=http://www.changleisi.com/index/Book/read_party |website=昌列寺 |language=zh-cn |url-status=live |accessdate=2025-11-19 |publisher=昌列寺}}</ref>
=== សៀវភៅដែលបានបោះពុម្ពជាផ្លូវការ ===
* 《ការអនុវត្តបឋមនៃដហ្សុកឆេន (Dzogchen)》(ភាគទី១/ទី២/ទី៣)។<ref>{{Cite book|title=《大圓滿前行》(上/中/下冊)|author=嘎瑪仁波切|publisher=新星出版社|year=2015|isbn=978-7-51-331881-5|location=中國}}</ref>
* 《與心對話》(ការសន្ទនាជាមួយចិត្ត)។<ref>{{Cite book|title=《與心對話》|author=嘎瑪仁波切|publisher=江蘇文藝出版社|year=2017|isbn=978-7-53-998956-3|location=中國}}</ref>
* 《用好你的富緣:活佛的人生財富課》(ប្រើប្រាស់បុណ្យវាសនារបស់អ្នកឲ្យបានល្អ៖ មេរៀនទ្រព្យសម្បត្តិជីវិតពីព្រះរស់)។<ref>{{Cite book|title=《用好你的富緣:活佛的人生財富課》|author=嘎瑪仁波切|publisher=江蘇文藝出版社|year=2010|isbn=978-7-53-994066-3|location=中國}}</ref>
* 《快樂之源》(ប្រភពនៃសេចក្តីសុខ)។<ref>{{Cite book|title=《快樂之源》|author=嘎瑪仁波切|publisher=東方出版社|year=2013|isbn=978-7-50-606623-5|location=中國}}</ref>
* 《了凡脫俗》(ការរួចផុតពីភាពធម្មតា)។<ref>{{Cite book|title=《了凡脫俗》|author=嘎瑪仁波切|publisher=新星出版社|year=2012|isbn=978-7-51-330890-8|location=中國}}</ref>
* 《生命的覺醒》(ការភ្ញាក់ដឹងនៃជីវិត)។<ref>{{Cite book|title=《生命的覺醒》|author=嘎瑪仁波切|publisher=新星出版社|year=2012|isbn=978-7-51-330512-9|location=中國}}</ref>
== មើលផងដែរ ==
* [[វត្តចាងលេ]]
* [[ព្រះពុទ្ធសាសនានៅទីបេ]]
== ឯកសារយោង ==
{{Reflist}}
tc2m2z2pggjwusjvm3ksv1g2ulzfnjn
អេលី ជូនីញ៉រ គ្រូពី
0
54145
338802
338539
2026-08-11T04:45:53Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338802
wikitext
text/x-wiki
'''Eli Junior Éric Anatole Rainha Kroupi''' (កើតថ្ងៃទី ២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០០៦) គឺជា [[បាល់ទាត់|កីឡាករបាល់ទាត់]] អាជីពជនជាតិបារាំង ដែលលេងជា ខ្សែប្រយុទ្ធ សម្រាប់ក្លឹប Bournemouth {{English football updater|AFCBourn}} ។ <ref>{{Cite web |last=Kulig |first=Jacek |date=2022-12-04 |title=Eli Junior Kroupi |url=https://footballtalentscout.net/home/eli-junior-kroupi/ |access-date=2023-04-18 |website=Football Talent Scout |language=en }}{{Dead link|date=សីហា 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
ia5uu9a0a2m0uuqkd7d7ho04vfnhuy9
អាន់ដ្រេស នីតូ
0
54183
338800
338578
2026-08-11T04:38:40Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338800
wikitext
text/x-wiki
'''Rafael Andrés Nieto Rondón''' (កើតថ្ងៃទី ២៩ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៩៦) គឺជា [[បាល់ទាត់|កីឡាករបាល់ទាត់]] អាជីពដែលលេងជា ខ្សែបម្រើប្រយុទ្ធ ។ <ref>{{Cite web |date= |title=RAFAEL ANDRES NIETO RONDON |url=https://cpl-cambodia.com/player/rafael-andres-nieto-rondon |access-date=27 October 2024 |website=cpl-cambodia.com}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Player profile and career statistics: Andres Nieto |url=https://www.besoccer.com/player/a-nieto-3156833 |access-date=5 April 2023 |website=BeSoccer.com |archivedate=5 មេសា 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230405045525/https://www.besoccer.com/player/a-nieto-3156833 |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |date= |title=Andres Nieto |url=https://www.ppcfc.com/kh/players/66c159ce8e53f4a4663be069 |access-date=27 October 2024 |website=ppcfc.com }}{{Dead link|date=សីហា 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> កើតនៅប្រទេសកូឡុំប៊ី គាត់តំណាងឱ្យ [[ក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិកម្ពុជា|ប្រទេសកម្ពុជា]] នៅលើឆាកអន្តរជាតិ។
8rz2ghb330bw27ccvbthzpv8j0rf5yo
អែលឆេ ស៊ីអេហ្វ
0
54193
338804
338623
2026-08-11T04:46:28Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338804
wikitext
text/x-wiki
'''Elche Club de Fútbol, SAD''' ( {{langx|ca-valencia|Elx Club de Futbol, S.A.D.}} ) គឺជាក្លឹប បាល់ទាត់ អាជីពអេស្ប៉ាញមួយដែលមានមូលដ្ឋាននៅ [[អែលឆេ]] ខេត្ត Alicante ក្នុង សហគមន៍ Valencian ប្រទេសអេស្ប៉ាញ។ ក្លឹបនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩២៣ ប្រកួតប្រជែងក្នុង ឡា លីហ្កា ដោយរៀបចំការប្រកួតក្នុងផ្ទះនៅ Estadio Martínez Valero ដែលមានសមត្ថភាពផ្ទុកអ្នកទស្សនាបាន ៣៣,៧៣២ នាក់។ <ref>{{Cite web |title=ESTADIO MARTÍNEZ VALERO {{!}} Elche |url=http://www.elchecf.es/club/estadio-martinez-valero |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222234615/http://www.elchecf.es/club/estadio-martinez-valero |archive-date=2015-12-22 |website=www.elchecf.es |access-date=2026-08-09 |archivedate=2015-12-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222234615/http://www.elchecf.es/club/estadio-martinez-valero }}</ref>
បង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩២៣ ជាលទ្ធផលនៃការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងក្លឹបទាំងអស់នៅក្នុងទីក្រុង អែលឆេ បានចូលរួមក្នុងប្រព័ន្ធលីគក្នុងឆ្នាំ ១៩២៩ ដោយបានទៅដល់ Segunda División ក្នុង ឆ្នាំ ១៩៣៤ និង ឡា លីហ្កា ក្នុង ឆ្នាំ ១៩៥៩ ដោយបានបញ្ចប់ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់លេខប្រាំក្នុងការប្រកួតចុងក្រោយក្នុង ឆ្នាំ ១៩៦៣-៦៤ ។ ក្លឹបនេះធ្លាប់ជាជើងឯករងក្នុង ពានរង្វាន់ Copa del Rey ក្នុង ឆ្នាំ ១៩៦៩ ។
qhh24awwhc0j3apqfj344v5cu82tgga
ដេប៉ូទីវ៉ូ ដឺ អា កូរូណា
0
54198
338780
338630
2026-08-11T00:11:20Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338780
wikitext
text/x-wiki
'''ក្លឹប Real Madrid Deportivo de A Coruña''' ( {{Literal translation|Royal Sporting Club of A Coruña}} ; សរសេរថា Deportivo da Coruña ជា ភាសាហ្គាលីស្យា ) ឬសាមញ្ញ '''RC Deportivo''' គឺជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពអេស្ប៉ាញដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុង A Coruña ខេត្ត Galicia ដែលប្រកួតប្រជែងក្នុង ឡា លីហ្កា ដែលជាលីគកំពូលនៃ ប្រព័ន្ធលីគបាល់ទាត់អេស្ប៉ាញ ។
ក្លឹប ដេប៉ូទីវ៉ូ ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩០៦ ក្រោមឈ្មោះ ''Club Deportivo de la Sala Calvet'' ដោយ Federico Fernández-Amor Calvet ហើយក្លឹបនេះបានឈ្នះពានរង្វាន់ ឡា លីហ្កា ម្តង ក្នុង រដូវកាល ១៩៩៩–២០០០ និងបានបញ្ចប់ក្នុងនាមជាជើងឯករងចំនួនប្រាំដង។ <ref name=":0">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=HAUMGbLH5zoC|title=The Ball is Round: A Global History of Football|date=30 August 2007|isbn=978-0-14-191154-0|pages=131|language=en|quote=Deportivo La Coruña were founded in 1906}}</ref> ក្លឹបនេះក៏បានឈ្នះពានរង្វាន់ Spanish Cup ពីរដង ( ១៩៩៤–៩៥ និង ២០០១–០២ ) ពានរង្វាន់ Spanish Super Cup ចំនួនបី (១៩៩៥, ២០០០ និង ២០០២) និង ពានរង្វាន់ Concurso España (១៩១២) ដែលឥឡូវលែងមានទៀតហើយ។ ក្រុម ''Blue and Whites'' គឺជាក្រុមដែលតែងតែលេងក្នុងតំណែងកំពូលៗនៃលីគ ឡា លីហ្កា អស់រយៈពេលជិត ២០ ឆ្នាំ ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩២ ដល់ឆ្នាំ ២០១០ ដោយបានបញ្ចប់នៅពាក់កណ្តាលកំពូលនៃតារាងក្នុងរយៈពេល ១៦ រដូវកាលក្នុងចំណោម ១៩ រដូវកាល និងជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី ១២ នៅក្នុងតារាង ឡា លីហ្កា គ្រប់ពេល។ <ref>{{Cite news|title=Primera División All-time league table|work=worldfootball.net|url=https://www.worldfootball.net/competition/co97/records-all-time-table/|url-status=live|access-date=16 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20221017071341/https://www.worldfootball.net/alltime_table/esp-primera-division/|archive-date=17 October 2022}}</ref> ជាលទ្ធផល ក្លឹបនេះគឺជាអ្នកចូលរួមជាប្រចាំក្នុងការប្រកួតអឺរ៉ុប ដោយបានលេងក្នុង UEFA Champions League រយៈពេលប្រាំរដូវកាលជាប់ៗគ្នា ចន្លោះឆ្នាំ ២០០០–០១ និង ២០០៤–០៥ ដោយបានឈានដល់វគ្គ ៨ ក្រុមចុងក្រោយពីរដង និងឈានដល់វគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រក្នុងរដូវកាល ២០០៣–០៤ ។
ក្រុម ដេប៉ូទីវ៉ូ បានលេងការប្រកួតក្នុងផ្ទះរបស់ពួកគេនៅកីឡដ្ឋាន Riazor ដែលមានសមត្ថភាពផ្ទុកអ្នកទស្សនាបាន ៣២,៤៩០ នាក់ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៤៤ នៅពេលដែលពហុកីឡដ្ឋាននេះត្រូវបានសាងសង់។ <ref>{{Cite web |title=ABANCA-RIAZOR |url=https://www.rcdeportivo.es/anosacasa/abanca-riazor |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221126155538/https://www.rcdeportivo.es/anosacasa/abanca-riazor |archive-date=26 November 2022 |access-date=27 June 2026 |website=RC Deportivo |language=es |archivedate=18 តុលា 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191018173902/https://www.rcdeportivo.es/anosacasa/abanca-riazor }}</ref> ឈុតសម្លៀកបំពាក់ក្នុងផ្ទះប្រពៃណីរបស់ពួកគេមានអាវឆ្នូតពណ៌ខៀវ និងស ជាមួយខោខ្លី និងស្រោមជើងពណ៌ខៀវ។ ក្លឹបនេះមានការប្រកួតប្រជែងយូរអង្វែងជាមួយ Celta Vigo ហើយការប្រកួតរវាងក្រុមទាំងពីរត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ការប្រកួត Galician derby ។
rxfmeuao5jx36wrqk1g0tx9wirwnjst
ក្លឹបបាល់ទាត់អុីបស្វីចថោន
0
54204
338776
338636
2026-08-10T23:07:35Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338776
wikitext
text/x-wiki
'''ក្លឹបបាល់ទាត់អុីបស្វីចថោន''' គឺជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពមួយដែលមានមូលដ្ឋាននៅ អុីបស្វីច, Suffolk ប្រទេសអង់គ្លេស។ ក្លឹបនេះប្រកួតប្រជែងនៅក្នុង {{English football updater|IpswichT}} ដែលជាលីគកំពូលនៃ បាល់ទាត់អង់គ្លេស បន្ទាប់ពីបានឡើងមកលីគថ្មីពី Championship ។
'''អុីបស្វីចថោន''' ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៨៧៨ ប៉ុន្តែមិនបានក្លាយជាក្លឹបអាជីពរហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៣៦; ក្លឹបនេះត្រូវបានជ្រើសរើសឱ្យចូលរួមក្នុង Football League ក្នុងឆ្នាំ ១៩៣៨។ អុីបស្វីច បានឈ្នះ ពានរង្វាន់លីគ ក្នុង ឆ្នាំ ១៩៦១–៦២ ដែលជារដូវកាលដំបូងរបស់ពួកគេនៅក្នុងលីគកំពូល និងបានបញ្ចប់ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់លេខពីរក្នុង ឆ្នាំ ១៩៨០–៨១ និង ១៩៨១–៨២ ។ ពួកគេបានបញ្ចប់ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់កំពូលទាំងប្រាំមួយនៅក្នុងក្របខ័ណ្ឌ First Division រយៈពេលដប់ឆ្នាំ ហើយបានឈ្នះពានរង្វាន់ FA Cup ក្នុង ឆ្នាំ 1978 និង UEFA Cup ក្នុង ឆ្នាំ ១៩៨១ ។ ពួកគេមិនដែលចាញ់នៅផ្ទះក្នុងការប្រកួតអឺរ៉ុបទេ ដោយបានយកឈ្នះ [[ក្លឹបបាល់ទាត់រៀលម៉ាឌ្រីដ]], AC Milan, Inter Milan, Lazio និង [[ក្លឹបបាល់ទាត់បារសេឡូណា]] ។ <ref>{{Cite news|last=Alexander|first=David|date=1 November 2002|title=Bent relives Ipswich glory days to give Royle perfect start|work=The Guardian|location=London|url=https://www.theguardian.com/football/2002/nov/01/newsstory.sport8|url-status=live|access-date=28 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131231160442/http://www.theguardian.com/football/2002/nov/01/newsstory.sport8|archive-date=31 December 2013}}</ref>
ក្រុម អុីបស្វីច ថោន បានលេងការប្រកួតក្នុងផ្ទះរបស់ពួកគេនៅ Portman Road តាំងពីឆ្នាំ ១៨៨៤។ ពណ៌ប្រពៃណីក្នុងទឹកដីរបស់ក្លឹបគឺអាវពណ៌ខៀវជាមួយខោខ្លីពណ៌ស និងស្រោមជើងពណ៌ខៀវ។ ពួកគេមានការប្រកួតប្រជែងយូរអង្វែងជាមួយ Norwich City ដែលពួកគេប្រកួតជាមួយ ក្រុម East Anglian derby ។ <ref name="derby">{{Cite web |title=East Anglian Derby |url=http://www.itfc.premiumtv.co.uk/page/ClubHistory/0,,10272~1027174,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080503223958/http://www.itfc.premiumtv.co.uk/page/ClubHistory/0%2C%2C10272~1027174%2C00.html |archive-date=3 May 2008 |access-date=16 March 2007 |website=Ipswich Town F.C. |archivedate=3 ឧសភា 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080503223958/http://www.itfc.premiumtv.co.uk/page/ClubHistory/0%2C%2C10272~1027174%2C00.html }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">. </cite></ref>
h865hofnwgdtu2itzxvfcset784p044
អូជីស៊ី ណៃ
0
54215
338801
338647
2026-08-11T04:43:41Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338801
wikitext
text/x-wiki
'''Olympique Gymnaste Club de Nice''' ({{IPA|fr|ɔlɛ̃pik ʒimnast klœb də nis}} ) ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថា '''អូជីស៊ី ណៃ''' ឬគ្រាន់តែ '''ណៃ''' គឺជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពរបស់បារាំង ដែលមានមូលដ្ឋាននៅ ទីក្រុងនីស ។ ក្លឹបនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩០៤ ហើយបច្ចុប្បន្នកំពុងលេងនៅក្នុង Ligue 1 ដែលជាក្របខ័ណ្ឌកំពូលនៃ បាល់ទាត់បារាំង ។ ក្លឹប ណៃ លេងការប្រកួតក្នុងផ្ទះរបស់ខ្លួននៅ Allianz Riviera ។
ក្លឹប ណៃ ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្រោមឈ្មោះ ''Gymnaste Club de Nice'' ហើយវាគឺជា សមាជិកស្ថាបនិក ម្នាក់នៃលីគកំពូលបារាំង។ ក្លឹបនេះធ្លាប់ឈ្នះ Ligue 1 ចំនួនបួនដង, Trophée des Champions មួយដង និង Coupe de France ចំនួនបីដង។ វាសម្រេចបាននូវកិត្តិយសភាគច្រើនរបស់ខ្លួននៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០ ដោយក្លឹបត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយគ្រូបង្វឹកដូចជា Numa Andoire, William Berry ជនជាតិអង់គ្លេស និង Jean Luciano ។ កិត្តិយសចុងក្រោយរបស់ក្លឹបគឺការឈ្នះពានរង្វាន់ Coupe de France ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៧ បន្ទាប់ពីយកឈ្នះ Guingamp ដោយបាល់ប៉េណាល់ទី ៤-៣ នៅ វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ ។ ពណ៌របស់ ណៃ គឺក្រហម និងខ្មៅ។
ក្នុងអំឡុងពេលនៃភាពជោគជ័យរបស់ក្លឹបនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០ ក្លឹប ណៃ គឺជាក្លឹបបារាំងមួយក្នុងចំណោមក្លឹបដំបូងគេដែលបានបញ្ចូលកីឡាករអន្តរជាតិចូលទៅក្នុងក្រុមដោយជោគជ័យ។ កីឡាករល្បីៗរួមមាន Héctor de Bourgoing, Pancho Gonzales, Victor Nurenberg និង Joaquín Valle ដែលក្រោយមកទៀតគឺជាអ្នករកគ្រាប់បាល់បានច្រើនជាងគេគ្រប់ពេលរបស់ក្លឹប និងអាចជជែកវែកញែកបានថាជាកីឡាករដ៏អស្ចារ្យបំផុត។ <ref>{{Cite news|title=Joaquin Valle Benitez: 339 buts en 407 matchs avec le Gym|language=fr|publisher=OGC Nice|url=http://www.ogcnice.com/histoire/grand_joueur.php?id=3|url-status=dead|access-date=10 January 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726203607/http://www.ogcnice.com/histoire/grand_joueur.php?id=3|archive-date=26 កក្កដា 2011}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore=""> (in French). </cite></ref>
c6zrgas9eshuzutpyqtvpy0ckpz90kb
អរស៊ី ស្ត្រាសប៊ើគ អាល់សេស
0
54219
338799
338651
2026-08-11T04:31:43Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338799
wikitext
text/x-wiki
'''អរស៊ី ស្ត្រាសប៊ើគ អាល់សេស''' ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថា '''RC Strasbourg''' ( {{langx|gsw|RC Stroßburg}} , {{langx|de|RC Straßburg}} ; '''RCS''' ) ឬគ្រាន់តែហៅថា '''Racing''' គឺជាក្លឹប បាល់ទាត់សមាគមអាជីពរបស់បារាំង មួយដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1១៩០៦ និងមានមូលដ្ឋាននៅក្នុងទីក្រុង Strasbourg ខេត្ត Alsace ។ វាបានក្លាយជាក្លឹបអាជីពនៅឆ្នាំ ១៩៣៣ ហើយបច្ចុប្បន្នកំពុងលេងនៅក្នុង Ligue 1 ដែលជាក្របខ័ណ្ឌកំពូលនៃ បាល់ទាត់បារាំង ដោយបានឈ្នះជើងឯក Ligue 2 ឆ្នាំ ២០១៦–១៧ ។ រឿងនេះកើតឡើងបន្ទាប់ពីក្លឹបនេះត្រូវបានទម្លាក់ទៅលីគទីប្រាំនៃបាល់ទាត់បារាំងនៅចុងបញ្ចប់នៃរដូវកាល Championnat National ឆ្នាំ ២០១០–១១ បន្ទាប់ពីបានចូលទៅក្នុងការរំលាយហិរញ្ញវត្ថុ។ ដោយប្តូរឈ្មោះទៅជា '''អរស៊ី ស្ត្រាសប៊ើគ អាល់សេស''' ពួកគេបានឈ្នះជើងឯក CFA ក្នុងឆ្នាំ ២០១២–១៣ និងបានក្លាយជាជើងឯក Championnat National ក្នុងឆ្នាំ ២០១៥–១៦។ កីឡដ្ឋាន Stade de la Meinau គឺជាកីឡដ្ឋានរបស់ក្លឹបតាំងពីឆ្នាំ ១៩១៤។
អរស៊ី ស្ត្រាសប៊ើគ គឺជាក្លឹបមួយក្នុងចំណោមក្លឹបចំនួនប្រាំមួយដែលបានឈ្នះពានរង្វាន់ធំៗទាំងបីរបស់បារាំង៖ លីគលំដាប់ទី ១ ដែលឥឡូវជា លីគទី ១ ក្នុង ឆ្នាំ ១៩៧៩ ; ពានរង្វាន់ Coupe de France ក្នុង ឆ្នាំ ១៩៥១, ១៩៦៦ និង ២០០១; និងពានរង្វាន់ Coupe de la Ligue ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៤, ១៩៩៧, ២០០៥និង ២០១៩ ។ វាក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមក្រុមទាំងប្រាំមួយដែលបានលេងជាង ២,០០០ ប្រកួតនៅក្នុងលីគកំពូលរបស់បារាំង (គ្របដណ្តប់លើ ៥៦ រដូវកាល) <ref>{{Cite web |title=Ligue de Football Professionnel : Ligue 1, actualités, résultats, classements, statistiques |url=http://lfp.fr/ligue1/historique/bilanClubFrancais.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080822124801/http://www.lfp.fr/ligue1/historique/bilanClubFrancais.asp |archive-date=22 August 2008 |access-date=19 November 2008 |publisher=Lfp.fr |archivedate=22 សីហា 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080822124801/http://www.lfp.fr/ligue1/historique/bilanClubFrancais.asp }}</ref> និងបានចូលរួមក្នុងការប្រកួតអឺរ៉ុបចំនួន ៥២ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៦១។ <ref>{{Cite web |title=Ligue de Football Professionnel : Coupe UEFA, Coupes d'Europe, Coupe de France, Ligue des Champions |url=http://lfp.fr/coupeEurope/bilanClubFrancais.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081217044825/http://www.lfp.fr/coupeEurope/bilanClubFrancais.asp |archive-date=17 December 2008 |access-date=19 November 2008 |publisher=Lfp.fr |archivedate=17 ធ្នូ 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081217044825/http://www.lfp.fr/coupeEurope/bilanClubFrancais.asp }}</ref> ផ្ទុយទៅវិញ វាក៏ធ្លាប់បានជួបប្រទះនឹងការធ្លាក់ចេញពីលីគយ៉ាងហោចណាស់ម្តងក្នុងមួយទសវត្សរ៍ចាប់តាំងពីដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០ មក។ វាបានផ្លាស់ប្តូរអ្នកចាត់ការរបស់ខ្លួនចំនួន ៥២ ដងក្នុងរយៈពេល ៧៥ ឆ្នាំនៃអាជីពលេង។
ជោគវាសនារបស់ អរស៊ី ស្ត្រាសប៊ើគ តែងតែត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹង ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃ Alsace ។ ដូចតំបន់នេះដែរ ក្លឹបនេះបានផ្លាស់ប្ដូរសញ្ជាតិចំនួនបីដង ហើយមានប្រវត្តិដ៏លំបាក។ ក្លឹបនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅពេលដែលទីក្រុងនេះ (និងតំបន់ Alsace-Lorraine) គឺជាផ្នែកមួយនៃ [[ចក្រភពអាល្លឺម៉ង់]] ហើយក្លឹបនេះបានទទូចលើឫសគល់ Alsatian និងប្រជាប្រិយរបស់ខ្លួនតាំងពីដើមមក ផ្ទុយពីក្លឹបដំបូងដែលមានមូលដ្ឋាននៅ Strasbourg ដែលមកពីពួកអ្នកមានដើមកំណើតអាល្លឺម៉ង់។ នៅពេលដែល អាលសេស ត្រូវបានប្រគល់ជូនប្រទេសបារាំងវិញបន្ទាប់ពី [[សង្គ្រាមលោកលើកទី១|សង្គ្រាមលោកលើកទី ១]] ក្លឹបនេះបានប្តូរឈ្មោះពី 1. ការផ្លាស់ប្តូរក្លឹប FC Neudorf ទៅក្លឹប Racing Club de Strasbourg បច្ចុប្បន្ន ដោយយកតម្រាប់តាម ក្លឹប Racing Club de France របស់ Pierre de Coubertin ដែលជាកាយវិការច្បាស់លាស់មួយនៃ ការស្រឡាញ់ជាតិសាសន៍បារាំង ។ កីឡាករ អរស៊ី ស្ត្រាសប៊ើគ បានឆ្លងកាត់ [[សង្គ្រាមលោកលើកទី២|សង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ]] ដូចជនជាតិអាល់សាសភាគច្រើនដែរ៖ ត្រូវបានជម្លៀសចេញនៅឆ្នាំ ១៩៣៩ ត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងឆ្នាំ ១៩៤០ និងខិតខំជៀសវាងការធ្វើឱ្យណាស៊ីនិយម និងការដាក់បញ្ចូលទៅក្នុង Wehrmacht រវាងឆ្នាំ ១៩៤២ និង ១៩៤៤។ នៅពេលដែលតំបន់អាល់សាសត្រូវបានប្រគល់ជូនប្រទេសបារាំងវិញយ៉ាងច្បាស់លាស់បន្ទាប់ពីសង្គ្រាម អត្តសញ្ញាណរបស់ស្ត្រាសបួរបានប្តូរទៅជា និយមយ៉ាកូប៊ីននិយម ជាឧទាហរណ៍ ជ័យជម្នះផ្នែកអារម្មណ៍នៅក្នុងពានរង្វាន់ក្នុងឆ្នាំ ១៩៥១ និង ១៩៦៦ ចំពេលមានភាពចម្រូងចម្រាសរវាងបារាំង-អាល់សាស។
gvbcr1avm3mqh0zef6i2ml5ljxsbr66
អេសអេសស៊ី ណាប៉ូលី
0
54220
338803
338652
2026-08-11T04:46:02Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338803
wikitext
text/x-wiki
'''Società Sportiva Calcio Napoli''' ({{IPA|it|sotʃeˈta sporˈtiːva ˈkaltʃo ˈnaːpoli|pron}} ) ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថា '''អេសអេសស៊ី ណាប៉ូលី''' ឬ '''Napoli''' គឺជា ក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពអ៊ីតាលីមួយដែលមានមូលដ្ឋាននៅ ទីក្រុង Naples ខេត្ត Campania ដែលលេងក្នុង [[ស៊េរី អេ|ក្របខ័ណ្ឌ Serie A]] ដែលជាលីគកំពូលនៃ បាល់ទាត់អ៊ីតាលី ។ ពួកគេគឺជាក្លឹបមួយក្នុងចំណោមក្លឹបដែលទទួលបានជោគជ័យបំផុតនៅក្នុងប្រទេស ដោយឈ្នះពានរង្វាន់លីគចំនួនបួន ពានរង្វាន់ Coppe Italia ចំនួនប្រាំមួយ ពានរង្វាន់ Supercoppe Italiane ចំនួនបី និង ពានរង្វាន់ UEFA Cup មួយលើក។ <ref name="calcionap2">{{Cite news|title=La storia del Calcio Napoli sino ai giorni nostri|language=it|publisher=Ale Napoli|url=http://www.alenapoli.com/storia/storia.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081024075840/http://www.alenapoli.com/storia/storia.htm|archive-date=24 តុលា 2008|access-date=9 សីហា 2026}}<cite class="citation news cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore=""> (in Italian). Ale Napoli. Archived from [http://www.alenapoli.com/storia/storia.htm the original] on 24 October 2008.</cite>
[[Category:CS1 Italian-language sources (it)]]</ref>
ក្លឹបនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1926 ជា '''Associazione Calcio Napoli''' បន្ទាប់ពីការរួមបញ្ចូលគ្នានៃ US Internazionale Napoli និង Naples Foot-Ball Club ។ ក្រុម ណាប៉ូលី ទទួលបានជោគជ័យតិចតួចណាស់នៅក្នុងឆ្នាំដំបូងៗរបស់ពួកគេ ដោយមិនបានឈ្នះពានរង្វាន់ធំដំបូងរបស់ពួកគេរហូតដល់ ពានរង្វាន់ Coppa Italia ឆ្នាំ 1962 ។ ក្លឹបនេះទទួលបានជោគជ័យកាន់តែខ្លាំងឡើងនៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1970 និង 1980 ដោយឈ្នះ ពានរង្វាន់ Coppa Italia ឆ្នាំ 1976 និងឈានដល់កម្ពស់ថ្មីបន្ទាប់ពីការមកដល់របស់ Diego Maradona ក្នុងឆ្នាំ 1984។ ក្នុងអំឡុងពេលដែលគាត់នៅជាមួយ ណាប៉ូលី ក្លឹបបានឈ្នះពានរង្វាន់លីគពីរលើកដំបូងរបស់ពួកគេ គឺនៅ ឆ្នាំ 1987 និង 1990 ។ រដូវកាលទាំងប្រាំពីររបស់គាត់នៅទីក្រុង Naples ក៏បានឃើញពួកគេឈ្នះ ពានរង្វាន់ Coppa Italia ឆ្នាំ 1987 ពានរង្វាន់ Supercoppa Italiana ឆ្នាំ 1990 និង ពានរង្វាន់ UEFA Cup ឆ្នាំ 1989 ដែលជាពានរង្វាន់អឺរ៉ុបតែមួយគត់របស់ពួកគេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បន្ទាប់ពីការចាកចេញរបស់ Maradona ក្នុងឆ្នាំ 1991 ក្រុម ណាប៉ូលី បានជួបប្រទះនឹងការលំបាកផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ហើយបានស៊ូទ្រាំនឹងការកាត់ចោល និងការក្ស័យធន មុនពេលត្រូវបានបង្កើតឡើងឡើងវិញនៅឆ្នាំ 2004 ដោយអ្នកផលិតខ្សែភាពយន្ត Aurelio De Laurentiis ។ បីឆ្នាំក្រោយមក ណាប៉ូលី បានវិលត្រឡប់មក Serie A វិញ ហើយបានស្ថិតក្នុងចំណោមក្លឹបកំពូលៗក្នុងបាល់ទាត់អ៊ីតាលីចាប់តាំងពីពេលនោះមក ដោយឈ្នះពានរង្វាន់ Coppa Italia ចំនួនបី ( 2012, 2014 និង 2020 ) ពានរង្វាន់ Supercoppa Italiana ចំនួនពីរ ( 2014 និង 2025–26 ) និងពានរង្វាន់ Serie A ចំនួនពីរ ( 2023 និង 2025 )។
តាមចំនួនអ្នកទស្សនា ក្លឹប ណាប៉ូលី មានមូលដ្ឋានអ្នកគាំទ្រធំជាងគេទីបួននៅក្នុងប្រទេសអ៊ីតាលី <ref name="tifo2">{{Cite news|date=September 2012|title=Il tifo calcistico in Italia – Settembre 2012|language=it|url=http://www.demos.it/a00756.php|url-status=live|access-date=18 September 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20131015164331/http://www.demos.it/a00756.php|archive-date=15 October 2013}}</ref> ហើយត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាក្លឹបបាល់ទាត់ដែលរកចំណូលបានច្រើនជាងគេ ទីប្រាំ នៅក្នុងក្របខ័ណ្ឌ Serie A ជាមួយនឹងប្រាក់ចំណូល 182 លានដុល្លារក្នុងរដូវកាល 2017–18។ <ref>{{Cite web |title=Deloitte Football Money League 2014 |url=http://www.deloitte.com/view/en_GB/uk/industries/sportsbusinessgroup/sports/football/deloitte-football-money-league/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131220013031/http://www.deloitte.com/view/en_GB/uk/industries/sportsbusinessgroup/sports/football/deloitte-football-money-league/ |archive-date=20 December 2013 |access-date=9 October 2014 |publisher=Deloitte |archivedate=20 ធ្នូ 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131220013031/http://www.deloitte.com/view/en_GB/uk/industries/sportsbusinessgroup/sports/football/deloitte-football-money-league/ }}</ref> នៅឆ្នាំ ២០១៨ ''ទស្សនាវដ្តី Forbes'' បានប៉ាន់ប្រមាណថា ណាប៉ូលី មានតម្លៃ ៣៧៩ លានដុល្លារ ដែលធ្វើឱ្យពួកគេក្លាយជាក្លឹបដែលមានតម្លៃបំផុតទី ៥ នៅក្នុងប្រទេសអ៊ីតាលី។ ក្លឹប ណាប៉ូលី ក៏ជាសមាជិករងមួយរបស់ សមាគមក្លឹបអឺរ៉ុប ផងដែរ។
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1959 ក្លឹបនេះបានលេងការប្រកួតក្នុងផ្ទះរបស់ខ្លួននៅ Stadio San Paolo ដែលត្រូវបានប្តូរឈ្មោះទៅជា Stadio Diego Armando Maradona បន្ទាប់ពីមរណភាពរបស់គាត់នៅឆ្នាំ 2020។ ជាប្រពៃណី ក្លឹប ណាប៉ូលី តែងតែពាក់អាវពណ៌ខៀវមេឃ ខោខ្លីពណ៌ស និងស្រោមជើងពណ៌ខៀវមេឃនៅផ្ទះ ហើយអាវពណ៌ស ខោខ្លីពណ៌ស ឬពណ៌ខៀវមេឃ និងស្រោមជើងពណ៌ស ឬពណ៌ខៀវមេឃនៅពេលចេញទៅក្រៅ។ នេះបានមកពីអាវរបស់ក្លឹប Naples FBC និងខោខ្លីរបស់ក្លឹប Internazionale Napoli បន្ទាប់ពីក្លឹបទាំងពីរបានរួមបញ្ចូលគ្នាដើម្បីបង្កើតជា ក្លឹប Internaples ដែលជាក្លឹបមុនរបស់ក្លឹប ណាប៉ូលី ក្នុងឆ្នាំ 1922។ ណាប៉ូលី មាន គូប្រជែង ជាមួយ Juventus, Roma (Derby del Sole), Internazionale, AC Milan និង Salernitana (Derby of Campania )។ ភ្លេងជាតិរបស់ក្លឹបគឺ "ណាប៉ូលី" ដែលជាបទចម្រៀងដ៏ល្បីល្បាញមួយរបស់តារាចម្រៀង Neapolitan គឺ Nino D'Angelo ។ <ref>{{Cite web |date=27 May 2023 |title="Napoli" di Nino D'Angelo sarà il nuovo inno: l'annuncio di De Laurentiis |url=https://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/napoli/2023/05/27-108253458/_napoli_di_nino_d_angelo_sara_il_nuovo_inno_l_annuncio_di_de_laurentiis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823150545/https://www.corrieredellosport.it/news/calcio/serie-a/napoli/2023/05/27-108253458/_napoli_di_nino_d_angelo_sara_il_nuovo_inno_l_annuncio_di_de_laurentiis |archive-date=23 August 2024 |access-date=23 August 2024 |website=corrieredellosport.it |language=Italian}}</ref>
n4d1d4gnsh5kh4w2gbarlxmsjpgso6y
ខូម៉ូ
0
54223
338777
338656
2026-08-10T23:10:25Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 1 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338777
wikitext
text/x-wiki
'''ខូម៉ូ ១៩០៧''' ({{IPA|it|ˈkɔːmo}} ) គឺជា ក្លឹបបាល់ទាត់ អាជីពអ៊ីតាលីមួយដែលមានមូលដ្ឋាននៅ ខូម៉ូ, Lombardy ។ ក្លឹបនេះប្រកួតប្រជែងនៅក្នុង [[ស៊េរី អេ|Serie A]] ដែលជាកម្រិតទីមួយនៃ បាល់ទាត់អ៊ីតាលី ។ ក្លឹបនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1907 ក្រោមឈ្មោះក្លឹបបាល់ទាត់ Como Foot-Ball Club ហើយបានប្រើប្រាស់ ពណ៌ខៀវរាជវង្ស ជាពណ៌របស់ខ្លួន ហើយបានលេងការប្រកួតក្នុងផ្ទះរបស់ខ្លួននៅឯ កីឡដ្ឋាន Stadio Giuseppe Sinigaglia ដែលមានសមត្ថភាពផ្ទុកមនុស្ស 13,602 នាក់ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1928។ <ref>{{Cite web |last=Federazione Italiana Giuoco Calcio |date=2 October 2020 |title=Elenco delle società C.R. Lombardia |url=https://www.crlombardia.it/wp-content/uploads/2020/10/ANNUARIO-SOCIETA-2020-2021.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210618054600/https://www.crlombardia.it/wp-content/uploads/2020/10/ANNUARIO-SOCIETA-2020-2021.pdf |archive-date=18 June 2021 |access-date=11 October 2020 |archivedate=18 មិថុនា 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210618054600/https://www.crlombardia.it/wp-content/uploads/2020/10/ANNUARIO-SOCIETA-2020-2021.pdf }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFFederazione_Italiana_Giuoco_Calcio2020">Federazione Italiana Giuoco Calcio (2 October 2020). [https://www.crlombardia.it/wp-content/uploads/2020/10/ANNUARIO-SOCIETA-2020-2021.pdf "Elenco delle società C.R. Lombardia"]<span class="cs1-format">(PDF)</span>. <span class="cs1-format">(PDF)</span> from the original on 18 June 2021<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 October</span> 2020</span>.</cite></ref> បច្ចុប្បន្នពួកគេមានម្ចាស់ក្លឹបដែលមានជាងគេបំផុតនៅក្នុងបាល់ទាត់អ៊ីតាលី បន្ទាប់ពី ខូម៉ូ ត្រូវបានទិញដោយបងប្អូនប្រុស Hartono ( Robert Budi Hartono និង Michael Bambang Hartono ) តាមរយៈ Djarum Group ក្នុងឆ្នាំ 2019។ <ref>{{Cite web |date=2024-04-03 |title=Como paperone coi fratelli Hartono, Commisso (Fiorentina) e Friedkin (Roma) al top in Serie A: le proprietà più ricche |url=https://www.eurosport.it/geoblocking.shtml |access-date=2024-08-02 |website=Eurosport.it |language=it}}</ref> ភាគទុនិកភាគតិចរបស់ក្លឹបរួមមានគ្រូបង្វឹកបច្ចុប្បន្ន Cesc Fàbregas និងអតីតកីឡាករបាល់ទាត់ Thierry Henry ។ <ref>{{Cite web |last=Sportelli |first=Matteo |date=2024-05-24 |title=Renzo Rosso, Giovanni Arvedi e Rocco Commisso: chi sono i proprietari più ricchi del calcio italiano |url=https://forbes.it/2024/05/24/chi-sono-proprietari-ricchi-calcio-italiano/ |access-date=2024-08-02 |website=Forbes Italia |language=it}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFSportelli2024">Sportelli, Matteo (24 May 2024). [https://forbes.it/2024/05/24/chi-sono-proprietari-ricchi-calcio-italiano/ "Renzo Rosso, Giovanni Arvedi e Rocco Commisso: chi sono i proprietari più ricchi del calcio italiano"]. ''Forbes Italia'' (in Italian)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 August</span> 2024</span>.</cite>
[[Category:CS1 Italian-language sources (it)]]</ref> <ref>{{Cite web |last=Morra |first=Alessio |date=2024-05-10 |title=Come ha fatto il Como a tornare in Serie A: Fabregas, Henry e i proprietari più ricchi in Italia |url=https://www.fanpage.it/sport/calcio/come-ha-fatto-il-como-a-tornare-in-serie-a-fabregas-henry-e-i-proprietari-piu-ricchi-in-italia/ |access-date=2024-08-02 |website=Sport Fanpage |language=it}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFMorra2024">Morra, Alessio (10 May 2024). [https://www.fanpage.it/sport/calcio/come-ha-fatto-il-como-a-tornare-in-serie-a-fabregas-henry-e-i-proprietari-piu-ricchi-in-italia/ "Come ha fatto il Como a tornare in Serie A: Fabregas, Henry e i proprietari più ricchi in Italia"]. ''Sport Fanpage'' (in Italian)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 August</span> 2024</span>.</cite>
[[Category:CS1 Italian-language sources (it)]]</ref>
រដូវកាលដំបូងរបស់ ខូម៉ូ នៅក្នុងលីគកំពូលនៃបាល់ទាត់អ៊ីតាលីគឺនៅក្នុង Prima Categoria ឆ្នាំ 1913-14 ជាកន្លែងដែលពួកគេស្នាក់នៅរហូតដល់ត្រូវបានកាត់ចោលនៅឆ្នាំ 1922។ ក្លឹបនេះបានលេងក្នុង Prima Divisione ឆ្នាំ 1930–31 ខណៈដែល {{ill|Gedeon Eugen Lukács|it}} បានដឹកនាំការឡើងទៅកាន់ ក្របខ័ណ្ឌ Serie B ជាកន្លែងដែល Como បានបញ្ចប់ការមិនស្គាល់ចាញ់ទាំងក្នុងរដូវកាលធម្មតា និងវគ្គ Playoff នៃ Prima Divisione ដោយស៊ុតបញ្ចូលទីបាន 90 គ្រាប់ក្នុង 32 ប្រកួត និងរបូតគ្រាប់បាល់ត្រឹមតែ 24 គ្រាប់ប៉ុណ្ណោះ។
ក្រុម ខូម៉ូ បានរងការកាត់ចោលជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 2000 ដោយសារបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ។ នៅឆ្នាំ ២០០៤ ក្លឹបនេះត្រូវបានប្រកាសថាក្ស័យធន និងត្រូវបានដកចេញពីការចូលរួមក្នុងបាល់ទាត់អាជីពអ៊ីតាលី។ ពួកគេត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចូលទៅក្នុង ក្របខ័ណ្ឌ Serie D ភ្លាមៗ ដែលជាកម្រិតកំពូលនៃបាល់ទាត់មិនមែនអាជីពនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីតាលី ជាកន្លែងដែលពួកគេបានចំណាយពេលបីរដូវកាលមុនពេលទទួលបានការឡើងឋានៈត្រឡប់ទៅក្របខ័ណ្ឌ Serie C2 វិញនៅឆ្នាំ 2007។ <ref name="seried_promotion">{{Cite web |date=27 April 2008 |title=Cosenza e Como, promozione in C2 |url=http://www.corrieredellosport.it/Notizie/Calcio/27884/Cosenza+e+Como%2C+promozione+in+C2 |access-date=27 April 2008 |publisher=Corriere dello Sport |language=it }}{{Dead link|date=សីហា 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[http://www.corrieredellosport.it/Notizie/Calcio/27884/Cosenza+e+Como%2C+promozione+in+C2 "Cosenza e Como, promozione in C2"]{{Dead link|date=សីហា 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (in Italian). Corriere dello Sport. 27 April 2008<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">27 April</span> 2008</span>.</cite>
[[Category:CS1 Italian-language sources (it)]]
{{Dead link|date=July 2019|bot=InternetArchiveBot}}
[[Category:Articles with dead external links from July 2019]]
[[Category:Articles with permanently dead external links]]
<sup class="noprint Inline-Template" data-ve-ignore=""><span style="white-space: nowrap;">[''[[Wikipedia:Link rot|<span title=" Dead link tagged July 2019">permanent dead link</span>]]'']</span></sup></ref> បន្ទាប់ពីការក្ស័យធនបន្ថែមទៀតនៅឆ្នាំ ២០១៦ ក្រុមហ៊ុនថ្មីមួយបានបង្កើតក្លឹបឡើងវិញនៅឆ្នាំ ២០១៧ ហើយត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចូលទៅក្នុង Serie D។ <ref name=":0">{{Cite web |title=Stagione Sportiva 2017/2018 Comunicato Ufficiale N°14 del 14/8/2017 |trans-title=Sporting season 2017/2018 Official Statement N°14 of 14/8/2017 |url=http://seried.lnd.it/download/serieD/comunicati/2017-18/cu_014.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170825184401/http://seried.lnd.it/download/serieD/comunicati/2017-18/cu_014.pdf |archive-date=25 August 2017 |access-date=25 August 2017 |publisher=[[Italian Football Federation|Federazione Italiana Giuoco Calcio]] |language=it |via=[[Lega Nazionale Dilettanti]]}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[http://seried.lnd.it/download/serieD/comunicati/2017-18/cu_014.pdf "Stagione Sportiva 2017/2018 Comunicato Ufficiale N°14 del 14/8/2017"] [Sporting season 2017/2018 Official Statement N°14 of 14/8/2017] <span class="cs1-format">(PDF)</span> (in Italian). [[Italian Football Federation|Federazione Italiana Giuoco Calcio]]. [https://web.archive.org/web/20170825184401/http://seried.lnd.it/download/serieD/comunicati/2017-18/cu_014.pdf Archived] <span class="cs1-format">(PDF)</span> from the original on 25 August 2017<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 August</span> 2017</span> – via [[Lega Nazionale Dilettanti]].</cite>
[[Category:CS1 Italian-language sources (it)]]</ref>
ចាប់តាំងពីត្រូវបានទិញដោយបងប្អូនប្រុស Hartono ដែលត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាអ្នកមានបំផុតទី 64 និងទី 66 ដោយ ''ទស្សនាវដ្តី Forbes'' ក្នុងឆ្នាំ 2022 និងជាម្ចាស់ក្លឹបបាល់ទាត់ដែលមានបំផុតនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីតាលីក្នុងឆ្នាំ 2024 <ref>{{Cite web |date=2022-04-06 |title=I 10 proprietari più ricchi del calcio italiano |url=https://sport.sky.it/calcio/calcio-proprieta-piu-ricche-italia-classifica |access-date=2024-08-02 |website=Sky Sport Italia |language=it}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://sport.sky.it/calcio/calcio-proprieta-piu-ricche-italia-classifica "I 10 proprietari più ricchi del calcio italiano"]. ''Sky Sport Italia'' (in Italian). 6 April 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 August</span> 2024</span>.</cite>
[[Category:CS1 Italian-language sources (it)]]</ref> <ref>{{Cite web |date=2024-04-04 |title=Calcio, i proprietari di club più ricchi al mondo |url=https://sport.sky.it/calcio/calcio-proprietari-piu-ricchi-classifica-forbes |access-date=2024-08-02 |website=Sky Sport Italia |language=it}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://sport.sky.it/calcio/calcio-proprietari-piu-ricchi-classifica-forbes "Calcio, i proprietari di club più ricchi al mondo"]. ''Sky Sport Italia'' (in Italian). 4 April 2024<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 August</span> 2024</span>.</cite>
[[Category:CS1 Italian-language sources (it)]]</ref> ក្លឹបនេះបានវិលត្រឡប់ទៅ Serie B វិញ ហើយនៅឆ្នាំ 2024 ជាលើកដំបូងក្នុងរយៈពេល 21 ឆ្នាំ ត្រូវបានដំឡើងឋានៈទៅ Serie A។ <ref>{{Cite web |last=Torrisi |first=Antonio |date=2024-05-10 |title=Il Como è in Serie A: dalla D alla gloria in cinque anni, la visione di SENT è compiuta |url=https://www.goal.com/it/liste/como-in-serie-a-da-quanto-tempo-non-succedeva-chi-e-wise-fabregas-henry-storia/blt2d7f338e04bee2cb |access-date=2024-08-02 |website=Goal.com Italia |language=it}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFTorrisi2024">Torrisi, Antonio (10 May 2024). [https://www.goal.com/it/liste/como-in-serie-a-da-quanto-tempo-non-succedeva-chi-e-wise-fabregas-henry-storia/blt2d7f338e04bee2cb "Il Como è in Serie A: dalla D alla gloria in cinque anni, la visione di SENT è compiuta"]. ''Goal.com Italia'' (in Italian)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 August</span> 2024</span>.</cite>
[[Category:CS1 Italian-language sources (it)]]</ref> <ref>{{Cite web |last=Donato |first=Lelio |date=2024-07-07 |title=L'ambizioso progetto del Como in Serie A: da Pau Lopez a Varane e Belotti, tutti gli obiettivi |url=https://www.goal.com/it/liste/l-ambizioso-progetto-del-como-in-serie-a-da-pau-lopez-a-varane-e-belotti-tutti-gli-obiettivi/bltdc287c603b003c55 |access-date=2024-08-02 |website=Goal.com Italia |language=it}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="" id="CITEREFDonato2024">Donato, Lelio (7 July 2024). [https://www.goal.com/it/liste/l-ambizioso-progetto-del-como-in-serie-a-da-pau-lopez-a-varane-e-belotti-tutti-gli-obiettivi/bltdc287c603b003c55 "L'ambizioso progetto del Como in Serie A: da Pau Lopez a Varane e Belotti, tutti gli obiettivi"]. ''Goal.com Italia'' (in Italian)<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2 August</span> 2024</span>.</cite>
[[Category:CS1 Italian-language sources (it)]]</ref> ពួកគេបានបញ្ចប់ក្នុងចំណាត់ថ្នាក់ទី 10 ក្នុង រដូវកាលដំបូង របស់ពួកគេដែលបានវិលត្រឡប់មកលេងក្នុងលីគកំពូលវិញ។
1jz9n9ni21ttkk1sg0cyo8smkn4rqvk
ជេណូអា
0
54228
338779
338661
2026-08-11T00:01:03Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338779
wikitext
text/x-wiki
'''ក្លឹបកីឡាគ្រីឃីត និងបាល់ទាត់ ជេណូអា''' ({{IPA|it|ˈdʒɛːnoa}}<span class="IPA-label IPA-label-small" data-ve-ignore="">ការបញ្ចេញសំឡេងអ៊ីតាលី៖</span><span data-ve-ignore=""> </span><span class="IPA nowrap" data-ve-ignore="" lang="it-Latn-fonipa">[ ˈdʒɛːnoa ]</span>
[[Category:Pages with Italian IPA]]
) គឺជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពអ៊ីតាលីមួយដែលមានមូលដ្ឋាននៅ ទីក្រុង Genoa ខេត្ត Liguria ។ ក្រុមនេះប្រកួតប្រជែងនៅក្នុង [[ស៊េរី អេ|Serie A]] ដែលជាក្របខ័ណ្ឌកំពូលនៃ ប្រព័ន្ធលីគបាល់ទាត់អ៊ីតាលី ។
ក្លឹប '''ជេណូអា''' ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុង ឆ្នាំ 1893 គឺជាក្រុមបាល់ទាត់ដែលមានវ័យចំណាស់ជាងគេបំផុតរបស់ប្រទេសអ៊ីតាលី។ <ref name="turin">{{Cite web |date=1 June 2012 |title=Edoardo Bosio and Soccer in Turin |url=http://www.lifeinitaly.com/sport/history-italian-soccer.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170627030348/http://www.lifeinitaly.com/sport/history-italian-soccer.asp |archive-date=27 June 2017 |access-date=2017-11-10 |website=Life in Italy |archivedate=27 មិថុនា 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170627030348/http://www.lifeinitaly.com/sport/history-italian-soccer.asp }}</ref> ក្លឹបនេះធ្លាប់បានឈ្នះ [[ស៊េរី អេ|ពានរង្វាន់អ៊ីតាលី]] ចំនួនប្រាំបួនដង ដោយលើកដំបូងរបស់ពួកគេគឺជើងឯកជាតិលើកដំបូងរបស់ប្រទេសអ៊ីតាលីក្នុង ឆ្នាំ 1898 និងចុងក្រោយបំផុតរបស់ពួកគេគឺបន្ទាប់ពីរដូវកាល 1923-24 ។ ពួកគេក៏បានឈ្នះពានរង្វាន់ Coppa Italia មួយលើកផងដែរ។ ជារួម '''ជេណូអា''' គឺជាក្លឹបអ៊ីតាលីដែលទទួលបានជោគជ័យបំផុតលំដាប់ទីបួនទាក់ទងនឹងការឈ្នះជើងឯក។ <ref name="officialtitles2">{{Cite web |title=Campionato Serie A – Albo D'oro |url=http://www.lega-calcio.it/it/Serie-A-TIM/Albo-doro.page |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110830071048/http://www.lega-calcio.it/it/Serie-A-TIM/Albo-doro.page |archive-date=30 August 2011 |access-date=30 March 2009 |website=Lega Calcio |archivedate=30 សីហា 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830071048/http://www.lega-calcio.it/it/Serie-A-TIM/Albo-doro.page }}</ref> ''ក្រុម Il Grifone'' បានលេងហ្គេមក្នុងផ្ទះរបស់ពួកគេនៅ Stadio Luigi Ferraris <ref>{{Cite web |title=Stadio Luigi Ferraris |url=http://www.genoacfc.it/stadio.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20011209112441/http://www.genoacfc.it/stadio.asp |archive-date=2001-12-09 |publisher=Genoa CFC |access-date=2026-08-09 |archivedate=2001-12-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20011209112441/http://www.genoacfc.it/stadio.asp }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">. Genoa CFC. Archived from [http://www.genoacfc.it/stadio.asp the original] on 9 December 2001.</cite></ref> តាំងពីឆ្នាំ ១៩១១ ដោយចែករំលែកជាមួយគូប្រជែងក្នុងស្រុក Sampdoria ។ ការប្រកួតរវាងក្រុមទាំងពីរ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា Derby della Lanterna ត្រូវបានលេងជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ 1946។
នៅឆ្នាំ ២០១១ ទីក្រុង '''ជេណូអា''' ត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុង "ការិយាល័យអន្តរជាតិនៃរដ្ឋធានីវប្បធម៌" (ប្រភេទបេតិកភណ្ឌកីឡាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់មនុស្សជាតិ ស្របតាម [[យូណេស្កូ|អង្គការយូណេស្កូ]] ) តាមការស្នើសុំរបស់ប្រធានាធិបតី Xavier Tudela។ ក្លឹបនេះត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចូលរួមក្នុង " ក្លឹបអ្នកត្រួសត្រាយផ្លូវ " ដែលជាសមាគមមួយដែលមានក្លឹបបាល់ទាត់ចំណាស់ជាងគេបំផុតរបស់ពិភពលោក ក្នុងឆ្នាំ 2013; សមាជិកផ្សេងទៀតរួមមាន Sheffield FC និង Recreativo de Huelva ។
1e7dsu3wi0gojxpie5lx4hcbv3vboup
សាស៊ូអូឡូ
0
54230
338795
338663
2026-08-11T03:41:14Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338795
wikitext
text/x-wiki
{{'}} '''Sportiva Sassuolo Calcio''' ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា '''Sassuolo''' គឺជា ក្លឹប [[បាល់ទាត់]] [[អ៊ីតាលី]] មកពីទីក្រុង'''សាស៊ូអូឡូ''' ។ <ref name="storia">{{Cite web |title=Storia |url=http://www.sassuolocalcio.it/articles/?id=36/storia}}</ref> វាលេងនៅក្នុង [[ស៊េរី អេ|Serie A]] ដែលជាក្របខ័ណ្ឌកំពូលនៃ ជើងឯកអ៊ីតាលី ។
បង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩២០ ពណ៌សង្គមរបស់វាគឺ [[ពណ៌ខ្មៅ|ខ្មៅ]] និង [[ពណ៌បៃតង|បៃតង]] ដូច្នេះហើយបានជាមានឈ្មោះហៅក្រៅថា ''neroverdi'' ; <ref name="storia"/> ឈ្មោះហៅក្រៅដ៏ល្បីមួយទៀតរបស់ក្លឹបគឺ ''Sasôl'' ("Sassuolo" ជា ភាសាម៉ូដេណា )។
ក្រុម '''សាស៊ូអូឡូ''' ស្ថិតនៅលេខរៀងទី ២៨ ក្នុង តារាងលីគ Serie A ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩២៩ ។ រួមគ្នាជាមួយ {{Calcio Lecco|N}}, {{Calcio Empoli|N}}, {{Calcio Carpi|N}}, {{Calcio Cesena|N}}, {{Calcio Legnano|N}}, {{Calcio Pro Patria|N}} of Busto Arsizio និង {{Calcio Casale|N}} វាក៏ជាក្លឹបមួយក្នុងចំណោមក្លឹបមកពីទីក្រុងដែលមិនមែនជា រាជធានី ខេត្តនៅពេលជាសមាជិករបស់ខ្លួន ដែលបានចូលរួមក្នុងលីគបាល់ទាត់អ៊ីតាលីកំពូល (ចាប់តាំងពីវាត្រូវបានធ្វើឡើងជា ជុំវិលតែមួយ )។ <ref>{{Cite web |date=10 maggio 2013 |title=Non solo Sassuolo, quando la “provincia” arriva in Serie A |url=http://sport.sky.it/sport/calcio_italiano/2013/04/26/sassuolo_e_le_provinciali_alla_riscossa.html |access-date=2026-08-09 |archivedate=2014-12-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141213010737/http://sport.sky.it/sport/calcio_italiano/2013/04/26/sassuolo_e_le_provinciali_alla_riscossa.html |url-status=dead }}</ref>
គាត់បានលេងជើងឯកចំនួន ១៣ នៅ Serie A, ៦ ជើងឯកនៅ Serie B, ២ នៅ Serie C1 និង ១៤ នៅ Serie C2 ។ ក្លឹបនេះត្រូវបានតម្លើងឋានៈទៅលីគកំពូលជាលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ ២០១៣ ដោយសម្រេចបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៦ ក្នុងរដូវកាល ២០១៥-២០១៦ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ ការប្រកួតអឺរ៉ុប ជាលើកដំបូង ក្នុងករណីនេះគឺ UEFA Europa League ។ ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ខ្លួន '''សាស៊ូអូឡូ''' បានឈ្នះជើងឯក Serie B ចំនួនពីរ ជើងឯក Serie C1 មួយ និង Serie C1 Super Cup មួយលើក។
បន្ទាប់ពីបានប្រើប្រាស់ កីឡដ្ឋាន Enzo Ricci ក្នុងទីក្រុង '''សាស៊ូអូឡូ''' អស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍ និងបានលេងក្នុងរយៈពេលខ្លីនៅ កីឡដ្ឋាន Alberto Braglia ក្នុង ទីក្រុង Modena ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៣ ក្រុម Neroverdi បានលេងការប្រកួតក្នុងផ្ទះរបស់ពួកគេនៅ កីឡដ្ឋាន Mapei ក្នុង ទីក្រុង Reggio Emilia ។
ogzhmz93yfa3x0302g2hn13zlbow3ua
យ៉ូស៊ូអា ឃីមម៉ិច
0
54240
338790
338686
2026-08-11T02:35:06Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338790
wikitext
text/x-wiki
'''យ៉ូស៊ូអា វ៉លធើរ ឃីមម៉ិច''' ({{IPA|de|ˈjoːzu̯aː ˈkɪmɪç|de}} ; <ref>{{Cite web |last=FC Bayern Munich |date=6 September 2016 |title=Internationals back in Bayern training |url=https://www.youtube.com/watch?v=Ao8xD2VQo08&t=14s |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191220133044/https://www.youtube.com/watch?v=Ao8xD2VQo08&t=14s |archive-date=20 December 2019 |access-date=8 November 2018 |website=YouTube |language=de}}</ref> កើតនៅថ្ងៃទី ៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៩៥) គឺជា [[បាល់ទាត់|កីឡាករបាល់ទាត់]] អាជីពអាល្លឺម៉ង់ ដែលលេងជា ខ្សែបម្រើការពារ ឬ ខ្សែការពារស្តាំ សម្រាប់ក្លឹប Bayern Munich {{German football updater|BaMunich}} និង ជាប្រធាន ក្រុមជម្រើសជាតិអាល្លឺម៉ង់ ។ <ref>{{Cite web |date=2 September 2024 |title=Deshalb ist Kimmich Nagelsmanns Kapitän |url=https://www.kicker.de/deshalb-ist-kimmich-nagelsmanns-kapitaen-1048547/artikel |access-date=2 September 2024 |website=[[Kicker (magazine)|Kicker]] |language=de}}</ref> ដោយត្រូវបានគេស្គាល់ដោយសារភាពបត់បែន ការឈ្លានពាន និងសមត្ថភាពលេងរបស់គាត់ {{refn|<ref name="Xavi praises Kimmich">{{Cite web |last=Radjavi |first=Cholo |title=Sport Match - Xavi praises Kimmich: 'The perfect player for FC Barcelona!' |url=https://sportmatch.com/en/germany/bundesliga/item/2253-xavi-praises-kimmich-the-perfect-player-for-fc-barcelona |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201006024709/https://sportmatch.com/en/germany/bundesliga/item/2253-xavi-praises-kimmich-the-perfect-player-for-fc-barcelona/ |archive-date=6 October 2020 |access-date=30 September 2020 |website=sportmatch.com |language=en-gb |archivedate=6 តុលា 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201006024709/https://sportmatch.com/en/germany/bundesliga/item/2253-xavi-praises-kimmich-the-perfect-player-for-fc-barcelona }}</ref><ref name="Phenomenal">{{Cite web |date=21 August 2020 |title="Phenomenal!" - Mourinho showered Bayern star Kimmich with praise |url=https://ligalive.net/en/phenomenal-mourinho-showered-bayern-star-kimmich-with-praise/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201006024722/https://ligalive.net/en/phenomenal-mourinho-showered-bayern-star-kimmich-with-praise// |archive-date=6 October 2020 |access-date=30 September 2020 |website=LigaLIVE |language=en}}</ref><ref name="serious player">{{Cite web |date=8 March 2016 |title=Guardiola full of praise for 'serious player' Kimmich |url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/blmd25n-bayerns-guardiola-full-of-praise-for-serious-player-joshua-kimmich.jsp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20201006024724/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/blmd25n-bayerns-guardiola-full-of-praise-for-serious-player-joshua-kimmich.jsp/ |archive-date=6 October 2020 |access-date=30 September 2020 |website=bundesliga.com |language=en |archivedate=6 តុលា 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201006024724/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/blmd25n-bayerns-guardiola-full-of-praise-for-serious-player-joshua-kimmich.jsp/ }}</ref><ref>{{Cite web |title=A Tactical Analysis Of Joshua Kimmich That Proves He's The Most Complete Midfielder In World Football |url=https://www.sportbible.com/football/news-reactions-take-a-bow-a-tactical-analysis-of-joshua-kimmich-the-mentality-monster-20210201 |access-date=2022-11-17 |website=SPORTbible |date=February 2021 |language=en |archive-date=4 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221204044016/https://www.sportbible.com/football/news-reactions-take-a-bow-a-tactical-analysis-of-joshua-kimmich-the-mentality-monster-20210201 |url-status=dead |archivedate=2022-12-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221204044016/https://www.sportbible.com/football/news-reactions-take-a-bow-a-tactical-analysis-of-joshua-kimmich-the-mentality-monster-20210201 }}</ref>}} ឃីមមុិច ត្រូវបានគេប្រៀបធៀបជាមួយអតីតប្រធានក្រុម Bayern Munich និងអាល្លឺម៉ង់ Philipp Lahm ។
បន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់សាលាយុវជនរបស់ [[អរប៊ី ឡែបស៊ីក|RB Leipzig]] កីឡាករ ឃីមមុិច បានចាប់ផ្តើមលេងឱ្យក្រុមដំបូងរបស់ក្លឹបក្នុងឆ្នាំ ២០១៣។ ពីរឆ្នាំក្រោយមក គាត់បានចូលរួមជាមួយ Bayern Munich។ <ref>{{Cite web |date=2 January 2015 |title=Bayern sign German youth international Kimmich |url=https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/0000310386.jsp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122024857/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/0000310386.jsp |archive-date=22 January 2021 |access-date=17 January 2021 |website=bundesliga.com |archivedate=22 មករា 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210122024857/https://www.bundesliga.com/en/news/Bundesliga/0000310386.jsp }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">. </cite></ref> នៅក្នុងរដូវកាល 2019–20 គាត់បានឈ្នះ ពានរង្វាន់ទ្វីបទាំងបី ជាមួយ Bayern Munich ( UEFA Champions League, Bundesliga, DFB-Pokal ) ហើយត្រូវបានបញ្ចូលក្នុង ក្រុម UEFA ប្រចាំឆ្នាំ ។ <ref name="uefateamofyear">{{Cite web |date=20 January 2021 |title=UEFA.com fans' Team of the Year 2020 revealed |url=https://www.uefa.com/news-media/news/0265-1160a803540f-283794ce2b95-1000--uefa-com-fans-teams-of-the-year-2020-announced/ |access-date=20 January 2021 |publisher=UEFA}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.uefa.com/news-media/news/0265-1160a803540f-283794ce2b95-1000--uefa-com-fans-teams-of-the-year-2020-announced/ "UEFA.com fans' Team of the Year 2020 revealed"]. </cite></ref>
5ta36e5nu3md158lk7wuhspwiin21x4
ព្រះបាទយសរាជា
0
54244
338736
2026-08-10T12:26:39Z
Sreynaree1986
47227
Sreynaree1986 បានប្ដូរទីតាំង ទំព័រ [[ព្រះបាទយសរាជា]] ទៅ [[អ្នកម្នាងកេសរ (ចតុមុខ)]]: កែតម្រូវព័ត៌មាន។
338736
wikitext
text/x-wiki
#បញ្ជូនបន្ត [[អ្នកម្នាងកេសរ (ចតុមុខ)]]
qi711vrmy84wt4quvvo1p8clk7g0lcm
អ្នកម្នាងកេសរ (ចតុមុខ)
0
54245
338741
2026-08-10T12:56:14Z
Sreynaree1986
47227
Sreynaree1986 បានប្ដូរទីតាំង ទំព័រ [[អ្នកម្នាងកេសរ (ចតុមុខ)]] ទៅ [[កេសរ (មហេសីព្រះស្រីរាជា)]]: កែតម្រូវព័ត៌មាន។
338741
wikitext
text/x-wiki
#បញ្ជូនបន្ត [[កេសរ (មហេសីព្រះស្រីរាជា)]]
e219qosl7llzbcnh8dhjty7lqngcghe
បាលី យូណាយធីត
0
54246
338742
2026-08-10T13:20:25Z
SIN NAT
51949
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1368261311|Bali United F.C.]]"
338742
wikitext
text/x-wiki
'''ក្លឹបបាល់ទាត់ បាលី យូណាយធីត''' ( {{langx|id|klub sepak bola Bali United}} ; {{langx|ban|ᬓ᭄ᬮᬸᬩ᭄ᬲᬾᬧᬓ᭄ᬩᭀᬮᬩᬮᬶᬉᬦᬶᬢᬾᬤ᭄}} ''klub sépak bola Bali United'' ) ជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពរបស់ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ដែលមានមូលដ្ឋាននៅ Gianyar, [[កោះបាលី|Bali]] ។ វាប្រកួតប្រជែងក្នុង Super League ដែលជាលីគកំពូលនៃ បាល់ទាត់ឥណ្ឌូនេស៊ី ។ ក្លឹបនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ បន្ទាប់ពីការផ្លាស់ប្តូរទីតាំង និងការផ្លាស់ប្តូរឈ្មោះថ្មីរបស់ Putra Samarinda ដោយយកឈ្មោះ និមិត្តសញ្ញា និងពណ៌បច្ចុប្បន្នរបស់វា។ ក្រុម បាលី យូណាយធីត បានឈ្នះពានរង្វាន់លីគកំពូលឥណ្ឌូនេស៊ីលើកដំបូងរបស់ខ្លួនក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ និងទទួលបានពានរង្វាន់ជាលើកទីពីរក្នុងឆ្នាំ ២០២១-២២។
ក្រុមនេះលេងការប្រកួតក្នុងផ្ទះនៅ កីឡដ្ឋាន Kapten I Wayan Dipta ហើយដំណើរការកន្លែងហ្វឹកហាត់អាជីព និងសាលាយុវជន។ បាលី យូណាយធីត បានក្លាយជាក្លឹបបាល់ទាត់អាជីពដំបូងគេនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលត្រូវបានជួញដូរជាសាធារណៈ ដោយផ្តល់ជូនភាគហ៊ុនតាមរយៈ ផ្សារហ៊ុនឥណ្ឌូនេស៊ី ក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១៩។ <ref>{{Cite web |date=17 June 2019 |title=DENGAN KODE SAHAM "BOLA", BALI UNITED RESMI MENJADI KLUB SEPAKBOLA PERTAMA DI ASIA TENGGARA YANG GO PUBLIC |url=http://www.baliutd.com/news/media-news/dengan-kode-saham-bola-bali-united-resmi-menjadi-klub-sepakbola-pertama-di-asia-tenggara-yang-go-public/ |access-date=17 June 2019 |website=Bali United Official Website}}</ref> ក្លឹបនេះក៏បានប្រកួតប្រជែងក្នុងពានរង្វាន់ទ្វីបដូចជា AFC Champions League និង AFC Cup ផងដែរ។
{{TOC limit|3}}
r8gcrkhiezrw3jyf00zk5djynv01zgg
ភើស៊ីប បានឌុង
0
54247
338743
2026-08-10T13:27:49Z
SIN NAT
51949
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1368661621|Persib Bandung]]"
338743
wikitext
text/x-wiki
'''Persatuan Sepakbola ឥណ្ឌូនេស៊ី Bandung''' ( {{Literal translation|Indonesian Football Association of Bandung}} <span class="gloss-text" data-ve-ignore="">សមាគមបាល់ទាត់ឥណ្ឌូនេស៊ីនៃ Bandung</span> <span class="gloss-quot" data-ve-ignore="">'</span> ) ឬសាមញ្ញ '''Persib''' ({{IPA|id|pɛrsib}} ) និងត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថា '''ភើស៊ីប បានឌុង''' គឺជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពឥណ្ឌូនេស៊ីដែលមានមូលដ្ឋាននៅ បានឌុង ខេត្ត West Java ។ ក្លឹបនេះប្រកួតប្រជែងនៅក្នុង Indonesia Super League ដែលជាលីគកំពូលនៃ បាល់ទាត់ឥណ្ឌូនេស៊ី ។ បង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩១៩ ជា {{Lang|nl|Bandoeng Inlandsche Voetbal Bond}} (BIVB) មុនពេលទទួលយកឈ្មោះបច្ចុប្បន្នរបស់ខ្លួននៅឆ្នាំ ១៩៣៤។ ពួកគេត្រូវបានចាត់ទុកថាជាក្លឹបមួយក្នុងចំណោម ក្លឹបដែលទទួលបានជោគជ័យបំផុតនៅក្នុងបាល់ទាត់ឥណ្ឌូនេស៊ី ។ <ref>{{Cite web |date=2017-03-11 |editor-last=Jalu Wisnu Wirajati |title=Persib Bandung Rebut Posisi Ketiga Piala Presiden 2017 |url=http://bola.kompas.com/read/2017/03/11/21191408/persib.bandung.rebut.posisi.ketiga.piala.presiden.2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170321084501/http://bola.kompas.com/read/2017/03/11/21191408/persib.bandung.rebut.posisi.ketiga.piala.presiden.2017 |archive-date=21 March 2017 |access-date=2017-03-29 |website=Bola.kompas.com |publisher=Kompas Cyber Media |location=[[Bogor Regency|Bogor]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFJalu_Wisnu_Wirajati2017">Jalu Wisnu Wirajati, ed. (11 March 2017). [http://bola.kompas.com/read/2017/03/11/21191408/persib.bandung.rebut.posisi.ketiga.piala.presiden.2017 "Persib Bandung Rebut Posisi Ketiga Piala Presiden 2017"]. ''Bola.kompas.com''. [[Bogor Regency|Bogor]]: Kompas Cyber Media. [https://web.archive.org/web/20170321084501/http://bola.kompas.com/read/2017/03/11/21191408/persib.bandung.rebut.posisi.ketiga.piala.presiden.2017 Archived] from the original on 21 March 2017<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 March</span> 2017</span>.</cite></ref>
ក្លឹបនេះបានឈ្នះពានរង្វាន់ Super League ចំនួនបីលើកជាប់ៗគ្នា គឺនៅ ឆ្នាំ ២០២៣-២៤, ២០២៤-២៥ និង ២០២៥-២៦ ។ មុនពេលទម្រង់លីកបច្ចុប្បន្ន ភើស៊ីប បានឌុង បានឈ្នះពានរង្វាន់ Indonesia Super League ឆ្នាំ ២០១៤, ១៩៩៤-៩៥ Liga Indonesia Premier Division និងពាន Perserikatan ចំនួនប្រាំ។ ជើងឯកលីគកំពូលទាំងប្រាំបីលើកដំបូងរបស់ ភើស៊ីប បានឌុង ត្រូវបានសម្រេចតាមរយៈទម្រង់ការប្រកួត ហើយនៅក្នុងរដូវកាល ២០២៤–២៥ ពួកគេបានឈ្នះជើងឯកលីគពេញមួយរដូវកាលជាលើកដំបូង។ ក្រុម ភើស៊ីប បានឌុង ក៏បានឡើងដល់វគ្គ ៨ ក្រុមចុងក្រោយនៃ ពានរង្វាន់ Asian Club Championship ក្នុង ឆ្នាំ ១៩៩៥ ផងដែរ។ <ref>{{Cite web |last=Adnan |first=Muhamad Rais |date=2015-02-09 |title=CATATAN: Kiprah Klub Indonesia Ke Liga Champions Asia Lewat Jalur Play-Off |url=http://www.goal.com/id-ID/news/1387/nasional/2015/02/09/8749142/catatan-kiprah-klub-indonesia-ke-liga-champions-asia-lewat-jalur- |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170321082704/http://www.goal.com/id-ID/news/1387/nasional/2015/02/09/8749142/catatan-kiprah-klub-indonesia-ke-liga-champions-asia-lewat-jalur- |archive-date=21 March 2017 |access-date=2017-03-29 |website=Goal.com |language=id}}</ref>
ការប្រកួតដ៏សំខាន់របស់ក្លឹបជាមួយ Persija Jakarta ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ''Indonesian El Clásico'' ដែលមានបរិយាកាសប្រកួតល្អបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្របាល់ទាត់ឥណ្ឌូនេស៊ី។ <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=uaXDCwAAQBAJ&dq=rivalries+persija+persib+in+early+2000&pg=PA44|title=Football in Asia: History, Culture and Business|isbn=9781317598329|last1=Cho|first1=Younghan|date=17 March 2016|publisher=Routledge}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFCho2016">Cho, Younghan (17 March 2016). [https://books.google.com/books?id=uaXDCwAAQBAJ&dq=rivalries+persija+persib+in+early+2000&pg=PA44 ''Football in Asia: History, Culture and Business'']. Routledge. [[លេខសៀវភៅស្តង់ដារអន្តរជាតិ|ISBN]] [[Special:BookSources/9781317598329|<bdi>9781317598329</bdi>]] – via [[Google Books]].</cite></ref>
fo8yhykfcghyqunihrgxytteggif0nl
338789
338743
2026-08-11T02:20:47Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338789
wikitext
text/x-wiki
'''Persatuan Sepakbola ឥណ្ឌូនេស៊ី Bandung''' ( {{Literal translation|Indonesian Football Association of Bandung}} <span class="gloss-text" data-ve-ignore="">សមាគមបាល់ទាត់ឥណ្ឌូនេស៊ីនៃ Bandung</span> <span class="gloss-quot" data-ve-ignore="">'</span> ) ឬសាមញ្ញ '''Persib''' ({{IPA|id|pɛrsib}} ) និងត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថា '''ភើស៊ីប បានឌុង''' គឺជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពឥណ្ឌូនេស៊ីដែលមានមូលដ្ឋាននៅ បានឌុង ខេត្ត West Java ។ ក្លឹបនេះប្រកួតប្រជែងនៅក្នុង Indonesia Super League ដែលជាលីគកំពូលនៃ បាល់ទាត់ឥណ្ឌូនេស៊ី ។ បង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩១៩ ជា {{Lang|nl|Bandoeng Inlandsche Voetbal Bond}} (BIVB) មុនពេលទទួលយកឈ្មោះបច្ចុប្បន្នរបស់ខ្លួននៅឆ្នាំ ១៩៣៤។ ពួកគេត្រូវបានចាត់ទុកថាជាក្លឹបមួយក្នុងចំណោម ក្លឹបដែលទទួលបានជោគជ័យបំផុតនៅក្នុងបាល់ទាត់ឥណ្ឌូនេស៊ី ។ <ref>{{Cite web |date=2017-03-11 |editor-last=Jalu Wisnu Wirajati |title=Persib Bandung Rebut Posisi Ketiga Piala Presiden 2017 |url=http://bola.kompas.com/read/2017/03/11/21191408/persib.bandung.rebut.posisi.ketiga.piala.presiden.2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170321084501/http://bola.kompas.com/read/2017/03/11/21191408/persib.bandung.rebut.posisi.ketiga.piala.presiden.2017 |archive-date=21 March 2017 |access-date=2017-03-29 |website=Bola.kompas.com |publisher=Kompas Cyber Media |location=[[Bogor Regency|Bogor]]}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFJalu_Wisnu_Wirajati2017">Jalu Wisnu Wirajati, ed. (11 March 2017). [http://bola.kompas.com/read/2017/03/11/21191408/persib.bandung.rebut.posisi.ketiga.piala.presiden.2017 "Persib Bandung Rebut Posisi Ketiga Piala Presiden 2017"]. ''Bola.kompas.com''. [[Bogor Regency|Bogor]]: Kompas Cyber Media. [https://web.archive.org/web/20170321084501/http://bola.kompas.com/read/2017/03/11/21191408/persib.bandung.rebut.posisi.ketiga.piala.presiden.2017 Archived] from the original on 21 March 2017<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">29 March</span> 2017</span>.</cite></ref>
ក្លឹបនេះបានឈ្នះពានរង្វាន់ Super League ចំនួនបីលើកជាប់ៗគ្នា គឺនៅ ឆ្នាំ ២០២៣-២៤, ២០២៤-២៥ និង ២០២៥-២៦ ។ មុនពេលទម្រង់លីកបច្ចុប្បន្ន ភើស៊ីប បានឌុង បានឈ្នះពានរង្វាន់ Indonesia Super League ឆ្នាំ ២០១៤, ១៩៩៤-៩៥ Liga Indonesia Premier Division និងពាន Perserikatan ចំនួនប្រាំ។ ជើងឯកលីគកំពូលទាំងប្រាំបីលើកដំបូងរបស់ ភើស៊ីប បានឌុង ត្រូវបានសម្រេចតាមរយៈទម្រង់ការប្រកួត ហើយនៅក្នុងរដូវកាល ២០២៤–២៥ ពួកគេបានឈ្នះជើងឯកលីគពេញមួយរដូវកាលជាលើកដំបូង។ ក្រុម ភើស៊ីប បានឌុង ក៏បានឡើងដល់វគ្គ ៨ ក្រុមចុងក្រោយនៃ ពានរង្វាន់ Asian Club Championship ក្នុង ឆ្នាំ ១៩៩៥ ផងដែរ។ <ref>{{Cite web |last=Adnan |first=Muhamad Rais |date=2015-02-09 |title=CATATAN: Kiprah Klub Indonesia Ke Liga Champions Asia Lewat Jalur Play-Off |url=http://www.goal.com/id-ID/news/1387/nasional/2015/02/09/8749142/catatan-kiprah-klub-indonesia-ke-liga-champions-asia-lewat-jalur- |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170321082704/http://www.goal.com/id-ID/news/1387/nasional/2015/02/09/8749142/catatan-kiprah-klub-indonesia-ke-liga-champions-asia-lewat-jalur- |archive-date=21 March 2017 |access-date=2017-03-29 |website=Goal.com |language=id |archivedate=2017-03-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170321082704/http://www.goal.com/id-ID/news/1387/nasional/2015/02/09/8749142/catatan-kiprah-klub-indonesia-ke-liga-champions-asia-lewat-jalur- }}</ref>
ការប្រកួតដ៏សំខាន់របស់ក្លឹបជាមួយ Persija Jakarta ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ''Indonesian El Clásico'' ដែលមានបរិយាកាសប្រកួតល្អបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្របាល់ទាត់ឥណ្ឌូនេស៊ី។ <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=uaXDCwAAQBAJ&dq=rivalries+persija+persib+in+early+2000&pg=PA44|title=Football in Asia: History, Culture and Business|isbn=9781317598329|last1=Cho|first1=Younghan|date=17 March 2016|publisher=Routledge}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFCho2016">Cho, Younghan (17 March 2016). [https://books.google.com/books?id=uaXDCwAAQBAJ&dq=rivalries+persija+persib+in+early+2000&pg=PA44 ''Football in Asia: History, Culture and Business'']. Routledge. [[លេខសៀវភៅស្តង់ដារអន្តរជាតិ|ISBN]] [[Special:BookSources/9781317598329|<bdi>9781317598329</bdi>]] – via [[Google Books]].</cite></ref>
rb9f0bz1lw11mtx8mpqajwpe88m2i4f
ភើស៊ីចា ហ្សាកាតា
0
54248
338744
2026-08-10T13:35:37Z
SIN NAT
51949
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1368326354|Persija Jakarta]]"
338744
wikitext
text/x-wiki
'''Persatuan Sepakbola Indonesia Jakarta''' ( {{Literal translation}} 'សមាគមបាល់ទាត់ឥណ្ឌូនេស៊ីនៃហ្សាកាតា') អក្សរកាត់ថា '''Persija''' ({{IPA|id|pərsidʒa}}<span class="IPA-label IPA-label-small" data-ve-ignore="">ការបញ្ចេញសំឡេងឥណ្ឌូនេស៊ី៖</span><span data-ve-ignore=""> </span><span class="IPA nowrap" data-ve-ignore="" lang="id-Latn-fonipa">[ ភរស៊ីដ ]</span>
[[Category:Pages with Indonesian IPA]]
) គឺជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពឥណ្ឌូនេស៊ី ដែលមានមូលដ្ឋាននៅរដ្ឋធានី [[ចាកាតា|ហ្សាកាតា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី]] ។ ភើស៊ីចា ហ្សាកាតា គឺជាក្លឹបបាល់ទាត់ដែលជោគជ័យបំផុតក្នុង [[ឥណ្ឌូណេស៊ី|ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី]] ជាមួយនឹងពានរង្វាន់ លីគឥណ្ឌូនេស៊ី ចំនួន ២ និងពានរង្វាន់ Perserikatan ចំនួន ៩ ។ វាមិនដែលមាននៅក្នុងលីគទាបជាងនេះទេចាប់តាំងពីការប្រកួតទូទាំងប្រទេសបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ១៩៣០។ <ref>{{Cite web |title=Perserikatan era under PSSI |url=https://www.rsssf.org/tablesi/indiechamp.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171013064731/http://www.rsssf.com/tablesi/indiechamp.html#stadpssi |archive-date=13 October 2017 |access-date=2017-10-13 |website=[[RSSSF]]}}</ref> លោក ភើស៊ីចា គឺជាស្ថាបនិកម្នាក់នៃ សមាគមបាល់ទាត់ឥណ្ឌូនេ ស៊ី PSSI រួមជាមួយក្លឹបចំនួនប្រាំមួយផ្សេងទៀត។ ការប្រជែងគ្នារបស់ ភើសុីចា ជាមួយ [[ភើសុីប បានឌុង]] ដែលជាស្ថាបនិក PSSI ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា Derbi Indonesia បានបន្តអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ ដែលជួនកាលត្រូវបានបំផ្លាញដោយអំពើហិង្សា។ <ref>{{Cite web |title=History of PSSI |url=http://www.pssi.or.id/dev/page/detail/5/Sejarah-PSSI |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171013064812/http://www.pssi.or.id/dev/page/detail/5/Sejarah-PSSI |archive-date=13 October 2017 |access-date=2017-10-13 |publisher=pssi.or.id}}</ref> <ref>{{Cite web |date=25 September 2018 |title=7 Suporter Tewas di Balik Laga Persib Vs Persija, Bobotoh dan JakMania Harus Belajar Halaman all |url=https://regional.kompas.com/read/2018/09/26/06550361/7-suporter-tewas-di-balik-laga-persib-vs-persija-bobotoh-dan-jakmania-harus?page=all |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709182649/https://regional.kompas.com/read/2018/09/26/06550361/7-suporter-tewas-di-balik-laga-persib-vs-persija-bobotoh-dan-jakmania-harus?page=all |archive-date=9 July 2021 |access-date=7 March 2021}}</ref>
ក្លឹបនេះមានទំនាក់ទំនងជាមួយ ក្រុមនារី និង ក្រុម U-20 ។
f93r1fpsb0sxlr3pyf8rldyd0t3u34g
338788
338744
2026-08-11T02:20:43Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338788
wikitext
text/x-wiki
'''Persatuan Sepakbola Indonesia Jakarta''' ( {{Literal translation}} 'សមាគមបាល់ទាត់ឥណ្ឌូនេស៊ីនៃហ្សាកាតា') អក្សរកាត់ថា '''Persija''' ({{IPA|id|pərsidʒa}}<span class="IPA-label IPA-label-small" data-ve-ignore="">ការបញ្ចេញសំឡេងឥណ្ឌូនេស៊ី៖</span><span data-ve-ignore=""> </span><span class="IPA nowrap" data-ve-ignore="" lang="id-Latn-fonipa">[ ភរស៊ីដ ]</span>
[[Category:Pages with Indonesian IPA]]
) គឺជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពឥណ្ឌូនេស៊ី ដែលមានមូលដ្ឋាននៅរដ្ឋធានី [[ចាកាតា|ហ្សាកាតា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី]] ។ ភើស៊ីចា ហ្សាកាតា គឺជាក្លឹបបាល់ទាត់ដែលជោគជ័យបំផុតក្នុង [[ឥណ្ឌូណេស៊ី|ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី]] ជាមួយនឹងពានរង្វាន់ លីគឥណ្ឌូនេស៊ី ចំនួន ២ និងពានរង្វាន់ Perserikatan ចំនួន ៩ ។ វាមិនដែលមាននៅក្នុងលីគទាបជាងនេះទេចាប់តាំងពីការប្រកួតទូទាំងប្រទេសបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ១៩៣០។ <ref>{{Cite web |title=Perserikatan era under PSSI |url=https://www.rsssf.org/tablesi/indiechamp.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171013064731/http://www.rsssf.com/tablesi/indiechamp.html#stadpssi |archive-date=13 October 2017 |access-date=2017-10-13 |website=[[RSSSF]]}}</ref> លោក ភើស៊ីចា គឺជាស្ថាបនិកម្នាក់នៃ សមាគមបាល់ទាត់ឥណ្ឌូនេ ស៊ី PSSI រួមជាមួយក្លឹបចំនួនប្រាំមួយផ្សេងទៀត។ ការប្រជែងគ្នារបស់ ភើសុីចា ជាមួយ [[ភើសុីប បានឌុង]] ដែលជាស្ថាបនិក PSSI ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា Derbi Indonesia បានបន្តអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ ដែលជួនកាលត្រូវបានបំផ្លាញដោយអំពើហិង្សា។ <ref>{{Cite web |title=History of PSSI |url=http://www.pssi.or.id/dev/page/detail/5/Sejarah-PSSI |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171013064812/http://www.pssi.or.id/dev/page/detail/5/Sejarah-PSSI |archive-date=13 October 2017 |access-date=2017-10-13 |publisher=pssi.or.id |archivedate=2017-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171013064812/http://www.pssi.or.id/dev/page/detail/5/Sejarah-PSSI }}</ref> <ref>{{Cite web |date=25 September 2018 |title=7 Suporter Tewas di Balik Laga Persib Vs Persija, Bobotoh dan JakMania Harus Belajar Halaman all |url=https://regional.kompas.com/read/2018/09/26/06550361/7-suporter-tewas-di-balik-laga-persib-vs-persija-bobotoh-dan-jakmania-harus?page=all |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709182649/https://regional.kompas.com/read/2018/09/26/06550361/7-suporter-tewas-di-balik-laga-persib-vs-persija-bobotoh-dan-jakmania-harus?page=all |archive-date=9 July 2021 |access-date=7 March 2021}}</ref>
ក្លឹបនេះមានទំនាក់ទំនងជាមួយ ក្រុមនារី និង ក្រុម U-20 ។
eh113u75jimj7bz5zql8efzr2fixal6
អារេម៉ា អេហ្វសុី
0
54249
338745
2026-08-10T13:40:04Z
SIN NAT
51949
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1368034619|Arema F.C.]]"
338745
wikitext
text/x-wiki
'''ក្លឹបបាល់ទាត់ អារេក ម៉ាឡាង''' ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថា '''អារេម៉ា''' គឺជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពឥណ្ឌូនេស៊ីដែលមានមូលដ្ឋាននៅ Malang [[ជ្វាខាងកើត|ខេត្ត East Java]] ។ ក្លឹបនេះប្រកួតប្រជែងក្នុង Super League ដែលជាលីគកំពូលនៃ បាល់ទាត់ឥណ្ឌូនេស៊ី ។ ពួកគេត្រូវបានចាត់ទុកថាជាក្លឹបបាល់ទាត់ដ៏ល្អបំផុត និងជោគជ័យបំផុតមួយនៅក្នុងប្រទេស ហើយត្រូវបានគេដាក់រហស្សនាមថា {{Lang|jv|"Singo Edan"}} ('សត្វតោឆ្កួត' ជាភាសា ជ្វា )។ <ref>{{Cite web |title=Suharno Apresiasi Kinerja Singo Edan |url=http://www.bola.net/indonesia/suharno-apresiasi-kinerja-singo-edan-d21f48.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141109194255/http://www.bola.net/indonesia/suharno-apresiasi-kinerja-singo-edan-d21f48.html |archive-date=9 November 2014 |access-date=6 November 2014 |language=id}}</ref>
j6x0yqh9vtqfxzooia62r587cl11xob
បាយ៉ាំងការ៉ា
0
54250
338746
2026-08-10T13:46:26Z
SIN NAT
51949
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1368459080|Bhayangkara Presisi Lampung F.C.]]"
338746
wikitext
text/x-wiki
'''ក្លឹបបាល់ទាត់ បាយ៉ាំងការ៉ា ព្រេស៊ីស៊ី ឡាំពុង''' ដែលត្រូវបានគេស្គាល់យ៉ាងសាមញ្ញថា '''បាយ៉ាំងការ៉ា ព្រេស៊ីស៊ី''' គឺជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ីដែលមានមូលដ្ឋាននៅ ទីក្រុង Bandar Lampung រដ្ឋ Lampung ។ ក្លឹបនេះមានទំនាក់ទំនងជាមួយ ប៉ូលីសជាតិឥណ្ឌូនេស៊ី ។ ក្លឹបនេះលេងក្នុង Super League ចាប់ពីរដូវកាល ២០២៥–២៦ បន្ទាប់ពីការឡើងមកលីគកំពូលនៅ Liga 2 ឆ្នាំ ២០២៤–២៥ ។
ឈ្មោះក្លឹបគឺផ្អែកលើឋានៈរបស់ប៉ូលីស។ ពួកគេបានឈ្នះពានរង្វាន់ Super League ក្នុង ឆ្នាំ ២០១៧ ។
koa8u8daxiagikrlo4uxzi9h4r9hoq6
ប៊័រនេអូ
0
54251
338747
2026-08-10T13:51:52Z
SIN NAT
51949
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1368653828|Borneo F.C. Samarinda]]"
338747
wikitext
text/x-wiki
'''ក្លឹបបាល់ទាត់ ប៊័រនេអូ សាម៉ារីនដា''' ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថា '''ប៊័រនេអូ សាម៉ារីនដា''' ឬក៏ '''ប៊័រនេអូ''' គឺជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ីដែលមានមូលដ្ឋាននៅ Samarinda [[កាលីម៉ាន់តាន់ខាងកើត|ភាគខាងកើត Kalimantan]] ។ បច្ចុប្បន្នក្លឹបនេះកំពុងប្រកួតប្រជែងក្នុង Super League ។ ឈ្មោះហៅក្រៅរបស់ក្លឹបគឺ ''Pesut Etam'' (ផ្សោតរបស់យើង)។ <ref>{{Cite web |title=Pesut Etam Incar Kemenangan Kedua |url=http://ligaindonesia.co.id/index.php/read/divisi-utama/Pesut-Etam-Incar-Kemenangan-Kedua-6310#.VFAAf_mG-is |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141029002811/http://ligaindonesia.co.id/index.php/read/divisi-utama/Pesut-Etam-Incar-Kemenangan-Kedua-6310#.VFAAf_mG-is |archive-date=29 October 2014 |access-date=28 October 2014 |language=id}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20141029002811/http://ligaindonesia.co.id/index.php/read/divisi-utama/Pesut-Etam-Incar-Kemenangan-Kedua-6310#.VFAAf_mG-is "Pesut Etam Incar Kemenangan Kedua"] (in Indonesian). Archived from [http://ligaindonesia.co.id/index.php/read/divisi-utama/Pesut-Etam-Incar-Kemenangan-Kedua-6310#.VFAAf_mG-is the original] on 29 October 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 October</span> 2014</span>.</cite>
[[Category:CS1 Indonesian-language sources (id)]]</ref>
ក្លឹប ប៊័រនេអូ សាម៉ារីនដា បានឈ្នះពានរង្វាន់លីគ Liga 2 មួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រក្លឹប។
bgstevo8o9xeopleptg14fzznceyjj7
338782
338747
2026-08-11T01:30:48Z
InternetArchiveBot
32568
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
338782
wikitext
text/x-wiki
'''ក្លឹបបាល់ទាត់ ប៊័រនេអូ សាម៉ារីនដា''' ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថា '''ប៊័រនេអូ សាម៉ារីនដា''' ឬក៏ '''ប៊័រនេអូ''' គឺជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ីដែលមានមូលដ្ឋាននៅ Samarinda [[កាលីម៉ាន់តាន់ខាងកើត|ភាគខាងកើត Kalimantan]] ។ បច្ចុប្បន្នក្លឹបនេះកំពុងប្រកួតប្រជែងក្នុង Super League ។ ឈ្មោះហៅក្រៅរបស់ក្លឹបគឺ ''Pesut Etam'' (ផ្សោតរបស់យើង)។ <ref>{{Cite web |title=Pesut Etam Incar Kemenangan Kedua |url=http://ligaindonesia.co.id/index.php/read/divisi-utama/Pesut-Etam-Incar-Kemenangan-Kedua-6310 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141029002811/http://ligaindonesia.co.id/index.php/read/divisi-utama/Pesut-Etam-Incar-Kemenangan-Kedua-6310#.VFAAf_mG-is |archive-date=29 October 2014 |access-date=28 October 2014 |language=id |archivedate=29 តុលា 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141029002811/http://ligaindonesia.co.id/index.php/read/divisi-utama/Pesut-Etam-Incar-Kemenangan-Kedua-6310#.VFAAf_mG-is }}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore=""> (in Indonesian). Archived from [http://ligaindonesia.co.id/index.php/read/divisi-utama/Pesut-Etam-Incar-Kemenangan-Kedua-6310#.VFAAf_mG-is the original] on 29 October 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">28 October</span> 2014</span>.</cite>
[[Category:CS1 Indonesian-language sources (id)]]</ref>
ក្លឹប ប៊័រនេអូ សាម៉ារីនដា បានឈ្នះពានរង្វាន់លីគ Liga 2 មួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រក្លឹប។
n6myo7eoq3trg4555srnyxwec0nxu42
ដេវ៉ា យូណាយធីត
0
54252
338748
2026-08-10T13:56:48Z
SIN NAT
51949
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1368610669|Dewa United Banten F.C.]]"
338748
wikitext
text/x-wiki
'''ក្លឹបបាល់ទាត់ ដេប៉ា យូណាយធីត បានតិន''' ឬ '''ដេប៉ា យូណាយធីត បានតិន''' ដែលពីមុនត្រូវបានគេស្គាល់ថា '''Martapura Football Club''' <ref name="remove-martapura">{{Cite web |date=30 May 2022 |title=Kongres PSSI 2022 – Ada Klub Berubah Nama, Termasuk Milik Atta Halilintar & Raffi Ahmad |url=https://www.goal.com/id/berita/kongres-pssi-2022-ada-klub-berubah-nama-termasuk-milik-atta/blt8dca3e534b2d0c38 |access-date=30 May 2022 |website=Goal.com |language=id}}</ref> គឺជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ីដែលមានមូលដ្ឋាននៅ Serang Regency, Banten ។ បច្ចុប្បន្នពួកគេប្រកួតប្រជែងនៅក្នុង Super League ដែលជាលីគកំពូលនៃ បាល់ទាត់ឥណ្ឌូនេស៊ី ។ ពួកគេត្រូវបានដំឡើងឋានៈពី លីគទី 2២ បន្ទាប់ពីឈរនៅចំណាត់ថ្នាក់លេខបីក្នុងរដូវកាល ឆ្នាំ ២០២១ ។
qeo8fctphf43nt29fm1npqtr4npgc4y
អ៊ីសេនមូឡាង កាល់តេង
0
54253
338749
2026-08-10T14:07:37Z
SIN NAT
51949
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1368417004|Isenmulang Kalteng F.C.]]"
338749
wikitext
text/x-wiki
'''ក្លឹបបាល់ទាត់ អ៊ីសេនមូឡាង កាល់តេង ទេងកាគ''' ដែលពីមុនត្រូវបានគេស្គាល់ថា '''ហ្វាម៉េល''' និង '''អាឌីយ៉ាក់សា''' គឺជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីព របស់ឥណ្ឌូនេ ស៊ីដែលមានមូលដ្ឋាននៅ Palangka Raya កណ្តាល Kalimantan ។ ពួកគេនឹងប្រកួតប្រជែងក្នុង Super League រដូវកាលក្រោយ បន្ទាប់ពីការឡើងមកលេងពី Championship ឆ្នាំ ២០២៥–២៦ ។
53d0m4cz11v0g3l0c4svwm7tz5lz3nm
ចាវ៉ា យូណាយធីត
0
54254
338750
2026-08-10T14:14:15Z
SIN NAT
51949
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1368645196|Java United F.C.]]"
338750
wikitext
text/x-wiki
'''ក្លឹបបាល់ទាត់ ចាវ៉ា យូណាយធីត''' ដែលពីមុនត្រូវបានគេស្គាល់ថា '''ម៉ាលួត យូណាយធីត''' គឺជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពឥណ្ឌូនេស៊ីដែលមានមូលដ្ឋាននៅ Semarang ខេត្ត Java កណ្តាល ។ ក្លឹបនេះបច្ចុប្បន្នលេងនៅក្នុង Super League ។
necpuls1ue58arctybkyp3lnn42r9an
ម៉ាឌួរ៉ា យូណាយធីត
0
54255
338751
2026-08-10T14:18:36Z
SIN NAT
51949
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1367410182|Madura United F.C.]]"
338751
wikitext
text/x-wiki
'''ក្លឹបបាល់ទាត់ ម៉ាឌួរ៉ា យូណាយធីត''' គឺជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពមួយរបស់ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។ ក្លឹបនេះមានមូលដ្ឋាននៅ Pamekasan, Madura, [[ជ្វាខាងកើត|East Java]] ។ បច្ចុប្បន្នពួកគេលេងនៅ Super League ។
ទម្រង់បច្ចុប្បន្នរបស់ក្លឹបត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី ១០ ខែមករា ឆ្នាំ ២០១៦។ ពូជពង្សរបស់ក្រុមបានចាប់ផ្តើមជា '''Pelita Jaya''' ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៦ ដែលក្រោមឈ្មោះនោះវាបានឈ្នះពានរង្វាន់ Galatama ចំនួនបីក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៨–៨៩, ១៩៩០ និង ១៩៩៣–៩៤ មុនពេលផ្លាស់ប្តូរឈ្មោះ មូលដ្ឋាន និងភាពជាម្ចាស់ច្រើនដង។ <ref name="names">{{Cite web |last=Wany |first=Aditya |date=May 24, 2024 |title=Sejarah Perjalanan Madura United di Sepak Bola Indonesia: Bermula dari Pelita Jaya, Peluang Juara BRI Liga 1 |url=https://www.bola.com/indonesia/read/5603026/sejarah-perjalanan-madura-united-di-sepak-bola-indonesia-bermula-dari-pelita-jaya-peluang-juara-bri-liga-1 |access-date=January 20, 2025 |publisher=Bola.com |language=Indonesian}}</ref>
kaxns67ppidyy061wkr2in6swetphi4
ពែរសេបាយ៉ា ស៊ូរ៉ាបាយ៉ា
0
54256
338752
2026-08-10T14:26:04Z
SIN NAT
51949
Created by translating the opening section from the page "[[:id:Special:Redirect/revision/29552630|Persebaya Surabaya]]"
338752
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size: 88%; width: 26em; text-align: center"
! colspan="3" style="font-size: 125%; background-color:#005000; color:white; text-align:center;" |
|- style="text-align: center"
|[[ឯកសារ:Football_pictogram.svg|តំនភ្ជាប់=Berkas:Football_pictogram.svg|40x40ភីកសែល]]<br /><br /><br /><br />'''ក្រុមសំខាន់'''
|[[ឯកសារ:Football_pictogram.svg|តំនភ្ជាប់=Berkas:Football_pictogram.svg|40x40ភីកសែល]]<br /><br /><br /><br />'''ក្រុមនារី'''
|[[ឯកសារ:Football_pictogram.svg|តំនភ្ជាប់=Berkas:Football_pictogram.svg|40x40ភីកសែល]]<br /><br /><br /><br />'''ក្រុមផ្កាយរណប'''
|- style="font-size: 90%; text-align: center"
|[[ឯកសារ:Football_pictogram.svg|តំនភ្ជាប់=Berkas:Football_pictogram.svg|40x40ភីកសែល]]<br /><br /><br /><br />'''ក្រុម U-20'''
|[[ឯកសារ:Football_pictogram.svg|តំនភ្ជាប់=Berkas:Football_pictogram.svg|40x40ភីកសែល]]<br /><br /><br /><br />'''ក្រុម U-18'''
|[[ឯកសារ:Football_pictogram.svg|តំនភ្ជាប់=Berkas:Football_pictogram.svg|40x40ភីកសែល]]<br /><br /><br /><br />'''ក្រុម U-16'''
|}
'''សមាគមបាល់ទាត់ ស៊ូរ៉ាបាយ៉ា''' (ហៅកាត់ថា '''Persebaya''' ) គឺជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីព [[ឥណ្ឌូណេស៊ី|ឥណ្ឌូនេ]] ស៊ីដែលមានមូលដ្ឋាននៅ [[ស៊ូរ៉ាបាយ៉ា|Surabaya]] [[ជ្វាខាងកើត|ខេត្ត East Java]] ។ ពែរសេបាយ៉ា ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី ១៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩២៧ ក្រោមឈ្មោះ ''(SIVB)'' ។ បច្ចុប្បន្ន ពែរសេបាយ៉ា កំពុងប្រកួតប្រជែង ក្នុងលីគ Super League ។
ក្លឹប ពែរសេបាយ៉ា ធ្លាប់បានប្តូរឈ្មោះទៅជា '''ពែរសេបាយ៉ា ១៩២៧''' ដោយសារតែ ជម្លោះ ទ្វេភាគី រវាងក្លឹប Persebaya Surabaya និងសមាគមបាល់ទាត់ឥណ្ឌូនេ <ref>{{Cite news|title=Persebaya Ganti Nama Menjadi Persebaya 1927|work=[[Detik.com|detikcom]]|url=http://sport.detik.com/sepakbola/liga-indonesia/1543110/persebaya-ganti-nama-menjadi-persebaya-1927|access-date=1/10/2019}}</ref> ចន្លោះឆ្នាំ ២០១០ និង ២០១៧ ដែលបណ្តាលឱ្យសមាជិកភាពរបស់ក្លឹប Persebaya នៅក្នុង PSSI ត្រូវបានផ្អាក។ បន្ទាប់ពីបញ្ហាទ្វេភាពនៃ ពែរសេបាយ៉ា ត្រូវបានដោះស្រាយ ឋានៈជាសមាជិកភាពរបស់ ពែរសេបាយ៉ា ត្រូវបានស្ដារឡើងវិញនៅឯសមាជប្រចាំឆ្នាំ PSSI នៅថ្ងៃទី ៨ ខែមករា ឆ្នាំ ២០១៧ នៅ ទីក្រុង Bandung ។ <ref>{{Cite web |title=Persebaya kembali diakui oleh PSSI |url=https://www.beritasatu.com/bola/408291-akhirnya-persebaya-kembali-diakui-pssi.html |access-date=30/09/2019 |website=beritasatu.com}}</ref>
jkc7d9anskhu75l2jwwa8o3p49xxpkc
ភើស៊ីចាប ជេប៉ារ៉ា
0
54257
338753
2026-08-10T14:30:46Z
SIN NAT
51949
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1367412487|Persijap Jepara]]"
338753
wikitext
text/x-wiki
'''Persatuan Sepakbola Indonesia Jepara''' ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថា '''ភើស៊ីចាប''' គឺជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ីដែលមានមូលដ្ឋាននៅ Jepara, Central Java ។ បច្ចុប្បន្នពួកគេកំពុងប្រកួតប្រជែងក្នុង Super League ចាប់ពី រដូវកាល ២០២៥–២៦ ដែលជាក្របខ័ណ្ឌកំពូលនៃបាល់ទាត់ឥណ្ឌូនេស៊ី បន្ទាប់ពីទទួលបានការឡើងឋានៈពី Championship (ដែលពីមុនហៅថា Liga 2) នៅចុងបញ្ចប់នៃយុទ្ធនាការ ២០២៤–២៥។ ឈ្មោះហៅក្រៅរបស់ពួកគេគឺ ''Laskar Kalinyamat'' ( Kalinyamat Warriors) និង ''Elang [[សមុទ្រជ្វា|Laut Jawa]]'' ( [[សមុទ្រជ្វា|Java Sea]] Eagles ) ។ <ref name="persijap">{{Cite web |title=PERSIJAP JEPARA |url=http://jepara-kotaku.blogspot.de/2011/01/persijap-jepara.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129063332/http://jepara-kotaku.blogspot.de/2011/01/persijap-jepara.html |archive-date=29 November 2014 |access-date=17 November 2014 |language=id}}<cite class="citation web cs1 cs1-prop-foreign-lang-source" data-ve-ignore="">[http://jepara-kotaku.blogspot.de/2011/01/persijap-jepara.html "PERSIJAP JEPARA"] (in Indonesian). </cite></ref>
cirzmeygyc7vdvh8qf34lmxagpkq8ff
ពើស៊ីក កេឌីរី
0
54258
338754
2026-08-10T14:35:01Z
SIN NAT
51949
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1368252028|Persik Kediri]]"
338754
wikitext
text/x-wiki
'''Persatuan sepak bola Indonesia Kediri''' ( {{Literal translation}} ''សមាគមបាល់ទាត់ឥណ្ឌូនេស៊ី Kediri'' អក្សរកាត់ '''ពើស៊ីក កេឌីរី''' ) ({{IPA|id|ˈpɛrːsik|pron}}<span class="IPA-label IPA-label-small" data-ve-ignore="">បញ្ចេញសំឡេង</span><span data-ve-ignore=""> </span><span class="IPA nowrap" data-ve-ignore="" lang="id-Latn-fonipa">[ ˈpɛrːsik ]</span>
[[Category:Pages with Indonesian IPA]]
) គឺជា ក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពឥណ្ឌូនេស៊ី ដែលមានមូលដ្ឋាននៅ Kediri [[ជ្វាខាងកើត|ខេត្ត East Java]] [[ឥណ្ឌូណេស៊ី|ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី]] ។ បច្ចុប្បន្នពួកគេកំពុងប្រកួតប្រជែងនៅក្នុង Super League ។ ក្លឹបនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៥០ ហើយលេងការប្រកួតក្នុងផ្ទះរបស់ពួកគេនៅឯ ពហុកីឡដ្ឋាន Brawijaya ដែលមានទីតាំងនៅក្នុងទីក្រុង កេឌីរី។
ពើស៊ីក កេឌីរី បានចាប់ផ្តើមលេងនៅក្នុង លីគកំពូលឥណ្ឌូនេស៊ី (ឥឡូវ Super League) ក្នុងឆ្នាំ ២០០៣។ ក្រុមនេះមានឈ្មោះហៅក្រៅថា ខ្លាស ហើយមានបាវចនាថា Djajati ឬ ''Panjalu Jayati'' ដែលមានន័យថា Kediri Wins ដែលដកស្រង់ចេញពី [[:id:Prasasti Hantang|សិលាចារឹក Hantang]] ។ រឿងរ៉ាវនៃជ័យជម្នះរបស់ នគរ Kediri ជាមួយនឹងស្តេចដ៏ល្បីល្បាញរបស់ខ្លួននៅពេលនោះ គឺ Jayabaya លើ Janggala គឺជាក្តីសង្ឃឹមសម្រាប់ក្រុមក្នុងការខិតខំដើម្បីទទួលបានជ័យជម្នះនៅក្នុងការប្រកួតនីមួយៗ។ អាវ ពើស៊ីក កេឌីរី គឺដូចគ្នាបេះបិទទៅនឹងអាវ Majesty ដែលមាន [[ពណ៌ស្វាយ]] ។
9dgmn1x59kucgqb3iwc5qhrrynn7cba
ភើស៊ីតា តាន់ហ្គឺរ៉ាង
0
54259
338755
2026-08-10T14:38:54Z
SIN NAT
51949
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1368501707|Persita Tangerang]]"
338755
wikitext
text/x-wiki
'''Persatuan Sepakbola Indonesia Kabupaten Tangerang''' ( {{Literal translation}} 'Indonesian Football Association of Tangerang') ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថា '''Persita''' គឺជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពរបស់ឥណ្ឌូនេស៊ីដែលមានមូលដ្ឋាននៅក្នុង Tangerang, Banten, [[ឥណ្ឌូណេស៊ី|ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី]] ។ បច្ចុប្បន្នក្លឹបនេះប្រកួតប្រជែងក្នុង Super League ។ ឈ្មោះហៅក្រៅរបស់ពួកគេគឺ ''Pendekar Cisadane'' (Cisadane Knight) និង ''Ayam Wareng'' (The Fierce Rooster) ។ ភើស៊ីតា តាន់ហ្គឺរ៉ាង បានបញ្ចប់ក្នុងនាមជាជើងឯករងនៃរដូវកាល Liga 2 ២០១៩ ។ <ref name="fans">{{Cite web |title=LBV DESAK ROMBAK MANAJEMEN |url=http://viperpersita.blogspot.de/2011/08/lbv-desak-rombak-manajemen.html |access-date=15 November 2014 |language=id}}</ref>
1blhfmqu49gf2kyfmut5otvwgt8s0ng
ភីអេសអាយអឹម យ៉កយ៉ាកាតា
0
54260
338756
2026-08-10T14:44:14Z
SIN NAT
51949
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1368031775|PSIM Yogyakarta]]"
338756
wikitext
text/x-wiki
'''ក្លឹបបាល់ទាត់ Perserikatan Sepakbola Indonesia Mataram''' ( Hanacaraka : ꦥꦼꦂꦱꦠꦸꦮꦤ꧀ꦱꦼꦥꦏ꧀ꦧꦺꦴꦭꦆꦤ꧀ꦢꦺꦴꦤꦺꦱꦶꦪꦩꦠꦫꦩ꧀ꦔꦪꦺꦴꦒꦾꦏꦂꦠ) គឺជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពឥណ្ឌូនេស៊ីមួយដែលមានមូលដ្ឋាននៅ '''យ៉កយ៉ាកាតា''' ដែលត្រៀមប្រកួតប្រជែងក្នុង Super League ពីឆ្នាំ ២០២៥–២៦ ដែលជាលីគកំពូលនៃ បាល់ទាត់ឥណ្ឌូនេស៊ី [[យ៉ូកយ៉ាកាតា|បន្ទាប់ពី]] ឡើងមកពី Liga 2 ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤–២៥។ ក្លឹបនេះលេងការប្រកួតក្នុងផ្ទះរបស់ពួកគេនៅ Mandala Krida ។ ដោយមានរហស្សនាមថា ''Laskar Mataram'' ពួកគេត្រូវបានបង្កើតឡើងជា '''Perserikatan Sepakraga Mataram''' ក្នុងឆ្នាំ ១៩២៩ ប៉ុន្តែបានប្តូរឈ្មោះរបស់ពួកគេទៅជា ភីអេសអាយអឹម មួយឆ្នាំក្រោយមក។ <ref>{{Cite web |last=IamLathiva |date=2022-05-16 |title=Sejarah PSIM Yogyakarta, Pionir Sepak Bola di Tanah Mataram |url=https://jogja.idntimes.com/sport/soccer/rosyida-l/sejarah-psim-yogyakarta-c1c2 |access-date=2024-06-05 |website=IDN Times Jogja |language=id-ID}}</ref> ភីអេសអាយអឹម ក៏ជាស្ថាបនិកម្នាក់នៃ សមាគមបាល់ទាត់ឥណ្ឌូនេ ស៊ី PSSI រួមជាមួយក្លឹបចំនួនប្រាំមួយផ្សេងទៀត។
ad58tm1682fm9gv4t26zn4bhw1ghwqh
ភីអេសអឹម ម៉ាកាសា
0
54261
338757
2026-08-10T14:48:54Z
SIN NAT
51949
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1368263316|PSM Makassar]]"
338757
wikitext
text/x-wiki
'''Persatuan Sepakbola Makassar''' ( {{Literal translation}} 'សមាគមបាល់ទាត់នៃ ម៉ាកាសា') ដែលជាទូទៅហៅថា '''ភីអេសអឹម ម៉ាកាសា''' គឺជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពរបស់ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីដែលមានមូលដ្ឋាននៅ ទីក្រុង ម៉ាកាសា ភាគខាងត្បូង Sulawesi ដែលប្រកួតប្រជែងក្នុង ក្របខ័ណ្ឌ Super League ។
ភីអេសអឹម ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩១៥ ក្នុងនាម {{Lang|nl|Makassarche Voetbalbond}} ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាក្លឹបជាតិសកម្មចំណាស់ជាងគេមួយ។ ពួកគេក៏ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាក្លឹបមួយក្នុងចំណោមក្លឹបដែលទទួលបានជោគជ័យបំផុតនៅក្នុង [[ឥណ្ឌូណេស៊ី|ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី]] ផងដែរ ដែលភាគច្រើនដោយសារតែភាពជោគជ័យរបស់ពួកគេនៅក្នុងយុគសម័យមុនអាជីពនៃ បាល់ទាត់ឥណ្ឌូនេស៊ី ។ នៅក្នុងរដូវកាលឆ្នាំ ២០០១ ពួកគេបានក្លាយជាក្លឹបឥណ្ឌូនេស៊ីទីពីរដែលបានឡើងដល់វគ្គ ៨ ក្រុមចុងក្រោយនៃការប្រកួតកម្រិត [[អាស៊ី]] គឺ Asian Club Championship ។ ភីអេសអឹម ម៉ាកាសា បានឈ្នះពាន Liga 1 ចំនួន ២ ដង និង Piala Indonesia 1 ដងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រក្លឹប។
68ph8t1rfg5ftazvj2d2getfsjc7ms5
ភីអេសអេស ស្លេម៉ាន
0
54262
338758
2026-08-10T14:53:44Z
SIN NAT
51949
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1367591507|PSS Sleman]]"
338758
wikitext
text/x-wiki
ក្លឹបបាល់ទាត់ '''ស្លេម៉ាន''' ( {{Literal translation}} ថា ភីអេសអេស) ឬភាគច្រើនស្គាល់តាមរយៈអក្សរកាត់របស់វា '''ថា ភីអេសអេស''' គឺជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពឥណ្ឌូនេស៊ីដែលមានមូលដ្ឋាននៅ Sleman Regency តំបន់ពិសេសនៃ Yogyakarta ។ ក្លឹបនេះមានឈ្មោះហៅក្រៅថា '''Super Elang Jawa''' (ភាសាអង់គ្លេស៖ Super Java Eagles )។ ពួកគេត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចដើម្បីប្រកួតក្នុង លីគកំពូល នៅរដូវកាលក្រោយ បន្ទាប់ពីឡើងមកពី លីគលំដាប់ទីពីរឆ្នាំ ២០២៥–២៦ ។
0jnfzjliv7mdof6b94xhtfkc9rr27yc
ហ្គារូដាយ៉ាកសា
0
54263
338759
2026-08-10T14:58:35Z
SIN NAT
51949
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1368681281|Garudayaksa F.C.]]"
338759
wikitext
text/x-wiki
'''ក្លឹបបាល់ទាត់ ហ្គារូដាយ៉ាកសា''' ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថា '''ហ្គារូដាយ៉ាកសា''' គឺជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពឥណ្ឌូនេស៊ីដែលមានមូលដ្ឋាននៅ Bogor Regency ខេត្ត West Java ។ ពួកគេនឹងប្រកួតប្រជែងក្នុង Super League នៅរដូវកាលក្រោយ បន្ទាប់ពីការឡើងមកលេងពី Championship ឆ្នាំ ២០២៥–២៦ ។
gcsd5l7hhqbni2bgbuet65v1erckx35
ការផ្ញើសារភ្លាមៗ
0
54264
338761
2026-08-10T21:15:52Z
ស៊ាមភា
52436
ប្តូរទំព័រខ្ងុំ
338761
wikitext
text/x-wiki
ខ្ងុំកំពុងបងើ្តតលើទំព័រមួយវិគីឧា
izm8rkkxdzp0ygg1mc9m9gkupf9ityl
បាឡេស្ទៀ ខាល់សា អេហ្វស៊ី
0
54265
338810
2026-08-11T11:46:41Z
SIN NAT
51949
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1368244285|Balestier Khalsa FC]]"
338810
wikitext
text/x-wiki
'''ក្លឹបបាល់ទាត់ បាឡេស្ទៀ ខាល់សា''' គឺជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពមួយដែលមានមូលដ្ឋាននៅ Toa Payoh ប្រទេសសិង្ហបុរី ដែលប្រកួតប្រជែងក្នុង លីគកំពូលសិង្ហបុរី ។ ក្លឹបនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៨៩៨ ហើយត្រូវបានចាត់ទុកថាជា ក្លឹបបាល់ទាត់ ចំណាស់ជាងគេបំផុតនៅក្នុងប្រទេស។ ក្លឹបនេះធ្លាប់ឈ្នះពានរង្វាន់ Singapore Cup, Singapore League Cup និង Singapore FA Cup ម្នាក់ៗម្តង។
'''បាឡេស្ទៀ ខាល់សា''' គឺជាក្លឹបចំណាស់ជាងគេទីបួននៅ [[សហព័ន្ធកីឡាបាល់ទាត់អាស៊ី|ទ្វីបអាស៊ី]] និងជាក្លឹបចំណាស់ជាងគេនៅក្នុងតំបន់ [[អាស៊ាន|អាស៊ីអាគ្នេយ៍]] ។
cg5lew5b1gt807cby3aymh129ons0v9
ថាំពីនីស រ៉ូវើស្ស អេហ្វស៊ី
0
54266
338811
2026-08-11T11:52:17Z
SIN NAT
51949
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1368808979|Tampines Rovers FC]]"
338811
wikitext
text/x-wiki
'''ក្លឹបបាល់ទាត់ ថាំពីនីស រ៉ូវើស្ស''' គឺជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពមួយដែលមានមូលដ្ឋាននៅ '''ថាំពីនីស''' [[សិង្ហបុរី|ប្រទេសសិង្ហបុរី]] ដែលប្រកួតប្រជែងនៅក្នុង លីគកំពូលសិង្ហបុរី ដែលជាលីគកំពូលនៃ ប្រព័ន្ធលីគបាល់ទាត់សិង្ហបុរី ។ ក្លឹបនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៥ ហើយបានឈ្នះ ពានរង្វាន់លីគ ចំនួន ៥ ពានរង្វាន់ Singapore Cup ចំនួន ៤ ពានរង្វាន់ Community Shield ចំនួន ៥ និង ពានរង្វាន់ ASEAN Club Championship ចំនួន ១។
ថាំពីនីស រ៉ូវើស្ស គឺជាក្លឹបបាល់ទាត់មួយក្នុងចំណោមក្លឹបបាល់ទាត់ដែលមានការគាំទ្រយ៉ាងទូលំទូលាយបំផុតនៅក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរី ដោយទាក់ទាញអ្នកទស្សនាយ៉ាងច្រើនទាំងក្នុង និងក្រៅទឹកដី។ គូប្រជែងសំខាន់របស់វាគឺ Geylang International ដែលពួកគេប្រកួតប្រជែងជាមួយនៅក្នុង 'Eastern Derby'។
ovk6vdtgo75v02sgn1dtt2l34he85ki
ក្លឹបបាល់ទាត់ ជូរ៉ុង
0
54267
338812
2026-08-11T11:57:13Z
SIN NAT
51949
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1367479717|FC Jurong]]"
338812
wikitext
text/x-wiki
'''ក្លឹបបាល់ទាត់ ជូរ៉ុង''' <ref>{{Cite web |title=Terms & Conditions |url=https://www.fcjurong.com/en/common/terms-conditions/ |access-date=2 July 2026 |website=FC JURONG Official}}</ref> ដែលពីមុនត្រូវបានគេស្គាល់ថា '''Albirex Niigata Singapore''' <ref>{{Cite web |title=クラブ名・エンブレム変更のお知らせ |url=https://www.albirex.com.sg/news/44560/ |access-date=2026-03-04 |website=Albirex Niigata Singapore Official website {{!}} アルビレックス新潟シンガポール オフィシャルサイト |language=ja}}</ref> គឺជាក្លឹប [[បាល់ទាត់]] អាជីពមួយដែលមានមូលដ្ឋាននៅ Jurong East ប្រទេសសិង្ហបុរី ដែលលេងក្នុង លីគកំពូលសិង្ហបុរី ។ <ref>{{Cite web |date=24 February 2014 |title=Albirex Niigata (S) - Profile |url=https://www.worldfootball.net/teams/te19601/albirex-niigata-s/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200612003934/https://www.worldfootball.net/teams/albirex-niigata-s/1/ |archive-date=2020-06-12 |access-date=2020-06-10 |website=worldfootball.net |language=en}}</ref> ក្លឹបនេះបានឈ្នះពានរង្វាន់លីគចំនួន ៦ (រួមទាំងមួយ ដែលមិនធ្លាប់ចាញ់ ) ពានរង្វាន់ Singapore Cup ចំនួន ៤ ពានរង្វាន់ Singapore League Cup ចំនួន ៤ និង ពានរង្វាន់ Community Shield ចំនួន ៤។ <ref name="how">{{Cite news|last=Kor|first=Justin|date=27 May 2019|title=How Japanese club Albirex Niigata scored big in Singapore soccer|work=South China Morning Post|url=https://www.scmp.com/week-asia/society/article/3011755/how-japanese-club-albirex-niigata-scored-big-singapore-soccer|url-status=live|access-date=31 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190531083756/https://www.scmp.com/week-asia/society/article/3011755/how-japanese-club-albirex-niigata-scored-big-singapore-soccer|archive-date=31 May 2019}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="" id="CITEREFKor2019">Kor, Justin (27 May 2019). [https://www.scmp.com/week-asia/society/article/3011755/how-japanese-club-albirex-niigata-scored-big-singapore-soccer "How Japanese club Albirex Niigata scored big in Singapore soccer"]. ''South China Morning Post''. [https://web.archive.org/web/20190531083756/https://www.scmp.com/week-asia/society/article/3011755/how-japanese-club-albirex-niigata-scored-big-singapore-soccer Archived] from the original on 31 May 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">31 May</span> 2019</span>.</cite></ref>
qqn3wwnjuaqnaa36m3fjvesy1w0hsxz