វិគីភីឌា kmwiki https://km.wikipedia.org/wiki/%E1%9E%91%E1%9F%86%E1%9E%96%E1%9F%90%E1%9E%9A%E1%9E%8A%E1%9E%BE%E1%9E%98 MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter មេឌា ពិសេស ការពិភាក្សា អ្នកប្រើប្រាស់ ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់ វិគីភីឌា ការពិភាក្សាអំពីវិគីភីឌា ឯកសារ ការពិភាក្សាអំពីឯកសារ មេឌាវិគី ការពិភាក្សាអំពីមេឌាវិគី ទំព័រគំរូ ការពិភាក្សាអំពីទំព័រគំរូ ជំនួយ ការពិភាក្សាអំពីជំនួយ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម ការពិភាក្សាអំពីចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 9242 339718 324723 2026-08-25T03:51:42Z TheRandomGoober 27248 ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពប្រអប់ព័ត៌មាន 339718 wikitext text/x-wiki {{ប្រអប់ព័ត៌មាន ប្រទេស |native_name = {{nobold|Қазақстан Республикасы {{small|([[ភាសាកាហ្សាក់|កាហ្សាក់]])}}<br/>Республика Казахстан {{small|([[ភាសារុស្ស៊ី|រុស្ស៊ី]])}}}} |conventional_long_name = '''សាធារណរដ្ឋកាហ្សាក់ស្ថាន''' |common_name = កាហ្សាក់ស្ថាន |national_anthem = [[កាហ្សាក់ស្ថានខ្ញុំ|Менің Қазақстаным]]<br />"កាហ្សាក់ស្ថានខ្ញុំ" <br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:National anthem of Kazakhstan, performed by the United States Navy Band.wav|center]]</div> |image_flag = Flag of Kazakhstan.svg |flag_type = [[ទង់ជាតិកាហ្សាក់ស្ថាន|ទង់ជាតិ]] |image_coat = File:Emblem of Kazakhstan (3D).svg |symbol_type = [[វរលញ្ឆករកាហ្សាក់ស្ថាន|វរលញ្ឆករ]] |image_map = Kazakhstan on the globe (Kazakhstan centered).svg |map_caption = ទីតាំងប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថាន (ក្រហម) នៅលើភូគោល |map_width = |capital_type = រដ្ឋធានី |capital = [[អាស្តាណា]]<br/>{{Coord|51|10|N|71|26|E|type:city}} |largest_city = [[អាល់ម៉ាទី]]<br/>{{Coord|43|16|39|N|76|53|45|E|type:city}} |official_languages = [[ភាសា​កាហ្សាក់|កាហ្សាក់]]<br/>[[ភាសារុស្ស៊ី|រុស្ស៊ី]] |languages_type = [[អក្សរផ្លូវការ]] |languages_sub = yes |languages = [[អក្សរកាហ្សាក់#អក្សរគីរីឡុស|គីរីឡុស]]{{refn|group=ស|អក្សរផ្លូវការរបស់ភាសាកាហ្សាក់ (ត្រឹមឆ្នាំ២០២៥) និងភាសារុស្ស៊ី។}}<br/>[[អក្សរកាហ្សាក់#អក្សរឡាតាំង|ឡាតាំង]]{{refn|group=ស|អក្សរផ្លូវការរបស់ភាសាកាហ្សាក់ (ពីឆ្នាំ២០២៥)។}} |ethnic_groups = {{unbulleted list | ៧១.៥%​ [[ជនជាតិកាហ្សាក់|កាហ្សាក់]] | ១៤.៤% [[ជនជាតិរុស្ស៊ីនៅកាហ្សាក់ស្ថាន|រុស្ស៊ី]] | ៣.៤% [[ជនជាតិអ៊ូសបេកនៅកាហ្សាក់ស្ថាន|អ៊ូសបេក]] | ១.៨% [[ជនជាតិអ៊ុយក្រែននៅកាហ្សាក់ស្ថាន|អ៊ុយក្រែន]] | ១.៥%​ [[ជនជាតិអ៊ុយហ្គឺរនៅកាហ្សាក់ស្ថាន|អ៊ុយហ្គឺរ]] | ១.១% [[ជនជាតិអាល្លឺម៉ង់នៅកាហ្សាក់ស្ថាន|អាល្លឺម៉ង់]] | ១.១% [[តាតារនៅកាហ្សាក់ស្ថាន|តាតារ]] |៥.២% [[ប្រជាសាស្ត្រកាហ្សាក់ស្ថាន|ជនជាតិផ្សេងៗទៀត]] }} |ethnic_groups_ref = <ref>{{Cite web|url=https://stat.gov.kz/en/industries/social-statistics/demography/publications/479778/|title=Population of the Republic of Kazakhstan by individual ethnic groups and age groups (at the beginning of 2026)|publisher=Government of Kazakhstan|access-date=25 August 2026|archive-date=8 October 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251008135930/https://stat.gov.kz/en/industries/social-statistics/demography/publications/337150/|url-status=live}}</ref> |ethnic_groups_year = ២០២៦ |religion = {{ublist|item_style=white-space:nowrap;|៦៩.៣% [[ឥស្លាមសាសនានៅកាហ្សាក់ស្ថាន|ឥស្លាមសាសនា]] |១៧.២% [[គ្រិស្តសាសនានៅកាហ្សាក់ស្ថាន|គ្រិស្តសាសនា]] |០.២% [[សាសនានៅកាហ្សាក់ស្ថាន|សាសនាផ្សេងៗទៀត]] |១៣.៣% គ្មានជំនឿសាសនា / គ្មានចម្លើយ}} |religion_ref = <ref name="2021EthnicStatistics">{{Cite web |url=https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT464825 |title=(ជាភាសាកាហ្សាក់) жылғы Қазақстан Республикасы халқының ұлттық санағының қорытындылары |publisher=Agency of Strategic Planning and Reforms of the Republic of Kazakhstan National Bureau of Statistics |access-date=25 August 2026 |archive-date=2 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220902140633/https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT464825}}</ref><ref name="Viktorova">{{cite web |last1=Viktorova |first1=Polina |title=How the Number of Believers Changed in Kazakhstan |url=https://cabar.asia/en/how-the-number-of-believers-changed-in-kazakhstan |website=CABAR.asia |publisher=The Institute for War & Peace Reporting |date=30 November 2022 |access-date=26 August 2026 |archive-date=3 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231003022458/https://cabar.asia/en/how-the-number-of-believers-changed-in-kazakhstan |url-status=live}}</ref><ref name="cia">{{Cite CIA World Factbook|country=Kazakhstan|section=People and Society|access-date=25 August 2026}}</ref> |religion_year = ២០២១ |government_type = [[ឯកត្តរដ្ឋ]] [[សាធារណរដ្ឋ]][[ប្រព័ន្ធពាក់កណ្ដាលប្រធានាធិបតី|អាស្រ័យពាក់កណ្ដាលប្រធានាធិបតីនិយម]]ក្រោមរដ្ឋាភិបាល[[អំណាចនិយម|ផ្ដាច់ការ]]<ref>{{cite web |url=https://www.eiu.com/n/campaigns/democracy-index-2022/ |title=Frontline democracy and the battle for Ukraine |page=50 |date=2023 |work=Democracy Index 2022 |publisher=The Economist Intelligence Unit |access-date=25 August 2026 |archive-date=10 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210003136/https://www.eiu.com/n/campaigns/democracy-index-2022/ |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.akorda.kz/en/republic_of_kazakhstan/kazakhstan |title=Official website of the President of the Republic of Kazakhstan |access-date=25 August 2026 |archive-date=25 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240225215822/https://www.akorda.kz/en/republic_of_kazakhstan/kazakhstan |url-status=live}}</ref> |leader_title1 = [[ប្រធានាធិបតី​កាហ្សាក់ស្ថាន|ប្រធានាធិបតី]] |leader_name1 = [[កាស៊ីម យ៉ូម៉ារ តូកាយអេវ]] |leader_title2 = [[នាយករដ្ឋមន្ត្រី​រុស្ស៊ី|នាយករដ្ឋមន្ត្រី]] |leader_name2 = [[អូលចាស បេកតេណូហ្វ]] |legislature = [[គូរូលតៃ]] |sovereignty_type = [[ប្រវត្តិសាស្ត្រកាហ្សាក់ស្ថាន|និម្មិតកម្ម]] |established_event2 = [[ខាន់ចក្រកាហ្សាក់]] |established_date2 = ១៤៦៥ |established_event3 =[[រដ្ឋអាឡាស់|រដ្ឋស្វ័យភាពអាឡាស់]] |established_date3 = ១៣ ធ្នូ ១៩១៧ |established_event4 = [[សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមសូវៀតស្វយ័តកាហ្សាក់|សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមសូវៀតស្វយ័ត]] |established_date4 = ១៩ មិថុនា ១៩២៥ |established_event5 = [[សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមសូវៀតកាហ្សាក់|សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមសូវៀត]] |established_date5 = ៥ ធ្នូ ១៩៣៦ |established_event6 = ប្រកាសអធិបតេយ្យភាព |established_date6 = ២៥ តុលា ១៩៩០ |established_event8 = ប្រកាសជា[[សាធារណរដ្ឋ]] |established_date8 = ១០ ធ្នូ ១៩៩១ |established_event9 = ប្រកាសឯករាជ្យពី[[សហភាពសូវៀត]] |established_date9 = ១៦ ធ្នូ ១៩៩១ |established_event10 = ទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ |established_date10 = ២៦ ធ្នូ ១៩៩១ |established_event11 = [[រដ្ឋធម្មនុញ្ញកាហ្សាក់ស្ថានឆ្នាំ១៩៩៥|រដ្ឋធម្មនុញ្ញដំបូង]] |established_date11 = ៣០ សីហា ១៩៩៥ |established_event12 = [[រដ្ឋធម្មនុញ្ញកាហ្សាក់ស្ថាន|រដ្ឋធម្មនុញ្ញបច្ចុប្បន្ន]] |established_date12 = ១ កក្កដា ២០២៦ |area_size = 1 E7 |area_km2 = ២,៧២៤,៩០០ |area_rank = ទី​៩ |percent_water = ១.៧ |population_estimate = {{IncreaseNeutral}} ២០,៥៤៧,៩០៩<ref>{{cite web|url=https://stat.gov.kz/region/|title=(ជាភាសាកាហ្សាក់) Қазақстан Республикасының өңірлерінің статистикасы|author=|date=|work=stat.gov.kz|publisher=|accessdate=2026-08-25}}</ref> |population_estimate_year = ២០២៦ |population_estimate_rank = ទី​៦៥ |population_density_km2 = ៧.៤៤ |population_density_rank = ទី​២៣៦ |GDP_PPP_year = ២០២៦ |GDP_PPP = {{increase}} ៩៩៣.៦៧២ ពាន់លានដុល្លារ<ref name="IMFWEO.KZ">{{cite web |url=https://data.imf.org/en/Data-Explorer?datasetUrn=IMF.RES:WEO(9.0.0) |title=World Economic Outlook Database (April 2026 Edition) |publisher=[[មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ]] |website=www.imf.org |date=14 April 2026}}</ref> |GDP_PPP_rank = ទី៣៦ |GDP_PPP_per_capita = {{increase}} ៤៨,២៥០ ដុល្លារ<ref name="IMFWEO.KZ"/> |GDP_PPP_per_capita_rank = ទី៤៩ |GDP_nominal = {{increase}} ៣៦០.៤៥៦ ពាន់លានដុល្លារ<ref name="IMFWEO.KZ"/> |GDP_nominal_rank = ទី៤៧ |GDP_nominal_year = ២០២៦ |GDP_nominal_per_capita = {{increase}} ១៧,៥០៣ ដុល្លារ<ref name="IMFWEO.KZ"/> |GDP_nominal_per_capita_rank = ទី៦៤ |HDI_year = ២០២៣ |HDI = ០.៨៣៧<!--អនុញ្ញាតតែតួលេខប៉ុណ្ណោះ--> |HDI_rank = ទី៦០ |HDI_change = increase<!--increase/decrease/steady--> |HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite web |date=6 May 2025 |title=Human Development Report 2025 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |archive-date=6 May 2025 |access-date=25 August 2026 |publisher=[[កម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍សហប្រជាជាតិ]] }}</ref> |Gini = ២៧.៨<!--អនុញ្ញាតតែតួលេខប៉ុណ្ណោះ--> |Gini_year = ២០១៨ |Gini_change = increase <!--increase/decrease/steady--> |Gini_ref = <ref name=WB1>{{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=KZ |title=GINI index (World Bank estimate) |publisher=[[World Bank]] |website=data.worldbank.org |access-date=21 មករា 2023 |archive-date=18 ឧសភា 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200518140724/https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=KZ |url-status=live }}</ref> |currency = [[តាំងកាកាហ្សាក់ស្ថាន|តាំងកា]] (₸) |currency_code = KZT |time_zone = [[ម៉ោងនៅកាហ្សាក់ស្ថាន|លិច{{\}}កើត]] |utc_offset = [[UTC+០៥:០០|+៥]]{{\}}[[UTC+០៦:០០|+៦]] |time_zone_DST = |utc_offset_DST = |date_format = |drives_on = |iso3166code = KZ |cctld = [[.kz]]<br/>[[.қаз]] |calling_code = |today = | wikidata = Q232 }} '''ប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថាន''' ([[ភាសាកាហ្សាក់]]៖ Қазақстан; [[ភាសារុស្ស៊ី]]៖ Казахстан) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា '''សាធារណរដ្ឋកាហ្សាក់ស្ថាន''' គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់[[អាស៊ីកណ្តាល]]។ ប្រទេសនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេស[[រុស្ស៊ី]]នៅភាគខាងជើង [[ចិន]]នៅភាគខាងកើត រីឯប្រទេស[[កៀគីស្ថាន]] [[អ៊ូសបេគីស្ថាន]] និង[[តួកមេនីស្ថាន]]វិញស្ថិតនៅភាគខាងត្បូង។ ប្រទេសនេះមានរដ្ឋធានីនៅ [[អាសតាណា]] (ធ្លាប់ហៅថា "ន័រស៊ុលតង់") និងមានទីក្រុងធំបំផុតហៅ [[អាល់ម៉ាទី]]។ កាហ្សាក់ស្ថានគឺជាប្រទេសដែលគ្មានព្រំដែនជាប់សមុទ្រធំជាងគេ ហើយជា[[បញ្ជីរាយប្រទេសតាមក្រឡាផ្ទៃសរុប|ប្រទេសធំបំផុតទីប្រាំបួននៅលើពិភពលោក]] និងមានប្រជាជនចំនួន ១៨.៨ លាន់នាក់។ ទឹកដីនៃប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថានបច្ចុប្បន្នត្រូវបានមនុស្សចូលមកតាំងទីលំនៅដំបូងចាប់តាំងពី[[យុគប៉ាឡេអូលីទិក]]មកម៉្លេះ។ នៅបុរាណកាល ក្រុម[[ជនជាតិអ៊ីរ៉ង់]]ផ្សេងៗដូចជា [[សាកា (ជនជាតិ)|សាកា]] [[ម៉ាស្សាជេត្ត]] និង[[ស៊ីតថ៍]] បានចូលមករស់នៅលើទឹកដីកាហ្សាក់ស្ថានតាមរយៈការពង្រីកវាតទីរបស់[[ចក្រភពអាឆេមីនីដ្ស៍]]របស់ពួកគេ។ ក្រុម[[ជនជាតិតួកស៊ីគ]]បានចូលមកដល់ដែនដីប្រទេសនេះនៅប្រហែលដើមសតវត្សទី៦។ នៅសតវត្សទី១៣ ទឹកដីកាហ្សាក់ត្រូវបានត្រួតត្រាដោយ[[ចក្រភពម៉ុងហ្គោល]] ដឹកនាំដោយ[[ជេនហ្គិស ខាន់]]។ បន្ទាប់ពីការបែកបាក់រដ្ឋហ្វូងមាសនៅក្នុងសតវត្សទី១៥ [[ខាន់ចក្រកាហ្សាក់]]ក៏បានរំលេចឡើង។ ដល់សតវត្សទី១៨ ខាន់ចក្រកាហ្សាក់ត្រូវបែកបាក់ចេញជាបីបក្សសម្ព័ន្ធ ហើយក៏ត្រូវ[[ចក្រភពរុស្ស៊ី]]ក្ដោបយកទឹកដីបន្តិចម្តងៗ រហូតដល់ពាក់កណ្តាលសតវត្សទី១៩ ទឹកដីកាហ្សាក់ទាំងមូលក៏ស្ថិតនៅក្រោមអំណាចរុស្ស៊ីជាផ្លូវការ។<ref>{{cite web |last=Galiev |first=Anuar |date=1998 |title=Traditional Institutions in Modern Kazakhstan |url=http://src-h.slav.hokudai.ac.jp/sympo/97summer/galiev.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190904124830/http://src-h.slav.hokudai.ac.jp/sympo/97summer/galiev.html |archive-date=4 September 2019 |access-date=20 កុម្ភៈ 2024 |publisher=Src-h.slav.hokudai.ac.jp}}</ref> បន្ទាប់ពី[[បដិវត្តន៍រុស្ស៊ី]]ឆ្នាំ១៩១៧ និង[[សង្រ្គាមផ្ទៃក្នុងរុស្ស៊ី|សង្រ្គាមស៊ីវិលរុស្ស៊ី]] ទឹកដីរដ្ឋបាលកាហ្សាក់ស្ថានត្រូវបានគេរៀបចំជាច្រើនលើក។ ដល់ឆ្នាំ១៩៣៦ ទើបព្រំដែនសព្វថ្ងៃបានលេចចេញជារូបរាងឡើងតាមរយៈការប្រកាសរដ្ឋសូវៀតថ្មីហៅ [[សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមសូវៀតកាហ្សាក់ស្ថាន]]។ កាហ្សាក់ស្ថានត្រូវជាសាធារណរដ្ឋសូវៀតចុងក្រោយបង្អស់ដែលប្រកាសឯករាជ្យចេញពីសហភាពសូវៀតនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩១។ ប្រទេសនេះគ្របដណ្តប់លើតំបន់អាស៊ីកណ្តាលទាំងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយ ដោយ [[ផលិតផលសរុបក្នុងស្រុក|ផសស]] (ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប) ក្នុងតំបន់ប្រមាណ ៦០ ភាគរយគឺមានប្រភពចេញពីប្រទេសនេះ ជាចម្បងតាមរយៈឧស្សាហកម្មប្រេងកាត និងឧស្ម័ន ហើយមិនតែប៉ុណ្ណោះ កាហ្សាក់ស្ថានក៏សម្បូរទៅដោយធនធានរ៉ែជាច្រើនផងដែរ។<ref name="time">{{cite news|last=Zarakhovich|first=Yuri|date=27 September 2006|url=http://content.time.com/time/world/article/0,8599,1539999,00.html|title=Kazakhstan Comes on Strong|magazine=Time|access-date=29 ឧសភា 2022|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151207235354/http://content.time.com/time/world/article/0,8599,1539999,00.html|archive-date=7 ធ្នូ 2015}}</ref> កាហ្សាក់ស្ថានជាប្រទេសដែលមានសន្ទស្សន៍អភិវឌ្ឍន៍មនុស្សខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីកណ្ដាល។ សព្វថ្ងៃ ប្រទេសនេះបានប្រកាន់យកប្រព័ន្ធ[[ឯកត្តរដ្ឋ]] (ឯកភូត) សាធារណរដ្ឋអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ<ref>{{cite web |title=Kazakhstan/Qazaqstan Constitution |url=http://www.parlam.kz/en/constitution |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161202170929/http://www.parlam.kz/en/constitution |archive-date=2 December 2016 |access-date=20 កុម្ភៈ 2024 |website=[[សភាតំណាងរាស្តកាហ្សាក់ស្ថាន]]}}</ref> ក៏ប៉ុន្តែតាមការពិត កាហ្សាក់ស្ថានត្រូវស្ថិតនៅក្រោមរបបផ្ដាច់ការ<ref name="index2010"/><ref name="index2022"/>ដោយគ្មានការបោះឆ្នោតដោយសេរីនោះឡើយ។<ref name="kaz2"/> ប៉ុន្តែទោះបីជាយ៉ាងណា កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការធ្វើប្រជាធិបតេយ្យូបនីយកម្ម និងកំណែទម្រង់នយោបាយផ្សេងៗត្រូវបានចាត់អនុវត្តបណ្ដើរៗ បន្ទាប់ពីការលាលែងពីតំណែងរបស់ប្រធានាធិបតី[[នុរស៊ុលតង់ ណាហ្សាបាយ៉េហ្វ]]នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៩។ កាហ្សាក់ស្ថាន គឺជារដ្ឋសមាជិកនៃ[[អង្គការសហប្រជាជាតិ]] [[អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក]], [[សហគមន៍នៃរដ្ឋឯករាជ្យ]], [[អង្គការសហប្រតិបត្តិការសៀងហៃ]], [[សហភាពសេដ្ឋកិច្ចអឺរ៉ាស៊ី]], [[អង្គការសន្ធិសញ្ញាសន្តិសុខសមូហភាព]], [[អង្គការសន្តិសុខ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៅអឺរ៉ុប]], [[អង្គការសហប្រតិបត្តិការឥស្លាម]], [[អង្គការរដ្ឋតួកស៊ីគ]] និង[[អង្គការវប្បធម៌អន្តរជាតិតួកស៊ីគ]]។ == ប្រវត្តិសាស្ត្រ == {{Main|ប្រវត្តិសាស្ត្រកាហ្សាក់ស្ថាន}} នៅសតវត្សទី១៣ [[ជនជាតិកាហ្សាក់]]ជាម្ចាស់ស្រុក ដែលជនជាតិកើតឡើងដោយសារការរួមបញ្ចូលក្នានៃ[[ជនជាតិទួរគី]] និងពួកកុលសម្ព័ន្ធ[[ជនជាតិម៉ុងកូល]] ដែលកម្រនឹងរួមគ្នាជាជាតិសាសន៍តែមួយ បានផ្លាស់ទីលំនៅមករស់នៅលើតំបន់ប្រទេសនេះ។ ទឹកដីនេះត្រូវបានប្រទេស[[រុស្ស៊ី]]វាយយកនៅសតវត្សទី១៨ ហើយប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថានក៏ក្លាយជា[[សហភាពសូវៀត]]នៅឆ្នាំ ១៩៣៦។ ក្នុងកំឡុង កម្មវិធីកសិកម្ម[[កោះវីជីន]] នាទសវត្សឆ្នាំ១៩៥០ និង ១៩៦០ ពលរដ្ឋសូវៀតត្រូវបានជម្រុញក្នុងការដាំដុះនៅវាលស្មៅខាងជើងប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថាន។ ការហូរចូលនៃពួកជនបរទេស(ភាគច្រើនជា[[ជនជាតិរុស្ស៊ី]] ប៉ុន្តែមានខ្លះទៀតមកពីប្រទេសផ្សេងៗផងដែរ) បានធ្វើឲ្យរបាយប្រជាជនមានការផ្លាស់ប្ដូរ ហើយបានក៏បានធ្វើចំនួនប្រជាជនដែលមិនមែនជា[[ជនជាតិកាហ្សាក់]]មានការកើនឡើងផងដែរ។ ឯករាជ្យនៅឆ្នាំ១៩៩១ កើតមានឡើងដោយសារអ្នកចំណូលថ្មីដ៏ច្រើនលើសលប់ទាំងនោះបានធ្វើការចាកចេញទៅប្រទេសរបស់ពួកគេវិញ។ បញ្ហាថ្មីដែលចោទឡើងរួមមាន៖ *ការអភិវឌ្ឍអត្តសញ្ញាជាតិដែលមានទំនាក់ទំនងគ្នាមួយ *ពង្រីកការអភិវឌ្ឍនៃធនធានថាមពលដ៏ធំនៅក្នុងប្រទេស ហើយនាំចេញធនធានទាំងនោះទៅក្នុងទីផ្សារពិភពលោក *សម្រេចឲ្យបាននូវវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ចដែលអាចទទួលយកបាន ដែលមានដូចជា ការនាំប្រេង ហ្គាស ចេញទៅខាងក្រៅប្រទេស ការរុករកមណ្ឌលរ៉ែ និងពង្រឹងទំនាក់ទំនាក់ជាមួយប្រទេសជិតខាង ហើយប្រទេសមហាអំណាចផ្សេងទៀត។ == ភូមិសាស្ត្រ == {{Main|ភូមិសាស្ត្រកាហ្សាក់ស្ថាន}} === ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ === ប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថានស្ថិតនៅក្នុង[[អាស៊ីកណ្ដាល]] ហើយស្ថិតនៅខាងជើង[[សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន]]។ ទឹកដីមួយផ្នែកតូចនៅខាងលិច[[ទន្លេអ៊ូរាល់]] គឺស្ថិតនៅក្នុង[[ទ្វីបអឺរ៉ុប]]។ === កូអរដោនេភូមិសាស្ត្រ === ប្រទេសនេះស្ថិតចន្លោះខ្សែស្របទី៤៨ នៃរយៈទទឹងខាងជើង និងខ្សែបណ្ដោយទី៦៨នៃរយៈបណ្ដោយខាងកើត។ === ផ្ទៃដី === [[ឯកសារ:Kazakhyurt.jpg|រូបភាពតូច|ផ្ទះកាហ្សាក់ស្ថាន]] [[ឯកសារ:200 tenge (2006).jpg|រូបភាពតូច|តេង កាហ្សាក់ស្ថាន]] [[ឯកសារ:Horsemeat platter.jpg|រូបភាពតូច|ចានសាច់សេះ]] ប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថានមានផ្ទៃដីសរុប២ ៧១៧ ៣០០ គីឡូម៉ែតទ្វេគុណតូចជា[[រដ្ឋតិចសាស]]ចំនួន៤ ហើយចែកជាដែនគោកចំនួន ២ ៦៦៩ ៨០០ គីឡូម៉ែតទ្វេគុណ និងដែនទឹកចំនួន ៤៧ ៥០០ គីឡូម៉ែតទ្វេគុណ។ ព្រំប្រទល់របស់ប្រទេសមានប្រវែងសរុប១២ ០១២គីឡូម៉ែត ដែលជាប់នឹង[[សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន]]ប្រវែង១ ៥៣៣គីឡូម៉ែត ជាប់[[សាធារណរដ្ឋគីរ៍ហ្គីហ្ស៍ស្ថាន]]ប្រវែង១ ០៥១គីឡូម៉ែត ជាប់[[សហព័ន្ធរុស្ស៊ី]]ប្រវែង៦ ៨៤៦គីឡូម៉ែត ជាប់[[តូមិននីស្ថាន]]ប្រវែង៣៧៩គីឡូម៉ែត និងជាប់[[សាធារណរដ្ឋអ៊ុយប៊ែគីស្ថាន]]ប្រវែង២ ២០៣គីឡូម៉ែត។ ប្រទេសនេះគ្មានព្រំប្រទល់ឆ្នេរសមុទ្រទេ តែគួរកត់សម្គាល់ផងដែរថា ប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថានក៏ជាប់នឹង[[សមុទ្រ​អារ៉ាល់]]ផងដែរ តែឥឡូវត្រូវបានគេបញ្ចូលជាដែនទឹកពីរ គឺ[[សមុទ្រ​អារ៉ាល់]]ប្រវែង១ ០៧០គីឡូម៉ែត និង[[សមុទ្រ​កាសព្យែន]]ប្រវែង១ ៨៩៤គីឡូម៉ែត។ == បញ្ជីទីក្រុងនៅកាហ្សាក់ស្ថាន == {{Largest cities|country=កាហ្សាក់ស្ថាន|pop_7=333,989|div_5=តំបន់អាកតូបេ{{!}}អាកតូបេ|pop_5=487,994|city_6=តារ៉ាហ្ស|div_6=តំបន់ចាមប៊ីល{{!}}ចាមប៊ីល|pop_6=357,791|city_7=ប៉ាវឡូដារ|div_7=តំបន់ប៉ាវឡូដារ{{!}}ប៉ាវឡូដារ|city_8=អូស្កេមេន|img_4=Qaraghandy, Kazakhstan.jpg|div_8=តំបន់កាហ្សាក់ស្ថានខាងកើត{{!}}កាហ្សាក់ស្ថានខាងកើត|pop_8=331,614|city_9=សេមេយ៍|div_9=តំបន់កាហ្សាក់ស្ថានខាងកើត{{!}}កាហ្សាក់ស្ថានខាងកើត|pop_9=323,138|city_10=អាទីរ៉ាវ|div_10=តំបន់អាទីរ៉ាវ{{!}}អាទីរ៉ាវ|city_5=អាកតូបេ|pop_4=497,712|stat_ref=[http://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT305821]|city_2=នុរស៊ុលតង់|list_by_pop=|div_name=តំបន់|div_link=|city_1=អាល់ម៉ាទី|div_1=អាល់ម៉ាទី|pop_1=1,854,656|img_1=View of Almaty from the hills.png|div_2=នុរស៊ុលតង់|div_4=តំបន់ការ៉ាកាន់ឌី{{!}}ការ៉ាកាន់ឌី|pop_2=1,078,384|img_2=Astana 020000, Kazakhstan - panoramio (15).jpg|city_3=ស៊ីមកេនត៍|div_3=តំបន់តួគីស្ថាន{{!}}តួគីស្ថាន|pop_3=1,009,086|img_3=Unnamed Road, Kazakhstan - panoramio (44).jpg|city_4=ការ៉ាហ្គានដា|pop_10=269,720}} ==កំណត់សម្គាល់== {{Reflist|group=ស}} ==ឯកសារយោង== {{reflist}} {{ប្រទេសនៅទ្វីបអាស៊ី}} {{stub}} [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កាហ្សាក់ស្ថាន| ]] [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេស]] [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាស៊ីកណ្តាល]] [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអឺរ៉ុបខាងកើត]] [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសហគមន៍នៃរដ្ឋឯករាជ្យ]] [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រតិបត្តិការឥស្លាម]] [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រតិបត្តិការស៊ាងហៃ]] [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ]] [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃក្រុមប្រឹក្សាតួកស៊ីគ]] [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាស៊ី]] [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅទ្វីបអឺរ៉ុប]] [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសឆ្លងទ្វីប]] [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាស៊ីកណ្តាល]] 4ui6ptsne8d0etxxjk61qk2z6ovdth9 0 13648 339713 308012 2026-08-24T14:07:23Z ផេង ផល 52627 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 339713 wikitext text/x-wiki {{New user article}} {{Infobox musical artist | Name = Linkin Park | Img = LinkinParkBerlin2010.jpg | Img_capt = Linkin Park performing in [[Berlin]] on 2010's [[A Thousand Suns Tour|A Thousand Suns World Tour]]. | Img_size = 260 | Landscape = Yes | Background = group_or_band | Origin = [[Agoura Hills, California|Agoura Hills]], [[California]], USA | Genre = <!-- Do not change genre without consulting the talk page -->[[Alternative rock]], [[nu metal]], [[rap rock]], [[alternative metal]] | Years_active = 1996–present | Label = [[Warner Bros. Records|Warner Bros.]], [[Machine Shop Recordings|Machine Shop]] | URL = {{URL|linkinpark.com}} | Associated_acts = [[Fort Minor]], [[Dead by Sunrise]], [[Jay-Z]], [[Mike Shinoda#Other musical activities|White Pegacorn]], Tasty Snax, Relative Degree, Grey Daze | Current_members = [[Chester Bennington]]<br />Rob Bourdon<br />[[Brad Delson]]<br />Dave Farrell<br />[[Joe Hahn]]<br />[[Mike Shinoda]] | Former_members = Kyle Christener<br>Scott Koziol<br>Mark Wakefield }} '''លីងឃីន ផាគ''' ({{Lang-en|Linkin Park}}) គឺជាក្រុមតន្រ្តីរ៉ុក អាមេរិច មកពី Agoura Hills [[រដ្ឋ]] California ​បង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៦។ អាល់ប៊ុមចេញផ្សាយ ដោយក្រុមនេះ ត្រូវបានលក់ដាច់ ៥០លាន អាល់ប៊ុមទូទាំងពិភពលោក ហើយក្រុមនេះ ទទួលបានពានរង្វាន់ Grammy ពីរលើកផងដែរ។ ក្រុមនេះទទួលជោគជ័យបំផុត ជាមួយអាល់ប៊ុម Hybrid Theory ហើយបន្តរល្បីល្បាញ ជាមួយ អាល់ប៊ុម Studio ឈ្មោះ Meteora។ ក្នុងឆ្នាំ ២០០៣ ក្រុមនេះត្រូវបានគេអោយឈ្មោះថា​ ជា ក្រុមតន្រ្តី អស្ចារ្យបំផុត ទី៦ ក្នុងយុគសម័យ តន្រ្តី-វីឌីអូ ហើយ ទទួលបាន ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៣ ផងដែរ ក្នុងសហស្សវត្ស៍នេះ។ នេះគឺជាក្រុមដ៏ល្បីល្បាញមួយ ក្នុងមួយថ្ងៃៗ ចំរៀង និង វីឌីអូ រាប់រយ ពាន់ ត្រូវបាន គេដោនឡូដ។ ប្រសិនបើបងប្អូន ពេញចិត្តក្រុមតន្រ្តីនេះ ដូចរូបខ្ញុំ សូមបងប្អូនធ្វើការអាននូវ [[ព័ត៌មាន]] និង ប្រវត្តិ នៃក្រុមតន្រ្តីនេះខាងក្រោម ជាមួយរូបខ្ញុំបាទ!. Members: Korean-American == ប្រវត្តិសង្ខេប Linkin Park == ការបង្កើតក្រុមនេះ ចាប់ផ្តើមពី Mike Shinoda, Brand Delson និង Rob Bourdon អ្នកទាំងបីជាមិត្តរួម វិទ្យាល័យ នៅរដ្ឋកាលីហ្វនីញ៉ា ដែលពួកគាត់ចូលចិត្តលេង ជាមួយគ្នា។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សាវិទ្យាល័យ ពួកគេបានសំរេចចិត្ត សំលឹងមើលទៅឆ្ងាយ ថាពួកគាត់អាចបង្កើតជាក្រុមតន្រ្តីមួយ ហើយ បន្ទាប់មក បន្តរសំរេចចិត្ត ជ្រើសរើស សមាជិកថ្មី Joe Han, Dave Ferrell និង Mark Wakefield មករួមក្រុម។ ក្រុមតន្រ្តីថ្មីនេះ បានដាក់ឈ្មោះខ្លួនឯងថា “ Zero” ហើយចាប់ផ្តើមថត និង បង្កើតចំរៀងរបស់ពួកគេ។ ចំរៀងដើម ត្រូវបានថតក្នុង studio Mike’s Bedroom តែពួកគេជួបបញ្ហា ចុះកិច្ចសន្យាថតចំរៀង។ ក៏ដូចជាក្រុមដទៃទៀត កង្វះភាពជោគជ័យ បណ្តាលអោយមានភាពតានតឹងកើតឡើង។ ហេតុនេះហើយ សមាជិកពីររូប បានចាកចេញពីក្រុម ទី១ Wakefield អ្នកចំរៀងក្រុម Zero ទី២គឺ Farrell ដែលចាកចេញទៅ ទៅចួលរួមតន្រ្តីទេសចរណ៏ ជាមួយក្រុមដទៃ។ ក្រុមតន្រ្តីនេះ បានជ្រើសរើស អ្នកចំរៀងថ្មី ឈ្មោះថា Chester Benigton, ស្តាយចំរៀងមានតែមួយ របស់គាត់ ធ្វើអោយធ្វើអោយគាត់ទទួលបាន ចំណុចចាប់អារម្មណ៏មួយ ហើយក្រុមតន្រ្តីថ្មីនេះ បានប្តូរឈ្មោះថ្មី ទៅជា Hybrid Theory។ ពេលក្រុមតន្រ្តីនេះ ចាប់ផ្តើរស់រានមានជីវិត ពួកគាត់ក៏ប្តូរ ឈ្មោះក្រុមជាថ្មីម្តងទៀត ទៅជា Linkin Park។ ក្រុមតន្រ្តីនេះ នៅតែជួបឧបសគ្គ។ ពួកគាត់បានតម្រងទិសដៅ ទៅកាន់ នាយករង Warner Bros លោក Jeff Blue ដែលបានណែនាំ Chester Bennington ទៅកាន់ក្រុមនេះ កាលពីអតីតកាល។ ដោយសារជំនួយរបស់គាត់ ក្រុមតន្រ្តីនេះ បានចុះកិច្ចសន្យាជាមួយ Wanner Bros។ ផ្តើមថតក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៩ អាល់ប៊ុមតំបូងដ៏ជោគជ័យ Hybrid Theory ត្រូវបានចេញផ្សាយ ក្នុងឆ្នាំ ២០០០។ អាល់ប៊ុមតំបូងជាអាល់ប៊ុម ពោពេញទៅដោយ ការប្រឹងប្រែងរបស់សមាជិក អំឡុងពេល១០ឆ្នាំកន្លងទៅ។ អ្នកគាំតន្រ្តីចូលចិត្ត អាល់ប៊ុមនេះ ហើយវាត្រូវបានលក់អស់ 4.8 លានបន្ទះ ក្នុងឆ្នាំតំបូង។ ចំរៀង មួយចំនួនពីអាល់ប៊ុមពួកគាត់ ពេញនិយមគ្រប់ទីកន្លែង ហើយរួមបញ្ចូលដល់បទខ្លះ ដែលពេញនិយមក្នុង ខ្សែភាយន្ត។ អាល់ប៊ុមពួកគាត់ត្រូវបាន ជ្រើសរើស សំរាប់ Grammies ៣,​ ឈ្នះពាន Grammy លើការសំដែង ចំរៀងរ៉ុកល្អបំផុត ដែលរឹតតែធ្វើអោយ ក្រុមនេះកាន់តែទទួលបានប្រជាប្រិយភាព។ រយះពេលកន្លងមក អ្នកកាន់បាស Dave Farrell បានមករួមក្រុមឡើងវិញ ហើយពួកគេបានចេញផ្សាយ អាល់ប៊ុម រីមិច Reanimation ដែលបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ លើ Billboard 200។ ក្រុមនេះបានចាប់ផ្តើម ធ្វើទេសចរណ៏តន្រ្តី ហើយក្នុងឆ្នាំ ២០០២ ក្រុមតន្រ្តីនេះ បានចេញផ្សាយ អាល់ប៊ុមទី៣របស់ពួកគាត់ Meteora លក្ខណះពិសេសរបស់វា គឺបញ្ចូលនូវ ស្តាយតន្រ្តីចំរុះជាច្រើន។ អំឡុងឆ្នាំ ២០០៤ និង ២០០៦ ក្រុមនេះបានសំរាកពីការថត មួយរយះ អនុញ្ញាត្តិអោយ សមាជិកអាចធ្វើការ លើគំរោងផ្សេងៗ ខណះក្រុមនេះ បានធ្វើដំណើរទេសចរណ៏ ប្រគុំតន្រ្តី មួយចំនួនផងដែរ។ Linkin Park ផ្តុំគ្នាជាថ្មី នៅឆ្នាំ​ ២០០៦ ធ្វើការថតនូវ អាល់ប៊ុម Minutes to MIdnight, ដែលចេញផ្សាយ រហូតដល់ខែ វិច្ឆិការ ២០០៨ ខណះក្រុមនេះ រវល់នឹងការប្រគុំតន្រ្តីទេសចរណ៏។ == ព័ត៌មានបន្ទាប់បន្សំរបស់ Linkin Park == - ឈ្មោះក្រុមនេះ យកតាម Lincoln Park នៅ Santa Monica<br /> - បទចំរៀងចំណងជើង Leave out All the rest របស់ Linkin Park ត្រូវបានដាក់ក្នុងរឿង Twillight<br /> - បទចំរៀងចំណងជើង Shadow of the day ជាវីឌីអូ តន្រ្តី តំបូងរបស់ Linkin Park តែមិនបង្ហាញមុខសមាជិកក្រុមទាំងមូល<br /> - ការសំដែងតំបូងរបស់ក្រុមធ្វើឡើងនៅ Whisky<br /> - បទចំរៀងចំណងជើង What I’ve Done ល្បីពេញ youtube<br /> - ក្រុមតន្រ្តីនេះ មាន ក្រុមហ៊ុនថត ផ្ទាល់ខ្លួន ឈ្មោះថា Machine Shop Records<br /> - បទចំរៀងចំណងជើង In the End ក្នុងអាល់ប៊ុម Hybrid Theory ល្បីល្បាញ ទទួលបានការគាំទ្រច្រើន<br /> - ក្របអាល់ប៊ុម Hybrid Theory ឌីសាញដោយ Mike<br /> - ឈ្មោះ Meteora កើតពីក្រុមបព្វជិត នៅក្រិច == ឯកសារយោង == == តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ == [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុមតន្ត្រី]] jso6t7tn96l3q41w6dd88o35k55gc94 0 20376 339714 291633 2026-08-24T14:08:39Z ផេង ផល 52627 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 339714 wikitext text/x-wiki '''កាមេរ៉ា''' ​គឺជាឧបករណ៏រឺគ្រឿងម៉ាស៊ីន ដែលគេយកមកដើម្បី​ ចលនារូបភាព កា​រអភិវឌ្ឍន៍ ដោយឧស្សាហកម្ម ទូរទស្សន៍ ប៉ុន្ដែវាមានអ្វីជាច្រើនទៀត សំរាប់ថតនៅក្នុងបន្ទុបស្ទីតឌីយូដើម្បីការអ្នកការសែត យកព័ត៌មាន ហើយមានអ្វីជាច្រើនទៀតដែល កាមេរ៉ាអាចធ្វើបាន។ គេអាចបញ្ចូរូបភាព រឺរូបថតទៅក្នុង ខ្សែភាពយន្ត រឺរូបភាពមានចលនាជាដើម កាមេរ៉ាលើកដំបូងដែលបានបង្តីតគឺឈ្មោះថា៖ កាមេរ៉ា ស ខ្មៅ ហើយវាបានត្រូវយកទៅថតអោយមានរូបភាពជាលើដំបូងផងដែរ។ នៅចុងស.វទី២១​​ កាមឺរ៉ា គឺជាកាមឺរ៉ាប្រើដោយដៃ​ ដែលផ្លាស់ជាសញ្ញាយ៉ាងត្រង់ទៅលើទិន្ធផល ម្ដងហើយ កាមឺរ៉ាមានលក្ខណៈតូច ស្ដើងជាង សុវត្ដិភាពនៃកាមឺរ៉ា ហើយប្រើប្រាស់ វ៉ែបខេម ឬក៏កាមឺរ៉ាទំនើប .​ មានការរួមបញ្ចូលគ្នា នៅក្នុងកុំព្យូទ័រ ឬក៏ការទំនាក់ទំនងគ្រឿងដែក ​​ ជាពិសេសទូរស័ព្វថ្វីបើកាមេរ៉ាមានងាយស្រួលក្នុងការប្រើប្រាស់យ៉ាងណាក្តី ។ ប្រព័ន្ធដែលពិសេស ចូលចិត្ដ ងការប្រើទាំងនោះ ប្រើសំរាប់ការស្រាវជា្រវវិទ្យាសាស្រ្ដ ។ កាមេរ៉ា ជារឿយៗ​ ក្នុងការប្រគុំនៃ ការគ្មានការមើលឃើញ ការចេញនៃដែលមានការថតរូប សំរាប់ការឃើញជាប្រយោល ​​ ហើយមានការផ្ញើរ ឬក៏ អិចសារេ សំរាប់​ វិទ្យាពេទ្យ ហើយមានការប្រើប្រាស់ កាមេរ៉ាវិទ្យា ។ អំពីកាមេរ៉ាគឺជាឈ្មោះរបស់កាមេរ៉ាដែលគេហៅវាជាពាក្យបារាំងដែលគេចាប់បានផ្តើមធ្វើវានៅក្នុងឆ្នាំ១៨៣៩ហើយវាជាដំណើរការឡើកដំបូងដែលត្រូវបាគេប្រកាសជាសាធារណះហើយចាប់បានត្រូវគេប្រើប្រាស់និងរីករាលដាលផងដែរ។​ ក្រោយមកទៀតនៅក្នុងឆ្នាំ១៨៣៩ដដែលដោយសារតម្រូវការកាន់តែច្រើនផលិតផលតិចវាបានឲតំលៃឡើងខ្ពស់ជាមួយរូបរាងដ៏ស្រស់ស្អាតដងខ្លីងាយស្រួលប្រើប្រាស់និងមានអ្នកថតរូបជាច្រើនបានចាប់អារម្មណ៏លើដំណើរការរបស់វានិងត្រូវបានគេចាត់ទុកវាជារឿងរ៉ាវ។ [[ឯកសារ:Canon FT alvesgaspar new.jpg|រូបភាពតូច|ស្តាំ|កាមេរ៉ា Canon FT (1966) ជាមួយកែវយឹត 135mm 1: 3.5 ។ រូបភាពផ្សំនៃរូបថតចំនួនប្រាំបីដោយប្រើចំនុចផ្តុំ]] == ការពិណ៌នាមុខងារ== '''ការថតរូប''' គឺជាសិល្បះ នៃវិទ្យាសាស្រ្ត ក្នុងការវិកហាត់ នៅសមាត្តិភាពនៃ[[ការថតរូប]] អោយមានពន្លឺ និង ពណ៍ល្អធ្វើអោយរូបភាពមានភាពទាក់ទាញ។ ការប្រើពន្លឺ និងការប្រើប្រាស់់កាមេរ៉ាហើយប្លង់កាមេរ៉ា ដែលជំនួយអោយ ការថតរូប និង [[រូបថត]] មានលក្ខណ:ច្បាស់ស្អាត ជាកស្តែង ការប្រើនៅឡែន ទាញចំងាយ ធ្វើអោយយើង ចាប់បាននៅចំនុចដែលយើងចង់បាននិងមានពន្លឺច្បាស់ នៅពេលដែលមានកម្មរស្មីពន្លឺឆ្លងកាត់ទទឹង ប្លង់ដែលយើងថត យើងត្រូវដឹងអំពីពន្លីខាងក្រៅ របស់ម៉ាស៊ីនថត នៅពេលថតរូបជាធម្មតាការថត រូបទាមទានៅពន្លីដែលម៉ាស៊ីនថត មានភ្លើង គ្រប់គ្រាន់ គ្នុងការចំនាំងផ្លាតនៃពន្លឺនៅពេលថតរូប។ យើងត្រួវមើលភ្លឺដែលនៅជុំវិញ បរិវេននៃការថតរូប អោយបានត្រឹមត្រូវ មុននិងចាប់ផ្តើមយកដៃចុចម៉ាស៊ីនថតជាធម្មតា យើងត្រូវតែគិតអំពីពន្លឺព្រះអាទិត្យដែលនៅជុំវិញទីនោះហើយនៅពេលយើងធ្វើការថតរូបពេលយប់គឺត្រូវការពន្លឺជាចំាបាច់ បើមិនមានពន្លឺគឺយើងមិនអាចថតរូបបានទេ។ ការថតរូប ដែលយើង មិនទេឃើញ នៅព្លឺគ្រុនគាន់ នៅពេលថតរូប។ មានអ្នកថតរូបជាច្រើន បានយកជំនាញនេះធ្វើអីជិពសំរាប់ជញ្ចឹមជីវិត រឺក៍ថត កំសាន្ត ស្រាវជ្រាវ និងសំរាប់ទុកជាឯកសារ ក៍មាន។ [[ឯកសារ:Reflex camera simple labels.svg|រូបភាពតូច|ស្តាំ|ដ្យាក្រាមនៃកាមេរ៉ាឆ្លុះល្មមតែមួយដែលមានស្លាកមូលដ្ឋានផ្អែកលើរូបថតកាមេរ៉ា Reflex .svg អ្នកនិពន្ធនៃរូបភាពដើមគឺហ្សង់ហ្វ្រង់ស័រវីត។]] '''វីដេអូកាមេរ៉ា''' គឺជាកាមេរ៉ា​មួយប្រភេទសំរាប់ថត ខ្សែភាពយន្ត ធ្វើឯកសាររូបភាពប្រវត្តិ សំរាប់ការសំដែងក្នុងស្ថានីទូរទស្សន៍ ហើយនាពេលបច្ចុប្បន្ន វីដេអូ កាមេរ៉ាបាននិងកំពុងមាននិយមប្រសើរ។ វីដេអូ កាមេរ៉ាមុនដំបូងគេបង្អស់ត្រូវបានបង្តើតដោយលោក ចន លូចជី ប៊ៀដលោក​ នីផ គូវឌីស​ គឺជាអ្នកជំនាញខាងកាមេរ៉ាវីដេអូ និងបច្ចេកវិជ្ជារបស់វា ហើយកាមេរ៉ាវិដេអូ ត្រូវបានគេមុនគេនៅ ប៊ីប៊ីស៊ី ដើម្បីពិសោធន៍សាកមើលនៅឆ្នាំ១៩៣០។ គ្រប់អេឡិចត្រូនិចរបស់កាមេរ៉ាត្រូវបានឆ្លងកាត់ប្រពន្ធ័អគ្គីសនីទាំងអស់។ '''កាមេរ៉ា'''មួយធ្វើការជាមួយពន្លឺនៃវិសាលគមដែលអាចមើលឃើញឬជាមួយផ្នែកផ្សេងទៀតនៃអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច។<ref>Gustavson, pg. VII</ref> [[ឯកសារ:Pinhole-camera.svg|រូបភាពតូច|ស្តាំ|ការដកស្រង់ SVG នៃរូបភាព: Pinhole-camera.png]] [[ឯកសារ:View from the Window at Le Gras, Joseph Nicéphore Niépce.jpg|រូបភាពតូច|កំណែដែលប្រសើរឡើងដោយស្វ៊ីសហែលមេតហ្គឺសហេម (1913-1995) សម្តែង។ 1952 នៃការមើលរបស់នីហ្វពីពីបង្អួចនៅឡេក្លាស (មជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវ Harry Ransom មនុស្សនៅសាកលវិទ្យាល័យតិចសាសអូស្ទីន) ទិដ្ឋភាពពីបង្អួចនៅឡេក្លាសដែលជារូបថតអចិន្រ្តៃយ៍ជោគជ័យដែលបង្កើតឡើងដោយNicéphoreNiépceនៅឆ្នាំ 1826 ឬ 1827 នៅ Saint- Loup-de-Varennes (Saône-et-Loire, Bourgogne, ប្រទេសបារាំង) ។ បានចាប់យកនៅលើ bitumen ប្រេងព្យាបាល 20 X 25 សង់ទីម៉ែត្រ។ ដោយសារតែការប៉ះពាល់រយៈពេល 8 ម៉ោងអគារត្រូវបានបំភ្លឺដោយព្រះអាទិត្យពីខាងស្ដាំនិងឆ្វេង។]] '''ជើងកាមេរ៉ា''' គឺជាស៊ុមជើងបីដែលចល័តបានប្រើជាវេទិកាសម្រាប់ការគាំទ្រដល់ ទម្ងន់ និងការរក្សាស្ថិរភាពនៃវត្ថុមួយចំនួនផ្សេងទៀត។ ជើងកាមេរ៉ាផ្ដល់នូវស្ថេរភាពប្រឆាំងនឹងកងកម្លាំងធ្លាក់ចុះនិងកងកម្លាំងផ្ដេកនិងអ័ក្សផ្ដេកអំពីចលនា។ ទីតាំងនៃជើងបីឆ្ងាយពីមជ្ឈមណ្ឌលបញ្ឈរនេះអនុញ្ញាតឱ្យអានុភាពល្អប្រសើរជាងមុនសម្រាប់ជើងកាមេរ៉ាទប់ទល់នឹងការកងកម្លាំងនៅពេលក្រោយ។បស់កាមេរ៉ាសម្រាប់ដាក់អោយកាមេរ៉ាមានលំនឹងមិនរគើនៅពេលដែលយើងថត ហើយគេត្រូវការវានៅពេលដែលយើងថតវីដេអូ។ជើងកាមេរ៉ានេះត្រូវបានដាក់នៅក្នុងទីតាំងដែលជាកន្លែងដែលវាត្រូវបានត្រូវការ។ អង្កេតនេះនឹងចុចចុះនៅលើវេទិកាជើងដើម្បីសុវត្ថិភាពការពារជើងនៅក្នុងដីឬដើម្បីបង្ខំជើងទៅទីតាំងទាបមួយនៅលើមិនស្មើគ្នាចិញ្ចើមផ្លូវសម្គាល់ ភក់ ។ ប្រវែងជើងត្រូវបានកែតម្រូវទៅយកក្បាលជើងកាមេរ៉ានេះទៅកម្ពស់ងាយស្រួលនិងធ្វើឱ្យវាមានកម្រិតប្រហែល។យន្តការល្បឿនអាចគ្រប់គ្រងរយៈពេលដែលពន្លឺអាចបញ្ចូលកាមេរ៉ាពេលដែលជើងកាមេរ៉ានេះត្រូវបានដាក់និងមានសុវត្ថិភាព, ឧបករណ៍នេះត្រូវបានដាក់នៅលើក្បាល។<ref>Young, Freedman & Ford, pg. 1182-1183</ref> == ប្រវត្តិសាស្រ្ត == ===កាមេរ៉ា obscura === ប្រវត្តសាស្ត្រនៅក្នុងទស្សវត្សន៏ឆ្នាំ១៩៨០ដល់ឆ្នាំ១៩៩០រហូតបន្តកើតដល់ឆ្នាំ២០១០។រូបភាពកាមេរ៉ាត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅលើផ្ទៃប្រាក់ប៉ូលាមួយខ្ពស់បំផុតដែលជាទូទៅគឺស្ថិតនៅក្រោមលោហះដូចស្ពាន់ហើយគេត្រូវបានផលិតវានៅក្នុងសតវត្សទី១៩ផងដែរ។ ក៏អាចផលិតពីសន្លឹកប្រាក់សុទ្ធ។ម្យ៉ាងទៀតគេមានពីធីសាស្ត្រពីយ៉ាងក្នុងការប្រើប្រាស់ចានប្រាក់ទៅជាស្ពាន់។នៅសតវត្សទី១៩គេមានវីធីសាស្ត្រយកប្រាក់មកធ្វើការដុះខាន់ដដែលៗជាមួយនិងលាក់ឬកាម្ញីដោយប្រើដុំថ្ម។ដំបូងវាចាប់ផ្តើមរលួយបន្ទាប់មកវាឡើងពណ៏ក្រហមនិងមួយ។ដោយពន្លឺtនៃចានប្រាក់វាក៏បានប៉ះនិងឧស្មន័ដែលគេហៅថា។ដំបូងជាតិអ៊ីយ៉ូតត្រូវបានគេស្គាលថាជាជាតិគ្រីស្ទាល់អ៊ីយ៉ូតនៅសីតុណ្ហភាពបន្ទប់​ ហើយបន្ទាប់មកវាបានប៉ះនិងផ្សែងដើម្បីពន្លឺប្រាក់ថ្នាំកូត។គេសង្កេតឃើញថាការប៉ះពាល់នៃក្លូរីនចំហាយក៏បានភាយឡើង។បន្ទាប់មកចាននោះត្រូវបានគេយកទៅអនុវត្តក្នុងការថតរូប។ នៅសតវត្សទី 11 អ្នករូបវិទ្យាអារ៉ាប់ Ibn al-Haytham (Alhazen) បានសរសេរអត្ថបទដែលមានឥទ្ធិពលបំផុតអំពីកាមេរ៉ា obscura រួមទាំងការពិសោធន៍ជាមួយពន្លឺតាមរយៈរន្ធតូចមួយនៅក្នុងបន្ទប់ងងឹតមួយ។ ការសរសេររបស់អ៊ីប៊ែលអាល់ហាថេមលើអុបទិចមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងនៅទ្វីបអឺរ៉ុបតាមរយៈការបកប្រែឡាតាំងដែលបំផុសគំនិតមនុស្សដូចជា Witelo, John Peckham, Roger Bacon, Leonardo Da Vinci, [[រីណេ ដេកាត|René Descartes]] និង Johannes Kepler ។<ref>Plott, John C. (1984). Global History of Philosophy: The Period of scholasticism (part one). p. 460. ISBN 9780895816788.</ref>នៅសតវត្សទី 11 អ្នករូបវិទ្យាអារ៉ាប់ Ibn al-Haytham (Alhazen) បានសរសេរអត្ថបទដែលមានឥទ្ធិពលបំផុតអំពីកាមេរ៉ា obscura រួមទាំងការពិសោធន៍ជាមួយពន្លឺតាមរយៈរន្ធតូចមួយនៅក្នុងបន្ទប់ងងឹតមួយ។ ការសរសេររបស់អ៊ីប៊ែលអាល់ហាថេមលើអុបទិចមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងនៅទ្វីបអឺរ៉ុបតាមរយៈការបកប្រែឡាតាំងដែលបំផុសគំនិតមនុស្សដូចជា Witelo, John Peckham, Roger Bacon, Leonardo Da Vinci, René Descartes និង Johannes Kepler ។<ref> Plott, John C. (1984). Global History of Philosophy: The Period of scholasticism (part one). p. 460. ISBN 9780895816788. </ref> ===កាមេរ៉ារូបថត=== [[ឯកសារ:Star trails over the VLT in Paranal.jpg|រូបភាពតូច|ស្តាំ|រូបភាពនេះត្រូវបានថតដោយ Babak A. Tafreshi ដែលជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតរូបថតម្នាក់របស់ ESO នៅស្ថានីយ៍អវកាស Paranal Observatory របស់ ESO ។ វាបង្ហាញពីឧបករណ៍តេឡេស្កុបជំនួយចំនួនបួនគ្រឿង (ATs) នៃឧបករណ៍វាស់ស្ទង់អាតូមដែលមានទំហំធំណាស់ (VLTI) ។ នៅពីលើពួកវាឆ្នូតភ្លឺវែងៗគឺជាផ្លូវដែកដែលមានផ្កាយនីមួយៗដែលសម្គាល់ផ្លូវជាក់ស្តែងនៃផ្កាយតែមួយនៅលើមេឃយប់ងងឹតដោយសាររង្វិលនៃផែនដី។ បច្ចេកទេសនេះក៏ជួយបង្កើនពណ៌ធម្មជាតិនៃផ្កាយដែលបង្ហាញពីសីតុណ្ហភាពរបស់វាចាប់ពីរង្វង់ 1000 ដឺក្រេដល់ផ្កាយដែលមានពណ៌ក្រហមបំផុតរហូតដល់រាប់សិបពាន់ដឺក្រេសម្រាប់ពណ៌ក្តៅបំផុត។ មេឃនៅទីតាំងដាច់ស្រយាលនិងខ្ពស់នៅក្នុងឈីលីនេះគឺច្បាស់ណាស់ហើយមិនមានការបំពុលពន្លឺផ្តល់ជូនយើងនូវការបង្ហាញពន្លឺដ៏អស្ចារ្យនេះ។]] មុនពេលការអភិវឌ្ឍនៃកាមេរ៉ារូបថតវាត្រូវបានគេស្គាល់រាប់រយឆ្នាំមកហើយថាសារធាតុមួយចំនួនដូចជាអំបិលប្រាក់ដែលងងឹតនៅពេលដែលទទួលពន្លឺព្រះអាទិត្យ [8] ។ នៅក្នុងស៊េរីនៃការពិសោធន៍ដែលបានបោះពុម្ពផ្សាយនៅឆ្នាំ 1727 អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអាល្លឺម៉ង់ Johann Heinrich Schulze បានបង្ហាញថាភាពងងឹតនៃអំបិលគឺដោយសារតែពន្លឺតែមួយប៉ុណ្ណោះហើយមិនត្រូវបានប៉ះពាល់ដោយកំដៅឬការប៉ះនឹងខ្យល់។<ref> Gernsheim, pg. 7 </ref>អ្នកគីមីវិទ្យាជនជាតិស៊ុយអែតលោក Carl Wilhelm Scheele បានបង្ហាញក្នុងឆ្នាំ 1777 ថាក្លរីតរៀលអាចមានភាពខ្មៅងងឹតពីពន្លឺហើយនៅពេលងងឹតវាមិនរលាយក្នុងដំណោះស្រាយអាម៉ូញាក់ទេ។<ref> Gernsheim, pg. 7 </ref>មនុស្សទីមួយដែលប្រើគីមីសាស្ត្រនេះដើម្បីបង្កើតរូបភាពគឺ Thomas Wedgwood ។<ref> Gustavson, pg. 4 </ref>ដើម្បីបង្កើតរូបភាព Wedgwood ដាក់ធាតុដូចជាស្លឹកនិងសត្វស្លាបនៅលើចានសេរ៉ាមិចគ្របដោយប្រាក់នីត្រាតប្រាក់និងលាតត្រដាងការរៀបចំឡើងពន្លឺ។ រូបភាពទាំងនេះមិនមានលក្ខណៈអចិន្រ្តៃយ៍ទេព្រោះ Wedgwood មិនប្រើយន្តការជួសជុលទេ។ ទីបំផុតគាត់បានបរាជ័យក្នុងគោលបំណងរបស់គាត់ក្នុងការប្រើប្រាស់ដំណើរការនេះដើម្បីបង្កើតរូបភាពថេរដែលបង្កើតឡើងដោយកាមេរ៉ា obscura ។<ref> Gernsheim, pg. 8</ref> រូបថតអចិន្រ្តៃយ៍ដំបូងនៃរូបភាពកាមេរ៉ាត្រូវបានផលិតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1826 ដោយលោក Joseph NicéphoreNiépceដោយប្រើកាមេរ៉ាប្រអប់ឈើប្រឡាក់ដែលផលិតដោយលោក Charles និងលោក Vincent Chevalier នៅប៉ារីស។<ref>Gernsheim, pp. 9-11</ref>នីហ្វេបានសាកល្បងវិធីកែតម្រូវរូបភាពរបស់កាមេរ៉ាអុស្កុការ៉ាចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1816 មក។ រូបថតដែលនីហ្វេបានបង្កើតបានបង្ហាញទិដ្ឋភាពពីបង្អួចរបស់គាត់។ វាត្រូវបានធ្វើឡើងដោយប្រើការប៉ះពាល់រយៈពេល 8 ម៉ោងលើថ្នាំលាបដែលមានជាតិប្រូតេអ៊ីន។<ref>Gernsheim, pg. 9</ref>នីហ្វេបានហៅដំណើរការរបស់គាត់ថា "អាយរីយ៉ូជី"<ref>Gustavson, pg. 5</ref>លោកIépceបានឆ្លើយឆ្លងជាមួយអ្នកបង្កើត Louis-Jacques-Mande Daguerre ហើយគូស្នេហ៍ទាំងពីរនេះបានបង្កើតភាពជាដៃគូដើម្បីកែលម្អដំណើរការ heliographic ។ នីហ្វេបានពិសោធន៍បន្ថែមទៀតជាមួយសារធាតុគីមីផ្សេងទៀតដើម្បីធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវភាពផ្ទុយគ្នានៅក្នុងក្បាលរបស់គាត់។ ដាហ្គឺរីបានរួមចំណែកធ្វើឱ្យមានការរចនាកាមេរ៉ាងងឹតកាន់តែប្រសើរឡើងប៉ុន្តែភាពជាដៃគូបានបញ្ចប់នៅពេលណាជីបានស្លាប់នៅឆ្នាំ 1833 ។<ref> Gernsheim, pg. 10 </ref>ដាហ្គឺរីបានទទួលជោគជ័យក្នុងការបង្កើតរូបភាពដែលមានភាពខុសគ្នាខ្ពស់និងស្រួចស្រើបដោយបង្ហាញនៅលើចានដែលគ្របដណ្ដប់ដោយអ៊ីយ៉ូដប្រាក់ហើយបញ្ច្រក់ចាននេះម្តងទៀតទៅចំហាយបារត។<ref> Gustavson, pg. 6</ref>នៅឆ្នាំ 1837 គាត់អាចជួសជុលរូបភាពដោយប្រើដំណោះស្រាយអំបិល។ គាត់បានហៅដំណើរការនេះថា Daguerreotype ហើយបានព្យាយាមមិនជោគជ័យក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំដើម្បីធ្វើពាណិជ្ជកម្មវា។ នៅទីបំផុតដោយមានជំនួយពីអ្នកវិទ្យាសាស្ដ្រនិងអ្នកនយោបាយលោកហ្វ្រង់ស័រអាហ្គោហ្គោរដ្ឋាភិបាលបារាំងបានទិញដំណើរការរបស់ដាហ្គឺរីដើម្បីឱ្យមានការដោះលែងជាសាធារណៈ។ ជាការផ្លាស់ប្តូរប្រាក់សោធនត្រូវបានផ្តល់ជូនដល់ Daguerre ក៏ដូចជាកូនប្រុសរបស់នីហ្វ្រេ Isidore ។<ref>Gernsheim, pg. 11</ref>ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1830 អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអង់គ្លេសឈ្មោះហង់រីហ្វតលប់បូបានបង្កើតវិធីសាស្ត្រមួយដើម្បីជួសជុលរូបភាពកាមេរ៉ាដោយប្រើអំបិលប្រាក់។<ref>Hirsch, pg. 15</ref>ថ្វីបើមានការស្រងាកចិត្តយ៉ាងខ្លាំងដែលដាហ្គឺរីបានវាយគាត់ឱ្យប្រកាសរូបថតគាត់នៅថ្ងៃទី 31 ខែមករាឆ្នាំ 1839 គាត់បានបញ្ជូនខិតប័ណ្ណមួយទៅស្ថាប័នរាជបល្ល័ង្កដែលមានចំណងជើងថាគំនូរមួយចំនួននៃសិល្បៈថតរូបដែលជាការបរិយាយដំបូងនៃការថតរូប។ ក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំលោកតាលប៊ុតបានបង្កើតដំណើរការពីរជំហានដើម្បីបង្កើតរូបថតនៅលើក្រដាសដែលគាត់ហៅថាកាឡូស៊ី។ ដំណើរការកម្សាន្ដគឺជាលើកដំបូងដើម្បីប្រើប្រាស់បោះពុម្ពអវិជ្ជមានដែលបញ្ច្រាសតម្លៃទាំងអស់នៅក្នុងរូបថត - ខ្មៅបង្ហាញឡើងជាពណ៌សនិងផ្ទុយមកវិញ។<ref> Gustavson, pg. 21</ref>ការបោះពុម្ពអវិជ្ជមានអនុញ្ញាតឱ្យ, នៅក្នុងគោលបំណង, ស្ទួនគ្មានដែនកំណត់នៃការបោះពុម្ពវិជ្ជមានដែលត្រូវបានធ្វើ។<ref> Hirsch, pg. 16</ref>Calotyping ក៏បានណែនាំពីសមត្ថភាពសម្រាប់អ្នកបោះពុម្ពដើម្បីផ្លាស់ប្តូររូបភាពលទ្ធផលតាមរយៈការកែតម្រូវ។<ref> Hirsch, pg. 67</ref>កាល់ស្យូមមិនដែលមានប្រជាប្រិយភាពឬរីករាលដាលដូចជាដាប់ប៊ឺរេស៊ីដ្យូមទេ,<ref>Gustavson, pg. 22</ref>ដោយសារតែជាចម្បងទៅនឹងការពិតដែលថាក្រោយមកផលិតបានលម្អិតលម្អិត។<ref> London, et. al., pg. 370</ref>ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយដោយសារតែ daguerreotypes ផលិតតែបោះពុម្ពដោយផ្ទាល់វិជ្ជមានមិនអាចបង្កើតស្ទួនទេ។ វាគឺជាដំណើរវិជ្ជមានពីរវិជ្ជមានដែលបានបង្កើតមូលដ្ឋានសម្រាប់ការថតរូបទំនើប។<ref> Gernsheim, pg. 15</ref>កាមេរ៉ាថតរូបដំបូងដែលបង្កើតឡើងសម្រាប់ការផលិតពាណិជ្ជកម្មគឺជាកាមេរ៉ាដាហ្គឺរេរីធីមមួយដែលត្រូវបានកសាងឡើងដោយលោក Alphonse Giroux នៅឆ្នាំ 1839 ។ លោក Giroux បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចសន្យាមួយជាមួយដាហ្គឺរីនិងអ៊ីស៊ីរ៉េននីហ្វេដើម្បីផលិតម៉ាស៊ីនថតនៅក្នុងប្រទេសបារាំង,<ref> Gustavson, pp. 8-9</ref>ជាមួយឧបករណ៍និងគ្រឿងបន្សំនីមួយៗមានតំលៃ 400 ហ្វ្រង់។<ref> Frizot, pg. 38</ref>កាមេរ៉ាគឺជាការរចនាពីរប្រអប់ជាមួយនឹងកែវភ្នែកទេសភាពដែលត្រូវបានបំពាក់ទៅនឹងប្រអប់ខាងក្រៅនិងអ្នកកាន់កញ្ចក់ដីផ្តោតអេក្រង់និងចានរូបភាពនៅលើប្រអប់ខាងក្នុង។ ដោយរុញប្រអប់ខាងក្នុងវត្ថុនៅចម្ងាយឆ្ងាយអាចត្រូវបាននាំយកទៅដូចជាការផ្តោតអារម្មណ៍ច្បាស់ដូចដែលចង់បាន។ បន្ទាប់ពីរូបភាពដែលពេញចិត្តត្រូវបានគេផ្តោតលើអេក្រង់អេក្រង់ត្រូវបានជំនួសដោយចានដាស់អារម្មណ៍។ កង់មួយដែលរុញច្រានបានរុំព័ទ្ធទៅនឹងទង់ដែកនៅពីមុខកញ្ចក់ដែលដើរតួជាប្រដាប់បិទ។ កាមេរ៉ាឌីអុករ៉ូមមុន ៗ តម្រូវឱ្យមានការប៉ះពាល់រយៈពេលយូរដែលនៅឆ្នាំ 1839 អាចមានរយៈពេលពី 5 ទៅ 30 នាទី។<ref>Gustavson, pp. 8-9</ref><ref>Frizot, pg. 39</ref> បន្ទាប់ពីការដាក់បង្ហាញកាមេរ៉ាឌីជីថលឌីហ្គឺរេរីធីម (Giroux daguerreotype) ក្រុមហ៊ុនផលិតផ្សេងទៀតបានធ្វើឱ្យការប្រែប្រួលមានភាពប្រសើរឡើង។ លោក Charles Chevalier ដែលបានផ្តល់នូវកែវឡេនញីកាលពីដើមឆ្នាំ 1841 បានបង្កើតនៅឆ្នាំ 1841 នូវកាមេរ៉ាពីរប្រអប់ដោយប្រើប្រាស់ចានពាក់កណ្តាលទំហំសម្រាប់រូបភាព។ ម៉ាស៊ីនថតរបស់ Chevalier មានគ្រែហ៊ីងមួយដែលអនុញ្ញាតឱ្យពាក់កណ្តាលគ្រែដើម្បីបត់នៅលើប្រអប់ខាងក្រោយ។ បន្ថែមពីលើការបង្កើនការចល័តកាមេរ៉ាមានកែវថតដែលមានល្បឿនលឿនជាងមុនដែលនាំមកនូវពន្លឺរហូតដល់ 3 នាទីនិងចង្អុយនៅខាងមុខកញ្ចក់ដែលអាចឱ្យរូបភាពត្រូវបានកែតម្រូវបាន។<ref>Gustavson (500 Cameras), pg. 6</ref>ការរចនារបស់ជនជាតិបារាំងមួយទៀតបានលេចឡើងនៅឆ្នាំ 1841 ដែលបង្កើតឡើងដោយលោក Marc Antoine Gaudin ។ កាមេរ៉ាថ្មីរបស់ក្រុមហ៊ុន Gaudin មានឌីសលោហៈមួយដែលមានរន្ធចំនួនបីដែលមានទំហំខុសៗគ្នាដែលបានតំឡើងនៅមុខកញ្ចក់។ ការបង្វិលទៅរន្ធផ្សេងគ្នាមានប្រសិទ្ធភាពដែលផ្តល់ឱ្យអថេរ f-stop អនុញ្ញាតឱ្យមានបរិមាណពន្លឺខុសគ្នាទៅក្នុងកាមេរ៉ា។<ref>Spira, Lothrop, and Spira, pg. 28</ref>ជំនួសឱ្យការប្រើប្រអប់ខាងក្នុងដើម្បីផ្តោត, ម៉ាស៊ីនថត Gaudin បានប្រើបំពង់ស្រោបអន្ទាក់។<ref> Gustavson (500 Cameras), pg. 7</ref>នៅប្រទេសអាឡឺម៉ង់លោក Peter Friedrich Voigtländerបានរចនាកាមេរ៉ាលោហៈទាំងអស់ដែលមានរាងជារាងសាជីដែលបានផលិតរូបភាពរាងជារង្វង់ដែលមានអង្កត់ផ្ចិតប្រហែល 3 អ៊ីញ។ លក្ខណៈសម្គាល់របស់កាមេរ៉ាVoigtländerគឺការប្រើកញ្ចក់របស់វាដែលរចនាដោយយ៉ូសែបភីតហ្សេល។<ref>Hirsch, pg. 34</ref>កញ្ចក់ f / 3.5 កញ្ចក់ Petzval មានល្បឿនលឿនជាងកញ្ចក់ផ្សេងៗទៀតជិត 30 ដងហើយជាលើកដំបូងដែលត្រូវបានបង្កើតជាពិសេសសម្រាប់ផតថល។ ការរចនារបស់វាត្រូវបានគេប្រើយ៉ាងទូលំទូលាយសម្រាប់រូបថតរហូតទាល់តែ Carl Zeiss បានណែនាំនូវកែវភ្នែកអង់តែនម៉ាញ៉េទិចក្នុងឆ្នាំ 1889 ។<ref> Gernsheim, pg. 19</ref>ក្នុងរយៈពេលមួយទសវត្សរ៍ដែលត្រូវបានដាក់បង្ហាញនៅអាមេរិចកាំម៉េរាទូ 3 ប្រភេទគឺនៅក្នុងម៉ាស៊ីនថតពេញនិយមដូចជាកាមេរ៉ារបស់អាមេរិកឬកាំជ្រួចកាមេរ៉ាប្រភេទរ៉ូប៊ឺតឬ "ប្រអប់បូស្តុន" និងកាមេរ៉ាប្រភេទ Lewis ។ កាមេរ៉ាប្រអប់របស់អាមេរិកមានរាងគែមនៅខាងមុខនិងខាងក្រោយហើយបើកនៅខាងក្រោយដែលរូបភាពដែលបានបង្កើតអាចត្រូវបានមើលនៅលើកញ្ចក់ដី។ ផ្នែកខាងលើនៃកាមេរ៉ាបានហ៊ុមព័ទ្ធទ្វារសម្រាប់ដាក់បន្ទះថតរូប។ នៅខាងក្នុងមានរន្ធដោតមួយសម្រាប់វត្ថុឆ្ងាយនិងរន្ធដោតមួយទៀតនៅខាងក្រោយសម្រាប់ការបិទ។ កែវថតនេះត្រូវបានគេផ្តោតអារម្មណ៍ដោយការរអិលឬជាមួយយន្តការ rack និង pinion ។ កាមេរ៉ាប្រភេទរ៉ូប៊ឺតមានលក្ខណៈស្រដៀងទៅនឹងប្រអប់អាមេរិចដែរលើកលែងតែមានឧបករណ៍ពពួក Worm នៅផ្នែកខាងមុខនៃកាមេរ៉ាដែលបានផ្លាស់ប្តូរប្រអប់ត្រឡប់មកវិញសម្រាប់ការផ្តោតអារម្មណ៍។ កាមេរ៉ាប្រភេទរ៉ូប៊ឺតជាច្រើនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យផ្ដោតដោយផ្ទាល់លើកញ្ចក់កែវ។ កាមេរ៉ាឌីជ្វឺរីប្រភេទទី 3 នៅអាមេរិកគឺប្រភេទ Lewis ដែលត្រូវបានណែនាំនៅឆ្នាំ 1851 ដែលប្រើកណ្តឹងសម្រាប់ផ្តោតអារម្មណ៍។ កាមេរ៉ាប្រភេទ Lewis ត្រូវបានគេដាក់នៅផ្នែកខាងមុខប៉ុន្តែផ្នែកខាងក្រោយត្រូវបានរុំនៅលើគ្រែដើម្បីងាយរអិល។ នៅពេលផ្តោតអារម្មណ៍វីសត្រូវបានរឹតបន្តឹងដើម្បីទប់ផ្នែកខាងក្រោយ។<ref> Spira, Lothrop, and Spira, pp. 26-27</ref>មានកណ្តឹងកណ្តាលនៅកណ្តាលនៃរាងកាយបានសម្របសម្រួលធ្វើឱ្យការថតចម្លងជាលើកទីពីរនៅក្នុងកាមេរ៉ានៃរូបភាពដើម។<ref> Gustavson (500 Cameras), pg. 17</ref> ម៉ាស៊ីនថត Daguerreotype បានបង្កើតរូបភាពនៅលើចានស្ពាន់។ កាមេរ៉ាឌីជ្វឺរីប្រភេទដំបូងគេបង្អស់ត្រូវចំណាយពេលជាច្រើននាទីដើម្បីកន្លះម៉ោងដើម្បីបង្ហាញរូបភាពនៅលើចាន។ នៅឆ្នាំ 1840 ពេលវេលានៃការបញ្ចេញពន្លឺត្រូវបានកាត់បន្ថយត្រឹមតែប៉ុន្មានវិនាទីប៉ុណ្ណោះដោយសារតែការរៀបចំគីមីនិងដំណើរការនៃការអភិវឌ្ឍនិងការរីកចម្រើនក្នុងការរចនាកញ្ចក់។<ref>Starl, pg. 38</ref>អ្នកផលិតកាំរស្មីជនជាតិអាមេរិកាំងបានផលិតបន្ទះផលិតនៅក្នុងផលិតកម្មធំ ៗ ហើយទំហំចានបានក្លាយជាស្តង់ដារអន្តរជាតិ: ចានទាំងមូល (6,5 x 8,5 អ៊ិន្ឈ៍), ត្រីមាសបី (5,5 x 7 1/8 អុិនឈ៍), ពាក់កណ្តាលចាន (4.5 សង់ទីម៉ែត្រ 5.5 អុិនឈ៍) (3.25 x 4.25 អុិនឈ៍), ចានទី 6 (2.75 x 3.25 អុិនឈ៍) និងចានទី 9 (2 x 2.5 អុិនឈ៍) ។<ref>Hirsch, pp. 33-34</ref>ចានត្រូវបានគេកាត់ជាញឹកញាប់ដើម្បីឱ្យសមនឹងករណីនិងគ្រឿងអលង្ការដែលមានរាងជារង្វង់និងរាងពងក្រពើ។ ចានធំ ៗ ត្រូវបានផលិតដោយមានទំហំដូចជាបន្ទះ 9 អ៊ីញ 13 អ៊ីញឬ 13,5 អ៊ីញ 16,5 អ៊ីញ (បន្ទះរបស់ Southworth & Hawes) ។<ref> Spira, pg. 25</ref> ដំណើរការផលិតបន្ទះសើមដែលបានជំនួសប្រភេទ daguerreotype ក្នុងកំឡុងទសវត្សឆ្នាំ 1850 តម្រូវឱ្យអ្នកថតរូបស្រោបនិងធ្វើអោយមានបន្ទះលោហៈស្តើងឬបន្ទះដែកឆាប់រហ័សមុនពេលប្រើហើយដាក់វានៅក្នុងកាមេរ៉ាខណៈពេលដែលសើម។ ម៉ាស៊ីនថតបន្ទះសើមដំបូងមានភាពសាមញ្ញនិងខុសប្លែកពីកាមេរ៉ា Daguerreotype ប៉ុន្តែមានការរចនាទំនើបច្រើនជាងមុន។ Dubroni នៃឆ្នាំ 1864 បានអនុញ្ញាត្តិឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍និងការអភិវឌ្ឍនៃចានដែលត្រូវបានអនុវត្តនៅក្នុងកាមេរ៉ាខ្លួនវាជាជាងនៅក្នុងបន្ទប់ងងឹតដាច់ដោយឡែកមួយ។ ម៉ាស៊ីនថតផ្សេងទៀតត្រូវបានបំពាក់ដោយកែវថតជាច្រើនសម្រាប់ថតរូបបញ្ឈរតូចៗជាច្រើននៅលើចានធំមួយដែលមានប្រយោជន៍នៅពេលបង្កើតកាត។ វាជាកំឡុងពេលស្គែនសើមដែលការប្រើប្រាស់កាបូបសម្រាប់ការផ្តោតអារម្មណ៍បានក្លាយទៅជារីករាលដាលដែលធ្វើឱ្យការរចនាប្រអប់ខាងក្នុងល្មមនិងងាយស្រួលក្នុងការលៃតម្រូវ។ អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំពេលវេលានៃការថតរូបមានរយៈពេលយូរគ្រប់គ្រាន់ហើយដែលអ្នកថតរូបបានដកចេញនូវមុំកែងមុំកែងដោយរាប់ចំនួនវិនាទី (ឬនាទី) ដែលត្រូវបានប៉ាន់ស្មានដោយលក្ខខណ្ឌភ្លើងបំភ្លឺបន្ទាប់មកជំនួសគម្រប។ នៅពេលដែលមានសម្ភារៈថតរូបដែលងាយរងគ្រោះម៉ាស៊ីនថតបានចាប់ផ្តើមដាក់បញ្ចូលយន្តការល្បឿនដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការបង្ហាញឱ្យឃើញរយៈពេលខ្លីនិងត្រឹមត្រូវ។ ការប្រើខ្សែភាពយន្តថតរូបត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយលោក George Eastman ដែលបានចាប់ផ្តើមផលិតខ្សែភាពយន្តក្រដាសនៅឆ្នាំ 1885 មុនពេលផ្លាស់ប្តូរទៅប្រើសារធាតុសែលុយឡូសនៅឆ្នាំ 1889 ។ កាមេរ៉ាដំបូងរបស់គាត់ដែលគាត់ហៅថា "Kodak" ត្រូវបានដាក់លក់ដំបូងនៅឆ្នាំ 1888 ។ កាមេរ៉ាប្រអប់ជាមួយនឹងកែវផ្តោតអារម្មណ៍និងល្បឿនល្បឿនតែមួយ, ដែលរួមជាមួយតម្លៃទាបរបស់ខ្លួនបានអំពាវនាវដល់អតិថិជនជាមធ្យម។ Kodak បានមកមុនពេលដែលមានខ្សែភាពយន្តគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការបង្ហាញ 100 និងត្រូវបានបញ្ជូនត្រឡប់ទៅរោងចក្រសម្រាប់ដំណើរការនិងការផ្ទុកឡើងវិញនៅពេលដែលរមៀលត្រូវបានបញ្ចប់។ នៅចុងសតវត្សទី 19 លោក Eastman បានពង្រីកក្រុមរបស់គាត់ទៅជាគំរូជាច្រើនរួមទាំងប្រអប់និងកាមេរ៉ាបត់។ ខ្សែភាពយន្តក៏បានធ្វើឱ្យចាប់យកចលនាដែលអាចចាប់បាន (ភាពយន្ត) បង្កើតឧស្សាហកម្មភាពយន្តនៅចុងសតវត្សទី 19 ។ ====ព័ត៌មានបន្ថែម: កញ្ចក់ត្រឡប់មកវិញភ្លាម==== នៅក្នុងការថតរូបកាមេរ៉ាឆ្លុះបញ្ចាំងតែមួយគត់ (SLR) ត្រូវបានផ្តល់ជូននូវកញ្ចក់ដើម្បីប្តូរទិសពន្លឺពីកែវភ្នែករូបភាពទៅមើលឧបករណ៍មើលមុននឹងបញ្ចេញការបាញ់សម្រាប់ការតែងនិងការផ្តោតរូបភាព។ នៅពេលដែលការបញ្ចេញពន្លឺត្រូវបានបញ្ចេញកញ្ចក់ឆ្លុះឡើងនិងទៅឆ្ងាយអនុញ្ញាតឱ្យមានការប៉ះពាល់នៃឧបករណ៍ថតរូបនិងភ្លាមៗបន្ទាប់ពីត្រឡប់មកវិញ។ មិនមានកាមេរ៉ា SLR មុនឆ្នាំ 1954 មានលក្ខណៈពិសេសនេះទោះបីជាកញ្ចក់កាមេរ៉ា SLR ដើមដំបូងមួយចំនួនត្រូវបានដំណើរការដោយកម្លាំងដែលបានបញ្ចេញនៅលើការបញ្ចេញពន្លឺនិងបានត្រឡប់នៅពេលដែលមានសម្ពាធម្រាមដៃត្រូវបានបញ្ចេញ។<ref>Roger Hicks (1984). A History of the 35mm Still Camera. Focal Press, London & Boston. p. 137. ISBN 0-240-51233-2.</ref><ref> Rudolph Lea (1993). Register of 35mm SLR cameras. Wittig Books, Hückelhoven. p. 23. ISBN 3-88984-130-9.</ref>Asahiflex II ដែលបានចេញផ្សាយដោយក្រុមហ៊ុនជប៉ុន Asahi (Pentax) នៅឆ្នាំ 1954 គឺជាកាមេរ៉ាថតរូប SLR ដំបូងគេបង្អស់របស់ពិភពលោកជាមួយនឹងកញ្ចក់ត្រលប់មកភ្លាមៗ។<ref> Michael R. Peres (2013), The Focal Encyclopedia of Photography, page 779, Taylor & Francis</ref> ===យន្តការ=== ===ការគ្រប់គ្រងកាមេរ៉ា=== នៅក្នុងកាមេរ៉ាឯកទេសជាក់លាក់ណាមួយដំណើរការនៃការទទួលបានការប្រើប្រាស់អាចពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រើប្រាស់ដោយដៃឬស្វ័យប្រវត្តិនៃការត្រួតពិនិត្យពីរបីដើម្បីធានាថារូបថតច្បាស់លាស់ច្បាស់ល្អនិងច្បាស់។ធាតុជាច្រើនទៀតនៃឧបករណ៍រូបភាពអាចមានប្រសិទ្ធិភាពច្បាស់លាស់ទៅលើគុណភាពនិងឥទ្ធិពលនៃសាភ័ណភ្ពនៃរូបថតដែលបានផ្តល់ឱ្យ។ ក្នុងចំណោមពួកគេមាន: -ប្រវែងបង្គោលនិងប្រភេទកញ្ចក់ (ធម្មតា, ការផ្តោតអារម្មណ៍វែង, មុំធំទូលាយ, telephoto, ម៉ាក្រូ, ភ្នែកឬពង្រីក) -តម្រងដែលដាក់រវាងប្រធានបទនិងសម្ភារៈថតចម្លងពន្លឺនៅខាងមុខឬខាងក្រោយកញ្ចក់ -ភាពប្រែប្រួលដែលមានស្រាប់របស់មជ្ឈដ្ឋានដើម្បីពន្លឺអាំងតង់ស៊ីតេនិងពណ៌ / រលកពន្លឺ។ -ធម្មជាតិនៃសម្ភារៈថតចម្លងពន្លឺឧទាហរណ៍ការដោះស្រាយរបស់វាដែលបានវាស់ជាភីកសែលឬគ្រាប់ធញ្ញជាតិ។ ===ការចាប់យករូបភាព=== ម៉ាស៊ីនថតប្រពៃណីចាប់យកពន្លឺទៅលើបន្ទះថតរូបឬខ្សែភាពយន្តថតរូប។ ម៉ាស៊ីនថតវីដេអូនិងឌីជីថលប្រើឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកអេឡិចត្រូនិកជាទូទៅឧបករណ៍ផ្ទុកទិន្នន័យបន្ទុក (CCD) ឬឧបករណ៏ CMOS ដើម្បីចាប់យករូបភាពដែលអាចផ្ទេរឬរក្សាទុកក្នុងកាតមេម៉ូរីឬឧបករណ៍ផ្ទុកផ្សេងទៀតនៅក្នុងកាមេរ៉ាសំរាប់ការចាក់សារថ្មីឬដំណើរការនៅពេលក្រោយ។ កាមេរ៉ាដែលចាប់យករូបភាពជាច្រើននៅក្នុងលំដាប់ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាកាមេរ៉ាខ្សែភាពយន្តឬជាកាមេរ៉ាកាមេរ៉ានៅអឺរ៉ុប។ អ្វីដែលបានរចនាឡើងសម្រាប់រូបភាពតែមួយគឺនៅតែជាកាមេរ៉ា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយប្រភេទទាំងនេះជាន់គ្នាដោយសារតែកាមេរ៉ានៅតែត្រូវបានគេប្រើដើម្បីចាប់យករូបភាពដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរនៅក្នុងការងារពិសេសៗហើយកាមេរ៉ាទំនើបជាច្រើនអាចផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងរហ័សរវាងរបៀបថតរូបនិងចលនា។ ===កែវ=== ====អត្ថបទចំបង ៗ : មុំកែងកាមេរ៉ានិងការរចនាកែវថតរូប==== កញ្ចក់របស់កាមេរ៉ាចាប់យកពន្លឺចេញពីប្រធានបទហើយយកវាទៅផ្តោតទៅលើឧបករណ៏។ ការរចនានិងការផលិតកញ្ចក់គឺមានសារៈសំខាន់ណាស់ចំពោះគុណភាពរូបថតដែលកំពុងថត។ បដិវត្តន៍បច្ចេកវិទ្យានៅក្នុងការរចនាកាមេរ៉ានៅសតវត្សទី 19 បានធ្វើបដិវត្តការផលិតកញ្ចក់អុបទិកនិងការរចនាកញ្ចក់ជាមួយនឹងអត្ថប្រយោជន៍ដ៏អស្ចារ្យសម្រាប់ការផលិតកញ្ចក់ទំនើបនៅក្នុងឧបករណ៍វ៉ិចទ័រជាច្រើនពីការអានវ៉ែនតាទៅមីក្រូទស្សន៍។ អ្នកត្រួសត្រាយផ្លូវរួមមានហ្សេសនិងលីតស៍។ កញ្ចក់កាមេរ៉ាត្រូវបានធ្វើនៅក្នុងជួរដ៏ធំទូលាយនៃប្រវែងប្រសព្វ។ ពួកវាមានចាប់ពីមុំធំទូលាយនិងខ្នាតស្តង់ដារមធ្យម។ កញ្ចក់នីមួយៗគឺសមបំផុតសម្រាប់ប្រភេទថតរូបជាក់លាក់។ មុំធំទូលាយបំផុតអាចត្រូវបានគេពេញចិត្តចំពោះស្ថាបត្យកម្មពីព្រោះវាមានសមត្ថភាពចាប់យកទិដ្ឋភាពធំទូលាយនៃអាគារមួយ។ កែវភ្នែកធម្មតាព្រោះជាញឹកញាប់វាមានជំរៅធំទូលាយត្រូវបានប្រើជាញឹកញាប់សម្រាប់ថតរូបតាមផ្លូវនិងឯកសារ។ កញ្ចក់ telephoto មានប្រយោជន៍សម្រាប់កីឡានិងសត្វព្រៃប៉ុន្តែវាងាយនឹងរំខានដល់កាមេរ៉ា។<ref> McHugh, Sean. "Understanding Camera Lenses". Cambridge in Colour. Archived from the original on 2013-08-19.</ref> ===ផ្តោត=== [[ឯកសារ:Daisies-Focus.jpg|រូបភាពតូច|ស្តាំ|Daisies]] ដោយសារតែលក្ខណៈសម្បត្តិអុបទិចនៃកែវថតរូបវត្ថុតែមួយគត់នៅក្នុងជួរចម្ងាយឆ្ងាយពីកាមេរ៉ានឹងត្រូវបានផលិតឡើងយ៉ាងច្បាស់។ ដំណើរការកែតម្រូវជួរនេះត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាការផ្លាស់ប្តូរការផ្តោតអារម្មណ៍របស់កាមេរ៉ា។ មានវិធីជាច្រើននៃការផ្តោតកាមេរ៉ាត្រឹមត្រូវ។ កាមេរ៉ាដែលមានលក្ខណៈសាមញ្ញបំផុតបានផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់និងប្រើជំរៅតូចនិងមុំកែងធំទូលាយដើម្បីធានាថាអ្វីគ្រប់យ៉ាងនៅក្នុងចម្ងាយឆ្ងាយពីកែវដែលមានទំហំប្រហែល 3 ម៉ែត្រ (10 ហ្វីត) ទៅអ័ក្សព័ទ្ធស្ថិតនៅក្នុងការផ្តោតអារម្មណ៍សមហេតុផល។ កាមេរ៉ាផ្តោតលើការជួសជុលជាទូទៅមានតំលៃថោកដូចជាកាមេរ៉ាតែមួយ។ កាមេរ៉ាក៏អាចមានជួរផ្តោតអារម្មណ៍ឬការផ្តោតលើទំហំដែលត្រូវបានបង្ហាញនៅលើកាមេរ៉ា។ អ្នកប្រើនឹងទស្សន៍ទាយឬគណនាចម្ងាយទៅប្រធានបទនេះហើយកែតម្រូវការផ្តោតអារម្មណ៍។ នៅលើកាមេរ៉ាខ្លះវាត្រូវបានចង្អុលបង្ហាញដោយនិមិត្តសញ្ញា (ក្បាលនិងស្មា, មនុស្សពីរនាក់កំពុងឈរតង់, ដើមឈើមួយ, ភ្នំ) ។ ម៉ាស៊ីនថត Rangefinder អនុញ្ញាតចម្ងាយពីវត្ថុដែលត្រូវបានវាស់ដោយប្រើឯកតា parallax គួបផ្សំនៅលើកាមេរ៉ាដែលអនុញ្ញាតឱ្យការផ្តោតអារម្មណ៍ត្រូវបានកំណត់ដោយភាពត្រឹមត្រូវ។ ម៉ាស៊ីនថតកាមេរ៉ាឆ្លុះបញ្ឈរមួយដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកថតរូបកំណត់ការផ្តោតអារម្មណ៍និងសមាសភាពភ្នែកដោយប្រើកញ្ចក់គោលដៅនិងកញ្ចក់ផ្លាស់ទីដើម្បីធ្វើរូបភាពរូបភាពលើកញ្ចក់ដីឬអេក្រង់ប្លាស្ទិចប្លាស្ទិចប្លាស្ទិក។ ម៉ាស៊ីនថតឆ្លុះឆ្លាស់ភ្លឹងប្រើកញ្ចក់គោលដៅនិងឯកតាថតកញ្ចក់ផ្តោត (ជាទូទៅដូចគ្នាទៅនឹងកែវភ្នែកគោលដៅ) នៅក្នុងរាងកាយស្រដៀងគ្នាសម្រាប់សមាសភាពនិងការផ្តោតអារម្មណ៍។ មើលកាមេរ៉ាប្រើអេក្រង់កញ្ចក់ដីដែលត្រូវបានដកចេញហើយជំនួសដោយបន្ទះថតរូបឬថតដែលអាចប្រើឡើងវិញបានដែលមានខ្សែក្រដាសសន្លឹកមុនពេលប៉ះពាល់។ កាមេរ៉ាទំនើបជាញឹកញាប់ផ្តល់ជូននូវប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តិដើម្បីផ្តោតកាមេរ៉ាដោយស្វ័យប្រវត្តិតាមវិធីផ្សេងៗ។<ref> Brown, Gary. "How Autofocus Cameras Work". HowStuffWorks.com. Archived from the original on 2013-09-30.</ref> កាមេរ៉ាពិសោធន៍ខ្លះឧទាហរណ៍អារេប្ល័របួន (PFCA) មិនត្រូវការការផ្តោតអារម្មណ៍ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេថតរូបទេ។ នៅក្នុងការថតរូបបែបឌីជីថលធម្មតាកញ្ចក់ឬកញ្ចក់បង្ហាញគ្រប់ពន្លឺដែលមានប្រភពចេញពីចំណុចតែមួយនៃវត្ថុដែលកំពុងផ្តោតអារម្មណ៍ទៅចំណុចតែមួយនៅយន្ដហោះចាប់សញ្ញា។ ភីកសែលនីមួយដូច្នេះពាក់ព័ន្ធនឹងបំណែកឯករាជ្យនៃព័ត៌មានអំពីកន្លែងឆ្ងាយ។ ផ្ទុយទៅវិញ PFCA មិនមានកែវឬកញ្ចក់នោះទេប៉ុន្តែភីកសែលនីមួយៗមានអេកូអេឡិចត្រូនិចដែលមានកំលាំងខុសៗគ្នាពីលើវាដែលអនុញ្ញាតឱ្យភីកសែលនីមួយៗមានទំនាក់ទំនងជាមួយពត៌មានឯករាជ្យ (ជាពិសេសសមាសភាគមួយនៃបំលែង Fourier 2D) ឈុតឆ្ងាយ។ រួមគ្នាពត៌មានកន្លែងកើតហេតុពេញលេញត្រូវបានចាប់យកហើយរូបភាពអាចត្រូវបានសាងសង់ឡើងវិញដោយការគណនា។ កាមេរ៉ាខ្លះមានការផ្តោតអារម្មណ៍ក្រោយពេលប្រកាស។ ការផ្តោតអារម្មណ៍នៃការបង្ហោះមានន័យថាថតរូបមុនហើយបន្ទាប់មកផ្តោតទៅលើកុំព្យូទ័រផ្ទាល់ខ្លួន។ កាមេរ៉ាប្រើកញ្ចក់តូចៗជាច្រើននៅលើឧបករណ៏ដើម្បីចាប់យកពន្លឺពីគ្រប់ជ្រុងកាមេរ៉ានៃកន្លែងកើតហេតុហើយត្រូវបានគេហៅថាបច្ចេកវិជ្ជា plenoptics ។ ការរចនាកាមេរ៉ាដែលមានរាងចតុកោណកែងបច្ចុប្បន្នមានកញ្ចក់ចំនួន 40,000 ធ្វើការជាមួយគ្នាដើម្បីចាប់យករូបភាពដ៏ល្អបំផុត។<ref> Wehner, Mike (2011-10-19). "Lytro camera lets you focus after shooting, now available for pre-order". Yahoo! News. Archived from the original on 2011-10-22.</ref> == ទ្រង់ទ្រាយ == ជួរដ៏ធំទូលាយនៃទ្រង់ទ្រាយខ្សែភាពយន្តនិងបន្ទះត្រូវបានប្រើដោយកាមេរ៉ា។ នៅក្នុងទំហំចានប្រវត្តិសាស្រ្តដើមជាញឹកញាប់ត្រូវបានជាក់លាក់សម្រាប់ការធ្វើនិងម៉ូដែលនៃម៉ាស៊ីនថតទោះបីជាមានយ៉ាងឆាប់រហ័សបានបង្កើតស្តង់ដាមួយចំនួនសម្រាប់ម៉ាស៊ីនថតដែលមានប្រជាប្រិយភាពបន្ថែមទៀត។ សេចក្តីផ្តើមនៃខ្សែភាពយន្តវិលបានបើកដំណើរការដំណើរការស្តង់ដារបន្ថែមទៀតដូច្នេះនៅត្រឹមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1950 មានតែខ្សែភាពយន្តវិលស្តង់ដារមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះដែលកំពុងប្រើ។ ទាំងនេះរួមមានខ្សែភាពយន្តចំនួន 120 ដែលផ្តល់នូវវីតាមីន 8, 12 ឬ 16, ខ្សែភាពយន្ត 220 ផ្តល់នូវការបង្ហាញ 16 ឬ 24, ខ្សែភាពយន្ត 127 ផ្តល់នូវការបង្ហាញ 8 ឬ 12 (ជាពិសេសនៅក្នុងម៉ាស៊ីនថត Brownie) និងខ្សែភាពយន្ត 135 (35 មម) ផ្តល់នូវការបង្ហាញ 12, 20 ឬ 36 - ឬឡើង ទៅ 72 ការបង្ហាញនៅក្នុងទ្រង់ទ្រាយពាក់កណ្តាលស៊ុមឬនៅក្នុងកាសែតធំសម្រាប់ជួរ Leica កាមេរ៉ា។ សម្រាប់កាមេរ៉ាស៊ីអ៊ីនខ្សែភាពយន្តមានទទឹង 35 មមនិងរន្ធដោយរន្ធដោតត្រូវបានបង្កើតឡើងជាទ្រង់ទ្រាយស្តង់ដារនៅឆ្នាំ 1890 ។ វាត្រូវបានប្រើសម្រាប់ស្ទើរតែគ្រប់ផលិតកម្មខ្សែភាពយន្តដែលមានចលនាដែលមានមូលដ្ឋានលើខ្សែភាពយន្ត។ សម្រាប់ការប្រើប្រាស់ស្ម័គ្រចិត្តទ្រង់ទ្រាយតូចជាងមុនហើយដូច្នេះតិចជាងច្រើនត្រូវបានគេណែនាំ។ ខ្សែភាពយន្តទំហំ 17,5 មិល្លីម៉ែត្រដែលបង្កើតឡើងដោយបែងចែកខ្សែភាពយន្ត 35 មីល្លីម៉ែត្រគឺជាខ្សែភាពយន្តស្ម័គ្រចិត្តដំបូងប៉ុន្តែខ្សែភាពយន្ត 9,5 មមត្រូវបានដាក់បង្ហាញនៅទ្វីបអឺរ៉ុបនៅឆ្នាំ 1922 និងខ្សែភាពយន្ដ 16 មមដែលបានណែនាំនៅសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ 1923 បានក្លាយទៅជាស្តង់ដារសម្រាប់ខ្សែភាពយន្តផ្ទះនៅក្នុង អឌ្ឍគោលរបស់ពួកគេ។ នៅឆ្នាំ 1932 ទ្រង់ទ្រាយ 8 ម។ មដែលកាន់តែសន្សំសំចៃត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយបង្កើនទ្វេដងនូវចំនួននៃការធ្លាយចូលក្នុងខ្សែភាពយន្ដ 16 ម។ មបន្ទាប់មកបំបែកវាជាធម្មតាបន្ទាប់ពីការប៉ះនិងដំណើរការ។ ទ្រង់ទ្រាយ Super 8 ដែលមានទទឹង 8 មមប៉ុន្តែមានរន្ធតូចៗដើម្បីបង្កើតបន្ទប់សម្រាប់ស៊ុមភាពយន្ដធំជាងមុនត្រូវបានណែនាំនៅឆ្នាំ 1965 ។ === គ្រឿងកាមេរ៉ា === [[ឯកសារ:Canon PowerShot A95 - front and back.jpg|រូបភាពតូច|ស្តាំ|ទិដ្ឋភាពខាងមុខនិងខាងក្រោយនៃកាមេរ៉ាឌីជីថល A500 របស់ Canon Powershot A95]] គ្រឿងបន្លាស់សម្រាប់កាមេរ៉ាគឺសម្រាប់ការថែទាំការការពារផលប៉ះពាល់ពិសេសនិងមុខងារ។ -ក្រណាត់មុំកែង: ត្រូវបានប្រើនៅចុងបញ្ចប់នៃកញ្ចក់ដើម្បីរារាំងព្រះអាទិត្យឬប្រភពពន្លឺផ្សេងទៀតដើម្បីទប់ស្កាត់ការញ័រនិងពន្លឺភ្លើង (សូមមើលផងដែរប្រអប់ម៉ាស) ។ -គម្របមុំម៉ាស: គ្របនិងការពារកញ្ចក់អំឡុងពេលផ្ទុក។ -អាដាប់ធ័រឡេនៈអនុញ្ញាតឱ្យប្រើកែវឡេនក្រៅពីកាមេរ៉ាដែលត្រូវបានរចនាឡើង។ -តម្រងថតរូប: អនុញ្ញាតឱ្យមានពណ៌សិប្បនិម្មិតឬផ្លាស់ប្តូរដង់ស៊ីតេពន្លឺ។ -បំពង់ពង្រីកឡេនអនុញ្ញាតឱ្យផ្តោតអារម្មណ៍យ៉ាងជិតស្និទ្ធក្នុងការថតរូបម៉ាក្រូ។ -ឧបករណ៍បំភ្លឺ: រួមបញ្ចូលទាំងពន្លឺផ្សព្វផ្សាយ, ម៉ោននិងឈរ, ឆ្លុះបញ្ចាំង, ប្រអប់ទន់, កេះនិងខ្សែ។ -ការថែទាំនិងការការពារ: រួមបញ្ចូលទាំងករណីកាមេរ៉ានិងគម្រប, ឧបករណ៍ថែទាំនិងការពារអេក្រង់។ -ម៉ាស៊ីនថតទ្រង់ទ្រាយធំប្រើឧបករណ៍ពិសេសដែលមានកែវភ្នែកធំ, អ្នកស្វែងរកទិដ្ឋភាព, អ្នកស្វែងរកមុំ, ការផ្តោតលើរថភ្លើង / ឡាន។ ថ្មហើយជួនកាលបញ្ចូលថ្ម។ == ប្រវត្តិសាស្រ្តរចនាកាមេរ៉ា == កាមេរ៉ាដំបូងបំផុតដែលផលិតបានក្នុងចំនួនច្រើនគួរសមប្រើចានកែវដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាកាមេរ៉ា។ ពន្លឺបានបញ្ចូលកែវថតដែលបានដាក់នៅលើក្តារកែវដែលត្រូវបានបំបែកចេញពីចានដោយកណ្តឹងពង្រីក។ មានកាមេរ៉ាប្រអប់សាមញ្ញសម្រាប់ចានកែវប៉ុន្តែថែមទាំងកាមេរ៉ាថតឆ្លុះកែវតែមួយជាមួយកែវផ្លាស់ប្តូរនិងសូម្បីតែសម្រាប់ការថតរូបពណ៌ (Autochrome Lumière) ។ ភាគច្រើននៃកាមេរ៉ាទាំងនេះមានការត្រួតពិនិត្យដើម្បីបង្កើនឬបន្ថយកញ្ចក់និងដើម្បីរុញវាទៅមុខឬថយក្រោយដើម្បីគ្រប់គ្រងទស្សនៈ។ ការផ្ដោតលើម៉ាស៊ីនថតចានទាំងនេះគឺដោយការប្រើអេក្រង់កញ្ចក់ដីនៅចំណុចផ្តោតអារម្មណ៍។ ដោយសារតែការរចនាកែវថតរូបបានត្រឹមតែកែវថតតូចៗរូបភាពនៅលើកញ្ចក់ផ្ទៃដីខ្សោយហើយអ្នកថតរូបភាគច្រើនមានក្រណាត់ងងឹតដើម្បីគ្របក្បាលរបស់ពួកគេដើម្បីឱ្យការផ្តោតអារម្មណ៍និងសមាសភាពត្រូវបានអនុវត្តកាន់តែងាយស្រួល។ នៅពេលដែលការផ្តោតអារម្មណ៍និងសមាសធាតុត្រូវបានគេពេញចិត្តអេក្រង់កញ្ចក់ដីត្រូវបានយកចេញហើយចានដាស់អារម្មណ៍មួយដែលដាក់នៅក្នុងកន្លែងរបស់វាការពារដោយស្លាយខ្មៅងងឹត។ ដើម្បីធ្វើឱ្យការប៉ះពាល់នោះស្លាយខ្មៅងងឹតត្រូវបានរអិលដោយប្រុងប្រយ័ត្នហើយល្បឿនបានបិទនិងបិទហើយស្លាយខ្មៅងងឹតជំនួស។ ===បន្ទះកាមេរ៉ា=== កាមេរ៉ាដំបូងបំផុតដែលផលិតបានក្នុងចំនួនច្រើនគួរសមប្រើចានកែវដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាកាមេរ៉ា។ ពន្លឺបានបញ្ចូលកែវថតដែលបានដាក់នៅលើក្តារកែវដែលត្រូវបានបំបែកចេញពីចានដោយកណ្តឹងពង្រីក។ មានកាមេរ៉ាប្រអប់សាមញ្ញសម្រាប់ចានកែវប៉ុន្តែថែមទាំងកាមេរ៉ាថតឆ្លុះកែវតែមួយជាមួយកែវផ្លាស់ប្តូរនិងសូម្បីតែសម្រាប់ការថតរូបពណ៌ (Autochrome Lumière) ។ ភាគច្រើននៃកាមេរ៉ាទាំងនេះមានការត្រួតពិនិត្យដើម្បីបង្កើនឬបន្ថយកញ្ចក់និងដើម្បីរុញវាទៅមុខឬថយក្រោយដើម្បីគ្រប់គ្រងទស្សនៈ។ ការផ្ដោតលើម៉ាស៊ីនថតចានទាំងនេះគឺដោយការប្រើអេក្រង់កញ្ចក់ដីនៅចំណុចផ្តោតអារម្មណ៍។ ដោយសារតែការរចនាកែវថតរូបបានត្រឹមតែកែវថតតូចៗរូបភាពនៅលើកញ្ចក់ផ្ទៃដីខ្សោយហើយអ្នកថតរូបភាគច្រើនមានក្រណាត់ងងឹតដើម្បីគ្របក្បាលរបស់ពួកគេដើម្បីឱ្យការផ្តោតអារម្មណ៍និងសមាសភាពត្រូវបានអនុវត្តកាន់តែងាយស្រួល។ នៅពេលដែលការផ្តោតអារម្មណ៍និងសមាសធាតុត្រូវបានគេពេញចិត្តអេក្រង់កញ្ចក់ដីត្រូវបានយកចេញហើយចានដាស់អារម្មណ៍មួយដែលដាក់នៅក្នុងកន្លែងរបស់វាការពារដោយស្លាយខ្មៅងងឹត។ ដើម្បីធ្វើឱ្យការប៉ះពាល់នោះស្លាយខ្មៅងងឹតត្រូវបានរអិលដោយប្រុងប្រយ័ត្នហើយល្បឿនបានបិទនិងបិទហើយស្លាយខ្មៅងងឹតជំនួស។ បន្ទះកញ្ចក់ក្រោយមកត្រូវបានជំនួសដោយខ្សែភាពយន្តសន្លឹកនៅក្នុងស្លាយងងឹតមួយសម្រាប់ខ្សែភាពយន្តសន្លឹក។ ខ្សែដៃអាដាប់ធ័រត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យខ្សែភាពយន្តសន្លឹកត្រូវបានប្រើនៅក្នុងអ្នកកាន់ចាន។ បន្ថែមពីលើកញ្ចក់ដីកញ្ចក់អុបទិកធម្មតាត្រូវបានបំពាក់ជាញឹកញាប់។ ម៉ាស៊ីនថតដែលថតរូបតែមួយនៅលើសន្លឹកសន្លឹកនិងមានមុខងារស្រដៀងនឹងកាមេរ៉ាត្រូវបានប្រើសម្រាប់ការងារដែលមានគុណភាពរូបភាពខ្ពស់។ យូរណាស់នៅក្នុងសតវត្សទី 20 សូមមើលកាមេរ៉ាទំហំធំខាងក្រោម។ បន្ទះកញ្ចក់ក្រោយមកត្រូវបានជំនួសដោយខ្សែភាពយន្តសន្លឹកនៅក្នុងស្លាយងងឹតមួយសម្រាប់ខ្សែភាពយន្តសន្លឹក។ ខ្សែដៃអាដាប់ធ័រត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យខ្សែភាពយន្តសន្លឹកត្រូវបានប្រើនៅក្នុងអ្នកកាន់ចាន។ បន្ថែមពីលើកញ្ចក់ដីកញ្ចក់អុបទិកធម្មតាត្រូវបានបំពាក់ជាញឹកញាប់។ ម៉ាស៊ីនថតដែលថតរូបតែមួយនៅលើសន្លឹកសន្លឹកនិងមានមុខងារស្រដៀងនឹងកាមេរ៉ាត្រូវបានប្រើសម្រាប់ការងារដែលមានគុណភាពរូបភាពខ្ពស់។ យូរណាស់នៅក្នុងសតវត្សទី 20 សូមមើលកាមេរ៉ាទំហំធំខាងក្រោម។ [[ឯកសារ:Nikon D810 EM1B6357-2.jpg|រូបភាពតូច|នីកុន D810]] ===ម៉ាស៊ីនថតបត់=== ការណែនាំនៃខ្សែភាពយន្តបានអនុញ្ញាតឱ្យការរចនាម៉ូដដែលមានស្រាប់សម្រាប់ម៉ាស៊ីនថតចានត្រូវបានធ្វើឱ្យតូចជាងមុននិងសម្រាប់បន្ទះគោលដែលត្រូវបានហ៊ីងដូច្នេះវាអាចត្រូវបានបត់បញ្ចូលគ្នាបង្ហាប់កណ្តឹង។ រចនាទាំងនេះត្រូវបានគេបង្រួមយ៉ាងខ្លាំងនិងម៉ូដែលតូចត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថាម៉ាស៊ីនថតហោប៉ៅអាវយឺត។ ម៉ាស៊ីនថត rollfilm ត្រូវបានដាក់មុនដោយម៉ាស៊ីនថតចានបត់ដែលមានទំហំតូចជាងម៉ូដែលផ្សេងៗទៀត។ ===កាមេរ៉ាប្រអប់=== កាមេរ៉ាប្រអប់ត្រូវបានណែនាំជាកាមេរ៉ាកម្រិតថវិកានិងមានតិចតួចបើមានការត្រួតពិនិត្យណាមួយ។ ប្រអប់ដើមប្រោននីមានកញ្ចក់មើលរូបភាពតូចមួយដែលបានតំឡើងនៅផ្នែកខាងលើកាមេរ៉ាហើយមិនមានជំរៅរឺការផ្តោតអារម្មណ៍និងគ្រាន់តែមានភាពងាយស្រួល។ ម៉ូដែលក្រោយៗដូចជា Brownie 127 មានអំពូលអុបទិកមើលដោយផ្ទាល់ធំជាងមុនរួមជាមួយផ្លូវខ្សែកោងមួយដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់នៃកង្វះខាតនៅក្នុងកែវ។ ===កាមេរ៉ា Rangefinder=== [[ឯកសារ:Arri Alexa camera.jpg|រូបភាពតូច|ស្តាំ|អាយ្យាធ័របូកបូក 4: 3]] ក្នុងនាមជាកាមេរ៉ាកញ្ចក់កាមេរ៉ាបច្ចេកវិទ្យាបានរីកចម្រើននិងកញ្ចក់អុបទិកធំទូលាយបានក្លាយជារឿងធម្មតាជាច្រើន, កាមេរ៉ាជួរត្រូវបានណែនាំដើម្បីធ្វើឱ្យការផ្តោតអារម្មណ៍កាន់តែច្បាស់លាស់។ ឧបករណ៍កំណត់ជួរដើមដំបូងមានបង្អួច viewfinder ពីរដាច់ដោយឡែកដែលមួយត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងយន្តការផ្តោតហើយផ្លាស់ទីទៅស្តាំឬទៅឆ្វេងនៅពេលដែលរង្វង់ផ្តោតត្រូវបានប្រែ។ រូបភាពពីរផ្សេងគ្នាត្រូវបានប្រមូលផ្តុំគ្នានៅលើអេក្រង់កញ្ចក់ក្រោមដី។ នៅពេលដែលបន្ទាត់បញ្ឈរក្នុងវត្ថុកំពុងត្រូវបានថតរូបបានជួបប្រទះច្បាស់លាស់នៅក្នុងរូបភាពដែលបញ្ចូលគ្នាវត្ថុគឺស្ថិតនៅក្នុងការផ្តោតអារម្មណ៍។ ការមើលទិដ្ឋភាពសមាសភាពធម្មតាក៏ត្រូវបានផ្តល់ផងដែរ។ ក្រោយមក viewfinder និង rangefinder ត្រូវបានបញ្ចូលគ្នា។ កាមេរ៉ាជួរធំជាច្រើនមានកញ្ចក់ផ្លាស់ប្តូរគ្នាកែវថតនីមួយៗដែលតម្រូវឱ្យមានជួររបស់វាផ្ទាល់ - និងតំណភ្ជាប់ viewfinder ។ ===ម៉ាស៊ីនថតរូបភាពបន្ទាន់=== បន្ទាប់ពីការប៉ះពាល់រាល់រូបថតត្រូវបានយកតាមរន្ធដោតក្នុងកាមេរ៉ា។ ដោយហេតុនេះការបិទភ្ជាប់របស់អ្នកអភិវឌ្ឍន៍ដែលមាននៅក្នុងក្រដាសសាំងវិចបានចែកចាយលើរូបភាព។ បន្ទាប់ពីមួយនាទី, សន្លឹកគម្របគ្រាន់តែត្រូវការដើម្បីត្រូវបានយកចេញនិងមួយទទួលបានរូបភាពវិជ្ជមានដើមតែមួយជាមួយនឹងទ្រង់ទ្រាយថេរ។ ជាមួយនឹងប្រព័ន្ធមួយចំនួនវាក៏អាចបង្កើតរូបភាពអវិជ្ជមានភ្លាមៗដែលបន្ទាប់មកអាចថតចម្លងបាននៅក្នុងបន្ទប់រូបថត។ ការអភិវឌ្ឍចុងក្រោយគឺប្រព័ន្ធ Polaroid SX-70 ដែលអាចបាញ់ចេញដោយប្រើម៉ាស៊ីនដប់ដែលអាចធ្វើបានដោយមិនចាំបាច់យកក្រដាសគ្របពីលើរូបភាព។ មានកាមេរ៉ាភ្លាមៗសម្រាប់ទ្រង់ទ្រាយខុស ៗ គ្នាក៏ដូចជាព្រីនធ័រដែលមានខ្សែភាពយន្តបន្ទាន់សម្រាប់កាមេរ៉ាប្រព័ន្ធធម្មតា។ ===ការឆ្លុះបញ្ចាំងម្តង=== នៅក្នុងកាមេរ៉ាថតរូបលែ្វលតែមួយអ្នកថតរូបមើលឃើញទស្សនីយភាពតាមរយៈកញ្ចក់កាមេរ៉ា។ វាជៀសវាងបញ្ហានៃ parallax ដែលកើតឡើងនៅពេលដែលកញ្ចក់មើលឬកែវមើលត្រូវបានបំបែកពីកែវថត។ ម៉ាស៊ីនថតហ្វ្រេមលែនស៍ត្រូវបានផលិតឡើងក្នុងទ្រង់ទ្រាយជាច្រើនរួមទាំងខ្សែភាពយន្ត 5x7 និង 4x5 ខ្សែភាពយន្ត 220/120 ដែលថតរូប 8,10, 12 ឬ 16 នៅលើរ៉ុក 120 និងចំនួនពីរដងនៃខ្សែភាពយន្ត 220 ។ ទាំងនេះត្រូវគ្នាទៅនឹង 6x9, 6x7, 6x6 និង 6x4.5 រៀងគ្នា (គ្រប់វិមាត្រជាស។ ម។ ) ។ ក្រុមហ៊ុនផលិតកាមេរ៉ាដែលមានទំហំធំនិងមានទំហំកាមេរ៉ា SLR រួមមាន Bronica, Graflex, Hasselblad, Mamiya និង Pentax ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយទំហំកាមេរ៉ា SLR សាមញ្ញបំផុតគឺ 35 មីលីម៉ែត្រនិងការផ្លាស់ប្តូរទៅកាមេរ៉ាឌីជីថល SLR ដោយប្រើរូបរាងស្ទើរតែដូចគ្នានិងជួនកាលប្រើប្រព័ន្ធកែវដូចគ្នា។ ស្ទើរតែគ្រប់កាមេរ៉ាថត SLR ប្រើកញ្ចក់ខាងមុខនៅលើផ្លូវអុបទិកដើម្បីដឹកនាំពន្លឺពីកញ្ចក់តាមរយៈអេក្រង់មើលនិងផេនទ្រីសទៅនឹងភ្នែក។ នៅពេលនៃការប៉ះពាល់កញ្ចក់ត្រូវបានបម្លែងឡើងចេញពីផ្លូវពន្លឺមុនពេលដែលការបាញ់ប្រហារនេះបានបើក។ កាមេរ៉ាដំបូងមួយចំនួនបានពិសោធជាមួយវិធីសាស្រ្តផ្សេងទៀតនៃការផ្តល់តាមរយៈការមើលមុំកងរួមទាំងការប្រើនៃពាក់កណ្តាលថ្លាដូចដែលនៅក្នុង Canon Pellix។ <ref> "Canon Pellix Camera". Photography in Malaysia. Archived from the original on 2013-10-16.</ref>និងអ្នកផ្សេងទៀតជាមួយ periscope តូចមួយដូចជានៅក្នុងស៊េរី Corfield Periflex ។<ref> Parker, Bev. "Corfield Cameras - The Periflex Era". Wolverhampton Museum of Industry.</ref> ===ឆ្លុះបញ្ចាំងពីរដង=== កាមេរ៉ាថតឆ្លុះឆ្លាស់ភ្លឹតត្រូវបានប្រើកញ្ចក់ស្រដៀងគ្នាជិតគ្នាដែលមួយដើម្បីបង្កើតរូបភាពនិងមួយជា viewfinder មួយ។ កញ្ចក់ត្រូវបានគេរៀបចំជាមួយកែវភ្នែកមើលភ្លាមៗនៅពីលើកែវថត។ កែវភ្នែកមើលគម្រោងរូបភាពមួយលើអេក្រង់មើលដែលអាចមើលឃើញពីខាងលើ។ ក្រុមហ៊ុនផលិតមួយចំនួនដូចជា Mamiya ក៏បានផ្តល់ក្បាលឆ្លាស់ដើម្បីភ្ជាប់ទៅនឹងអេក្រង់មើលដើម្បីឱ្យម៉ាស៊ីនថតអាចមើលឃើញនៅពេលប្រើ។ អត្ថប្រយោជន៍នៃ TLR គឺថាវាអាចផ្តោតបានយ៉ាងងាយស្រួលដោយប្រើអេក្រង់មើលហើយថាស្ថិតនៅក្រោមកាលៈទេសៈច្រើនបំផុតទិដ្ឋភាពដែលមើលឃើញនៅក្នុងអេក្រង់មើលគឺដូចគ្នាទៅនឹងអ្វីដែលថតនៅលើខ្សែភាពយន្ត។ ទោះបីយ៉ាងណាក៏ដោយក៏កំហុសឆ្គង parallax ត្រូវបានគេជួបប្រទះហើយកាមេរ៉ាខ្លះក៏រួមបញ្ចូលផងដែរនូវសូចនាករដើម្បីបង្ហាញថាតើផ្នែកណាមួយនៃសមាសភាពនឹងត្រូវបានដកចេញ។ TLR មួយចំនួនមានកញ្ចក់ដែលអាចផ្លាស់ប្តូរបានប៉ុន្តែនៅពេលដែលវាត្រូវបានកែវឡេនពួកគេមានទម្ងន់ធ្ងន់និងមិនផ្តល់នូវប្រវែងរង្វាស់ដែល SLR អាចទ្រទ្រង់បាន។ TLRs ភាគច្រើនប្រើខ្សែភាពយន្ត 120 ឬ 220 ។ មួយចំនួនបានប្រើខ្សែភាពយន្តដែលមានទំហំតូចជាង 127 ។ ===ម៉ាស៊ីនថតទ្រង់ទ្រាយធំ=== កាមេរ៉ាទ្រង់ទ្រាយធំថតខ្សែភាពយន្តគឺជាអ្នកស្នងបន្តផ្ទាល់នៃកាមេរ៉ាថតដើមនិងនៅតែប្រើសម្រាប់ការថតរូបដែលមានគុណភាពខ្ពស់និងសម្រាប់រូបថតបច្ចេកទេសស្ថាបត្យកម្មនិងឧស្សាហកម្ម។ វាមានប្រភេទសាមញ្ញបីគឺកាមេរ៉ាមើលជាមួយប្រភេទ monorail និងកាមេរ៉ាម៉ាស៊ីនថតនិងកាមេរ៉ាចុច។ ពួកវាមានបំពង់ដែលអាចពង្រីកបានជាមួយនឹងកែវនិងថតរូបដែលដាក់នៅលើចានកញ្ចក់នៅខាងមុខ។ ត្រឡប់មកវិញយក rollfilm និងក្រោយមកឌីជីថលអាចរកបាននៅក្នុងការបន្ថែមទៅស្ដាំងងឹតស្ដង់ដារត្រឡប់មកវិញ។ កាមេរ៉ាទាំងនេះមានចលនាយ៉ាងទូលំទូលាយដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការត្រួតពិនិត្យយ៉ាងជិតស្និទ្ធនៃការផ្តោតអារម្មណ៍និងទស្សនវិស័យ។ សមាសភាពនិងការផ្តោតអារម្មណ៍ត្រូវបានធ្វើនៅលើកាមេរ៉ាមើលដោយមើលអេក្រង់កញ្ចក់ដីមួយដែលត្រូវបានជំនួសដោយខ្សែភាពយន្តដើម្បីធ្វើឱ្យប៉ះពាល់; ពួកវាសមរម្យសម្រាប់មុខវិជ្ជាឋិតិវន្តតែប៉ុណ្ណោះហើយយឺតយ៉ាវក្នុងការប្រើប្រាស់។ ===ម៉ាស៊ីនថតទ្រង់ទ្រាយមធ្យម=== ម៉ាស៊ីនថតមានទំហំមធ្យមមានទំហំភាពយន្តរវាងម៉ាស៊ីនថតទ្រង់ទ្រាយធំនិងម៉ាស៊ីនថតទំហំ 35 មីល្លីម៉ែត្រ។ ជាទូទៅប្រព័ន្ធទាំងនេះប្រើ rollfilm 120 ឬ 220 ។ ទំហំរូបភាពទូទៅបំផុតគឺ 6 × 4,5 សង់ទីម៉ែត្រ 6 × 6 សង់ទីម៉ែត្រនិង 6 × 7 សង់ទីម៉ែត្រ។ ចាស់ជាង 6 × 9 សង់ទីម៉ែត្រត្រូវបានគេប្រើកម្រ។ ការរចនានៃកាមេរ៉ាប្រភេទនេះបង្ហាញពីការប្រែប្រួលធំជាងបងប្អូនប្រុសធំ ៗ របស់ពួកគេចាប់ពីប្រព័ន្ធ monorail តាមរយៈម៉ូដែល Hasselblad បុរាណជាមួយនឹងខ្នងដាច់ពីគ្នាទៅនឹងកាមេរ៉ាដែលមានទំហំតូចជាង។ មានម៉ាស៊ីនថតស្ម័គ្រចិត្តសូម្បីតែនៅក្នុងទ្រង់ទ្រាយនេះ។ ===កាមេរ៉ា Subminiature=== ម៉ាស៊ីនថតដែលថតដោយខ្សែភាពយន្តមានទំហំតូចជាង 35 មីលីម៉ែត។ ម៉ាស៊ីនថត Subminiature ត្រូវបានផលិតដំបូងនៅសតវត្សទីដប់ប្រាំបួន។ Minox ថ្លៃ 8 × 11 ម។ មជាប្រភេទកាមេរ៉ាតែមួយគត់ដែលផលិតដោយក្រុមហ៊ុនចាប់ពីឆ្នាំ 1937 ដល់ឆ្នាំ 1976 ត្រូវបានគេស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយនិងត្រូវបានគេប្រើជាញឹកញាប់សម្រាប់ចារកម្ម (ក្រោយមកក្រុមហ៊ុន Minox ក៏ផលិតម៉ាស៊ីនថតធំជាងមុនផងដែរ) ។ ក្រោយមកទៀត subminiatures ថោកត្រូវបានគេធ្វើឡើងសម្រាប់ការប្រើទូទៅ, មួយចំនួនដោយប្រើ rewound ខ្សែភាពយន្ត 16 មីលីម៉ែត្រ។ គុណភាពរូបភាពដែលមានទំហំតូចៗមានទំហំតូច។ ===ម៉ាស៊ីនថតភាពយន្ត=== កាមេរ៉ាកាមេរ៉ាឬកាមេរ៉ាខ្សែភាពយន្តមួយថតរូបលំដាប់យ៉ាងឆាប់រហ័សនៃរូបថតនៅលើឧបករណ៏រូបភាពឬច្រូតនៃខ្សែភាពយន្ត។ ផ្ទុយទៅនឹងកាមេរ៉ាថតរូបដែលចាប់យករូបថតតែមួយនៅពេលតែមួយកាមេរ៉ាកាមេរ៉ាថតរូបភាពស៊េរីមួយដែលហៅថា "ស៊ុម" តាមរយៈការប្រើយន្តការមិនដំណើរការ។ ស៊ុមក្រោយៗត្រូវបានចាក់ត្រឡប់មកវិញនៅក្នុងកញ្ចក់បញ្ចាំងនៅល្បឿនជាក់លាក់មួយដែលគេហៅថា "អត្រាស៊ុម" (ចំនួនស៊ុមក្នុងមួយវិនាទី) ។ ខណៈពេលកំពុងមើលភ្នែករបស់មនុស្សនិងខួរក្បាលបញ្ចូលរូបភាពដាច់ដោយឡែកដើម្បីបង្កើតការបំភាន់នៃចលនា។ ម៉ាស៊ីនកាមេរ៉ាដំបូងគេត្រូវបានផលិតនៅជុំវិញឆ្នាំ 1888 ហើយនៅឆ្នាំ 1890 ប្រភេទជាច្រើនត្រូវបានផលិត។ ទំហំខ្សែភាពយន្តស្តង់ដារសម្រាប់កាមេរ៉ាត្រូវបានបង្កើតឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សដូចជាខ្សែភាពយន្ដ 35 មីល្លីម៉ែត្រហើយវានៅតែត្រូវបានប្រើប្រាស់រហូតដល់ការផ្លាស់ប្តូរទៅជាឌីជីថលឌីជីថល។ ទំរង់ស្តង់ដាដែលមានជំនាញវិជ្ជាជីវៈផ្សេងទៀតរួមមានខ្សែភាពយន្តទំហំ 70 មីលីម៉ែត្រនិងខ្សែ 16 មីល្លីម៉េលខណៈដែលអ្នកផលិតភាពយន្តស្ម័គ្រចិត្តប្រើខ្សែភាពយន្ត 9,5 មម 8 មមឬស្តង់ដា 8 និង Super 8 មុនពេលផ្លាស់ប្តូរទៅជាទ្រង់ទ្រាយឌីជីថល។ ទំហំនិងភាពស្មុគស្មាញនៃកាមេរ៉ារបស់កាមេរ៉ាប្រែប្រួលយ៉ាងខ្លាំងអាស្រ័យលើការប្រើប្រាស់ដែលត្រូវការសម្រាប់កាមេរ៉ា។ ឧបករណ៍វិជ្ជាជីវៈមួយចំនួនមានទំហំធំនិងធ្ងន់ពេកដែលត្រូវបានធ្វើដោយដៃខណៈដែលកាមេរ៉ាស្ម័គ្រចិត្តមួយចំនួនត្រូវបានរចនាឡើងឱ្យតូចនិងពន្លឺសម្រាប់ប្រតិបត្តិការតែមួយ។ ===កាមេរ៉ា=== ម៉ាស៊ីនថតវីដេអូគឺជាឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិចដែលរួមបញ្ចូលកាមេរ៉ាវីដេអូនិងថតវីដេអូ។ បើទោះបីជាសម្ភារៈទីផ្សារអាចប្រើពាក្យ "ម៉ាស៊ីនថតវីដេអូ" ក៏ដោយក៏ឈ្មោះនៅលើកញ្ចប់និងសៀវភៅដៃជាញឹកញាប់គឺ "ម៉ាស៊ីនថតវីដេអូ" ។ ឧបករណ៍ភាគច្រើនដែលមានសមត្ថភាពថតវីដេអូគឺជាទូរស័ព្ទកាមេរ៉ានិងកាមេរ៉ាឌីជីថលដែលបានបម្រុងទុកជាចម្បងសម្រាប់រូបភាពនៅសល់។ ពាក្យ "camcorder" ត្រូវបានប្រើដើម្បីពិពណ៌នាឧបករណ៍ចល័តដោយខ្លួនឯងដែលមានការថតវីដេអូនិងថតមុខងារសំខាន់របស់វា។ == ឯកសារយោង == [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព័ត៌មានវិទ្យា]] rqg3ev9bk5iyxqovxessg7cv66ivofp 0 37329 339715 328044 2026-08-25T03:22:55Z ~2026-46425-87 52635 ប្រាសាទឥសូរហ៊ុំព័ទ្ធ 339715 wikitext text/x-wiki {{Infobox ប្រាសាទ |image = Cambodge-1223.jpg |creator = [[ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤]] |proper_name = ប្រាសាទក្រចាប់ |date_built = សតវត្សរ៍ទី១០ ឆ្នាំ៩២៨ |primary_deity = [[ព្រហ្មញ្ញសាសនា]] |architecture = [[រចនាបថកោះកេរ]] |location = [[ភូមិស្រយ៉ង់]] [[ឃុំស្រយ៉ង់]] [[ស្រុកគូលែន]] [[ខេត្តព្រះវិហារ]] |country = កម្ពុជា }} បើនិយាយពីប្រាសាទក្រចាប់ គេនឹងឃើញភ្លាមដល់រូបសំណាក ព្រះស្កន្ទ ព្រះស្កន្ទ គឺជាទេវនៃចម្បាំង ដែលកម្ពុជាឈ្នះក្ដី ហើយត្រូវតុលាការអាមេរិករឹបអូសពីឈ្មួញ ប្រគល់មកឲ្យភាគីកម្ពុជាវិញនាពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ។ == ប្រវត្តិប្រាសាទ == ប្រាសាទក្រចាប់មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិកោះកែរ ឃុំស្រយ៉ង់ ស្រុកគូលែន ខេត្តព្រះវិហារ ចម្ងាយ ១,៥គីឡូម៉ែត្រទិសអាគ្នេយ៍នៃភូមិកោះកែរ និង១,២គីឡូម៉ែត្រខាងកើតប្រាសាទធំ។ ប្រាសាទនេះជាប្រាសាទមួយក្នុងចំណោមក្រុមប្រាសាទកោះកែរ ដែលជារាជធានីរបស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤ (៩២៨-៩៤១) ឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រះសិវមាន ត្រីភូវនទេវ ដែលមានន័យថាម្ចាស់នៃលោកទាំងបី កសាងឆ្នាំ៩២៨<ref>George Cooedes. 1937, Nouvelles inscpriptions de Koh Ker, p.52</ref>។ ប្រាសាទនេះបែរមុខទៅទិសខាងលិចដូចប្រាសាទនាងខ្មៅ ប្រាសាទលិង្គ ប្រាសាទបន្ទាយពីជាន់ និងប្រាសាទអង្គរវត្ត។ ប្រាសាទឥសូរហ៊ុំព័ទ្ធ == ស្ថាបត្យកម្ម == ប្លង់ប្រាសាទក្រចាប់ ដំបូងបំផុតគូរដោយលោក អេជែនលុយណេដឺឡាហ៊្យុងគែ បន្តមកទៀតគូរដោយលោក ហង់រីប៉ាម៉ងជេ មានចំណុចខ្លះមិនទាន់ស្របគ្នា ពោលគឺប្លង់គូដោយលោកអេជែនលុយណេដឺឡាហ៊្យុងគែតួប៉មកណ្តាល និងកំពូលបួនទៀតមានទំហំប៉ុនគ្នា ដោយលោកមិនបានពិនិត្យឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ឬប្រហែលមកពីលោកគូរតាមទិន្នន័យដែលគេផ្តល់ឱ្យ។ ចំពោះប្លង់ដែលគូរដោយលោក ហង់រីប៉ាម៉ងជេ ប្លង់ប្រាសាទធ្វើយ៉ាងពេញលេញដោយមានកំពែងថ្មបាយក្រៀមពីជាន់ ផ្នែកលយចេញនៃតួប៉មកណ្តាលជាចំណុចខុសប្លែកពីប្លង់មុន។ សព្វថ្ងៃរចនាសម្ព័ន្ធប្រាសាទក្រចាប់មានការខូចខាតមួយចំនួនធំដែលស្ទើតែបាត់រូបរាងដើម។ ប្លង់ប្រាសាទនេះធ្វើយ៉ាងពេញលេញដោយមានកំពែងថ្មបាយក្រៀមពីជាន់ ផ្នែកលយនៃតួប៉មកណ្តាលជាចំណុចខុសប្លែកពីប្លង់មុន។ ប្រាសាទក្រចាប់សង់អំពីឥដ្ឋលើដីរាបស្មើបែរមុខទៅទិសខាងកើតព័ន្ធជុំវិញដោយកំពែងថ្មបាយក្រៀមចំនួនពីរជាន់៖ * កំពែងទី១ ជាកំពែងខាងក្នុងមានបណ្តោយប្រវែង ៤៩ម៉ែត្រគុណ ២៤ម៉ែត្រដោយតភ្ជាប់ដោយគោបុរៈខាងលិចទល់និងថេវរបស់ប្រាសាទ គឺខាងមុខពុំមានទំហំធំមួយនៃសសរដែលមានរាងកោងដូចភ្លក់ធ្វើឱ្យលេចចេញនូវទម្រង់គោបុរៈ។ * កំពែងទី២ ជាកំពែងខាងក្រៅបង្អស់មានបណ្តោយប្រវែង​ ៦០ម៉ែត្រគុណ៤០ម៉ែត្រកាត់ផ្តាច់ដោយគោបុរៈខាងលិចតែមួយគត់ ហើយបរិវេណចូលទៅកាន់កំពែងនេះមានរាងទូលាយ ដែលប្រកបដោយរុក្ខជាតិដុះដេរដាស<ref>និស្សិតហូត រដ្ឋា ឆ្នាំ២០០៦ ក្រចាប់ស្ថាបត្យកម្មសំខាន់នៅក្រុុមកោះកែរ ទំព័រ៤១-៤២។</ref>។ == សម្ភារៈសំណង់ == ចំពោះសំណង់ប្រាសាទវិញ សិល្បៈខ្មែរចូលចិត្តសង់ប្រាសាទអំពីឥដ្ឋមានតួប៉មទោល(មួយ)រាងការ៉េ ឬអដ្ឋកោណ(ប្រាំបីជ្រុង)ហើយបែរមុខទៅទិសខាងកើត។ ចំពោះគ្រឹះទោលធ្វើអំពីថ្មបាយក្រៀមចាប់តាំងពីសតវត្សទី៧ រីឯថ្មភក់ប្រើសម្រាប់មេទ្វារផ្តែរប៉ុណ្ណោះ ក៏ប៉ុន្តែសម័យក្រោយមកកែស្ថាបនាតួបោះមឥដ្ឋលើខឿនតែមួយធម្មតា។ នៅចន្លោះសតវត្សទី៩ដល់សតវត្សទី១០តួប៉មប្រាសាទសង់អំពីឥដ្ឋ និងថ្មភក់នៅបន្តដូចគ្នាជាកំណត់អាយុកាលសម្ភារៈពីការវិវត្តន៍ពីឥដ្ឋទៅថ្មភក់<ref>Michael S. Falser, 2000 The Pre Angkorian Temple of Preah Ko. pp.37</ref> == ផ្តែរទ្វារ == ផ្តែរទ្វារគឺជាសមាសភាគមួយក្នុងការតុបតែងលំអនៃស្ថាបត្យកម្មមួយសម្រាប់ដាក់លើទ្វារក្នុងនៅផ្តែរនៃប្រាសាទក្រចាប់ធ្វើអំពីថ្មភក់ ដែលមានរាងចតុកោណមានតួនាទីជាទម្រហោជាង ស្ថិតនៅលើស៊ុមទ្វារនិងទ្រដោយសសរពេជ្រមួយគូ។ ផ្តែរក្រចាប់មានចម្លាក់លំអជាក្បាច់រមូស្លឹកឈើ រាងដូចដងធ្នូដេក នៅភាគកណ្តាលនៃផ្តែរមានរូបទេពឈរដោយដៃទាំងពីរបួងចុងស្លឹកឈើ។ ចំណែកផ្តែរភាគខាងក្នុងផ្នែកនៃកណ្តាលមានចម្លាក់រាហ៊ូហើយផ្នែកសងខាងលំអដោយចង្វារក្បាច់មូល និងកម្រងស្លឹកឈើ<ref>និស្សិតហូត រដ្ឋា ឆ្នាំ២០០៦ ក្រចាប់ស្ថាបត្យកម្មសំខាន់នៅក្រុុមកោះកែរ ទំព័រ៤៨។</ref>។ == សសរពេជ្រ == សសរពេជ្រក្នុងរចនាបថកោះកែរមានរាងប្រាំបីជ្រុងលំនាំប្រហាក់ប្រហែលនិងរចនាបថបាខែង។ នៅប្រាសាទក្រចាប់មានសសរពេជ្រសរុបទាំងអស់ចំនួន២២ដុំ តែនៅសប្វថ្ងៃមានសសរពេជ្រខ្លះរលំក្បាច់ខ្លះ និងខ្លះទៀតត្រូវបានបាត់បង់អស់។ តួសសរនីមួយៗចែកចេញជាប្រាំបីផ្នែក មានរាងប៉ោងបន្តិចនៅតាមជ្រុងហៅថាពេជ្រជ្រុងអមដោយទម្រង់ក្បាច់ពងត្រី និងកងតូចរាងប្រាំបីជ្រុងព័ន្ធជុំវិញសសរជាក្បាច់សន្លឹកឈើដែលមានលក្ខណៈដូចត្របកផ្កាឈូកអង្គរ ខ្លះមានកងច្រើនទៅលើសសរដូចស្លឹកឬស្សី<ref name=":0">សៀវភៅ ដែនអាថ៌កំបាំងអច្ឆរិយៈប្រាសាទកោះកែរ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤ ដោយលោក ស៊ឹម សុភក្រ្តា ឆ្នាំ២០១៧ ទំព័រទី៣០៨។</ref>។ == សសរផ្អោប == ក្រៅពីសសរពេជ្រឃើញមានសសរផ្អោបជាផ្នែកមួយយ៉ាងសំខាន់ក្នុងវិស័យស្ថាបត្យកម្មខ្មែរ ដែលស្ថិតនៅជាបើមេទ្វារអមសងខាងច្រកចូល។ ដោយឡែកនៅក្នុងបរិវេណប្រាសាទក្រចាប់ សសរផ្អោបភាគច្រើនពុកផុយបាក់បែកទ្រង់ទ្រាយដើម ពុំមានក្បាច់សេសសល់ឡើយគឺមិនអាចធ្វើឱ្យយើងសិក្សាបានគ្រប់គ្រាន់តែស្នាកស្នាម។ == សសរហោជាង == ហោជាងរចនាបថកោះកែរចែកជាពីរបែបគឺហោជាងមានរាងកញ្ចុំជើងឆ្មា និងហោជាងមានរាងត្រីកោណ។ ដោយឡែកប្រាសាទក្រចាប់មានហោជាងទាំងអស់ចំនួន ១២ ក៏ប៉ន្តែសព្វថ្ងៃត្រូវបាក់រលំអស់មួយនៅផ្លូវច្រកចូលខាងកើតជ្រុងខាងជើងហើយចម្លាក់ហោជាងមានរូបព្រះសិវៈជិះគោនន្ទិ។ ចំណែកដងក្តារហោជាងមានរាងសំប៉ែតលំអដោយក្បាច់ផ្កាចន្ទន៍ធំមួយនៅចុងកំពូល ហើយនៅផ្នែកម្ខាងៗមានដងក្តារមានផ្កាចន្ទន៍តូចជាចំនួនបីផ្សេងទៀត<ref>និស្សិតហូត រដ្ឋា ឆ្នាំ២០០៦ ក្រចាប់ស្ថាបត្យកម្មសំខាន់នៅក្រុុមកោះកែរ ទំព័រ៥១។</ref>។ == សិលាចារឹក == សិលាចារឹកប្រាសាទក្រចាប់មានលក្ខណពិសេសមួយក្នុងចំណោមប្រាសាទនានានៅកោះកេរ្តិ៍ពីព្រោះមានសិលាចារឹកច្រើនជាងគេ<ref>Journal of Khmer Studies, 2009 Udaya p.35</ref>។ សិលាចារឹកត្រូវបានចុះបញ្ជីរសារពើភណ្ឌ ស្តីពីសិលាចារឹកនៅកម្ពុជាលេខ K-១៨៣ ចែកចេញជា១៦ផ្ទាំង ហើយអាចអានបានត្រឹមតែប្រាំមួយផ្ទាំងតែប៉ុណ្ណោះ។ ដោយឡែកលោក ហ៊្យកសឺដេសពុំអាចធ្វើការបកប្រែតាមផ្ទាំងនិមួយៗនោះទេ លោកបកប្រែសរុបបញ្ចូលគ្នាព្រោះគាត់យល់ថាសិលាចារឹកទាំងនេះចារឡើងដដែលៗ ហើយក៏មានភាពស្មុគស្មាញច្រើនដោយសារសំណេរនិយាយពីឈ្មោះស្រុកនិងមនុស្ស ហើយវាជាទិន្នន័យយ៉ាងសំខាន់បំផុតសម្រាប់ធ្វើការសិក្សាវិភាគពីស្ថាននាម ឋានន្តរនាមតួអក្សរ ព្រះនាមរបស់ព្រះរាជាក៏ដូចជាអាយុកាលនៃសិលាចារឹក<ref>George Coedés, 1966, Inscription du Cambodge. p.104.</ref>។ សិលាចារឹកលេខ K-១៨៣-១ សិលាចារឹកនេះស្ថិតនៅគោបុរៈខាងលិចសសរម្តុំខាងកើត មុខខាងកើត ចុះបញ្ជីដោយលោក ហ្យ៊ក សឺដេស ច្រឡំទីតាំងថានៅមុខខាងកើត សិលាចារឹកប្រាសាទក្រចាប់មាន ២៨បន្ទាត់ ចុះកាលបរិច្ឆរទឆ្នាំ៩២៨គ្រិស្តសករាជ ចារនៅលើសសរផ្នែកខាងលើត្រូវបានបាក់បែកមួយបំណែកចំផ្នែកកណ្តាលត្រូវបានប្រះធ្វើឱ្យមានស្នាមកោងនៅខាងក្រោម។ រីឯទម្រង់អក្សរលំនាំប្រហែលសិលាចារឹករាជធានីហរិហរាល័យ ផ្តើមដោយឃ្លា គ្រី សិទ្ធិ ស្វស្តិ ជយ មានន័យថា សិរីសួស្តី សេចក្តីសម្រេច ជ័យជំនះ។ នៅបន្ទាត់ទី១-២មានរំលឹកបួងសួងដល់អាទិទេពសិវៈនាម ត្រីភូវនទេព ដែកមានន័យថា ទេពជាម្ចាស់នៃលោកទាំងបី។ ចាប់ពីបន្ទាត់២-៣ បង្ហាញពីព្រះបាទធូលីជើងព្រះកម្រតេងអញស្រី ជ័យវម្ម៌ទេវ(ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៤) ថ្វាយដល់ទេពនៃដង្វាយទាសា ទាសីមកពីស្រុកចំនួន ៣ដោយស្រុក..ក្យាមាន១០៤នាក់។ ស្រុកកបាយមានចំនួន២១នាក់។ ស្រុកបម៉ាយមាន១២នាក់។ ចំនែកសិលាចារឹកបន្ថែមនិយាយអំពីទាសាទាសីនាំមកពីស្រុកចំនួន ៤ស្រុកគឺ ស្រុកភវ...មានចំនួន១២នាក់។ ស្រុក(រលុបឈ្មោះ)មានចំនួន៤នាក់។ ស្រុក វ៉ាបមាន៧នាក់។ ស្រុកលង្វែង(រលុបទិន្នន័យ)។ ស្រុកត្នោតឆ្វេង(រលុនទិន្នន័យ)<ref name=":0" />។ សិលាចារឹកលេខ K-១៨៣-២ សិលាចារឹកនេះស្ថិតនៅគោបុរៈខាងលិច សសរម្តុំខាងកើត សសរខាងជើង កណ្តាលមុខខាងត្បូងនៃប្រាសាទក្រចាប់។ សសរនេះទ្រេតទៅទិសឦសានផ្នែកខាងលើសសរត្រូវបាក់ខ្ទាតចេញបាត់ ហើយបំណែកសិលាចារឹកកើតឡើងមុនពេលការផ្តាមថ្មីៗចែកជា៦បំណែក<ref>Annual Report 2010=Zelnik, I. et al.(eds.) Annual Report 2010, Koh Ker I. p.79.</ref>។ សិលាចារឹកនេះមាន២៩បន្ទាត់ជាភាសាខ្មែរបុរាណ រៀបរាប់ពីដង្វាយជាទាសាទាសីមកពីស្រុកចំនួនប្រាំមានដូចជា ស្រុកកភវ ស្រុកកវ៉ាប ស្រុកត្នោតឆ្វេង និងមួយទៀតមិនស្គាល់ ថ្វាយដល់ប្រាសាទក្រចាប់<ref>Kunthea Chhom,2011, Inscriptions of Koh KerI. p.79.</ref>។ == ការធ្វើកំណាយបុរាណវិទ្យា == នៅថ្ងៃពុធ ទី២១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ ក្រុមការងាររបស់នាយកដ្ឋានរមណីយដ្ឋាន និងបុរាណវិទ្យានៃអាជ្ញាធរជាតិព្រះវិហារបានចាប់ផ្តើមធ្វើកំណាយដីចាក់បង្គរនៅក្នុងតួប៉មកណ្តាលនៃប្រាសាទក្រចាប់ ដើម្បីស្រាវជ្រាវរកជើងទម្ររបស់បដិមា ដែលមាននៅក្នុងតួប៉មនេះកាលពីអតីតកាល ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយនឹងបដិមានានា ដែលបានរកឃើញជាបន្តបន្ទាប់ និងធ្វើការប្រមូលទិន្នន័យពាក់ព័ន្ធក៏ដូចជាទីតាំងបដិមា<ref>គេហទំព័រហ្វេសប៊ូកផ្លូវការរបស់អាជ្ញាធរជាតិព្រះវិហារ ចុះផ្សាយថ្ងៃទី២១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០។</ref> == ឯកសារយោង == [[Category:ខេត្តព្រះវិហារ]] [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រាសាទខ្មែរ|ក្រចាប់]] lvqcw96ooiw119ch2f4uv8txa2lihyp 0 46963 339717 339696 2026-08-25T03:30:19Z TheRandomGoober 27248 មិន​ធ្វើ​វិញ​នូវ​កំណែ​ប្រែ [[Special:Diff/339696|339696]] ដោយ​ [[Special:Contributions/Ra47na4|Ra47na4]] ([[User talk:Ra47na4|ការពិភាក្សា​]]) 339717 wikitext text/x-wiki [[Category:Articles with hCards]] {{Infobox officeholder | honorific-prefix = [[សម្ដេច]]មហាបវរធិបតី | name = ហ៊ុន ម៉ាណែត | honorific-suffix = | image = Hun Manet in Australia on March 5, 2024.jpg | imagesize = | caption = ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ | native_name = | office = [[នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា]] | monarch = [[នរោត្តម សីហមុនី]] | 1blankname = ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី | 1namedata = {{List collapsed|title={{nobold|''បញ្ជីឈ្មោះ''}}|[[អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន]]|[[វង្សី វិស្សុត]]|[[ស សុខា]]|[[ទៀ សីហា]]|[[ហង់ជួន​ ណារ៉ុន]]|[[សុខ ចិន្តាសោភា]]|[[កើត រិទ្ធ]]|[[សាយ សំអាល់]]|[[ស៊ុន ចាន់ថុល]]|[[នេត សាវឿន]]}} [[ ហ៊ុន ម៉ានី ]] | term_start = ២២ សីហា ២០២៣ | term_end = | predecessor = [[ហ៊ុន សែន]] | successor = | office1 = សមាជិក[[រដ្ឋសភាកម្ពុជា|រដ្ឋសភា]] | term_start1 = ២១ សីហា ២០២៣ | term_end1 = | constituency1 = [[មណ្ឌលបោះឆ្នោតរាជធានីភ្នំពេញ|ភ្នំពេញ]] | birth_date = {{Birth date and age|1977|10|20|df=y}} | birth_place = [[ស្រុកមេមត់]], តំបន់ភាគខាងកើត, [[កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ]]<br />(​បច្ចុប្បន្នគឺ [[ស្រុកមេមត់]], [[ខេត្តត្បូងឃ្មុំ]], [[កម្ពុជា]]) | nationality = ខ្មែរ | education = [[បណ្ឌិតសភាយោធាសហរដ្ឋអាមេរិក]] ([[បរិញ្ញាបត្រ​សិល្បៈ]])<br />[[សាកលវិទ្យាល័យញូវយ៉ក]] ([[អនុបណ្ឌិតសិល្បៈ]])<br />[[សាកលវិទ្យាល័យប៊្រីសតូល]] ([[បណ្ឌិតទស្សនវិជ្ជា]]) | party = [[គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា]] | spouse = ពេជ្រ ច័ន្ទមុនី | mother = [[ប៊ុន រ៉ានី]] | father = [[ហ៊ុន សែន]] | relatives = | website = {{URL|hunmanet.kh}} | module = | allegiance = {{flag|កម្ពុជា}} | branch = [[កងទ័ពជើងគោកនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|កងទ័ពជើងគោកកម្ពុជា]] | serviceyears = ១៩៩៥–បច្ចុប្បន្ន | rank = [[​ឧត្តម​សេនីយ៍​]] | commands = {{ubl|អគ្គមេបញ្ជាការរងនៃ[[កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ]]|អគ្គមេបញ្ជាការនៃកងទ័ពជើងគោកកម្ពុជា|មេបញ្ជាការ​អង្គភាព​អង្គរក្ស​នាយករដ្ឋមន្ត្រី|ប្រធាន​នាយសេនាធិការចម្រុះនៃកង​យោធពល​ខេមរភូមិន្ទ|ប្រធាន​ក្រុម​ការងារ​ប្រឆាំង​អំពើ​ភេរវកម្ម​ជាតិ}} | unit = | battles = [[ជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ]] | awards = [[File:KHM Ordre Royal du Cambodge - Grand Croix BAR.svg|25px]] [[គ្រឿងឥស្សរិយយសព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]<br>មេដាយការពារជាតិ | signature = Hun Manet's Signature.png | laterwork = }} '''សម្ដេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត''' (កើតថ្ងៃទី ២០ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៧៧) គឺជា[[អ្នកនយោបាយ]] និង[[​ឧត្តម​សេនីយ៍​]]ខ្មែរមួយរូបដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងបម្រើការជា[[នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]។ មុនពេលប្រឡូកចូលក្នុងវិស័យនយោបាយ លោកធ្លាប់បានកាន់តំណែងជាអគ្គមេបញ្ជាការរងនៃ[[កងទ័ពយុទ្ធពលខេឞរភូមិន្ទ|កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ]] និងជាមេបញ្ជាការនៃបញ្ជាការដ្ឋាន[[កងទ័ពជើងគោកនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|កងទ័ពជើងគោកកម្ពុជា]]។ លោក​ជា​កូន​ប្រុស​ច្បង​របស់ [[នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|​សម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ]] [[ហ៊ុន សែន]] និង​សម្ដេចកិត្តិព្រឹទ្ធិបណ្ឌិត [[ប៊ុន រ៉ានី]] ហ៊ុន សែន ។ គាត់ក៏ដឹកនាំក្រុមការងារប្រឆាំងភេរវកម្មរបស់ប្រទេសផងដែរ។ លោកមានគោរមងារជា '''សម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត'''។<ref>{{Cite web |title=សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ថែ្លងអំណរព្រះរាជគុណចំពោះព្រះមហាក្សត្រ ដែលបានព្រះរាជហឫទ័យប្រោសព្រះរាជទានគោរមងារជាជូនសម្តេច |url=https://pressocm.gov.kh/archives/84229 |archive-date=3 កញ្ញា 2023 |access-date=3 កញ្ញា 2023 |website=អង្គភាពព័ត៌មាន និងប្រតិកម្មរហ័ស }}{{Dead link|date=កក្កដា 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ម៉ាណែតបានធំដឹងក្តី និងទទួលបានការអប់រំទូទៅនៅទីក្រុងភ្នំពេញ ហើយក្រោយមកបានចូលបម្រើកងទ័ពនៅឆ្នាំ១៩៩៥។ ក្នុងឆ្នាំដដែលនោះ គាត់បានចូលរៀននៅ[[បណ្ឌិតសភាយោធាសហរដ្ឋអាមេរិក|សាលាយោធាសហរដ្ឋអាមេរិក]]នៅវ៉េស ផនត៍ (West Point) ដោយបានទទួលសញ្ញាប័ត្រនៅឆ្នាំ១៩៩៩ ដែលធ្វើឱ្យលោកក្លាយជាជនជាតិខ្មែរដំបូងគេដែលបានបញ្ចប់ការសិក្សាពីបណ្ឌិត្យសភាដ៏ល្បីល្បាញ។ បន្ទាប់​ពី​[[ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រ នីតិកាលទី៧ ឆ្នាំ២០២៣|ការ​បោះ​ឆ្នោត​សកល​នៅ​កម្ពុជាក្នុង​ឆ្នាំ​២០២៣]] សម្ដេចហ៊ុន សែនបាន​ប្រកាស​លាលែង​ពី​តំណែង​ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៦ ខែ​កក្កដា ហើយផ្ទេរដំណែងឱ្យម៉ាណែតក្លាយជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ជាប់ឆ្នោតជាផ្លូវការ។<ref>{{Cite web|url=https://www.khmertimeskh.com/501331629/prime-minister-hun-sen-announces-resignation/|title=Prime Minister Hun Sen announces resignation|work=Khmer Times|date=26 July 2023|access-date=21 January 2024|archive-date=27 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230727011745/https://www.khmertimeskh.com/501331629/prime-minister-hun-sen-announces-resignation/|url-status=live}}</ref> == ជីវប្រវត្តិ == [[ឯកសារ:20220216_hyoukei_11.jpg|រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ជួបជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោក ហ្វូមីអូ គីស៊ីដា នៅទីក្រុងតូក្យូ ថ្ងៃទី១៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២។]] លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត កើត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២០ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​១៩៧៧ នៅ​ភូមិ​កោះថ្ម ស្រុក [[ស្រុកមេមត់|​មេមត់]] [[ខេត្តកំពង់ចាម|ខេត្ត​កំពង់ចាម]] ក្នុង [[កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ|​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​គ្រប់​គ្រង​ក្នុង]] ​នាម​ជា​កូន​ប្រុស​ទី​ពីរ​របស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី [[ហ៊ុន សែន]] និងលោកជំទាវ [[ប៊ុន រ៉ានី]] ។ នៅ​យប់ថ្ងៃកើត ពន្លឺ​ភ្លឺ​បាន​ហោះ​មក​លើ​ដំបូល​ផ្ទះ ដែល​លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែលជឿ​ថា កូន​ប្រុស​របស់​លោក​កើត​ចេញ​ពី ​អព្ភូតហេតុ ដែល​គេ​បូជា​នៅ​ភូមិ​កោះថ្ម។ លោក បានធំដឹងក្តី និងទទួលបានការអប់រំទូទៅនៅភ្នំពេញ ហើយក្រោយមកបានចូលបម្រើការងារក្នុងកងយោធពលខេមរភូមិន្ទនៅឆ្នាំ ១៩៩៥ ក្នុងឆ្នាំដដែលនោះគាត់បានចូលរៀននៅសាលាយោធាសហរដ្ឋអាមេរិកនៅ វ៉េស ផនត៍ ។ ដោយបានទទួលសញ្ញាប័ត្រនៅខែឧសភា ឆ្នាំ 1999 គាត់បានក្លាយជានិស្សិតបញ្ចប់ការសិក្សានៅបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជាដំបូងគេ ហើយក្នុងចំណោមកម្មាភិបាលបរទេសតែប្រាំពីរនាក់ប៉ុណ្ណោះដែលបានបញ្ចប់ការសិក្សានៅឆ្នាំនោះ។ ពេល​បញ្ចប់​ការ​សិក្សា​ពី វ៉េស ផនត៍ លោក​បាន​ទទួល​បរិញ្ញាបត្រ​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច និង​ទទួល​បាន​គណៈកម្មាការ​ជា​អនុសេនីយ៍ឯក​ក្នុង​កងយោធពល​ខេមរភូមិន្ទ។ គាត់ក៏បានទទួលសញ្ញាប័ត្រអនុបណ្ឌិតផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចពី [[សាកលវិទ្យាល័យញូវយ៉ក]] សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងឆ្នាំ២០០២ និង បណ្ឌិតផ្នែក សេដ្ឋកិច្ចពី [[សាកលវិទ្យាល័យ Bristol|សាកលវិទ្យាល័យ ប្រីស្តូល]] ចក្រភពអង់គ្លេសក្នុងឆ្នាំ២០០៨។ លោក បានទទួលការតែងតាំងជាមេបញ្ជាការកងកម្លាំងពិសេសប្រឆាំងភេរវកម្មជាតិរបស់កម្ពុជា ដែលមានឋានៈវរសេនីយ៍ឯកក្នុងឆ្នាំ ២០០៨ ជាមួយនឹងការទទួលខុសត្រូវក្នុងការជួយកសាងសមត្ថភាពរបស់កម្ពុជាក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអំពើភេរវកម្ម។ លោកទទួលបានឋានន្តរស័ក្តិជាឧត្តមសេនីយឯកក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១៣ ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីត្រូវបានតែងតាំងជាអគ្គមេបញ្ជាការរងនៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ និងជានាយសេនាធិការចម្រុះនៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ។ ក្នុង​អំឡុង​ការ​ប្រឈម​មុខ​ដាក់​គ្នា​រវាង​កម្ពុជា-ថៃ ឆ្នាំ ២០០៨-២០១១ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បាន​ដើរ​តួនាទី​យ៉ាង​សំខាន់​ក្នុង​ការ​ចរចា​ដើម្បី​បញ្ចប់​ការ​ប្រឈម​មុខ​ដាក់​គ្នា។ លោក​ក៏​ចូលរួម​យ៉ាង​ខ្លាំង​ជាមួយ​នឹង​ដំណើរការ​កំណែទម្រង់​កងយោធពល​ខេមរភូមិន្ទ ជាពិសេស​ផ្តោត​លើ​មន្ត្រី​យោធា និង​យោធិន​វ័យក្មេង។ ក្រៅ​ពី​កាតព្វកិច្ច​យោធា​អាជីព លោក​បាន​ចូល​រួម​យ៉ាង​សកម្ម​ជាមួយ​នឹង​កម្មវិធី​សង្គម​ជា​ច្រើន។ លោកជាប្រធានគណៈកម្មាធិការអាហារូបករណ៍សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន និងសមាគមអាហារូបករណ៍សម្តេចតេជោ ដែលផ្តល់ឱកាសអាហារូបករណ៍ដល់យុវជនកម្ពុជារាប់ពាន់នាក់បានទៅសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យនានាទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ លោកក៏ជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃសមាគមគ្រូពេទ្យស្ម័គ្រចិត្តយុវជនសម្តេចតេជោ (TYDA) ដែលប្រមូលផ្តុំគ្រូពេទ្យ និស្សិតពេទ្យ និងអ្នកស្ម័គ្រចិត្តរាប់ពាន់នាក់ ដើម្បីជួយផ្តល់សេវាថែទាំសុខភាពដោយឥតគិតថ្លៃដល់ប្រជាជនកម្ពុជានៅតាមជនបទទូទាំងប្រទេស។ លោក​ក៏​បាន​ចូលរួម​ជាមួយ​នឹង​សកម្មភាព​មួយ​ចំនួន​ទៀត​ដើម្បី​លើក​កម្ពស់​សកម្មភាព​មនុស្សធម៌​សម្រាប់​មណ្ឌល​កុមារ​កំព្រា និង​ជន​ពិការ។ លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានរៀបការជាមួយលោកស្រី ពេជ្រ ច័ន្ទមុនី។ កាលពីថ្ងៃទី ៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១៨ ប៉ុន្មានសប្តាហ៍មុនការបោះឆ្នោតសភា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានតែងតាំងកូនប្រុសច្បងទី២ គឺលោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ឲ្យឡើងកាន់តំណែងជាយោធាជាន់ខ្ពស់ ក្នុងគោលបំណងរៀបចំកូនប្រុសរបស់លោកធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី នៅពេលលោកចូលនិវត្តន៍ ឬទទួលមរណភាពនៅកម្ពុជា។ លោក​ត្រូវ​បាន​លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ចាត់​ទុក​ថា ជា​អ្នក​ស្នង​តំណែង​ដ៏​មាន​សក្តានុពល​របស់​លោក។ <ref>{{Cite news|date=9 October 2018|title=Hun Sen Says Son Is 'Possible Future Leader' of Cambodia|publisher=[[Voice of America]]|url=https://www.voacambodia.com/a/hun-sen-says-son-is-possible-future-leader-of-cambodia/4604519.html|access-date=11 October 2018}}</ref> នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២០ ម៉ាណែត ត្រូវបានតែងតាំងជាប្រធានក្រុមយុវជនរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ លោក ហ៊ុន សែន ប្រកាស​ជា​សាធារណៈ​អំពី​ការ​គាំទ្រ​បេក្ខភាព​លោក ម៉ាណែត ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ជា​លើក​ដំបូង​នៅ​ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០២១។ ទោះបីជាមិនដែលបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍ជាសាធារណៈអំពីតួនាទីនេះក៏ដោយ ក៏លោកទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងពីរដ្ឋមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលមួយចំនួន សមាជិកគណបក្ស ក៏ដូចជាគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍ដ៏មានឥទ្ធិពលរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។ <ref>{{Cite news|last=Sokhean|first=Ben|date=6 December 2021|title=Support for Hun Manet as next PM continues to grow|work=Khmer Times|url=https://www.khmertimeskh.com/50982927/support-for-hun-manet-as-next-pm-continues-to-grow/|access-date=9 December 2021}}</ref> លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បញ្ជាក់​ថា ការ​បន្ត​បន្ទាប់​នឹង​មិន​កើត​ឡើង​រហូត​ដល់​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​ក្រោយ​ការ​បោះឆ្នោត​ឆ្នាំ ២០២៨។ == បម្រើផ្នែក​យោធា == [[ឯកសារ:Hun Manet (2019).jpg|រូបភាពតូច]] លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បានចូលបម្រើកងទ័ពនៅឆ្នាំ ១៩៩៥ ដែលជាឆ្នាំតែមួយ ដែលគាត់បានចូលរៀននៅបណ្ឌិតសភាយោធាសហរដ្ឋអាមេរិក។ លោកបានក្លាយជា [[ឧត្តមសេនីយ៍ទោ|ឧត្តមសេនីយឯក]] ក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០១១ ប៉ុន្មានខែប៉ុណ្ណោះបន្ទាប់ពីត្រូវបានតែងតាំងជាអគ្គមេបញ្ជាការរងនៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ និងជាអគ្គមេបញ្ជាការរងនៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ។ ម៉ាណែត​បាន​ដើរ​តួនាទី​យ៉ាង​សំខាន់​ក្នុង​ការ​ចរចា​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​មាន​ជម្លោះ [[ជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ|​កម្ពុជា-ថៃ​ឆ្នាំ​២០០៨]] ។ លោកបានក្លាយជា ឧត្តមសេនីយឯក នៅក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ 2013 ហើយក្រោយមកត្រូវបានតម្លើងឋានន្តរស័ក្តិជាឧត្តមសេនីយផ្កាយបួនក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ 2018 ស្របពេលជាមួយនឹងការទទួលបន្ទុករបស់គាត់ជាអគ្គមេបញ្ជាការរងនៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ (RFAC)។ <ref>{{Cite news|last=Vichea|first=Pang|date=2018-07-02|title=Hun Manet is now a four-star General|language=en|work=Phnom Penh Post|url=https://www.phnompenhpost.com/national/hun-manet-now-four-star-general|access-date=2018-09-07}}</ref> ប្អូនប្រុស​របស់​លោក​គឺ ​លោក ហ៊ុន ម៉ានិត ក៏​បម្រើការ​ក្នុង​ជួរ​កងទ័ព​ដែរ​ក្នុង​ឋានៈ [[ឧត្តមសេនីយ៍ទោ|​ជា​ឧត្តម​សេនីយ៍ត្រិយ៍]]។ == អាជីពនយោបាយ == [[File:Hun Manet and Bongbong Marcos in Manila.jpg|thumb|ជាមួយប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន បុងបុង ម៉ាកូស នៅទីក្រុងម៉ានីឡា ថ្ងៃទី ១១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២៥។]] លោក​ហ៊ុន ម៉ាណែតត្រូវ​បាន​សារព័ត៌មាន​ទាំង​ពីលើក​ឡើង​ហើយពី​លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ផ្ទាល់ថា ​ជា​បេក្ខភាពនៃនាយករដ្ឋមន្ត្រី។<ref>{{Cite news|last=Hutt|first=David|date=8 June 2019|title=Hun Manet: The Next Prime Minister of Cambodia?|publisher=The Diplomat|url=https://thediplomat.com/2019/06/hun-manet-the-next-prime-minister-of-cambodia/|access-date=30 August 2019}}</ref><ref>{{Cite news|last=Ben|first=Sokhean|date=25 October 2018|title=Hun Manet can be prime minister if he is elected, says Hun Sen|work=The Phnom Penh Post|url=https://www.phnompenhpost.com/national/hun-manet-can-be-prime-minister-if-he-elected-says-hun-sen/|access-date=30 August 2019|archive-date=7 មេសា 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230407013448/https://www.phnompenhpost.com/national/hun-manet-can-be-prime-minister-if-he-elected-says-hun-sen|url-status=dead}}</ref> នៅថ្ងៃទី២៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ សម្ដេចហ៊ុន ម៉ាណែត ត្រូវបានគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបោះឆ្នោតជាឯកច្ឆ័ន្ទឱ្យធ្វើជាបេក្ខភាពនាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់គណបក្ស បន្ទាប់ពីលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែលសំខាន់ធ្វើឱ្យគាត់ក្លាយជា [[នាយករដ្ឋមន្ត្រីកំពុងរង់ចាំ|នាយករដ្ឋមន្ត្រីបន្តវេន]] ។ <ref>{{Cite news|date=24 December 2021|title=Hun Manet unanimously elected to be the future Prime Minister|work=Khmer Times|url=https://www.khmertimeskh.com/50994699/hun-manet-unanimously-elected-to-be-the-future-prime-minister/|access-date=24 December 2021}}</ref>ការកើនឡើងរបស់គាត់ត្រូវបានសម្គាល់ដោយការពេញចិត្តរបស់ឪពុកគាត់ លោក​ ហ៊ុន ម៉ាណែត៖ គ្មានការបញ្ជាឱ្យដកទ័ព និងដោះដូរដីដើម្បីចរចាជាមួយថៃទេ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត នៅរសៀលថ្ងៃទី៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ នេះបានបញ្ជាក់ថា គ្មានការបញ្ជាឱ្យកងទ័ពជួរមុខនៅសមរភូមិដកថយ ក្រោយបទឈប់បាញ់ និងគ្មានការចរចាដោយភ្ជាប់លក្ខខណ្ឌដោះដូរដីជាមួយថៃទេ។ ការបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះរបស់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែតធ្វើឡើង ក្រោយមានការវែកញែកលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុកជុំវិញភាពអសកម្ម និងកម្សោយនៃការដោះស្រាយបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃកន្លងមករបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ == ឯកសារយោង == [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់]] [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា]] [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គ្រួសារត្រកូលហ៊ុន]] [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនយោបាយ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា]] [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧត្តមសេនីយ៍កម្ពុជា]] 9t3pjxbj8tbblf0di7z4gmgaciszt6l 0 51403 339712 338164 2026-08-24T14:06:06Z ផេង ផល 52627 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 339712 wikitext text/x-wiki [[ឯកសារ:Gopurataprohm.JPG|រូបភាពតូច|គោបុរៈប្រាសាទតាព្រហ្ម]] [[ឯកសារ:Phnom Chisor - 0113.jpg|រូបភាពតូច|គោបុរៈប្រាសាទភ្នំជីសូ]] [[ឯកសារ:Simplified schema of a Hindu temple.jpg|រូបភាពតូច]] '''''គោបុរៈ''''' ឬ '''''គោបុរៈ''''' ( [[ភាសាទមិឡ|តាមីល]] : கோபுரம், Telugu : గోపురం, Kannada : ಗೋಪುರ) គឺជាប៉មច្រកចូលដ៏មហិមា ដែលជាធម្មតាមាន រចនាបថបែប [[ទេវស្ថាន|ហិណ្ឌូ]] រដ្ឋតាមីល ភាគខាងត្បូង នៃ រដ្ឋឥណ្ឌា ។ អាន់ ឌា ប្រាដេស, Kerala, Karnataka, និង Telangana, <ref name="britgopuram">{{Cite web |title=gopura |url=https://www.britannica.com/eb/article-9037402/gopura |access-date=2008-01-20 |publisher=Encyclopædia Britannica}}</ref> និង [[ស្រីលង្កា]] ។ នៅតំបន់ផ្សេងទៀតនៃប្រទេសឥណ្ឌា ពួកគេមានលក្ខណៈតិចតួចជាង ខណៈដែលនៅក្នុងប្រាសាទឥណ្ឌាភាគខាងត្បូង ពួកគេច្រើនតែជាផ្នែកខ្ពស់បំផុតនៃប្រាសាទ។ ប្រាសាទបុរាណ និងមជ្ឈិមសម័យដើមមាន ''គោបុរៈ'' តូចជាង ខណៈពេលដែលនៅក្នុងប្រាសាទក្រោយៗទៀត គឺជាលក្ខណៈលេចធ្លោនៃរចនាប័ទ្ម ហិណ្ឌូ ទ្រាវិឌ ; <ref name="ching2">{{Cite book|first1=Francis D.K.|last1=Ching|year=2007|title=A Global History of Architecture|location=New York|isbn=978-0-471-26892-5|page=[https://archive.org/details/globalhistoryofa0000chin/page/762 762]|url=https://archive.org/details/globalhistoryofa0000chin/page/762}}</ref> ក្នុង​ករណី​ជា​ច្រើន បរិវេណ​ប្រាសាទ​ត្រូវ​បាន​ពង្រីក និង​កសាង​គោបុរៈ​ធំ​ជាង​នេះ​នៅ​តាម​ព្រំប្រទល់​ថ្មី។ ពួក​វា​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​នៅ​លើ​ដោយ ''​កាឡា​សាំ'' ជា ​ដុំ ​ថ្ម​ដែល​មាន​រាង​មូល​។ ពួកវាដើរតួជាច្រកចេញចូលតាមជញ្ជាំងដែលព័ទ្ធជុំវិញប្រាសាទ។ <ref name="ching">{{Cite book|first1=Francis D.K.|last1=Ching|year=1995|title=A Visual Dictionary of Architecture|url=https://archive.org/details/visualdictionary0000fran|location=New York|isbn=0-471-28451-3|page=[https://archive.org/details/visualdictionary0000fran/page/253 253]}}</ref> សំណង់​ប៉ម​មួយ​ទៀត​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ចំ​កណ្តាល​ប្រាសាទ​គឺ [[វិមាន (លក្ខណៈស្ថាបត្យកម្ម)|​វិមាន]]​។ ពួកគេទាំងពីរត្រូវបានរចនា និងសាងសង់ស្របតាមច្បាប់ដែលមានចែងក្នុងអត្ថបទរបស់ វអស្តុសាស្ត្រា ។ <ref name="Ananth">{{Cite book|last1=Ananth|first1=Sashikala|title=Penguin Guide to Vaastu: The Classical Indian Science of Architecture and Design|url=https://archive.org/details/penguinguidetova0000sash|date=1 January 2000|location=Mumbai|isbn=014027863X}}</ref> ដើមកំណើតរបស់គោបុរៈអាចត្រូវបានតាមដានត្រឡប់ទៅរចនាសម្ព័ន្ធដើមនៃស្តេច បល្លវ និងទាក់ទងទៅនឹងប៉ម [[សិខរ]] កណ្តាលនៃប្រទេសឥណ្ឌាខាងជើង។ នៅចន្លោះសតវត្សទី 12 និងទី 16 ក្នុងកំឡុងសម័យ Pandya, Nayaka និង Vijayanagara នៅពេលដែលប្រាសាទហិណ្ឌូបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃជីវិតទីក្រុងកាន់តែខ្លាំងឡើង ច្រកទ្វារទាំងនេះបានក្លាយជាលក្ខណៈពិសេសលេចធ្លោនៃរូបរាងខាងក្រៅរបស់ប្រាសាទ ដែលនៅទីបំផុតបានគ្របដណ្ដប់លើទីសក្ការៈខាងក្នុងដែលត្រូវបានបិទបាំងពីទិដ្ឋភាពដោយ ទំហំ និងទីធ្លាធំរបស់គោបុរៈ។ <ref name="mitchell">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ajgImLs62gwC|title=The Hindu Temple|year=1988|location=Chicago|pages=151&ndash;153|isbn=0-226-53230-5}}</ref> វាក៏គ្របដណ្ដប់លើទីសក្ការៈខាងក្នុងក្នុងបរិមាណនៃគ្រឿងតុបតែង។ ជារឿយៗទីសក្ការបូជាមានគោបុរៈច្រើនជាងមួយ។ <ref name="britgopuram"/> ពួកគេក៏លេចមុខនៅក្នុងស្ថាបត្យកម្មនៅខាងក្រៅប្រទេសឥណ្ឌា ជាពិសេស [[ស្ថាបត្យករខ្មែរ|ស្ថាបត្យកម្មខ្មែរ]] ដូចជានៅ [[ប្រាសាទ អង្គរវត្ត|អង្គរវត្ត]] ។ [[ប្រាសាទធំ]]តាមបែប ទ្រាវិឌ ឬ koil អាចមានគោបុរៈជាច្រើន ដែលបើកចូលទៅក្នុងបរិវេណជញ្ជាំងតូចៗជាបន្តបន្ទាប់នៅជុំវិញទីសក្ការៈបូជាធំ ដោយជាទូទៅធំជាងគេនៅគែមខាងក្រៅ។ បរិវេណប្រាសាទជាធម្មតាមានរាងការ៉េ ឬរាងចតុកោណ យ៉ាងហោចណាស់ជញ្ជាំងខាងក្រៅមានគោបុរៈ ជាញឹកញយពីទិសខាទាំងបួន។ អគារច្រើនជាន់នៃគោបុរៈជាធម្មតាធ្វើឡើងវិញនូវលក្ខណៈពិសេសកម្រិតទាបនៅលើមាត្រដ្ឋានថយចុះតាមចង្វាក់។ <ref name="mitchell"/> ទីសក្ការៈខាងក្នុង និងដំបូលប៉មរបស់វា (ទីសក្ការបូជារបស់អាទិទេពកណ្តាល) ត្រូវបានគេហៅផងដែរថា ''[[វិមាន (លក្ខណៈស្ថាបត្យកម្ម)|វិមាន]]'' ទោះបីជានៅភាគខាងត្បូងវាមានទំហំតូចជាងគោបុរៈនៅក្នុងប្រាសាទធំៗក៏ដោយ។ == និរុត្តិសាស្ត្រ == {{Multiple image|caption3=}} ប្រភពដើម [[ភាសាទមិឡ|តាមីល]] មកពីពាក្យពីរគឺ கோ (kō) និង புறம் (puram) មានន័យថា 'ស្តេច' និង 'ខាងក្រៅ' រៀងគ្នា។ <ref>{{Cite book|last1=Sellby|first1=Martha A.|title=Tamil geographies: cultural constructions of space and place in South India|url=https://archive.org/details/tamilgeographies0000unse|year=2008|publisher=SUNY Press|author2=Indira Viswanathan Peterson}}</ref> វាមានដើមកំណើតពី យុគសម័យ Sangam នៅពេលដែលវាត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ஓங்கு நிலை வாயில் (ōnggu nilai vāyil) មានន័យថា 'ច្រកចេញចូលមិនអាចខ្វះបាន' ។ <ref>{{Cite book|last1=S. Sundararajan|title=Ancient Tamil country: its social and economic structure|url=https://archive.org/details/ancienttamilcoun0000sund|year=1991|publisher=Navrang}}</ref> ប្រភពដើមនៃ ភាសាតេលូហ្គូ គឺមកពីពាក្យទាំងពីរ ៖ కోపు (Kōpu) និង అరం (Araṁ) មានន័យថា "កំពូល" និង "មាន" ។ <ref>{{Cite book|last=Vaachaspathy|url=https://archive.org/details/bangaru-nanelu|title=Bangaru Nanelu|date=2020-11-09}}</ref> [[កិរិយាស័ព្ទ|កិរិយាសព្ទ]]ជំនួសគឺមកពីពាក្យ [[សំស្ក្រឹត|សំស្រ្កឹត]] ''គោបុរៈ'' ដែលអាចបំបែកទៅជា ''គោ'' ( {{Lang-sa|गो}} ) ដែល​មាន​ន័យ​ថា 'ទីក្រុង​មួយ' ឬ 'គោ' និង ''បុរៈ'' ( {{Lang-sa|पुरम्}} ) 'ទីក្រុង' ឬ 'ការតាំងទីលំនៅ' ។ <ref>{{Cite book|last={{nobr|Lienhard S.}}, {{nobr|von Hinèuber O.}}|title=Kleine Schriften: Supplement|url=https://books.google.com/books?id=QUYLAQAAMAAJ|year=2007|pages=414|language=fr|isbn=9783447056199}}</ref> លោកបណ្ឌិត ស្ថាបតិ ពន្យល់អត្ថន័យនៃពាក្យ គោបុរៈ និង វិមាន យ៉ាងដូច្នេះ។ វិមាន មានន័យថា រង្វាស់ បង្ហាញពីចំនួនរង្វាស់ដែលធ្វើឡើងក្នុងការសាងសង់ និងការរចនារចនាសម្ព័ន្ធនោះ។ គោបុរៈ មានពីរពាក្យគឺ គវ និង បុរ មានន័យថាកន្លែងដែលថាមពលទាំងអស់ដែលមាននៅក្នុងសត្វមានជីវិតចូលមកខាងក្នុង។ <ref>{{Cite web |last=Sthapati |first=Dr. V |title=Lecture at Brihadeeshwara temple (part 2) |url=http://www.youtube.com/ |website=You tube |access-date=2024-10-28 |archivedate=2015-11-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151115185957/https://www.youtube.com/watch?v=IbupI6r5SxQ |url-status=dead }}</ref><sup class="noprint Inline-Template"><span style="white-space: nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="Dead link tagged August 2024">តំណភ្ជាប់ស្លាប់</span></nowiki>'' &#x5D;</span></sup> == ស្ថាបត្យកម្ម == [[ឯកសារ:Ulagalantha_Perumal6.JPG|ស្តាំ|រូបភាពតូច|250x250ភីកសែល| ព៌ត័មានលម្អិតក្នុងគោបុរៈបង្ហាញ វិមានវាស់ផែនដី និងមេឃ]] គោបុរៈជាធម្មតាមានរាងជា [[ចតុកោណកែង|រាងពងក្រពើ]] ដែលមានទម្រង់ជាទ្វារឈើកម្រិតដី ដែលជារឿយៗត្រូវបានតុបតែងយ៉ាងបរិបូរណ៍ ផ្តល់ការចូលប្រើប្រាស់។ ខាង​លើ​នេះ​ជា​គោបុរៈ​ដែល​មាន​រាង​តូច​ច្រឡឹង ឬ ​បាក់​បែក ​ជា​ច្រើន ''[[តាឡា (ស្ថាបត្យកម្មហិណ្ឌូ)|​ជាន់]]'' ដែល​មាន​ទំហំ​ថយ​ចុះ​ខណៈ​ប៉ម​គោបុរៈ​រួម​តូច។ ជាធម្មតា ប៉មត្រូវបានគ្របពីលើដោយដំបូល ប្រក់ស័ង្កសី ជាមួយនឹងការបញ្ចប់។ <ref name="mitchell"/> ទម្រង់នេះបានចាប់ផ្តើមតិចតួចនៅក្នុងសតវត្សទី 10 ដូចជានៅ ប្រាសាទ Shore, Mamallapuram ជាមួយនឹង ប្រាសាទ Brihadeeswarar សតវត្សទី 11 នៅ Thanjavur បង្ហាញពីជំហានដ៏សំខាន់ឆ្ពោះទៅមុខជាមួយនឹងគោបុរៈពហុជាន់ពីរចាប់ពីសម័យនោះ ដែលមានទំហំធំជាងកន្លែងមុនៗ ទោះបីជាតូចជាងក៏ដោយ។ ជាងប្រាង្គធំ (វិមាន) នៃប្រាសាទ។ គោបុរៈទាំងបួននៃ ប្រាសាទ Thillai Nataraja, Chidambaram គឺជាឧទាហរណ៍ដំបូងដ៏សំខាន់ ដែលបានចាប់ផ្តើមនៅពាក់កណ្តាលសតវត្សទី 13 ប៉ុន្តែបានបញ្ចប់ក្នុងរយៈពេលយូរជាងនេះ។ គោបុរៈត្រូវបានតុបតែងយ៉ាងប្រណិតជាមួយនឹងរូបចម្លាក់ និងចម្លាក់ និងលាបពណ៌ជាមួយនឹងប្រធានបទផ្សេងៗដែលកើតចេញពី ទេវកថាហិណ្ឌូ ជាពិសេសវត្ថុដែលទាក់ទងនឹង អាទិទេព អធិបតីនៃប្រាសាទដែលគោបុរៈស្ថិតនៅ។{{Citation needed|date=March 2018}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[វិគីភីឌា:ត្រូវការអំណះអំណាង|<span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2018)">ត្រូវការដកស្រង់</span>]]'' &#x5D;</sup> គោបុរៈ​ខ្ពស់​ជាង​គេ​ទាំង​ពីរ​គឺ​ទំនើប យ៉ាង​ហោច​មួយ​ផ្នែក។ ប្រាសាទ Ranganathaswamy, Srirangam, Tamil Nadu, មាន 21 ''គោបុរៈ'' (ប៉មក្លោងទ្វារ) រួមទាំងប៉មកម្ពស់ {{Convert|239.5|ft|m}} ''រាជគោបុរ'' (ទីសក្ការបូជានៃច្រកទ្វារសំខាន់) ដែលត្រូវបានអះអាងថាជាប៉មប្រាសាទខ្ពស់ជាងគេនៅអាស៊ី។ {{Convert|73|m|ft}} - កម្ពស់ 13 ជាន់ ''រាជគោបុរ'' ត្រូវបានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ 1987 និងគ្របដណ្តប់ទេសភាពសម្រាប់គីឡូម៉ែត្រជុំវិញខណៈពេលដែល gopurams 20 ដែលនៅសល់ត្រូវបានសាងសង់នៅចន្លោះសតវត្សទី 14 និង 17 ។ <ref>[https://srirangam.org/towers/ "Towers" on temple website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221221175423/https://srirangam.org/towers/|date=21 December 2022}}; [http://tamilwebworld.in/tallest-temple-tamil-nadu-odisha/ Tamilwebworld]</ref> ការប្រកួតប្រជែងសម្រាប់ចំណងជើង "ខ្ពស់ជាងគេ" គឺ 20 ជាន់ {{Convert|249|ft|m}} គោបុរៈនៅប្រាសាទ Murdeshwar ទំនើប ដែលខុសពីធម្មតាត្រូវបានផ្តល់ជូនជាមួយនឹង ការលើក ។ <gallery mode="packed" heights="149" perrow="5"> ឯកសារ:Ulagalantha_perumal.j.jpg|alt=Ulagalantha Perumal Temple, Tirukoyilur| ប្រាសាទ Ulagalantha Perumal, Tirukoyilur ឯកសារ:Varadaraja_Perumal_Temple_Kanchipuram_(2).jpg|alt=Varadharaja Perumal Temple, Kanchipuram| ប្រាសាទ Varadharaja Perumal, Kanchipuram ឯកសារ:Rajagopalaswamy_temple10.JPG|alt=Rajagopalaswamy Temple, Mannargudi| ប្រាសាទ Rajagopalaswamy, Mannargudi ឯកសារ:Thiruvannamalai,_Arunachalesvara_Temple,_Annamalaiyar_Temple,_Panoramic_view,_India.jpg|alt=Annamalaiyar Temple, Thiruvannamalai| ប្រាសាទអណ្ណាម៉ាឡៃយ៉ារ ធី រុវវណ្ណម៉ាឡៃ ឯកសារ:Murdeshwar_temple_gopuram.jpg| Murdeshwar ឯកសារ:Srirangam_Temple_Gopuram_(767010404).jpg|alt=Ranganathaswamy Temple, Srirangam| ប្រាសាទ Ranganathaswamy, Srirangam ឯកសារ:Andal_Temple.jpg|alt=Srivilliputhur| ស្រ៊ីវីលីពធរ ឯកសារ:Pariyur.jpg|alt=Pariyur| ប៉ារីយូ ឯកសារ:Thiruchendur_Temple_Rajagopuram.JPG|alt=Tiruchendur| ទីរូឆេនឌូរ ឯកសារ:Sree_Padmanabhaswamy_temple_Thiruvananthapuram,_kerala.jpg|alt=Shree Padmanabhaswamy Temple, Thiruvananthapuram| ប្រាសាទ Shree Padmanabhaswamy, Thiruvananthapuram ឯកសារ:West_Tower.jpg|alt=Thillai Nataraja Temple, Chidambaram| ប្រាសាទ Thillai Nataraja, Chidambaram ឯកសារ:Yathothkari_(9).jpg|alt=Yathothkari Perumal Temple, Kancheepuram| ប្រាសាទ Yathothkari Perumal, Kancheepuram ឯកសារ:Karnataka_Hampi_IMG_0730.jpg|alt=Hampi| ហាំពី ឯកសារ:Tirumala_temple.JPG|alt=Tirumala| ទីរូម៉ាឡា ឯកសារ:Sri_Mahamariamman_temple-Kuala_Lumpur_Malaysia.jpg|alt=Kuala Lumpur| [[គូឡាឡាំពួ|កូឡាឡាំពួរ]] ឯកសារ:Simhachalam_Gopuram_Night.jpg|alt=Simhachalam| ស៊ីមហាចាឡាំ ឯកសារ:Aathikoneswaram.jpg| Athi Koneswaram ឯកសារ:Koodalazhagar_(13).jpg|alt=Koodal Azhagar temple, Madurai| ប្រាសាទ Koodal Azhagar, Madurai ឯកសារ:Ramaswamy3.j.jpg|alt=Ayothiapattinam, Ramaswamy temple| Ayothiapattinam, '''ប្រាសាទ Ramaswamy''' ឯកសារ:Subhramanya_Swamy_Temple_in_Biccavole.jpg|alt=Biccavolu| ប៊ីកាវ៉ូលូ ឯកសារ:Chebrolu_Temple.jpg|alt=Chebrolu| ឆេប្រូលូ ឯកសារ:Besakih02.jpg|alt=Besakih, Bali| Besakih, [[កោះបាលី]] ឯកសារ:Betarayaswamy_temple.jpg|alt=Betrayaswamy Temple| ប្រាសាទ Betrayaswamy ឯកសារ:Iraivan_dsc8361.jpg|alt=On left is a gopuram, to the right above the sanctum is vimana| នៅ​ខាង​ឆ្វេង​មាន​គោបុរៈ ខាង​ស្ដាំ​នៅ​ខាង​លើ​ទីសក្ការៈ​គឺ [[វិមាន (លក្ខណៈស្ថាបត្យកម្ម)|​វិមាន]] </gallery> e8d2xmqpfumpxq9a77570o36neiaedd 0 53236 339716 338985 2026-08-25T03:29:04Z TheRandomGoober 27248 /* សីហា */ 339716 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" |'''[[បញ្ជីនៃទសវត្សរ៍ សតវត្ស និងសហស្សវត្សរ៍|សហស្សវត្សរ៍]]''' |[[សហស្សវត្សរ៍ទី ៣]] |- |'''[[បញ្ជីនៃទសវត្សរ៍ សតវត្សរ៍ និងសហស្សវត្សរ៍|សតវត្សរ៍]]''' |[[សតវត្សរ៍ទី ២១]] |- |'''[[បញ្ជីនៃទសវត្សរ៍ សតវត្សរ៍ និងសហស្សវត្សរ៍|ទសវត្សរ៍]]''' |[[ទសវត្សរ៍ ២០២០|ឆ្នាំ ២០២០]] |- |'''[[បញ្ជីឆ្នាំ|ឆ្នាំ]]''' | [[ឆ្នាំ ២០២៣|២០២៣]] • [[ឆ្នាំ ២០២៤|២០២៤]] • [[ឆ្នាំ ២០២៥|២០២៥]] • [[ឆ្នាំ ២០២៦|គ.ស. ២០២៦]] • [[ឆ្នាំ​ ២០២៧|២០២៧]] • [[ឆ្នាំ ២០២៨|២០២៨]] • [[ឆ្នាំ ២០២៩|២០២៩]] |} {| class="infobox" style="width:20em;" |- style="text-align:center;" ! colspan="2" style="background: #ABCDEF;" |ឆ្នាំ ២០២៦ ក្នុង​ប្រតិទិន​ផ្សេងៗ |- |'''[[ពុទ្ធសករាជ]]''' |២៥៧០ |- style="vertical-align:top;" |'''[[ប្រតិទិនហ្គ្រេហ្គោរៀន|ប្រតិទិនគ្រីកូរី]]''' |២០២៦ ''MMXXVI'' |- |'''[[Ab urbe condita]]''' |២៧៧៩ |- |'''[[ប្រតិទិនអាមេនី]]''' |១៤៧៥ ԹՎ ՌՆՀԵ |- |'''[[ប្រតិទិនអាស៊ីរី]]''' |៦៧៧៦ |- |'''[[ប្រតិទិនបាហៃ]]''' |១៨២–១៨៣ |- |'''[[ប្រតិទិនសាកាបាលី]]''' |១៩៤៧–១៩៤៨ |- |'''[[ប្រតិទិនបេងហ្កាល់]]''' |១៤៣៣ |- |'''[[ប្រតិទិនប៊ែប៊ែរ]]''' |២៩៧៦ |- |'''[[រាជ្យឆ្នាំស្តេចអង់គ្លេស|រាជ្យឆ្នាំអង់គ្លេស]]''' |៤ [[ឆាលស៍ទី៣|Cha. ៣]] – ៥ [[ឆាលស៍ទី៣|Cha. ៣]] |- |'''[[ប្រតិទិនភូមា]]''' |១៣៨៨ |- |'''[[ប្រតិទិនប៊ីហ្សង់តាំង]]''' |៧៥៣៤–៧៥៣៥ |- |'''[[ប្រតិទិនចិន]]''' |甲辰年 <small>([[រោង]] ធាតុឈើ)</small> ៤៧២៣ ឬ ៤៥១៦   ''— ដល់ —'' 乙巳年 <small>([[មមី]] ធាតុភ្លើង)</small> ៤៧២៤ ឬ ៤៥១៧ |- |'''[[ប្រតិទិនកូបទិក]]''' |១៧៤២–១៧៤៣ |- |'''[[ប្រតិទិនឌីស្កតដ៍]]''' |៣១៩២ |- |'''[[ប្រតិទិនអេត្យូពី]]''' |២០១៨–២០១៩ |- |'''[[ប្រតិទិនហេប្រឺ]]''' |៥៧៨៦–៥៧៨៧ |- |'''[[ប្រតិទិនហិណ្ឌូ]]''' |២០៨២–២០៨៣ <small>([[វិក្រមសម្វត]])</small> ១៩៤៧–១៩៤៨ <small>([[ប្រតិទិនជាតិឥណ្ឌា|សកសម្វត]])</small> ៥១២៦–៥១២៧ <small>([[កលិយុគ]])</small> |- |'''[[ប្រតិទិនអូឡូសែន]]''' |១២០២៦ |- |'''[[ប្រតិទិនអ៊ីហ្គបូ]]''' |១០២៦–១០២៧ |- |'''[[ប្រតិទិនអ៊ីរ៉ង់]]''' |១៤០៤–១៤០៥ |- |'''[[ប្រតិទិនឥស្លាម]]''' |១៤៤៧–១៤៤៨ |- |'''[[ប្រតិទិនជប៉ុន]]''' |[[រេវ៉ា|សករាជរេវ៉ា ៨]] <small>(令和８年)</small> |- |'''[[ប្រតិទិនជ្វា]]''' |១៩៥៩–១៩៦០ |- |'''[[ប្រតិទិនជូឆេ]]''' |១១៥ |- |'''[[ប្រតិទិនជូលាន]]''' |គ្រីកូរីដក ១៣ ថ្ងៃ |- |'''[[ប្រតិទិនកូរ៉េ]]''' |៤៣៥៩ |- |'''[[ប្រតិទិនសាធារណរដ្ឋចិន|ប្រតិទិនមីនគួ]]''' |ROC ១១៥ <small>民國115年</small> |- |'''[[ប្រតិទិនណានក្សាហ៊ី]]''' |៥៥៨ |- |'''[[ប្រតិទិនសុរិយគតិថៃ]]''' |២៥៦៩ |- |'''[[ប្រតិទិនទីបេ]]''' |ཤིང་མོ་སྦྲུལ་ལོ <small>([[រោង]]ញីធាតុឈើ)</small> ២១៥២ ឬ ១៧៧១ ឬ ៩៩៩    ''— ដល់ —'' མེ་ཕོ་རྟ་ལོ་ <small>([[មមី]]ញីធាតុឈើ)</small> ២១៥៣ ឬ ១៧៧២ ឬ ១០០០ |- |'''[[ម៉ោងយូនីក|ម៉ោងយូនីក]]''' |១៧៦៧២២៥៦០០ – ១៧៩៨៧៦១៤៩៩ |} '''គ.ស. ២០២៦''' ត្រូវ​នឹង ព.ស. ២៥៧០ ជាឆ្នាំសកលចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ តាម[[ប្រតិទិនគ្រីកូរី]] ហើយជាឆ្នាំទី ២០២៦ នៃ[[សកលសករាជ]] និង[[គ្រិស្តសករាជ]]។ * ឆ្នាំ[[មមី]] អដ្ឋស័ក ចុល្លសករាជ ១៣៨៨ (ថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា ជាថ្ងៃឡើងស័ក)។ * ឆ្នាំទី ៧ ក្នុង[[ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០២០]], ឆ្នាំទី ២៦ ក្នុង[[សតវត្សរ៍ទី២១]] និងឆ្នាំទី ២៥ ក្នុង[[សហស្សវត្សរ៍ទី ៣]]។ នៅក្នុងឆ្នាំនេះ គេសង្កេតឃើញមានជម្លោះប្រដាប់អាវុធថ្មីៗផ្ទុះឡើងនៅក្នុងទ្វីបអាមេរិក និងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា។ នៅដើមខែមករា សហរដ្ឋអាមេរិកបានចាប់ផ្តើម[[អន្តរគមន៍សហរដ្ឋអាមេរិកនៅវេណេស៊ុយអេឡាឆ្នាំ២០២៦|ប្រតិបត្តិការយោធា]]នៅក្នុងប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា និងជាលទ្ធផល​បានចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីកំពុងកាន់អំណាច លោក[[នីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូ]]។ អន្តរាគមន៍នេះបានបង្កឱ្យមានការបិទផ្លូវនាំចេញប្រេងរបស់ប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា ដែលបន្តរុញច្រានឱ្យកើតមាន[[វិបត្តិគុយបាឆ្នាំ២០២៦|វិបត្តិប្រេង]]នៅក្នុងប្រទេសគុយបា។ ចូលមកដល់ខែកុម្ភៈ ប្រទេសប៉ាគីស្ថានបានបើកការវាយប្រហារតាមអាកាសចូលក្នុងប្រទេសអាហ្វហ្កានីស្ថាន ដែលនាំឱ្យផ្ទុះ[[សង្គ្រាមប៉ាគីស្ថាន–អាហ្វហ្កានីស្ថានឆ្នាំ២០២៦|ជម្លោះបើកចំហរ]]វាងប្រទេសទាំងពីរ។ ជាប្រតិកម្មនឹងការបង្ក្រាបរបស់អាជ្ញាធរអ៊ីរ៉ង់លើ[[បាតុកម្មអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៥–២០២៦|ចលនាបាតុកម្មមហាជន]] សហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែលបានរួមគ្នាផ្តើម[[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់]]នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ជាមួយនឹង[[ឃាតកម្មលើអាលី ហាមេនៃ|ការធ្វើឃាតមេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់]][[អាលី ហាមេនៃ]] ហើយជាលទ្ធផលនៃជម្លោះនេះ សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកត្រូវទទួលរងនូវសោកនាដកម្មធ្ងន់ធ្ងរ ក្រោយអ៊ីរ៉ង់បានបាញ់ប្រហារសងសឹកលើប្រទេសក្នុងតំបន់ជាសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិក ក៏ដូចជាការបិទ[[វិបត្តិច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ឆ្នាំ២០២៦|ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍]]។ នៅក្នុងវិស័យវិទ្យាសាស្ត្រនិងបច្ចេកវិទ្យាវិញ បេសកកម្មហោះកាត់ឋានព្រះច័ន្ទ [[អារតេមីស ២]] របស់[[អង្គការណាសា|ណាសា]]បានក្លាយជាប្រធានបទដ៏ពេញនិយមមួយ ដោយវាត្រូវជាបេសកកម្មដែលពាំនាំមនុស្សចេញពីគន្លងផែនដីទាបដំបូងគេចាប់តាំងពីបេសកកម្ម[[អាប៉ូឡូ ១៧]] កាលពីឆ្នាំ១៩៧២ មក។ [[បញ្ញាសិប្បនិម្មិត]]បានបន្តអភិវឌ្ឍទៅមុខ ដោយមានការផ្តោតច្រើនឡើងៗលើមាត្រដ្ឋានម៉ូឌែល ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងកម្មវិធីពាណិជ្ជកម្មផ្សេងៗ។ ខណៈពេលដែលគម្រោងប្រជាប្រិយមួយចំនួនដូចជា [[សូរ៉ា]] របស់[[អូផិនអេអាយ]]ត្រូវបានបញ្ឈប់ដំណើរការពិតមែនក្ដី យ៉ាងណា[[បញ្ញាសិប្បនិម្មិតជំនាន់ថ្មី]] រួមទាំងគំរូវាយអក្សរបង្កើតជាវីដេអូ នៅតែបន្តវិវត្តទៅមុខដដែរ។ ==មេដឹកនាំកម្ពុជា== {{ដើមចំបង|បញ្ជីមេដឹកនាំរដ្ឋប្រចាំសតវត្សរ៍ទី២១}} {| class="wikitable" !ព្រះ​ឆាយា​ល័ក្ខណ៍/រូបថត !តំណែង !នាម |- |[[File:Ceremonial Reception of the King of Cambodia, Norodom Sihamoni on May 30, 2023 (3x4 cropped).jpg|115x115px]] |[[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] |'''[[នរោត្តម សីហមុនី|ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី]]''' |- |[[File:Hun Manet on May 30, 2025 (cropped 2).jpg|124x124ភីកសែល]] |[[នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] |'''[[ហ៊ុន ម៉ាណែត|សម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត]]''' |} ==ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ== ===មករា=== * ១ មករា ** ប្រទេស[[ប៊ុលហ្ការី]]​បាន​ចាប់អនុម័ត​ប្រើ[[អឺរ៉ូ|ប្រាក់​អឺរ៉ូ]] ដោយ​ក្លាយ​ខ្លួនជា​រដ្ឋ​សមាជិក​ទី ២១ នៃ​[[ហ្សូន​អឺរ៉ូ]]។<ref>{{cite press release |title=Bulgaria ready to use the euro from 1 January 2026: Council takes final steps |date=July 8, 2025 |publisher=Council of the European Union |url=https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/07/08/bulgaria-ready-to-use-the-euro-from-1-january-2026-council-takes-final-steps/}}</ref> ** ប្រទេស[[ស៊ីប]]បានចាប់ផ្តើមតួនាទីក្នុងនាមជា[[ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាសហភាពអឺរ៉ុប]]។<ref>{{Cite web |date=2025-12-31 |title=Cyprus promises 'new approach' during EU Council presidency |url=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/4075519-cyprus-promises-new-approach-during-eu-council-presidency.html |access-date=2026-01-01 |website=www.ukrinform.net |archivedate=2025-12-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20251231165054/https://www.ukrinform.net/rubric-ato/4075519-cyprus-promises-new-approach-during-eu-council-presidency.html |url-status=dead }}</ref> ** មនុស្សចំនួន ៤១ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និងមនុស្សប្រមាណ ១១៦ នាក់ទៀតបានទទួលរងរបួសនៅក្នុង[[គ្រោះអគ្គិភ័យបារនីយដ្ឋាននៅក្រង់ម៉ុងតាណាឆ្នាំ២០២៥|គ្រោះអគ្គិភ័យឆាបឆេះបារនីយដ្ឋាន]]មួយកន្លែងក្នុងក្រុង[[ក្រង់-ម៉ុងតាណា]]នៃប្រទេស[[ស្វីស]]។<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/world/2026/jan/01/several-dead-and-injured-in-explosion-swiss-ski-resort-town-crans-montana-police-say |title=Several dead and injured in explosion at Swiss ski resort town Crans-Montana, police say |work=The Guardian|accessdate=3 January 2026|date=1 January 2026}}</ref> * ៣ មករា ** [[សហរដ្ឋអាមេរិក]]បានបើក[[ការវាយប្រហាររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកលើវេណេស៊ុយអេឡាឆ្នាំ២០២៥|ការវាយប្រហារតាមអាកាស]]ជាច្រើនសារទៅលើទីតាំងយ៉ាងច្រើនកន្លែងនៅទូទាំងតំបន់ភាគខាងជើងនៃប្រទេស[[វេណេស៊ុយអេឡា]] ហើយបានចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា លោក[[នីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូ]] រួមជាមួយនឹងភរិយាគឺលោកស្រី[[ស៊ីលីយ៉ា ហ្វ្លរ៉េស]]។<ref>{{cite web|title=Trump says Venezuela's Maduro captured after strikes|url=https://www.reuters.com/world/americas/loud-noises-heard-venezuela-capital-southern-area-without-electricity-2026-01-03/|access-date=2026-01-03|publisher=Reuters}}</ref> ** ប្រទេស[[គីនេអេក្វាទ័រ]]បានផ្លាស់ប្ដូររដ្ឋធានីពី[[ម៉ាឡាបូ]]ទៅ[[ស៊ីយូដាដដេឡាប៉ាស]]។<ref>{{Cite web|url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/01/04/equatorial-guinea-relocates-capital-to-ciudad-de-la-paz_6749064_4.html|title=Equatorial Guinea relocates capital to Ciudad de la Paz|date=January 4, 2026|via=Le Monde}}</ref> * ៥ មករា – លោកស្រី[[ឌែលស៊ី រ៉ូឌ្រីហ្គែស]]បានស្បថឡើងកាន់តំណែងជា[[ប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា|ប្រធានាធិបតីស្តីទី]]ផ្លូវការនៃប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា ក្រោយពីការចាប់ខ្លួនលោកនីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូ។<ref>{{Cite news |date=5 January 2026 |title=Delcy Rodriguez formally sworn in as Venezuela's interim presiden |url=https://www.reuters.com/world/americas/delcy-rodriguez-formally-sworn-venezuelas-interim-president-2026-01-05/ |work=Reuters}}</ref> * ៦ មករា – [[ការវាយលុកស៊ីរីភាគឦសានឆ្នាំ២០២៦|ការប្រយុទ្ធគ្នា]]បានផ្ទុះឡើងរវាងកងកម្លាំងនៃរដ្ឋាភិបាលស៊ីរី និងក្រុមប្រដាប់អាវុធឃឺដគឺ [[កងកម្លាំងប្រជាធិបតេយ្យស៊ីរី]]។<ref>{{cite web | title=SYRIA Displacement resulting from conflict escalation in Aleppo | url=https://www.acaps.org/fileadmin/Data_Product/Main_media/20260115_ACAPS_Syria_-_escalation_of_conflict.pdf | access-date=2026-02-12}}</ref> * ៧ មករា – សហរដ្ឋអាមេរិកបានស្ទាក់ចាប់និងរឹបអូសនាវាដឹកប្រេង[[នាវាស្រមោល|ស្រមោល]]ចំនួនពីរគ្រឿង ដោយក្នុងនោះរួមមាននាវារុស្ស៊ីមួយគ្រឿង នៅកំឡុង[[ប្រតិបត្តិការលំពែងខាងត្បូង]] ដែលជាដំណើរការបិទផ្លូវរត់ពាណិជ្ជកម្មប្រេងចេញចូលប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡាដោយអាមេរិក។<ref>{{cite web |title=Venezuela Updates: U.S. Forces Seize Two Tankers; Rubio Lays Out Plan for American Control |url=https://www.nytimes.com/live/2026/01/07/world/venezuela-us-trump |access-date=12 January 2026 |publisher=The New York Times}}</ref> * ៨ មករា – លោក[[ថងលូន ស៊ីស៊ូលីត]]ត្រូវបានជ្រើសតាំងម្តងទៀតជា[[អគ្គលេខាធិការបក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍ឡាវ]] នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកដំបូងនៃ[[គណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍ឡាវលើកទី១២|គណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សលើកទី១២]]។<ref>{{cite web|url=https://thediplomat.com/2026/01/lao-communist-party-chief-reappointed-for-second-term-at-national-congress/|title=Lao Communist Party Chief Reappointed For Second Term at National Congress|date=9 January 2026|access-date=12 February 2026|last1=Strangio|first1=Sebastian|publisher=The Diplomat}}</ref> * ៨–៩ មករា – [[រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់]]បានពង្រាយកងកម្លាំងសន្តិសុខដើម្បីបង្ក្រាប[[បាតុកម្មអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៥–២០២៦|បាតុកម្មមហាជនប្រឆាំងនឹងរបបឥស្លាម]] ដោយមានមនុស្សប្រមាណរាប់ពាន់នាក់ត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាបានបាត់បង់ជីវិត បើរាប់គិតត្រឹមតែថ្ងៃទី៨ និងទី៩ ហើយមានមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ទៀតត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ខ្លួនឃុំឃាំង។<ref>{{Cite news |date=12 January 2026 |title=Deaths from Iran protests reach more than 500, rights group says |url=https://www.reuters.com/business/media-telecom/confronting-protests-iran-vows-strike-back-if-us-attacks-2026-01-11/ |access-date=12 January 2026 |work=Reuters}}</ref> * ៩ មករា – [[យុទ្ធនាការ​​យេម៉ែនខាងត្បូងឆ្នាំ២០២៥–២០២៦]]៖ [[ក្រុមប្រឹក្សា​អន្តរកាលខាងត្បូង]]បានប្រកាស​រំលាយខ្លួន បន្ទាប់ពីបានបាត់បង់​ទឹកដី រួមទាំង​រដ្ឋធានី[[អាតាក]]​របស់ខ្លួន​។<ref>{{cite news |title=Yemeni southern separatists in Riyadh announce disputed disbanding of STC |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/1/9/yemens-separatist-southern-transitional-council-announces-its-dissolution |access-date=17 January 2026 |publisher=Al Jazeera |date=9 January 2026}}</ref> * ១១ មករា – [[ការបោះឆ្នោតសភាបេណាំងឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាបេណាំង]]ត្រូវបានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើង។<ref name="ElectionObservation">{{Cite web |title=Election Observation Benin – BRIDGE |url=https://bridge-project.org/event/election-observation/ |access-date=2026-01-12 }}</ref> * ១៤ មករា – [[ប្រតិបត្តិការអំណត់អាកទិក]] ត្រូវបានបើកដំណើរការឡើងដោយប្រទេស[[ដាណឺម៉ាក]] ដោយមានការចូលរួមពីបណ្ដាប្រទេសអឺរ៉ុបជាច្រើនក្នុងការការពារកោះ[[ក្រូអិនឡង់]] ពីការគំរាមកំហែងឈ្លានពាន ឬការកាត់មហាកោះមួយនេះដោយប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោកដូណាល់ ត្រាំ។<ref>{{Cite web |title=The Danish Armed Forces expand their presence and continue exercises in Greenland in close cooperation with allies |url=https://www.fmn.dk/en/news/2025/the-danish-armed-forces-expand-their-presence-and-continue-exercises-in-greenland-in-close-cooperation-with-allies |archive-url=https://web.archive.org/web/20260115214727/https://www.fmn.dk/en/news/2025/the-danish-armed-forces-expand-their-presence-and-continue-exercises-in-greenland-in-close-cooperation-with-allies |archive-date=2026-01-15 |access-date=2026-01-26 |website=Ministry of Defence |archivedate=2026-01-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260115214727/https://www.fmn.dk/en/news/2025/the-danish-armed-forces-expand-their-presence-and-continue-exercises-in-greenland-in-close-cooperation-with-allies |url-status=dead }}</ref> * ១៥–១៦ មករា – [[ការបោះឆ្នោតសកលអ៊ូកង់ដាឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលអ៊ូកង់ដា]]៖ ប្រធានាធិបតីកាន់អំណាចគឺលោក[[យ៉ូវែរី មូសេវេនី]]បានជាប់ឆ្នោតបន្តកាន់អំណាច ខណៈ[[បាតុកម្មអ៊ូកង់ដាឆ្នាំ២០២៦|បាតុកម្ម]]ចោទប្រកាន់អំពីការក្លែងបន្លំសន្លឹកឆ្នោតបានផ្ទុះឡើង នាំឱ្យបាតុករស្លាប់រាប់សិបនាក់ រីឯបេក្ខជនបក្សប្រឆាំងលោក[[បូប៊ី វ៉ែញ]]វិញវិះនឹងត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ជំរិតទៅហើយ។<ref>{{Cite web |date=2026-01-17 |title=Uganda: Opposition Leader Bobi Wine Forcibly Taken By Army Helicopter After Contentious Election Loss To Yoweri Museveni |url=https://www.timesnownews.com/world/uganda-opposition-leader-bobi-wine-arrested-forcibly-taken-by-army-helicopter-after-contentious-election-loss-to-yoweri-museveni-article-153461219 |access-date=2026-01-17 |website=Times Now }}</ref><ref>{{Cite web |title=Uganda election descends into deadly violence as President Yoweri Museveni looks to cling to power |url=https://news.sky.com/story/uganda-election-descends-into-deadly-violence-as-president-yoweri-museveni-looks-to-cling-to-power-13495081 |access-date=2026-01-25 |website=Sky News }}</ref> * ១៨ មករា​ – មនុស្សចំនួន ៤៦ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និងមនុស្សប្រមាណ ២៩១ នាក់ទៀតបានរងរបួស បន្ទាប់ពីរថភ្លើងពីរគ្រឿងបានធ្លាក់ចេញពីផ្លូវរត់នៅក្បែរក្រុង[[អាដាមូស]]នៅភាគខាងត្បូងប្រទេសអេស្ប៉ាញ។<ref>[https://www.nbcnews.com/world/spain/least-20-dead-dozens-injured-high-speed-trains-collide-spain-rcna254725 At least 39 dead, dozens injured after high-speed trains collide in Spain]</ref> * ១៩–២៣ មករា – [[វេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក]]លើកទី ៥៦ បានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅទីក្រុង[[ដាវ៉ូស]] ប្រទេសស្វីស។<ref>{{Cite web|url=https://www.weforum.org/stories/2026/01/davos-2026-annual-meeting-what-to-expect/|title=Davos 2026: What to expect, who's coming and how to follow|website=World Economic Forum}}</ref> * ២០ មករា – [[រដ្ឋាភិបាលអន្តរកាលស៊ីរី]]បានវាយដណ្តើមកាន់កាប់[[រដ្ឋបាលស្វយ័តប្រជាធិបតេយ្យស៊ីរីខាងជើង និងកើត|ទឹកដីមួយភាគធំ]]ដែលធ្លាប់ស្ថិតនៅក្រោម[[កងកម្លាំងប្រជាធិបតេយ្យស៊ីរី]] បន្ទាប់ពី[[ការវាយលុកស៊ីរីភាគឦសានឆ្នាំ២០២៦|យុទ្ធនាការវាយលុក]]បានប្រព្រឹត្តិទៅអស់រយៈពេលជាច្រើនថ្ងៃ មុនពេលបទឈប់បាញ់ត្រូវបានព្រមព្រៀងចូលជាធរមាន។<ref>{{cite news |title=Syria-SDF ceasefire hangs in balance after renewed clashes, faltering talks |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/1/20/syria-sdf-ceasefire-hangs-in-balance-after-renewed-clashes-faltering-talks |work=Al Jazeera |date=20 January 2026}}</ref> * ២២ មករា – [[សហរដ្ឋអាមេរិក]]បានដកខ្លួនចេញជាផ្លូវការពី[[អង្គការសុខភាពពិភពលោក]]។<ref>{{cite web | title=United States Completes WHO Withdrawal | website=HHS.gov | date=2026-01-23 | url=https://www.hhs.gov/press-room/united-states-completes-who-withdrawal.html | access-date=2026-01-26}}</ref> * ២៣ មករា ** [[មហាសន្និបាតជាតិលើកទី១៤ នៃបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម|មហាសន្និបាតជាតិ]]បានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសលោក[[តូ ឡឹម]]ឱ្យបន្តកាន់អំណាចក្នុងនាមជា[[អគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម]]។<ref>{{cite web|url=https://apnews.com/article/vietnam-congress-communist-to-5bdceb29f3e95bf612b04f35fc329e8f|title=Vietnam’s ruling Communist Party re-elects To Lam as general secretary|date=23 January 2026|access-date=26 January 2026|last1=Ghosal|first1=Aniruddha|publisher=AP News}}</ref> ** លោកស្រី[[អ៊ីលីយ៉ាណា យូតូវ៉ា]]បានក្លាយខ្លួនជា[[ប្រធានាធិបតីប៊ុលហ្ការី|ប្រធានាធិបតី]]ស្ត្រីនៃប្រទេស[[ប៊ុលហ្ការី]]ដំបូងគេ បន្ទាប់ពីអតីតប្រធានាធិបតីលោក[[រូមែន រ៉ាដេហ្វ]]បានលាឈប់ពីតំណែង។<ref>{{cite web |date=2026-01-23 |last1=Nenov |first1=Stoyan |url=https://www.reuters.com/world/bulgarian-court-approves-president-radevs-resignation-2026-01-23/ |title=Bulgaria's Radev steps down as president, expected to launch own party |website=Reuters |access-date=26 January 2026}}</ref> * ២៥ មករា – [[ការបោះឆ្នោតសកលមីយ៉ាន់ម៉ាឆ្នាំ២០២៥–២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលមីយ៉ាន់ម៉ា]]៖ នៅក្នុងការបោះឆ្នោតដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាមិនសេរីនិងយុត្តិធម៌ [[គណបក្សសាមគ្គីភាព និងអភិវឌ្ឍន៍សហភាព]] ដែលគាំទ្រដោយក្រុមយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា បានដណ្ដើមអាសនៈភាគច្រើនលើសលប់ទាំងនៅក្នុង[[សភាតំណាងរាស្ត្រ (មីយ៉ាន់ម៉ា)|សភាតំណាងរាស្ត្រ]] និង[[រដ្ឋសភា (មីយ៉ាន់ម៉ា)|រដ្ឋសភា]]។<ref>{{cite web |date=2026-01-11 |title=Myanmar’s military holds second phase of elections amid civil war |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/1/11/myanmars-military-holds-second-phase-of-elections-amid-civil-war |access-date=26 January 2026 |publisher=Al-Jazeera}}</ref> * ២៧ មករា – [[កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីឥណ្ឌា–សហភាពអឺរ៉ុប]] ត្រូវបានចុះជាធរមានបន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់ការចរចាអស់រយៈពេលជិតពីរទសវត្សរ៍ ដោយកិច្ចព្រមព្រៀងនេះបានលុបបំបាត់ពន្ធនាំចូលនាំចេញចំពោះផលិតផល និងសេវាកម្មជាច្រើនប្រភេទរវាងភាគីទាំងសងខាង។<ref>{{cite web | title=India and EU announce 'mother of all trade deals' | website=BBC News | date=27 January 2026 | url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/crrnee01r9jo | access-date=2 February 2026}}</ref> * ២៨ មករា – ការបាក់រលំ[[អណ្តូងរ៉ែរូបាយ៉ា|អណ្តូងរ៉ែកូលតង់រូបាយ៉ា]] នៅភាគខាងកើតនៃ[[សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ]] បានសម្លាប់មនុស្សជាង ៤០០ នាក់។<ref>{{cite web | title=More than 200 killed in mine collapse in eastern DR Congo | website=Al Jazeera | date=2026-01-31 | url=https://www.aljazeera.com/news/2026/1/31/more-than-200-killed-in-mine-collapse-in-eastern-dr-congo-report | access-date=2026-02-02}}</ref> * ២៩ មករា ** [[ជម្លោះស៊ីវិលអេត្យូពី (២០១៨–បច្ចុប្បន្ន)|ជម្លោះស៊ីវិលអេត្យូពី]]៖ ការប៉ះទង្គិចប្រដាប់អាវុធបានផ្ទុះឡើងនៅក្នុង[[តំបន់ធីក្រេ]]នៃប្រទេស[[អេត្យូពី]]រវាង[[កងកម្លាំងការពារធីក្រេ|ក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធធីក្រេ]] និង[[កងកម្លាំងការពារជាតិអេត្យូពី|កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធជាតិអេត្យូពី]]។<ref>{{Cite web|title=Clashes between government troops and Tigrayan forces erupt in Ethiopia|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/1/29/clashes-between-government-troops-and-tigrayan-forces-erupt-in-ethiopia|website=Al Jazeera|access-date=5 February 2026|first=|last=|date=29 January 2026}}</ref> ** [[កុបកម្មនៅបាឡូឈីស្ថាន]]៖ ការផ្ទុះអាវុធដាក់គ្នារវាង[[កងទ័ពរំដោះបាឡូឈីស្ថាន]] និង[[កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធប៉ាគីស្ថាន]]នៅក្នុងស្រុកមួយចំនួននៃ[[ខេត្តបាឡូឈីស្ថាន]] ប្រទេសប៉ាគីស្ថាន បានបង្កឱ្យមានមនុស្សស្លាប់យ៉ាងតិច ២២៥ នាក់។<ref name="dawn">{{cite web |last=Zehri Shahid|first=Abdullah|title=Security forces kill 22 more terrorists in Balochistan, taking 48-hour total tally to 177|url=https://www.dawn.com/news/1970602/balochistan-residents-face-difficulties-as-mobile-internet-services-remain-suspended-for-3rd-day|website=Dawn|access-date=5 February 2026|date=2 February 2026}}</ref> * ៣០ មករា – ឯកសារ[[សំណុំរឿងអែបស្ទីន]]ប្រមាណជាងបីលានទំព័រត្រូវបាន[[ក្រសួងយុត្តិធម៌ (សហរដ្ឋអាមេរិក)|ក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិក]]បញ្ចេញផ្សាយជាសាធារណៈ ដោយក្នុងនោះមានលេច[[បញ្ជីរាយនាមបុគ្គលមាននៅក្នុងសំណុំរឿងអែបស្ទីន|ឈ្មោះឥស្សរជនល្បីៗជាច្រើន]]នៅជុំវិញពិភពលោក។<ref>{{Cite web |date=2026-01-30 |title=Millions of Jeffrey Epstein files released by US justice department |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cevnmxyy4wjo |access-date=2026-02-12 |website=BBC News }}</ref> ===កុម្ភៈ=== * ១ កុម្ភៈ – [[ការបោះឆ្នោតសកលកូស្តារីកាឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលកូស្តារីកា]]៖ លោកស្រី[[លៅរ៉ា ហ៊្វែរណាន់ដេសឌែលហ្កាដូ]]បានជាប់ឆ្នោតក្លាយជា[[ប្រធានាធិបតីកូស្តារីកា|ប្រធានាធិបតីថ្មីនៃប្រទេសកូស្តារីកា]] ហើយ[[គណបក្សអធិបតេយ្យប្រជាជន (កូស្តារីកា)|គណបក្ស]]របស់លោកស្រីផងដែរបានបន្តយកឈ្នះអាសនៈភាគច្រើននៅក្នុង[[សភានីតិបញ្ញត្តិកូស្តារីកា|សភានីតិបញ្ញត្តិ]]។<ref>{{Cite web |last=Mora |first=Carlos |date=2024-11-28 |title=(ជាភាសាអេស្ប៉ាញ) TSE fija cronograma para elecciones nacionales de 2026 |url=https://crhoy.com/tse-fija-cronograma-para-elecciones-nacionales-de-2026/ |access-date=2025-02-02 |website=CR Hoy }}</ref> * ៣ កុម្ភៈ – ក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធនិយមឥស្លាមហៅ [[បូកូហារ៉ាម]] បានធ្វើការវាយប្រហារទៅលើភូមិចំនួនពីរនៅក្នុងរដ្ឋ[[ក្វារ៉ា]]នៃប្រទេស[[នីហ្សេរីយ៉ា]] ដោយបានសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ចំនួន ១៦២ នាក់។<ref>{{Cite web |date=2026-02-04 |title=Islamic militants kill at least 162 people in attacks on 2 villages in Nigeria, lawmaker says |url=https://apnews.com/article/nigeria-attack-katsina-security-north-057f3997877d7e2cf9e79dfcd596f868 |access-date=2026-02-09 |website=AP News }}</ref> * ៥ កុម្ភៈ – សន្ធិសញ្ញា[[ស្តាតថ្មី]] (''New START'') កំណត់ចំនួន[[អាវុធយុទ្ធសាស្ត្រនុយក្លេអ៊ែរ]]រវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងរុស្ស៊ីបានផុតសុពលភាព។<ref name="n935">{{Cite web |date=February 4, 2024 |title=New START to Expire in Two Years as Russia Refuses Talks |url=https://www.armscontrol.org/blog/2024-02/nuclear-disarmament-monitor |access-date=2026-02-04 |publisher=Arms Control Association}}</ref> * ៦ កុម្ភៈ – មនុស្សប្រមាណ ៣១ នាក់បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត និងប្រមាណ ១០០ នាក់ទៀតបានទទួលរងរបួសនៅក្នុងហេតុការណ៍បំផ្ទុះគ្រាប់បែកអត្តឃាតមួយនៅឯព្រះវិហារឥស្លាមខាឌីចាទូលគូប្រានៅទីក្រុង[[ឥស្លាម៉ាបាដ]] ប្រទេស[[ប៉ាគីស្ថាន]]។<ref>{{Cite web |date=2026-02-06 |title=More than 20 killed in blast at Pakistan mosque, officials say |url=https://www.bbc.com/news/articles/cg7y7gz2835o |access-date=2026-02-09 |website=www.bbc.com }}</ref> * ៦–២២ កុម្ភៈ – [[កីឡាអូឡាំពិករដូវរងាឆ្នាំ២០២៦|កីឡាអូឡាំពិករដូវរងា]]បានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅទីក្រុង[[មីឡាន]] និង[[កូរទីណាដាំប៉ែតហ្សូ]] ប្រទេស[[អ៊ីតាលី]]។<ref>{{Cite web |last=Dreier |first=Frederick |date=2026-02-05 |title=We’re Watching the 2026 Winter Olympics for These Thrilling Events |url=https://www.outsideonline.com/outdoor-adventure/snow-sports/cortina-winter-olympics-events/ |access-date=2026-02-09 |website=Outside }}</ref> * ៨ កុម្ភៈ ** [[ការបោះឆ្នោតសកលជប៉ុនឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលជប៉ុន]]៖ លោកស្រី[[សាណាអិ តាកាអ៊ិឈិ]]ដែលជានាយករដ្ឋមន្ត្រីកំពុងកាន់អំណាច បានឈ្នះសំឡេងឆ្នោតភ្លូកទឹកភ្លូកដី និងបានកាន់កាប់អាសនៈមួយភាគធំនៅក្នុង[[សភាតំណាងរាស្ត្រ (ជប៉ុន)|សភាតំណាងរាស្ត្រជប៉ុន]]។<ref>{{cite news |first1=Tamiyuki |last1=Kihara |first2=Yoshifumi |last2=Takemoto |first3=John |last3=Geddie |date=14 January 2026 |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/japan-pm-takaichi-mulls-feb-8-snap-election-yomiuri-reports-2026-01-13/ |title=Japan PM readies snap election, February 8 ballot eyed |publisher=Reuters |location=Tokyo |access-date=9 February 2026}}</ref> ** [[ការបោះឆ្នោតសកលថៃឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកល]] និង[[ប្រជាមតិរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃឆ្នាំ២០២៦|ប្រជាមតិរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃ]]៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកាន់អំណាច លោក[[អនុទិន ជាញវីរកូល]]បានឈ្នះអាសនៈភាគច្រើននៅក្នុង[[សភាតំណាងរាស្ត្រ (ថៃ)|សភាតំណាងរាស្ត្រ]] ខណៈប្រជាមតិដើម្បីចាប់ផ្តើមព្រាង[[រដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃ|រដ្ឋធម្មនុញ្ញ]]ថ្មីត្រូវបានអនុម័ត។<ref>{{Cite news |last=Tanakasempipat |first=Patpicha |date=2025-12-11 |title=Thailand Heads for Election as PM Set to Dissolve Parliament |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-12-11/thai-pm-plans-to-dissolve-parliament-to-pave-way-for-early-vote?taid=693ae483812a0300017aa4a0 |access-date=2026-02-09 |work=Bloomberg }}</ref> ** [[ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីព័រទុយហ្កាល់ឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីព័រទុយហ្កាល់]]៖ បេក្ខជន[[គណបក្សសង្គមនិយម (ព័រទុយហ្កាល់)|គណបក្សសង្គមនិយម]] លោក[[អាន់តូនីញ៉ូ​ ចូសេសេគូរូ]] ត្រូវបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសជា[[ប្រធានាធិបតីព័រទុយហ្កាល់]]ថ្មីនៅក្នុងការបោះឆ្នោតជុំទីពីរ ដោយបានផ្តួលមេដឹកនាំគណបក្សស្ដាំនិយម[[ឆ្កេហ្កា]]គឺ លោក[[អានដ្រេ វេនធូរ៉ា]]។<ref>{{Cite news |last1=Khalip |first1=Andrei |last2=Goncalves |first2=Sergio |date=2026-02-08 |title=Portugal elects Socialist as president by landslide |url=https://www.reuters.com/world/portugal-votes-presidential-runoff-with-socialist-poised-victory-2026-02-08/ |access-date=2026-02-09 |work=Reuters }}</ref> * ១១ កុម្ភៈ – [[ការបោះឆ្នោតសកលបាបាដឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលបាបាដ]]៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រី​កាន់អំណាច លោកស្រី[[មីយ៉ា មត្លីយ៍]] និង[[គណបក្សពលករបាបាដ]]របស់លោកស្រីបានដណ្ដើមយកឈ្នះ​អាសនៈ​ទាំងអស់នៅក្នុង[[រដ្ឋសភា (បាបាដ)|រដ្ឋ​សភា​ជាតិ]]។<ref>{{Cite news |last1=Duncan |first1=Natricia |last2=Mounsey |first2=Calville |date=2026-02-11 |title=Mia Amor Mottley on course for third term, as Barbados heads to the polls |url=https://www.theguardian.com/world/2026/feb/11/mia-amor-mottley-on-course-for-third-term-as-barbados-heads-to-the-polls |access-date=2026-02-13 |work=The Guardian }}</ref> * ១២ កុម្ភៈ – [[ការបោះឆ្នោតសកលបង់ក្លាដែសឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកល]] និង[[ប្រជាមតិរដ្ឋធម្មនុញ្ញបង់ក្លាដែសឆ្នាំ២០២៦|ប្រជាមតិរដ្ឋធម្មនុញ្ញបង់ក្លាដែស]]៖ [[គណបក្សជាតិនិយមបង់ក្លាដែស]]ដឹកនាំដោយលោក[[តារីគ រ៉ះម៉ាន់]]បានឈ្នះអាសនៈភាគច្រើននៅក្នុង[[សភាជាតិ (បង់ក្លាដែស)|សភាជាតិ]] ខណៈប្រជាមតិ​លើ​[[ធម្មនុញ្ញ​ខែកក្កដា]]​ត្រូវបាន​អនុម័ត។<ref>{{Cite web |last=Alam |first=Julhas |last2=Saaliq |first2=Sheikh |last3=español |first3=SHONAL GANGULY Leer en |date=2026-02-12 |title=Bangladesh votes in its first election since the 2024 Gen Z uprising that ousted Hasina |url=https://apnews.com/article/bangladesh-election-hasina-bnp-3662258dc5c44535c839e7bcc4baed43 |access-date=2026-02-17 |website=AP News }}</ref> * ១៣–១៥ កុម្ភៈ – [[សន្និសីទសន្តិសុខទីក្រុងមុយនិចលើកទី៦២]] បានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើង។<ref>{{Cite web|url=https://securityconference.org/en/|title=Munich Security Conference|website=securityconference.org}}</ref> * ១៧ កុម្ភៈ – [[ប្រធានាធិបតីប៉េរូ]] លោក[[ហូសេ ហេរី]]ត្រូវបាន[[សមាជនៃសាធារណរដ្ឋប៉េរូ|សមាជជាតិ]]បោះឆ្នោតដកសិទ្ធិអំណាចជាប្រធានាធិបតី ខណៈលោក[[ហូសេ ម៉ារីយ៉ា បាល់កាហ្សារ]]ត្រូវបានសមាជបោះឆ្នោតតែងតាំងជាប្រធានាធិបតីថ្មីនៅថ្ងៃបន្ទាប់។<ref>{{Cite web |date=2026-02-17 |title=Peru’s leader José Jerí ousted over ‘Chifa-gate’ scandal, as presidential ‘curse’ strikes again |url=https://www.cnn.com/2026/02/17/americas/peru-president-jose-jeri-ousted-intl-latam |access-date=2026-02-18 |website=CNN }}</ref><ref>{{cite news |last1=Elliott |first1=Lucinda |last2=Siniawski |first2=Natalia |title=Peru installs Jose Balcazar as interim president after Jeri ousted in political upheaval |url=https://www.reuters.com/world/americas/peru-congress-elects-jose-balcazar-new-interim-president-2026-02-19/ |access-date=19 February 2026 |work=Reuters |date=19 February 2026}}</ref> * ២២ កុម្ភៈ ** [[គីម ជុងអ៊ុន]]ត្រូវបានជ្រើសតាំងបន្តជា[[អគ្គលេខាធិការនៃគណបក្សពលករកូរ៉េ]] នៅក្នុង[[សមាជនៃគណបក្សពលករកូរ៉េលើកទី៩|សមាជជាតិលើកទី៩]]។<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/cvg18588mdko|title=Kim Jong Un re-appointed leader of North Korea's ruling party|date=23 February 2026|access-date=24 February 2026|last1=Koh|first1=Ewe|publisher=BBC News}}</ref> ** [[ការបោះឆ្នោតសភាឡាវឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាឡាវ]]បានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើង។<ref>{{Cite web |title=Lao PDR Sets February 22, 2026, for National and Provincial Elections |url=https://kpl.gov.la/detail.aspx?id=95854 |access-date=2026-02-23 |website=KPL }}</ref> ** [[ប្រតិបត្តិការហាលីស្កូឆ្នាំ២០២៦|ប្រតិបត្តិការហាលីស្កូ]]៖ ប្រតិបត្តិការយោធាដែលគាំទ្រដោយសហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្រុង[[តាប៉ាល់បា]] រដ្ឋ[[ហាលីស្កូ]] ប្រទេស[[ម៉ិកស៊ិក]] បានសម្លាប់ផ្ដាច់ជីវិតមេដឹកនាំក្រុម[[ការតែលហាលីស្កូជំនាន់ថ្មី]]ឈ្មោះ [[ណេមេស៊ីអូ អូសេហ្គេរ៉ា ស៊ែរវ៉ាន់តេស|ណេមេស៊ីអូ អូសេហ្គេរ៉ា "អែលមេនឆូ" ស៊ែរវ៉ាន់តេស]]។<ref>{{Cite web |last=McCluskey |first=Fidel Gutierrez, Mitchell |date=2026-02-22 |title=Mexico's most-wanted drug leader 'El Mencho' killed in military operation as violent clashes erupt across country |url=https://www.cnn.com/2026/02/22/americas/mexico-kill-drug-mencho-latam-intl |access-date=2026-02-23 |website=CNN }}</ref> * ២៣ កុម្ភៈ –​ បន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់[[និម្មិតកម្មគណៈរដ្ឋមន្ត្រីហុល្លង់ឆ្នាំ២០២៥–២០២៦|ដំណើរការនិម្មិតកម្មរដ្ឋមន្ត្រី]]តាំងពីចុងឆ្នាំ២០២៥ មក ទីបំផុត លោក[[រ៉ូប យ៉ែធិន]]ក៏បានធ្វើសច្ចាប្រណិធានចូលកាន់តំណែងជា[[នាយករដ្ឋមន្ត្រីហុល្លង់|នាយករដ្ឋមន្ត្រី]]នៃប្រទេស[[ហុល្លង់]] ក្នុងនាមជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលភាគតិចក្នុងសភា។<ref>{{Cite web |last=Corder |first=Mike |date=2026-02-23 |title=Netherlands' coalition government takes office led by youngest-ever premier Rob Jetten |url=https://apnews.com/article/netherlands-new-government-hague-jetten-524182c2237409d249e263248cd57d35 |access-date=2026-02-24 |website=Associated Press }}</ref> * ២៦ កុម្ភៈ – [[សង្គ្រាមប៉ាគីស្ថាន–អាហ្វហ្កានីស្ថានឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមប៉ាគីស្ថាន–អាហ្វហ្កានីស្ថាន]]៖ ប្រទេស[[ប៉ាគីស្ថាន]]បានប្រកាសសង្គ្រាម "បើកចំហ" ប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាល[[តាលីបង់]]នៃប្រទេស[[អាហ្វហ្កានីស្ថាន]] ក្រោយជាប់ដៃគ្នាក្នុងជម្លោះតាមព្រំដែនអស់ជាច្រើនខែ។<ref>{{cite web | title=Pakistan bombs Kabul, declares ‘open war’ with Afghanistan after months of border clashes | website=France 24 | date=2026-02-26 | url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20260226-pakistan-vows-immediate-response-after-afghanistan-launches-retaliatory-attacks | access-date=2026-02-27}}</ref> * ២៨ កុម្ភៈ – [[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]]៖ សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលបានសហការគ្នាបើកការវាយប្រហារទៅលើប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ដោយបានសម្លាប់មន្ត្រីថ្នាក់ដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់ជាច្រើនរូប ក្នុងនោះរួមមាន មេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់ លោក[[អាលី ហាមេនៃ]]ផងដែរ។<ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t|title=US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes |date=28 February 2026 |publisher=BBC News |access-date=1 March 2026}}</ref> អ៊ីរ៉ង់បានប្រតិកម្មវិញដោយបើកការវាយប្រហារតាមអាកាសសម្ដៅលើមូលដ្ឋានយោធាអាមេរិកនៅក្នុងតំបន់[[ឈូងសមុទ្រពែរ្ស|ឈូងសមុទ្រ]]។<ref>{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/feb/28/israel-attacks-iran-as-blasts-heard-in-tehran-live-updates?page=with:block-69a2c4c98f08e575db5bd4de#block-69a2c4c98f08e575db5bd4de|title=US and Israel attack Iran as Trump says ‘major combat operations’ under way – live |date=28 February 2026 |publisher=The Guardian |access-date=March}}</ref> ===មីនា=== * ២​ មីនា ** មនុស្សយ៉ាងតិច ១៦៩ នាក់បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត និង ៥០ នាក់ទៀតបានរងរបួស នៅពេលដែលក្រុមយុវជនប្រដាប់អាវុធមកពី[[រដ្ឋរួបរួម]] បានធ្វើការវាយប្រហារលើ[[ស្រុកអាប៊ីអឹមណូម]] ក្នុងប្រទេស[[ស៊ូដង់ខាងត្បូង]]។<ref>{{cite web | title=Nearly 170 killed, 50 injured in armed youth attack on South Sudan county | website=Anadolu Ajansı | date=2026-03-02 | url=https://www.aa.com.tr/en/africa/nearly-170-killed-50-injured-in-armed-youth-attack-on-south-sudan-county/3846437 | access-date=2026-03-03}}</ref> ** [[ជម្លោះហេសបុលឡា-អ៊ីស្រាអែលឆ្នាំ២០២៦|ជម្លោះហេសបុលឡា-អ៊ីស្រាអែល]]៖ ក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធ[[ហេសបុលឡា]]នៃប្រទេស[[លីបង់]] បានចាប់ផ្តើមបើកវាយប្រហារប្រឆាំងនឹងអ៊ីស្រាអែល ដើម្បីសងសឹកចំពោះ[[ឃាតកម្មអាលី ហាមេនៃ|ឃាតកម្ម]]មេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់[[អាលី ហាមេនៃ]]។<ref name=":0">{{Cite web |date=2 March 2026 |title=Hezbollah Claims Rocket, Drone Strike On Israeli Missile Defence Site Near Haifa|url=https://www.bernama.com/en/news.php/?id=2529362|access-date=11 March 2026 |agency=Bernama}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=3 March 2026 |title=Hezbollah says targeted 3 Israeli bases after strikes on Lebanon |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260303-hezbollah-says-targeted-3-israeli-bases-after-strikes-on-lebanon|access-date=11 March 2026 |agency=Agence France-Presse|publisher=France 24}}</ref> * ៤ មីនា – [[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]]៖ សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រើនាវាមុជទឺកបាញ់ពន្លិចនាវាចម្បាំងអ៊ីរ៉ង់មួយគ្រឿងឈ្មោះ ''ដេណា'' នៅ[[មហាសមុទ្រឥណ្ឌា]]។ កងនាវានៃប្រទេសស្រីលង្កាបានរាយការណ៍ថា នាវា ''ដេណា'' បានលិចទៅបាតសមុទ្រ ដោយមាននាវិកប្រមាណ ១៤០ នាក់បានបាត់ខ្លួនជាលទ្ធផល។<ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/c62gg44d53xt?post=asset%3A607bbc27-c19c-441c-9f02-522ce39f2c6b#post|title=US sinks Iranian warship with torpedo in Indian Ocean - Hegseth|date=4 March 2026 |publisher=BBC News|access-date=5 March 2026}}</ref> * ៥ មីនា – [[ការបោះឆ្នោតសកលនេប៉ាល់ឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលនេប៉ាល់]]៖ [[គណបក្សរាស្ត្រិយស្វតានត្រា]]ដឹកនាំដោយលោក[[បាឡិន​ ឆាហ៍]] បានឈ្នះសំឡេងឆ្នោតភ្លួកទឹកភ្លូកដី។<ref>{{Cite web |date=2025-09-16 |title=EC begins preliminary preparations for March elections |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/ec-begins-preliminary-preparations-for-march-elections |access-date=2026-03-05 |website=The Himalayan Times }}</ref> * ៦–១៥ មីនា – [[កីឡាប៉ារ៉ាឡាំពិករដូវរងាឆ្នាំ២០២៦|កីឡាប៉ារ៉ាឡាំពិករដូវរងា]]បានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅទីក្រុងមីឡាន និងកូរទីណាដាំប៉ែតហ្សូ ប្រទេសអ៊ីតាលី។<ref>{{cite web |last=Faulkner |first=Ruth |title=Milano Cortina 2026 Paralympic Winter Games open with stunning ceremony |url=https://www.paralympic.org/news/milano-cortina-2026-opening-ceremony |publisher=International Paralympic Committee |access-date=11 March 2026 |date=6 March 2026}}</ref> * ៨ មីនា ** [[ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងមេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងមេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់]]៖ កូនប្រុស[[អាលី ហាមេនៃ]] គឺលោក[[មោជតាបា ហាមេនៃ]]ត្រូវបានជ្រើសរើសជា[[មេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់]]។<ref name=":0" /><ref name=":1" /> ** [[ការបោះឆ្នោតសភាកូឡុំប៊ីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាកូឡុំប៊ី]]​៖ គណបក្សរបស់លោកប្រធានាធិបតី[[ហ្គូស្តាវ៉ូ​ ប៉េត្រូ]]គឺ [[កតិកាសញ្ញាប្រវត្តិសាស្ត្រ]] បានដណ្ដើមឈ្នះ​អាសនៈ​មួយភាគធំ​នៅ​ក្នុង​[[សភាតំណាងរាស្ត្រ (កូឡុំប៊ី)|សភា​តំណាងរាស្ត្រ]] និង[[ព្រឹទ្ធសភា (កូឡុំប៊ី)|​ព្រឹទ្ធសភាកូឡុំប៊ី]]។<ref>{{Cite web |date=2025-03-06 |title=(ជាភាសាអេស្ប៉ាញ) Así quedó el calendario para las elecciones del 2026: fechas clave |url=https://www.eluniversal.com.co/colombia/2025/03/06/asi-quedo-el-calendario-para-las-elecciones-del-2026-fechas-clave/ |access-date=2026-03-11 |website=El Universal }}</ref> * ១៥ មីនា ** [[ប្រជាមតិរដ្ឋធម្មនុញ្ញកាហ្សាក់ស្ថានឆ្នាំ២០២៦|ប្រជាមតិរដ្ឋធម្មនុញ្ញកាហ្សាក់ស្ថាន]]៖ ប្រជាជនកាហ្សាក់ស្ថានប្រមាណ​ ៩០% បានបោះឆ្នោតទទួលយក[[រដ្ឋធម្មនុញ្ញកាហ្សាក់ស្ថាន|រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនៃប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថាន]]។<ref>{{Cite web |date=11 September 2025 |title=President of Kazakhstan calls for drastic parliamentary reform including abolition of Senate |url=https://www.commonspace.eu/news/president-kazakhstan-calls-drastic-parliamentary-reform-including-abolition-senate |access-date=18 March 2026 |website=commonspace.eu }}</ref> ** [[ការបោះឆ្នោតសភាកូរ៉េខាងជើងឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាកូរ៉េខាងជើង]]៖ [[គណបក្សពលករកូរ៉េ]]កំពុងកាន់អំណាចបានបន្តឈ្នះអាសនៈភាគច្រើននៅក្នុង[[សភាប្រជាជនកំពូល]]។<ref>{{Cite web |last=Park |first=Boram |date=4 March 2026 |title=N. Korea to elect representatives to Supreme People's Assembly this month following key party congress |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20260304000851315?section=nk/nk |website=Yonhap News Agency|access-date=18 March 2026}}</ref> ** [[ការបោះឆ្នោតនីតិបញ្ញត្តិវៀតណាមឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតនីតិបញ្ញត្តិវៀតណាម]]បានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើង។<ref>{{cite web|url=https://vietnamnews.vn/politics-laws/1718049/na-approves-shortened-term-sets-2026-election-date.html|title=NA approves shortened term, sets 2026 election date|website=Viet Nam News|date=21 May 2025}}</ref> ** [[ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីសាធារណរដ្ឋកុងហ្គោឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីសាធារណរដ្ឋកុងហ្គោ]]៖ ប្រធានាធិបតីកាន់អំណាច លោក[[ដេនីស សាស៊្សូ អ៊ិនហ្គេស្សូ]]បានឈ្នះសំឡេងគាំទ្រភ្លួកទឹកភ្លូកដី។<ref>{{Cite news |date=31 December 2025 |title=Congo president Sassou Nguesso to seek re-election in March 2026 |publisher=France 2 |url=https://www.france24.com/en/africa/20251230-congo-president-sassou-nguesso-seeks-re-election-2026}}</ref> * ១៧ មីនា – [[សង្គ្រាមប៉ាគីស្ថាន–អាហ្វហ្កានីស្ថានឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមប៉ាគីស្ថាន–អាហ្វហ្កានីស្ថាន]]៖ មនុស្សយ៉ាងតិច ៤០០​ នាក់បានបាត់បង់ជីវិតនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យមួយកន្លែងក្នុងរដ្ឋធានី[[កាប៊ុល]]នៃប្រទេសអាហ្វហ្កានីស្ថាន បន្ទាប់ពីមន្ទីរពេទ្យនោះបានរងគ្រាប់បាញ់ប្រហារពីប៉ាគីស្ថាន។<ref>{{Cite news |date=17 March 2026 |title=From sponsor to enemy: What's behind Pakistan's attack on Afghan Taliban? |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/sponsor-enemy-whats-behind-pakistans-attack-afghan-taliban-2026-03-17/ |access-date=18 March 2026 |work=Reuters}}</ref> * ២២ មីនា – [[ការបោះឆ្នោតសភាស្លូវេនីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាស្លូវេនី]]៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកាន់អំណាច លោក[[រ៉ូប៊ឺត ហ្កូឡូប]] និងគណបក្ស[[ចលនាសេរីភាព (ស្លូវេនី)|ចលនាសេរីភាព]]របស់លោកបានដណ្ដើមអាសនៈបានមួយភាគធំនៅក្នុង[[រដ្ឋសភា (ស្លូវេនី)|រដ្ឋសភា]]។<ref>{{Cite news |title=Slovenia’s liberals and populists neck and neck, preliminary results show |url=https://apnews.com/article/slovenia-election-liberals-populists-6e24d78054ea2c3072c9b79b80ddd586 |date=22 March 2026 |access-date=26 March 2026 |work=AP |last=Zerdin |first=Ali |url-status=live |archive-date=22 មីនា 2026 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20260322210319/https://apnews.com/article/slovenia-election-liberals-populists-6e24d78054ea2c3072c9b79b80ddd586 }}</ref> * ២៤ មីនា ** [[ការបោះឆ្នោតសកលដាណឺម៉ាកឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលដាណឺម៉ាក]]៖ សម្ព័ន្ធភាពនយោបាយរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី[[មិតេ ហ្វ្រេដឺរីកសិន]]បានបាត់បង់អាសនៈភាគច្រើនរបស់ខ្លួននៅក្នុង[[ហ្វុលកេទីង]]។<ref>{{Cite web |date=2026-02-26 |title=(ជាភាសាដាណឺម៉ាក) Mette Frederiksen udskriver folketingsvalg |url=https://nyheder.tv2.dk/politik/2026-02-26-mette-frederiksen-udskriver-folketingsvalg |access-date=2026-02-26 |website=nyheder.tv2.dk }}</ref> ** [[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]]៖ [[ក្រសួងការបរទេស (អ៊ីរ៉ង់)|ក្រសួងការបរទេសអ៊ីរ៉ង់]]បានថ្លែងនៅក្នុងលិខិតមួយផ្ញើទៅកាន់[[អង្គការសហប្រជាជាតិ]]ថា នាវាដឹកជញ្ជូនដែលមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងសហរដ្ឋអាមេរិក ឬអ៊ីស្រាអែល អាចឆ្លងកាត់[[ច្រកសមុទ្រអ័រមូស]]បាន។<ref>{{Cite news |last=Eavis |first=Peter |date=2026-03-25 |title=Iran Says 'Non-Hostile' Ships Can Sail Through the Strait of Hormuz |url=https://www.nytimes.com/2026/03/24/world/middleeast/iran-strait-of-hormuz-ships.html |access-date=2026-03-26 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref> ===មេសា=== * ១ មេសា – [[អង្គការណាសា]]បានចាប់ផ្តើមបេសកកម្ម[[អារតេមីស ២]] ដែលជាដំណើរពាំនាំមនុស្សហោះកាត់ឋានព្រះច័ន្ទជាលើកដំបូងចាប់តាំងពីបេសកកម្ម[[អាប៉ូឡូ ១៧]] កាលក្នុងឆ្នាំ១៩៧២។<ref>{{Cite web |last=Low |first=Lauren E. |date=2026-04-01 |title=Liftoff! NASA Launches Astronauts on Historic Artemis Moon Mission |url=https://www.nasa.gov/news-release/liftoff-nasa-launches-astronauts-on-historic-artemis-moon-mission/ |access-date=2026-04-08 |website=NASA}}</ref> * ៦ មេសា – ក្រុមអវកាសយានិកនៃបេសកកម្មអារតេមីស ២ បានបំបែកឯតទគ្គកម្មសម្រាប់ការនៅឃ្លាតឆ្ងាយបំផុតរបស់មនុស្សពីភពផែនដី ពោលដោយស្ថិតក្នុងចម្ងាយអតិបរមា ៤០៦,៧៧៣ គីឡូម៉ែត្រ ខណៈពួកគេបានធ្វើដំណើរជុំវិញដល់ផ្នែកខាងក្រោយនៃព្រះច័ន្ទ។<ref>{{Cite web |date=2026-04-06 |title=Artemis astronauts travel further from Earth than any humans before - watch live |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/clyr8k06jv7t |access-date=2026-04-08 |website=BBC News}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-07 |title=ទីបំផុតពួកគេធ្វើបានសម្រេចហើយ! គោចរកៀកព្រះចន្ទ និងឆ្ងាយពីផែនដីបំផុត (វីដេអូ) |url=https://cambospace-world.com/?p=26499 |access-date=2026-04-08 |website=Cambo Space}}</ref> * ៧ មេសា ** [[ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីវៀតណាមឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីវៀតណាម]]៖ [[រដ្ឋសភាជាតិវៀតណាម|រដ្ឋសភាវៀតណាម]]បានបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងលោក[[តូ ឡឹម]]ជា[[ប្រធានាធិបតីវៀតណាម|ប្រធានាធិបតី]]ថ្មីជំនួសលោក[[លឿង កឿង]]។<ref>{{cite web | url=https://english.news.cn/20260407/ed18537e45de4a1dabae914f80d5a145/c.html | title=Vietnamese party chief elected state president | publisher=Xinhua | work=english.news.cn | date=7 April 2026 | accessdate=8 April 2026}}</ref> ** [[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]]៖ សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់បានព្រមព្រៀងគ្នាទទួល[[កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងឥស្លាម៉ាបាដ (២០២៦)|បទឈប់បាញ់រយៈពេលពីរសប្តាហ៍]]។<ref>{{Cite web |date=2026-04-07 |title=Trump agrees to two-week ceasefire if Iran opens Strait of Hormuz - follow live |url=https://www.bbc.com/news/live/c5yw4g3z7qgt |access-date=2026-04-08 |website=BBC News }}</ref> * ១០ មេសា – [[ការបោះឆ្នោតប្រធានាធីបតីជីប៊ូទីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតប្រធានាធីបតីជីប៊ូទី]]៖ ប្រធានាធិបតីកាន់អំណាច លោក[[អ៊ីស្មាអែល អូមារ ហ្គីឡេហ៍]]បានជាប់ឆ្នោតបន្តជា[[ប្រធានាធិបតីជីប៊ូទី|ប្រធានាធិបតី]]ក្នុងអាណត្តិទីប្រាំមួយរបស់លោក។<ref>{{Cite web |date=2026-01-13 |title=Djibouti Installs Electoral Commission Paving Way for April Presidential Vote |url=https://dawan.africa/news/djibouti-installs-electoral-commission-paving-way-for-april-presidential-vote |access-date=2026-04-20 |website=Dawan Africa }}</ref> * ១១ មេសា – [[ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ាក់ឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ាក់]]៖ សភាអ៊ីរ៉ាក់បានបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងលោក[[នីហ្សារ អាមីឌី]]ពីគណបក្ស[[សហភាពស្នេហាជាតិឃឺឌីស្ថាន]]ជាប្រធានាធិបតីថ្មី។<ref>{{cite news |title=PUK's Nizar Amedi elected Iraqi president in session boycotted by KDP |url=https://www.rudaw.net/english/middleeast/iraq/110420261 |work=Rudaw |date=11 April 2026 |access-date=20 April 2026}}</ref> * ១២ មេសា ** [[ការបោះឆ្នោតសភាហុងគ្រីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាហុងគ្រី]]៖ ក្រោយកាន់អំណាចអស់រយៈពេល ១៦ ឆ្នាំ​ នាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក[[វិចទ័រ អ័របាន]]ត្រូវបានផ្តួលដោយលោក[[ពីទ័រ ម៉ាកឌ្យ៉ា]]នៃ[[គណបក្សទីសហ្សា]]។<ref>{{Cite web |date=13 January 2026 |title=Hungary sets April 12 election date as Orbán faces tough challenge |url=https://apnews.com/article/hungary-election-scheduled-orban-challenge-magyar-71b54205f00252ca7c466eb5407a2aa1 |access-date=20 April 2026 |website=AP News }}</ref> ** [[ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីបេណាំងឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីបេណាំង]]៖ បេក្ខជនឯករាជ្យ លោក[[រ៉ូមូអាល់ដ៍ វ៉ាដាញី]]បានឈ្នះឆ្នោតដោយទទួលសំឡេងគាំទ្រលើសលប់សរុប ៩៤%។<ref>{{Cite web |date=2025-08-12 |title=Benin – CENA releases 2026 general election timetable |url=https://wadr.org/benin-cena-releases-2026-general-election-timetable/ |access-date=2026-04-20 |website=WADR }}</ref> * ១៣ មេសា – [[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]]៖ សហរដ្ឋអាមេរិកបានចាប់ផ្ដើមបិទផ្លូវទឹកចូលកំពង់ផែអ៊ីរ៉ង់ ដោយលោកប្រធានាធិបតីត្រាំបានព្រមានថា នាវាអ៊ីរ៉ង់មួយណាដែលព្យាយាមបំពានចូលតំបន់ហាមឃាត់នឹងត្រូវ "កម្ចាត់ចោលភ្លាមៗ"។ អាជ្ញាធរដែនសមុទ្របានណែនាំគ្រប់នាវានៅក្នុងតំបន់ឱ្យមានភាពប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ពីកំណើនសកម្មភាពយោធា និងនីតិវិធីស្ទាក់ចាប់ដែលអាចកើតមានពីសំណាក់ភាគីជម្លោះ។<ref>{{Cite web |date=2026-04-13 |title=US blockade of Iranian ports takes effect as Trump threatens to destroy 'attack ships' |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cp9vm5ezxz4t |access-date=2026-04-20 |website=BBC News}}</ref> * ១៩ មេសា – [[ការបោះឆ្នោតសភាប៊ុលហ្ការីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាប៊ុលហ្ការី]]៖ គណបក្ស[[វឌ្ឍនភាពប៊ុលហ្ការី]] ដែលដឹកនាំដោយអតីតប្រធានាធិបតី[[រូមែន រ៉ាដេហ្វ]] បានឈ្នះអាសនៈមួយភាគធំនៅក្នុង[[រដ្ឋសភា (ប៊ុលហ្ការី)|រដ្ឋសភា]]។<ref>{{Cite web|url=https://dariknews.bg/novini/bylgariia/kabinetyt-zheliazkov-podade-ostavka-video-2439765|title=Кабинетът „Желязков“ подаде оставка (ВИДЕО)|date=December 11, 2025|website=dariknews.bg|accessdate=April 20, 2026|archive-date=January 21, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260121125547/https://dariknews.bg/novini/bylgariia/kabinetyt-zheliazkov-podade-ostavka-video-2439765|url-status=live}}</ref> * ២១ មេសា​ – [[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]]៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកដូណាល់ ត្រាំបានប្រកាសពន្យារការអនុវត្តបទឈប់បាញ់បន្តបន្ថែមទៀត រហូតដល់សំណើរបស់អ៊ីរ៉ង់ត្រូវបានដាក់ជូន ហើយរាល់ការសន្ទនាត្រូវបានបញ្ចប់ទៅតាមសំណើស្នើសុំដោយប៉ាគីស្ថាន។<ref>{{Cite web |date=2026-04-21 |title=Trump says the United States is extending ⁠its ⁠ceasefire with Iran at mediator Pakistan's request to allow more time for Tehran to put forward its proposal.|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/4/21/iran-war-live-tehran-shuns-talks-trump-says-us-blockade-to-remain |access-date=2026-04-27 |website=Al Jazeera}}</ref> * ២៥ មេសា – [[ការវាយប្រហារនៅម៉ាលីឆ្នាំ២០២៦|ការវាយប្រហារនៅម៉ាលី]]៖ ក្រុម[[រណសិរ្សរំដោះអាហ្សាវ៉ាដ]] និង[[ក្រុមគាំទ្រឥស្លាម និងមូស្លីម]] បានបើកការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំជាច្រើនលើកទៅលើទីក្រុងធំៗសំខាន់ៗនៅទូទាំងប្រទេសម៉ាលី ដោយក្នុងនោះ ពួកគេបានដណ្តើមកាន់កាប់ទីក្រុង[[គីដាល់]] និងមួយផ្នែកខ្លះនៃទីក្រុង[[ហ្គៅ]] [[មុបធី]] និង[[សេវ៉ារ៉េ]]។<ref>{{cite web |url=https://www.aljazeera.com/video/newsfeed/2026/4/25/armed-groups-stage-simultaneous-attacks-across-mali |title=Armed groups stage simultaneous attacks across Mali |publisher=Al Jazeera |date=25 April 2026 }}</ref> ===ឧសភា=== * ១ ឧសភា – [[អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម]]​បានដើរចេញ​ពី[[អង្គការនៃបណ្តាប្រទេសនាំចេញប្រេងកាត]] ដោយ​បិទបញ្ចប់ជំពូកក្នុងនាមជា​សមាជិក​រយៈពេល​ប្រាំមួយ​ទសវត្សរ៍ ដោយអង្គការនេះត្រូវបាត់បង់​ប្រទេសសមាជិក​ផលិត​ប្រេង​ធំ​បំផុត​មួយ។<ref>{{Cite web |date=2026-04-30 |title= OPEC just lost one of its biggest players — here's the inside story of the UAE's exit and what the Saudi-UAE split really means for OPEC's market power |url=https://m.economictimes.com/news/international/us/opec-just-lost-one-of-its-biggest-players-heres-the-inside-story-of-the-uaes-exit-and-what-the-saudi-uae-split-really-means-for-opecs-market-power/amp_articleshow/130634333.cms |access-date=2026-05-02 |website=The Economic Times }}</ref> * ៤​ ឧសភា –​ រោងចក្រផលិតកាំជ្រួចមួយកន្លែងបានផ្ទុះឆេះនៅក្នុងទីក្រុង[[លីវយ៉ាង]] ខេត្ត[[ហ៊ូណាន]] ប្រទេសចិន ដោយបានសម្លាប់មនុស្សចំនួន ៣៧ នាក់ និងបង្ករបួសដល់មនុស្ស ៥១ នាក់បន្ថែម។<ref name="China fireworks:0">{{Cite web |last=Lee |first=Liz |last2=Bu |first2=Shi |date=8 May 2026 |editor-last=Coghill |editor-first=Kim |title=Death toll rises to 37 in China fireworks factory blast |url=https://www.reuters.com/world/china/death-toll-rises-37-china-fireworks-factory-blast-2026-05-08/ |access-date=19 May 2026 |website=Reuters}}</ref> * ១២ ឧសភា – [[ការបោះឆ្នោតសកលបាហាម៉ាឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលបាហាម៉ា]]៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកាន់អំណាច លោក[[ហ្វីលីព ដាវីស]]បានឈ្នះឆ្នោតបន្តអាណត្តិទីពីររបស់លោក។<ref>{{Cite news |title=Bahamas prime minister re-elected in early election victory |url=https://www.reuters.com/world/americas/bahamas-prime-minister-re-elected-early-election-victory-2026-05-13/ |date=13 May 2026 |access-date=19 May 2026 |work=Reuters }}</ref> * ១២–១៦ ឧសភា – [[កម្មវិធីប្រឡងចម្រៀងយូរ៉ូវីស្យិនឆ្នាំ២០២៥|កម្មវិធីប្រឡងចម្រៀងយូរ៉ូវីស្យិន]] ត្រូវបាន​ប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅទីក្រុង[[វីយែន]] ប្រទេសអូទ្រីស។<ref>{{cite web|last=Schumacher|first=Elizabeth|title=Eurovision: Vienna to host European Song Contest 2026|url=https://www.dw.com/en/eurovision-vienna-to-host-european-song-contest-2026/a-73697370|publisher=Deutsche Welle|access-date=19 May 2026 |archive-date=August 22, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250822033113/https://www.dw.com/en/eurovision-vienna-to-host-european-song-contest-2026/a-73697370|url-status=live}}</ref> បេក្ខជនមកពីប្រទេសប៊ុលហ្ការីឈ្មោះ [[ដារ៉ា]] បានឈ្នះកម្មវិធីឆ្នាំនេះជាមួយនឹងបទចម្រៀងចំណងជើងថា "[[:en:Bangaranga|Bangaranga]]"។<ref>{{Cite news |date=16 May 2026 |title=Bulgaria wins Eurovision Song Contest, Israel comes second again |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/eurovision-song-contest-final-takes-stage-amid-gaza-boycott-2026-05-16/ |access-date=19 May 2026 |work=Reuters}}</ref> * ១៦ ឧសភា – [[ជំងឺរាតត្បាតអេបូឡាក្នុងខេត្តអ៊ីទូរីឆ្នាំ២០២៦|ជំងឺរាតត្បាតអេបូឡាក្នុងខេត្តអ៊ីទូរី]]៖ [[អង្គការសុខភាពពិភពលោក]]បានប្រកាសពីការផ្ទុះឡើងនៃ[[ជំងឺអ៊ីបូឡា]]ដែលបង្កដោយប្រភេទ[[វីរុសអេបូឡាប៊ុនឌីប៊ូហ្គីយូ]]នៅក្នុង[[សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ]] និងប្រទេស[[អ៊ូហ្កង់ដា]] ហើយបានប្រកាសវាជាភាពអាសន្នសុខភាពសាធារណៈ។<ref>{{Cite web |date=17 May 2026 |title=Epidemic of Ebola Disease caused by Bundibugyo virus in the Democratic Republic of the Congo and Uganda determined a public health emergency of international concern |url=https://www.who.int/news/item/17-05-2026-epidemic-of-ebola-disease-in-the-democratic-republic-of-the-congo-and-uganda-determined-a-public-health-emergency-of-international-concern |access-date=17 May 2026 |website=[[អង្គការសុខភាពពិភពលោក]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=18 May 2026 |title=សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន ស្តីពីការការពារខ្លួនពីការឆ្លងជំងឺអេបូឡា (Ebola) |url=https://moh.gov.kh/kh/notice/detail/526 |access-date=19 May 2026 |website=[[ក្រសួងសុខាភិបាល|ក្រសួងសុខាភិបាលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]}}</ref> * ១៧​ ឧសភា – [[ការបោះឆ្នោតសភាកាប់វែរឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាកាប់វែរ]]បានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើង។<ref>{{Cite web |date=2026-02-12 |title=The electoral calendar for the 2026 legislative elections is now available. (ចំណងជើងប្រែជាភាសាអង់គ្លេស) |url=https://cne.cv/sala_de_imprensa_/calendario-eleitoral-das-eleicoes-legislativas-2026-ja-disponivel/ |access-date=2026-05-19 |website=Comissão Nacional de Eleições (CNE) }}</ref> * ២២​ ឧសភា – [[ការផ្ទុះឧស្ម័ននៅអណ្តូងរ៉ែធ្យូងថ្មលីវសិនយូ]]ក្នុង[[ខេត្តសានស៊ី]] ប្រទេសចិន បានសម្លាប់មនុស្សចំនួន ៨២ នាក់។<ref>{{Cite web |date=2026-05-23 |title=At least 82 killed in Chinese coal mine explosion|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c5y0ve18qlko |access-date=2026-06-02 |website=BBC News }}</ref> * ២៤ ឧសភា – [[ការបោះឆ្នោតនីតិបញ្ញត្តិស៊ីបឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតនីតិបញ្ញត្តិស៊ីប]]៖ គណបក្ស[[កម្លាំងរួបរួមប្រជាធិបតេយ្យ]]ដឹកនាំដោយលោកស្រី[[អានីតា ឌីមីទ្រីយ៉ូ]]បានដណ្ដើមអាសនៈបានមួយភាគធំនៅក្នុងសភា។<ref>{{Cite web |date=2025-05-20 |title=Parliamentary elections set for May 24 next year |url=https://cyprus-mail.com/2025/05/20/parliamentary-elections-set-for-may-24-next-year |access-date=2025-06-02 |website=cyprus-mail.com |language=en |archive-date=January 16, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260116185359/https://cyprus-mail.com/2025/05/20/parliamentary-elections-set-for-may-24-next-year |url-status=live }}</ref> * ៣០ ឧសភា – [[ការបោះឆ្នោតសកលម៉ាល់តាឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលម៉ាល់តា]]៖ [[គណបក្សពលករ (ម៉ាល់តា)|គណបក្សពលករ]]ដឹកនាំដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាន់អំណាច លោក[[រ៉ូប៊ឺត អាបេឡា]] បានឈ្នះការបោះឆ្នោតបួនអាណត្តិជាប់ៗគ្នា។<ref>{{Cite news |last=Borg |first=Neville |date=2026-04-27 |title=Robert Abela announces snap election for May 30 |url=https://timesofmalta.com/article/abela-announces-election-date.1126985 |access-date=2026-06-02 |work=Times of Malta }}</ref> * ៣១ ឧសភា – [[ការបោះឆ្នោតសភាគីនេឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាគីនេ]]បានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើង។<ref>{{cite news |work=Le360Afrique |date=22 February 2026 |title=(ជាភាសាបារាំង) Guinée: les élections législatives et communales prévues le 24 mai |url=https://afrique.le360.ma/politique/guinee-les-elections-legislatives-et-communales-prevues-le-24-mai_LPQ3R2EQ3NHY7G26CB5CPJB5CU/|access-date=2 June 2026|}}</ref> ===មិថុនា=== * ១​ មិថុនា – [[ការបោះឆ្នោតសកលអេត្យូពីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលអេត្យូពី]]៖ [[គណបក្សវិបុលភាព]]ដឹកនាំដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាន់អំណាច លោក[[អាប៊ីយ៍ អះម៉េដ]]បានឈ្នះឆ្នោតមួយអាណត្តិទៀត។<ref>{{Cite news|title=National Election Board Says Most Constituencies Declared Election Results|url=https://www.ena.et/web/eng/w/eng_8993217|access-date=July 1, 2026|agency= Ethiopian News Agency}}</ref> * ៧ មិថុនា ** [[ការបោះឆ្នោតសភាអាមេនីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាអាមេនី]]៖ ​គណបក្ស[[កិច្ចសន្យាពលរដ្ឋ]]ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី[[នីកុល​ ប៉ាស្ហ៊ីនយ៉ាន]]បានឈ្នះឆ្នោតកាន់អំណាចមួយអាណត្តិទៀត។<ref>{{Cite web |date=2025-06-07 |title=Next Parliamentary elections will be held on June 7, 2026: Alen Simonyan |url=https://www.1lurer.am/en/2025/06/07/Next-Parliamentary-elections-will-be-held-on-June-7-2026-Alen-Simonyan/1326754 |access-date=2025-06-09 |website=First News Channel}} </ref> ** [[ការបោះឆ្នោតសភាកូសូវ៉ូឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាកូសូវ៉ូ]]៖ ថ្វីបើនយោបាយជាតិកំពុងជាប់គាំង គណបក្ស[[វ៉េតេវិនដូស្យេ]]របស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី[[អាល់ប៊ីន គួរធី]]បានដណ្ដើមកាន់កាប់អាសនៈបានមួយភាគធំ។<ref>{{cite news |date=28 April 2026 |title=Kosovo heads to elections after failure to elect president |url=https://www.koha.net/en/arberi/kosova-shkon-ne-zgjedhje-pas-deshtimit-per-president |access-date=9 June 2026 |work=Koha }}{{Dead link|date=មិថុនា 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ** [[ការបោះឆ្នោតសកលប៉េរូឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលប៉េរូ]]៖ ប្រធានគណបក្ស[[កម្លាំងប្រជាជន]] លោកស្រី[[កីកូ ហ្វូជីម៉ូរី]]បានទទួលជ័យជម្នះយ៉ាងប្រផិតប្រផើយទល់នឹងប្រធានគណបក្ស[[ទាំងអស់គ្នាដើម្បីប៉េរូ]] លោក[[រ៉ូប៊ឺតូ សាន់ឆេស]]នៅក្នុងការបោះឆ្នោតជុំទីពីរ។ គណបក្សឆ្វេងនិយមបានកើបសំឡេងបានភាគច្រើននៅក្នុង[[សភាតំណាងរាស្ត្រ (ប៉េរូ)|សភាតំណាងរាស្ត្រ]] ប៉ុន្តែបានទទួលសំឡេងស្មើនឹងក្រុមស្ដាំនិយមនៅក្នុង[[ព្រឹទ្ធសភា (ប៉េរូ)|ព្រឹទ្ធសភា]]ដែលទើបនឹងបង្កើតថ្មី។<ref>{{Cite web |last1=Aquino |first1=Marco |last2=Villegas |first2=Alexander |date=30 June 2026 |title=Keiko Fujimori leads Peru's presidential race after official count concludes |url=https://www.reuters.com/world/americas/keiko-fujimori-leads-perus-presidential-race-after-official-count-concludes-2026-06-29/ |access-date=1 July 2026 |website=Reuters }}</ref> * ៨​ មិថុនា – [[គ្រោះរញ្ជួយដីមីនដាណាវឆ្នាំ២០២៦|គ្រោះរញ្ជួយដីកម្រិត ៧.៨ រ៉ិចទ័រ]] បានវាយអង្រួនប្រទេសហ្វីលីពីន ដោយវាត្រូវជាគ្រោះរញ្ជួយដីដ៏ខ្លាំងសាហាវបំផុតមួយចាប់តាំងពី[[គ្រោះរញ្ជួយដីលូហ្សុនឆ្នាំ២០២៦|គ្រោះរញ្ជួយដីកាលពីឆ្នាំ១៩៩០]]។<ref>{{Cite web |last=Magramo |first=Kathleen |date=2026-06-08 |title=7.8 magnitude earthquake hits southern Philippines |url=https://www.cnn.com/2026/06/07/asia/southern-philippines-mindanao-earthquake-intl-hnk |access-date=2026-06-09 |website=CNN }}</ref> * ១១​ មិថុនា – ១៩ កក្កដា – ព្រឹត្តិការណ៍[[ពានរង្វាន់បាល់ទាត់ពិភពលោកឆ្នាំ២០២៦]] បានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅប្រទេស[[កាណាដា]] [[ម៉ិកស៊ិក]] និង[[សហរដ្ឋអាមេរិក]] ដោយ[[ក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិអេស្ប៉ាញ|អេស្ប៉ាញ]]បាន[[ពានរង្វាន់បាល់ទាត់ពិភពលោកឆ្នាំ២០២៦ វគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រ|យកឈ្នះ]][[ក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិអេស្ប៉ាញ|អាហ្សង់ទីន]]នៅវគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រក្លាយខ្លួនជាម្ចាស់ជើងឯក។<ref>{{Cite web |date=2026-07-19 |title=Spain wins 2026 FIFA World Cup with grueling 1-0 win over Argentina - CBS News |url=https://www.cbsnews.com/news/2026-fifa-world-cup-final-spain-argentina-sunday/ |access-date=2026-07-20 |website=www.cbsnews.com }}</ref> * ១៤​ មិថុនា – [[គ្រោះឧទ្ធម្ភាគចក្របុកគ្នានៅ|ឧទ្ធម្ភាគចក្រពីរគ្រឿងបានហោះបុកគ្នា]]នៅលើអាកាសក្នុងទីក្រុង[[រីយ៉ូដឺហ្សាណេរ៉ូ]] ប្រទេសប្រេស៊ីល ដោយបានសម្លាប់មនុស្សចំនួនប្រាំមួយនាក់ ក្នុងនោះរួមមានអ្នកចម្រៀងជនជាតិអាមេរិកដ៏ល្បីម្នាក់ឈ្មោះ[[អូលីវើ ធ្រី]] អ្នកផលិតមាតិកាលើយូធូបជនជាតិអាហ្សង់ទីនឈ្មោះ[[ហ្កាស្ពី]] និងអ្នកដឹកនាំនិពន្ធរឿងជនជាតិអាហ្សង់ទីនឈ្មោះ[[លូកាស អា.​ វិញ៉ាល់ឡេ]]។<ref>{{Cite web |date=2026-06-14 |title=(ជាភាសាព័រទុយហ្កាល់) Cantor Oliver Tree é um dos mortos em acidente aéreo no Rio; veja vítimas |url=https://www.cnnbrasil.com.br/nacional/sudeste/rj/cantor-oliver-tree-e-um-dos-mortos-em-acidente-aereo-no-rio-veja-vitimas/ |access-date=2026-06-16 |website=CNN Brasil |archive-date=June 14, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260614183128/https://www.cnnbrasil.com.br/nacional/sudeste/rj/cantor-oliver-tree-e-um-dos-mortos-em-acidente-aereo-no-rio-veja-vitimas/ |url-status=live }}</ref> * ១​៥–១៧​ មិថុនា – [[សហរដ្ឋអាមេរិក]] និង[[អ៊ីរ៉ង់]]បានរួមគ្នាប្រកាសនិងចុះហត្ថលេខាលើ[[អនុស្សរណៈទីក្រុងឥស្លាម៉ាបាដ]] ដែលជាកិច្ចព្រមព្រៀងបណ្ដោះអាសន្នមាន ១៤ ចំណុច ដើម្បីបិទបញ្ចប់[[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]] ក៏ដូចជាបើកនាវាចរណ៍កាត់[[ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍]]ឡើងវិញ បើកផ្លូវទឹកចេញចូលកំពង់ផែអ៊ីរ៉ង់ដែលធ្លាប់បានបិទដោយអាមេរិក និងចាប់ផ្តើមកិច្ចចរចារយៈពេល ៦០ ថ្ងៃជុំវិញកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់។ ចំពោះអ៊ីស្រាអែលវិញបាននិយាយថា ខ្លួននឹងមិនដកទ័ពចេញពីទឹកដីដែលសាមីខ្លួនបានកាន់កាប់នៅភាគខាងត្បូងប្រទេស[[លីបង់]]ឡើយ។<ref>{{cite news |last1=Hafezi |first1=Parisa |last2=Stewart |first2=Phil |last3=Ehab |first3=Yomna |title=US, Iran reach preliminary agreement to end war, signing set for Friday |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/us-iran-reach-peace-deal-signing-set-friday-pakistan-says-2026-06-14/ |work=Reuters |date=15 June 2026 |access-date=22 June 2026}}</ref><ref>{{cite news |last1=Holland |first1=Steve |last2=Hafezi |first2=Parisa |last3=Ehab |first3=Yomna |title=US and Iran presidents sign ceasefire agreement, but Trump says he could still resume attacks |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/g7-leaders-demand-ceasefire-lebanon-welcome-iran-deal-2026-06-17/ |work=Reuters |date=18 June 2026 |access-date=22 June 2026}}</ref> * ២១ មិថុនា – [[ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីកូឡុំប៊ីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីកូឡុំប៊ី]]៖ បេក្ខភាពស្ដាំនិយម លោក[[អាប៊ែឡាដូដេឡា អេស្ព្រីអេយ៉ា]]បានផ្ដួលបេក្ខភាពឆ្វេងនិយម លោក[[អ៊ីវ៉ាន់ សេប៉េដា]] នៅក្នុងជុំទីពីរនៃការបោះឆ្នោតដើម្បីឈ្នះឆ្នោតជាប់ឈ្មោះជា[[ប្រធានាធិបតីកូឡុំប៊ី|ប្រធានាធិបតីកូឡុំប៊ីថ្មី]]។<ref>{{Cite web |last=Wells|first=Ione |date=2026-05-31 |title=Colombia presidential runoff pits leftist senator against pro-Trump rival |url=https://www.bbc.com/news/articles/c1w2xvwq8g9o |access-date=2026-06-22 |website=BBC }}</ref> * ២២ មិថុនា – [[នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃសហរាជាណាចក្រ|នាយករដ្ឋមន្ត្រីចក្រភពអង់គ្លេស]] លោក[[គៀរ ស្តារមឺ]]បានប្រកាសពីការលាលែងពីតំណែងនាពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ ដែលជាហេតុជំរុញឱ្យគណបក្សកាន់អំណាចត្រៀមរៀបចំ[[ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សពលករឆ្នាំ២០២៦ (ស.រ.)|ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មី]]។<ref>{{Cite web |last=Wheeler |first=Richard |date=2026-06-22 |title=Keir Starmer announces resignation as prime minister and Labour Party leader |url=https://www.bbc.com/news/articles/cdxd00lg599o |access-date=2026-06-22 |website=BBC}}</ref> * * ២៤ មិថុនា – [[គ្រោះរញ្ជួយដីវេណេស៊ុយអេឡាឆ្នាំ២០២៦|គ្រោះរញ្ជួយដីវេណេស៊ុយអេឡា]]៖ គ្រោះរញ្ជួយដីរលកដំបូងកម្រិត ៧.២ វិចទ័រ បានបោកអង្រួនប្រទេស[[វេណេស៊ុយអេឡា]]ប៉ែកខាងលិច មុនពេលត្រូវរងការវាយប្រហារដោយរលករញ្ជួយដីចម្បងមួយទៀតកម្រិត ៧.៥ វិចទ័រ ដោយបង្កឱ្យកើតការខូចខាតអស់យ៉ាងច្រើនរាប់មិនអស់នៅទូទាំងផ្ទៃប្រទេស។<ref name="BBC Live">{{Cite news |date=24 June 2026 |title=Powerful back-to-back earthquakes strike Venezuela, collapsing buildings in Caracas |url=https://www.bbc.com/news/live/c621z18wznet |access-date=25 June 2026 |publisher=BBC News}}</ref> ===កក្កដា=== * ២ កក្កដា – [[ការបោះឆ្នោតសភាអាល់ហ្សេរីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាអាល់ហ្សេរី]]ត្រូវបានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើង។<ref>{{cite web|url=https://poliglobe.com/election/1287|title=Algerian Legislative Election, 2026|website=PoliGlobe|access-date=5 July 2026|archive-date=March 24, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260324143116/https://poliglobe.com/election/1287|url-status=live}}</ref> * ៦ កក្កដា – ហាម៉ាស់បានប្រកាសរំលាយ[[ដែនជ្រោយហ្កាហ្សាក្រោមរបបហាម៉ាស់|រដ្ឋបាលស៊ីវិល]]របស់ខ្លួនក្រោម[[ផែនការសន្តិភាពហ្កាហ្សា]]។<ref>{{cite web|url=https://www.haaretz.com/israel-news/israel-security/2026-07-06/ty-article-live/israeli-civilians-tried-to-cross-into-syria-idf-says-amid-settlement-reports/0000019f-342c-d746-adff-ff6d69240000?liveBlogItemId=920670504#920670504|title= Hamas says group-backed Gaza government resigns to hand power to Palestinian technocrats|website=Haaretz|date=6 July 2026}}</ref> * ៧–៨ កក្កដា – [[កិច្ចប្រជុំកំពូលណាតូឆ្នាំ២០២៦|កិច្ចប្រជុំកំពូលណាតូ]]ត្រូវបានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើងនៅទីក្រុង[[អង់ការ៉ា]] ប្រទេស[[តួកគី]]។<ref>{{cite web |title=NATO Summit 2026 |url=https://www.nato.int/en/news-and-events/events/event-programmes/2026/07/nato-summit-2026 |website=NATO |date=7 July 2026 |access-date=8 July 2026}}</ref> * ៨ កក្កដា – [[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]]៖ [[អនុស្សរណៈទីក្រុងឥស្លាម៉ាបាដ]]រវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីរ៉ង់បានដួលរលំ ដោយនាំឱ្យសង្គ្រាមរវាងប្រទេសទាំងពីរឆេះពុះកញ្ជ្រោលឡើងវិញ។<ref>{{cite news |title=US says it has completed a new round of strikes on Iran |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/us-says-it-has-completed-a-new-round-strikes-iran-2026-07-08/ |work=Reuters |date=8 July 2026 |access-date=17 July 2026}}</ref> * ២០ កក្កដា ** លោក[[អានឌី ប៊ឺនហាម]]ត្រូវបានតែងតាំងជា[[នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃសហរាជាណាចក្រ|នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃចក្រភពអង់គ្លេស]]បន្តតំណែងពីលោក[[គៀរ ស្តារមឺ]]។<ref>{{cite news |title=Andy Burnham pledges cost of living help in first speech as prime minister |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cgrkv8e8l9qt |work=BBC News |date=20 July 2026 |access-date=20 July 2026}}</ref> ** [[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]]៖ ក្រុម[[ហ៊ូទី]]នៃប្រទេស[[យេម៉ែន]]បានប្រកាសបិទច្រក[[បាបអែលម៉ង់ដិប]]នៅ[[សមុទ្រក្រហម]]ដើម្បីប្រឆាំងនឹងអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត។<ref>{{cite news |title=Yemen's Houthis declare naval blockade against Saudi Arabia |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/yemens-houthis-declare-naval-blockade-against-saudi-arabia-statement-2026-07-20/ |access-date=4 August 2026 |work=Reuters |date=July 20, 2026}}</ref> ** [[សហប្រធានាធិបតីនីការ៉ាក្វា]] លោក[[ដានីញ៉ែល អ័រតេហ្កា]]បានប្រកាសបិទដំណើរការបោះឆ្នោតជាតិ។<ref>{{Cite news |date=21 July 2026 |title=Nicaragua's Ortega says 'never again' for elections after two decades in power {{!}} CNN |url=https://www.cnn.com/2026/07/20/americas/nicaragua-ortega-no-elections-intl-hnk |access-date=4 Augusr 2026 |work=CNN }}</ref> * ២២–៣០ កក្កដា – [[រលកកម្ដៅអឺរ៉ុបឆ្នាំ២០២៦|រលកកម្ដៅអឺរ៉ុប]]៖ អគ្គិភ័យឆាបឆេះព្រៃនៅក្នុងប្រទេស[[ភ្លើងឆេះព្រៃនៅបារាំងឆ្នាំ២០២៦|បារាំង]] [[ភ្លើងឆេះព្រៃនៅព័រទុយហ្កាល់ឆ្នាំ២០២៦|ព័រទុយហ្កាល់]] និង[[ភ្លើងឆេះព្រៃនៅអេស្ប៉ាញឆ្នាំ២០២៦|អេស្ប៉ាញ]]បានបង្ខំឱ្យមនុស្សប្រមាណ ៣០០,០០០ នាក់ជំម្លៀសខ្លួនចេញពីគេហដ្ឋានរបស់ពួកគេ។ មន្ត្រីបារាំងបានសម្ដៅលើវាថាជាគ្រោះអាសន្នឆេះព្រៃដ៏អាក្រក់បំផុតក្នុងប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ ខណៈដែលមន្ត្រីនៅទីក្រុងម៉ាឌ្រីដបាននិយាយថាវាជាគ្រោះអគ្គិភ័យដ៏អាក្រក់បំផុតមួយក្នុងតំបន់ដែលខ្លួនបានត្រូវប្រឈម។<ref>{{cite news |title=Europe is burning: How bad could this wildfire crisis get? |url=https://www.euronews.com/my-europe/2026/07/28/europe-is-burning-how-bad-could-this-wildfire-crisis-get |access-date=4 August 2026 |work=EuroNews |date=28 Jul 2026}}</ref><ref>{{cite news |title=Devastating European wildfires in maps - and how they're being tackled |url=https://www.bbc.com/news/articles/cj638jx0l53o |access-date=4 August 2026 |work=www.bbc.com |date=29 July 2026}}</ref> * ២៨ កក្កដា – [[គ្រោះរញ្ជួយដីនៅគូម៉ាម៉ូតុឆ្នាំ២០២៦|គ្រោះរញ្ជូយដី]]មួយកម្រិត ៦.៨ វិចទ័រចេញពីជម្រៅ ១០ គម ក្រោមដីបានអង្រួន[[ខេត្តគូម៉ាម៉ូតុ]]នៅក្នុងប្រទេស[[ជប៉ុន]]ភាគខាងត្បូង ដោយបានផ្ដាច់ជីវិតមនុស្សយ៉ាងតិចចំនួន ៣០ នាក់ និងបង្ករបួសដល់ជាង ៦០ នាក់ទៀត។<ref>{{cite web |title=Three mall workers dead after Japanese earthquake, with at least 13 killed across country |url= https://www.bbc.com/news/live/c9q2481v855t |work=BBC News |access-date=4 August 2026}}</ref><ref>{{cite news |last1=Blair |first1=Gavin |title=Death toll in Japan earthquake rises to 30 as aftershock and heat hamper rescue efforts |url=https://www.theguardian.com/world/2026/jul/30/japan-earthquake-death-toll-rises |access-date=4 August 2026 |work=The Guardian |date=30 July 2026}}</ref> * ៣០ កក្កដា ** [[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]]៖ ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីតបានប្រកាសបង្កើត[[សម្ព័ន្ធភាពការពារដែនសមុទ្រពហុជាតិ|សម្ព័ន្ធភាពយោធា ១៤ ប្រទេស]]ឡើងដើម្បីស្ដារនិងការពារសេរីភាពនាវាចរណ៍នៅសមុទ្រក្រហម ចំពេលដែលសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់កំពុងពុះកញ្ជ្រោល និងក៏ដូចជា[[វិបត្តិសមុទ្រក្រហម|វិបត្តិនៃសមុទ្រ]]នេះដែលបង្កឡើងដោយក្រុមឧទ្ទាមហ៊ូទី។<ref>[https://www.spa.gov.sa/en/N2644911 Founding States Issue Joint Declaration on Establishing Multinational Maritime Defense Alliance - Saudi Press Agency]</ref> ** [[វិបត្តិព្រំដែនម៉ារ៉ុក–អេស្ប៉ាញឆ្នាំ២០២៦|វិបត្តិព្រំដែនម៉ារ៉ុក–អេស្ប៉ាញ]]៖ មនុស្សប្រមាណ ៦០,០០០ នាក់បានផ្ដុំគ្នាឆ្លងព្រំដែនដោយខុសច្បាប់ពីប្រទេស[[ម៉ារ៉ុក]]ចូលទៅក្នុងប្រទេស[[អេស្ប៉ាញ]]តាមរយៈ[[សេអ៊ូតា|ទីក្រុងស្វយ័តសេអ៊ូតា]] ខណៈមនុស្សមួយចំនួនតូចទៀតបានព្យាយាមឆ្លងដែនចូលទៅក្នុងទីក្រុង[[មេលីយ៉ា]]។<ref name="the-guardian-ceuta-europe-live">{{Cite web |last=Krupa |first=Jakub |date=2026-07-31 |title=Spain's Sánchez blames trafficking gangs as estimated 60,000 migrants reach Ceuta – Europe live |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/jul/31/cueta-spain-morocco-italy-migration-schengen-europe-latest-news-updates#top-of-blog |access-date=2026-08-04 |website=The Guardian }}</ref> ===សីហា=== * ៧ សីហា – ប្រទេស[[អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត]] [[ប៉ាគីស្ថាន]] និង[[តួកគី]]បានរួមគ្នាចុះហត្ថលេខាលើ[[កិច្ចព្រមព្រៀងការពារជាតិរួមទីក្រុងមេក្កា]] ដែលជាកតិកាសញ្ញាការពារជាតិជនុបត្ថម្ភ ខណៈ[[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]]បានកំពុងពុះកញ្ជ្រោល។<ref>{{cite web |title=Mideast live: Saudi Arabia, Pakistan, Turkey sign defence pact stating attack on one is attack on all |work=France 24 |date=7 August 2026 |url=https://www.france24.com/en/middle-east/20260807-middle-east-live-saudi-arabia-pakistan-turkey-to-sign-defence-pact |access-date=9 August 2026 |archive-date=7 August 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260807000849/https://www.france24.com/en/middle-east/20260807-middle-east-live-saudi-arabia-pakistan-turkey-to-sign-defence-pact |url-status=live }}</ref> * ១០ សីហា – [[គ្រោះរញ្ជួយដីកូឡុំប៊ីឆ្នាំ២០២៦|គ្រោះរញ្ជួយដីកម្រិត ៧.៤ វិចទ័រ]] បានរង្គោះរង្គើប្រទេសកូឡុំប៊ី ដោយបានសម្លាប់មនុស្សប្រមាណ ២៤០ នាក់ និងបង្ករបួសដល់មនុស្សជាង ១,២៤៨ នាក់ផ្សេងទៀត។<ref>{{Cite web |last=AizprúaSeguir |first=Por Julio César |date=2026-08-10 |title=(ជាភាសាអេស្ប៉ាញ) Panameños salen a las calles al sentir los efectos del sismo de 7.4 registrado en Colombia |url=https://www.infobae.com/panama/2026/08/10/panamenos-salen-a-las-calles-al-sentir-los-efectos-del-sismo-de-74-registrado-en-colombia/ |access-date=2026-08-12 |website=infobae }}</ref> * ១១ សីហា – [[ការចោទប្រកាន់ឧក្រិដ្ឋជនសង្គ្រាមស៊ីវិលស៊ីរី]]៖ តុលាការមួយនៅទីក្រុង[[ដាម៉ាស់]]បានកាត់ទោសប្រហារជីវិតអតីតមន្ត្រីស៊ីរីចំនួនប្រាំបួនរូប ដោយក្នុងនោះរួមមានអតីតប្រធានាធិបតីលោក[[បាស្ហា អាល់-អាសាដ]] ព្រមទាំងប្អូនប្រុសរបស់លោកឈ្មោះ[[ម៉ាហៀរ អាល់-អាសាដ|ម៉ាហៀរ]] អតីត[[ក្រសួងការពារជាតិ (ស៊ីរី)|រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ]]លោក[[ហ្វាដ ចាស៊េម អាល់-ហ្វារីជ]] អតីតប្រធាននាយកដ្ឋានសន្តិសុខនយោបាយប្រចាំក្រុង[[ដារ៉ាអា]] និងត្រូវជាបងជីដូនមួយរបស់អាសាដ គឺលោក[[អាធីហ្វ ណាជីប]] ពីបទឃាតកម្មគិតទុកជាមុន [[ទារុណកម្ម]] និង[[ឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ]]ដែលបានប្រព្រឹត្តទៅក្នុងកំឡុង[[សង្គ្រាមស៊ីវិលស៊ីរី]]។ ក្រៅពីលោកណាជីប ឧក្រិដ្ឋជនប្រាំបីនាក់ផ្សេងទៀតត្រូវបានកាត់ទោសដោយកំបាំងមុខ។<ref name=bbc>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/ce34dkpnyg7o|title=Ousted Syrian dictator Bashar al-Assad sentenced to death in absentia|date=11 August 2026|website=www.bbc.com}}</ref><ref>{{Cite web | title=MSN | url=https://www.msn.com/en-us/news/world/syria-s-bashar-al-assad-8-other-officials-sentenced-to-death/ar-AA29R4I0?ocid=winp2fptaskbarhover&cvid=6edb56efff814e40e7271b346ccd88dc&ei=24 | access-date=2026-08-17 | website=www.msn.com}}</ref> * ១២ សីហា – [[សូរ្យគ្រាសថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦|សូរ្យគ្រាសពេញលេញ]]បានកើតលេចឡើងនៅតំបន់ផ្នែកខ្លះនៃទ្វីបអឺរ៉ុប ដែលនេះជាបាតុភូតសូរ្យគ្រាសពេញលេញដំបូងបង្អស់នៅទ្វីបអឺរ៉ុបក្នុងសតវត្សរ៍ទី២១ ចាប់តាំង[[សូរ្យគ្រាសថ្ងៃទី១១ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៩៩|បាតុភូចុងក្រោយ]]ដែលបានកើតឡើងកាលឆ្នាំ១៩៩៩។<ref>{{Cite web |last=Korosec |first=Marko |date=August 11, 2026 |title=Total Solar Eclipse Targets Europe: First Path of Totality in 27 Years Arrives August 12 |url=https://www.severe-weather.eu/global-weather/total-solar-eclipse-spain-iceland-europe-august-12th-2026-mk/ |access-date=August 17, 2026 |website=Severe Weather Europe}}</ref> * ១៣ សីហា – [[ការបោះឆ្នោតសកលសំប៊ីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលសំប៊ី]]៖ លោក[[ហាកាំងដេ ហ៊ីឈ៉ៃលេម៉ា]]បានទទួលជ័យជម្នះបន្តកាន់អំណាចជាប្រធានាធិបតីបន្ថែមមួយអាណត្តិទៀត ខណៈដែល[[គណបក្សរួបរួមដើម្បីជាតិអភិវឌ្ឍន៍]]បានឈ្នះអាសនៈភាគច្រើននៅក្នុង[[រដ្ឋសភា (សំប៊ី)|រដ្ឋសភាជាតិ]]។<ref>{{Cite web|title=Zambia invites EU as observer to 2026 general elections|url=https://www.aa.com.tr/en/africa/zambia-invites-eu-as-observer-to-2026-general-elections/3575445|website=aa.com.tr|access-date=2026-08-17|date=2025-05-21|archive-date=May 18, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260518221837/https://www.aa.com.tr/en/africa/zambia-invites-eu-as-observer-to-2026-general-elections/3575445|url-status=live}}</ref> * ១៤ សីហា – មនុស្សយ៉ាងតិច ៨៧ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និង ១,៣០០ នាក់ផ្សេងទៀតបានទទួលរងរបួសនៅក្នុងហេតុការណ៍[[គ្រោះរញ្ជួយដីហ្វ្លរ៉េសឆ្នាំ២០២៦|គ្រោះរញ្ជួយដីកម្រិត ៧.៧ វិចទ័រ]]នៅកោះ[[ហ្វ្លរ៉េស]]នៃប្រទេស[[ឥណ្ឌូណេស៊ី]]។<ref>{{Cite web |date=2026-08-15 |title=Powerful 7.7-magnitude earthquake kills at least 38 in Indonesia|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c5y0zz63gero |access-date=2026-08-25 |website=BBC News}}</ref> * ១៨ សីហា – មនុស្សប្រមាណជាង ១០០ នាក់បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិតនៅក្នុងគ្រោះរអិលបាក់ដីនាអណ្ដូងជីកយករ៉ែមាសសិប្បកម្មមួយកន្លែងនៅហ្សាំប័រ ខេត្ត[[ណាណាមំបេរ៉េ]] [[សាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកកណ្តាល]] ក្បែរព្រំដែនជាមួយប្រទេស[[កាមេរូន]]។<ref>{{Cite news |last=Njie |first=Paul |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cly9dwe5pzeo |title=Gold mine hit by deadly landslide in CAR near border with Cameroon |work=BBC News |date=19 August 2026 |access-date=25 August 2026}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.reuters.com/world/africa/landslide-gold-mining-site-central-african-republic-kills-over-100-mining-group-2026-08-19/ |title=Central African Republic artisanal gold mine collapses, killing more than 100 |work=Reuters |date=19 August 2026 |access-date=25 August 2026}}</ref> * ២៣ សីហា – [[ការបោះឆ្នោតនីតិបញ្ញត្តិកាហ្សាក់ស្ថានឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតនីតិបញ្ញត្តិកាហ្សាក់ស្ថាន]]៖ [[គណបក្សអាឌីឡេត]]និយម[[កាស៊ីម យ៉ូម៉ារ តូកាយអេវ|តូកាយអេវ]]បានដណ្ដើមឈ្នះអាសនៈមួយភាគធំលើសលប់នៅក្នុងសភា[[គូរូលតៃ]]ដែលទើបបង្កើតថ្មី។<ref name="Reut2">{{cite web |date=1 July 2026 |title=Kazakhstan to hold snap parliamentary election on August 23 |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/kazakhstan-hold-snap-parliamentary-election-august-23-2026-07-01/ |access-date=25 Augusr 2026 |website=Reuters}}</ref> == ថ្ងៃ​មរណភាព == {{Main|មរណភាពក្នុងឆ្នាំ២០២៦}} ==ឯកសារយោង== {{reflist}} [[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឆ្នាំ ២០២៦]] 6vnmrllypk3drbkht3rbolkrgp4aicj 0 54700 339705 2026-08-24T12:57:02Z SIN NAT 51949 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1368214105|Rafael Leão]]" 339705 wikitext text/x-wiki '''Rafael''' " '''Rafa''' " '''Alexandre da Conceição Leão''' ( កើតនៅថ្ងៃទី ១០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៩៩) គឺជា [[បាល់ទាត់|កីឡាករបាល់ទាត់]] អាជីពជនជាតិព័រទុយហ្គាល់ ដែលលេងជា ខ្សែបម្រើស្លាបឆ្វេង សម្រាប់ក្លឹប AC Milan {{Italian football updater|Milan}} និង ក្រុមជម្រើសជាតិព័រទុយហ្គាល់ ។ គាត់ត្រូវបានគេស្គាល់ដោយសារការបណ្តើរបាល់ និងល្បឿនរបស់គាត់។ <ref>{{Cite news|last=Karlsen|first=Tor-Kristian|date=27 November 2022|title=Why every club wants to sign Portugal and AC Milan forward Rafael Leao|work=ESPN|url=https://www.espn.co.uk/football/story/_/id/37634247/why-every-top-club-wants-portugal-milans-rafael-leao|access-date=28 October 2023}}</ref> <ref>{{Cite web |date=4 June 2024 |title=2024 FC 100: Haaland among best forwards in men's soccer |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/40006322/erling-haaland-best-forwards-men-soccer |access-date=2024-10-05 |website=ESPN}}</ref> <ref>{{Cite news|date=10 June 2024|title=Golazo 100, men's soccer players ranked: Cristiano Ronaldo among stars appearing as the countdown hits 40-21|work=CBS Sports|url=https://www.cbssports.com/soccer/news/golazo-100-mens-soccer-players-ranked-cristiano-ronaldo-among-stars-appearing-as-the-countdown-hits40-21/|access-date=5 October 2024}}</ref> ដោយបានបញ្ចប់ការសិក្សាពី ប្រព័ន្ធយុវជន Sporting CP កីឡាករ លេអៅ បានបង្ហាញខ្លួនជាលើកដំបូងក្នុងក្រុមធំនៅឆ្នាំ ២០១៨ ដោយឈ្នះ ពានរង្វាន់ Taça da Liga រដូវកាល ២០១៧-១៨ មុនពេលបញ្ចប់កិច្ចសន្យារបស់គាត់ជាឯកតោភាគី បន្ទាប់ពីឧប្បត្តិហេតុមួយដែលពាក់ព័ន្ធនឹងហ្វូងអ្នកគាំទ្រ ជ្រុលនិយម ដែលមានអំពើហិង្សានៅក្នុងកន្លែងរបស់ក្លឹប។ មិនយូរប៉ុន្មាន គាត់បានចូលរួមជាមួយក្រុម [[លីល អូអេសសុី|Lille]] ក្នុង ក្របខ័ណ្ឌ Ligue 1 ដោយគ្មានតម្លៃខ្លួន។ បន្ទាប់ពីមួយរដូវកាល AC Milan បានចុះហត្ថលេខាជាមួយគាត់នៅឆ្នាំ 2019 ដោយឈ្នះពានរង្វាន់ Serie A ឆ្នាំ 2021–22 ដោយត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថា ជាកីឡាករដ៏មានតម្លៃបំផុត នៅរដូវកាលនោះ។ លេអៅ គឺជាអតីត កីឡាករយុវជនអន្តរជាតិព័រទុយហ្គាល់ ដែលតំណាងឱ្យប្រទេសរបស់គាត់នៅកម្រិតយុវជនផ្សេងៗគ្នា ដោយជាផ្នែកមួយនៃ ក្រុមអាយុក្រោម 17 ឆ្នាំ ដែលបានឈ្នះ ពានរង្វាន់ European Championship ឆ្នាំ 2016 ។ គាត់បានបង្ហាញខ្លួនជាលើកដំបូងក្នុងក្រុមជម្រើសជាតិឈុតធំក្នុងឆ្នាំ ២០២១ ហើយជាផ្នែកមួយនៃក្រុមព័រទុយហ្គាល់សម្រាប់ [[ពានរង្វាន់បាល់ទាត់ពិភពលោក|ព្រឹត្តិការណ៍ FIFA World Cup]] ចំនួនពីរលើក ( ២០២២ និង ២០២៦ ) និង UEFA Euro 2024 ។ គាត់ក៏បានឈ្នះពានរង្វាន់ UEFA Nations League ក្នុង ឆ្នាំ 2025 ផងដែរ។ 7elv16uqsqzdlydrnfb66e1a2l4fkrn 0 54701 339706 2026-08-24T13:04:39Z SIN NAT 51949 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1370718959|Federico Dimarco]]" 339706 wikitext text/x-wiki '''Federico Dimarco''' (កើតថ្ងៃទី ១០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៩៧) គឺជា [[បាល់ទាត់|កីឡាករបាល់ទាត់]] អាជីពអ៊ីតាលីម្នាក់ដែលលេងជា ខ្សែការពារស្លាបឆ្វេង សម្រាប់ក្លឹប Inter Milan [[ស៊េរី អេ|នៃក្របខ័ណ្ឌ Serie A]] និង ក្រុមជម្រើសជាតិអ៊ីតាលី ។ គាត់ត្រូវបានគេស្គាល់ដោយសារល្បឿន ការបញ្ជូនបាល់ និងការស៊ុតបញ្ចូលទីដ៏គ្រោះថ្នាក់ពីខាងក្រៅប្រអប់។ ឌីម៉ាកូ ក៏ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាខ្សែការពារឆ្វេងដ៏ល្អបំផុតម្នាក់នៅលើពិភពលោកផងដែរ។ <ref>{{Cite web |last=Nee |first=Mark White Contributions from Chris |last2=Stronge |first2=Isaac Stacey |last3=Gennery |first3=Ewan |last4=published |first4=Matthew Holt |date=2025-12-12 |title=Ranked! The 20 best left-backs in the world |url=https://www.fourfourtwo.com/person/player/best-left-backs-in-the-world |access-date=2026-06-15 |website=FourFourTwo |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2025-07-14 |title=The 25 Best Left Backs in World Soccer—Ranked |url=https://www.si.com/soccer/the-best-left-backs-in-world-soccer-ranked |access-date=2026-06-15 |website=SI |language=en-US}}</ref> 3r20u1uydoomcg78c3pnmeb0m4qiy1v 0 54702 339707 2026-08-24T13:10:44Z SIN NAT 51949 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1370941067|Adrien Rabiot]]" 339707 wikitext text/x-wiki '''Adrien Thibault Marie Rabiot''' ( កើតនៅថ្ងៃទី ៣ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៩៥) គឺជា [[បាល់ទាត់|កីឡាករបាល់ទាត់]] អាជីពជនជាតិបារាំង ដែលលេងជា ខ្សែបម្រើ សម្រាប់ក្លឹប AC Milan {{Italian football updater|Milan}} និង ក្រុមជម្រើសជាតិបារាំង ។ រ៉ាប៊ីអូ បានចំណាយពេលភាគច្រើននៃអាជីពដំបូងរបស់គាត់ជាមួយ [[ប៉ារីស សាំងហ្សឺម៉ាំង|Paris Saint-Germain]] ដោយបានបង្ហាញខ្លួនជាលើកដំបូងជាមួយក្រុមធំក្នុងឆ្នាំ ២០១២ និងឈ្នះពានរង្វាន់ធំៗចំនួន ១៨ រួមទាំងពានរង្វាន់ Ligue 1 ចំនួន ៥ និង ពានរង្វាន់ក្នុងស្រុកចំនួនបី ក្នុងរដូវកាល ២០១៥-១៦ និង ២០១៧-១៨ ។ នៅឆ្នាំ ២០១៩ រ៉ាប៊ីអូ បានចុះកុងត្រាជាមួយ Juventus ដោយគ្មានតម្លៃខ្លួន ដោយឈ្នះ ពានរង្វាន់ Serie A ក្នុងរដូវកាលដំបូងរបស់គាត់ជាមួយក្លឹប និង ពានរង្វាន់ Coppa Italia ក្នុងរដូវកាលទីពីរ និងទីប្រាំរបស់គាត់។ បន្ទាប់ពីមួយរដូវកាលនៅ Marseille គាត់បានចុះកុងត្រាជាមួយ AC Milan ក្នុងឆ្នាំ 2025។ រ៉ាប៊ីអូ បាន បង្ហាញខ្លួនជាអន្តរជាតិ ចំនួន 53 ដងសម្រាប់ ក្រុមបារាំងក្នុងកម្រិតយុវជន ហើយបានបង្ហាញខ្លួនជាលើកដំបូងសម្រាប់ក្រុមធំក្នុងឆ្នាំ 2016។ គាត់បានចូលរួមក្នុង UEFA Euro 2020, FIFA World Cup 2022 (ឡើងដល់វគ្គ ផ្តាច់ព្រ័ត្រ ), Euro 2024 និង World Cup 2026 ។ e86v4v0uozrzokloeqgvxbi30eqiou2 0 54703 339708 2026-08-24T13:21:40Z SIN NAT 51949 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1370939223|Mike Maignan]]" 339708 wikitext text/x-wiki '''ម៉ៃឃ៍ ភីធើសុន ម៉ៃញ៉ាន''' ( កើតថ្ងៃទី ៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៩៥) គឺជា [[បាល់ទាត់|កីឡាករបាល់ទាត់]] អាជីពម្នាក់ដែលលេងជា អ្នកចាំទី និង ជាប្រធានក្រុម ក្លឹប AC Milan {{Italian football updater|Milan}} កើតនៅ ហ្គីយ៉ាណាបារាំង គាត់លេងឱ្យ ក្រុមជម្រើសជាតិបារាំង ។ ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាអ្នកចាំទីល្អបំផុតម្នាក់នៅលើពិភពលោក គាត់ត្រូវបានគេស្គាល់ដោយសារទីតាំង ប្រតិកម្មរហ័ស និងថាមពលរាងកាយរបស់គាត់។ <ref name="100GK2025">{{Cite web |date=4 June 2025 |title=2025 FC 100: Martinez among best goalkeepers in men's soccer |url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/45163202/2025-fc-100-martinez-best-goalkeepers-mens-soccer |access-date=14 July 2025 |publisher=ESPN.com |language=en}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web |last=Thomas |first=Marissa |date=8 April 2026 |title=Who are world's best goalkeepers? Neuer, Raya, Alisson, Courtois |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c705jn7jw06o |access-date=6 July 2026 |publisher=BBC Sport}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web |date=2025-06-20 |title=The 25 Best Goalkeepers in World Soccer—Ranked |url=https://www.si.com/soccer/the-25-best-goalkeepers-in-world-soccer-ranked |access-date=2026-07-23 |website=SI |language=en-US}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web |last=Benge |first=James |date=13 June 2024 |title=Golazo 100 countdown: Kylian Mbappe, Vinicius Jr. top the best men's soccer players in the world list for 2024 |url=https://www.cbssports.com/soccer/news/golazo-100-countdown-kylian-mbappe-vinicius-jr-top-the-best-mens-soccer-players-in-the-world-list-for-2024/ |access-date=5 April 2025 |website=CBS Sports}}</ref> មីនញ៉ូន បានឆ្លងកាត់ ក្រុមយុវជន នៅ [[ប៉ារីស សាំងហ្សឺម៉ាំង|Paris Saint-Germain]] ជាកន្លែងដែលគាត់តែងតែលេងជាកីឡាករបម្រុងដែលមិនទាន់បានលេង។ នៅឆ្នាំ ២០១៥ គាត់បានចូលរួមជាមួយ [[លីល អូអេសសុី|Lille]] ក្នុងតម្លៃ ១ លានអឺរ៉ូ ហើយបានក្លាយជាជម្រើសដំបូងរបស់ពួកគេនៅឆ្នាំ ២០១៧។ គាត់ត្រូវបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើស ជាអ្នកចាំទីឆ្នើមប្រចាំឆ្នាំ របស់ Ligue 1 ក្នុង ឆ្នាំ 2018–19 និងបានឈ្នះពានរង្វាន់លីគក្នុង ឆ្នាំ 2020–21 ។ បន្ទាប់មកគាត់បានផ្លាស់ទៅ AC Milan ក្នុងតម្លៃ ១៥ លានអឺរ៉ូ ដោយបានឈ្នះពានរង្វាន់ Serie A ក្នុង រដូវកាលដំបូង របស់គាត់ និងត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថាជា អ្នកចាំទីល្អបំផុត របស់លីគ។ គាត់ក៏ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះក្នុង ក្រុម Serie A ប្រចាំឆ្នាំ សម្រាប់រដូវកាល 2021–22 និង 2022–23 ផងដែរ។ <ref name="gala2023">{{Cite web |date=4 December 2023 |title=Gran Galà del Calcio: tutti i vincitori della serata LIVE |url=https://sport.sky.it/calcio/serie-a/2023/12/04/gala-del-calcio-2023-premi-vincitori |access-date=5 December 2023 |website=Sky Sport |language=it}}</ref> <ref name=":3">{{Cite web |date=17 October 2022 |title=Milan pigliatutto, premiati Pioli, Maldini e 4 giocatori. Leao il migliore: "Qui sono maturato" |url=https://www.gazzetta.it/Calcio/Serie-A/17-10-2022/gran-gala-calcio-dove-vederlo-tv-programma-diretta-450681343353.shtml |access-date=17 October 2022 |website=La Gazzetta dello Sport |language=it-IT}}</ref> បន្ទាប់ពីបង្ហាញខ្លួនបាន ៣៧ ប្រកួតឲ្យបារាំងក្នុងកម្រិតយុវជន មីនញ៉ូន បានបង្ហាញខ្លួនជាលើកដំបូងក្នុងក្រុមជម្រើសជាតិឈុតធំនៅឆ្នាំ ២០២០។ គាត់ត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងក្រុមបារាំងសម្រាប់ UEFA Euro 2020 និងយុទ្ធនាការ UEFA Nations League ឆ្នាំ 2021 ដែលឈ្នះពានរង្វាន់។ ក្រោយមកគាត់បានបង្កើតខ្លួនឯងជាអ្នកចាំទីជម្រើសដំបូងរបស់បារាំង ដោយត្រូវបានជ្រើសរើសឱ្យចូលទៅក្នុង ក្រុមល្អបំផុតនៃការប្រកួត UEFA Euro 2024 និងបានតំណាងឱ្យប្រទេសរបស់គាត់នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ FIFA World Cup 2026 ។ fn2yydcmn0fgk20cpsrr08qvth7i1ik 0 54704 339709 2026-08-24T13:26:10Z SIN NAT 51949 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1356210865|David Neres]]" 339709 wikitext text/x-wiki '''ដេវីដ ណេរ៉េស កាំប៉ូស''' ( កើតនៅថ្ងៃទី ៣ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៩៧) គឺជា [[បាល់ទាត់|កីឡាករបាល់ទាត់]] អាជីពជនជាតិប្រេស៊ីល ដែលលេងជា ខ្សែបម្រើស្លាប សម្រាប់ក្លឹប [[អេសអេសស៊ី ណាប៉ូលី|Napoli]] {{Italian football updater|Napoli}} ណេរ៉េស បានបញ្ចប់ការសិក្សាពីប្រព័ន្ធយុវជនរបស់ [[សៅ ប៉ូឡូ|សៅប៉ូឡូ]] ហើយត្រូវបានតម្លើងឋានៈទៅក្រុមធំក្នុងឆ្នាំ ២០១៦។ គាត់បានចូលរួមជាមួយ Ajax ក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០១៧។ នៅ Ajax កីឡាករ ណេរ៉េស បានបង្កើតខ្លួនគាត់ជាខ្សែបម្រើស្លាបវ័យក្មេងដ៏ល្អបំផុតម្នាក់នៅអឺរ៉ុប បន្ទាប់ពីឈ្នះពានរង្វាន់ក្នុងស្រុកពីរ និងជាផ្នែកសំខាន់មួយនៃការបង្ហាញខ្លួនលើកដំបូងរបស់ក្រុម Ajax ក្នុងវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រ UEFA Champions League ក្នុងរយៈពេល 22 ឆ្នាំ ក្នុង រដូវកាល 2018-19 ដ៏ជោគជ័យមួយ។ រដូវកាលបន្ទាប់ៗត្រូវបានសម្គាល់ដោយរបួសជាបន្តបន្ទាប់ ដែលបណ្តាលឱ្យ ណេរ៉េស លេងបានតិចតួច និងធ្លាក់ចុះនៃការសម្តែង ដែលនាំឱ្យគាត់ផ្លាស់ទៅ Shakhtar Donetsk ។ ដោយសារតែ ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែនក្នុងឆ្នាំ 2022 ដែលបានកើតឡើងក្នុងខែកុម្ភៈ បន្ទាប់មកគាត់បានផ្ទេរទៅ Benfica បួនខែក្រោយមក ជាកន្លែងដែលគាត់បានឈ្នះពានរង្វាន់ក្នុងស្រុកពីរក្នុងរដូវកាលដំបូងរបស់គាត់។ បន្ទាប់ពីចំណាយពេលពីរឆ្នាំនៅក្លឹបព័រទុយហ្គាល់ គាត់បានចូលរួមជាមួយក្រុមអ៊ីតាលី Napoli ដោយឈ្នះពានរង្វាន់ Serie A ក្នុងរដូវកាលដំបូងរបស់គាត់។ បន្ទាប់ពីតំណាងឱ្យប្រទេសប្រេស៊ីលនៅកម្រិតយុវជនផ្សេងៗគ្នា ណេរ៉េស ត្រូវបានកោះហៅឱ្យចូលរួមក្នុងក្រុមជម្រើសជាតិពេញលេញជាលើកដំបូងនៅក្នុងខែមីនា ឆ្នាំ 2019 ហើយជាផ្នែកមួយនៃក្រុមដែលបានឈ្នះ ពានរង្វាន់ Copa América ឆ្នាំ 2019 ។ pjna93onmgkce9k2h78adz48wde19by 0 54705 339710 2026-08-24T13:31:33Z SIN NAT 51949 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1370718714|Hakan Çalhanoğlu]]" 339710 wikitext text/x-wiki '''ហាកាន ខាលហាណូគ្លួ''' <ref name="FIFA U-20 2013">{{Cite web |date=23 June 2013 |title=FIFA U-20 World Cup Turkey 2013 List of Players: Turkey |url=http://www.fifadata.com/document/FWYC/2013/pdf/FWYC_2013_SquadLists.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130627043508/http://www.fifadata.com/document/FWYC/2013/pdf/FWYC_2013_SquadLists.pdf |archive-date=27 June 2013 |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Associationplayed for inter Milan 2020 |page=21}}</ref> ( កើតនៅថ្ងៃទី ៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៩៤) គឺជា [[បាល់ទាត់|កីឡាករបាល់ទាត់]] អាជីពម្នាក់ដែលលេងជា ខ្សែបម្រើការពារ សម្រាប់ក្លឹប Inter Milan {{Italian football updater|Internazionale}} កើតនៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ គាត់លេង និង ធ្វើជាប្រធាន ក្រុមជម្រើសជាតិទួរគី ។ ខាលហាណូគ្លួ បានចាប់ផ្តើមអាជីពរបស់គាត់នៅក្លឹប Karlsruher SC នៃលីគលំដាប់ទីពីររបស់អាល្លឺម៉ង់ ក្នុងឆ្នាំ ២០១០ ហើយបានផ្លាស់ទៅក្រុម [[ហាំប៊ឺហ្គឺរ អេសវី|Hamburger SV]] នៃលីគកំពូល ពីរឆ្នាំក្រោយមក ដោយចំណាយពេលមួយរដូវកាលទៀតនៅក្លឹបដំបូងរបស់គាត់ក្នុងលក្ខខណ្ឌខ្ចីជើង។ ការសម្តែងរបស់គាត់នៅក្នុងរដូវកាល Bundesliga ដំបូងរបស់គាត់បានធ្វើឱ្យគាត់ផ្ទេរទៅ Bayer Leverkusen ក្នុងតម្លៃ 14.5 លានអឺរ៉ូក្នុងឆ្នាំ 2014។ គាត់បានលេងរយៈពេលបីរដូវកាលនៅទីនោះ ដោយស៊ុតបញ្ចូលទីបានសរុបចំនួន ២៨ គ្រាប់ក្នុងការបង្ហាញខ្លួនជាផ្លូវការចំនួន ១១៥ លើក។ នៅឆ្នាំ ២០១៧ ខាលហាណូគ្លួ បានចុះកុងត្រាជាមួយ AC Milan ក្នុងតម្លៃដំបូង ២០ លានអឺរ៉ូ មុនពេលចូលរួមជាមួយ គូប្រជែងក្នុងទីក្រុង Inter ក្នុងការផ្ទេរដោយឥតគិតថ្លៃនៅរដូវក្តៅឆ្នាំ ២០២១។ កើតនៅ [[អាល្លឺម៉ង់|ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់]] ខាលហាណូគ្លួ តំណាងឱ្យប្រទេសទួរគីក្នុងកម្រិតអន្តរជាតិ ចាប់ពី កម្រិតអាយុក្រោម 16 ឆ្នាំ ឡើងទៅ។ គាត់បានបង្ហាញខ្លួនជាលើកដំបូងក្នុងក្រុមធំនៅឆ្នាំ ២០១៣ ហើយជាផ្នែកមួយនៃក្រុមរបស់ពួកគេនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ UEFA European Championship ក្នុង ឆ្នាំ ២០១៦, ២០២០ និង ២០២៤ និង [[ពានរង្វាន់បាល់ទាត់ពិភពលោក|FIFA World Cup]] ក្នុង ឆ្នាំ ២០២៦ ។ pt8rzx4ffs7nag5r4nhdckdu4bb8xmt 0 54706 339711 2026-08-24T13:41:03Z SIN NAT 51949 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1356389130|Roberto Fernández (footballer, born 2002)]]" 339711 wikitext text/x-wiki '''Roberto Fernández Jaén''' (កើតថ្ងៃទី ៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០០២) គឺជា [[បាល់ទាត់|កីឡាករបាល់ទាត់]] អេស្ប៉ាញម្នាក់ដែលលេងជា ខ្សែប្រយុទ្ធ សម្រាប់ ក្លឹប RCD Espanyol ។ e0yah1wy46tuq79cm9q16jdza4msbpa 0 54707 339719 2026-08-25T03:58:57Z ~2026-46187-24 52622 បានបង្កើតទំព័រដែលផ្ដើមដោយ ឧកញ៉ា សារីអាល់វី ឧកញ៉ាស្រាលនៃក្រុងក្រចេះ ស្រុកស្នួល ក្នុងការិយាល័យ ១៥១៦–១៥១៩ ព្រះមហាក្សត្រ ស្រីជេដ្ឋា បន្ទាប់ ចៅពញាស្រាលផាត់ ឧកហ្លួងនៃក្រុងស្រឡប់ដ... 339719 wikitext text/x-wiki ឧកញ៉ា សារីអាល់វី ឧកញ៉ាស្រាលនៃក្រុងក្រចេះ ស្រុកស្នួល ក្នុងការិយាល័យ ១៥១៦–១៥១៩ ព្រះមហាក្សត្រ ស្រីជេដ្ឋា បន្ទាប់ ចៅពញាស្រាលផាត់ ឧកហ្លួងនៃក្រុងស្រឡប់ដូនតីពិជ័យព្រៃនគរ ក្នុងការិយាល័យ ១៥១២–១៥១៦ ព័ត៌មានលម្អិតផ្ទាល់ខ្លួន កើត ឆ្នាំ មាន់ 19/05/2005 3goz89hwp2o2cjvrnx3gy5m56cm1qi0 339720 339719 2026-08-25T04:08:58Z ~2026-46187-24 52622 339720 wikitext text/x-wiki ឧកញ៉ា សារីអាល់វី (២0??-២០១៥) (ឧកញ៉ា ជាឋានៈស្មើ រដ្ឋមន្ត្រី, ស្រាល ជាងារ រឺ នាទីស្មើនឹងក្រឡាហោម, មាន់ ជាឈ្មោះផ្ទាល់) ចៅពញានៅ មានឋានៈជាឧកញ៉ាស្រាល ត្រូវនឹងឧកញ៉ាក្រឡាហោម លោកត្រូវជាបងប្អូនជីដូនមួយខាងមាតារបស់ព្រះស្ដេចកនម្នាក់ ហើយក៏ជាមេទ័ពរបស់ទ្រង់ផងដែរ។ ឧកញ៉ា សារី អាល់វី ឧកញ៉ា អាល់វី នៃក្រុងក្រចេះដូនតីពិជ័យព្រៃនគរ ក្នុងការិយាល័យ ១៥១៦–១៥១៩ ព្រះមហាក្សត្រ បន្ទាប់ ចៅពញា ឧកហ្លួងនៃក្រុងក្រចេះដូនតីពិជ័យព្រៃនគរ ក្នុងការិយាល័យ ១៥១២–១៥១៦ ព័ត៌មានលម្អិតផ្ទាល់ខ្លួន កើត មាន់ ស្លាប់ ២០០? ប្រវត្តិ និង កិច្ចការសឹក កែប្រែ រំដោះខែត្រក្នុងកណ្ដាប់ដៃចន្ទរាជា កែប្រែ ព្រះស្រីជេដ្ឋាតាំងខ្លួនជាម្ចាស់ផែនដីលុះដល់មកឆ្នាំជូត អដ្ឋស័ក ព.ស. ២០៦០, គ.ស. ១៥១៦, ម.ស. ១៤៣៨, ច.ស. ៨៧៨ សម្ដេចព្រះស្រីជេដ្ឋា ព្រះអង្គសោយរាជ្យបាន ៤ ឆ្នាំ។ លុះទ្រង់ជ្រាបថា "សម្ដេចចៅពញាចន្ទរាជាវាយយកខែត្រខាងលិច ប៉ែកខាងជើងបានហើយ ហើយបានសំលាប់ចៅហ្វាយស្រុកជាច្រើនផង មិនតែប៉ុណ្ណោះ ទាំងពញាចក្រីកែវក៏ស្លាប់ ទាំងសម្ដេចចៅហ៊្វាកៅជាមា ក៏មានរបួសជាទំងន់ទៀត។" ទ្រង់មានព្រះវិតក្កទុក្ខទោមនស្សណាស់ រហូតដល់ទ្រង់ព្រះកន្សែងសោកស្ដាយជាខ្លាំង។ លុះសោយសោកហើយ ទ្រង់មានព្រះតំរិះពីការសង្គ្រាម សព្វប្រការ ទើបទ្រង់ត្រាស់បង្គាប់មុខមន្ត្រីឱ្យចេញទៅកេណ្ឌទ័ព។ លុះមន្ត្រីកេណ្ឌបានរេហ៍ពល ត្រើយខាងកើត ១២០០០០ នាក់ហើយ ទ្រង់ចាត់បំរើសេះឱ្យទៅតាមកងទ័ពចៅពញាឧទ័យធិរាជថ្មី ដែលឱ្យទៅស្កាត់ផ្លូវ សម្ដេចចៅពញាចន្ទរាជាពីផែនបាត់ដំបងនោះឱ្យនាំកងទ័ពត្រឡប់មកវិញ " ចៅពញាឧទ័យធិរាជ នាំរេហ៍ពល ៥០០០០ នាក់ទៅជួបជុំគ្នានឹងមេទ័ពឯទៀតនៅបន្ទាយភ្នំពេញ ហើយក៏ចាត់ចែងតែងដាក់រេហ៍ពលឱ្យផ្លាស់ប្ដូរគ្នានៅរក្សាទីបន្ទាយ។ ចៅពញាតេជោកុយ ចៅហ្វាយស្រុក ខែត្រសំរោងទង និង ចៅពញាវង្សាអនុជិតយស ចៅហ្វាយស្រុកថ្មី ខែត្របាទី មានរេហ៍ពលមួយម៉ឺននាក់ជាកងក្រវែលរួមទាំងអស់ត្រូវជា ១៩០០០០ នាក់។ ព្រះស្រីជេដ្ឋា ទ្រង់ចាត់កងទ័ពទាំង ១៩០០០០ នាក់នោះជាពីរផ្លូវ។ ក្នុងមួយផ្លូវៗ ទ្រង់តាំងដូចមានខាងក្រោមនេះ៖ ១. ផ្លូវទី១ ក) ទ្រង់ចាត់ចៅពញាយមរាជព្រាបឃុំពល ១ ម៉ឺននាក់ជាទ័ពមុខ។ ខ) ឱ្យចៅពញាវង្សាអគ្គរាជស្រីឃុំពល ១ ម៉ឺននាក់ជាប៉ែកឆ្វេង។ គ) ឱ្យចៅពញាពិស្ណុលោកទេនចៅហ្វាយស្រុកទ្រាំង ឃុំពល ១ ម៉ឺននាក់ជាប៉ែកខាងស្ដាំ។ ឃ) ឱ្យចៅពញាអធិកវង្សាវេត ចៅហ្វាយស្រុកបាសាក់ ឃុំរេហ៍ពល ១ ម៉ឺននាក់ជាប៉ែកខាងក្រោយ។ ង) ទ្រង់ឱ្យយក ឧកហ្លួងសូរត្រូវជាមាម៉ែបានតាំងឡើងជា "ចៅពញាចក្រីធិបតីកុញ្ចរ" សំរេចរាជការមហាក្រស័ត្រសឹក ហើយឱ្យលើកទ័ពទៅមុន។ ២. ផ្លូវទី២ ក្រោយដែលឧកហ្លួងសូរ លើកទ័ពចេញទៅនោះ សម្ដេចព្រះស្រីជេដ្ឋាព្រះចៅក្រុងស្រឡប់ពិជ័យព្រៃនគរ ស្ដេចកនរើសយកក្មួយម៉ែបាន ៤ នាក់ មកតាំងជាសេនាបតីគឺ៖ ក) ឧកហ្លួងសូរ តាំងជា ឧកញ៉ាវៀង ឱ្យឃុំពល ២០០០០ នាក់ ជាទ័ពមុខ។ ខ) ឧកហ្លួងនៅ តាំងជា ឧកញ៉ាវាំង ឱ្យឃុំពល ១៥០០០ នាក់ ជាទ័ពឆ្វេង។ គ) ឧកហ្លួងទេព តាំងជា ឧកញ៉ាលំពាំង ឱ្យឃុំពល ១៥០០០ នាក់ ជាទ័ពស្ដាំ។ ឃ) ឧកហ្លួងមាន់ តាំងជា ឧកញ៉ាស្រាល ឱ្យឃុំពល ១៥០០០ នាក់ ជាទ័ពក្រោយ។ ឯព្រះអង្គឯង (ព្រះស្រីជេដ្ឋា) ឃុំពល ៣០០០០ នាក់ ជាទ័ពហ្លួង។ ឯអស់ចៅហ្វាយស្រុកទាំងពួង ទ្រង់ចាត់ឱ្យធ្វើជាបល័ដ្ឋទ័ព យោក្បាត់ទ័ព ជាកងក្រវែល ១៥ កង សឹងឱ្យកាន់ទង់ជ័យពណ៌ដែលមានរូបខុសៗគ្នា ដើម្បីនឹងមិនឱ្យច្រឡូកច្រឡំគ្នាឡើយ។ លុះ​ទៅ​ដល់​ស្ទឹង​ក្រាំងពន្លៃ (សព្វថ្ងៃ​នៅ​ក្នុង​ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ក្បែរ​ផ្សារ​ឧដុង្គ) ហើយ​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​តាំង​បន្ទាយ​ទ័ព​ធំ​នៅ​ស្ទឹង​ក្រាំងពន្លៃ​នោះ ទ្រង់​ត្រាស់​បង្គាប់​ចៅពញា​យមរាជ​ព្រាប​ជា​មេទ័ព​មុខ​ឲ្យ​ឃុំ​ពល​ ៤៥០០០​ នាក់លើក​ទៅ​ចោម​វាយ​បន្ទាយ​ខេត្ត​លង្វែក។ ចៅហ្វាយស្រុក​ខេត្ត​លង្វែក ក៏​ដេញ​ពល​តតាំង​ច្បាំង​គ្នា​ជា​មាំមួន។ ខណៈនោះ សម្ដេចចៅពញា​ចន្ទរាជា ទ្រង់​ជ្រាប​ថា “កងទ័ព​សត្រូវ​មក​ចោម​បន្ទាយលង្វែក​ហើយ” ព្រះ​អង្គ​ក៏​ប្រើ​ទ័ព​សេះ​ឲ្យទៅ​ប្រាប់​ចៅហ្វាយខេត្ត​លង្វែក​ថា “ឲ្យ​ក្លែង​ធ្វើ​ជា​ចាញ់​ទ័ព​សត្រូវ ហើយ​រត់​តាម​ផ្លូវ​ទៅ​ទិស​ខាងជើង” ។ ក្រោយ​បំរើ​សេះ​ចេញ​ទៅ​នោះ ព្រះ​អង្គ​លើក​កងទ័ព ​៤៥០០០​ នាក់ស្រូតរូត​ទៅ​ជួយ​ចៅហ្វាយ​ស្រុក​ខេត្ត​លង្វែក។ លុះ​ស្ដេច​ទៅ​ដល់​ព្រៃ​មួយ​ធំ ទ្រង់​ឮ​សូរកាំភ្លើង​ច្បាំង​គ្នា​ជា​ឱឡារិក​ណាស់ ទើប​ព្រះ​អង្គ​បង្កប់​រេហ៍ពល​នៅ​ទីនោះ។ ឯ​ចៅហ្វាយស្រុក​រលាប្អៀរ​បានដឹង​ឧបាយកល​ដោយ​បំរើសេះ ហើយ​ក៏​ឲ្យ​កងទ័ព​ទាំងនោះ​ថយ​តាម​ព្រះរាជ​បញ្ជា។ ចៅពញា​យមរាជ និង​នាយកង​ទ័ព​មុខក្រោយ ឆ្វេង​ ស្ដាំ​ ៥​ កងខាង​ព្រះ​ស្រីជេដ្ឋា​យល់​ថា “មាន​ជ័យ​ជំនះ​ហើយ” ក៏​មានចិត្ដ​កំរើកកងទ័ព​ដេញ​ជិត​ប្រកិត​តាម​ទៅ​រហូត​ដល់ទី​ដែល​សម្ដេចចៅពញា​ចន្ទរាជា ស្ដេច​បង្កប់ទ័ព​ចាំ​នោះ។ មួយ​រំពេច​នោះ​សម្ដេចចៅពញា​ចន្ទរាជា ស្ដេច​បរ​ព្រះ​ទីនាំង​គជេន្ទ្រ​ពិជ័យនាំ​សេនាទាហាន​រេហ៍ពល​លើក​ចេញ​ដេញ​ទៅ​វាយ​ខ្ចប់​សំលាប់​កងទ័ព​សត្រូវ​ពីក្រោយ ដោយ​ទ័ព​សត្រូវ​ពុំ​ដឹងខ្លួន។ កងទ័ព​ត្រូវ​ស្លាប់​ដោយ​ក្របី​វ័ធ ដំរី​ជល់​ព្រេច និង​ដោយ​អាវុធ​វែង​ខ្លី​ស្លាប់​អស់​ជាង ​៣០០០ ​នាក់ឈាម​ក្រហម​ដាល​ច្រាល​ទាំង​ព្រៃ​វាល​ចាប់​បាន​ចៅពញា​យមរាជ និង​នាយកង​នាយ​ទ័ព​ទាំង​ ១០​ នាក់​ទៀត។ វាយអម្រិន្ទ្របូរណ៍ពោធិ៍សាត់ កែប្រែ លុះដល់​វស្សានរដូវ​ក្នុង​ឆ្នាំឆ្លូវ នព្វស័ក​នោះ សម្ដេចព្រះ​ស្រីជេដ្ឋា​ស្ដេច​កន ព្រះ​អង្គ​ចេញ​ជួបជុំ​សេនាបតី មន្ដ្រី​តូច​ធំ ខ្ញុំ​ព្រះ​រាជការ ហើយ​ត្រាស់​ថា “ចៅពញា​ចន្ទរាជា​លើក​កងទ័ព​ទៅ​វាយ​យក​ផែនដី​ត្រើយ​ខាងជើង ហើយ​លើកខ្លួន​ជា​ម្ចាស់ផែនដី​ទៀត ដូច្នេះ​ឲ្យ​សេនាបតី​ចេញ​សំបុត្រ​កេណ្ឌ​រេហ៍ពល​ឲ្យ​មក​គ្រប់​ខេត្ត​ថា កាលណា​ចេញ​ព្រះ​វស្សា ព្រះ​អង្គ​នឹង​លើកទ័ព​ទៅ​វាយ​យក​ខេត្ត​អម្រិន្ទបូរ​ពោធិ៍សាត់​វិញ​ឲ្យ​បាន។ សេនាបតី​ទទួល​ព្រះរាជ​បញ្ជាហើយ ក៏​ចេញ​សំបុត្រ​ប្រាប់​ទៅ​ចៅហ្វាយស្រុក ចៅ​មឿង ចៅ​បាន ឲ្យ​កេណ្ឌ​កងទ័ព​តាម​ត្រាស់​បង្គាប់។ លុះដល់​ខែ​នោះ គ្រប់​ចៅហ្វាយស្រុក​បញ្ជូន​រេហ៍ពល​មក​ជួបជុំ​បាន​ចំនួន​ ១២០០០០ ​នាក់។ ទ្រង់​ត្រាស់​ឲ្យ​បង្ហាត់​កាន់​អាវុធ​ឲ្យ​ស្ទាត់​តាម​ក្បួន​ពិជ័យសង្គ្រាម ទ្រង់​ត្រាស់​ឲ្យ​ចៅពញា​លំពាំង ចៅពញា​ស្រាល​ឲ្យ​ឃុំ​កងទ័ព ​២០០០០ ​នាក់​ឆ្លង​ទៅ​តាំងទ័ព​នៅ​ខេត្ដ​សំរោងទងឲ្យ​សម្ដេច​ចៅហ៊្វា​កៅ​ឃុំ​ពល ​៣០០០០ ​នាក់​ទៅ​តាំង​បន្ទាយ​នៅ​ភ្នំពេញ។ ក្នុង​ខណៈនោះ​ សម្ដេចចៅពញា​ចន្ទរាជា ព្រះ​បរមបពិត្រ​ទ្រង់​ជ្រាប​ដោយ​បំរើសេះ​ពី​ខេត្ដ​លង្វែក​ចូល​ទៅ​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​សព្វគ្រប់​ប្រការ​ហើយ ទ្រង់​ព្រះ​ពិរោធ​ជា​ខ្លាំង​ណាស់។ ទ្រង់​ប្រាប់​ឧកញ៉ា​ចក្រី​កែវ និង​ឧកញ៉ា​វង្សាអគ្គរាជ​កែឲ្យ​ឃុំ​ពល ​២០០០០​នាក់​លើក​ចេញ​ទៅ។ ព្រះ​បរមបពិត្រ​អម្ចាស់​ត្រាស់​ឲ្យ​ស្ដេច​ព្រះ​ភាគិនេយ្យ​យសរាជា​នៅ​ចាំ​រក្សា​បន្ទាយ ហើយ​ព្រះ​អង្គ​ព្រម​ដោយ​សេនា​ទាហាន រេហ៍ពល​ ៣០០០០​ នាក់លើក​ចេញ​ទៅ​តាំង​នៅ​ភូមិ​ជ័យសួគ៌នៅ​ខេត្ដ​លង្វែករង់ចាំ​ស្ដាប់​រាជការ​សង្គ្រាម បើ​ឃើញ​អាសន្ន​ទ្រង់​នឹង​លើកទ័ព​ទៅ​ជួយ​ជា​ឆាប់។ ក្នុង​គ្រានោះ​ឧកញ៉ា​ចក្រី​កែវ ឧកញ៉ា​វង្សាអគ្គរាជ​កែលើកទ័ព​ចូល​ច្បាំង​នឹង​កងទ័ព​ចៅពញា​ស្រាល។ វង្សាអគ្គរាជ​លើកទ័ព​តទល់​នឹង​ចៅពញា​លំពាំងជា​សេនាបតី​មេទ័ព​ត្រើយ​ខាងកើត។ ខណៈនោះ ​សេនា​ទាហាន​រេហ៍ពល​ទាំង​សងខាង​ចូល​ប្រយុទ្ធ​គ្នា​ដោយ​អាវុធ​វែង​ខ្លី ជា​សន្ធឹក​គឹកកង​កោលាហល។ ពួក​ពល​ស្លុត​ស្លាប់​ទាំង​សងខាងកងទ័ព​ដំរី (ទ័ព​ខាង​សម្ដេចចៅពញា​ចន្ទរាជា) ដែល​ឧកញ៉ា​ចក្រី​ឲ្យ​ឧកញ៉ា​នរិន្ទ​នាយក​ ព្រះរាជា​នុកូលទៅ​បង្កប់​ក្នុង​ព្រៃ​នោះ​ចំនួន​ដំរី​សឹក​ ១៤០​ នាក់វាង​បាន​ទៅ​ខាងក្រោយ​ទ័ព​សត្រូវ​ហើយ​ក៏​បរ​ចូល​ទៅ​រួសរាន់​ជាន់​ជល់​ពង្រាប​ពីក្រោយ​កងទ័ព។ ខណៈនោះ​ចៅពញា​លំពាំង ចៅពញា​ស្រាលទ្រាំ​ពុំ​បាន​ក៏​បែក​ទ័ពរត់ទៅ​នៅ​ក្នុង​បន្ទាយ​ភ្នំពេញ​វិញ។ មេទ័ព​នៃ​សម្ដេចចៅពញា​ចន្ទរាជា ព្រះ​បរមបពិត្រ​ទាំង​ពីរ​កង​ក៏​លើក​រហូត​ទៅ​វាយ​បាន​បន្ទាយ​ខេត្ដ​បាទី ខេត្ត​ទ្រាំង​មួយ ចាប់​បាន​ចៅហ្វាយស្រុក​បាទី​មួយ ចៅ​មឿង​ព្រៃកប្បាស​មួយ ចៅ​មឿង​កណ្ដាលស្ទឹង​មួយ ចៅ​មឿង​គងពិសី​មួយ ចៅ​មឿង​ភ្នំស្រួច​មួយ ព្រមទាំង​ចាប់​បាន​ចៅ​មឿង​បន្ទាយមាស​មួយ ចៅ​មឿង​ពាម​មួយ ចៅ​មឿង​ស្រែរនោង​មួយ ចៅ​មឿង​ជើងកញ្ជុំ​មួយ នាំ​មក​ក្រាបទូល​ថ្វាយ។ ព្រះ​បរមបពិត្រ​ទ្រង់​ចាត់​ឲ្យ​ទទួលទាន​បាយ​ទឹក​ព្រះ​ពិភ័ទ្ធ​សច្ចា ហើយ​ទ្រង់​ព្រះ​មេត្ដាប្រោស​លើកលែង​ខ្លួន និង​ឲ្យ​នៅ​រក្សាស្រុក​ខេត្ត​ដូច​ដើម​វិញ។ ចៅពញាពិស្ណុលោកឯក ជា​ចៅហ្វាយស្រុក​ខេត្ដ​ទ្រាំងក្នុង​ពេល​នោះ​រត់​រួច ហើយ​ទៅ​រួម​នឹង​ចៅហ្វាយស្រុក​បាសាក់​មួយ ព្រះត្រពាំង​មួយ ក្រមួនស​មួយ ឪម៉ៅ​មួយ តាំង​បន្ទាយ​មាំមួន​នៅ​ខេត្ដ​នោះ។ ដល់​រដូវ​ទ្វារទសមាសអកអំបុក​នោះ អស់​មុខមន្ដ្រី​ខាង​សម្ដេចចៅពញា​ចន្ទរាជា ជា​ព្រះ​បរមបពិត្រ​អម្ចាស់​ផែនដី​ត្រើយ​ខាង​ចតុមុខ​ទៅ​ធ្វើ​ប្រាសាទ​គ្រឿង​ឈើ ប្រក់​ស្បូវ នៅ​កំពង់​ខេត្ត​លង្វែក។ លុះដល់​សំរេច​ហើយ​ក៏​អញ្ជើញស្ដេច​ទៅ​ប្រថាប់​ទត​ប្រណាំងទូក និង​លយ​កន្ទោង​ធំ ទូក ប្រទីប ថ្វាយ​ទៅ​ព្រះ​ចង្កូម​កែវ ដែលតំកល់​នៅ​ពិភពនាគ និង​អុជ​កាំជ្រួច​រន្ទាថ្វាយ​ទៅ​ចូឡាមណី​ចេតិយ​ដែល​តំកល់​ព្រះ​ចង្កូម​កែវ​នៅ​ឋាន​ត្រៃត្រិង្ស ​៣​ ថ្ងៃ។ ទ្រង់​ប្រោស​ប្រទាន​ឈ្មោះ​ភូមិ​ជ័យសូរ​ដែល​ព្រះ​អង្គ​តាំង​បន្ទាយ​នោះ​ឲ្យ​ហៅ​ថា “ភូមិ​សូរវង្ស”។ ឯ​ភូមិ​កំពង់សែត​នោះ​ទ្រង់​ឲ្យ​ហៅ​ថា កំពង់​ប្រាសាទ។ ហេតុនេះ​ហើយ​បានជា​មាន​ឈ្មោះ​ហៅ​ថា ភូមិ​សូរវង្ស​ កំពង់ប្រាសាទ​រៀង​មក។ លុះ ​ការ​បុណ្យ​ទ្វារទសមាស​ហើយ សម្ដេចចៅពញា​ចន្ទរាជា ព្រះ​អង្គ​ត្រាស់​បង្គាប់​ឧកញ៉ា​ចក្រី​កែវ ឧកញ៉ា​វង្សាអគ្គរាជ​កែ និង​ឧកញ៉ា​ក្រឡាហោម​គាំ​ឃុំ​ពល​រេហ៍ ​៣០០០០​ នាក់​លើក​ទៅ​ចោម​បន្ទាយ​ខេត្ដ​ភ្នំពេញ។ ឧកញ៉ា​ទាំង​ ៣ ​នាក់​ក៏​ថ្វាយបង្គំ​លា​ចេញ​ទៅ​ចាត់ចែង​កងទ័ព ព្រមទាំង​គ្រឿងសាស្ដ្រាវុធ​ស្រេច​ហើយ​ក៏​លើក​ចេញ​ទៅ​ចោម​វាយ​បន្ទាយ​នោះ​តាម​ត្រាស់​បង្គាប់។ ខណៈ​នោះ​មេទ័ព​ខាង​ស្ដេច​កន គឺ​ចៅហ៊្វា​កៅ ចៅពញា​លំពាំង ចៅពញា​ស្រាល ចៅពញា​តេជោ ចៅហ្វាយស្រុក​សំរោងទង ចៅពញា​រាជា​មេត្រី ចៅហ្វាយស្រុក​ភ្នំពេញ ជា​មេទ័ព​ម្ចាស់ផែនដី​ត្រើយ​ខាងកើត​ចេញ​ច្បាំង​នឹង​មេទ័ព​នៃ​អម្ចាស់​ត្រើយ​ខាងលិចជួន​ឈ្នះជួន​ចាញ់​ម្ដងម្នាក់​ជា​ច្រើន​ដង។ លុះដល់​រដូវភ្លៀង​រាស្ដ្រ​អត់ឃ្លាន​បាយ គ្មាន​ស្រូវ វេទនាណាស់ ក៏​សន្យា​បើក​កងទ័ព​ទាំង​សងខាង​ឲ្យ​ឈប់​ច្បាំង​រហូត​ដល់​ធ្វើស្រែ​ហើយ។ លុះ​មក​ដល់​ឆ្នាំខាល ទោស័ក ព.ស​ ២០៧៤, គ.ស ​១៥១៨, ម.ស​ ១៤៥២, ច.ស ​៨៩២ តាំងពី​ខែមិគសិរ បុស្ស ​រៀង​ទៅមន្ដ្រី​ត្រើយ​ខាងកើត (ស្ដេច​កន) ចេញ​កេណ្ឌ​មនុស្ស​ចុះ​ក្បួនទ័ព​លើក​ច្បាំង​គ្នាដណ្ដើម​យក​ខេត្ត​ត្រើយ​ខាងលិច​ទៀត។ ច្បាំង​គ្នា​ជា​ច្រើន​គ្រា លុះ​ផុត​វេលា​ក៏​ឲ្យ​ទ័ព​ឈប់​ទាំង​សងខាង។ “សង្គ្រាមលើក​ក្រោយ​នេះ​តាំងពី​ឆ្នាំឆ្លូវ​ដល់​ឆ្នាំខាល មេទ័ព​ទាំង​ ៣​ យកជ័យ​ជំនះ​ពុំ​បាន​សោះ។ ទើប​ទ្រង់​ត្រាស់​ប្រើ​ឃុន​វិជិត​តរង្គ​ពៅ​ឲ្យទៅ​ប្រាប់​ឧកញ៉ា​ចក្រី និង​ឧកញ៉ា​វង្សាអគ្គរាជ​ថា ច្បាំង​រា​រត់​ថយ​ក្រោយ​រហូត​ទៅ​ជួបនឹង​ទ័ព​ឧកញ៉ា​ក្រឡាហោម​ថា ឲ្យ​ឧកញ៉ា​ក្រឡាហោម​ក្លែង​ទង់ជ័យ​ជា​រូប​មនុស្ស​ថាបើ​ឃើញ​កងទ័ព​សត្រូវ​បាក់រត់​មកឲ្យធ្វើ​ជា​ភ្ញាក់ផ្អើល​រត់ទៅ​ជាមួយនឹង​កងទ័ព​ឧកញ៉ា​ចក្រី ឧកញ៉ា​វង្សា​អគ្គរាជ​ត្រង់​រហូត​ទៅ​ដល់​ស្រុក​ឧដុង្គ។ ឃុន​វិជិត​តរង្គ​ពៅ​ក៏​ប្រាប់​ទៅ​មេទ័ព​ទាំង ​៣ ​កង​តាម​ព្រះរាជ​បន្ទូល​ពិសេស។ ក្រោយ​ព្រះរាជបំរើ​ទៅ​នោះ ទ្រង់​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ឧកញ៉ា​យមរាជ​ព្រំជា​មេទ័ព​ធំ ឧកញ៉ា​មហា​សេនា​សុខជា​មេទ័ព​មុខ ឧកញ៉ា​យោធា​សង្គ្រាម ជា​ប៉ែក​ឆ្វេង ឧកញ៉ា​យោធា​សង្គ្រាម​ទេព ជា​ប៉ែក​ស្ដាំទៅ​ឃុំ​ពល​ ២០០០០ ​នាក់​បង្កប់​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​មួយ​ខាង​ជើង​បឹង​ពោងពាយ។ ទ្រង់​ផ្ដាំ​ថា បើ​ឃើញ​កងទ័ព​សត្រូវ​នៅ​បន្ទាយ​ដេញ​កងទ័ព​យើង​ ៣ ​កង​ទៅ​ហើយ​នោះ​ឲ្យ​ដេញ​កងទ័ព​យើង​ឲ្យ​លើក​ជណ្ដើរ​កាន់​គប់​ភ្លើង​យក​ទៅ​ចោម​អុជ​បន្ទាយ​នោះ​ឲ្យ​បាន។ ទើប​ទ្រង់​ចាត់​ឧកញ៉ា​វិបុលរាជ​គាំ ឧកញ៉ា​ប្រទេស​រាជ​សួរឲ្យ​កេណ្ឌ​ទូក​រាស្ដ្រ​ផ្សំ​នឹង​ទូក​ចំបាំង​របស់​ខ្លួន​ទៅ​បោះ​នឹង​ជ្រោយ​ពន្លា​ថា បើ​ឃើញ​កងទ័ព​សត្រូវ​លើក​ចេញ​មក​ឲ្យ​រា​ថយ​មក​ដល់​ព្រែក​ព្នៅ។ ទ្រង់​ចាត់​សម្ដេចចៅហ៊្វាទឡ្ហៈ​ទេព ជា​កូន​ទី​ ៣​ ចៅពញា​មឿង ឲ្យ​លើកទ័ព​ទូក​ទៅ​បង្កប់​នៅ​ព្រែក​តាទែនដោយ​ផ្ដាំ​ថា បើ​ឃើញ​ទ័ព​សត្រូវ​ដេញ​តាម​ឧកញ៉ា​វិបុលរាជ និង​ឧកញ៉ា​ប្រទេសរាជ​មកឲ្យ​ព័ទ្ធ​ពីក្រោយ​ព្រួត​គ្នា​ច្បាំង​ដណ្ដើម​យកជ័យ​ជំនះ​ឲ្យ​បាន។ មេទ័ព មេកង ទាំង​ជើង​ទឹក ​ជើង​គោក ក៏​ថ្វាយបង្គំ​លា​ឃុំ​កងទ័ព​លើក​ទៅ​ធ្វើ​តាម​ព្រះរាជ​បញ្ជាការ។ លុះ​មក​ដល់​ថ្ងៃ ​១២​ កើត ខែមិគសិរ ឆ្នាំខាល ទោស័ក​នេះ ឧកញ៉ា​ចក្រី​ ឧកញ៉ា​វង្សាអគ្គរាជ លើក​កងទ័ព​ចូល​ចោម​បន្ទាយ​ភ្នំពេញ​បាន​មួយស្របក់​ក៏​ថយ​រត់​ទៅ​វិញ។ ចៅពញា​តេជោ និង​ចៅពញា​រាជា​មេត្រី ឃើញ​ហើយ​ពុំ​ដឹង​កល ក៏​បើកទ្វារ​បន្ទាយ​នាំ​កងទ័ព​របស់​ខ្លួន ​២០០០​ នាក់​នោះ ដេញ​តាម​ទ័ព​ដែល​ចោមព័ទ្ធ​ខ្លួន​ដល់​អូរ​ផ្អរ ក៏​ប្រទះ​ទង់ជ័យ​ទ័ព​ហ្លួង​មួយ​កង​ទៀត​បែក​ទ័ពរត់ទៅ​វិញ ដូច្នេះ​ទ័ព​ខាង​ស្ដេច​កន ក៏​កំរើកចិត្ដ​ពន់ប្រមាណ។ លុះ​ឃើញ​ទង់​រូប​មេទ័ព​ទាំង​ពីរ​នោះ​ ក៏​សំគាល់​ថា ជា​ទ័ព​ហ្លួង​ចាញ់​បែក​ទ័ព​រត់​ទៅ​ហើយ ទើប​ឲ្យ​លើក​កងទ័ព​ដេញ​តាម​ទៅ​ទៀត។ លុះ​ទៅ​ដល់​ដំបូក​មាន​លាក់ទ័ព​សត្រូវ​ដេញ​តាម​ឧកញ៉ា​ចក្រី​ហួស​ទៅ។ ខណៈនោះ​ឧកញ៉ា​ក្រឡាហោម ឧកញ៉ា​វង្សាអគ្គរាជ ឧកញ៉ា​នរិន្ទ្រាធិបតី (ទ័ព​ខាង​សម្ដេចព្រះ​ចន្ទរាជា) ត្រឡប់​ទ័ព​បាន​ពីក្រោយ​ឡោម​ចោម​ច្បាំង​ផ្ទប់​មក។ ឧកញ៉ា​ចក្រី (ខាង​សម្ដេច​ព្រះ​ចន្ទរាជា) ក៏​រា​ទ័ព​ត្រឡប់​មក​វិញ ចូល​បាញ់​ចាក់​កាប់សំលាប់​ទ័ព​សត្រូវ​ដែល​នៅ​ជា​កណ្ដាល​សត្រូវ​ក៏​បែក​ ទ័ពរត់ទៅ មេទ័ព​ខាង​សម្ដេចព្រះ​ចន្ទរាជា​ចាប់​បាន​ចៅហ្វាយស្រុក​ទាំង​ពីរ និង​ក្រុម​សេនា​ទាហាន​ទាំង​ ២៣ ​នាក់ ព្រមទាំង​គោ ក្របី ដំរី សេះ ហើយ​នាំ​ខ្លួន​ឈ្លើយ​ទាំងនោះ​ទៅ​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ថ្វាយ។ សម្ដេច​ព្រះ​មហា​ខត្តិយា​ចន្ទរាជា ទ្រង់​ឲ្យ​ដាក់​ក្ដី​ទាំងនោះ​ទុក​ចាំ​ជួប​មេទ័ព​គ្រប់​កង។ ឯ​សម្ដេចចៅហ៊្វា​កៅ កាល​ក្រឡេក​ទៅ​ឃើញ​កងទ័ព​ទូក​បោះ​នៅ​ជ្រោយចង្វា​មាន​ចំនួន​តិច​តួច​ស្ដួច​ស្ដើង​ណាស់ ក៏​គិត​ថា​ចៅហ្វាយស្រុក​ទាំង​ពីរ (ខាង​ខ្លួន) ច្បាស់​ជា​មាន​ជ័យ​ជំនះ​ហើយ ដែល​ដេញ​តាម​ទ័ព​ត្រើយ​ខាងលិច​នោះ ប្រហែលជា​បាន​សំរេចការ​សង្គ្រាម​ក្នុង​គ្រានេះ​ហើយ​ ថាបើ​បាន​សំរេច​ហើយ មុខជា​ចៅហ្វាយស្រុក​ទាំង​ពីរ​នោះ​នឹង​បាន​គុណ​គាប់​ជាង​អញ​ហើយ។ ចៅហ៊្វា​កៅ​គិត​ទៀត​ថា “ពី​មុន​អញ​អធ្យាស្រ័យ​ឲ្យ​ម្ដង ពុំ​ទាន់​បាន​កែខ្លួន គ្រា​ម្ដងនេះ​ចៅហ្វាយស្រុក​ទាំង​ពីរ​មាន​ជ័យ​លើ​ទ័ព​ត្រើយ​ខាងលិច​ទៀត​នោះ​ ឃើញ​ថាមិន​ស្រួល​ដល់​អញ​ជា​ខ្លាំង”។ សម្ដេចចៅហ៊្វា​កៅ​គិត​ឃើញ​ដូច្នេះ​ហើយ ទើប​ឲ្យ​ចៅពញា​លំពាំង ចៅពញា​ស្រាល ចៅពញា​វៀង នៅ​រក្សា​បន្ទាយ ឯ​ខ្លួន​ចៅហ៊្វា​ដេញ​កងទ័ព​ឲ្យ​ចុះទូក​ចំបាំង​ប្រមាណ ​៦០ ទៅ​ច្បាំង​នឹង​ឧកញ៉ា​វិបុលរាជ​ ឧកញ៉ា​ប្រទេស​រាជ​ដែល​ចតទូក​នៅ​ជ្រោយចង្វា។ កាល​ទ័ព​សត្រូវ​មក​ដល់​ហើយ ឧកញ៉ា​វិបុលរាជ និង​ឧកញ៉ា​ប្រទេស​រាជ (មេទ័ព​ខាង​ព្រះ​ចន្ទរាជា) ក៏​ដេញ​ពល​ឲ្យ​ទទួល​ច្បាំង​ត​នឹង​អាវុធ​វែងយ៉ាង​ឃោរឃៅ។ មួយ​ស្របក់​ក្រោយមក​ឧកញ៉ា​ទាំង​ពីរ​នាក់​ក៏​ឲ្យ​ពល​ថយ​ទូក​រត់ទៅ​ដល់​ព្រែក​ព្នៅ។ ចៅហ៊្វា​កៅ​ឃើញ​ដូច្នេះ​ក៏​ចែវ​ទូក​ដេញ​ទៅ​តាម។ សម្ដេចចៅពញា​ទេព កូនចៅ​ពញា​មឿង​មេទ័ព​ម្ចាស់ផែនដី​ត្រើយ​ខាងលិច​កាល​ឃើញ​ចៅហ៊្វា​កៅ​ដេញ​ទ័ព​ ឧកញ៉ា​ទាំង​ពីរ​ហួស​ទៅ​ហើយ ក៏​បង្គាប់​ឲ្យ​នាយកង​នាយ​ទ័ព​ឲ្យ​ចេញ​ទូកចំបាំងពី​ក្នុង​ព្រែក​តាទែន ហើយ​ដេញ​បាញ់​ពីក្រោយ។ ឯ​កងទ័ព​ឧកញ៉ា​វិបុលរាជ ឧកញ៉ា​ទេស​រាជ មេទ័ព​អម្ចាស់​ផែនដី​ត្រើយ​ខាងលិច​ពេល​នោះ​ ក៏​រា​បែរមក​ច្បាំង​តាំង​ត​ជា​ឱឡារិក។ កងទ័ព​ខាង​ចៅហ៊្វា​កៅ នៅ​ជា​កណ្ដាល​នៃ​ទ័ព​សត្រូវទ័ល​កំលាំង​ណាស់ ក៏​តទៅ​ទៀត​ពុំ​បាន។ ដូច្នេះ​ហើយ​ក៏​លោតទឹក​ស្លាប់​ទៅ ខ្លះ​ក៏​ត្រូវ​នឹង​អាវុធ​ស្លាប់ ខ្លះ​ទៀត​ពិការ​ជា​ច្រើន។ ចំណែកឯ​ចៅហ៊្វា​កៅ​វិញ​លោតទឹក​ទន្លេ​ហែល​រត់​ត្រាតែ​រួច​ទៅ​ដល់​ក្រុង​បាសាន។ កងទ័ព​ឧកញ៉ា​យមរាជ ឧកញ៉ា​មហា​សេនា ឧកញ៉ា​យោធា​សង្គ្រាម ដែល​បង្កប់ទ័ព​ក្នុង​ព្រៃ​មួយ​កាល​ឃើញ​កងទ័ព​ក្នុង​បន្ទាយ​សត្រូវ​ចេញ​ដេញ​ មេទ័ព​ត្រើយ​ខាងលិច​អស់​ជា​ច្រើន​កង​ហើយ យល់​ថា​មាន​មនុស្ស​តិច​ក្នុង​បន្ទាយ​ក៏​ឲ្យ​ពួក​សេនា​រេហ៍ពល​កាន់​គប់​ភ្លើងលី​ជណ្ដើរ​ទៅ​ព័ទ្ធ​ឡើង​បន្ទាយ​នោះ។ ខណៈនោះ​ចៅពញា​លំពាំង ចៅពញា​ស្រាល ដេញ​ពល​ឲ្យ​ចូល​តទល់​នឹង​ទ័ព​ឧកញ៉ា​ទាំង​ពីរ តែ​ទ័ព​ចៅពញា​ទាំង​ពីរ​នេះ​ទប់​មិន​ឈ្នះ​កងទ័ព​ខាង​ព្រះ​ចន្ទរាជា ទើប​ចៅពញា​ទាំង​ពីរ​លោត​ចេញពី​បន្ទាយ​ចុះ​រត់​មក​ទៀត។ សេនា​ទាហាន​ខាង​ឧកញ៉ា​យមរាជ មេទ័ព​ហ្លួង​ត្រើយ​ខាងលិច​ទទួល​ចាក់​កាប់សំលាប់​ទាំង​ពីរ​នាក់​នោះ​ទៅ។ កងទ័ព​ជើងគោក ជើង​ទឹករបស់​ព្រះ​បរមបពិត្រ​អម្ចាស់​ផែនដី​ត្រើយ​ខាងលិច​ទ្រង់​ព្រះ​សណ្ដាប់​មេទ័ព និង​នាយកង​ទ័ព​ទាំង​ជើង​ទឹក ជើង​គោក​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ថ្វាយ​មនុស្ស​ទោស​ក្បត់​គ្រប់​ប្រការ​ហើយទ្រង់​ឲ្យ​ចៅក្រម​ប្រឹក្សា​ទៅ​ឃើញ​ថា អា​ក្បត់​ដែល​មានទោស​ធ្ងន់ ​៣៥ ​នាក់​ទ្រង់​ឲ្យ​ប្រហារជីវិត​ទាំងអស់ឃើញ​ថាមនុស្ស​សល់​ពី​នោះ មានទោស​ស្រាល​ល្មម​ត្រាស់​ឲ្យ​ដាក់​ក្ដី​ទាំង ​៥០ ​នាក់។ ព្រះ​អង្គ​ឈ្នះ​សង្គ្រាម​ក្នុង​គ្រានេះ យក​បាន​ខេត្ត​ភ្នំពេញ សំរោងទង បាទី ទ្រាំង កំពត និង​កំពង់សោម។ ចៅ​មឿង​ដែល​ឡើង​ខេត្ត​ទាំងនេះ​នៅ​ទិស​ខាងលិច​ទាំង​ប៉ុន្មាន​នោះ ទ័ព​ហ្លួង​ត្រើយ​ខាងលិច​ចាប់​បាន​ខ្លួន​ទាំងអស់នៅ​សល់​តែ​ខេត្ត​បាសាក់ ព្រះត្រពាំង ក្រមួនស ឪម៉ៅ តែ​ប៉ុណ្ណោះព្រោះ​ចៅ​ពិស្ណុលោក​រត់ទៅ​ប្រមូល​ចៅហ្វាយស្រុក​ក្រៅ​បន្ទាយ​ទាំងនោះ​ឲ្យ​តាំង​បន្ទាយ​រឹង​នៅឡើយ​មិន​ទាន់​យក​បាន។ សម្ដេចព្រះ​ស្រីជេដ្ឋា​ម្ចាស់ផែនដី​ដែល​ឡើង​ខេត្ត​ត្រើយ​ខាងកើត ទ្រង់​ជ្រាប​អំពី​បរាជ័យ​នេះ​ហើយ ទ្រង់​ព្រះ​ពិរោធ​ណាស់​ថា ចៅពញា​ចន្ទ​នេះ​កាន់តែ​ទន្ទ្រាន​បាន​ទី​ច្រើន​ពន់ប្រមាណ ហើយ​មេទ័ព និង​នាយកង​ដែល​យើង​ប្រើ​ទៅ​ទាំង​ប៉ុន្មាន​ក៏​ចេះ​តែ​ធ្វេសប្រហែស​ឲ្យ​ចាញ់​ឧបាយកល​គេ ខូច​រេហ៍ពល​ច្រើន​ដងមិន​គិត​សងសឹក​វិញ​ឲ្យ​បាន​សោះ។ ឯ​សម្ដេចព្រះ​ស្រីជេដ្ឋា​ជា​ម្ចាស់ផែនដី​ត្រើយ​ខាងកើត​ទ្រង់​ជ្រាប​ថា សម្ដេចចៅពញា​ចន្ទរាជា​យក​បាន​ផែនដី​ខេត្ត​ខាងលិច​ទាំង​អស់ហើយ ចៅពញា​លំពាំង ចៅពញា​ស្រាល​ ក៏​ស្លាប់​ក្នុង​សង្គ្រាម​អស់ ចៅពញា​វៀង ចៅពញា​វាំង ក៏​មាន​រោគ​អនិច្ចកម្ម​ទៅ​ទាំងអស់​គ្នា​ទៀត។ ឯកសារយោង កែប្រែ ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ យសស័ក្ដិខ្មែរ មុនដោយ ស្រាល ឧកញ៉ាស្រាលនៃក្រុងស្រឡប់ដូនតីពិជ័យព្រៃនគរ ១៥១៦-១៥១៩ តដោយ ស្រាលផាត់ មុនដោយ មិនស្គាល់ ឧកហ្លួងនៃក្រុងស្រឡប់ដូនតីពិជ័យព្រៃនគរ ១៥១២-១៥១៦ តដោយ មិនស្គាល់ fsbmvcc3cyf82yber1y4ed3c7bga0ka