ឝ្រុតទេវី

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="km">
  <siteinfo>
    <sitename>វិគីភីឌា</sitename>
    <dbname>kmwiki</dbname>
    <base>https://km.wikipedia.org/wiki/%E1%9E%91%E1%9F%86%E1%9E%96%E1%9F%90%E1%9E%9A%E1%9E%8A%E1%9E%BE%E1%9E%98</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.17</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">មេឌា</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ពិសេស</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ការពិភាក្សា</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">អ្នកប្រើប្រាស់</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">វិគីភីឌា</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ការពិភាក្សាអំពីវិគីភីឌា</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ឯកសារ</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ការពិភាក្សាអំពីឯកសារ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">មេឌាវិគី</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">ការពិភាក្សាអំពីមេឌាវិគី</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ទំព័រគំរូ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ការពិភាក្សាអំពីទំព័រគំរូ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ជំនួយ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ការពិភាក្សាអំពីជំនួយ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ការពិភាក្សាអំពីចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ឝ្រុតទេវី</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5521</id>
    <revision>
      <id>340004</id>
      <parentid>339726</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T13:23:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>អង្គអគ្គមហេសីនៃព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន</comment>
      <origin>340004</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6653" sha1="a9nuqxi2gbf9d60fzq5fxxdwwrrkjj9" xml:space="preserve">{{Infobox monarch
| name            = ព្រះឝ្រុតទេវី&lt;br/&gt;(ស្រុតទេវី)
| title           = [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចក្រវរ្តិនក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី)
| image           =
| caption         =
| reign           = គ.ស.៥៥០-៥៥៥
| coronation      =
| full name       = 
| predecessor     = [[រុទ្រទេវី|ព្រះនាងរុទ្រទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដី[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|រុទ្រវម៌្ម]] [[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]])
| successor       = [[ឝ្រេឝ្ឋទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម]])
| spouse          = [[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ព្រះបាទស្រុតវម្ម៌]] 
| issue           = ព្រះបាទ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម]]
| royal house     = 
| dynasty         = រាជវង្ស[[រាជត្រកូលកម្ពុសុរិយវង្ស|កម្ពុសុរិយវង្ស]] {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| father          = 
| mother          =
| birth_date   = 
| birth_place  = 
| death_date = 
| death_place  = 
| date of burial  =
| place of burial =
| religion = [[សាសនាហិណ្ឌូ​នៅកម្ពុជា|សាសនាហិណ្ឌូបែបខ្មែរ]][[សៃវៈនិកាយ|លទ្ធិព្រះសិវៈនិយម]] {{small|(រួម[[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]])}}
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនិងបាទបរិចារិកានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

'''ឝ្រុតទេវី''' ឬ '''ស្រុតទេវី''' (ព្រះនាមពិតមិនស្គាល់) គឺជាសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សកម្ពុជា[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]និងជា[[រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|ព្រះភរិយាតំណែងព្រះអគ្គមហេសី]]នៃ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ព្រះបាទស្រុតវម្ម៌]] [[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|អតីតព្រះចក្រវរ្តិននៃកម្វុជទេឝ]] [[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]] ក្រោយពីរៀបអភិសេកជាមួយ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ព្រះបាទស្រុតវម្ម៌]]និងមានរាជបុត្រាមួយរអង្គគឺព្រះបាទ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម]]៕  

==ប្រវត្តិ==
ព្រះអង្គបាន​រៀប​អភិសេក​ជាមួយ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ព្រះបាទស្រុតវម្ម៌]]និងមានព្រះរាជបុត្រមួយអង្គគឺ៖ ព្រះបាទ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម]] ដែល​ជា​ព្រះ​មហាក្សត្រ​នៃ​ព្រះ​រាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]៕&lt;ref&gt;{{cite book| doi=10.1017/S0041977X08000384 | title= Historical Dictionary of Ancient Southeast Asia |author= John N. Miksic | year= 2007 | isbn= 9780810855229 }}&lt;/ref&gt;	

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[វីរនារីខ្មែរ]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 

{{commons category|ឝ្រុតទេវី}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before= [[រុទ្រទេវី|ព្រះនាងរុទ្រទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដី[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|រុទ្រវម៌្ម]] [[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]])}}
{{s-ttl|title= [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចក្រវរ្តិនក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី)|years= គ.ស.៥៥០-៥៥៥}}
{{s-aft|after= [[ឝ្រេឝ្ឋទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម]])}}
{{s-end}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជត្រកូលកម្ពុសុរិយវង្ស]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីសម័យចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីហិណ្ឌូសាសនា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ហិណ្ឌូសាសនិកខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម័យចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនជាតិខ្មែរ]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>a9nuqxi2gbf9d60fzq5fxxdwwrrkjj9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>វិធី​កម្លាយ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9029</id>
    <revision>
      <id>340031</id>
      <parentid>333380</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T11:00:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-47546-29</username>
        <id>52744</id>
      </contributor>
      <comment>/* ទម្រង់(ពស-) */ គេសរសេរខុស​ ទេីបខ្ញុំកែ</comment>
      <origin>340031</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4347" sha1="ggiqjh10qn30lqo99uloh3fdrs6vltv" xml:space="preserve">==ឫស ផ្នត់ ក្លាយ==

===ទម្រង ពស===
ពាក្យឬស មុជ

===ទម្រង់(ពស-)===
ទម្រង់(ពស-) ក៏មានប្រាំដូចគ្នាដែរគឺ [ក-]  [ច-]  [ប-]  [ត-] និង [ស-]។
ឧទាហរណ៍៖
*[ក-] + កាយ​ → កកាយ
*[ក-] + កូរ → កកូរ
*[ច-] + ចឹក → ចចឹក
*[ត-] + តះ → តតះ
*[ប-] + បោស → បបោស
*[ស-] + សិត → សសិត

===ទម្រង់(ពសព-)===
ទម្រង់(ពសព-) មានច្រើនបែបដូចជា [ក'ង-] [ក'ន-] [ក'ម-] [ប'ន-] [ប'ណ-] [ប'ញ-] [ប'ម-] [ព'ន-] [រ'ម-] … ។
ឧទាហរណ៍៖
*[ក'ង-] + ធំ →
*[ក'ន-] + តឿ → កន្ដឿ
*[ក'ម-] + បាក់ → កំបាក់
*[ក'ម-] + បាំង → កំបាំង
*[ប'ន-] + ត → បន្ដ
*[ប'ណ-] + ដើរ → បណ្ដើរ
*[ប'ញ-] + ចេញ → បញ្ចេញ
*[ប'ម-] + ពេញ → បំពេញ
*[ព'ន-] + យល់ → ពន្យល់
*[រ'ម-] + លេច → រំលេច
*[អ'ម-] + រែក → អំរែក
*[អ'ម-] + បោស → អំបោស
*[ប'ង-] + គ្រប់ =&gt; បង្គ្រប់
*[ប'ង-] + កើយ =&gt; បង្កើយ
អន់

===ទម្រង់(ពពស-)===
ទម្រង់(ពពស-)មានតែពីរគត់ គឺ [ប្រ-] និង [ស្រ-]។
ឧទាហរណ៍៖
*[ប្រ-] + ដាល់ → ប្រដាល់
*[ប្រ-] + ជល់ → ប្រជល់
*[ប្រ-] + កាន់ → ប្រកាន់
*[ស្រ-] + អាប់ → ស្រអាប់
*[ស្រ-] + លះ → ស្រលះ
*[ស្រ-] + ទន់ → ស្រទន់

==កម្លាយដោយផ្នត់ជែក==
===ទម្រង់(ព)===
ទម្រង់(-ព-)មានបីគឺ [-ម-] [-ន-] [-ប-]។
ឧទាហរណ៍៖
*[-ន-] + ធ្វើ → ខ្នើយ
*[-ន-] + ជាប់→ ខ្ជាប់
*[-ន-] + សែង → ស្នែង
*[-ប-] + លាយ → ល្បាយ
*[-ប-] + លេង → ល្បែង
*[-ប-] + លឿន → ល្បឿន
*[-ម-] + ជួញ → ឈ្មួញ
*[-ម-] + ដើរ → ថ្មើរ
*[-ម-] + ចាំ → ឆ្មាំ
*[-ម-] + សូន _ ស្មូន (-ព-)
*[-ម-] + សេរ _ ស្មេរ (-ព-) 
*[-ម-] + កើត _ ខ្នើត (-ព-)

===ទម្រង់(-សព-)===
ទម្រង់(-សព-)មាន [-អ'ង-] [-អ៊'ង-] [-អ'ម-] [-អ៊ម-] [-អ'ន-] [-អ៊'ន-]។
ឧទាហរណ៍៖
*[-អ'ង-] + ខ្វះ → កង្វះ
*[-អ'ង-] + ខ្វារ → កង្វារ
*[-អ៊'ង-] + ព្រោះ → ពង្រោះ
*[-អ៊'ង-] + ព្រាត់ → ពង្រាត់
*[-អ៊'ង-] + ឃ្វាល → គង្វាល
*[-អ'ម-] + ស្លាប់ → សម្លាប់
*[-អ'ម-] + ខ្លាំង → កម្លាំង
*[-អ៊ម-] + ឈរ → ជំហរ
*[-អ'ន-] + ខ្លាស់ → កន្លាស់
*[-អ៊'ន-] + កាច់

===ទម្រង់(-ស/ព-)===
ទម្រង់(-ស/ព-) មានពីរ គឺ [-អ៊/ន-] និង [-អ៊/ប-]។
ឧទាហរណ៍៖
*[-អ៊/ន-] + រាប → រនាប
*[-អ៊/ន-] + រាស់ → រនាស់
*[-អ៊/ន-] + រោច &gt; រនោច
*[-អ៊/ប-] + រៀប → របៀប
*[-អ៊/ប-] + រាំ → របាំ
*[-អ៊/ប-] + រោយ &gt; របោយ

===ទម្រង់(-សព/ព-)===
ទម្រង់(-សព/ព-)មានពីរដូចគ្នាដែរគឺ [-អ'ម/ន-] និង [-អ៊'ម/ន-]។
ឧទាហរណ៍៖
*[-អ'ម/ណ-] + កើត → កំណើត 
*[-អ'ម/ណ-] + ចេញ → ចំណេញ
*[-អ៊'ម/ន-] + គិត → គំនិត
*[-អ៊'ម/ន-] + ទិញ → ទំនិញ ៕គួរ  បង្គួរ[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វេយ្យាករណ៍]]
ក្លាយពាក្យ គិត


[[Category:ភាសាខ្មែរ]]</text>
      <sha1>ggiqjh10qn30lqo99uloh3fdrs6vltv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>វិគីភីឌា:ផតថលសហគមន៍</title>
    <ns>4</ns>
    <id>11862</id>
    <revision>
      <id>340028</id>
      <parentid>331769</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T01:31:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-47487-79</username>
        <id>52741</id>
      </contributor>
      <comment>/* ការងារ */ ផ្នែកថ្មី</comment>
      <origin>340028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55583" sha1="gqo2gz4csklppshfvrznpkni3xngdht" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
==Help for translate==
Hello and sorry for writing in English. Can anyone help me translate a small article (2 paragraphs) from English to your language and create the article in your wiki? Please, fell free to answer in my talk page in your wiki anytime. Thanks! [[អ្នកប្រើប្រាស់:Xaris333|Xaris333]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:Xaris333|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង០០:១៥ ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៤ (UTC)

== The visual editor will be enabled on this wiki in some days==
''Hello again. Please excuse the English.  {{Int:Please-translate}}.  {{Int:Feedback-thanks-title}}''

As per previous announcements earlier this year, '''[[:mw:VisualEditor/Portal|the visual editor]] ({{int:visualeditor}}) will be enabled at this Wikipedia in some days. It allows people to edit articles as if they were using a typical word processor. Here's a quick explanation of what is going to happen''': you can find a more detailed one, with pictures, at [[:mw:VisualEditor/Single_edit_tab|mediawiki.org]]. 

[[File:VisualEditor and wikitext side-by-side.png|alt=Side by side screenshots, showing the visual appearance of both editing systems |center|frameless|720px]]

;What's changing?
:In the new system, you get a &lt;u&gt;single edit tab which follows your preferences&lt;/u&gt;, and that therefore will launch the wikitext editor '''or''' the visual editor depending on which one you opened the last (''{{int:visualeditor-preference-tabs-remember-last}}''). &lt;br&gt; This applies to everyone who edited recently, including anonymous users.
;How do I switch to the ''other'' editor then?
:Buttons on the toolbars of both editors were added months ago so that you can switch from one to the other every time you want to, without losing your changes and without having to save first. &lt;br&gt;The button, located on the right side of the toolbar, looks like square brackets ('''&lt;nowiki&gt;[[ ]]&lt;/nowiki&gt;''') in the visual editor, and like a pencil ([[File:OOjs UI icon edit-ltr.svg|20px]]) in the wikitext editor.

;Are there other options available?
:Yes. You can choose whether you want:
* ''{{int:visualeditor-preference-tabs-prefer-ve}}'' (if you temporarily switch to the wikitext editor through the button on the toolbar, the system won't remember it; also, it only applies to namespaces where the visual editor is available).
* ''{{int:visualeditor-preference-tabs-prefer-wt}}'' (if you temporarily switch to the visual editor through the button on the toolbar, the system won't remember it)
* ''{{int:visualeditor-preference-tabs-multi-tab}}'' (a system in place at multiple wikis since 2013. You are familiar with this option if you have been using the visual editor here.)
**''Please note: all the users will always have the opportunity to switch to the other editor via buttons on the toolbars, for occasional edits''.

;How do I set my preference?
*If you want to try or to stay in the new system: you don't need to do anything.
*If you had explicitly disabled the visual editor in the past and want to keep it disabled: you don't need to do anything.
*All the registered users have a dropdown menu in the [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|Editing tab of their Preferences]] ({{int:prefs-editing}} --&gt; {{int:visualeditor-preference-tabs}}), where they can choose from. &lt;u&gt;This only needs to be done once&lt;/u&gt;. Don't forget to save ;)
**&lt;small&gt;Users with the visual editor disabled need to re-enable it if they're interested in accessing that menu!&lt;/small&gt;
*People who use the visual editor regularly will see a pop-up &lt;u&gt;(only once after the single edit tab system is introduced)&lt;/u&gt;, and they can choose their favorite setting there. Of course, they can change their mind at any time just like the others, and pick a different setting from their Preferences.
**Anonymous users who have used the visual editor recently will also be able to choose which editor they want to edit with.
**''Reminder: all the users will always have the opportunity to switch to the other editor via buttons on the toolbars, for occasional edits''.

;Final remarks
*&lt;mark&gt;Please spread the word about this major change&lt;/mark&gt; in any way that you deem appropriate for this community, by linking to this announcement elsewhere, putting up a site notice, etc. Please note it will affect all the registered users at first, and after some days it will reach logged-out contributors as well if no major technical issues have arisen. Don't hesitate to ask questions, I'll be around for a while to help! 
*Please do let us know about any anomalies you think you're experiencing, and do post any other feedback below. I'd like to thank everyone who works to make the transition easier for this community, and whoever will help me processing feedback in your language. 
*You can learn more about optimizing the visual editor experience here by [[:mw:Help:VisualEditor/VE_as_the_main_editor|reading a guide on mediawiki.org]]. 

Thank you! --[[:mw:User:Elitre (WMF)|Elitre (WMF)]] ([[:mw:User talk:Elitre (WMF)|talk]]) ម៉ោង០៨:២៧ ថ្ងៃអង្គារ ទី០៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៦ (UTC)

== The visual editor is now active here==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''Hello again. This message is only available in English at this time: {{Int:Please-translate}}.  {{Int:Feedback-thanks-title}}''
&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot; widths=300px&gt;
File:VisualEditor bi-directional switching pencil icon in wikitext.png|alt=The upper right corner of the wikitext editing toolbar, showing a pencil icon|thumb|In the wikitext editor, the pencil icon allows you to switch to the visual editor.
File:VisualEditor toolbar Page options - Switch to wikitext - Save.png|alt=The toolbar in the visual editor, showing the square brackets icon next to the Publish button.|thumb|In the visual editor, the &lt;nowiki&gt;[[ ]]&lt;/nowiki&gt; (square brackets) icon allows you to switch to the wikitext editor. Please note that the button will soon say {{int:Publishpage}} or {{int:Publishchanges}}, due to an unrelated change.
&lt;/gallery&gt;

As some of you have noticed, '''this Wikipedia now has [[:mw:VisualEditor/Portal|the visual editor]] ({{int:visualeditor}}) enabled for all registered users'''. The rollout to logged-out users will likely happen in a week or so. 

&lt;mark&gt;For an '''explanation of how the editing system now works and how to choose/go back to your favorite setting, please see my previous announcement above'''.&lt;/mark&gt; If you wish to '''change your editing system preferences now, this can be done from [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|this link to your Preferences]] --&gt; {{int:prefs-editing}} --&gt; {{int:visualeditor-preference-tabs}}'''. 

All edits using the visual editor will be tagged with &quot;{{Int:tag-visualeditor}}&quot; in recent changes, watchlists, and page histories.  To access the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide|User Guide for the visual editor]], click on the &quot;(?)&quot; icon in its toolbar. 

Please let us know if you find any problems.  You can report issues directly in [[phab:|Phabricator, the new bug tracking system]] or on at [[:mw:VisualEditor/Feedback]]; by all means, feel free to also [[:mw:User talk:Elitre (WMF)|ping or contact me directly]] if you prefer.  
In case of emergency (like an unexpected bug causing widespread problems), please contact James Forrester, the product manager, at jforrester@wikimedia.org or on [[:m:IRC|IRC]] in the #mediawiki-visualeditor channel.

Happy editing!
Respectfully, [[:mw:User:Elitre (WMF)|Elitre (WMF)]] --ម៉ោង១៨:៥៦ ថ្ងៃអង្គារ ទី១១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៦ (UTC)

PS: Are you seeing interface messages that are not in this wiki's language? Please fix this by providing translations [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&amp;group=ext-visualeditor-0-all&amp;filter=%21translated&amp;action=translate here]. Translations may be also provided for the [[:mw:Help:VisualEditor/User_guide|user guide]]. Please contact me if you want guidance in contributing translations!
&lt;/div&gt;

== ESEAP Conference 2018 ==
Hello Khmer Wikipedians,

Scholarship applications for '''[[metawiki:ESEAP_Conference_2018|ESEAP Conference 2018]]''' is now open!

'''[[metawiki:ESEAP_Conference_2018|ESEAP Conference 2018]]''' is a regional conference for Wikimedia communities around the ESEAP regions. ESEAP stands for East, Southeast Asia, and Pacific. Taking place in Bali, Indonesia on 5-6 May 2018, this is the first regional conference for the Wikimedia communities around the regions. 

Full scholarships are subject to quotas, maximum two people per country and your country is eligible to apply, visit [[metawiki:ESEAP_Conference_2018/Attend|this page]].

We also accept [[metawiki:ESEAP_Conference_2018/Submissions|submissions]] of several formats, including:
*'''Workshop &amp; Tutorial''': these are presentations with a focus on practical work directed either to acquiring a specific skill or doing a specific task. Sessions are 55 minutes led by the presenters in a classroom space suitable for laptops and work.
*'''Posters''': A2-size format to give news, share your community event/program, set out an idea, propose a concept, or explain a problem. The poster itself must be uploaded to Wikimedia Commons with a suitable license.
*'''Short Presentation/Sharing talks''': 10-15 minutes presentation on certain topic.

Deadline for submissions and scholarship applications is on 15 March 2018.

Best regards,

--[[អ្នកប្រើប្រាស់:Pilarbini|Pilarbini]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:Pilarbini|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង០៨:២៩ ថ្ងៃច័ន្ទ ទី១៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៨ (UTC) (Communication Team)

== Help Improving Search for Khmer ==
{{int:hello}}! Sorry for writing in English. {{int:Please-translate}}.

I'm trying to improve search on Khmer wikis by automatically re-ordering the characters in Khmer text so that words that look the same will be matches when searching. For example, សាស្ត្រាចារ្យ and សាស្រ្តាចារ្យ. The first one has (ស + ្ត + ្រ) and the second has (ស + ្រ + ្ត). The first one gets [https://km.wikipedia.org/w/index.php?search=សាស្ត្រាចារ្យ&amp;title=ពិសេស%3Aស្វែងរក&amp;profile=default&amp;fulltext=1 152 results] on Khmer Wikipedia and the second gets [https://km.wikipedia.org/w/index.php?search=%E1%9E%9F%E1%9E%B6%E1%9E%9F%E1%9F%92%E1%9E%9A%E1%9F%92%E1%9E%8F%E1%9E%B6%E1%9E%85%E1%9E%B6%E1%9E%9A%E1%9F%92%E1%9E%99&amp;title=%E1%9E%96%E1%9E%B7%E1%9E%9F%E1%9F%81%E1%9E%9F%3A%E1%9E%9F%E1%9F%92%E1%9E%9C%E1%9F%82%E1%9E%84%E1%9E%9A%E1%9E%80&amp;profile=default&amp;fulltext=1 67 results]. I'd like them both to get [https://km.wikipedia.org/w/index.php?search=%E1%9E%9F%E1%9E%B6%E1%9E%9F%E1%9F%92%E1%9E%8F%E1%9F%92%E1%9E%9A%E1%9E%B6%E1%9E%85%E1%9E%B6%E1%9E%9A%E1%9F%92%E1%9E%99+OR+%E1%9E%9F%E1%9E%B6%E1%9E%9F%E1%9F%92%E1%9E%9A%E1%9F%92%E1%9E%8F%E1%9E%B6%E1%9E%85%E1%9E%B6%E1%9E%9A%E1%9F%92%E1%9E%99&amp;title=%E1%9E%96%E1%9E%B7%E1%9E%9F%E1%9F%81%E1%9E%9F%3A%E1%9E%9F%E1%9F%92%E1%9E%9C%E1%9F%82%E1%9E%84%E1%9E%9A%E1%9E%80&amp;profile=default&amp;fulltext=1 all the results].

I need help reviewing the syllables I've re-ordered to make sure they are correct. I also have found some syllables that I don't understand, and I would appreciate any help to explain them. The examples, with context, are on [[mw:User:TJones_(WMF)/Notes/Khmer_Reordering/Examples|Mediawiki]]. Comments here or on the discussion page there would be very helpful.

{{int:Feedback-thanks-title}} [[អ្នកប្រើប្រាស់:TJones (WMF)|TJones (WMF)]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:TJones (WMF)|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង១៩:៣១ ថ្ងៃសុក្រ ទី២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩ (UTC)

== Improving the translation support for the Khmer Wikipedia ==

''Sorry about not being able to write in Khmer.''

[[:mw:Content translation|Content translation]] has been successful in supporting the translation process on many Wikipedia communities, and we want to help additional wikis with potential to grow using translation as part of [[:mw:Content translation/Boost|a new initiative]].

Content translation facilitates the creation of Wikipedia articles by translating content from other languages. It has been used already to create more than half a million articles. In addition, the tool provides [[:mw:Help:Content translation/Translating/Translation quality|mechanisms to encourage the creation of good quality content]], preventing the publication of lightly edited machine translations. In general, our analysis shows that the translations produced are [[:mw:Content_translation/Deletion_statistics_comparison|less likely to be deleted than the articles started from scratch]].

Khmer Wikipedia editors have used Content translation to create [[Special:CXStats|more than a hundred articles]]. Given the size of the editing community, we think that there is potential to use translation to create more articles, expand existing ones, and attract new editors that learn how to make productive edits. Translation can help the community to reduce the language gap with other languages and grow the number of editors in a sustainable way. In order to achieve this goal, we want to collaborate with you to make Content translation more visible in the Khmer Wikipedia and support new ways to translate.

As a first step, during the next weeks we plan to enable Content translation by default on the Khmer Wikipedia. That will make it easy for users to discover the tool [[:mw:Help:Content_translation/Starting|through several entry points]]. However, users not interested in translation will still be able to disable it from their preferences.

Please feel free to share any comment in this conversation thread.

Thanks! --[[អ្នកប្រើប្រាស់:Aaharoni-WMF|អមីរ ឯ. អហរោណិ / Amir E. Aharoni (WMF)]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:Aaharoni-WMF|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង១២:០៣ ថ្ងៃអង្គារ ទី០៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២០ (UTC)

== Wiki Loves Folklore 2021 is back! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

{{int:please-translate}}

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2021|Wiki Loves Folklore 2021]]''' an international photography contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the 1st till the 28th of February.

You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&amp;campaign=wlf_2021 submitting] them in this commons contest.

Please support us in translating the [[:c:Commons: Wiki Loves Folklore 2021|project page]] and a [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:Translate?group=Centralnotice-tgroup-wikiloveslove2020&amp;language=en&amp;filter=%21translated&amp;action=translate|one-line banner message] to help us spread the word in your native language.

'''Kind regards,'''

'''Wiki loves Folklore International Team'''

[[អ្នកប្រើប្រាស់:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:MediaWiki message delivery|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង១៣:២៥ ថ្ងៃសៅរ៍ ទី០៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wll&amp;oldid=21073884 --&gt;

== Proposal: Set two-letter project shortcuts as alias to project namespace globally ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{int:please-translate}}

Hello everyone,

I apologize for posting in English. I would like to inform everyone that I created a new global request for comment (GRFC) at Meta Wiki, which may affect your project: [[:m:Requests for comment/Set short project namespace aliases by default globally]].

In this GRFC, I propose that two-project shortcuts for project names will become a default alias for the project namespace. For instance, on all Wikipedias, WP will be an alias to the Wikipedia: namespace (and similar for other projects). Full list is available in the GRFC.

This is already the case for Wikivoyages, and many individual projects asked for this alias to be implemented. I believe this makes it easier to access the materials in the project namespace, as well as creating shortcuts like &lt;tt&gt;WP:NPOV&lt;/tt&gt;, as well as helps new projects to use this feature, without having to figure out how to request site configuration changes first.

As far as I can see, {{SITENAME}} currently does not have such an alias set. This means that such an alias will be set for you, if the GRFC is accepted by the global community.

I would like to ask all community members to participate in the request for comment at Meta-Wiki, see [[:m:Requests for comment/Set short project namespace aliases by default globally]].

Please feel free to [[:m:User talk:Martin Urbanec|ask me]] if you have any questions about this proposal.

Best regards,&lt;br /&gt;
--[[:m:User:Martin Urbanec|Martin Urbanec]] ([[:m:User talk:Martin Urbanec|talk]]) ម៉ោង១៤:១២ ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Martin Urbanec@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Martin_Urbanec/MassMessage&amp;oldid=21125035 --&gt;

== FileImporter ==
Hi! I created [[:mw:Extension:FileImporter/Data/km.wikipedia]] so now it is easy to move files to Commons. Just make sure to check the file before moving it. If you need help feel free to ping me. --[[អ្នកប្រើប្រាស់:MGA73|MGA73]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:MGA73|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង១២:០១ ថ្ងៃសៅរ៍ ទី២៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២១ (UTC)

== Files with no license ==
Hi! Some users have uploaded one or more files with no license. All files on Wikipedia need a license. If no license is added the file have to be deleted.

So all users should check the files they have uploaded and check if all information is correct and if there is a license. 

I am currently adding the files in [[:ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Files with no license]]. There is a link in the top of the category you can click to see which file(s) you uploaded without a license (if any). It will take a few hours to add all files (about 850 in total) so if you check now there may be more later.

I plan to leave a message on the talk pages of the users that have uploaded files without a license once all files are added to the category.

Sorry to write in English. I hope you can help translate if any users need help with their files. --[[អ្នកប្រើប្រាស់:MGA73|MGA73]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:MGA73|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង១៨:១០ ថ្ងៃសៅរ៍ ទី២៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២១ (UTC)

: All files are now marked and all users informed (except one that is blocked). --[[អ្នកប្រើប្រាស់:MGA73|MGA73]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:MGA73|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង១២:២៥ ថ្ងៃអាទិត្យ ទី៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២១ (UTC)

== Implementation of auto-reference tool, Citoid ==

Hi, I would like to bring the attention to implement the auto-reference tool, [[mw:Citoid|Citoid]] to kmwiki. So that we can paste the URL, and let it generate the reference code automatically. This tool is available as default in the En wiki. Anyone can do it, please assist.

See the discussion here https://meta.wikimedia.org/wiki/Meta:Requests_for_help_from_a_sysop_or_bureaucrat#Request_to_bring_Visual_Editing_features_of_@enwiki_to_@kmwiki

[[user:Trezoo|Trezoo]] Please also have a look if this is something you can do.
:----------------------------
:សួស្តីខ្ញុំចង់ឱ្យមានការដាក់បញ្ចូលនូវឧបករណ៍យោងស្វ័យប្រវត្តិ(auto-reference) [[mw: Citoid | Citoid]] ទៅក្នុងវិគីយើងនេះ ដើម្បីងាយស្រួលដោយគ្រាន់តែបិទភ្ជាប់ URL អាចឱ្យវាបង្កើតកូដយោង(reference)ដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ ឧបករណ៍នេះគឺមានស្រាប់នៅក្នុងវីគីអង់គ្លេស។

:សូមមើលការពិភាក្សានៅទីនេះ https://meta.wikimedia.org/wiki/Meta:Requests_for_help_from_a_sysop_or_bureaucrat#Request_to_bring_Visual_Editing_features_of_@enwiki_to_@kmwiki


--[[អ្នកប្រើប្រាស់:Snsqr|Snsqr]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:Snsqr|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង០៣:១៦ ថ្ងៃសៅរ៍ ទី០២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ (UTC)

:It should work now, though it might lack some features. [[អ្នកប្រើប្រាស់:Trezoo|Trezoo]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:Trezoo|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង០៧:២១ ថ្ងៃច័ន្ទ ទី០៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ (UTC)
::Many thanks. [[អ្នកប្រើប្រាស់:Snsqr|Snsqr]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:Snsqr|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង១១:១១ ថ្ងៃច័ន្ទ ទី០៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ (UTC)

==Crosswiki vandalism==
Hi! Sorry for writing in English and maybe in the wrong place. I have been keeping an eye on a vandal, [[:en:Wikipedia:Sockpuppet investigations/Angelmunoz50/Archive|Angelmunoz50]], also known as DaisyBus2017 on Meta and LiliaMiller2002 on Wikidata. [[ឃាតកម្ម Riley Ann Sawyers]] is typical of the articles that this vandal creates, that is they are partly correct (but machine translated) but with important facts wrong or unsourced. Mostly it is dates and cause of death but sometimes the wrong information is about nationality, burial place, height or other data. You might want to block MariaMiller30, and I suggest that you check all new articles about dead children against the sources. [[អ្នកប្រើប្រាស់:Sjö|Sjö]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:Sjö|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង១៥:០២ ថ្ងៃអាទិត្យ ទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២១ (UTC)
:And the same vandal is back, now creating two articles here with incorrect information, [[ការស្លាប់របស់ Paulette Gebara Farah]] and [[ការស្លាប់របស់ Kelsey Smith-Briggs]]: https://guc.toolforge.org/?user=WarioMiller40 . [[អ្នកប្រើប្រាស់:Sjö|Sjö]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:Sjö|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង១៨:៣៤ ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១ (UTC)
::I have deleted the associated pages and blocked the user. [[អ្នកប្រើប្រាស់:Trezoo|Trezoo]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:Trezoo|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង២២:២០ ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១ (UTC)

== Global ban proposal for Musée Annam ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
There is an on-going discussion about a proposal that Musée Annam be globally banned from editing all Wikimedia projects. You are invited to participate at [[:m:Requests for comment/Global ban for Musée Annam|Requests for comment/Global ban for Musée Annam]] on Meta-Wiki. {{int:Feedback-thanks-title}} [[User:NguoiDungKhongDinhDanh|NguoiDungKhongDinhDanh]] ([[User talk:NguoiDungKhongDinhDanh|&lt;span class=&quot;signature-talk&quot;&gt;{{int:Talkpagelinktext}}&lt;/span&gt;]]) ម៉ោង១៤:២២ ថ្ងៃច័ន្ទ ទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២១ (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:1234qwer1234qwer4@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Requests_for_comment/Global_ban_for_Mus%C3%A9e_Annam/Invitations/AN&amp;oldid=22500565 --&gt;

== Wiki Loves Folklore is back! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

{{int:please-translate}}

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2022|Wiki Loves Folklore 2022]]''' an international photography contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 28th''' of February.

You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&amp;campaign=wlf_2022 submitting] them in this commons contest.

You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2022/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2022/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language.

Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2022|project Talk page]] if you need any assistance. 

'''Kind regards,'''

'''Wiki loves Folklore International Team'''

--[[អ្នកប្រើប្រាស់:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:MediaWiki message delivery|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង១៣:១៥ ថ្ងៃអាទិត្យ ទី០៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២២ (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf&amp;oldid=22560402 --&gt;

== Subscribe to the This Month in Education newsletter - learn from others and share your stories ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Dear community members, 

Greetings from the EWOC Newsletter team and the education team at Wikimedia Foundation. We are very excited to share that we on tenth years of Education Newsletter ([[m:Education/News|This Month in Education]]) invite you to join us by [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|subscribing to the newsletter on your talk page]] or by [[m:Education/News/Newsroom|sharing your activities in the upcoming newsletters]]. The Wikimedia Education newsletter is a monthly newsletter that collects articles written by community members using Wikimedia projects in education around the world, and it is published by the EWOC Newsletter team in collaboration with the Education team. These stories can bring you new ideas to try, valuable insights about the success and challenges of our community members in running education programs in their context. 

If your affiliate/language project is developing its own education initiatives, please remember to take advantage of this newsletter to publish your stories with the wider movement that shares your passion for education. You can submit newsletter articles in your own language or submit bilingual articles for the education newsletter. For the month of January the deadline to submit articles is on the 20th January. We look forward to reading your stories.

Older versions of this newsletter can be found in the [[outreach:Education/Newsletter/Archives|complete archive]].

More information about the newsletter can be found at [[m:Education/News/Publication Guidelines|Education/Newsletter/About]].

For more information, please contact spatnaik{{@}}wikimedia.org.
------
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[User:ZI Jony|&lt;span style=&quot;color:#8B0000&quot;&gt;'''ZI Jony'''&lt;/span&gt;]] [[User talk:ZI Jony|&lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Green&quot;&gt;&lt;i&gt;(Talk)&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]], {{&lt;includeonly&gt;subst:&lt;/includeonly&gt;#time:l G:i, d F Y|}} (UTC)&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:ZI_Jony/MassMessage/Awareness_of_Education_Newsletter/List_of_Village_Pumps&amp;oldid=21244129 --&gt;

== Weird edits on Wikidata ==

Excuse me for using English. [[ពិសេស:ការរួមចំណែក/Ganga999devi]] made [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Special:Contributions/Ganga999devi&amp;offset=&amp;limit=500&amp;target=Ganga999devi several wrong edits linked different things] on Wikidata lately. Because some edits happened locally and I can't read Khmer scripts, please help me checking his edits. Feel free to ping me, thanks.--[[អ្នកប្រើប្រាស់:迴廊彼端|迴廊彼端]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:迴廊彼端|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង១៥:២២ ថ្ងៃអាទិត្យ ទី០៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ (UTC)

:[[អ្នកប្រើប្រាស់:Trezoo]], Could you help? Thanks.--[[អ្នកប្រើប្រាស់:迴廊彼端|迴廊彼端]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:迴廊彼端|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង១៦:៣៤ ថ្ងៃសៅរ៍ ទី១១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ (UTC)

:: I checked some of their edits on Khmer Wikipedia and most of them seems fine. Some of their other contributions are about deities which I do not know much about, and therefore cannot make any comments. Besides that, they also made some questionable redirects in Khmer Wikipedia (which you should not be concerned about because they are not related to Wikidata).
::I am not familiar with Wikidata, but the topics they edited in Khmer appears to be consistent with that in English. --[[អ្នកប្រើប្រាស់:Trezoo|Trezoo]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:Trezoo|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង០០:១៣ ថ្ងៃអាទិត្យ ទី១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ (UTC)

:::[[អ្នកប្រើប្រាស់:Trezoo]], let's see a case. [https://km.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%9E%96%E1%9F%92%E1%9E%9A%E1%9F%87%E1%9E%98%E1%9F%89%E1%9F%82%E1%9E%91%E1%9E%BB%E1%9E%99%E1%9E%94%E1%9F%8E%E1%9E%93%E1%9F%80%E1%9E%93%E1%9F%80&amp;type=revision&amp;diff=262559&amp;oldid=211065 this article] was about a hindu goddess, brahma's first daughter. After [https://km.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%9E%96%E1%9F%92%E1%9E%9A%E1%9F%87%E1%9E%98%E1%9F%89%E1%9F%82%E1%9E%91%E1%9E%BB%E1%9E%99%E1%9E%94%E1%9F%8E%E1%9E%93%E1%9F%80%E1%9E%93%E1%9F%80&amp;type=revision&amp;diff=279526&amp;oldid=262559 his edit], this article is renamed and is about a Chinese water goddess, which is totally different from the original one. Moreover, these two goddess had two independent pages on Wikidata because they are not the same. He merged them and caused lots of messes. I have no idea why he didn't create new articles and add new articles to existed Wikidata items. It will take lots of time to clean and cut pages histories by admins.--[[អ្នកប្រើប្រាស់:迴廊彼端|迴廊彼端]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:迴廊彼端|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង០៦:២៤ ថ្ងៃអាទិត្យ ទី១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ (UTC)
::::It seems like they made lots of wrong merges on Wikidata and also lots of wrong redirects on Khmer Wikipedia. I think most of their edits about deities should be reverted, but that will take serious amount of time and effort. I also suspects they are not a native Khmer user because their wordings are unusual and their account is originally created on Thai Wikipedia. Did they make any wrong edits there as well? [[អ្នកប្រើប្រាស់:Trezoo|Trezoo]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:Trezoo|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង០០:០៨ ថ្ងៃច័ន្ទ ទី១៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២ (UTC)

::::[[អ្នកប្រើប្រាស់:Trezoo]], I can't read Thai so I have no comment. Otherwise, [[អ្នកប្រើប្រាស់:Ganga999devi]] has done a bad edit on [[សត្វហត្ថិលិង្គ]] again. Please revert and ban him. Thanks.--[[អ្នកប្រើប្រាស់:迴廊彼端|迴廊彼端]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:迴廊彼端|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង១៣:២២ ថ្ងៃអង្គារ ទី០៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣ (UTC)

== Enabling Section Translation: a new mobile translation experience ==

{{int:Hello}} Khmer Wikipedians!

Apologies as this message is not in Khmer language, {{Int:Please-translate}}.

The [[mw:Wikimedia_Language_engineering|WMF Language team]] is pleased to let you know that we will like to enable the [[mw:Content_translation/Section_translation|Section translation]] tool in Khmer Wikipedia. For this, our team will love you to read about the tool and test it so you can:

* Give us your feedback
* Ask us questions
* Tell us how to improve it.

Below is background information about Section translation, why we have chosen your community, and how to test it.

'''Background information'''

[[mw:Content_translation|Content Translation]] has been a successful tool for editors to create content in their language. More than one million articles have been created across all languages since the tool was released in 2015. The Wikimedia Foundation Language team has improved the translation experience further with the Section Translation. The WMF Language team enabled the early version of the tool in February 2021 in Bengali Wikipedia. Through their feedback, the tool was improved and ready for your community to test and help us with feedback to make it better.

[https://design.wikimedia.org/strategy/section-translation.html Section Translation] extends the capabilities of Content Translation to support mobile devices. On mobile, the tool will:

* Guide you to translate one section at a time in order to expand existing articles or create new ones.
* Make it easy to transfer knowledge across languages anytime from your mobile device.

Khmer Wikipedia seems an ideal candidate to enjoy this new tool since it has Content Translation tool enabled by default.

We plan to enable the tool on Khmer Wikipedia in the coming weeks if there are no objections from your community. After it is enabled, we’ll monitor the content created with the tool and process all the feedback. In any case, feel free to raise any concerns or questions you may already have in any of the following formats:

* As a reply to this message
* On [[mw:Talk:Content_translation/Section_translation|the project talk page]].

'''Try the tool'''

Before the enablement, you can try the current implementation of the tool in [https://test.m.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation our testing instance]. Once it is enabled on your Wikipedia, you’ll have access to [[:km:Special:ContentTranslation|https://km.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation]] with your mobile device. You can select an article to translate, and machine translation will be provided as a starting point for editors to improve.

'''Provide feedback'''

Please provide feedback about Section translation in any of the formats you are most comfortable with. We want to hear about your impressions on:

* The tool
* What you think about our plans to enable it
* Your ideas for improving the tool.

Thanks, and we look forward to your feedback and questions.

'''PS''': Sending your feedback or questions in English is particularly appreciated. But, you can still send them in the language of your choice.

[[អ្នកប្រើប្រាស់:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:UOzurumba (WMF)|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង០៥:០៨ ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២២ (UTC) On behalf of the WMF Language team

=== Section Translation tool enabled in Khmer Wikipedia ===
&lt;br&gt;
Hello Friends!
&lt;br&gt;
The Language team is pleased to let you know that the [[mw:Content_translation/Section_translation|Section Translation]] tool is [https://km.m.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation?title=Especial:Traducci%C3%B3n_de_contenidos&amp;from=en&amp;to=bs&amp;sx=true&amp;section=#/ now enabled in Khmer Wikipedia]. It means you can translate real content one section at a time using your mobile devices with ease.
&lt;br&gt;
Now you can also start translating an article on your mobile device right when you notice it is missing in Khmer. From a Wikipedia article in any language, switch languages and search for ភាសាខ្មែរ. If the article does not exist, an option to translate it will appear, as shown in the image below.
&lt;br&gt;
[[File:Sx-language-selector-invite-th.png|centré|vignette|Image of the entry point]]
&lt;br&gt;
Content created with the tool will be marked [https://km.wikipedia.org/wiki/%E1%9E%96%E1%9E%B7%E1%9E%9F%E1%9F%81%E1%9E%9F:%E1%9E%80%E1%9F%86%E1%9E%8E%E1%9E%8F%E1%9F%8B%E1%9E%A0%E1%9F%81%E1%9E%8F%E1%9E%BB?type=&amp;user=&amp;page=&amp;wpdate=&amp;tagfilter=sectiontranslation&amp;wpfilters%5B%5D=newusers with the “sectiontranslation” tag] for the community to review. We’ll monitor the content created, but we are very interested in hearing about your experience using the tool and reviewing the content created with it.
&lt;br&gt;
So, [https://km.m.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation enjoy the tool] and [[mw:Talk:Content_translation/Section_translation|provide feedback]] on improving it.
&lt;br&gt;
Thank you!
&lt;br&gt;
[[អ្នកប្រើប្រាស់:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:UOzurumba (WMF)|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង១៣:២៣ ថ្ងៃអាទិត្យ ទី១៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ (UTC)

== Cross-wiki vandalism, page to delete ==

Hi. Please delete [[Issou Football Club]], created by a cross-wiki vandal (see https://guc.toolforge.org/?by=date&amp;user=176.161.227.235, https://guc.toolforge.org/?by=date&amp;user=176.161.229.123, etc.). Thanks. [[អ្នកប្រើប្រាស់:Jules*|Jules*]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:Jules*|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង០៩:៥៤ ថ្ងៃពុធ ទី២៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២២ (UTC)

== Requesting protection ==

My request I made on Meta may seem a bit redundant if I request this, but I'd like [https://km.wikipedia.org/w/index.php?title=%E1%9E%96%E1%9E%B7%E1%9E%92%E1%9E%B8%E1%9E%94%E1%9E%BB%E1%9E%8E%E1%9F%92%E1%9E%99%E1%9E%97%E1%9F%92%E1%9E%87%E1%9E%BB%E1%9F%86%E1%9E%94%E1%9E%B7%E1%9E%8E%E1%9F%92%E1%9E%8C&amp;action=history this page] to be protected, as a [[m:Special:CentralAuth/Phnom Penh Skyline|banned user]] keeps targeting the page, and has made multiple [[Special:Diff/283437|personal]] [[Special:Diff/283452|attacks]] against me. I'm sick and tired of having to revert this guy over and over again, but something needs to be done about this. [[អ្នកប្រើប្រាស់:DarkMatterMan4500|DarkMatterMan4500]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:DarkMatterMan4500|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង១៩:៥០ ថ្ងៃអាទិត្យ ទី១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ (UTC)

== Requesting deletion ==

I would like to request deletion of two pages created by cross-wiki spammers:
* [[Cory Chamberlain]]
* [[Tyraa Nicole]]
Thanks! [[អ្នកប្រើប្រាស់:Bovlb|Bovlb]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:Bovlb|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង០០:៣៦ ថ្ងៃច័ន្ទ ទី០១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ (UTC)
::{{Done}} --[[អ្នកប្រើប្រាស់:Trezoo|Trezoo]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:Trezoo|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង០២:៣៨ ថ្ងៃច័ន្ទ ទី០១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ (UTC)

== IMPORTANT: Admin activity review ==

Hello. A policy regarding the removal of &quot;advanced rights&quot; (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[metawiki:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[metawiki:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing &quot;advanced rights&quot; from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[metawiki:Admin activity review|admin activity review]].

We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):

# [[Special:Contributions/Albeiror24|Albeiror24]] (administrator)

These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.

However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[metawiki:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki.

Thanks, [[អ្នកប្រើប្រាស់:Superpes15|Superpes15]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:Superpes15|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង១៨:១១ ថ្ងៃពុធ ទី០៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ (UTC)

== Proposal to enable the &quot;Contribute&quot; entry point in Khmer Wikipedia ==

{{Int:Hello}} Khmer Wikipedians,

Apologies as this message is not in your language. {{Int:please-translate}}.

The [[mediawikiwiki:Wikimedia_Language_and_Product_Localization|WMF Language and Product Localization]] team proposes enabling an entry point called &quot;Contribute&quot; to your Wikipedia.

The [[:bn:বিশেষ:Contribute|Contribute]] entry point is based on collaborative work with other product teams in the Wikimedia Foundation on [[mediawikiwiki:Edit_Discovery|Edit discovery]], which validated the entry point as a persistent and constant path that contributors took to discover ways to contribute content in Wikipedia.

Therefore, enabling this entry point in your Wikipedia will help contributors quickly discover available tools and immediately click to start using them. This entry point is designed to be a central point for discovering contribution tools in Khmer Wikipedia.

'''Who can access it'''

Once it is enabled in your Wikipedia, newcomers can access the entry point automatically by just logging into their account, click on the User drop-down menu and choose the &quot;Contribute&quot; icon, which takes you to another menu where you will find a self-guided description of what you can do to contribute content, as shown in the image below. An option to &quot;view contributions&quot; is also available to access the list of your contributions.

[[ឯកសារ:Mobile_Contribute_Page.png|Mobile Contribute Page]]                             [[ឯកសារ:Mobile_contribute_menu_(detailed).png|Mobile contribute menu (detailed)]]

For experienced contributors, the Contribute icon is not automatically shown in their User drop-down menu. They will still see the &quot;Contributions&quot; option unless they change it to the &quot;Contribute&quot; manually.

This feature is available in four Wikipedia (Albanian, Malayalam, Mongolian, and Tagalog). We have gotten valuable feedback that helped us improve its discoverability. Now, it is ready to be enabled in other Wikis. One major improvement was to [[phab:T369041|make the entry point optional for experienced contributors]] who still want to have the &quot;Contributions&quot; entry point as default.          

We plan to enable it '''on mobile''' for Wikis, where the Section translation tool is enabled. In this way, we will provide a main entry point to the mobile translation dashboard, and the exposure can still be limited by targeting only the mobile platform for now. If there are no objections to having the entry point for mobile users from your community, we will enable it by 10th December 2024.

We welcome your feedback and questions in this thread on our proposal to enable it here. Suppose there are no objections, we will deploy the &quot;Contribute&quot; entry point in your Wikipedia.

We look forward to your response soon.

Thank you!

On behalf of the WMF Language and Product Localization team. [[អ្នកប្រើប្រាស់:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:UOzurumba (WMF)|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង០៤:២៩ ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ (UTC)

== Enabling Dark mode for logged-out users in this Wikipedia ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

{{int:Hello}} Wikipedians,

Apologies, as this message is not written in your native language. {{Int:please-translate}}.

The [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]] will be enabling [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|dark mode]] here on your Wikipedia by February 2025 now that pages on your wiki have passed our checks for accessibility and other quality checks. Congratulations!

The plan to enable is made possible by the diligent work of editors and other technical contributors in your community who ensured that templates, gadgets, and other parts of pages can be accessible in dark mode. Thank you all for making dark mode available for everybody!

For context, the Web team has concluded work on dark mode. If, on some wikis, the option is not yet available for logged-out users, this is likely because many pages do not yet display well in dark mode. As communities make progress on this work, we enable this feature on additional wikis once per month.

If you notice any issues after enabling dark mode, please create a page: &lt;code&gt;Reading/Web/Accessibility for reading/Reporting/xx.wikipedia.org&lt;/code&gt; in MediaWiki ([[mediawikiwiki:Reading/Web/Accessibility_for_reading/Reporting|like these pages]]), and report the issue in the created page.

Thank you!

On behalf of the [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]].
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]&lt;/bdi&gt; ម៉ោង២២:១៤ ថ្ងៃអង្គារ ទី២១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Dark_mode_deployment_list_(February_2025)&amp;oldid=28153450 --&gt;

== IMPORTANT: Admin activity review ==

Hello. A policy regarding the removal of &quot;advanced rights&quot; (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing &quot;advanced rights&quot; from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]].

We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):
# [[User:គីមស៊្រុន]] (bureaucrat, administrator)
# [[User:វ័ណថារិទ្ធ]] (bureaucrat, administrator)

These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.

However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[អ្នកប្រើប្រាស់:EPIC|EPIC]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:EPIC|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង២២:១៧ ថ្ងៃសៅរ៍ ទី២២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ (UTC)

== Help needed with translating User Interface message strings ==

{{Int:hello}} Wikimedians

I hope this message finds you well! We have some User Interface message strings that need your help to be translated into Khmer. Right now, they're at 0 percent, and it would be fantastic to get them fully localized.

@[[អ្នកប្រើប្រាស់:Phan Pan|Phan Pan]], @[[អ្នកប្រើប្រាស់:Chhen Pisey|Chhen Pisey]] and @[[អ្នកប្រើប្រាស់:គីមស៊្រុន|គីមស៊្រុន]], thank you for all your contributions in this Wikipedia. Maybe you are interested in volunteering to translate the message strings, and anyone else interested in jumping in and lending a hand. Below is the link for the message strings on translatewiki:

* https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=ext-contenttranslation-automatic-translation&amp;language=km&amp;filter=%21translated&amp;action=translate

If you haven’t used [https://translatewiki.net/ translatewiki.net] before, no worries! Here’s what you need:

* A good grasp of both English and Khmer.
* A TranslateWiki account (your wiki account won’t work here, but you can easily create one with your existing Wiki details, so you don’t have to remember anything new).
* A willingness to follow some simple instructions!

Once you’ve got your account set up, you’ll need to translate a few random messages for the site to authenticate your knowledge of the language. After that, you can dive right into the translations using the links above.

Thanks so much for helping! If you have any questions or need help, let me know.

[[អ្នកប្រើប្រាស់:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:UOzurumba (WMF)|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង០៦:៤៥ ថ្ងៃសៅរ៍ ទី០៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ (UTC)

== The Khmer Rouge at the present time ==
Hello, sorry for writing in English, I have a question. At one time I came across sources from 2005-2007 that the degraded remnants of the Khmer Rouge continue to hide in the jungle, engaging in robbery and smuggling. I have not found more recent sources. In this regard, the question is, is there any modern data on the current fate of the remnants of the Khmer Rouge? Thank you in advance. — [[អ្នកប្រើប្រាស់:Vyacheslav84|Vyacheslav84]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:Vyacheslav84|ការពិភាក្សា]]) ម៉ោង០៥:៥៧ ថ្ងៃសៅរ៍ ទី១៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ (UTC)

== Cambodia  ==

Cambodia  [[ពិសេស:ការរួមចំណែក/&amp;#126;2026-74007-7|&amp;#126;2026-74007-7]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:&amp;#126;2026-74007-7|ពិភាក្សា]]) ម៉ោង០៧:០០ ថ្ងៃអង្គារ ទី០៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ (UTC)

== ការងារ ==

មានការងារ [[ពិសេស:ការរួមចំណែក/&amp;#126;2026-47487-79|&amp;#126;2026-47487-79]] ([[ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់:&amp;#126;2026-47487-79|ពិភាក្សា]]) ម៉ោង០១:៣១ ថ្ងៃអង្គារ ទី០១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ (UTC)</text>
      <sha1>gqo2gz4csklppshfvrznpkni3xngdht</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ហាណូយ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22397</id>
    <revision>
      <id>340007</id>
      <parentid>338084</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T14:44:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>142</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:Emblem_of_Hanoi.svg|Emblem_of_Hanoi.svg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Fitindia|Fitindia]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Vietnamese district emblems|]].</comment>
      <origin>340007</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34243" sha1="phjnj59njrgfl32qcw5wkq4e69vu26u" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name               = Hanoi
| official_name      = Hanoi City&lt;br /&gt;{{nobold|{{lang|vi|Thành phố Hà Nội}}}}&lt;hr/&gt;Hanoi Capital&lt;br /&gt;{{nobold|{{lang|vi|Thủ đô Hà Nội}}}}
| native_name        = Hà Nội
| native_name_lang   = vi
| other_name         = 
| settlement_type    = [[Capital city|Capital]] [[Municipalities of Vietnam|municipality (special)]]
| image_skyline      = {{multiple image
| border            = infobox
| total_width       = 300
| caption_align     = center
| perrow            = 1/2/2/2
&lt;!-- Do NOT change montage photos without first discussing on talk page --&gt;
| image1                         = Hanoi skyline with Ba Vi Mountain.jpg
| caption1                       = Hanoi skyline with [[Ba Vì mountain range]]
| image2                         = Hoan Kiem Lake1.jpg
| caption2                       = [[Turtle Tower]]
| image3                         = Hanoi Temple of Literature.jpg
| caption3                       = [[Temple of Literature, Hanoi|Temple of Literature]]
| image6                         = Hanoi_Opera_House,_24_December_2016.jpg
| caption6                       = [[Hanoi Opera House]]
| image7                         = Citadelle-thang-long-hanoi.jpg
| caption7                       = [[Imperial Citadel of Thăng Long|Imperial Citadel]]
| image8                         = Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh.jpg
| caption8                       = [[Ho Chi Minh Mausoleum]]
| image9                         = Hanoi sjc b.jpg
| caption9                       = [[St. Joseph's Cathedral, Hanoi|St. Joseph's Cathedral]] 
| image10                         = Hanoi Skyline - NKS.jpg
| caption10                       = Hanoi skyline with [[Nhật Tân Bridge]]
}} &lt;!-- Do NOT change without first discussing on talk page --&gt;
| motto              = ''Dis lecta fortitudine prospera'' (historical)
| nicknames          = City of Soaring dragon&lt;br /&gt;(''Thành phố rồng bay'')&lt;ref name=&quot;tuoitre.vn/&quot;&gt;[https://tuoitre.vn/thang-long---ha-noi---thanh-pho-rong-bay-404906.htm Thăng Long – Hà Nội – thành phố rồng bay] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220605052739/https://tuoitre.vn/thang-long---ha-noi---thanh-pho-rong-bay-404906.htm |date=5 June 2022 }}, tuoitre.vn, 2010-10-10.&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;Thousand-year-long capital of civilisation&lt;br /&gt;(''Thủ đô nghìn năm [[wikt:văn hiến|văn hiến]]'')&lt;ref&gt;{{cite web|title=Từ Thủ đô nghìn năm văn hiến đến thành phố vì hòa bình|url=https://anninhthudo.vn/tu-thu-do-nghin-nam-van-hien-den-thanh-pho-vi-hoa-binh-post400421.antd|date=20 July 2019|access-date=25 December 2020|archive-date=25 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201125194348/https://anninhthudo.vn/tu-thu-do-nghin-nam-van-hien-den-thanh-pho-vi-hoa-binh-post400421.antd|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;City for peace&lt;br /&gt;(''Thành phố vì hoà bình'')
| image_map          = {{maplink|frame=yes|plain=yes|type=shape|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=8|frame-lat=20.98|frame-long=105.75}}
| image_flag         = &lt;!--HANOI DOES NOT HAVE A FORMAL FLAG. Flag is derived from the seal and is original research.--&gt;
| image_seal         ={{!}}class=skin-invert
| image_map1         = Ha Noi in Viet Nam.svg
| mapsize1           = 150px
| pushpin_map        = Vietnam#Asia
| pushpin_map_caption = Location in Vietnam##Location in Asia
| pushpin_relief     = yes
| coordinates        = {{Coord|21.00|N|105.85|E|type:city(8,600,000)_region:VN-HN|display=inline,title}}
| subdivision_type   = Country
| subdivision_name   = [[Vietnam]]
| subdivision_type2  = [[Regions of Vietnam|Region]]
| subdivision_name2  = [[Red River Delta]]
| seat_type          = Government center
| seat               = [[Ba Đình district]]&lt;br /&gt;[[Hoàn Kiếm district]]
| governing_body     = Hanoi People's Council
| parts_type         = [[List of districts of Vietnam|Subdivisions]]
| parts              = {{unbulleted list|51 [[Ward (Vietnam)|wards]]|75 [[Commune (Vietnam)|communes]]}}
| leader_title1      = Secretary of the [[Communist Party of Vietnam|Party Committee]]
| leader_name1       = Bùi Thị Minh Hoài
| total_type         = Total
| leader_title2      = Chairman of People's Council
| leader_name2       = Nguyễn Ngọc Tuấn
| leader_title3      = Chairman of People's Committee
| leader_name3       = Trần Sỹ Thanh
| area_footnotes     = &lt;ref name=&quot;area_2022&quot;&gt;{{Cite act|date=18 October 2023|type=Decision|index=3048/QĐ-BTNMT|legislature=[[Ministry of Natural Resources and Environment (Vietnam)]]|title=Biểu số 4.2: Hiện trạng sử dụng đất vùng Đồng Bằng Sông Hồng năm 2022|trans-title=Table 4.2: Current land use status in the Red River Delta in 2022|language=vi|url=https://monre.gov.vn/VanBan/Lists/VanBanChiDao/Attachments/3012/b4.2_Signed.pdf}} – the data in the report are in hectares, rounded to integers&lt;/ref&gt;
| area_total_km2     = 3,359.84
| area_total_sq_mi   = 
| area_urban_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Phạm |first=Đình Tuyển |date=2019 |title=Khu công viên đổi mới sáng tạo phía Tây Hà Nội |url=https://www.tapchikientruc.com.vn/chuyen-muc/khu-cong-vien-doi-moi-sang-tao-phia-tay-ha-noi.html |journal=Tạp chí kiến trúc (Architecture Magazine) |issue=9 |publisher=Hội Kiến trúc sư Việt Nam (Vietnam Association of Architects) |access-date=30 July 2022 |archive-date=30 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220730050557/https://www.tapchikientruc.com.vn/chuyen-muc/khu-cong-vien-doi-moi-sang-tao-phia-tay-ha-noi.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| area_urban_km2     = 319.56
| area_metro_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Nguyễn |first=Tố Lăng |date=2021-01-28 |title=Nhận diện vấn đề đô thị và quản lý phát triển đô thị khi đất nước dần trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại (kỳ 1) |work=Tạp chí Cộng sản |url=https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/media-story/-/asset_publisher/V8hhp4dK31Gf/content/nhan-dien-van-de-do-thi-va-quan-ly-phat-trien-do-thi-khi-dat-nuoc-dan-tro-thanh-nuoc-cong-nghiep-theo-huong-hien-dai-ky--1 |issn=2734-9071 |access-date=30 July 2022 |archive-date=30 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220730050157/https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/media-story/-/asset_publisher/V8hhp4dK31Gf/content/nhan-dien-van-de-do-thi-va-quan-ly-phat-trien-do-thi-khi-dat-nuoc-dan-tro-thanh-nuoc-cong-nghiep-theo-huong-hien-dai-ky--1 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Trần&quot;&gt;{{Cite news |last=Trần |first=Hoàng |date=2022-03-01 |title=Hà Nội nghiên cứu mô hình 'thành phố trong thành phố' |work=Tiền Phong |url=https://tienphong.vn/ha-noi-nghien-cuu-mo-hinh-thanh-pho-trong-thanh-pho-post1419780.tpo |access-date=30 July 2022 |archive-date=30 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220730050447/https://tienphong.vn/ha-noi-nghien-cuu-mo-hinh-thanh-pho-trong-thanh-pho-post1419780.tpo |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| area_metro_km2     = 24,314.7
| elevation_min_m    = 0
| elevation_min_ft   = 0
| elevation_max_m    = 1296
| elevation_max_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Quang Thái |date=2008-09-20 |title=Sống ở nơi cao nhất Thủ đô |work=An ninh Thủ đô |url=https://www.anninhthudo.vn/song-o-noi-cao-nhat-thu-do-post32628.antd |access-date=30 July 2022 |archive-date=30 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220730070004/https://www.anninhthudo.vn/song-o-noi-cao-nhat-thu-do-post32628.antd |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| population_footnotes = &lt;ref name=&quot;p105&quot;&gt;{{cite book | author = [[General Statistics Office of Vietnam]]  | year = 2023  | url = https://www.gso.gov.vn/wp-content/uploads/2023/06/Sach-Nien-giam-TK-2022-final.pdf | title = Niên giám Thống kê Việt Nam năm 2022 | trans-title= Statistical Yearbook of Vietnam 2022 | publisher = Statistical Publishing House (Vietnam)  | access-date = 2024-04-03 | archive-date = 2024-04-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20240403124007/https://www.gso.gov.vn/wp-content/uploads/2023/06/Sach-Nien-giam-TK-2022-final.pdf|url-status=live| page=105 }}&lt;/ref&gt;
| population_as_of   = 2024
| population_total   = 8,807,523
| population_rank    = [[List of cities in Vietnam|2nd]]
| population_demonym = Hanoian
| population_density_km2 = auto
| population_urban_footnotes = &lt;ref&gt;{{cite book |author=[[General Statistics Office of Vietnam]] |year=2023 |url=https://www.gso.gov.vn/wp-content/uploads/2023/06/Sach-Nien-giam-TK-2022-final.pdf |title=Niên giám Thống kê Việt Nam năm 2022 |trans-title=Statistical Yearbook of Vietnam 2022 |publisher=Statistical Publishing House (Vietnam) |access-date=2024-04-03 |archive-date=2024-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240403124007/https://www.gso.gov.vn/wp-content/uploads/2023/06/Sach-Nien-giam-TK-2022-final.pdf |url-status=live |page=115}}&lt;/ref&gt;
| population_urban   = 4,238,500
| population_rural_footnotes = &lt;ref&gt;{{cite book |author=[[General Statistics Office of Vietnam]] |year=2023 |url=https://www.gso.gov.vn/wp-content/uploads/2023/06/Sach-Nien-giam-TK-2022-final.pdf |title=Niên giám Thống kê Việt Nam năm 2022 |trans-title=Statistical Yearbook of Vietnam 2022 |publisher=Statistical Publishing House (Vietnam) |access-date=2024-04-03 |archive-date=2024-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240403124007/https://www.gso.gov.vn/wp-content/uploads/2023/06/Sach-Nien-giam-TK-2022-final.pdf|url-status=live| page=117}}&lt;/ref&gt;
| population_rural   = 4,348,600
| population_metro_footnotes = &lt;ref name=&quot;Trần&quot; /&gt;
| population_metro   = 19,795,805
| demographics_type1 = [[List of ethnic groups in Vietnam|Ethnic groups]]
| demographics1_footnotes = &lt;ref name=&quot;census2019&quot;&gt;{{cite book |author=[[General Statistics Office of Vietnam]] |year=2020 |url=https://www.gso.gov.vn/wp-content/uploads/2019/12/Ket-qua-toan-bo-Tong-dieu-tra-dan-so-va-nha-o-2019.pdf |title=Kết quả Toàn bộ Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019 |trans-title=Completed Results of the 2019 Viet Nam Population and Housing Census |publisher=Statistical Publishing House (Vietnam) |isbn=978-604-75-1532-5 |archive-date=2021-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210110045640/https://www.gso.gov.vn/du-lieu-va-so-lieu-thong-ke/2020/11/ket-qua-toan-bo-tong-dieu-tra-dan-so-va-nha-o-nam-2019/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| demographics1_title1 = [[Vietnamese people|Vietnamese]]{{Efn|Also called Kinh people}}
| demographics1_info1 = 98.66%
| demographics1_title2 = [[Muong people|Mường]]
| demographics1_info2 = 0.77%
| demographics1_title3 = [[Tày people|Tày]]
| demographics1_info3 = 0.24%
| demographics1_title4 = [[Thai people in Vietnam|Thái]]
| demographics1_info4 = 0.09%
| demographics1_title5 = [[Nùng people|Nùng]]
| demographics1_info5 = 0.08%
| demographics1_title6 = Others
| demographics1_info6 = 0.16%
&lt;!-- Start GDP -------------&gt;| demographics_type2 = [[GDP]] {{Nobold|(Nominal, 2023)}}&lt;ref name=&quot;TelluBase&quot;&gt;{{cite web|url=https://tellusant.com/repo/tb/tellubase_factsheet_vnm.pdf|publisher=Tellusant Public Service Series|title=TelluBase—Viet Nam Fact Sheet| access-date = 31 July 2024}}&lt;/ref&gt;
| demographics2_footnotes = 
| demographics2_title1 = Total
| demographics2_info1 = [[US$]]48&amp;nbsp;billion
| demographics2_title2 = Per capita
| demographics2_info2 = US$5,600
&lt;!-- End GDP ---------------&gt;| blank1_name        = [[Human Development Index|HDI]] (2022)
| blank1_info        = {{increase}} 0.818&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Human Development Index by province(*) by Cities, provincies and Year |url=https://www.gso.gov.vn/en/px-web/?pxid=E1438&amp;theme=Health%2C%20Culture%2C%20Sport%20and%20Living%20standard |access-date=September 28, 2024 |website=[[General Statistics Office of Vietnam]]}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;([[List of administrative divisions of Vietnam by Human Development Index|2nd]])
| timezone           = [[Indochina Time|ICT]]
| utc_offset         = +07:00
| postal_code_type   = [[Postal codes in Vietnam|Postal code]]
| postal_code        = 10xxx–14xxx
| area_code_type     = [[Telephone numbers in Vietnam|Area codes]]
| area_code          = 24
| iso_code           = [[ISO 3166-2:VN|VN-HN]]
| registration_plate_type = [[Vehicle registration plates of Vietnam|License plate]]
| registration_plate = 29–33, 40
| established_title  = Capital establishment
| established_date   = 1010
| established_title1 = French occupation
| established_date1  = [[Battle of Hanoi (1873)|20 November 1873]]
| established_title2 = Colonial liberation
| established_date2  = [[1954 in Vietnam#October|10 October 1954]]
| module             = 
| website            = {{URL|www.hanoi.gov.vn|hanoi.gov.vn}}
}}

'''ហាណូយ''' (''ហាណូយ''; {{audio|Ha_noi.ogg|ស្តាប់|help=no}}), គឺជារដ្ឋធានីប្រទេស [[Vietnam|វៀតណាម]] និងជាទីក្រុងធំជាងគេរបស់ប្រទេស។ ប្រជាជននៅឆ្នាំ ២០០៤ ត្រូវបាន ប៉ាន់ប្រមាណថាមានចំនួន ២.៦ លាននាក់ នៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៩ មានប្រជាជនប្រមាណជា ៦.៩ លាននាក់&lt;ref&gt;[http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=387&amp;idmid=3&amp;ItemID=9860 General Statítcs Office ò Vietnam]&lt;/ref&gt;  នៅឆ្នាំ [[២០១៩]]ទីក្រុងនេះមានប្រជាជនរហូតដល់ ៨លាននាក់. ពី ១០១០ ដល់ ១៨០២ គឺជាមជ្ឈមណ្ឌល នយោបាយដ៏សំខាន់បំផុតរបស់ [[ប្រទេស]] [[វៀតណាម]]. រដ្ឋធានីនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១០១០ ដោយស្តេច [[លី ថៃតូ]]ដែលបានផ្លាស់ប្តូររាជធានីពី [[វ៉ាលី]] មកនៅ [[ថាំងឡុង]] ( [[ហាណូយ]] )[[រាជធានី]]នៃអធិរាជ នៃប្រទេសវៀតណាមក្នុងអំឡុងពេលរាជវង្សង្វៀន(១៨០២-១៩៤៥), តែ ទីក្រុង [[ហាណូយ]] ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយ [[បារាំង]] និងបានបម្រើការជារដ្ឋធានីនៃ [[បារាំង ឥណ្ឌូចិន]] ពី ១៩២០ ទៅ ១៩៥៤។មកដល់ ១៩៥៤ ទៅ ១៩៧៦ វាជារដ្ឋធានីនៃប្រទេសវៀតណាមខាងជើង ហើយវាបានក្លាយជារដ្ឋធានីនៃប្រទេសវៀតណាម ក្រោយបង្រួបបង្រួមជាតិឡើងវិញនៅឆ្នាំ១៩៧៦បន្ទាប់ ពីទទួលបានជ័យជំនះរបស់វៀតណាមខាងជើងនៅក្នុង [[សង្គ្រាមវៀតណាម]] ។ 

== ប្រជាជន ==
នៅសម័យអាណានិគមបារាំង ក្នុងនាមជារដ្ឋធានីនៃ សហភាពឥណ្ឌូចិនរបស់បារាំង ហាណូយបានទាក់ទាញជនជាតិបារាំង ចិន និងវៀតណាមយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ពីតំបន់ជុំវិញ។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៤០ ចំនួនប្រជាជននៃទីក្រុងគឺ ១៣២ ១៤៥នាក់ ។  បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមឥណ្ឌូចិនលើកទីមួយ ប្រជាជនបារាំង និងចិនជាច្រើនបានចាកចេញពីទីក្រុងដើម្បីផ្លាស់ទីទៅភាគខាងត្បូង ឬធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍។

ចំនួនប្រជាជននៅទីក្រុងហាណូយទើបតែចាប់ផ្តើមកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅក្នុងពាក់កណ្តាលទីពីរនៃសតវត្សទី ២០ ។ នៅឆ្នាំ១៩៥៤ ទីក្រុងនេះមានប្រជាជនចំនួន៥៣ ពាន់នាក់ដែលគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី១៥២ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។ នៅឆ្នាំ១៩៦១ តំបន់នៃទីក្រុងបានពង្រីកដល់៥៨៤ គីឡូម៉ែត្រការ៉េហើយប្រជាជនមានចំនួន ៩មុឺន១ពាន់នាក់។ នៅឆ្នាំ ១៩៧៨ រដ្ឋសភាវៀតណាម បានសម្រេចពង្រីកទីក្រុងហាណូយជាលើកទី ២ ដល់ ២.១៣៦ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលមានប្រជាជនចំនួន ២,៥ លាននាក់។  នៅឆ្នាំ 1991 តំបន់នៃទីក្រុងហាណូយបានបន្តផ្លាស់ប្តូរ ដោយបានថយចុះមកត្រឹម៩២៤ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ប៉ុន្តែចំនួនប្រជាជននៅតែមានជាង ២ លាននាក់។ ក្នុងកំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ ចំនួនប្រជាជនរបស់ទីក្រុងហាណូយបានកើនឡើងជាលំដាប់ ដោយឈានដល់២ ៦៧២ ១២២ នាក់ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៩។  បន្ទាប់ពីការពង្រីកថ្មីៗបំផុតក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ ២០០៨ ទីក្រុងហាណូយមានប្រជាជនចំនួន ៦ លាននាក់ ហើយស្ថិតក្នុងចំណោមរាជធានីទាំង១៧ ដែលមានផ្ទៃដីធំជាងគេលើពិភពលោក។ យោងតាមជំរឿនឆ្នាំ២០០៩ ប្រជាជនទីក្រុងហាណូយមានចំនួន៦ ៤៥១ ៩០៩ នាក់។  គិតត្រឹមថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៩ ទីក្រុងហាណូយមានប្រជាជនចំនួន៨ ០៥៣ ៦៦៣នាក់ ប្រជាជនរស់នៅក្នុងទីក្រុងមានចំនួន៣លាននាក់ ស្មើនឹង 49.2% និងនៅតំបន់ជនបទមានចំនួន 4.091.353 នាក់ ស្មើនឹង 50.8% ។ ហាណូយគឺជាទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទីពីរនៅក្នុងប្រទេសបន្ទាប់ពី ទីក្រុងហូជីមិញ (8,993,082 នាក់)។ អត្រាកំណើនប្រជាជនជាមធ្យមប្រចាំឆ្នាំពីឆ្នាំ ២០០៩ ដល់ឆ្នាំ ២០១៩ របស់ទីក្រុងហាណូយគឺ ២,២២% ក្នុងមួយឆ្នាំ ខ្ពស់ជាងអត្រាកំណើនជាតិ (១,១៤% ក្នុងមួយឆ្នាំ) និងជាអត្រាខ្ពស់បំផុតទីពីរនៅតំបន់ដីសណ្ដទន្លេក្រហម បន្ទាប់ពី ខេត្ត Bắc Ninh (២,៩០% / ឆ្នាំ)។ ឆ្នាំ) ។

សព្វថ្ងៃ ទីក្រុងនេះគឺជាតំបន់ទីប្រជុំជនដ៏សំខាន់នៃភាគខាងជើងវៀតណាម ហើយក៏ជាមជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌ និងនយោបាយរបស់ប្រទេសផងដែរ ដែលដាក់សម្ពាធយ៉ាងខ្លាំងលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដែលកន្លែងខ្លះមានលក្ខណៈបុរាណ និងមានអាយុកាលតាំងពីដើមសតវត្សទី 20 ។ វា​មាន​អ្នក​ស្រុក​ជាង ៨ លាន​នាក់​នៅ​ក្នុង ​ទីក្រុង​ត្រឹមត្រូវ និង​មាន​ប្រជាជន​ប៉ាន់ស្មាន ២០ លាន​នាក់​ក្នុង ​តំបន់​ទីប្រជុំជន ។

ចំនួនប្រជាជនហាណូយដែលបានតាំងទីលំនៅច្រើនជាងបីជំនាន់ទំនងជាមានតិចតួចណាស់បើប្រៀបធៀបនឹងចំនួនប្រជាជនសរុបនៃទីក្រុង។ សូម្បីតែនៅក្នុង Old Quarter ដែលជាកន្លែងពាណិជ្ជកម្មបានចាប់ផ្តើមរាប់រយឆ្នាំមុន ហើយភាគច្រើនជាអាជីវកម្មលក្ខណៈគ្រួសារ ហាងជាច្រើននៅខាងមុខផ្លូវសព្វថ្ងៃនេះត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយពាណិជ្ជករ និងអ្នកលក់រាយមកពីខេត្តផ្សេងទៀត។ គ្រួសារ​ម្ចាស់​ដើម​ប្រហែល​ជា​បាន​ជួល​ហាង​ហើយ​រើ​ទៅ​ផ្ទះ​នៅ​ជាប់​គ្នា ឬ​ផ្លាស់​ចេញ​ពី​សង្កាត់​ទាំង​ស្រុង។ ល្បឿននៃការផ្លាស់ប្តូរបានកើនឡើងជាពិសេសបន្ទាប់ពីការបោះបង់ចោលនូវគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចផែនការកណ្តាល និងការបន្ធូរបន្ថយប្រព័ន្ធអត្រានុកូលដ្ឋានគ្រួសារដែលមានមូលដ្ឋាននៅស្រុក។ 

លេខទូរសព្ទ របស់ទីក្រុងហាណូយ ត្រូវបានបង្កើនដល់ 8 ខ្ទង់ ដើម្បីទប់ទល់នឹងតម្រូវការ (ខែតុលា ឆ្នាំ 2008)។ លេខទូរសព្ទរបស់អ្នកជាវត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរតាមវិធីមិនសមរម្យ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ទូរស័ព្ទចល័ត និង ស៊ីមកាត គឺអាចរកបានយ៉ាងងាយស្រួលនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម ជាមួយនឹង ឥណទានទូរស័ព្ទចល័តបង់ប្រាក់ជាមុន មាននៅគ្រប់តំបន់ទាំងអស់នៃទីក្រុងហាណូយ។

==== = ====

==ទេសចរណ៍==
យោងតាម របាយការណ៍ឆ្នាំ ២០១៩ របស់ Mastercard ទីក្រុងហាណូយគឺជាទីក្រុងដែលមានអ្នកទស្សនាច្រើនបំផុតរបស់វៀតណាម (ទី១៥ នៅអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក) ដែលមានភ្ញៀវអន្តរជាតិចំនួន៤.៨ លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ។  ហាណូយជួនកាលត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថា &quot; ប៉ារីសនៃបូព៌ា &quot; សម្រាប់ឥទ្ធិពលរបស់បារាំង។  ជាមួយនឹងមហាវិថីដែលមានដើមឈើ បឹងច្រើនជាងពីរ និងអគាររាប់ពាន់នៃសម័យអាណានិគមបារាំង ហាណូយគឺជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ពេញនិយមមួយ។

គោលដៅទេសចរណ៍នៅទីក្រុងហាណូយ ជាទូទៅត្រូវបានចាត់ជាក្រុមជាពីរតំបន់សំខាន់ៗ៖ ត្រីមាសចាស់ និងត្រីមាសបារាំង។ &quot;Old Quarter&quot; ស្ថិតនៅពាក់កណ្តាលភាគខាងជើងនៃ ស្រុក Hoàn Kiếm ជាមួយនឹងផ្លូវតូចៗ និងផ្លូវតូច និងបរិយាកាសបែបប្រពៃណីវៀតណាម។ ផ្លូវជាច្រើននៅក្នុង Old Quarter មានឈ្មោះដែលបង្ហាញពីទំនិញ (&quot;hàng&quot;) ដែលឈ្មួញក្នុងស្រុកមានឬមានជំនាញ។ ឧទាហរណ៍ &quot;Hàng Bạc&quot; ( ''ហាងលក់ប្រាក់'' ) នៅតែមានហាងជាច្រើនដែលមានឯកទេសក្នុងការជួញដូរប្រាក់ និងគ្រឿងអលង្ការ។

តំបន់ពីរជាទូទៅត្រូវបានគេហៅថា &quot;ត្រីមាសបារាំង&quot;៖ តំបន់រដ្ឋាភិបាលនៅ ស្រុក Ba Đình និងភាគខាងត្បូងនៃស្រុក Hoàn Kiếm។ តំបន់ទាំងពីរមាន វីឡាស្ទីល អាណានិគមបារាំង ប្លែកៗ និងផ្លូវដែលមានដើមឈើធំទូលាយ។

មជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយរបស់ប្រទេសវៀតណាមបាឌិញមានមានកំហាប់ខ្ពស់នៃទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមរួមទាំង វិមានប្រធានាធិបតី ដែលជា អគាររដ្ឋសភាជាតិ និងក្រសួងនិងស្ថានទូតមួយចំនួនដែលភាគច្រើនត្រូវបានគេប្រើអគាររដ្ឋបាលនៃអាណានិគម សហភាពឥណ្ឌូចិន ។ នេះជា វត្តសសរស្តម្ភមួយ ដែលជា វិទ្យាល័យ du Protectorat និង ទីក្រុងហូជីមិញចេតិយពិតប្រាកដ គឺមានផងដែរនៅក្នុង Ba Dinh ។

ភាគខាងត្បូងនៃ &quot;ការត្រីមាសបារាំង&quot; មាន Hoan Kiem សម័យអាណានិគមបារាំងកន្លែងជាច្រើនរួមទាំង ទីក្រុងហាណូយ Opera House ដែលជា សណ្ឋាគារ Sofitel រឿងព្រេង Metropole ដែលទីក្រុងហាណូយ សណ្ឋាគារដែលជា សារមន្ទីរប្រវត្តិសាស្រ្តជាតិវៀតណាម (អតីត សាលាបារាំងចុង-Orient ) និង ផ្លូវ វិហាររបស់យ៉ូសែប ។ អគារភាគច្រើននៃអាណានិគមបារាំងនៅ Hoan Kiem ឥឡូវនេះត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាស្ថានទូតបរទេស។

ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៤មក ទីក្រុងហាណូយបានជាប់ឈ្មោះជាគោលដៅកំពូលទាំងដប់របស់ពិភពលោកដោយ TripAdvisor ។ វាជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី៨ ក្នុងឆ្នាំ២០១៤  ទី ៤ក្នុងឆ្នាំ២០១៥  និងទី៨ ក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ។  ហាណូយគឺជាគោលដៅអន្តរជាតិដែលមានតម្លៃសមរម្យបំផុតនៅក្នុងរបាយការណ៍ TripAdvisor ប្រចាំឆ្នាំរបស់ TripAdvisor ។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៧ ទីក្រុងហាណូយនឹងទទួលភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិជាង ៥ លាននាក់។ 

== ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ ==
{{See also|List of twin towns and sister cities in Asia#Vietnam|l1=List of twin towns and sister cities in Vietnam}}

===ផ្នែកទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ===
ទីក្រុងហាណូយមានទំនាក់ទំនងផ្នែកអន្តរជាតិជាមួយ:
*{{Flagicon|Hong Kong}} [[ហុងកុង]]
*{{Flagicon|Turkey}} [[អាការ៉ា]], ទួរគី
*{{Flagicon|Poland}} [[Warsaw]], Poland&lt;ref name=&quot;Warsaw&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.um.warszawa.pl/node/2920?page=0,3 |title=Miasta partnerskie Warszawy - Strona 4 |work=um.warszawa.pl |publisher=Biuro Promocji Miasta |date=2005-05-04 |accessdate=2011-06-17 |archivedate=2011-09-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927094318/http://www.um.warszawa.pl/node/2920?page=0%2C3 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*{{Flagicon|France}} [[Toulouse]], បារាំង
*{{Flagicon|Thailand}} [[បាងកក]], ថៃ
*{{Flagicon|Japan}} [[ហូគូគូកា|ហ្វូគូគូកា]], ជប៉ុន
*{{Flagicon|Russia}} [[ម៉ូស្គូ]], រុស្ស៊ី&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://www.vnbusinessnews.com/2008/07/hanoi-days-in-moscow-helps-sister.html|title= Hanoi Days in Moscow help sister cities}}&lt;/ref&gt;
*{{Flagicon|China}} [[ប៉េកាំង]], ចិន
*{{Flagicon|Philippines}} [[ម៉ានីល]], ភីលីពីន
*{{Flagicon|South Korea}} [[សេអ៊ូល]], កូរ៉េខាងត្បូង
*{{Flagicon|Cambodia}} [[ភ្នំពេញ]], កម្ពុជា&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.phnompenh.gov.kh/sister-cities.php |title=Sister Cities&lt;!-- Bot generated title --&gt; |access-date=2013-03-22 |archivedate=2013-08-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130823113543/http://www.phnompenh.gov.kh/sister-cities.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*{{Flagicon|Indonesia}} [[ហ្សាកាតា]], Indonesia
*{{Flagicon|Iran}} [[Isfahan]], Iran

==វិចិត្រសាល==
&lt;center&gt;&lt;gallery&gt;
File:Pen Tower in Hanoi.jpg|''Tháp Bút'' (Pen Tower) with a phrase &quot;''Tả thanh thiên''&quot; (meaning &quot;Write on the sky&quot;) next to Hoàn Kiếm Lake (2007)
File:Presidential Palace Hanoi 388606781 40a24f0ceb.jpg|[[Presidential Palace, Hanoi]] (formerly Place of The Governor-General of French Indochina)
Image:Panorama of Hanoi.jpg|Panorama of Hanoi
image:vietnam national convention center.jpg|[[Vietnam National Convention Center]] on [[Pham Hung]] Boulevard
image: Bacbophu.jpg|State Guest House
image:CathedraleSTJosephHanoi.jpg|The cathedral St-Joseph
image:bao_tang_my_thuat.jpg|National Museum of Fine Art
image:Cẩm Tú Palace inside Thống Nhất Park 07-05-2007.jpg|Park of Reunification (former [[Vladimir Lenin]] park)
image:Hanoi Skyline.JPG|Hanoi skyline
image:Hanoi Skyline panorama.JPG|Hanoi Skyline panorama
File:LongBienBridgeHanoi1.jpg|Long Biên Bridge seen from a rural island looking towards the city centre
File:Hanoi_cho_dong_xuan.jpg|[[Dong Xuan Market]]
File:Hanoi_chua_tran_quoc_1.jpg|Tran Quoc pagoda
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

==មើលផងដែរ==
{{Commons category|Hanoi}}
{{Portal|Vietnam}}
*[[Gioi Market]]
*[[Dong Xuan Market]]
*[[Ho Chi Minh City]]
*[[List of historical capitals of Vietnam]]
*{{intitle}}

==ឯកសារយោង==
{{refbegin}}
*{{Cite book |title=Hanoi: City Of The Rising Dragon|url=https://archive.org/details/hanoicityofrisin0000boud|last=Boudarel|first=Georges|year=2002|publisher=Rowman &amp; Littlefield Publishers, Inc.|isbn=0-7425-1655-5}}
* Forbes, Andrew, and Henley, David: ''Vietnam Past and Present: The North'' (History and culture of Hanoi and Tonkin). Chiang Mai. Cognoscenti Books, 2012. ASIN: B006DCCM9Q.
*{{Cite book |title=Hanoi: Biography of a City|url=https://archive.org/details/hanoibiographyof0000loga|last=Logan|first=William S.|year=2001|publisher=University of Washington Press|isbn=0-295-98014-1}}
{{refend}}
{{Reflist|colwidth=30em}}

==តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ==
*[http://www.english.hanoi.gov.vn/ Official Site of Hanoi Government] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200520020052/https://english.hanoi.gov.vn/ |date=2020-05-20 }}
*[http://travel.nytimes.com/2007/02/18/travel/18hanoi.html An article in New York Times about Hanoi]
*{{Wikivoyage-inline}}

{{Geographic location
|Centre    = ហាណូយ
|North     = [[ខេត្តថាយង្វៀន]]
|Northeast = [[ខេត្តបាកយ៉ាង]]
|East      = [[ខេត្តបាកនិញ]]
|Southeast = [[ខេត្តហ៊ឹងអៀន]]
|South     = [[ខេត្តហាណាម]]
|Southwest = [[ខេត្តហ្វាបិញ]]
|West      = [[ខេត្តហ៊្វូថោះ]]
|Northwest = [[ខេត្តវិញហ្វុក]]
}}

{{Hanoi}}
{{Vietnam}}
{{Cities in Viet Nam}}
{{List of Asian capitals by region}}
{{Asian Games Host Cities}}
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទីក្រុងនៃប្រទេសវៀតណាម]]</text>
      <sha1>phjnj59njrgfl32qcw5wkq4e69vu26u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>សោមា</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26943</id>
    <revision>
      <id>339990</id>
      <parentid>338815</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:08:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ព្រះរាជប្រវត្តិ</comment>
      <origin>339990</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19391" sha1="d88y2lagwhz45dqlqjvhvetmjz42kwy" xml:space="preserve">{{Infobox royalty
| consort = yes
| name = ព្រះមេសោមា&lt;br/&gt;'''(លីវយី ឬ នាងនាគ ឬ [[ធារាវត្តី (នាងនាគ)|ធារាវត្តី]])''' 
| title = 
| image = Statue_of_Kaundinya_I_and_Queen_Soma.jpg
| caption = ព្រះបរមរូបព្រះថោងនាងនាគ [[ក្រុងព្រះសីហនុ|ក្រុងកំពង់សោម]] [[ខេត្តព្រះសីហនុ]] [[ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]។
| succession = [[រាជានិយមកម្ពុជា|ស្ដេចចក្រពត្តិក្រុងកម្ពុជាធិបតី]]&lt;br/&gt;[[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរភ្នំ]]
| more_text = 
| reign = រជ្ជកាលគ្រងរាជ គ.ស ៥២-៦៨
| reign_type = រជ្ជកាលគ្រងរាជ
| reg_type = 
| regent = 
| predecessor = ព្រះបាទ[[សោម (រឿងនិទាន)|សោមនាគ]]
| successor = ព្រះបាទ[[កៅណ្ឌិន្យទី១|កៅណ្ឌិន្យទី១ (ព្រះថោង)]]
| succession1 = [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ចក្រវរ្តិនីកម្វុជទេឝ]][[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរភ្នំ]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី​)
| reign1 = រជ្ជកាល គ.ស ៦៨-ស.វទី១
| predecessor1 = 
| successor1 = [[ឝ្រីមារញទេវី|ស្រីមារញទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដី[[ឝ្រីមារញ|ព្រះបាទឝ្រីមារញ]]) 
| spouse = ព្រះបាទ[[កៅណ្ឌិន្យទី១|កៅណ្ឌិន្យទី១ (ព្រះថោង)]]
| issue = 
| house = រាជត្រកូលសោមវង្ស {{small|(ដោយកំណើត)}} &lt;br&gt; [[រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស]] {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| father = ព្រះបាទ[[សោម (រឿងនិទាន)|សោមនាគ]]
| mother = 
| full_name = '''ព្រះនាងសោមា'''  ឬ  '''ព្រះនាងលីវយី''' ឬ '''នាងនាគ''' 
| birth_date   = ប្រហែលដើមសតវត្សទី១
| birth_place  = នគរ[[ភ្វូណាន]] រឺ [[បុរេប្រវត្តិកម្ពុជា#ស្រីគោត្របូរណ៍|នគរគោកធ្លក]] រឺ [[បុរេប្រវត្តិកម្ពុជា#ស្រីគោត្របូរណ៍|សក្កទ្វីប]]
| death_date = ប្រហែលចុងសតវត្សទី១
| death_place  = នគរភ្វូណាន
| date of burial  =
| place of burial =
| religion = [[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]] {{small|(ដោយកំណើត)}} &lt;br&gt; [[សាសនាហិណ្ឌូ​នៅប្រទេសកម្ពុជា|ព្រហ្មញ្ញសាសនាបែបខ្មែរ]]និង[[នាគខ្មែរ និង នាគសាសនា|នាគសាសនា]] {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| signature = 
| signature_alt =
}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនិងបាទបរិចារិកានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី}}

'''កុរុងសោមា''' ឬ '''លីវយី''' ឬ '''នាងនាគ''' ឬ '''[[ធារាវត្តី (នាងនាគ)|ធារាវត្តី]]'''&lt;ref&gt;{{Cite web |title=SEAlang Dictionary |url=http://www.sealang.net/khmer/search.pl?dict=khmer&amp;hasFocus=def&amp;approx=&amp;orth=+%E1%9E%93%E1%9E%B6%E1%9E%84&amp;phone=&amp;def=&amp;anon=on&amp;matchEntry=any&amp;matchLength=word&amp;matchPosition=any&amp;source=&amp;ety=&amp;pos=&amp;usage=&amp;subject=&amp;useTags=1 |access-date=2023-10-14 |website=sealang.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=SEAlang Dictionary |url=http://www.sealang.net/khmer/search.pl?dict=khmer&amp;hasFocus=orth&amp;approx=&amp;orth=%E1%9E%93%E1%9E%B6%E1%9E%82%E1%9E%B8&amp;phone=&amp;def=&amp;anon=on&amp;matchEntry=any&amp;matchLength=word&amp;matchPosition=any&amp;source=&amp;ety=&amp;pos=&amp;usage=&amp;subject=&amp;useTags=1 |access-date=2023-10-14 |website=sealang.net}}&lt;/ref&gt; (ប្រ.ដើមសតវត្សទី១-ប្រ.ចុងសតវត្សទី១) រជ្ជកាល (ប្រ.ពាក់កណ្ដាលសតវត្សទី១-៥២ នៃគ.ស) ជាអ្នកគ្រប់គ្រងនគរ[[ភ្វូណាន]] និងជា[[បញ្ជីព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ក្សត្រទីមួយនៃគោកធ្លក]] (សោយរាជ្យ រ.សតវត្សទី១)។ ព្រះនាងក៏ជាមេដឹកនាំស្រីទីមួយនៃប្រទេស[[កម្ពុជា]]ដែរ។ ព្រះនាងជាព្រះមហេសីនៃកុរុង[[កៅណ្ឌិន្យទី១]]។

==ព្រះនាម==
បើតាមឈ្មោះ ''សោមា'' មានន័យថា ''កូនព្រះចន្ទ រឺ លោកខែ''។ ក្នុងអត្ថន័យនៃឈ្មោះវាហាក់ដូចជា ចង់បញ្ជាក់ពីខ្សែស្រឡាយរវាង ព្រះអាទិត្យ និង ព្រះចន្ទ។
===ពង្សាវតារ===
*ព្រះបិតាព្រះនាម [[សោម (រឿងនិទាន)|មូម៉ា]]
**ព្រះមេល្វោ ព្រះនាម [[កៅណ្ឌិន្យទី១]]

== ព្រេងនិទានក្នុងសិលាចារឹក ==
បើតាមសិលាចារឹកនៅ[[មីសឺន]] ([[កម្ពុជាក្រោម]]) ដែលគេបានសិក្សាកំណត់ថា ចារឆ្លាក់នៅក្នុងព.ស. ៦៥៨ ព្រះ​មហា​ក្សត្រ​ខ្មែរ​ទី១ ​មាន​ព្រះ​នាមថា កៅ​ណ្ឌិន្យ។ សិលាចារឹកនោះ បានបញ្ជាក់ថាព្រះអង្គ បានទទួល​[[លំពែង​]]មួយ​ជា​ចំណង​ដៃ​ពី[[ព្រាហ្មណ៍បាគូ|ព្រាហ្មណ៍]]​ [[អឝ្វតថាមន]] សម្រាប់​យក​ទៅ​ចោល​ផ្សង កំណត់​ទឹក​ដី ដែលត្រូវរៀបចំនគរ។ លំពែងនោះបានធ្លាក់ចំ[[ភ្វូណាន|នគរគោក​ធ្លក]] ឬ​ស្រុក​ខ្មែរ​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​។ បន្ទាប់​មក ព្រះ​[[កៅណ្ឌិន្យទី១|កៅ​ណ្ឌិន្យ]] ត្រូវ​បាន​រៀបអភិសេកជាមួយនិង ព្រះនាងសោមា ដែលត្រូវជាបុត្រីរបស់ស្ដេច[[សោម (រឿងនិទាន)|ភុជង្គនាគ]]។

==រឿងនិទាន==

ទឹក​ដី​នៅ​តាម​ដង​[[អាស៊ីអាគ្នេយ៍|ទន្លេ​មេគង្គ​ភាគ​ខាង​ក្រោម]] ហើយ​និង​ក្នុង​ដែន​ដី​សណ្ដ​នៃ​ទន្លេ​នេះ បាន​ត្រូវ​ពួក​ខ្មែរ​មួយ​ក្រុម​ដែល​មាន​ជំនឿ​ទៅ​លើ​សត្វ​[[នាគ]] ឬ​ដែល​ជឿ​ថា [[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|បុព្វបុរស​]][[វិញ្ញាណនិយម|ដូនតា]]​របស់​ខ្លួន មាន​[[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|អម្បូរ​]]មក​ពី​ពូជ​នាគ រស់​នៅ​តាំង​ពី​យូរ​លង់​មក​ហើយ។ ឯកសារ​ចិនរបស់លោក [[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|ខាងថាយ]] ដែល​បាន​មក​ទស្សនា​នគរភ្វូណាននៅ​ពាក់​កណ្ដាល​សតវត្ស​ទី​៣​នៃ​[[គ្រឹស្តសករាជ(គ.ស)|គ្រិស្ដសករាជ]] បាន​រៀប​រាប់​ថា ប្រហែល​ជា​ក្នុង​ឆ្នាំ​៥០​នៃ​គ្រិស្ដសករាជ មាន​ជនជាតិ[[​ឥណ្ឌា]] ជា​[[ព្រាហ្មណ៍]]​ម្នាក់​ឈ្មោះ [[ហ៊ុនទៀន|ហ៊ុនធៀន]] បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ពី​ប្រទេស[[​ឥណ្ឌា]] តាម​កោះ​ខាង​ត្បូង​មក​អាណាចក្រភ្វូណាន។ ហេតុ​ដែល​បណ្ដាល​អោយ​ព្រាហ្មណ៍ ហ៊ុនធៀន ធ្វើ​ដំណើរ​មក​កាន់​នគរភ្វូណាននេះ ព្រោះ​យប់​មួយ​កុរុងហ៊ុនធៀន បាន​យល់​សប្ដិ​ឃើញ​ថា [[ទេវតា]]​ដែល​បី​បាច់​ថែ​រក្សា​ព្រះអង្គ បាន​ធ្វើ​អំណោយ[[ដងធ្នូ|ធ្នូ​ទិព្វ​]]មួយ​ដល់​ព្រះអង្គ ហើយ​បញ្ជា​អោយ​ព្រះអង្គ​ឡើង​ជិះ​សំពៅ​ដ៏​ធំ​មួយ។ លោក[[ខាងថាយ]] បន្ត​ថា លុះ​ព្រឹក​ឡើង ព្រះអង្គ​ក៏​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាន់[[​ទេវស្ថាន]] ដើម្បី​ធ្វើ​សក្ការៈបូជា ស្រាប់​តែ​បាន​ឃើញ​ធ្នូ​ទិព្វ​នោះ​ដូច​សុបិន​មែន។ ដោយ​សុបិន​ឆុត​ដូច្នេះ ព្រះអង្គ​ក៏​ធ្វើ​ដំណើរ​តាម​[[សមុទ្រ]] ទៅ​កាន់​អាណាចក្រភ្វូណានតាម​ការ​ណែនាំ​របស់​ទេវតា​ក្នុង​ការ​យល់​សប្ដិ​នោះ។

មក​ដល់​នគរភ្វូណាន កុរុងហ៊ុនធៀន បាន​ពើប​ប្រយុទ្ធ​ជាមួយ​រាជិនី​នៃ​រដ្ឋ​នេះ ដែលលោកកាំងថៃ ថា​មាន​ព្រះនាម​ថា ព្រះនាងលាវយ៉េក។ ព្រះនាងលាវយ៉េក ដែល​បាន​នាំ​កំលាំង​ទ័ព​មក​វាយ​លុក​លើ​សំពៅ​កុរុងហ៊ុនធៀនមុន។ ដោយ​[[ព្រះ​មហាក្សត្រី (មហេសីនៃមហាក្សត្រកម្ពុជា)|ឫទ្ធានុភាព]]​ធ្នូ​ទិព្វ ព្រះអង្គ​ក៏​ទទួល​បាន​ជ័យ​ជម្នះ​លើ​ព្រះនាង លាវយ៉េក ដែល​ជា​ម្ចាស់​ស្រុក ដោយ​ព្រះអង្គ​បាន​បាញ់​សំពៅ​របស់​ព្រះនាង​អោយ​ធ្លាយ​ពី​ម្ខាង​ទៅ​ម្ខាង។ ដោយ​ឃើញ​កុរុងហ៊ុនធៀន មាន​ឫទ្ធិ​ខ្លាំង​ពូកែ​ដូច្នោះ ព្រះនាង លាវយ៉េក ក៏​ព្រម​ចាញ់​ព្រះអង្គ ហើយ​ព្រះអង្គ​ក៏​បាន​រៀប​អភិសេក​ព្រះនាង​ជា[[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|អគ្គមហេសី]] តាំង​ពី​ពេល​នោះ​មក។

==ការ​បង្កើត​រាជវង្ស​ដំបូង==
អ្នក​ស្នងរាជ្យ​ត​ពី​កុរុង[[ហ៊ុនទៀន|ហ៊ុនធៀន]] គឺ​ជា​កូន​ចៅ​របស់​ព្រះអង្គ ក្នុង​នោះ​មាន​កុរុង[[ហ៊ុនផានខ្វាង|ហ៊ុនផានហួង]] ដែល​ជា​ព្រះរាជា​មួយ​អង្គ​ខ្លាំង​ពូកែ មាន​កលល្បិច​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សង្គ្រាម​ពង្រឹង​អំណាច​កណ្ដាល ហើយ​វាយ​ពង្រីក​អាណាចក្រ​អោយ​ធំ​ទូលាយ។ ស្ដេច​អង្គ​នេះ​សោយ​ទិវង្គត​ក្នុង​ព្រះជន្ម ៩០​ព្រះវស្សា នៅ​ដើម​សតវត្ស​ទី​៣​នៃ​គ្រិស្ដសករាជ។ ព្រះរាជបុត្រ​របស់​ព្រះអង្គ​ដែល​អ្នក​និពន្ធ​ចិន ថា​មាន​ព្រះនាម [[ផានផាន]] ត្រូវ​ជ្រើស​តាំង​អោយ​ឡើង​ស្នងរាជ្យ​បន្ត​ពី​ព្រះអង្គ។ ប៉ុន្តែ ព្រះរាជា​អង្គ​ថ្មី​នេះ បាន​ប្រគល់​កិច្ចការ​រដ្ឋ​ទាំងអស់​ទៅ​អោយ​មេ​ទ័ព​ម្នាក់​ឈ្មោះ [[ឝ្រីមារញ]] មើល​កិច្ចការ​ជំនួស។ ព្រះអង្គ​សោយរាជ្យ​បាន​តែ​បី​ឆ្នាំ​ក៏​សុគត​ទៅ។ ពួក​នាម៉ឺន​សព្វ​មុខ​មន្ត្រី ក៏​ជ្រើស​មេ​ទ័ព ឝ្រីមារញ អោយ​ឡើង​សោយរាជ្យ។
===រាជពង្សាវលី===
*លីវយី និង ហ៊ុនទៀន មានបុត្រ មិនស្គាល់?
** អាចជាព្រះនត្តា រឺ ព្រះរាជបុត្រស្នងតពីព្រះរាជបុត្រផ្សេងទៀត '''ហ៊ុនផានហួង''' រឺ អាច ជា '''ផានហួងហ៊ុន''' រឺ '''ផានហួងវម៌្ម''' សោយរាជ្យបន្ត ប្រហែលចុះពីហ៊ុនទៀន ពីររជ្ជកាល រឺ មួយរជ្ជកាល

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[វីរនារីខ្មែរ]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 
* [[រាជានិយមកម្ពុជា]]
* [[ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ (អង្គអេង)|ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ]]
* [[បទពង្សាវតារខ្មែរ]]
* ឯកសារចិន
* ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ ដោយលោកស្រី ត្រឹង ងារ
* ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរដោយបណ្ឌិតរស់ ចន្ទ្រាបុត្រ
* ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ

{{commons category|សោមា}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before=ព្រះបាទ[[សោម (រឿងនិទាន)|សោមនាគ]]}}
{{s-ttl|title=[[រាជានិយមកម្ពុជា|ស្ដេចចក្រពត្តិក្រុងកម្ពុជាធិបតី]]&lt;br/&gt;[[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរភ្នំ]]|years=គ.ស ៥២-៦៨}}
{{s-aft|after=ព្រះបាទ[[កៅណ្ឌិន្យទី១|កៅណ្ឌិន្យទី១ (ព្រះថោង)]]}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before=-}}
{{s-ttl|title=[[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ចក្រវរ្តិនីកម្វុជទេឝ]][[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរភ្នំ]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី​)|years=គ.ស ៥២-៦៨}}
{{s-aft|after=[[ឝ្រីមារញទេវី|ស្រីមារញទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដី[[ឝ្រីមារញ|ព្រះបាទឝ្រីមារញ]])}}
{{s-end}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រសតវត្សទី១នៅអាស៊ី]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រខ្មែរក្នុងរឿងនិទាន]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃនគរភ្វូណាន]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃវ្យាធបុរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សានុវង្សនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីសម័យនគរភ្នំ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកសម័យនគរភ្នំ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះក្សត្រីយានីសម័យនគរភ្នំ]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>d88y2lagwhz45dqlqjvhvetmjz42kwy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>កៅណ្ឌិន្យទី១</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26949</id>
    <revision>
      <id>339991</id>
      <parentid>338821</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:11:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ព្រះរាជប្រវត្តិ</comment>
      <origin>339991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9712" sha1="2pxj8zo1dj14nn2vaaae71h7eqc68bz" xml:space="preserve">{{Infobox monarch
| name            = កៅណ្ឌិន្យទី១&lt;br/&gt;(ព្រះថោង ឬ [[កុម៉ែរាជ (រឿងនិទាន)|កុម៉ែរាជ]] ឬ ហ៊ុនទៀន)	 
| title           = [[រាជានិយមកម្ពុជា|ស្ដេចចក្រពត្តិក្រុងកម្ពុជាធិបតី]]&lt;br/&gt;([[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរភ្នំ]])
| image           = Statue of Preah Thong Neang Neak.jpg
| caption         = រូបសំណាក់ព្រះថោងតោងស្បៃនាងនាគនៅ[[ក្រុងព្រះសីហនុ]]
| reign           = គ.ស ៦៨-ស.វទី១
| coronation      =
| full name       = 
| predecessor     = [[សោមា|ព្រះមេសោមា (លីវយី ឬ នាងនាគ)]] 
| successor       = [[ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យទី២|កៅណ្ឌិន្យទី២]] 
| spouse          = [[សោមា|ព្រះមេសោមា (លីវយី ឬ នាងនាគ)]] 
| issue           = 
| royal house     = [[រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស]] {{small|(ដោយកំណើត)}} &lt;br&gt; រាជត្រកូលសោមវង្ស {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| dynasty         = [[រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស]] {{small|(ដោយកំណើត)}} &lt;br&gt; រាជត្រកូលសោមវង្ស {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| father          = 
| mother          = 
| birth_date   = ប្រហែលដើមសតវត្សទី១
| birth_place  = [[កោះជ្វា]] 
| death_date = ប្រហែលចុងសតវត្សទី១
| death_place  = [[ភ្វូណាន]]
| date of burial  =
| place of burial =
| religion = [[សាសនាហិណ្ឌូ​នៅប្រទេសកម្ពុជា|សាសនាហិណ្ឌូ​បែបខ្មែរ]]និង[[នាគខ្មែរ និង នាគសាសនា|នាគសាសនា]]{{small|(រួម[[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]])}}
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី}}

'''កុរុងកៅណ្ឌិន្យទី១''' ឬ '''ព្រះថោង''' ឬ '''[[កុម៉ែរាជ (រឿងនិទាន)|កុម៉ែរាជ]]''' ឬ '''ហ៊ុនទៀន ''' (ដើមសតវត្សទី១-ចុងសតវត្សទី១ នៃ គ.ស) រជ្ជកាល (គ.ស ៥២-ខាងចុងសតវត្សទី១) គឺជាក្សត្រនៃនគរភ្វូណាន([[ហ៊្វូណន|អាណាចក្រភ្នំ]])ទី២បន្ទាប់ពីព្រះនាង[[ព្រះនាងសោមា|សោមា]](នាងនាគ)។

'''ព្រះថោង ឬ កោណ្ឌិន្យ''' (អានថា៖ គាន់-ឌិន)([[ចិន]]: 混塡 - Hun Tien) &quot;ព្រះបាទហ៊ុនទៀន&quot; ([[អង់គ្លេស]]: Kaundinya) ព្រះអង្គគឺជាស្ដេចនិរទេស មកពីកោះជ្វា ([[អង់គ្លេស]]: Java) ដែលយល់សុបិន ថាបានទទួល​លំពែង​មួយ​ជា​ចំណង​ដៃ​ពី​ព្រាហ្មណ៍ &quot;អត្វាមនៈ&quot; សម្រាប់​យក​ទៅ​ចោល​ផ្សង កំណត់​ទឹក​ដី ដែលត្រូវរៀបចំនគរ លំពែងនោះបានធ្លាក់ចំនគរគោក​ធ្លក នៃ[[នគរភ្នំ]] ហើយទ្រង់បានធ្វើដំណើរមកដល់នគរភ្នំតាមសុបិននេះដែលត្រូវនិងប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន ។&lt;ref&gt; {{cite book |last= |first= |author= Ainslie Thomas Embree, Carol Gluck, George Sansom Professor of History Carol Gluck
|date= 1997 |title=Asia in Western and World History: A Guide for Teaching
|url= https://books.google.com.kh/books?id=Xn-6yMhAungC&amp;dq=Kaundinya+I+funan&amp;source=gbs_navlinks_s|location=|publisher= M.E. Sharpe Project on Asia in the Core Curriculum of Schools and Colleges (Columbia University) |isbn=9781563242656|page=998}}&lt;/ref&gt;
ដែលយោងតាមកំណត្រារបស់លោក [[កាងថាយ]] ([[ចិន]]: 康泰) លោក គឺជាអ្នកដំណើរចិនម្នាក់នៅពាក់កណ្ដាលសតវត្សទី៣ មកពីនគរអ៊ូខាងកើត។ លោកត្រូវបានគេស្គាល់ដោយសារតែការធ្វើដំណើររបស់លោកទៅកាន់[[អាស៊ីអាគ្នេយ៍]] ជាមួយលោក ជូយិង ([[ចិន]]:朱應) ដែលបានធ្វើកំណត់ត្រាអំពីនគរភ្នំ របស់កម្ពុជា ។&lt;ref&gt;{{cite book|last=Hall|first=D.G.E.|title=A History of South-East Asia, Fourth Edition|year=1981|publisher=Macmillan Education Ltd.|location=Hong Kong|isbn=0-333-24163-0|pages=25}}&lt;/ref&gt;

==អំនះអំអាងផ្សេង==

បើតាមសិលាចារឹកនៅ[[មីសឺន]] ([[កម្ពុជាក្រោម]]) ដែលគេបានសិក្សាកំណត់ថា ចារឆ្លាក់នៅក្នុង គ.ស ៦៥៨ ព្រះ​មហា​ក្សត្រ​ខ្មែរ​ទី១ ​មាន​ព្រះ​នាមថា កៅ​ណ្ឌិន្យ។ សិលាចារឹកនោះ បានបញ្ជាក់ថាព្រះអង្គ បានទទួល​[[លំពែង​]]មួយ​ជា​ចំណង​ដៃ​ពី​ព្រាហ្មណ៍ [[អឝ្វតថាមន]] សម្រាប់​យក​ទៅ​ចោល​ផ្សង កំណត់​ទឹក​ដី ដែលត្រូវរៀបចំនគរ។ លំពែងនោះបានធ្លាក់ចំ[[ភ្វូណាន|នគរគោក​ធ្លក]] ឬ​ស្រុក​ខ្មែរ​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​។ បន្ទាប់​មក ព្រះ​[[កុម៉ែរាជ (រឿងនិទាន)|កៅ​ណ្ឌិន្យ]] ត្រូវ​បាន​រៀបអភិសេកជាមួយនិង [[សោមា|ព្រះនាងអូម៉ា]] ដែលត្រូវជាបុត្រីរបស់ស្ដេច[[សោម (រឿងនិទាន)|ភុជង្គនាគ]]។ បើមើលតាមរឿង វាហាក់ដូចជាស៊ីគ្នានឹងរឿង[[កុម៉ែរាជ (រឿងនិទាន)|ព្រះថោង]] [[ធារាវត្តី (នាងនាគ)|នាងនាគ]]។

==ពង្សាវលី==
* ព្រះបិតាក្មេក ព្រះនាម [[សោម (រឿងនិទាន)|មូម៉ា]]
** ព្រះអគ្គមហេសី ព្រះនាម [[សោមា|ព្រះមេសោមា (លីវយី ឬ នាងនាគ)]] 

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}
* ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរដោយលោក រស់ ចន្ត្រាបុត្រ។
* [[ព្រះ​រាជ​ពង្សាវតារ]]​ភាគ​ទី ១ [[ភ្វូណាន|សម័យនគរ​ភ្នំ]] ដោយ ក្រសេម-ទេពពិទូរ

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 
* [[រាជានិយមកម្ពុជា]]

{{commons category|កៅណ្ឌិន្យទី១}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

{{s-start}}
{{s-bef|before= [[សោមា|ព្រះមេសោមា (លីវយី ឬ នាងនាគ)]] }}
{{s-ttl|title= [[រាជានិយមកម្ពុជា|ស្ដេចចក្រពត្តិក្រុងកម្ពុជាធិបតី]] &lt;br&gt; [[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរភ្នំ]]|កុរុងវ្យាធបុរ]]|years=គ.ស ៦៨-ស.វទី១}}
{{s-aft|after= [[ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យទី២|កៅណ្ឌិន្យទី២]]}}
{{s-end}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រសតវត្សទី១នៅអាស៊ី]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រខ្មែរក្នុងរឿងនិទាន]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃនគរភ្វូណាន]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃវ្យាធបុរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម័យកាលហ៊្វូណន]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ហ៊្វូណន]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>2pxj8zo1dj14nn2vaaae71h7eqc68bz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27246</id>
    <revision>
      <id>339989</id>
      <parentid>338999</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:05:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ព្រះរាជប្រវត្តិ</comment>
      <origin>339989</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8665" sha1="0g4ja3ct27k4vutd00rldeha4kjofau" xml:space="preserve">{{Infobox monarch
| name            = ឝ្រុតវម៌្ម
| title           = [[រាជានិយមកម្ពុជា|ព្រះចក្ររ្តិននៃកម្វុជទេឝ]]&lt;br/&gt;([[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]])
| image           =
| caption         =
| reign           = គ.ស ៥៥០-៥៥៥
| coronation      =
| full name       = 
| predecessor     = ព្រះបាទ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម]]
| successor       = ព្រះបាទ[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|រុទ្រវម៌្ម]]&lt;br/&gt;([[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរភ្នំ]])
| spouse          = [[ឝ្រុតទេវី]]
| issue           = ព្រះបាទ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម]]
| royal house     = [[រាជត្រកូលកម្ពុសុរិយវង្ស]] {{small|(ដោយកំណើត)}}
| dynasty         = [[រាជត្រកូលកម្ពុសុរិយវង្ស]] {{small|(ដោយកំណើត)}}
| father          = [[ស្វ័យកម្ពុជ|ឥសីកម្ពុស្វយម្ភុវ]]
| mother          = [[មេរ៉ា|នាងទេពអប្សរមេរា]]
| birth_date   = 
| birth_place  = [[រាជធានីនៃប្រទេសកម្ពុជា|ជយាទិត្យបុរ]]
| death_date = 
| death_place  = [[រាជធានីនៃប្រទេសកម្ពុជា|ជយាទិត្យបុរ]]
| date of burial  = 
| place of burial =
| religion = [[សាសនាហិណ្ឌូ​នៅប្រទេសកម្ពុជា|សាសនាហិណ្ឌូ​បែបខ្មែរ]][[សៃវៈនិកាយ|លទ្ធិព្រះសិវៈនិយម]] {{small|(រួម[[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]])}}
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី}}

វ្រះបាទ'''ឝ្រុតវម៌្ម''' (គ.ស ?-៥៥៥) រជ្ជកាល (គ.ស ៥០០-៥៥៥) បើតាមសិលាចារឹកបក្សីចាំក្រុងស្ដេច[[ចេនឡា]]មានដើមកំណើត ពី[[ស្វ័យកម្ពុជ|ឥសីកម្ពុស្វយម្ភុវ]]និង[[មេរ៉ា|នាងទេពអប្សរមេរា]] ដែល[[ព្រះសិវៈ|ព្រះឥសូរ]]ប្រទានឲ្យធ្វើព្រះមហេសី។ ស្ដេចដំបូងមានឝ្រុតវម៌្ម ឯរាជបុត្រព្រះនាម[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf |title=Preah Khan Reach and The Genealogy of Khmer Kings |publisher=Cambosastra |author=Kenneth T. So |access-date=March 2, 2017 |date= |archive-date=2021-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210708043910/http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf |archivedate=2021-07-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210708043910/http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ហើយបានកសាងក្រុង[[ប្រាសាទវត្តភូ|ឝ្រេឝ្ឋបុរ]]ដែលប្រហែលជានៅតំបន់បាសាក់។ ប្រហែលជាស្ដេចទាំងនេះហើយ ដែលជួយរំដោះអ្នកស្រុកឲ្យផុតពីច្រវាក់សួយសាអាករ ដោយខំរើបម្រះខ្លួនពីការគ្រប់គ្រងអាណាចក្រ[[ភ្វូណាន]]។ នៅពាក់កណ្ដាលទី២នៃសតវត្សទី៦ ចេនឡាកាន់តែមានអានុភាពកាន់តែខ្លាំង បានវាយលុកនឹងអាណាចក្រភ្វូណាន។
ស្ថាបនិកនៃនគរនេះដែលជាអ្នកបានរំដោះខ្លួនពីអំណាចរបស់នគរភ្វូណាន គឺព្រះបាទឝ្រុតវម៌្ម។ កំណត់ត្រាចិនបុរាណបានវែកញែកអំពីស្ដេចពីរអង្គ គឺឝ្រុតវម៌្ម និងឝ្រេឝ្ឋវម៌្មដែលបានគ្រប់គ្រងនៅឯរាជធានី[[ប្រាសាទវត្តភូ|ឝ្រេឝ្ឋបុរ]] ស្ថិតនៅលាវខាងត្បូងសម័យទំនើបនេះ។ ឥទ្ធិពលដ៏មហិមានៃអត្តសញ្ញាណរបស់កម្ពុជាត្រូវបានចម្រើនឡើងដោយនគរខ្មែរនៅ[[ភវបុរ]] នៅឯទីក្រុងកម្ពុជា[[កំពង់ធំ]]សម័យទំនើបនេះ។&lt;ref&gt;{{cite book| doi=10.1017/S0041977X08000384 | title= Historical Dictionary of Ancient Southeast Asia |author= John N. Miksic | year= 2007 | isbn= 9780810855229 }}&lt;/ref&gt;

==ព្រះរាជពង្សាវលី==
* ព្រះអគ្គមហេសីព្រះនាម [[ឝ្រុតទេវី]]
* បុត្រព្រះនាម [[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម]]

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}
* ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរដោយលោករស់-ចន្ត្រាបុត្រ។

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 
* [[រាជានិយមកម្ពុជា]]
* [[ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ (អង្គអេង)|ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ]]
* [[បទពង្សាវតារខ្មែរ]]
* ឯកសារចិន
* ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ ដោយលោកស្រី ត្រឹង ងារ
* ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរដោយលោករស់ ចន្ទាបុត្រ។
* [[ព្រះ​រាជ​ពង្សាវតារ]]​ភាគ​ទី ១ [[នគរវ្នំ|សម័យនគរ​ភ្នំ]] ដោយ [[ឈឹក ក្រសេម|ក្រសេម-ទេពពិទូរ]]
* ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ

{{commons category|ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}
{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before= វ្រះបាទ[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|រុទ្រវម៌្ម]]&lt;br/&gt;([[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរភ្នំ]])}}
{{s-ttl|title= [[រាជានិយមកម្ពុជា|ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]]&lt;br/&gt;([[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]])|years= គ.ស ៥៥០-៥៥៥}}
{{s-aft|after= វ្រះបាទ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម]]}}
{{s-end}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃជយាទិត្យបុរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សកម្វុ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃកម្វុជ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម័យកាលចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>0g4ja3ct27k4vutd00rldeha4kjofau</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27247</id>
    <revision>
      <id>339987</id>
      <parentid>339729</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:02:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ព្រះរាជប្រវត្តិ</comment>
      <origin>339987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11628" sha1="f6juzj53n67u8khq381r47n5huugxt2" xml:space="preserve">{{Infobox monarch
| name            = វ្រះបាទឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម
| title           = [[រាជានិយមកម្ពុជា|ព្រះចក្ររ្តិននៃកម្វុជទេឝ]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]
| image           =
| caption         =
| reign           = គ.ស.៥៥៥-៥៦០
| coronation      =
| full name       = 
| predecessor     = ព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ឝ្រុតវម៌្ម]] នៃចេនឡា
| successor       = ព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]]
| spouse          = ព្រះនាង[[ឝ្រេឝ្ឋទេវី]]
| issue           = ព្រះនាង[[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី]]
| royal house     = [[រាជត្រកូលកម្ពុសុរិយវង្ស|កម្ពុសុរិយវង្ស]] {{small|(ដោយប្រសូត)}}
| dynasty         = [[រាជត្រកូលកម្ពុសុរិយវង្ស|កម្ពុសុរិយវង្ស]] {{small|(ដោយប្រសូត)}}
| father          = ព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ឝ្រុតវម៌្ម]]
| mother          = ព្រះនាង[[ឝ្រុតទេវី|ស្រុតទេវី]]
| birth_date   = 
| birth_place  = [[រាជធានីនៃប្រទេសកម្ពុជា|ជយាទិត្យបុរ]]
| death_date = គ.ស.៥៦០
| death_place  = [[ប្រាសាទវត្តភូ|ឝ្រេឝ្ឋបុរ]]
| date of burial  = 
| place of burial =
| religion = [[សាសនាហិណ្ឌូ​នៅកម្ពុជា|សាសនាហិណ្ឌូបែបខ្មែរ]][[សៃវៈនិកាយ|លទ្ធិព្រះសិវៈនិយម]] {{small|(រួម[[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]])}}
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី}}

វ្រះបាទ'''ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម''' (គ.ស ?-៥៦០) រជ្ជកាល (គ.ស ៥៥៥-៥៦០) បើតាមរឿងនិទានមួយ ព្រះបាទឝ្រេឝ្ឋវម្ម៌​មានប្រវត្តិទាក់​ទងនឹងរឿងនិទានផងគឺ មហា​ឫសី[[​​ស្វ័យកម្ពុជ|កម្វុ]] និងប្រវត្តិ នៃខ្សែ ស្រឡាយរបស់[[រាជត្រកូលកម្ពុសុរិយវង្ស|សូយ៌្យវង្ស]]។ ព្រះមហាក្សត្រិយ៍ ដែលជាអ្នកទ្រទ្រង់​ថែរក្សា​ផែនដីនៃកម្ពុជា គឺជាវង្សក្សត្រត្រិយ៍ទាំងនោះហើយ ដែលជាអ្នកផ្សព្វផ្សាយវង្ស និងជាឫសគល់នៃក្សត្រិយ៍ក្រោយហើយ​ក្សត្រិយ៍ឝ្រេឝ្ឋវម្ម៌ ដែលអាចប្រដូចទៅនឹង ព្រះ[[សុរិយា|អាទិត្យ]] ក្នុង[[ទេវតានព្វគ្រោះ|ចក្រវាឡ]] គឺជាត្រកូលនៃវង្ស[[រាជត្រកូលកម្ពុសុរិយវង្ស|ឝ្រី​កម្វុ]]។ [[ប្រាសាទវត្តភូ|ឝ្រេឝ្ឋបុរ]]ក៏បានក្លាយទៅជាក្រុងមួយ ជាជង្រុកនៃសន្តតិវង្សដើមនៃ[[ចេនឡា|កម្វុជ]]។ ព្រះបាទឝ្រុតវម្ម៌ និង ព្រះបាទឝ្រេឝ្ឋវម្ម៌ គឺជាអតីតក្សត្រិយ៍ប្រទេសនៃនគរភ្វូណាន។ ឝ្រេឝ្ឋបុរ បានបញ្ជាក់ឡើងឲ្យយើងបានឃើញច្បាស់ថា ប្រាកដជាមានលក្ខណៈសមរម្យប្រពៃណីណាស់ ដោយហេតុថា គេឃើញមាន ការស្រប ឆន្ទៈ នឹងឯកសារនេះ ថានៅតាមតំបន់នេះហើយ ដែលអំពីបុព្វកាល ជាក្រុងដើមនៃរាជណាចក្រចេនឡា និងប្រភពដើមយ៉ាងប្រណីតនៃ មាតុភូមិកម្ពុ ដែលមានព្រះបាទឝ្រុតវម្ម៌ និង ឝ្រេឝ្ឋវម្ម៌ ជាក្សត្រិយ៍ដំបូងបង្អស់។ កវីបណ្ឌិតដែលនិពន្ធសិលាចារឹកនៅ បានធាតុ នោះឡើង ហាក់ដូចជាមានចេតនាចង់បញ្ចេញឲ្យ​យើងបាន​ដឹងអំពីក្រុងនេះ ព្រោះថា បានបញ្ចេញអំពី[[ប្រាសាទវត្តភូ|បវ៌តភទ្រេឝ្វរ]] គឺ[[ប្រាសាទវត្តភូ|វត្តភូ]] ដែលស្ថិតនៅក្នុងប្រទេស​កម្ពុ [[រាជធានីនៃប្រទេសកម្ពុជា|ភទ្រេឝ្វរាទ្រាវឥហ]] [[រាជធានីនៃប្រទេសកម្ពុជា|កម្វុទេឝ]]។ យើងក៏មានការបញ្ជាក់ទៀតថា ស្តេចឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម ពីពាក់កណ្តាលស.វទី៦ ពោលគឺ រវាង៥៥៥ ដល់៥៦៥ នៃគ.សដែលស្ថិតក្នុងសន្តតិវង្ស សូយ៌្យវង្ស ខុសពីស្តេចនគរភ្វូណាន ដែលស្ថិតក្នុងសន្តតិវង្សសោមវង្ស ឬចន្ទ្រ​វង្ស​ ទ្រង់គឺជាបុត្ររបស់ក្សត្រ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ឝ្រុតវម៌្ម]] ហើយបានប្រសូតនៅ[[រាជធានីនៃប្រទេសកម្ពុជា|ជយាទិត្យបុរ]]។ វង្សត្រកូលរបស់ព្រះអង្គមានលោហិត នឹងមហាឫសីកម្វុជ និង អប្សរមេរាដែលពាក់ព័ន្ធ នឹង[[សុរិយា|ទេវកថាវិទ្យា]]ផ្នែកព្រះអាទិត្យ។ នៅឆ្នាំ៥៥៥ ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម​ស្តេចចេនឡា​គង់នៅ​តែឯកឯង។ ព្រះអង្គទទួលបន្ទុកកាន់កាប់ផែនដីកម្ពុជា និងរំដោះប្រជានុរាស្ត្រនៃខ្សែស្រឡាយរបស់កុលសម្ព័ន្ធពីនគរភ្វូណាន។ ព្រះរាជធានីគឺ[[ប្រាសាទវត្តភូ|ឝ្រេឝ្ឋបុរ]] ដែលតាំងនៅរមណីដ្ឋាន[[ប្រាសាទវត្តភូ|បាដើម]] ខាងកើត[[ស្ទឹងត្រែង]] ជាកន្លែងដែលត្រូវបានគេ​ស្រង់នូវការវិនាសនា​ជំនាន់​ដើម។ ទីសក្ការៈ នេះនៅប្រទេសកម្ពុជាគឺភ្នំភទ្រេឝ្វរ ឬលិង្គបវ៌ត ពាក្យលាវហៅថា[[ប្រាសាទវត្តភូ|ភូខៅ]] ស្ថិតចំងាយប្រមាណ​១៥០គ.ម ​ត្រង់ពីបាដើម។ មានការផ្ញើរភ្នាក់ងារទូតទៅកាន់ប្រទេសចិននៅឆ្នាំ ៥៥៧ នៃគ.ស។  

==ព្រះរាជពង្សាវលី==
* ព្រះបិតាព្រះនាម [[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ឝ្រុតវម៌្ម]] ជាព្រះមហាក្សត្រនៅភូមិភាគខាងជើង
* ព្រះអគ្គមហេសីព្រះនាម [[ឝ្រេឝ្ឋទេវី]]
* ព្រះរាជបុត្រីព្រះនាម ព្រះនាង[[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី]]

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}
* ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរដោយលោករស់-ចន្ត្រាបុត្រ។
[http://www.khemerak.com/display/list.php?cid=2&amp;ccid=3&amp;page=6 Khemarak] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304133303/http://www.khemerak.com/display/list.php?cid=2&amp;ccid=3&amp;page=6 |date=2016-03-04 }} ដោយបណ្ឌិត [[មីសែល ត្រាណេ]]

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 
* [[រាជានិយមកម្ពុជា]]
* [[ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ (អង្គអេង)|ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ]]
* [[បទពង្សាវតារខ្មែរ]]
* ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ

{{commons category|ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before=វ្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ឝ្រុតវម៌្ម]]}}
{{s-ttl|title=[[រាជានិយមកម្ពុជា|ព្រះចក្ររ្តិននៃកម្វុជទេឝ]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]&lt;br/&gt;រាជធានីឝ្រេឝ្ឋបុរ|years= គ.ស.៥៥៥-៥៦០}}
{{s-aft|after=វ្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]]}}
{{s-end}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃឝ្រេឝ្ឋបុរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សកម្វុ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម័យកាលចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>f6juzj53n67u8khq381r47n5huugxt2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>339988</id>
      <parentid>339987</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:04:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ព្រះរាជប្រវត្តិ</comment>
      <origin>339988</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11630" sha1="1spbr625sx3ezxhmws9cogfia3n549t" xml:space="preserve">{{Infobox monarch
| name            = វ្រះបាទឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម
| title           = [[រាជានិយមកម្ពុជា|ព្រះចក្ររ្តិននៃកម្វុជទេឝ]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]
| image           =
| caption         =
| reign           = គ.ស.៥៥៥-៥៦០
| coronation      =
| full name       = 
| predecessor     = ព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ឝ្រុតវម៌្ម]] នៃចេនឡា
| successor       = ព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]]
| spouse          = ព្រះនាង[[ឝ្រេឝ្ឋទេវី]]
| issue           = ព្រះនាង[[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី]]
| royal house     = [[រាជត្រកូលកម្ពុសុរិយវង្ស|កម្ពុសុរិយវង្ស]] {{small|(ដោយប្រសូត)}}
| dynasty         = [[រាជត្រកូលកម្ពុសុរិយវង្ស|កម្ពុសុរិយវង្ស]] {{small|(ដោយប្រសូត)}}
| father          = ព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ឝ្រុតវម៌្ម]]
| mother          = ព្រះនាង[[ឝ្រុតទេវី|ស្រុតទេវី]]
| birth_date   = 
| birth_place  = [[រាជធានីនៃប្រទេសកម្ពុជា|ជយាទិត្យបុរ]]
| death_date = គ.ស.៥៦០
| death_place  = [[ប្រាសាទវត្តភូ|ឝ្រេឝ្ឋបុរ]]
| date of burial  = 
| place of burial =
| religion = [[សាសនាហិណ្ឌូ​នៅកម្ពុជា|សាសនាហិណ្ឌូបែបខ្មែរ]][[សៃវៈនិកាយ|លទ្ធិព្រះសិវៈនិយម]] {{small|(រួម[[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]])}}
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី}}

វ្រះបាទ'''ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម''' (គ.ស ?-៥៦០) រជ្ជកាល (គ.ស ៥៥៥-៥៦០) បើតាមរឿងនិទានមួយ ព្រះបាទឝ្រេឝ្ឋវម្ម៌​មានប្រវត្តិទាក់​ទងនឹងរឿងនិទានផងគឺ មហា​ឫសី[[​​ស្វ័យកម្ពុជ|កម្វុ]] និងប្រវត្តិ នៃខ្សែ ស្រឡាយរបស់[[រាជត្រកូលកម្ពុសុរិយវង្ស|សូយ៌្យវង្ស]]។ ព្រះមហាក្សត្រិយ៍ ដែលជាអ្នកទ្រទ្រង់​ថែរក្សា​ផែនដីនៃកម្ពុជា គឺជាវង្សក្សត្រត្រិយ៍ទាំងនោះហើយ ដែលជាអ្នកផ្សព្វផ្សាយវង្ស និងជាឫសគល់នៃក្សត្រិយ៍ក្រោយហើយ​ក្សត្រិយ៍ឝ្រេឝ្ឋវម្ម៌ ដែលអាចប្រដូចទៅនឹង ព្រះ[[សុរិយា|អាទិត្យ]] ក្នុង[[ទេវតានព្វគ្រោះ|ចក្រវាឡ]] គឺជាត្រកូលនៃវង្ស[[រាជត្រកូលកម្ពុសុរិយវង្ស|ឝ្រី​កម្វុ]]។ [[ប្រាសាទវត្តភូ|ឝ្រេឝ្ឋបុរ]]ក៏បានក្លាយទៅជាក្រុងមួយ ជាជង្រុកនៃសន្តតិវង្សដើមនៃ[[ចេនឡា|កម្វុជ]]។ ព្រះបាទឝ្រុតវម្ម៌ និង ព្រះបាទឝ្រេឝ្ឋវម្ម៌ គឺជាអតីតក្សត្រិយ៍ប្រទេសនៃនគរភ្វូណាន។ ឝ្រេឝ្ឋបុរ បានបញ្ជាក់ឡើងឲ្យយើងបានឃើញច្បាស់ថា ប្រាកដជាមានលក្ខណៈសមរម្យប្រពៃណីណាស់ ដោយហេតុថា គេឃើញមាន ការស្រប ឆន្ទៈ នឹងឯកសារនេះ ថានៅតាមតំបន់នេះហើយ ដែលអំពីបុព្វកាល ជាក្រុងដើមនៃរាជណាចក្រចេនឡា និងប្រភពដើមយ៉ាងប្រណីតនៃ មាតុភូមិកម្ពុ ដែលមានព្រះបាទឝ្រុតវម្ម៌ និង ឝ្រេឝ្ឋវម្ម៌ ជាក្សត្រិយ៍ដំបូងបង្អស់។ កវីបណ្ឌិតដែលនិពន្ធសិលាចារឹកនៅ បានធាតុ នោះឡើង ហាក់ដូចជាមានចេតនាចង់បញ្ចេញឲ្យ​យើងបាន​ដឹងអំពីក្រុងនេះ ព្រោះថា បានបញ្ចេញអំពី[[ប្រាសាទវត្តភូ|បវ៌តភទ្រេឝ្វរ]] គឺ[[ប្រាសាទវត្តភូ|វត្តភូ]] ដែលស្ថិតនៅក្នុងប្រទេស​កម្ពុ [[រាជធានីនៃប្រទេសកម្ពុជា|ភទ្រេឝ្វរាទ្រាវឥហ]] [[រាជធានីនៃប្រទេសកម្ពុជា|កម្វុទេឝ]]។ យើងក៏មានការបញ្ជាក់ទៀតថា ស្តេចឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម ពីពាក់កណ្តាលស.វទី៦ ពោលគឺ រវាង៥៥៥ ដល់៥៦៥ នៃគ.សដែលស្ថិតក្នុងសន្តតិវង្ស សូយ៌្យវង្ស ខុសពីស្តេចនគរភ្វូណាន ដែលស្ថិតក្នុងសន្តតិវង្សសោមវង្ស ឬចន្ទ្រ​វង្ស​ ទ្រង់គឺជាបុត្ររបស់ក្សត្រ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ឝ្រុតវម៌្ម]] ហើយបានប្រសូតនៅ[[រាជធានីនៃប្រទេសកម្ពុជា|ជយាទិត្យបុរ]]។ វង្សត្រកូលរបស់ព្រះអង្គមានលោហិត នឹងមហាឫសីកម្វុជ និង អប្សរមេរាដែលពាក់ព័ន្ធ នឹង[[សុរិយា|ទេវកថាវិទ្យា]]ផ្នែកព្រះអាទិត្យ។ នៅឆ្នាំ៥៥៥ ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម​ស្តេចចេនឡា​គង់នៅ​តែឯកឯង។ ព្រះអង្គទទួលបន្ទុកកាន់កាប់ផែនដីកម្ពុជា និងរំដោះប្រជានុរាស្ត្រនៃខ្សែស្រឡាយរបស់កុលសម្ព័ន្ធពីនគរភ្វូណាន។ ព្រះរាជធានីគឺ[[ប្រាសាទវត្តភូ|ឝ្រេឝ្ឋបុរ]] ដែលតាំងនៅរមណីដ្ឋាន[[ប្រាសាទវត្តភូ|បាដើម]] ខាងកើត[[ស្ទឹងត្រែង]] ជាកន្លែងដែលត្រូវបានគេ​ស្រង់នូវការវិនាសនា​ជំនាន់​ដើម។ ទីសក្ការៈ នេះនៅប្រទេសកម្ពុជាគឺភ្នំភទ្រេឝ្វរ ឬលិង្គបវ៌ត ពាក្យលាវហៅថា[[ប្រាសាទវត្តភូ|ភូខៅ]] ស្ថិតចំងាយប្រមាណ​១៥០គ.ម ​ត្រង់ពីបាដើម។ មានការផ្ញើរភ្នាក់ងារទូតទៅកាន់ប្រទេសចិននៅឆ្នាំ ៥៥៧ នៃគ.ស។  

==ព្រះរាជពង្សាវលី==
* ព្រះបិតាព្រះនាម [[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ឝ្រុតវម៌្ម]] ជាព្រះមហាក្សត្រនៅភូមិភាគខាងជើង
* ព្រះអគ្គមហេសីព្រះនាម [[ឝ្រេឝ្ឋទេវី]]
* ព្រះរាជបុត្រីព្រះនាម ព្រះនាង[[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី]]

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}
* ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរដោយលោករស់-ចន្ត្រាបុត្រ។
* [http://www.khemerak.com/display/list.php?cid=2&amp;ccid=3&amp;page=6 Khemarak] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304133303/http://www.khemerak.com/display/list.php?cid=2&amp;ccid=3&amp;page=6 |date=2016-03-04 }} ដោយបណ្ឌិត [[មីសែល ត្រាណេ]]

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 
* [[រាជានិយមកម្ពុជា]]
* [[ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ (អង្គអេង)|ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ]]
* [[បទពង្សាវតារខ្មែរ]]
* ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ

{{commons category|ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before=វ្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ឝ្រុតវម៌្ម]]}}
{{s-ttl|title=[[រាជានិយមកម្ពុជា|ព្រះចក្ររ្តិននៃកម្វុជទេឝ]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]&lt;br/&gt;រាជធានីឝ្រេឝ្ឋបុរ|years= គ.ស.៥៥៥-៥៦០}}
{{s-aft|after=វ្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]]}}
{{s-end}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃឝ្រេឝ្ឋបុរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សកម្វុ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម័យកាលចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>1spbr625sx3ezxhmws9cogfia3n549t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>វីរវម៌្ម</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27248</id>
    <revision>
      <id>340000</id>
      <parentid>214320</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T13:18:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ព្រះរាជប្រវត្តិព្រះបាទវីរវម៌្ម សម័យកាលចេនឡា</comment>
      <origin>340000</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13063" sha1="fc9zqsdzw93x3fudmiqeigrirbwl30n" xml:space="preserve">{{Infobox monarch
| name            = វីរវម៌្ម
| title           = [[រាជានិយមកម្ពុជា|ព្រះចក្ររ្តិននៃកម្វុជទេឝ]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]
| image           =
| caption         =
| reign           = គ.ស.៥៦០-៥៧៥
| coronation      =
| full name       = 
| predecessor     = ព្រះបាទ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម]] 
| successor       = ព្រះនាង[[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី]] (ព្រះមហាក្សត្រិយានី)
| spouse          = [[វីរៈទេវី|ព្រះមហេសីរួមគ្នាជាមួយ]] ព្រះបាទ[[ប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម]]
| issue           = [[មហេន្ទ្រវម៌្មទី១|ចិត្រសេនា]] ព្រះនាងដែលជាមហេសី[[សោមសម៌ន]]
| royal house     = [[រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស|រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យច័ន្ធរវង្ស]] {{small|(ដោយកំណើត)}}  
| dynasty         = [[រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស|រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យច័ន្ធរវង្ស]] {{small|(ដោយកំណើត)}} 
| father          = ព្រះបាទ[[រុទ្រវម៌្ម (ភ្វូណាន)|រុទ្រវម៌្ម]] ([[សាវ៌ភៅម]])
| mother          = [[រុទ្រទេវី]]
| birth_date   = 
| birth_place  = 
| death_date = គ.ស.៥៧៦
| death_place  = [[រាជធានីនៃប្រទេសកម្ពុជា|ឝ្រេឝ្ឋបុរ]]
| date of burial  = 
| place of burial =
| religion = [[សាសនាហិណ្ឌូ​នៅកម្ពុជា|សាសនាហិណ្ឌូបែបខ្មែរ]][[សៃវៈនិកាយ|លទ្ធិព្រះសិវៈនិយម]] {{small|(រួម[[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]])}}
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី}}

ព្រះបាទ'''វីរវម៌្ម''' (គ.ស ?-៥៧៦) រជ្ជកាល (គ.ស ៥៦០-៥៧៦) ពីដំបូងត្រូវបានគេហៅដូច្នេះថា ពួក[[មេកន្ទ្រាញ]][[ដងរែក]] ដែលមានអាណាខេត្ត[[មេកន្ទ្រាញ]]តូចៗនៅភាគខាងជើងនិងខាងត្បូងនៃជួរភ្នំដងរែក ដែលពុំមិនសូវមានគេស្គាល់។ ពួកព្រះអង្គម្ចាស់ដែលគេបានស្គាល់ទីមួយត្រូវបានគេវែកញែក នៅក្នុងសិលាចារឹកដើមដំបូងគេ។&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf |title=Preah Khan Reach and The Genealogy of Khmer Kings |publisher=Cambosastra |author=Kenneth T. So |access-date= March 2, 2017 |date= |archive-date=2021-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210708043910/http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf}}&lt;/ref&gt; សិលាចារឹកសំស្ក្រឹត (ដែលមិនបានចុះ[[កាលបរិច្ឆេទ]]) នៅឯ[[វាលកន្ទេល]] [[ខេត្តស្ទឹងត្រែង]] (K.៣៥៩) មានឈ្មោះក្សត្រមួយអង្គព្រះនាមវីរវម៌្មជាបិតានៃព្រះនាងមួយអង្គដែលព្រះនាងព្រះនាមមិនត្រូវបានវែកញែកទេ ដែលបានរៀបអភិសេកជាមួយនឹងព្រាហ្មណ៍ម្នាក់នាម [[សោមសម៌ន]] និង ជាព្រះភគិនីនៃព្រះបាទ[[ភវវម៌្មទី១]]ប្រាកដមែន។ តាមរយៈសិលាចារឹកមួយមកពីចន្ទនគរនៅ[[បាសាក់]]/[[លាវ]] (K.៣៦៣) ព្រះបាទវីរវម៌្មក៏ជាបិតាព្រះអង្គម្ចាស់[[មហេន្ទ្រវម៌្មទី១|ចិត្រសេនា]]ដែរ ដែលជាព្រះអនុជនៃព្រះបាទភវវម៌្មទី១។ ប្រាកដណាស់ ព្រះអង្គម្ចាស់ទាំងពីរអង្គនេះមានព្រះមាតារួមគ្នា តែបិតាផ្សេងគ្នា ដែលត្រូវបានបញ្ជាក់អះអាងដោយ[[សិលាចារឹកស្រីទេព]] K.៩៧៨ (ប្រទេសថៃសម័យបច្ចុប្បន្ន៖15° 27’ N, 101° 4’ E) ដែលផ្ដល់ព័ត៌មានថាព្រះបាទភវវម៌្មជាបុត្រនៃប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម និងជាព្រះ[[នត្តា]]នៃ[[ស្ដេចចក្រពត្តិ|ចក្រវរ្តិន]] រីឯសិលាចារឹកមួយទៀតមកពីបាកមូលនៅ[[ឧប្បល]]/ប្រទេស[[ថៃ]] (K.៤៩៦) បានឲ្យយើងដឹងថានាមនៃបិតាព្រះបាទវីរវម៌្មមានព្រះនាមថា[[សាវ៌ភៅម]] ពាក្យនេះមិនមែនជានាមទេគឺងាររបស់ស្ដេចចក្រវរ្តិន ដូច្នេះងារត្រូវនឹងវ្រះបាទ[[រុទ្រវម៌្ម (ភ្វូណាន)|រុទ្រវម៌្ម]]។ សិលាចារឹកទាំងនេះសំដៅលើទឹកដីមួយភាគធំត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយបណ្ដាក្សត្រអស់ទាំងនោះខាងលើ។&lt;ref&gt;Michael Vickery. (2003). Funan Reviewed: Deconstructing the Ancients. Bulletin de l’École Française d’Extrême-Orient, 90/91, 101–143. http://www.jstor.org/stable/43732647&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book| url=https://ia800308.us.archive.org/18/items/Encyclopedia-of-ancient-asian-civilzations/encyclopedia-of-ancient-asian-civilizations1.pdf | title= Encyclopedia of Ancient Asian Civilizations |author= Charles Higham | year= 2004 | isbn= 9780816046409 | access-date=March 14, 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=anurak&gt;{{cite journal|url=https://so01.tci-thaijo.org/index.php/damrong/article/view/279760/182022|title=Ban Wang Phai Inscription: The Historical Context of The Relationship Between Si Thep Dvaravati and Chenla|doi=10.14456/drj.2025.12|first=Anurak|last=Depimai|language=th|year=2025|volume=24|issue=2|journal=Damrong Journal of the {{ill|Faculty of Archaeology Silpakorn University|th|คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร}}|archivedate=9 March 2026|archiveurl=https://archive.org/details/ban-wang-phai-inscription-the-historical-context-of-the-relationship-between-si-/page/n7/mode/2up}}&lt;/ref&gt;{{rp|38, 41}}
 
==ព្រះរាជពង្សាវលី==

*ព្រះបិតា ព្រះនាម[[រុទ្រវម៌្ម (ភ្វូណាន)|រុទ្រវម៌្ម]] ជាអតីតព្រះមហាក្សត្រ។
**ព្រះភាតា ព្រះនាម [[ប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម]] ជាម្ចាស់នៃក្សត្របុរៈមួយអង្គ។
***បុត្រព្រះនាម [[មហេន្ទ្រវម៌្ម (ក្សត្រចេនឡា)|មហេន្ទ្រវម៌្ម]] ជាព្រះមហាក្សត្រនៃនគរចេនឡា និងព្រះនាងមួយអង្គដែលមានព្រះស្វាមីនាម សោមសម៌ន សោយរាជ្យនៅបុរៈឯតំបន់ទ្វារវតី?
***មានព្រះភាគិនេយ្យ [[ភវវម៌្មទី១]] ត្រូវជាបុត្រចុងផង ដែលព្រះបិតាជាព្រះភាតារបស់ទ្រង់ព្រះនាម [[ប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម]] និងមាតាជាព្រះមហេសីរបស់ទ្រង់
****ព្រះនត្តានាម [[ឦឝានវម៌្មទី១]] ជាព្រះមហាក្សត្របានបង្រួបបង្រួមចេនឡា និង ភ្វូណានជាស្ថាពរ, ព្រះបាទ [[ហិរណ្យវម៌្ម (ក្សត្របុរៈភាគខាងជើង)|ហិរណ្យវម៌្ម]] ត្រូវជាបុត្រនៃព្រះនាងមានស្វាមីជាព្រាហ្មណ៍នាម [[សោមសម៌ន]]
*****ព្រះនត្តាទួត ព្រះនាម ឝិវទត្ត, ព្រះ[[យុវរាជ (ឦឝានវម៌្មទី១)|យុវរាជ]], [[ភវវម៌្មទី២]], [[សុវណ៌]]
******ព្រះនត្តាលួត ព្រះនាម [[ហឝ៌វម៌្ម (ទ្វារវតី)|ហឝ៌វម៌្ម]] ជាបុត្ររបស់ព្រះ[[ឝិវទត្ត (អរញ្ញប្រទេឝ)|ឝិវទត្ត]], ព្រះរាជបុត្រីនៃព្រះយុវរាជ
*******ព្រះនត្តាលា ព្រះនាម [[ជយវម៌្មទី១]] ជាព្រះមហាក្សត្រនៃនគរចេនឡា
********ព្រះនត្តាក្សត្រីប៉ា ព្រះនាម[[ជយទេវី (ម្ចាស់ក្សត្រី)|ជយទេវី]]

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}
* ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរដោយលោករស់-ចន្ត្រាបុត្រ។

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 
* [[រាជានិយមកម្ពុជា]]
* [[ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ (អង្គអេង)|ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ]]
* [[បទពង្សាវតារខ្មែរ]]
* ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ

{{commons category}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before= ព្រះបាទ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម]]}}
{{s-ttl|title= [[រាជានិយមកម្ពុជា|ព្រះចក្ររ្តិននៃកម្វុជទេឝ]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]&lt;br/&gt;រាជធានីឝ្រេឝ្ឋបុរ|years= គ.ស.៥៦០-៥៧៥}}
{{s-aft|after= ព្រះនាង[[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី]]&lt;br/&gt;(ព្រះមហាក្សត្រិយានី) }}
{{s-end}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យវម៌្ម]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃឝ្រេឝ្ឋបុរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខ្មែរកាត់ឥណ្ឌា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃកម្វុជ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម័យកាលចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>fc9zqsdzw93x3fudmiqeigrirbwl30n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>340024</id>
      <parentid>340000</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T00:09:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>32568</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>340024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13274" sha1="a4apg25a8w401258k7ijg3csdbvgfrw" xml:space="preserve">{{Infobox monarch
| name            = វីរវម៌្ម
| title           = [[រាជានិយមកម្ពុជា|ព្រះចក្ររ្តិននៃកម្វុជទេឝ]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]
| image           =
| caption         =
| reign           = គ.ស.៥៦០-៥៧៥
| coronation      =
| full name       = 
| predecessor     = ព្រះបាទ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម]] 
| successor       = ព្រះនាង[[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី]] (ព្រះមហាក្សត្រិយានី)
| spouse          = [[វីរៈទេវី|ព្រះមហេសីរួមគ្នាជាមួយ]] ព្រះបាទ[[ប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម]]
| issue           = [[មហេន្ទ្រវម៌្មទី១|ចិត្រសេនា]] ព្រះនាងដែលជាមហេសី[[សោមសម៌ន]]
| royal house     = [[រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស|រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យច័ន្ធរវង្ស]] {{small|(ដោយកំណើត)}}  
| dynasty         = [[រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស|រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យច័ន្ធរវង្ស]] {{small|(ដោយកំណើត)}} 
| father          = ព្រះបាទ[[រុទ្រវម៌្ម (ភ្វូណាន)|រុទ្រវម៌្ម]] ([[សាវ៌ភៅម]])
| mother          = [[រុទ្រទេវី]]
| birth_date   = 
| birth_place  = 
| death_date = គ.ស.៥៧៦
| death_place  = [[រាជធានីនៃប្រទេសកម្ពុជា|ឝ្រេឝ្ឋបុរ]]
| date of burial  = 
| place of burial =
| religion = [[សាសនាហិណ្ឌូ​នៅកម្ពុជា|សាសនាហិណ្ឌូបែបខ្មែរ]][[សៃវៈនិកាយ|លទ្ធិព្រះសិវៈនិយម]] {{small|(រួម[[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]])}}
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី}}

ព្រះបាទ'''វីរវម៌្ម''' (គ.ស ?-៥៧៦) រជ្ជកាល (គ.ស ៥៦០-៥៧៦) ពីដំបូងត្រូវបានគេហៅដូច្នេះថា ពួក[[មេកន្ទ្រាញ]][[ដងរែក]] ដែលមានអាណាខេត្ត[[មេកន្ទ្រាញ]]តូចៗនៅភាគខាងជើងនិងខាងត្បូងនៃជួរភ្នំដងរែក ដែលពុំមិនសូវមានគេស្គាល់។ ពួកព្រះអង្គម្ចាស់ដែលគេបានស្គាល់ទីមួយត្រូវបានគេវែកញែក នៅក្នុងសិលាចារឹកដើមដំបូងគេ។&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf |title=Preah Khan Reach and The Genealogy of Khmer Kings |publisher=Cambosastra |author=Kenneth T. So |access-date=March 2, 2017 |date= |archive-date=2021-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210708043910/http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf |archivedate=2021-07-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210708043910/http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; សិលាចារឹកសំស្ក្រឹត (ដែលមិនបានចុះ[[កាលបរិច្ឆេទ]]) នៅឯ[[វាលកន្ទេល]] [[ខេត្តស្ទឹងត្រែង]] (K.៣៥៩) មានឈ្មោះក្សត្រមួយអង្គព្រះនាមវីរវម៌្មជាបិតានៃព្រះនាងមួយអង្គដែលព្រះនាងព្រះនាមមិនត្រូវបានវែកញែកទេ ដែលបានរៀបអភិសេកជាមួយនឹងព្រាហ្មណ៍ម្នាក់នាម [[សោមសម៌ន]] និង ជាព្រះភគិនីនៃព្រះបាទ[[ភវវម៌្មទី១]]ប្រាកដមែន។ តាមរយៈសិលាចារឹកមួយមកពីចន្ទនគរនៅ[[បាសាក់]]/[[លាវ]] (K.៣៦៣) ព្រះបាទវីរវម៌្មក៏ជាបិតាព្រះអង្គម្ចាស់[[មហេន្ទ្រវម៌្មទី១|ចិត្រសេនា]]ដែរ ដែលជាព្រះអនុជនៃព្រះបាទភវវម៌្មទី១។ ប្រាកដណាស់ ព្រះអង្គម្ចាស់ទាំងពីរអង្គនេះមានព្រះមាតារួមគ្នា តែបិតាផ្សេងគ្នា ដែលត្រូវបានបញ្ជាក់អះអាងដោយ[[សិលាចារឹកស្រីទេព]] K.៩៧៨ (ប្រទេសថៃសម័យបច្ចុប្បន្ន៖15° 27’ N, 101° 4’ E) ដែលផ្ដល់ព័ត៌មានថាព្រះបាទភវវម៌្មជាបុត្រនៃប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម និងជាព្រះ[[នត្តា]]នៃ[[ស្ដេចចក្រពត្តិ|ចក្រវរ្តិន]] រីឯសិលាចារឹកមួយទៀតមកពីបាកមូលនៅ[[ឧប្បល]]/ប្រទេស[[ថៃ]] (K.៤៩៦) បានឲ្យយើងដឹងថានាមនៃបិតាព្រះបាទវីរវម៌្មមានព្រះនាមថា[[សាវ៌ភៅម]] ពាក្យនេះមិនមែនជានាមទេគឺងាររបស់ស្ដេចចក្រវរ្តិន ដូច្នេះងារត្រូវនឹងវ្រះបាទ[[រុទ្រវម៌្ម (ភ្វូណាន)|រុទ្រវម៌្ម]]។ សិលាចារឹកទាំងនេះសំដៅលើទឹកដីមួយភាគធំត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយបណ្ដាក្សត្រអស់ទាំងនោះខាងលើ។&lt;ref&gt;Michael Vickery. (2003). Funan Reviewed: Deconstructing the Ancients. Bulletin de l’École Française d’Extrême-Orient, 90/91, 101–143. http://www.jstor.org/stable/43732647&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book| url=https://ia800308.us.archive.org/18/items/Encyclopedia-of-ancient-asian-civilzations/encyclopedia-of-ancient-asian-civilizations1.pdf | title= Encyclopedia of Ancient Asian Civilizations |author= Charles Higham | year= 2004 | isbn= 9780816046409 | access-date=March 14, 2023}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=anurak&gt;{{cite journal|url=https://so01.tci-thaijo.org/index.php/damrong/article/view/279760/182022|title=Ban Wang Phai Inscription: The Historical Context of The Relationship Between Si Thep Dvaravati and Chenla|doi=10.14456/drj.2025.12|first=Anurak|last=Depimai|language=th|year=2025|volume=24|issue=2|journal=Damrong Journal of the {{ill|Faculty of Archaeology Silpakorn University|th|คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร}}|archivedate=26 សីហា 2026|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260826015659/https://so01.tci-thaijo.org/index.php/damrong/article/view/279760/182022|accessdate=31 សីហា 2026|dead-url=}}&lt;/ref&gt;{{rp|38, 41}}
 
==ព្រះរាជពង្សាវលី==

*ព្រះបិតា ព្រះនាម[[រុទ្រវម៌្ម (ភ្វូណាន)|រុទ្រវម៌្ម]] ជាអតីតព្រះមហាក្សត្រ។
**ព្រះភាតា ព្រះនាម [[ប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម]] ជាម្ចាស់នៃក្សត្របុរៈមួយអង្គ។
***បុត្រព្រះនាម [[មហេន្ទ្រវម៌្ម (ក្សត្រចេនឡា)|មហេន្ទ្រវម៌្ម]] ជាព្រះមហាក្សត្រនៃនគរចេនឡា និងព្រះនាងមួយអង្គដែលមានព្រះស្វាមីនាម សោមសម៌ន សោយរាជ្យនៅបុរៈឯតំបន់ទ្វារវតី?
***មានព្រះភាគិនេយ្យ [[ភវវម៌្មទី១]] ត្រូវជាបុត្រចុងផង ដែលព្រះបិតាជាព្រះភាតារបស់ទ្រង់ព្រះនាម [[ប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម]] និងមាតាជាព្រះមហេសីរបស់ទ្រង់
****ព្រះនត្តានាម [[ឦឝានវម៌្មទី១]] ជាព្រះមហាក្សត្របានបង្រួបបង្រួមចេនឡា និង ភ្វូណានជាស្ថាពរ, ព្រះបាទ [[ហិរណ្យវម៌្ម (ក្សត្របុរៈភាគខាងជើង)|ហិរណ្យវម៌្ម]] ត្រូវជាបុត្រនៃព្រះនាងមានស្វាមីជាព្រាហ្មណ៍នាម [[សោមសម៌ន]]
*****ព្រះនត្តាទួត ព្រះនាម ឝិវទត្ត, ព្រះ[[យុវរាជ (ឦឝានវម៌្មទី១)|យុវរាជ]], [[ភវវម៌្មទី២]], [[សុវណ៌]]
******ព្រះនត្តាលួត ព្រះនាម [[ហឝ៌វម៌្ម (ទ្វារវតី)|ហឝ៌វម៌្ម]] ជាបុត្ររបស់ព្រះ[[ឝិវទត្ត (អរញ្ញប្រទេឝ)|ឝិវទត្ត]], ព្រះរាជបុត្រីនៃព្រះយុវរាជ
*******ព្រះនត្តាលា ព្រះនាម [[ជយវម៌្មទី១]] ជាព្រះមហាក្សត្រនៃនគរចេនឡា
********ព្រះនត្តាក្សត្រីប៉ា ព្រះនាម[[ជយទេវី (ម្ចាស់ក្សត្រី)|ជយទេវី]]

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}
* ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរដោយលោករស់-ចន្ត្រាបុត្រ។

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 
* [[រាជានិយមកម្ពុជា]]
* [[ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ (អង្គអេង)|ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ]]
* [[បទពង្សាវតារខ្មែរ]]
* ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ

{{commons category}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before= ព្រះបាទ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម]]}}
{{s-ttl|title= [[រាជានិយមកម្ពុជា|ព្រះចក្ររ្តិននៃកម្វុជទេឝ]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]&lt;br/&gt;រាជធានីឝ្រេឝ្ឋបុរ|years= គ.ស.៥៦០-៥៧៥}}
{{s-aft|after= ព្រះនាង[[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី]]&lt;br/&gt;(ព្រះមហាក្សត្រិយានី) }}
{{s-end}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យវម៌្ម]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃឝ្រេឝ្ឋបុរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខ្មែរកាត់ឥណ្ឌា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃកម្វុជ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម័យកាលចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>a4apg25a8w401258k7ijg3csdbvgfrw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27250</id>
    <revision>
      <id>339998</id>
      <parentid>337799</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:52:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ព្រះរាជប្រវត្តិអង្គអគ្គមហេសីនៃព្រះបាទភវវម៌្មទី១</comment>
      <origin>339998</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9085" sha1="1ai7xo6e6b3qacia181frxi3dhpdixt" xml:space="preserve">{{Infobox royalty
| consort = yes
| name = '''ព្រះនាងកម្វុជរាជលក្ឝ្មី'''
| title = [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ចក្រវរ្តិនីកម្វុជទេឝ]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី​)
| image = 
| caption = 
| succession = [[រាជានិយមកម្ពុជា|សម្ដេចព្រះមហាក្សត្រិយានី]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]
| more_text = 
| reign = រជ្ជកាលគ្រងរាជ គ.ស ៥៧៥-៥៨០
| reign_type = Reign
| reg_type = រជ្ជកាលគ្រងរាជ
| regent = គ.ស ៥៧៥-៥៨០&lt;br/&gt;[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Sharan |first=Mahesh Kumar |url=https://books.google.com/books?id=8B886QamMBMC&amp;pg=RA4-PA33 |title=Studies In Sanskrit Inscriptions Of Ancient Cambodia |publisher=Abhinav Publications |year=2003 |isbn=978-81-7017-006-8 |pages=33|language=en}}&lt;/ref&gt;
| predecessor = វ្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]] 
| successor = វ្រះបាទ[[ភវវម៌្មទី១]]
| succession1 = [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ចក្រវរ្តិនីកម្វុជទេឝ]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី​)
| reign1 = គ.ស ៥៥០-៦០០
| reign_type1 = Tenure
| coronation1 = 
| predecessor1 = [[វីរៈទេវី|ព្រះនាងវីរៈទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]]​) 
| successor1 = [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទមហេន្ទ្រវម៌្ម|ព្រះនាងមហេន្ទ្រទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[មហេន្ទ្រវម៌្ម (ក្សត្រចេនឡា)|មហិន្ទ្រវរ្ម័នទី១]]​) 
| spouse = វ្រះបាទ[[ភវវម៌្មទី១]]
| issue = 
| house = [[រាជវង្សវរ្ម័ន|សូយ៌្យវង្ស]] {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| father = វ្រះបាទ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម]]
| mother = [[ឝ្រេឝ្ឋទេវី]]
| full_name = 
| birth_date =
| birth_place = ជយាទិត្យបុរ
| death_date = គ.ស ៥៨០
| death_place = [[វត្តភូ|ឝ្រេឝ្ឋបុរ]]
| burial_date = 
| burial_place = 
| religion = [[សាសនាហិណ្ឌូ​នៅប្រទេសកម្ពុជា|សាសនាហិណ្ឌូ​បែបខ្មែរ]]និង[[នាគខ្មែរ និង នាគសាសនា|នាគសាសនា]]{{small|(រួម[[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]])}}
| signature = 
| signature_alt =
}} 
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនិងបាទបរិចារិកានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

ព្រះនាង'''កម្វុជរាជលក្ឝ្មី''' គឺជាសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សកម្ពុជា[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]និងជា[[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះអគ្គមហេសី]]របស់ព្រះបាទ[[ភវវម៌្មទី១]] [[រាជានិយមកម្ពុជា|អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]] [[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]។ ព្រះនាងបានរៀបអភិសេកជាមួយព្រះមហាក្សត្រនៃអាណាចក្រ[[ចេនឡា]]ព្រះនាម [[ភវវម៌្មទី១]] ព្រះនាងគឺជាសាច់ញាតិខាងមាតានៃវ្រះបាទ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម]]។ ព្រះនាងជាប់ខ្សែខាងព្រះមាតារបស់ព្រះបាទ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម]] ចុះពីព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ឝ្រុតវម៌្ម]]។ នៅក្រោយការ​ចូលព្រះ​ទិវង្គត​របស់​ ព្រះបាទ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម]](ជាព្រះបិតា)​។ ព្រះនាងត្រូវបានតែងតាំងជាសម្តេចព្រះមហាក្សត្រីយានីបានបម្រើជាអ្នករាជានុសិទ្ធិក្នុងកំឡុងឆ្នាំចុងក្រោយនៃរជ្ជកាលព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]]ក្នុងគ.ស ៥៧៥។&lt;ref&gt;Cœdès, George. The Making of South East Asia. — Routledge, 2015.&lt;/ref&gt; 

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[វីរនារីខ្មែរ]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 
* [[រាជានិយមកម្ពុជា]]
* [[ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ (អង្គអេង)|ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ]]
* [[បទពង្សាវតារខ្មែរ]]
* ឯកសារចិន
* ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ ដោយលោកស្រី ត្រឹង ងារ
* ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរដោយលោករស់ ចន្ទាបុត្រ។
* [[ព្រះ​រាជ​ពង្សាវតារ]]​ភាគ​ទី ១ [[នគរវ្នំ|សម័យនគរ​ភ្នំ]] ដោយ [[ឈឹក ក្រសេម|ក្រសេម-ទេពពិទូរ]]
* ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ

{{commons category|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before=[[វីរវម៌្ម]]}}
{{s-ttl|title=[[រាជានិយមកម្ពុជា|សម្ដេចព្រះមហាក្សត្រិយានីក្រុងកម្ពុជាធិបតី]]&lt;br/&gt;[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]|years=គ.ស ៥៧៥-៥៨០}}
{{s-aft|after=[[ភវវម៌្មទី១]]}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before=[[វីរៈទេវី|ព្រះនាងវីរៈទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]]​)}}
{{s-ttl|title=[[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ចក្រវរ្តិនីកម្វុជទេឝ]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី​)|years=គ.ស ៥៥០-៦០០​}}
{{s-aft|after=[[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទមហេន្ទ្រវម៌្ម|មហេន្ទ្រទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[មហេន្ទ្រវម៌្ម (ក្សត្រចេនឡា)|មហិន្ទ្រវរ្ម័នទី១]]​)}}
{{s-end}}


[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សានុវង្សនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃឝ្រេឝ្ឋបុរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សកម្វុ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>1ai7xo6e6b3qacia181frxi3dhpdixt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>339999</id>
      <parentid>339998</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:52:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ព្រះរាជប្រវត្តិអង្គអគ្គមហេសីនៃព្រះបាទភវវម៌្មទី១</comment>
      <origin>339999</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9187" sha1="r4lhnb40fk81td6nrbuaf6c4xy90nv8" xml:space="preserve">{{Infobox royalty
| consort = yes
| name = '''ព្រះនាងកម្វុជរាជលក្ឝ្មី'''
| title = [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ចក្រវរ្តិនីកម្វុជទេឝ]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី​)
| image = 
| caption = 
| succession = [[រាជានិយមកម្ពុជា|សម្ដេចព្រះមហាក្សត្រិយានី]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]
| more_text = 
| reign = រជ្ជកាលគ្រងរាជ គ.ស ៥៧៥-៥៨០
| reign_type = Reign
| reg_type = រជ្ជកាលគ្រងរាជ
| regent = គ.ស ៥៧៥-៥៨០&lt;br/&gt;[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Sharan |first=Mahesh Kumar |url=https://books.google.com/books?id=8B886QamMBMC&amp;pg=RA4-PA33 |title=Studies In Sanskrit Inscriptions Of Ancient Cambodia |publisher=Abhinav Publications |year=2003 |isbn=978-81-7017-006-8 |pages=33|language=en}}&lt;/ref&gt;
| predecessor = វ្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]] 
| successor = វ្រះបាទ[[ភវវម៌្មទី១]]
| succession1 = [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ចក្រវរ្តិនីកម្វុជទេឝ]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី​)
| reign1 = គ.ស ៥៥០-៦០០
| reign_type1 = Tenure
| coronation1 = 
| predecessor1 = [[វីរៈទេវី|ព្រះនាងវីរៈទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]]​) 
| successor1 = [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទមហេន្ទ្រវម៌្ម|ព្រះនាងមហេន្ទ្រទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[មហេន្ទ្រវម៌្ម (ក្សត្រចេនឡា)|មហិន្ទ្រវរ្ម័នទី១]]​) 
| spouse = វ្រះបាទ[[ភវវម៌្មទី១]]
| issue = 
| house = [[រាជវង្សវរ្ម័ន|សូយ៌្យវង្ស]] {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| father = វ្រះបាទ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម]]
| mother = [[ឝ្រេឝ្ឋទេវី]]
| full_name = 
| birth_date =
| birth_place = ជយាទិត្យបុរ
| death_date = គ.ស ៥៨០
| death_place = [[វត្តភូ|ឝ្រេឝ្ឋបុរ]]
| burial_date = 
| burial_place = 
| religion = [[សាសនាហិណ្ឌូ​នៅប្រទេសកម្ពុជា|សាសនាហិណ្ឌូ​បែបខ្មែរ]]និង[[នាគខ្មែរ និង នាគសាសនា|នាគសាសនា]]{{small|(រួម[[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]])}}
| signature = 
| signature_alt =
}} 
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនិងបាទបរិចារិកានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី}}

ព្រះនាង'''កម្វុជរាជលក្ឝ្មី''' គឺជាសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សកម្ពុជា[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]និងជា[[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះអគ្គមហេសី]]របស់ព្រះបាទ[[ភវវម៌្មទី១]] [[រាជានិយមកម្ពុជា|អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]] [[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]។ ព្រះនាងបានរៀបអភិសេកជាមួយព្រះមហាក្សត្រនៃអាណាចក្រ[[ចេនឡា]]ព្រះនាម [[ភវវម៌្មទី១]] ព្រះនាងគឺជាសាច់ញាតិខាងមាតានៃវ្រះបាទ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម]]។ ព្រះនាងជាប់ខ្សែខាងព្រះមាតារបស់ព្រះបាទ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម]] ចុះពីព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ឝ្រុតវម៌្ម]]។ នៅក្រោយការ​ចូលព្រះ​ទិវង្គត​របស់​ ព្រះបាទ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម]](ជាព្រះបិតា)​។ ព្រះនាងត្រូវបានតែងតាំងជាសម្តេចព្រះមហាក្សត្រីយានីបានបម្រើជាអ្នករាជានុសិទ្ធិក្នុងកំឡុងឆ្នាំចុងក្រោយនៃរជ្ជកាលព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]]ក្នុងគ.ស ៥៧៥។&lt;ref&gt;Cœdès, George. The Making of South East Asia. — Routledge, 2015.&lt;/ref&gt; 

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[វីរនារីខ្មែរ]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 
* [[រាជានិយមកម្ពុជា]]
* [[ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ (អង្គអេង)|ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ]]
* [[បទពង្សាវតារខ្មែរ]]
* ឯកសារចិន
* ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ ដោយលោកស្រី ត្រឹង ងារ
* ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរដោយលោករស់ ចន្ទាបុត្រ។
* [[ព្រះ​រាជ​ពង្សាវតារ]]​ភាគ​ទី ១ [[នគរវ្នំ|សម័យនគរ​ភ្នំ]] ដោយ [[ឈឹក ក្រសេម|ក្រសេម-ទេពពិទូរ]]
* ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ

{{commons category|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before=[[វីរវម៌្ម]]}}
{{s-ttl|title=[[រាជានិយមកម្ពុជា|សម្ដេចព្រះមហាក្សត្រិយានីក្រុងកម្ពុជាធិបតី]]&lt;br/&gt;[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]|years=គ.ស ៥៧៥-៥៨០}}
{{s-aft|after=[[ភវវម៌្មទី១]]}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before=[[វីរៈទេវី|ព្រះនាងវីរៈទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]]​)}}
{{s-ttl|title=[[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ចក្រវរ្តិនីកម្វុជទេឝ]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី​)|years=គ.ស ៥៥០-៦០០​}}
{{s-aft|after=[[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទមហេន្ទ្រវម៌្ម|មហេន្ទ្រទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[មហេន្ទ្រវម៌្ម (ក្សត្រចេនឡា)|មហិន្ទ្រវរ្ម័នទី១]]​)}}
{{s-end}}


[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សានុវង្សនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃឝ្រេឝ្ឋបុរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សកម្វុ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>r4lhnb40fk81td6nrbuaf6c4xy90nv8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>រុទ្រទេវី</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27919</id>
    <revision>
      <id>340010</id>
      <parentid>338082</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T15:41:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>អង្គអគ្គមហេសីនៃព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន</comment>
      <origin>340010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7501" sha1="p77cnsvwwnppqfno4r977mmav822hsy" xml:space="preserve">{{Infobox monarch
| name            = ព្រះរុទ្រទេវី
| title           = [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចក្រវរ្តិនក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី)
| image           =
| caption         =
| reign           = គ.ស.៥១៤-៥៥០
| coronation      =
| full name       = 
| predecessor     = [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|កៅណ្ឌិន្យជ័យវម៌្មអនុទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[កៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន]])
| successor       = [[ឝ្រុតទេវី|ស្រុតទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ស្រុតវម្ម៌]] [[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]])
| spouse          = ព្រះបាទ[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|រុទ្រវម៌្ម]]
| issue           = ព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]] អតីតព្រះមហាក្សត្រ[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]
| royal house     = 
| dynasty         = រាជវង្ស[[រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស|កៅណ្ឌិន្យច័ន្ធរវង្ស]] {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| father          = 
| mother          =
| birth_date   = 
| birth_place  = 
| death_date = 
| death_place  = 
| date of burial  =
| place of burial =
| religion = [[ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា​នៅ​កម្ពុជា|ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយមហាយានបែបខ្មែរ]] {{small|(រួម[[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]])}}
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនិងបាទបរិចារិកានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

'''រុទ្រទេវី''' (ព្រះនាមពិតមិនស្គាល់) គឺជាសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សកម្ពុជា[[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]]និងជា[[រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|ព្រះភរិយាតំណែងព្រះអគ្គមហេសី]]នៃព្រះបាទ[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|រុទ្រវម៌្ម]] [[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|អតីតព្រះចក្រវរ្តិននៃកម្វុជទេឝ]] [[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]] ក្រោយពីរៀបអភិសេកជាមួយព្រះបាទ[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|រុទ្រវម៌្ម]]និងមានរាជបុត្រមួយអង្គគឺព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]]  អតីតព្រះមហាក្សត្រ[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]៕&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf |title=Preah Khan Reach and The Genealogy of Khmer Kings |publisher=Cambosastra |author=Kenneth T. So |access-date= March 2, 2017 |date= |archive-date=2021-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210708043910/http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf}}&lt;/ref&gt;  

==ព្រះរាជប្រវត្តិ==
ព្រះអង្គបាន​រៀប​អភិសេក​ជាមួយ[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|ព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម]]និងមានព្រះរាជបុត្រមួយអង្គគឺ៖ ព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]] អតីតព្រះមហាក្សត្រ[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]៕

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[វីរនារីខ្មែរ]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 

{{commons category|រុទ្រទេវី}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before= [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|កៅណ្ឌិន្យជ័យវម៌្មអនុទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[កៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន]])}}
{{s-ttl|title= [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចក្រវរ្តិនក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី)|years= គ.ស.៥១៤-៥៥០}}
{{s-aft|after= [[ឝ្រុតទេវី|ស្រុតទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ស្រុតវម្ម៌]] [[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]])}}
{{s-end}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជត្រកូលកម្ពុសុរិយវង្ស]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីសម័យចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីហិណ្ឌូសាសនា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ហិណ្ឌូសាសនិកខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម័យចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនជាតិខ្មែរ]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>p77cnsvwwnppqfno4r977mmav822hsy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>340011</id>
      <parentid>340010</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T15:41:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Sreynaree1986 បានប្ដូរទីតាំង ទំព័រ [[ជយវម៌្មទី៤]] ទៅ [[ព្រះមហេសីនៃព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម]]: កែតម្រូវព័ត៌មាន។</comment>
      <origin>340010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7501" sha1="p77cnsvwwnppqfno4r977mmav822hsy" xml:space="preserve">{{Infobox monarch
| name            = ព្រះរុទ្រទេវី
| title           = [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចក្រវរ្តិនក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី)
| image           =
| caption         =
| reign           = គ.ស.៥១៤-៥៥០
| coronation      =
| full name       = 
| predecessor     = [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|កៅណ្ឌិន្យជ័យវម៌្មអនុទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[កៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន]])
| successor       = [[ឝ្រុតទេវី|ស្រុតទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ស្រុតវម្ម៌]] [[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]])
| spouse          = ព្រះបាទ[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|រុទ្រវម៌្ម]]
| issue           = ព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]] អតីតព្រះមហាក្សត្រ[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]
| royal house     = 
| dynasty         = រាជវង្ស[[រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស|កៅណ្ឌិន្យច័ន្ធរវង្ស]] {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| father          = 
| mother          =
| birth_date   = 
| birth_place  = 
| death_date = 
| death_place  = 
| date of burial  =
| place of burial =
| religion = [[ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា​នៅ​កម្ពុជា|ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយមហាយានបែបខ្មែរ]] {{small|(រួម[[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]])}}
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនិងបាទបរិចារិកានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

'''រុទ្រទេវី''' (ព្រះនាមពិតមិនស្គាល់) គឺជាសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សកម្ពុជា[[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]]និងជា[[រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|ព្រះភរិយាតំណែងព្រះអគ្គមហេសី]]នៃព្រះបាទ[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|រុទ្រវម៌្ម]] [[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|អតីតព្រះចក្រវរ្តិននៃកម្វុជទេឝ]] [[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]] ក្រោយពីរៀបអភិសេកជាមួយព្រះបាទ[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|រុទ្រវម៌្ម]]និងមានរាជបុត្រមួយអង្គគឺព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]]  អតីតព្រះមហាក្សត្រ[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]៕&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf |title=Preah Khan Reach and The Genealogy of Khmer Kings |publisher=Cambosastra |author=Kenneth T. So |access-date= March 2, 2017 |date= |archive-date=2021-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210708043910/http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf}}&lt;/ref&gt;  

==ព្រះរាជប្រវត្តិ==
ព្រះអង្គបាន​រៀប​អភិសេក​ជាមួយ[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|ព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម]]និងមានព្រះរាជបុត្រមួយអង្គគឺ៖ ព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]] អតីតព្រះមហាក្សត្រ[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]៕

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[វីរនារីខ្មែរ]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 

{{commons category|រុទ្រទេវី}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before= [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|កៅណ្ឌិន្យជ័យវម៌្មអនុទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[កៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន]])}}
{{s-ttl|title= [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចក្រវរ្តិនក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី)|years= គ.ស.៥១៤-៥៥០}}
{{s-aft|after= [[ឝ្រុតទេវី|ស្រុតទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ស្រុតវម្ម៌]] [[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]])}}
{{s-end}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជត្រកូលកម្ពុសុរិយវង្ស]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីសម័យចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីហិណ្ឌូសាសនា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ហិណ្ឌូសាសនិកខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម័យចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនជាតិខ្មែរ]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>p77cnsvwwnppqfno4r977mmav822hsy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>340013</id>
      <parentid>340011</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T15:42:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Sreynaree1986 បានប្ដូរទីតាំង ទំព័រ [[ព្រះមហេសីនៃព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម]] ទៅ [[រុទ្រទេវី]]: កែតម្រូវព័ត៌មាន។</comment>
      <origin>340010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7501" sha1="p77cnsvwwnppqfno4r977mmav822hsy" xml:space="preserve">{{Infobox monarch
| name            = ព្រះរុទ្រទេវី
| title           = [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចក្រវរ្តិនក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី)
| image           =
| caption         =
| reign           = គ.ស.៥១៤-៥៥០
| coronation      =
| full name       = 
| predecessor     = [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|កៅណ្ឌិន្យជ័យវម៌្មអនុទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[កៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន]])
| successor       = [[ឝ្រុតទេវី|ស្រុតទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ស្រុតវម្ម៌]] [[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]])
| spouse          = ព្រះបាទ[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|រុទ្រវម៌្ម]]
| issue           = ព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]] អតីតព្រះមហាក្សត្រ[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]
| royal house     = 
| dynasty         = រាជវង្ស[[រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស|កៅណ្ឌិន្យច័ន្ធរវង្ស]] {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| father          = 
| mother          =
| birth_date   = 
| birth_place  = 
| death_date = 
| death_place  = 
| date of burial  =
| place of burial =
| religion = [[ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា​នៅ​កម្ពុជា|ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយមហាយានបែបខ្មែរ]] {{small|(រួម[[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]])}}
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនិងបាទបរិចារិកានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

'''រុទ្រទេវី''' (ព្រះនាមពិតមិនស្គាល់) គឺជាសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សកម្ពុជា[[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]]និងជា[[រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|ព្រះភរិយាតំណែងព្រះអគ្គមហេសី]]នៃព្រះបាទ[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|រុទ្រវម៌្ម]] [[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|អតីតព្រះចក្រវរ្តិននៃកម្វុជទេឝ]] [[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]] ក្រោយពីរៀបអភិសេកជាមួយព្រះបាទ[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|រុទ្រវម៌្ម]]និងមានរាជបុត្រមួយអង្គគឺព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]]  អតីតព្រះមហាក្សត្រ[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]៕&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf |title=Preah Khan Reach and The Genealogy of Khmer Kings |publisher=Cambosastra |author=Kenneth T. So |access-date= March 2, 2017 |date= |archive-date=2021-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210708043910/http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf}}&lt;/ref&gt;  

==ព្រះរាជប្រវត្តិ==
ព្រះអង្គបាន​រៀប​អភិសេក​ជាមួយ[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|ព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម]]និងមានព្រះរាជបុត្រមួយអង្គគឺ៖ ព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]] អតីតព្រះមហាក្សត្រ[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]៕

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[វីរនារីខ្មែរ]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 

{{commons category|រុទ្រទេវី}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before= [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|កៅណ្ឌិន្យជ័យវម៌្មអនុទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[កៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន]])}}
{{s-ttl|title= [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចក្រវរ្តិនក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី)|years= គ.ស.៥១៤-៥៥០}}
{{s-aft|after= [[ឝ្រុតទេវី|ស្រុតទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ស្រុតវម្ម៌]] [[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]])}}
{{s-end}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជត្រកូលកម្ពុសុរិយវង្ស]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីសម័យចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីហិណ្ឌូសាសនា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ហិណ្ឌូសាសនិកខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម័យចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនជាតិខ្មែរ]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>p77cnsvwwnppqfno4r977mmav822hsy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>340015</id>
      <parentid>340013</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T15:44:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>អង្គអគ្គមហេសីនៃព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន</comment>
      <origin>340015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7522" sha1="06012vqa4on64xege3t1i4r3h2c6mdn" xml:space="preserve">{{Infobox monarch
| name            = ព្រះរុទ្រទេវី
| title           = [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចក្រវរ្តិនក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី)
| image           =
| caption         =
| reign           = គ.ស.៥១៤-៥៥០
| coronation      =
| full name       = 
| predecessor     = [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|កៅណ្ឌិន្យជ័យវម៌្មអនុទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[កៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន]])
| successor       = [[ឝ្រុតទេវី|ស្រុតទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ស្រុតវម្ម៌]] [[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]])
| spouse          = ព្រះបាទ[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|រុទ្រវម៌្ម]]
| issue           = ព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]] អតីតព្រះមហាក្សត្រ[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]
| royal house     = 
| dynasty         = រាជវង្ស[[រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស|កៅណ្ឌិន្យច័ន្ធរវង្ស]] {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| father          = 
| mother          =
| birth_date   = 
| birth_place  = 
| death_date = 
| death_place  = 
| date of burial  =
| place of burial =
| religion = [[ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា​នៅ​កម្ពុជា|ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយមហាយានបែបខ្មែរ]] {{small|(រួម[[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]])}}
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនិងបាទបរិចារិកានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

'''រុទ្រទេវី''' (ព្រះនាមពិតមិនស្គាល់) គឺជាសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សកម្ពុជា[[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]]និងជា[[រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|ព្រះភរិយាតំណែងព្រះអគ្គមហេសី]]នៃព្រះបាទ[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|រុទ្រវម៌្ម]] [[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|អតីតព្រះចក្រវរ្តិននៃកម្វុជទេឝ]] [[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]] ក្រោយពីរៀបអភិសេកជាមួយព្រះបាទ[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|រុទ្រវម៌្ម]]និងមានរាជបុត្រមួយអង្គគឺព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]]  អតីតព្រះមហាក្សត្រ[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]៕&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf |title=Preah Khan Reach and The Genealogy of Khmer Kings |publisher=Cambosastra |author=Kenneth T. So |access-date= March 2, 2017 |date= |archive-date=2021-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210708043910/http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf}}&lt;/ref&gt;  

==ព្រះរាជប្រវត្តិ==
ព្រះអង្គបាន​រៀប​អភិសេក​ជាមួយ[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|ព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម]]និងមានព្រះរាជបុត្រមួយអង្គគឺ៖ ព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]] អតីតព្រះមហាក្សត្រ[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]៕

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[វីរនារីខ្មែរ]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 

{{commons category|រុទ្រទេវី}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before= [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|កៅណ្ឌិន្យជ័យវម៌្មអនុទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[កៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន]])}}
{{s-ttl|title= [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចក្រវរ្តិនក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី)|years= គ.ស.៥១៤-៥៥០}}
{{s-aft|after= [[ឝ្រុតទេវី|ស្រុតទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ស្រុតវម្ម៌]] [[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]])}}
{{s-end}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យច័ន្ធរវង្ស]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីសម័យនគរភ្នំ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីពុទ្ធសាសនា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ពុទ្ធសាសនិកខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម័យនគរភ្នំ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនជាតិខ្មែរ]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>06012vqa4on64xege3t1i4r3h2c6mdn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>340022</id>
      <parentid>340015</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T23:55:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>32568</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>340022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7693" sha1="j5v0dza3qe1b40rthr9wyzwp09vurt7" xml:space="preserve">{{Infobox monarch
| name            = ព្រះរុទ្រទេវី
| title           = [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចក្រវរ្តិនក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី)
| image           =
| caption         =
| reign           = គ.ស.៥១៤-៥៥០
| coronation      =
| full name       = 
| predecessor     = [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|កៅណ្ឌិន្យជ័យវម៌្មអនុទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[កៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន]])
| successor       = [[ឝ្រុតទេវី|ស្រុតទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ស្រុតវម្ម៌]] [[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]])
| spouse          = ព្រះបាទ[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|រុទ្រវម៌្ម]]
| issue           = ព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]] អតីតព្រះមហាក្សត្រ[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]
| royal house     = 
| dynasty         = រាជវង្ស[[រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស|កៅណ្ឌិន្យច័ន្ធរវង្ស]] {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| father          = 
| mother          =
| birth_date   = 
| birth_place  = 
| death_date = 
| death_place  = 
| date of burial  =
| place of burial =
| religion = [[ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា​នៅ​កម្ពុជា|ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយមហាយានបែបខ្មែរ]] {{small|(រួម[[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]])}}
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនិងបាទបរិចារិកានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

'''រុទ្រទេវី''' (ព្រះនាមពិតមិនស្គាល់) គឺជាសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សកម្ពុជា[[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]]និងជា[[រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|ព្រះភរិយាតំណែងព្រះអគ្គមហេសី]]នៃព្រះបាទ[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|រុទ្រវម៌្ម]] [[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|អតីតព្រះចក្រវរ្តិននៃកម្វុជទេឝ]] [[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]] ក្រោយពីរៀបអភិសេកជាមួយព្រះបាទ[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|រុទ្រវម៌្ម]]និងមានរាជបុត្រមួយអង្គគឺព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]]  អតីតព្រះមហាក្សត្រ[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]៕&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf |title=Preah Khan Reach and The Genealogy of Khmer Kings |publisher=Cambosastra |author=Kenneth T. So |access-date=March 2, 2017 |date= |archive-date=2021-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210708043910/http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf |archivedate=2021-07-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210708043910/http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  

==ព្រះរាជប្រវត្តិ==
ព្រះអង្គបាន​រៀប​អភិសេក​ជាមួយ[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|ព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម]]និងមានព្រះរាជបុត្រមួយអង្គគឺ៖ ព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]] អតីតព្រះមហាក្សត្រ[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]៕

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[វីរនារីខ្មែរ]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 

{{commons category|រុទ្រទេវី}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before= [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|កៅណ្ឌិន្យជ័យវម៌្មអនុទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[កៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន]])}}
{{s-ttl|title= [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចក្រវរ្តិនក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី)|years= គ.ស.៥១៤-៥៥០}}
{{s-aft|after= [[ឝ្រុតទេវី|ស្រុតទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ស្រុតវម្ម៌]] [[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]])}}
{{s-end}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យច័ន្ធរវង្ស]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីសម័យនគរភ្នំ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីពុទ្ធសាសនា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ពុទ្ធសាសនិកខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម័យនគរភ្នំ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនជាតិខ្មែរ]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>j5v0dza3qe1b40rthr9wyzwp09vurt7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>វីរៈទេវី</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27961</id>
    <revision>
      <id>340016</id>
      <parentid>233088</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T15:59:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>អង្គអគ្គមហេសីនៃព្រះបាទវីរវម៌្ម សម័យកាលចេនឡា</comment>
      <origin>340016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4382" sha1="52ki74bdvogbvvoj3bugjcd13pw6pb2" xml:space="preserve">{{Infobox monarch
| name            = ព្រះវីរៈទេវី&lt;br/&gt;(វីរទេវី)
| title           = [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចក្រវរ្តិនក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី)
| image           =
| caption         =
| reign           = គ.ស.៥៦០-៥៧៥
| coronation      =
| full name       = 
| predecessor     = [[ឝ្រេឝ្ឋទេវី|ស្រេស្ឋទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម|ព្រះបាទស្រេស្ឋវម្ម៌]])
| successor       = ព្រះនាង[[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ភវវម៌្មទី១]])
| spouse          = [[វីរវម៌្ម|ព្រះបាទវីរវម៌្ម]] 
| issue           = ព្រះបាទ[[មហេន្ទ្រវម៌្មទី១|ចិត្រសេនា]]&lt;ref name=anurak&gt;{{cite journal|url=https://so01.tci-thaijo.org/index.php/damrong/article/view/279760/182022|title=Ban Wang Phai Inscription: The Historical Context of The Relationship Between Si Thep Dvaravati and Chenla|doi=10.14456/drj.2025.12|first=Anurak|last=Depimai|language=th|year=2025|volume=24|issue=2|journal=Damrong Journal of the {{ill|Faculty of Archaeology Silpakorn University|th|คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร}}|archivedate=9 March 2026|archiveurl=https://archive.org/details/ban-wang-phai-inscription-the-historical-context-of-the-relationship-between-si-/page/n7/mode/2up}}&lt;/ref&gt;{{rp|38, 41}}
| royal house     = 
| dynasty         = [[រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស|រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យច័ន្ធរវង្ស]] {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| father          = 
| mother          =
| birth_date   = 
| birth_place  = 
| death_date = 
| death_place  = 
| date of burial  =
| place of burial =
| religion = [[សាសនាហិណ្ឌូ​នៅកម្ពុជា|សាសនាហិណ្ឌូបែបខ្មែរ]][[សៃវៈនិកាយ|លទ្ធិព្រះសិវៈនិយម]] {{small|(រួម[[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]])}}
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនិងបាទបរិចារិកានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[វីរនារីខ្មែរ]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 

{{commons category|វីរៈទេវី}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីសម័យចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីហិណ្ឌូសាសនា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ហិណ្ឌូសាសនិកខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម័យចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនជាតិខ្មែរ]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>52ki74bdvogbvvoj3bugjcd13pw6pb2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>340017</id>
      <parentid>340016</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T16:00:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Sreynaree1986 បានប្ដូរទីតាំង ទំព័រ [[ឦឝានវម៌្មទី២]] ទៅ [[វីរទេវី]]: កែតម្រូវព័ត៌មាន។</comment>
      <origin>340016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4382" sha1="52ki74bdvogbvvoj3bugjcd13pw6pb2" xml:space="preserve">{{Infobox monarch
| name            = ព្រះវីរៈទេវី&lt;br/&gt;(វីរទេវី)
| title           = [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចក្រវរ្តិនក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី)
| image           =
| caption         =
| reign           = គ.ស.៥៦០-៥៧៥
| coronation      =
| full name       = 
| predecessor     = [[ឝ្រេឝ្ឋទេវី|ស្រេស្ឋទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម|ព្រះបាទស្រេស្ឋវម្ម៌]])
| successor       = ព្រះនាង[[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ភវវម៌្មទី១]])
| spouse          = [[វីរវម៌្ម|ព្រះបាទវីរវម៌្ម]] 
| issue           = ព្រះបាទ[[មហេន្ទ្រវម៌្មទី១|ចិត្រសេនា]]&lt;ref name=anurak&gt;{{cite journal|url=https://so01.tci-thaijo.org/index.php/damrong/article/view/279760/182022|title=Ban Wang Phai Inscription: The Historical Context of The Relationship Between Si Thep Dvaravati and Chenla|doi=10.14456/drj.2025.12|first=Anurak|last=Depimai|language=th|year=2025|volume=24|issue=2|journal=Damrong Journal of the {{ill|Faculty of Archaeology Silpakorn University|th|คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร}}|archivedate=9 March 2026|archiveurl=https://archive.org/details/ban-wang-phai-inscription-the-historical-context-of-the-relationship-between-si-/page/n7/mode/2up}}&lt;/ref&gt;{{rp|38, 41}}
| royal house     = 
| dynasty         = [[រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស|រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យច័ន្ធរវង្ស]] {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| father          = 
| mother          =
| birth_date   = 
| birth_place  = 
| death_date = 
| death_place  = 
| date of burial  =
| place of burial =
| religion = [[សាសនាហិណ្ឌូ​នៅកម្ពុជា|សាសនាហិណ្ឌូបែបខ្មែរ]][[សៃវៈនិកាយ|លទ្ធិព្រះសិវៈនិយម]] {{small|(រួម[[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]])}}
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនិងបាទបរិចារិកានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[វីរនារីខ្មែរ]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 

{{commons category|វីរៈទេវី}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីសម័យចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីហិណ្ឌូសាសនា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ហិណ្ឌូសាសនិកខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម័យចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនជាតិខ្មែរ]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>52ki74bdvogbvvoj3bugjcd13pw6pb2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>340019</id>
      <parentid>340017</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T16:00:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Sreynaree1986 បានប្ដូរទីតាំង ទំព័រ [[វីរទេវី]] ទៅ [[វីរៈទេវី]]: កែតម្រូវព័ត៌មាន។</comment>
      <origin>340016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4382" sha1="52ki74bdvogbvvoj3bugjcd13pw6pb2" xml:space="preserve">{{Infobox monarch
| name            = ព្រះវីរៈទេវី&lt;br/&gt;(វីរទេវី)
| title           = [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចក្រវរ្តិនក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី)
| image           =
| caption         =
| reign           = គ.ស.៥៦០-៥៧៥
| coronation      =
| full name       = 
| predecessor     = [[ឝ្រេឝ្ឋទេវី|ស្រេស្ឋទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម|ព្រះបាទស្រេស្ឋវម្ម៌]])
| successor       = ព្រះនាង[[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ភវវម៌្មទី១]])
| spouse          = [[វីរវម៌្ម|ព្រះបាទវីរវម៌្ម]] 
| issue           = ព្រះបាទ[[មហេន្ទ្រវម៌្មទី១|ចិត្រសេនា]]&lt;ref name=anurak&gt;{{cite journal|url=https://so01.tci-thaijo.org/index.php/damrong/article/view/279760/182022|title=Ban Wang Phai Inscription: The Historical Context of The Relationship Between Si Thep Dvaravati and Chenla|doi=10.14456/drj.2025.12|first=Anurak|last=Depimai|language=th|year=2025|volume=24|issue=2|journal=Damrong Journal of the {{ill|Faculty of Archaeology Silpakorn University|th|คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร}}|archivedate=9 March 2026|archiveurl=https://archive.org/details/ban-wang-phai-inscription-the-historical-context-of-the-relationship-between-si-/page/n7/mode/2up}}&lt;/ref&gt;{{rp|38, 41}}
| royal house     = 
| dynasty         = [[រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស|រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យច័ន្ធរវង្ស]] {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| father          = 
| mother          =
| birth_date   = 
| birth_place  = 
| death_date = 
| death_place  = 
| date of burial  =
| place of burial =
| religion = [[សាសនាហិណ្ឌូ​នៅកម្ពុជា|សាសនាហិណ្ឌូបែបខ្មែរ]][[សៃវៈនិកាយ|លទ្ធិព្រះសិវៈនិយម]] {{small|(រួម[[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]])}}
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនិងបាទបរិចារិកានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[វីរនារីខ្មែរ]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 

{{commons category|វីរៈទេវី}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីសម័យចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីហិណ្ឌូសាសនា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ហិណ្ឌូសាសនិកខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម័យចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនជាតិខ្មែរ]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>52ki74bdvogbvvoj3bugjcd13pw6pb2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>340025</id>
      <parentid>340019</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T00:09:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>32568</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>340025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4422" sha1="o7zbq7i78297mm5z11y7aeo16xw9lpf" xml:space="preserve">{{Infobox monarch
| name            = ព្រះវីរៈទេវី&lt;br/&gt;(វីរទេវី)
| title           = [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចក្រវរ្តិនក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី)
| image           =
| caption         =
| reign           = គ.ស.៥៦០-៥៧៥
| coronation      =
| full name       = 
| predecessor     = [[ឝ្រេឝ្ឋទេវី|ស្រេស្ឋទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម|ព្រះបាទស្រេស្ឋវម្ម៌]])
| successor       = ព្រះនាង[[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ភវវម៌្មទី១]])
| spouse          = [[វីរវម៌្ម|ព្រះបាទវីរវម៌្ម]] 
| issue           = ព្រះបាទ[[មហេន្ទ្រវម៌្មទី១|ចិត្រសេនា]]&lt;ref name=anurak&gt;{{cite journal|url=https://so01.tci-thaijo.org/index.php/damrong/article/view/279760/182022|title=Ban Wang Phai Inscription: The Historical Context of The Relationship Between Si Thep Dvaravati and Chenla|doi=10.14456/drj.2025.12|first=Anurak|last=Depimai|language=th|year=2025|volume=24|issue=2|journal=Damrong Journal of the {{ill|Faculty of Archaeology Silpakorn University|th|คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร}}|archivedate=26 សីហា 2026|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260826015659/https://so01.tci-thaijo.org/index.php/damrong/article/view/279760/182022|accessdate=31 សីហា 2026|dead-url=}}&lt;/ref&gt;{{rp|38, 41}}
| royal house     = 
| dynasty         = [[រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស|រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យច័ន្ធរវង្ស]] {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| father          = 
| mother          =
| birth_date   = 
| birth_place  = 
| death_date = 
| death_place  = 
| date of burial  =
| place of burial =
| religion = [[សាសនាហិណ្ឌូ​នៅកម្ពុជា|សាសនាហិណ្ឌូបែបខ្មែរ]][[សៃវៈនិកាយ|លទ្ធិព្រះសិវៈនិយម]] {{small|(រួម[[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]])}}
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនិងបាទបរិចារិកានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[វីរនារីខ្មែរ]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 

{{commons category|វីរៈទេវី}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីសម័យចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីហិណ្ឌូសាសនា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ហិណ្ឌូសាសនិកខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម័យចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនជាតិខ្មែរ]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>o7zbq7i78297mm5z11y7aeo16xw9lpf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>340032</id>
      <parentid>340025</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T11:44:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>អង្គអគ្គមហេសីនៃព្រះបាទវីរវម៌្ម សម័យកាលចេនឡា</comment>
      <origin>340032</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8956" sha1="6lppxay16rf11s5pnb7pvb23dwqvscj" xml:space="preserve">{{Infobox monarch
| name            = ព្រះវីរៈទេវី&lt;br/&gt;(វីរទេវី)
| title           = [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចក្រវរ្តិនក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី)
| image           =
| caption         =
| reign           = គ.ស.៥៦០-៥៧៥
| coronation      =
| full name       = 
| predecessor     = [[ឝ្រេឝ្ឋទេវី|ស្រេស្ឋទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម|ព្រះបាទស្រេស្ឋវម្ម៌]])
| successor       = ព្រះនាង[[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ភវវម៌្មទី១]])
| spouse          = [[វីរវម៌្ម|ព្រះបាទវីរវម៌្ម]]និង[[ប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម|ព្រះបាទប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម]] 
| issue           = ព្រះបាទ[[មហេន្ទ្រវម៌្មទី១|ចិត្រសេនា]] ({{small|ដោយ[[វីរវម៌្ម|ព្រះបាទវីរវម៌្ម]]}})&lt;br/&gt;[[ភវវរ្ម័នទី១|ព្រះបាទភវវម៌្មទី១]] ({{small|ដោយ[[ប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម|ព្រះបាទប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម]]}})
| royal house     = 
| dynasty         = [[រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស|រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យច័ន្ធរវង្ស]] {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| father          = 
| mother          =
| birth_date   = 
| birth_place  = 
| death_date = 
| death_place  = 
| date of burial  =
| place of burial =
| religion = [[សាសនាហិណ្ឌូ​នៅកម្ពុជា|សាសនាហិណ្ឌូបែបខ្មែរ]][[សៃវៈនិកាយ|លទ្ធិព្រះសិវៈនិយម]] {{small|(រួម[[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]])}}
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនិងបាទបរិចារិកានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

'''វីរៈទេវី''' ឬ '''វីរទេវី''' (ព្រះនាមពិតមិនស្គាល់) គឺជាសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សកម្ពុជា[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]និងជា[[រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|ព្រះភរិយាតំណែងព្រះអគ្គមហេសី]]នៃ[[វីរវម៌្ម|ព្រះបាទវីរវម៌្ម]]និង[[ប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម|ព្រះបាទប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម]] [[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|អតីតព្រះចក្រវរ្តិននៃកម្វុជទេឝ]] [[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]] ក្រោយពីរៀបអភិសេកជាមួយ[[វីរវម៌្ម|ព្រះបាទវីរវម៌្ម]]និង[[ប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម|ព្រះបាទប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម]]និងមានរាជបុត្រាពីរអង្គគឺព្រះបាទ[[មហេន្ទ្រវម៌្មទី១|ចិត្រសេនា]]និង[[ភវវរ្ម័នទី១|ព្រះបាទភវវម៌្មទី១]] អតីត[[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា]] [[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]៕  

==ព្រះរាជប្រវត្តិ==
ព្រះអង្គបាន​រៀប​អភិសេក​ជាមួយ[[វីរវម៌្ម|ព្រះបាទវីរវម៌្ម]]និង[[ប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម|ព្រះបាទប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម]]និងមានព្រះរាជបុត្រាពីរអង្គគឺ៖ ព្រះបាទ[[មហេន្ទ្រវម៌្មទី១|ចិត្រសេនា]] (ដោយ[[វីរវម៌្ម|ព្រះបាទវីរវម៌្ម]]) និង[[ភវវរ្ម័នទី១|ព្រះបាទភវវម៌្មទី១]] (ដោយ[[ប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម|ព្រះបាទប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម]]) ដែល​ជាព្រះ​មហាក្សត្រ​នៃ​ព្រះ​រាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]] តាមរយៈសិលាចារឹកមួយមកពីចន្ទនគរនៅបាសាក់/លាវ (K.៣៦៣) [[វីរវម៌្ម|ព្រះបាទវីរវម៌្ម]]ក៏ជាបិតាព្រះអង្គម្ចាស់[[មហេន្ទ្រវម៌្មទី១|ចិត្រសេនា]]ដែរ ដែលជាព្រះអនុជនៃ[[ភវវរ្ម័នទី១|ព្រះបាទភវវម៌្មទី១]]។ ប្រាកដណាស់ ព្រះអង្គម្ចាស់ទាំងពីរអង្គនេះមានព្រះមាតារួមគ្នា តែបិតាផ្សេងគ្នា ដែលត្រូវបានបញ្ជាក់អះអាងដោយសិលាចារឹកស្រីទេព K.៩៧៨ (ប្រទេសថៃសម័យបច្ចុប្បន្ន៖15° 27’ N, 101° 4’ E) ដែលផ្ដល់ព័ត៌មានថា[[ភវវរ្ម័នទី១|ព្រះបាទភវវម៌្ម]]ជាបុត្រនៃ[[ប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម|ប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម]] និងជាព្រះនត្តានៃចក្រវរ្តិន៕&lt;ref name=anurak&gt;{{cite journal|url=https://so01.tci-thaijo.org/index.php/damrong/article/view/279760/182022|title=Ban Wang Phai Inscription: The Historical Context of The Relationship Between Si Thep Dvaravati and Chenla|doi=10.14456/drj.2025.12|first=Anurak|last=Depimai|language=th|year=2025|volume=24|issue=2|journal=Damrong Journal of the {{ill|Faculty of Archaeology Silpakorn University|th|คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร}}|archivedate=26 សីហា 2026|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260826015659/https://so01.tci-thaijo.org/index.php/damrong/article/view/279760/182022|accessdate=31 សីហា 2026|dead-url=}}&lt;/ref&gt;{{rp|38, 41}}
==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[វីរនារីខ្មែរ]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 

{{commons category|វីរៈទេវី}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីសម័យចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីហិណ្ឌូសាសនា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ហិណ្ឌូសាសនិកខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម័យចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនជាតិខ្មែរ]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>6lppxay16rf11s5pnb7pvb23dwqvscj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>សូយ៌្យវម៌្មទី១</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27990</id>
    <revision>
      <id>340027</id>
      <parentid>339905</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T00:22:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>32568</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>340027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27941" sha1="ckhg6u4fozhpmh3lxelx9cdngejrcyj" xml:space="preserve">{{លុបជាបន្ទាន់|ការបញ្ជូនបន្តរាងជារង្វង់}}
#បញ្ជូនបន្ត [[សូរ្យវម៌្មទី ១]]

== ជីវប្រវត្តិ ==
វ្រះបាទ'''សូយ៌្យវម៌្មទី១''' (អានថា:សូ-រ្យៈ-វ-រៈ-មៈ) រជ្ជកាល (គ.ស ១០០២-១០៥០) ព្រះនាមពេលសោយរាជ្យ '''ធូលីវ្រះបាទកម្រតេងកំត្វន អញឝ្រីសូយ្យ៌វម្ម៌ទេវ'''។ 	ព្រះអង្គតំរូវឲ្យមន្ត្រីទាំងអស់ធ្វើសច្ចាប្រណិធាន ដូចមានចារឹកនៅលើសសរ ក្លោងទ្វារចូលប្រាសាទភិមានអាកាស និងប្រាសាទឃ្លាំងជើង-ត្បូង។ ព្រះអង្គជាក្សត្រកាន់[[ព្រហ្មញ្ញសាសនា]] និកាយព្រះសិវ ព្រះអគ្គមហេសីព្រះនាម [[វីរលក្ឝ្មី]] ជាប់ខ្សែជាមួយវ្រះបាទ[[ហឝ៌វម៌្មទី១]] និង [[ឦឝានវម៌្មទី២]]។ ព្រះអង្គកសាង[[ប្រាសាទឃ្លាំងជើង]]-[[ប្រាសាទឃ្លាំងត្បូង|ត្បូង]] [[ភ្នំជីសូយ៌]] [[ភ្នំព្រះវិហារ]] ស្ថាបនាបង្ហើយ[[ប្រាសាទភិមានអាកាស]] និង[[ប្រាសាទវត្តឯកភ្នំ]]ជាដើម។ រាជ[[បុរោហិត]] គឺឆូលីជេងវ្រះកម្រតេង អញឝ្រី[[ជយេន្ទ្របណ្ឌិត]] ដែលត្រូវជាប្អូនថ្លៃ របស់ព្រះអង្គ។ 

សូយ៌្យវម៌្មទី១បានជ្រែករាជ្យវ្រះបាទ[[ឧទយាទិត្យវម៌្មទី១]] ដោយបង្ក្រាបកងទ័ពរបស់ព្រះអង្គក្នុងឆ្នាំប្រហែល ១០០២។ 
វ្រះបាទ​សូយ៌្យវម៌្មទី១ ដែល​ទ្រង់​បាន​ដណ្ដើម​រាជ្យ​ពី​វ្រះបាទ​[[ជយវីរវម៌្ម]]នេះ​ បាន​អះអាង​ថាព្រះអង្គ​ទ្រង់​ជាប់​ព្រះ​ញាតិ​ខាង​មាតា​វ្រះបាទ​[[ឥន្ទ្រវម៌្មទី១]] និង​ជាប់​ញាតិ​ទៅ​នឹង​ព្រះរាជ​បុត្រា​របស់​ព្រះអង្គ គឺ[[យឝោវម៌្មទី១]] ហើយ​ទំនង​ជា​មាន​កំណើត​កើត​ជា​នៅ​[[តម្ព្រ​លិង្គ]] ([[នគរ​ស្រី​ធម្មរាជ]]) ដែល​មាន​តំបន់[[លីហ្គរ]]ជា​មណ្ឌល​កណ្ដាល គឺ​ដែន​ដី​នៅ​ភាគ​ខាង​ជើង[[​ជ្រោយ​ម៉ាឡេស៊ី]] [[សូយ៌្យវម៌្ម]]ជារាជបុត្រនៃក្សត្រ[[តម្ព្រលិង្គ]]&lt;ref&gt;{{cite book|last=Quaritch|first=H. G.|title=Angkor and Rome: A Historical Comparison|date=1965|publisher=Bernard Quaritch, Ltd|location=Wales. London}}&lt;/ref&gt; ជានគរកាន់ពុទ្ធសាសនាតូចមួយលើ[[ទៀបកោះម៉ាឡេ]] ([[ថៃ]]សម័យបច្ចុប្បន្ន) ដែលជា[[រដ្ឋចំណុះ]]នៃរដ្ឋសត្រូវអង្គរ គឺ[[ឝ្រីវិជ័យ]]។ ដែន​ដី​នេះ​ជា​សម្បត្តិ​របស់​អាណាចក្រ[[ភ្វូណាន]] រួច​បន្ត​មក​[[ចេនឡាទឹក|កម្វុជទឹក]] ហើយ​ស្ថិត​នៅ​ជា​របស់​ខ្មែរ​រហូត​ដល់​ឆ្នាំ​ ១២២០ ទើប​បាត់​បង់។

នៅ​ក្នុង​ការ​វាយ​ដណ្ដើម​រាជ្យ​ពី​វ្រះបាទជយវីរវម៌្ម ព្រះអង្គ​រៀប​ចេញ​ដំណើរ​រៀប​ចំ​ទ័ព​ពី[[​ខេត្ត​នគររាជ]] ហើយ​នាំ​ទ័ព​វាយ​ទន្ទ្រាន​យក​បាន​ក្រុង[[​អង្គរ]]​នៅ​ឆ្នាំ​១០០៦ ហើយ​ថ្វី​ត្បិត​តែ​រហូត​ដល់​ឆ្នាំ ​១០១០ ទើប​ព្រះអង្គ​ទ្រង់​វាយ​ឈ្នះ​ជា​ស្ថាពរ​ក៏ដោយ ក៏​វ្រះបាទ​សូយ៌្យវម៌្មទី១ ទ្រង់​ចាត់​ទុក​ថា ព្រះអង្គ​បាន​ឡើង​សោយរាជ្យ​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​ ១០០២ គឺ​ដំណាល​គ្នា​នឹង​វ្រះបាទជយវីរវម៌្មម្ល៉េះ។ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមអូសបន្លាយជាមួយអ្នកនឹងត្រូវឡើងស្នងរាជ្យបន្តពីឧទយាទិត្យវម៌្មទី១ គឺជយវីរវម៌្មដែលមានដើមកំណើតម៉ាឡេចេញពី[[នគរម៉ាឡេ]]បុរាណ (បច្ចុប្បន្ន[[ម៉ាឡេស៊ី]]) &lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |year=2014 |title =Suryavarman I |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |publisher= |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/575497/Suryavarman-I |accessdate=February 24, 2014}}&lt;/ref&gt; សូយ៌្យវម៌្មទី១បានប្រកាសឡើងសោយរាជ្យនៅឆ្នាំ ១០១០។ ក្រោយ​ពី​បាន​ជ័យ​ជំនះ​ហើយ ព្រះអង្គ​ទ្រង់​បាន​រៀប​អភិសេក​ជាមួយ​នឹង​អតីត​អគ្គមហេសី​របស់​វ្រះបាទ​ជយវីរវម៌្ម ថែម​ទៀត​ផង។ នៅ​ឆ្នាំ ​១០១១ ព្រះអង្គ​ទ្រង់​បាន​បញ្ជា​អោយ​នាម៉ឺន​សព្វ​មុខ​មន្ត្រី ធ្វើ​ការ​ស្បថ​សច្ចា​ថា ស្មោះ​ត្រង់​នឹង​ព្រះអង្គ​ក្នុង​គ្រប់​កាលៈទេសៈ ពោល​គឺ​ទោះ​ស្ថិត​ក្នុង​ពេល​សង្គ្រាម​ក្តី ឬ​ក៏​ក្នុង​ពេល​មាន​សុខ​សន្តិភាព​ក្តី។ អត្ថបទ​សច្ចាប្រណិធាន​នេះ​មាន​ចារ​នៅ​ខ្លោងទ្វារ​ចូល​ទៅ​ព្រះ[[បរមរាជវាំង]]។

វ្រះបាទ​សូយ៌្យវម៌្មទី១ ទ្រង់​ជា​ស្ដេច​សឹក​ដ៏​អង់អាច​ក្លាហាន​បំផុត។ ព្រះអង្គ​ទ្រង់​បាន​លើក​ទ័ព​ទៅ​វាយ​ពួក​មន​នៅ​[[ហរិបុញ្ជយ]] [[លាំពូន]] ហើយ​និង​យុទ្ធនាការ​ដោយ​ជោគជ័យ​ជាច្រើន​លើក​ទៀត ធ្វើ​អោយ​ព្រះអង្គ​អាច​ត្រួតត្រា​បាន​គ្រប​ដណ្ដប់​លើ​វាល​ទំនាប[[​ទន្លេ​មេទឹក]] ទាំង​មូល និង​វាល​ទំនាប​ទន្លេ​មេគង្គ​រហូត​ដល់​[[ហ្លួង​ព្រះ​បាំង]]។ ក្នុង​វិស័យ​សំណង់ វ្រះបាទ​សូយ៌្យវម៌្មទី១ ទំនង​ជា​បាន​ស្ថាបនា​បង្ហើយ[[​ប្រាសាទ​ភិមាន​អាកាស]] [[ប្រាសាទ​តាកែវ]] និង​[[គោបុរៈ]] នៃ​[[រាជវាំង]]។ ក្រៅ​ពី​នេះ ព្រះអង្គ​បាន​កសាង​[[ប្រាសាទ​ភ្នំ​ជីសូរ]] ផ្នែក​ខ្លះ​នៃ​[[ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ]] និង[[​ប្រាសាទព្រះខ័នកំពង់ស្វាយ|ព្រះ​ខ័ន​កំពង់ស្វាយ]]។ គឺ​វ្រះបាទ​សូយ៌្យវម៌្មទី១ នេះ​ហើយ​ដែល​បាន​រៀប​ចំ​គំរោង​ប្លង់​ទីក្រុង​អង្គរ​ទី​២ ដែល​មាន​[[ប្រាសាទ​បាពួន]] ជា​ស្នូលហើយ​ដែល​ត្រូវ​បាន​កសាង​អោយ​សំរេចដោយ​ព្រះ[[រាជបុត្រ]] ឬ​ចៅ​ក្មួយ​របស់​ព្រះអង្គ ដែល​សោយរាជ្យ​បន្ត​ពី​ព្រះអង្គ។

ក្នុង​ផ្នែក​សាសនា​វិញ វ្រះបាទ​សូយ៌្យវម៌្មទី១ គឺ​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​សម័យ​អង្គរ​ដំបូង​គេ​បង្អស់ ដែល​កាន់​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​មហាយាន។ ក្នុង​រាជ្យ​ព្រះអង្គ​ក៏​ដូច​ជា​រាជ្យ​មុនៗ​ដែរ ថ្វី​ត្បិត​តែ​ព្រះអង្គ​កាន់​ពុទ្ធ​សាសនា ព្រះអង្គ​បាន​យក​ព្រះទ័យ​ទុក​ដាក់​នឹង​ព្រហ្មញ្ញសាសនា និង​សាសនា​ឯ​ទៀត​ដូច​គ្នា។

ជាក់ស្តែង ព្រះអង្គ​ទ្រង់​ចាត់​ចែង​អោយ​មន្ត្រី​របស់​ព្រះអង្គ​ជួស​ជុល​បូជនីយដ្ឋាន និង​បដិមា​ផ្សេងៗ​ខាង​ព្រហ្មញ្ញសាសនា ក្នុង​រាជធានី​ដែល​ខូចខាត​ដោយ​សង្គ្រាម​រដ្ឋប្បវេណីជាដើម។ ហើយ​ក៏​មាន​ចំណារ​នៃ​សិលាចារឹក​ខ្លះ​បាន​អោយ​ដឹង​ថា ក្នុង​រជ្ជកាល​របស់​ព្រះអង្គ ពួកអ្នក​កាន់​សាសនា​ព្រាហ្មណ៍ និង​កាន់​សាសនា​ព្រះពុទ្ធ​នៃ​យាន​ទាំង​ពីរ បាន​រួម​រស់​ដោយ​សុខសាន្ត​ជាមួយ​គ្នា​ទៀត​ផង កាលណោះដែរ ចក្រភពខ្មែរបានប្រកាន់[[ព្រហ្មញ្ញសាសនា]][[វៃឝ្ណវសំប្រទាយ|វៃឝ្ណវ]] សូយ៌្យវម៌្មគឺជាអ្នកកាន់[[ពុទ្ធសាសនាមហាយាន]]ដែលទ្រង់មានការប្រោសប្រណីផងដែរដល់វត្តមាន[[ពុទ្ធសាសនាថេរវាទ]]កំពុងរីកចំរើនក្នុងនគរខ្មែរ។ វ្រះបាទ​សូយ៌្យវម៌្មទី១ ទ្រង់​សោយ​ទិវង្គត​នៅ​ឆ្នាំ ​១០៥០ នៃ​គ្រិស្ដសករាជ ដោយ​មាន​ព្រះ​មរណនាម​ថា '''វ្រះបាទបរមនិវ្វានបទ''' ស្រដៀងព្រះនាម ស្ដេចក្នុងរឿងនិទានខ្មែរ ព្រះបាទនិព្វានបទ រឺ និព្វានបាទ រឺ និព្វានចក្រ។
&lt;ref&gt;http://www.rfa.org/khmer/news/history/activities-of-kings-during-angkor-04232014030656.html?&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;searchterm:utf8:ustring=%28%E1%9E%97%E1%9E%B6%E1%9E%82%E2%80%8B%E1%9F%A1%E1%9F%A2%29&lt;/ref&gt;

សូយ៌្យវម៌្មទី១បានបង្កើតចំណងការទូតជាមួយ[[រាជវង្សចោឡៈ]]នៅឥណ្ឌាខាងត្បូង។ សូយ៌្យវម៌្មទី១បានបញ្ជូនរទេះចំបាំងមួយគ្រឿងជាអំណោយទៅដល់ចក្រវរ្តិនចោឡៈ[[រាជរាជចោឡៈទី១]]។&lt;ref&gt;Indian History by Reddy: p.64&lt;/ref&gt; វាហាក់បីដូចជាថាព្រះមហាក្សត្រខ្មែរសូយ៌្យវម៌្មទី១បានស្នើសុំជំនួយពី[[ចក្រវរ្តិនចោឡៈ]]ដ៏មានឫទ្ធានុភាព[[រាជេន្ទ្រចោឡៈ]]ប្រឆាំងនឹងនគរ[[តម្ព្រលិង្គ]]។&lt;ref&gt;Kenneth R. Hall (October 1975), &quot;Khmer Commercial Development and Foreign Contacts under Sūryavarman I&quot;, Journal of the Economic and Social History of the Orient 18 (3), pp. 318-336, Brill Publishers&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Society and culture: the Asian heritage :  Juan R. Francisco, Ph.D. University of the Philippines Asian Center p.106&lt;/ref&gt; បន្ទាប់ដឹងអំពីសម្ព័ន្ធភាពរបស់សូយ៌្យវម៌្មជាមួយរាជេន្ទ្រចោឡៈ នគរតម្ព្រលិង្គក៏បានស្នើសុំជំនួយពីក្សត្រ[[ឝ្រីវិជយ]] [[សង្គ្រាមវិជយតុង្គវម៌្ម]]។&lt;ref&gt;Kenneth R. Hall (October 1975), &quot;Khmer Commercial Development and Foreign Contacts under Sūryavarman I&quot;, Journal of the Economic and Social History of the Orient 18 (3), pp. 318-336, Brill Publishers&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;R. C. Majumdar (1961), &quot;The Overseas Expeditions of King Rājendra Cola&quot;, Artibus Asiae 24 (3/4), pp. 338-342, Artibus Asiae Publishers&lt;/ref&gt; នៅទីបំផុត រឿងនេះបាននាំឱ្យ[[ចក្រភពចោឡៈ]]ធ្លាក់ក្នុងការប៉ះទង្គិចគ្នាជាមួយចក្រភពស្រីវិជ័យ។ សង្គ្រាមបានបញ្ចប់ជាមួយជ័យជំនះរបស់[[រាជវង្សចោឡៈ]] និងអង្គរនៃ[[កម្វុជទេឝ]] ហើយការបាត់បង់ភាគច្រើនជារបស់[[ចក្រភពស្រីវិជ័យ]] និងនគរ[[តម្ព្រលិង្គ]]។&lt;ref&gt;Kenneth R. Hall (October 1975), &quot;Khmer Commercial Development and Foreign Contacts under Sūryavarman I&quot;, Journal of the Economic and Social History of the Orient 18 (3), pp. 318-336, Brill Publishers&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;R. C. Majumdar (1961), &quot;The Overseas Expeditions of King Rājendra Cola&quot;, Artibus Asiae 24 (3/4), pp. 338-342, Artibus Asiae Publishers&lt;/ref&gt;

រជ្ជកាលរបស់ព្រះអង្គបន្ត ប៉ុន្មាន ៤០ ឆ្នាំ ហើយទ្រង់បានចំណាយរយៈពេលនោះដើម្បីការពាររាជ្យសម្បត្តិរបស់ទ្រង់។ បានត្រូវគេស្គាល់ថាជា &quot;ក្សត្រនៃច្បាប់យុត្តិធម៌&quot; ទ្រង់បានពង្រឹងអំណាចនយោបាយរបស់ទ្រង់ដោយការអញ្ជើញមន្ត្រីក្នុងតំបន់ចំនួនបួនពាក់នាក់ចូលមកកាន់ព្រះបរមរាជវាំង និងស្បថស្បែសច្ចាប្រណិធានស្វាមីភក្ដិស្មោះស្ម័គ្រទៅនឹងទ្រង់។ 

[[ព្រះរាជវាំង]]របស់ទ្រង់ស្ថិតនៅបរិវេណ[[អង្គរធំ]] និងទ្រង់គឺជាអ្នកដំបូងក្នុងចំណោមក្សត្រខ្មែរការពាររាជវាំងដែលប្រកបដោយកំពែង។ នៅឆ្នាំ ១០២២ សូយ៌្យវម៌្មទី១បានពង្រីកទឹកដីរបស់ទ្រង់ទៅខាងលិចដល់[[លវបុរី]]នៅ[[ថៃ]] និងចូលទៅដល់[[លាវ]]។

សំណង់សំខាន់ៗបានសាងឡើងដោយស្ដេចអង្គនេះមាន [[ប្រាសាទព្រះវិហារ]] លើ[[ភ្នំដងរែក]] និង[[ វិមានអាកាស]]។ សូយ៌្យវម៌្មទី១ក៏បានចាប់ផ្ដើមសាង[[អាងទឹក]]អង្គរទីពីរ [[បារាយណ៍ខាងលិច]] ដែលមានបណ្ដោយ ៨&amp;nbsp;គ.ម និងទទឹង ២,២&amp;nbsp;គ.ម។ វាអាចផ្ទុកបានច្រើនជាង ១២៣ លានលីត្រ។&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Freeman|first1=Michael|last2=Jacques|first2=Claude|title=Ancient Angkor|year= 2006|publisher=River Books|isbn= 974-8225-27-5|page=188}}&lt;/ref&gt; នេះគឺជាបារាយណ៍ខ្មែរធំបំផុតដែលនៅគង់វង្ស។ មានការបញ្ជាក់មួយចំនួនថា សូយ៌្យវម៌្មទី១បានបញ្ជូនអំណោយទៅកាន់[[រាជេន្ទ្រចោឡៈទី១]] ចក្រវរ្តិននៃ[[ចក្រភពចោឡៈ]]ដើម្បីសំរួលដល់ការដោះដូរពាណិជ្ជកម្មតាមដែលអាចធ្វើបាន។&lt;ref&gt;Economic Development, Integration, and Morality in Asia and the Americas  by Donald C. Wood p.176&lt;/ref&gt;

ទ្រង់ត្រូវបានស្នងរាជ្យបន្តដោយព្រះរាជបុត្ររបស់ទ្រង់ [[ឧទយាទិត្យវម៌្មទី២]] ដែលបានសុគតរង្វង់ឆ្នាំ ១០៦៦ ហើយ[[ហឝ៌វម៌្មទី៣]] (សទឝិវបទ) បានឡើងសោយរាជ្យជំនួស។ ពេលក្រោយបានបន្តការតស៊ូប្រឆាំងនឹងការបះបោរផ្ទៃក្នុង និងការវាយប្រឆាំងការឈ្លានពានពីពួក[[ចាម្ប៉ា|ចាម]]រហូតដល់ការសោយទិវង្គតរបស់ទ្រង់នៅឆ្នាំ ១០៨០។

==ពង្សាវលី==
*មានជាប់ញាតិខាងមាតារបស់ព្រះបាទ[[ឥន្ទ្រវម៌្មទី១]] និងជាប់ញាតិត្រូវនឹងព្រះរាជបុត្រារបស់ព្រះអង្គគឺ[[យឝោវម៌្មទី១]]
**ព្រះមហេសីព្រះនាម [[វីរលក្ឝ្មី]]
**ប្អូនថ្លៃ ព្រះរាជបុរោហិត [[ជយេន្ទ្របណ្ឌិត]] 
***ព្រះរាជបុត្រ [[ឧទយាទិត្យវម៌្មទី២]], [[ហឝ៌វម៌្មទី៣]]
****ព្រះរាជនត្តាក្សត្រី ព្រះនាម [[ឝ្រីជយរាជចូឌាមណី]]

==កាលវិភាគសិលាចារឹក==
អត្ថប្រយោជន៏មួយទៀតនៃការសិក្សាសិលាចារឹក ដែលគេប្រមូលបានមកអាចអោយយើងកែតំរូវលទ្ធផលនៃការវិភាគកន្លងមក គេបានដឹងថាព្រះមហាក្សត្រខ្មែរបានឡើងសោយរាជ្យសម្បត្តិស្នងរាជ្យពីវ្រះបាទ​[[ឧទយាទិត្យវម៌្មទី១]] ដែលបានចូលទិវង្គតនៅចន្លោះឆ្នាំ ១០០២ នៃគ.ស ក៏ប៉ុន្តែព្រះអង្គមិនមែនជាជនបរទេស ដូចជាគេបានប៉ាន់ស្មាននោះឡើយ។ ការសិក្សាវិភាគសិលាចារឹក K ៩២ នឹង K ៥៧៣ បានបញ្ជាក់អោយដឹងថា វ្រះបាទសូយ៌្យវម៌្មទី១ មានប្រភពពីសន្តតិវង្សជយវម៌្ម ក៏ប៉ុនែ្តជាត្រកូលនៃស្រឡាយ[[សូយ៌វង្ឝ]]ទៅវិញ។ ដោយឡែក​ការសិក្សា​ស្រាវជ្រាវថ្មី ក៏បានអោយដឹងទៀតថា បា្រសាទធំៗ ដែលព្រះអង្គបានកសាងលើកំពូលភ្នំដូចជា ភ្នំជីសូយ៌ ភ្នំព្រះវិហារ ភ្នំវត្តភូ ជាដើម កសាងឡើងសំរាប់តំកល់ព្រះឝិវលិង្គរាជរបស់ព្រះអង្គ ដែលមាន​ឈ្មោះថា '''សិខរេឝ្វរ សូយ៌្យទ្រិ សូយ៌វម៌េតេឝ្វរ''' និង '''ជយលេស្ហេត្រ'''។ល។

យោងទៅលើការវិភាគទិន្ន័យសិលាចារឹក យើងអាចនិយាយបានថា សិលាចារឹកទាក់ទិនទៅនិងពាក្យសម្បថនៅប្រាសាទវិមានអាកាស ក៏ដូចជាពាក្យសម្បថនៅទីកន្លែងផ្សេងៗ​ទៀតដែរ គឺជាអត្ថបទ[[​អក្សរសិល្ប៏]] ហើយវាក៏ជាកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្រ្តមួយយ៉ាងសំខាន់ បានបង្ហាញថា ជនជាតិខ្មែរនាសម័យមហានគរ ជាជនជាតិមូយច្បាស់លាស់ដឹងបុណ្យដឹងបាប ដឹងខុសដឹងត្រូវ ហើយបានលើក​តំលៃនៃសច្ចធម៌ សីលធម៌ យុត្តិធម៌និងភក្តីភាពយ៉ាងខ្ពស់ស្មើនិងជីវិត។ ហេតុនេះពាក្យសម្បថ[[តំរួចពល]] មានអត្ថន័យ និងខ្លឹមសារដូចជាអត្ថបទ[[សច្ចា​​ប្រណិធាន]]របស់​មន្រ្តីសម័យទំនើបនេះ។ ក្នុងអត្ថបទសម្បថរបស់វ្រះបាទសូយ៌្យវម៌្មទី១ យើងឃើញថា​មន្រ្តីគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ក្នុងកម្វុជទេឝ ហ៊ានថ្វាយជីវិត កាត់ដៃ បើសិនជាក្បត់នឹងព្រះមហាក្សត្រ ដោយឃុបឃិតជាមួយសត្រូវ។
ម្យ៉ាងទៀង ពួកគេក៏សុខចិត្តចុះនរក​ ៣២ ជាន់ដើម្បីរងទុក្ខជារៀងរហូតដរាបណា[[ព្រះអាទិត្យ]] និង[[ព្រះចន្ទ]]នៅតែមានពន្លឺ ដរាបនោះពួកគេនៅតែសោយទុក្ខវេទនា។

ការស្រាវជា្រវថ្មីៗរបស់យើង​ បានបំបាត់នូវភាពស្រពិចស្រពិលក្នុង[[ប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា]] ដែលពាក់ព័ន្ធទៅនឹងបញ្ហាដែលចោទឡើងថា តើវ្រះបាទ'''សូយ៌្យវម៌្មទេវ​''' និងវ្រះបាទ'''សូយ៌្យវម៌្ម''' ជាព្រះរាជាតែមួយ​ព្រះអង្គទេ ឫមួយយ៉ាងតិចណា?
ចំពោះយើង ព្រះនាមស្តេចទាំងពីរខាងលើនេះ គឺតំណាងអោយព្រះរាជាមួយព្រះអង្គ គឺវ្រះបាទសូយ៌្យវម៌្មទី១ ពោលគឺពុំមែនជាឈ្មោះមួយទៀតនៃវ្រះបាទ[[ជយវីរវម៌្ម|ជយវីវម៌្មទេវ]] ដូចដែលលោក​អៃ-ម៉ូនីញេ និងលោកល្វីហ្វីណូត៌ បានសន្និដ្ឋាននោះទេ​។

==កំណត់==
&lt;references/&gt;

{{S-start}}
{{s-reg}}
{{Succession box|before=[[ជយវីរវម៌្ម]]|title=[[បញ្ជីព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ចក្រវរ្តិននៃកម្វុជទេឝ]]|years=១០០៦&amp;ndash;១០៥០|after=[[ឧទយាទិត្យវម៌្មទី២]]}}
{{s-end}}

==តំណក្រៅ==
* http://www.art-and-archaeology.com/seasia/angkorkings.html
* http://khmerprideproductions.com/chapter4.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050424190544/http://khmerprideproductions.com/chapter4.html |date=2005-04-24 }}
* http://www.indochinaexclusive.com/srkbalspean.jpg {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060825205327/http://www.indochinaexclusive.com/srkbalspean.jpg |date=2006-08-25 }}

{{Persondata &lt;!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]]. --&gt;
| NAME              = Suryavarman 01
| ALTERNATIVE NAMES =
| SHORT DESCRIPTION = Cambodian king
| DATE OF BIRTH     =
| PLACE OF BIRTH    =
| DATE OF DEATH     = 1050
| PLACE OF DEATH    =
}}
{{DEFAULTSORT:Suryavarman 01}}
[[Category:ក្សត្រនៃកម្វុជទេឝ]]
[[Category:ក្សត្រពុទ្ធសាសនិក]]
[[Category:ពុទ្ធសាសនិកមហាយាន]]
[[Category:ពុទ្ធសាសនិកខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យ]]
[[Category:ក្សត្រសតវត្សទី១១នៅអាស៊ី]]</text>
      <sha1>ckhg6u4fozhpmh3lxelx9cdngejrcyj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ស៊ីសៈងាម</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28122</id>
    <revision>
      <id>339992</id>
      <parentid>337237</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:15:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ព្រះរាជប្រវត្តិ</comment>
      <origin>339992</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13034" sha1="ofg11utpzcb0qr1r67qtag7zcoox6wj" xml:space="preserve">{{Infobox monarch
| name            = ព្រះមេនាងស៊ីសៈងាម&lt;br/&gt;'''(សៀមស្រងៀម)''' 
| title           = [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|ព្រះមហេសីក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[សម័យកាលចតុមុខ]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះមេនាង)
| image           =
| caption         =
| reign           = ១៣៨៥-១៤៣២
| coronation      = 
| full name       = '''​ព្រះមេនាងស៊ីសៈងាម'''
| predecessor     = [[អ្នកម្នាងច័ន្ទ]]
| successor       = [[ទាវអគ្គរាជ]]
| spouse          = ព្រះ[[ឥន្ទរាជា]]ក្រោយមក[[បរមរាជាទី១|ព្រះបាទសម្ដេចព្រះបរមរាជាពញាយ៉ាតរាជាធិរាជ]] 
| issue           = ព្រះបាទ[[ស្រីរាជា]]&lt;br/&gt;ព្រះបាទ[[ស្រីសុរិយោទ័យ]]
| royal house     = 
| dynasty         = រាជវង្ស[[រាជវង្សឧទង|ឧទង]] {{small|(ដោយកំណើត)}}&lt;br /&gt;រាជវង្ស[[អង្គជ័យ|ចតុមុខ​មង្គល]] {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| father          = ឃុនទ្រង់ព្រះឥន្ទ រឺ ឃុនទ្រង់ដាន់មុន
| mother          = 
| birth_date   = 
| birth_place  = [[ស្រុកឧទង|ក្រុងឧទង]] (បច្ចុប្បន្នគឺ[[ស្រុកឧទង]] [[ខេត្តសុពណ៌បុរី]])
| death_date =  
| death_place  = [[សម័យកាលចតុមុខ|រាជធានីចតុមុខ]], [[សម័យកាលចតុមុខ]]
| date of burial  =
| place of burial =
| religion = [[ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ថៃ|ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទបែបសៀម]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(ជាមួយ[[សាសនាប្រជាប្រិយថៃ]]（[[វិញ្ញាណនិយម]]) និង[[ហិណ្ឌូសាសនា|ព្រហ្មញ្ញសាសនា]])&lt;/small&gt;
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនិងបាទបរិចារិកានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}
'''ព្រះមេនាងស៊ីសៈងាម''' គឺជាសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សកម្ពុជានៃសម័យកាលចតុមុខ និងទ្រង់ត្រូវជាព្រះមហេសីនៃ[[ឥន្ទរាជា|ពញាព្រែក]] ក្រោយបន្ទាប់ពីព្រះបាទ[[បរមរាជាទី១|ពញាយ៉ាត]] [[រាជានិយមកម្ពុជា|អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]] [[សម័យកាលចតុមុខ]] បានដណ្ដើមមហានគរបានវិញទ្រង់ក៏បានលើកព្រះនាងជា[[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|តំណែងព្រះស្នំឯក]]។  ព្រះអង្គជាព្រះវររាជមាតានៃពីរ[[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]] [[សម័យកាលចតុមុខ]] គឺជាព្រះបាទ[[ស្រីរាជា]]និងព្រះបាទ[[ស្រីសុរិយោទ័យ]]។&lt;ref name=briggs&gt;{{cite journal|title=Siamese Attacks on Angkor Before 1430|last=Briggs|first=Lawrence Palmer|journal=[[The Far Eastern Quarterly]]|year=1948|volume=8|issue=1|page=33|jstor=2049480}}&lt;/ref&gt; 

==ប្រវត្តិ==
កាលណោះ[[បរមរាជាទី១|ព្រះបាទសម្ដេចចៅពញាយ៉ាតរាជា]] ព្រះអង្គត្រៀមពលរួចជាស្រេចដើម្បីរំដោះ[[អង្គរធំ|មហានគរ]]មកវិញ។ ក្រោយមហាមាត្យទាំង ១២ នាក់ចេញទៅនោះ ព្រះអង្គក៏លើកទ័ពបណ្ដោយតាមក្រោយមក។ លុះមកដល់ហើយ ស្ដេចឃើញមន្ត្រី និង ទាហាន[[អាណាចក្រអយុធ្យា|សៀម]] កំពុងជ្រើមជ្រួលរមួលគ្នា ដូច្នេះ ក៏ទ្រង់ចូលចោមវាយ ព្រះមហានគរភ្លាមមួយរំពេច។ ពួករាស្ត្រខ្មែរ ក្នុងព្រះនគរ ក៏កាប់សំលាប់សៀម គ្មានញញើតដៃឡើយ ហើយបើកទ្វារចេញមកទទួលកងទ័ពព្រះអង្គ។ ខណៈនោះ [[បរមរាជាទី១|សម្ដេចចៅពញាយ៉ាត]] ព្រះអង្គក៏លើកក្បួនទ័ព ចូលក្នុងព្រះនគរកាប់សំលាប់ទ័ពសៀម និង ចាប់បានទុកជាឈ្លើយ ជាច្រើន។ បន្ទាប់មក ស្ដេចចូល[[ប្រាសាទ]] ទតព្រះនេត្រទៅយល់ស្ត្រីសៀមម្នាក់ ជា[[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|អ្នកម្នាង]] ព្រះឥន្ទរាជា មានរូបឆោមលោមពណ៌យ៉ាងល្អ កំពុងក្រាបយំ ទៀបកោដ្ឋស្ដេចសៀម ទើបសម្ដេចព្រះពញាយ៉ាត ក៏ទ្រង់សួរថា : ឯងឈ្មោះអី ជាកូនចៅអ្នកណា? នាងស្រីនោះ ក្រាបថ្វាយបង្គំ ឱនចោលកន្ទុយភ្នែកមើលព្រះអង្គ ហើយដាក់មុខក្រាបទូលថា : ខ្ញុំម្ចាស់ឈ្មោះ ស៊ីសា-ងាម ជាកូនឃុនទ្រង់ដាន់មុន ដែលត្រូវជាជីដូនមួយនឹងពញាតេជោក្រុងទេព។ ព្រះ[[ឥន្ទរាជា]] ជាព្រះរៀមជីដូនមួយ បានសុំខ្ញុំម្ចាស់មកធ្វើជា[[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|ព្រះម្នាង]]។ បើតាមពង្សាវតារផ្សេង ​ថា​នាង​ឈ្មោះ​ស៊ីសៈងៀម ​ត្រូវជា​កូន​របស់​ ​ឃុនទ្រង់ព្រះឥន្ទ។​ ​ ព្រះបរមបពិត្រ ជាអម្ចាស់ ស្ដេចទ្រង់ជ្រាបពីវង្សត្រកូល និង ពីរូបរាងលោមពណ៌ ម្នាងស្រីសៀមនេះហើយ ក៏សព្វព្រះទ័យនឹងអ្នកស៊ីសាងាមនោះណាស់។ ស្ដេចទ្រង់យកអ្នកម្នាងនោះ ទុកជាព្រះស្នំឯក កាលសម្ដេចព្រះចៅ ពញាយ៉ាតរាជា ស្ដេចបង្ក្រាបរាជសត្រូវសៀម បានរាបទាបហើយ ព្រះអង្គក៏ចាត់ទាហាន ឲ្យចេញទៅរក្សាគ្រប់ខេត្តទីទៃៗ ជាមាំមួន។ ខណៈនោះ សម្ដេចព្រះសុគន្ធា រាជាគណៈឋានានុក្រមបំរុង[[ព្រាហ្មណ៍|រាជគ្រូ]] [[ព្រាហ្មណ៍|បុរោហិត]] និង ព្រះបរមរាជវង្សានុវង្ស អង្គ[[អរិយធម៌ខ្មែរនៅសម័យក្រោយអង្គរ (ចតុមុខ-លង្វែក)|អគ្គមហាសេនា]] [[អរិយធម៌ខ្មែរនៅសម័យក្រោយអង្គរ (ចតុមុខ-លង្វែក)|សេនាបតី]] មន្ត្រីតូច ធំខ្ញុំរាជការ ជំនុំព្រមទាំងអញ្ជើញ សម្ដេចចៅពញាយ៉ាត ដែលគ្រងរាជ្យ ឲ្យឡើងសោយរាជ្យជាលំដាប់មក។ ក្រោយពីក្លាយជាមហេសីរបស់ទ្រង់មកព្រះម្នាងបានរាជបុត្រមួយ ព្រះនាម [[ស្រីរាជា]]និង[[ស្រីសុរិយោទ័យ]]។&lt;ref&gt;{{cite book|title=Histoire Du Cambodge|year=1914|page=217–18|last=Leclère|first=Adhémard|author-link=Adhémard Leclère|language=fr|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.280671/page/n223/mode/2up?|accessdate=13 June 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://km.wikibooks.org/wiki/%E1%9E%AF%E1%9E%80%E1%9E%9F%E1%9E%B6%E1%9E%9A%E1%9E%98%E1%9E%A0%E1%9E%B6%E1%9E%94%E1%9E%BB%E1%9E%9A%E1%9E%9F%E1%9E%81%E1%9F%92%E1%9E%98%E1%9F%82%E1%9E%9A/%E1%9E%95%E1%9F%82%E1%9E%93%E1%9E%8A%E1%9E%B8%E1%9E%96%E1%9F%92%E1%9E%9A%E1%9F%87%E1%9E%A5%E1%9E%93%E1%9F%92%E1%9E%91%E1%9E%9A%E1%9E%B6%E1%9E%87%E1%9E%B6&lt;/ref&gt;

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[វីរនារីខ្មែរ]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 
* [[រាជានិយមកម្ពុជា]]
* [[ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ (អង្គអេង)|ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ]]
* [[បទពង្សាវតារខ្មែរ]]
* ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរភាគរឿងនិទាន ដោយលោកបណ្ឌិតសភាចារ្យ [[រស់ ចន្ទ្រាបុត្រ]]
* ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ
* [[អរិយធម៌ខ្មែរនៅសម័យក្រោយអង្គរ (ចតុមុខ-លង្វែក)]]

{{commons category|ស៊ីសៈងាម}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before=[[អ្នកម្នាងច័ន្ទ]]}}
{{s-ttl|title=[[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|ព្រះមហេសីក្រុងកម្ពុជាធិបតី]]&lt;br/&gt;([[សម័យកាលចតុមុខ]])|years= 	១៣៨៥-១៤៣២}}
{{s-aft|after=[[ទាវអគ្គរាជ]]}}
{{s-end}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សានុវង្សនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកម្នាងសម័យចតុមុខ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកម្នាងនៃកម្វុជទេឝ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សអង្គជ័យ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកម្នាងនៃនគរអយុធ្យា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សឧទង]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខ្មែរដើមកំណើតសៀម]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>ofg11utpzcb0qr1r67qtag7zcoox6wj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ឝ្រេឝ្ឋទេវី</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35563</id>
    <revision>
      <id>339993</id>
      <parentid>291323</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:46:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ព្រះរាជប្រវត្តិអង្គអគ្គមហេសីនៃព្រះបាទស្រេស្ឋវម្ម៌</comment>
      <origin>339993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6898" sha1="hqur8i121d0mjxnygohuzolo84z921t" xml:space="preserve">{{Infobox monarch
| name            = ព្រះឝ្រេឝ្ឋទេវី&lt;br/&gt;(ស្រេស្ឋទេវី)
| title           = [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចក្រវរ្តិនក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី)
| image           =
| caption         =
| reign           = គ.ស.៥៥៥-៥៦០
| coronation      =
| full name       = 
| predecessor     = [[ឝ្រុតទេវី|ស្រុតទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ស្រុតវម្ម៌]])
| successor       = [[វីរៈទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]])
| spouse          = [[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម|ព្រះបាទស្រេស្ឋវម្ម៌]] 
| issue           = ព្រះនាង[[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី]] {{small|(បុត្រី)}}
| royal house     = 
| dynasty         = រាជវង្ស[[រាជត្រកូលកម្ពុសុរិយវង្ស|កម្ពុសុរិយវង្ស]] {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| father          = 
| mother          =
| birth_date   = 
| birth_place  = 
| death_date = 
| death_place  = 
| date of burial  =
| place of burial =
| religion = [[សាសនាហិណ្ឌូ​នៅកម្ពុជា|សាសនាហិណ្ឌូបែបខ្មែរ]][[សៃវៈនិកាយ|លទ្ធិព្រះសិវៈនិយម]] {{small|(រួម[[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]])}}
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនិងបាទបរិចារិកានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

'''ឝ្រេឝ្ឋទេវី''' ឬ '''ស្រេស្ឋទេវី''' (ព្រះនាមពិតមិនស្គាល់) គឺជាសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សកម្ពុជា[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]និងជា[[រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|ព្រះភរិយាតំណែងព្រះអគ្គមហេសី]]នៃ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម|ព្រះបាទស្រេស្ឋវម្ម៌]] [[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|អតីតព្រះចក្រវរ្តិននៃកម្វុជទេឝ]] [[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]] ក្រោយពីរៀបអភិសេកជាមួយ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម|ព្រះបាទស្រេស្ឋវម្ម៌]]និងមានរាជបុត្រីមួយអង្គគឺព្រះនាង[[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី]] អង្គអគ្គមហេសីនៃព្រះបាទ[[ភវវម៌្មទី១]]៕  

==ព្រះរាជប្រវត្តិ==
ព្រះអង្គបាន​រៀប​អភិសេក​ជាមួយ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម|ព្រះបាទស្រេស្ឋវម្ម៌]]និងមានព្រះរាជបុត្រីមួយអង្គគឺ៖ ព្រះនាង[[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី]] ដែល​ជាព្រះភរិយាតំណែងព្រះអគ្គមហេសីនៃព្រះបាទ[[ភវវម៌្មទី១]] ព្រះ​មហាក្សត្រ​នៃ​ព្រះ​រាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]៕&lt;ref&gt;{{cite book| doi=10.1017/S0041977X08000384 | title= Historical Dictionary of Ancient Southeast Asia |author= John N. Miksic | year= 2007 | isbn= 9780810855229 }}&lt;/ref&gt;

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[វីរនារីខ្មែរ]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 

{{commons category|ឝ្រេឝ្ឋទេវី}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before= [[ឝ្រុតទេវី|ស្រុតទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ស្រុតវម្ម៌]])}}
{{s-ttl|title= [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចក្រវរ្តិនក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី)|years= គ.ស.៥៥៥-៥៦០}}
{{s-aft|after= [[វីរៈទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]])}}
{{s-end}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជត្រកូលកម្ពុសុរិយវង្ស]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីសម័យចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីហិណ្ឌូសាសនា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ហិណ្ឌូសាសនិកខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម័យចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនជាតិខ្មែរ]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>hqur8i121d0mjxnygohuzolo84z921t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>339994</id>
      <parentid>339993</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:46:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Sreynaree1986 បានប្ដូរទីតាំង ទំព័រ [[ហឝ៌វម៌្មទី១]] ទៅ [[ស្រេស្ឋទេវី]]: កែតម្រូវព័ត៌មាន។</comment>
      <origin>339993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6898" sha1="hqur8i121d0mjxnygohuzolo84z921t" xml:space="preserve">{{Infobox monarch
| name            = ព្រះឝ្រេឝ្ឋទេវី&lt;br/&gt;(ស្រេស្ឋទេវី)
| title           = [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចក្រវរ្តិនក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី)
| image           =
| caption         =
| reign           = គ.ស.៥៥៥-៥៦០
| coronation      =
| full name       = 
| predecessor     = [[ឝ្រុតទេវី|ស្រុតទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ស្រុតវម្ម៌]])
| successor       = [[វីរៈទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]])
| spouse          = [[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម|ព្រះបាទស្រេស្ឋវម្ម៌]] 
| issue           = ព្រះនាង[[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី]] {{small|(បុត្រី)}}
| royal house     = 
| dynasty         = រាជវង្ស[[រាជត្រកូលកម្ពុសុរិយវង្ស|កម្ពុសុរិយវង្ស]] {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| father          = 
| mother          =
| birth_date   = 
| birth_place  = 
| death_date = 
| death_place  = 
| date of burial  =
| place of burial =
| religion = [[សាសនាហិណ្ឌូ​នៅកម្ពុជា|សាសនាហិណ្ឌូបែបខ្មែរ]][[សៃវៈនិកាយ|លទ្ធិព្រះសិវៈនិយម]] {{small|(រួម[[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]])}}
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនិងបាទបរិចារិកានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

'''ឝ្រេឝ្ឋទេវី''' ឬ '''ស្រេស្ឋទេវី''' (ព្រះនាមពិតមិនស្គាល់) គឺជាសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សកម្ពុជា[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]និងជា[[រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|ព្រះភរិយាតំណែងព្រះអគ្គមហេសី]]នៃ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម|ព្រះបាទស្រេស្ឋវម្ម៌]] [[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|អតីតព្រះចក្រវរ្តិននៃកម្វុជទេឝ]] [[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]] ក្រោយពីរៀបអភិសេកជាមួយ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម|ព្រះបាទស្រេស្ឋវម្ម៌]]និងមានរាជបុត្រីមួយអង្គគឺព្រះនាង[[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី]] អង្គអគ្គមហេសីនៃព្រះបាទ[[ភវវម៌្មទី១]]៕  

==ព្រះរាជប្រវត្តិ==
ព្រះអង្គបាន​រៀប​អភិសេក​ជាមួយ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម|ព្រះបាទស្រេស្ឋវម្ម៌]]និងមានព្រះរាជបុត្រីមួយអង្គគឺ៖ ព្រះនាង[[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី]] ដែល​ជាព្រះភរិយាតំណែងព្រះអគ្គមហេសីនៃព្រះបាទ[[ភវវម៌្មទី១]] ព្រះ​មហាក្សត្រ​នៃ​ព្រះ​រាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]៕&lt;ref&gt;{{cite book| doi=10.1017/S0041977X08000384 | title= Historical Dictionary of Ancient Southeast Asia |author= John N. Miksic | year= 2007 | isbn= 9780810855229 }}&lt;/ref&gt;

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[វីរនារីខ្មែរ]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 

{{commons category|ឝ្រេឝ្ឋទេវី}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before= [[ឝ្រុតទេវី|ស្រុតទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ស្រុតវម្ម៌]])}}
{{s-ttl|title= [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចក្រវរ្តិនក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី)|years= គ.ស.៥៥៥-៥៦០}}
{{s-aft|after= [[វីរៈទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]])}}
{{s-end}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជត្រកូលកម្ពុសុរិយវង្ស]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីសម័យចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីហិណ្ឌូសាសនា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ហិណ្ឌូសាសនិកខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម័យចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនជាតិខ្មែរ]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>hqur8i121d0mjxnygohuzolo84z921t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>339996</id>
      <parentid>339994</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T12:47:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Sreynaree1986 បានប្ដូរទីតាំង ទំព័រ [[ស្រេស្ឋទេវី]] ទៅ [[ឝ្រេឝ្ឋទេវី]]</comment>
      <origin>339993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6898" sha1="hqur8i121d0mjxnygohuzolo84z921t" xml:space="preserve">{{Infobox monarch
| name            = ព្រះឝ្រេឝ្ឋទេវី&lt;br/&gt;(ស្រេស្ឋទេវី)
| title           = [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចក្រវរ្តិនក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី)
| image           =
| caption         =
| reign           = គ.ស.៥៥៥-៥៦០
| coronation      =
| full name       = 
| predecessor     = [[ឝ្រុតទេវី|ស្រុតទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ស្រុតវម្ម៌]])
| successor       = [[វីរៈទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]])
| spouse          = [[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម|ព្រះបាទស្រេស្ឋវម្ម៌]] 
| issue           = ព្រះនាង[[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី]] {{small|(បុត្រី)}}
| royal house     = 
| dynasty         = រាជវង្ស[[រាជត្រកូលកម្ពុសុរិយវង្ស|កម្ពុសុរិយវង្ស]] {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| father          = 
| mother          =
| birth_date   = 
| birth_place  = 
| death_date = 
| death_place  = 
| date of burial  =
| place of burial =
| religion = [[សាសនាហិណ្ឌូ​នៅកម្ពុជា|សាសនាហិណ្ឌូបែបខ្មែរ]][[សៃវៈនិកាយ|លទ្ធិព្រះសិវៈនិយម]] {{small|(រួម[[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]])}}
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនិងបាទបរិចារិកានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

'''ឝ្រេឝ្ឋទេវី''' ឬ '''ស្រេស្ឋទេវី''' (ព្រះនាមពិតមិនស្គាល់) គឺជាសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សកម្ពុជា[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]និងជា[[រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|ព្រះភរិយាតំណែងព្រះអគ្គមហេសី]]នៃ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម|ព្រះបាទស្រេស្ឋវម្ម៌]] [[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|អតីតព្រះចក្រវរ្តិននៃកម្វុជទេឝ]] [[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]] ក្រោយពីរៀបអភិសេកជាមួយ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម|ព្រះបាទស្រេស្ឋវម្ម៌]]និងមានរាជបុត្រីមួយអង្គគឺព្រះនាង[[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី]] អង្គអគ្គមហេសីនៃព្រះបាទ[[ភវវម៌្មទី១]]៕  

==ព្រះរាជប្រវត្តិ==
ព្រះអង្គបាន​រៀប​អភិសេក​ជាមួយ[[ឝ្រេឝ្ឋវម៌្ម|ព្រះបាទស្រេស្ឋវម្ម៌]]និងមានព្រះរាជបុត្រីមួយអង្គគឺ៖ ព្រះនាង[[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី]] ដែល​ជាព្រះភរិយាតំណែងព្រះអគ្គមហេសីនៃព្រះបាទ[[ភវវម៌្មទី១]] ព្រះ​មហាក្សត្រ​នៃ​ព្រះ​រាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]៕&lt;ref&gt;{{cite book| doi=10.1017/S0041977X08000384 | title= Historical Dictionary of Ancient Southeast Asia |author= John N. Miksic | year= 2007 | isbn= 9780810855229 }}&lt;/ref&gt;

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[រាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រនៃខ្មែរ|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[វីរនារីខ្មែរ]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 

{{commons category|ឝ្រេឝ្ឋទេវី}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before= [[ឝ្រុតទេវី|ស្រុតទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ស្រុតវម្ម៌]])}}
{{s-ttl|title= [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះចក្រវរ្តិនក្រុងកម្ពុជាធិបតី]][[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី)|years= គ.ស.៥៥៥-៥៦០}}
{{s-aft|after= [[វីរៈទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដីព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]])}}
{{s-end}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជត្រកូលកម្ពុសុរិយវង្ស]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីសម័យចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីហិណ្ឌូសាសនា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ហិណ្ឌូសាសនិកខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម័យចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនជាតិខ្មែរ]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>hqur8i121d0mjxnygohuzolo84z921t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ន័រវែស</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39154</id>
    <revision>
      <id>340030</id>
      <parentid>339983</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T03:44:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheRandomGoober</username>
        <id>27248</id>
      </contributor>
      <origin>340030</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80062" sha1="qgmdm8bkkoa8fhb3n607rg30rqbs1mp" xml:space="preserve">{{ប្រអប់ព័ត៌មាន ប្រទេស
| conventional_long_name = ព្រះរាជាណាចក្រន័រវែស
| native_name = {{small|ឈ្មោះក្នុងភាសាផ្លូវការផ្សេងៗ}}&lt;br/&gt;{{nobold|''Kongeriket Norge'' ([[បូគម៉ល]])&lt;br/&gt;''Kongeriket Noreg'' ([[នីនុស]])&lt;br/&gt;''Norgga gonagasriika'' ([[ភាសាសាមីខាងជើង|សាមីខាងជើង]])&lt;br/&gt;''Vuona gånågisrijkka'' ([[ភាសាសាមីលូលេ|សាមីលូលេ]])&lt;br/&gt;''Nöörjen gånkarïjhke'' ([[ភាសាសាមីខាងត្បូង|សាមីខាងត្បូង]])&lt;br/&gt;''Norjan kuninkhaanvaltakunta'' ([[ភាសាកេវិន|កេវិន]])}}
| common_name = ន័រវែស
| image_flag = Flag of Norway.svg
| flag_type = [[ទង់ជាតិន័រវែស|ទង់ជាតិ]]
| image_coat = Coat of arms of Norway.svg
| symbol_type = [[វរលញ្ឆករន័វវែស|វរលញ្ឆករ]]
| symbol_width = 65px
| image_map = Norway on the globe (Europe centered).svg
| image_map_caption = ទីតាំងប្រទេសន័រវែស (ក្រហម) នៅលើភូគោល
| national_anthem        = ''[[នឹង យើងស្រឡាញ់ប្រទេសមួយនេះ|Ja, vi elsker dette landet]]''&lt;br /&gt;(&quot;នឹង យើងស្រឡាញ់ប្រទេសមួយនេះ&quot;)&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;display:inline-block;margin-top:0.4em;&quot;&gt;[[File:Norway_(National_Anthem).ogg|center]]&lt;/div&gt;
| royal_anthem           = ''[[ចម្រៀងព្រះមហាក្សត្រ|Kongesangen]]''&lt;br /&gt;(&quot;ចម្រៀងព្រះរាជា&quot;)
| national_motto = 
| official_languages = [[ភាសាន័រវែស|ន័រវែស]]{{refn|group=ស|សរសេរជាទម្រង់តួអក្សរ[[បូគម៉ល]] និង[[នីនុស]]}}&lt;br/&gt;[[ភាសាសាមី|សាមី]]&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://lovdata.no/lov/2021-05-21-42/§5 |title = Samiske språk |website = Lovdata |access-date = 28 August 2026 |url-status = live}}&lt;/ref&gt;{{refn|group=ស|សរសេរក្នុងទម្រង់តួអក្សរ[[ភាសាសាមីខាងជើង|ខាងជើង]] [[ភាសាសាមីលូលេ|លូលេ]] និង[[ភាសាសាមីខាងត្បូង|ខាងត្បូង]]}}
| languages_type = ភាសាភាគតិចជាតិទទួលស្គាល់
| languages = {{hlist|[[ភាសាកេវិន|កេវិន]]|[[ភាសារ៉ូម៉ានី|រ៉ូម៉ានី]]|[[ភាសាស្កង់ដូរ៉ូម៉ានី|ស្កង់ដីរ៉ូម៉ានី]]&lt;ref name=&quot;min&quot;&gt;{{cite web |url = http://www.sprakradet.no/Spraka-vare/Minoritetssprak/ |title = Minoritetsspråk |website=Språkrådet }}&lt;/ref&gt;}}
| ethnic_groups = {{plainlist|
* ៧៨.៦% [[ជនជាតិន័រវែស|ន័រវែស]]{{refn|group=ស|រាប់បញ្ចូលទាំង[[ជនជាតិដើម|ក្រុមជនជាតិដើម]] [[ជនជាតិសាមី|សាមី]] និង[[ក្រុមជនជាតិភាគតិច]][[ជ្វីហ្វ]] [[រ៉ូម៉ានីសាអែល]] [[ហ្វីនព្រៃ]] [[ជនជាតិរ៉ូម៉ានី|រ៉ួម៉ានី]] និង[[ជនជាតិកេវិន|កេវិន]]។}}
* ២១.៤% [[អន្តោប្រវេសន៍ទៅន័រវែស|ជនជាតិផ្សេងៗទៀត]]
}}
| ethnic_groups_ref      = &lt;ref&gt;{{cite web |title=(ជាភាសាន័រវែស) Befolkningen med innvandrerbakgrunn i Norge |website=IMDi |date=21 August 2025 |url=https://www.imdi.no/tall-og-fakta/tall-om-integreringen-i-norge/indikatorrapport-2025/befolkningen-med-innvandrerbakgrunn-i-norge/?q=Familieinnvandring |access-date=28 August 2026}}&lt;/ref&gt;
| ethnic_groups_year     = ២០២៥
| religion               = {{ublist |item_style=white-space;
|៦៨.៥% [[គ្រិស្តសាសនា]]
{{Tree list}}
**៦១.៧% [[ព្រះសហគមន៍ន័រវែស]]
**៦.៨% [[បញ្ជីរាយនិកាយគ្រិស្តសាសនា|និកាយគ្រិស្ត]]ផ្សេងៗទៀត
{{Tree list/end}}
|២៧.៣% គ្មានជំនឿសាសនា
|៣.៤% [[ឥស្លាមសាសនានៅន័រវែស|ឥស្លាមសាសនា]]
|០.៨% [[សាសនានៅន័រវែស|សាសនាផ្សេងៗ]]}}
| religion_ref           = &lt;ref&gt;[https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/den-norske-kirke Church of Norway] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250504110744/https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/den-norske-kirke |date=4 May 2025 }} ស្ថិតិន័រវែស (១៧ មីនា ២០២៥).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/trus-og-livssynssamfunn-utanfor-den-norske-kyrkja Members of religious and life stance communities outside the Church of Norway, by religion/life stance.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250123140728/https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/trus-og-livssynssamfunn-utanfor-den-norske-kyrkja |date=23 January 2025 }} ស្ថិតិន័រវែស (៥ មិថុនា ២០២៤).&lt;/ref&gt;
| religion_year          = ២០២៤
| capital_type = រាជធានី
| capital = [[អូស្លូ]]
| coordinates = {{Coord|59|56|N|10|41|E|type:city}}
| largest_city = capital
| government_type = [[រាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ]] [[ឯកត្តរដ្ឋ]][[ប្រព័ន្ធសភា|សភានិយម]]
| leader_title1 = [[ព្រះមហាក្សត្រន័រវែស|ព្រះមហាក្សត្រ]]
| leader_name1 = [[ហូកុនទី៨]]
| leader_title2 = [[នាយករដ្ឋមន្ត្រីន័រវែស|នាយករដ្ឋមន្ត្រី]]
| leader_name2 = [[ចូណាស ហ្ការ ស្ទ័រ]]
| leader_title3 = [[ប្រធានស្តតទីង]]
| leader_name3 = [[ម៉ាស៊ូដ ហ្ការ៉ះហានី]]
| legislature = [[ស្តតទីង]]
| sovereignty_type = [[ប្រវត្តិសាស្ត្រន័រវែស|ប្រវត្តិសាស្ត្រ]]
| established_event2 = [[ប្រវត្តិសាស្ត្រន័រវែស#យុគវីគីង|បង្រួបបង្រួម]]
| established_date2 = ៨៧២
| established_event3 = [[ព្រះរាជាណាចក្រន័រវែស (៨៧២–១៣៩៧)|ន័រវែសបុរាណ]] {{small|(វិសាលភាពកំពូល)}}
| established_date3 = ១២៦៣
| established_event4 = [[សហភាពកាល់ម៉ារ]]
| established_date4 = ១៣៩៧
| established_event5 = [[ដាណឺម៉ាក-ន័រវែស]]
| established_date5 = ១៥២៤
| established_event6 = [[ព្រះរាជាណាចក្រន័រវែស (១៨១៤)|រដ្ឋបង្កើតថ្មី]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.regjeringen.no/en/the-government/previous-governments/the-establishing-of-the-norwegian-state/id410040/|title=The Re-establishing of a Norwegian State|last=regjeringen.no|date=5 July 2011|website=Government.no}}&lt;/ref&gt;
| established_date6 = ២៥ កុម្ភៈ ១៨១៤
| established_event7 = [[រដ្ឋធម្មនុញ្ញន័រវែស|ប្រកាសរដ្ឋធម្មនុញ្ញ]]
| established_date7 = ១៧ ឧសភា ១៨១៤
| established_event8 = [[ស៊ុយអែត-ន័រវែស]]
| established_date8 = ៤ វិច្ឆិកា ១៨១៤
| established_event9 = [[ការរំលាយស៊ុយអែត-ន័រវែស|សហភាពស៊ុយអែត-ន័រវែសត្រូវរំលាយ]]
| established_date9 = ៧ មិថុនា ១៩០៥
| area_size = 1 E7
| area_rank = ទី៦៧
| area_km2 = ៣៨៥,២០៧
| area_footnote = &lt;ref name=&quot;unstats08&quot;&gt;{{Cite journal|url=http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2012/Table03.pdf|title=Demographic Yearbook – Table 3: Population by sex, rate of population increase, surface area and density|publisher=United Nations Statistics Division|accessdate=4 September 2017}} [http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2012.htm unstats.un.org]&lt;/ref&gt;
| percent_water = ៥.៣២ (២០១៥)&lt;ref&gt;{{cite web|title=Surface water and surface water change|access-date=11 October 2020|publisher= OECD|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER#}}&lt;/ref&gt;
&lt;!--០ ១ ២ ៣ ៤ ៥ ៦ ៧ ៨ ៩--&gt;
| population_estimate_year = ២០២៦
| population_estimate = {{IncreaseNeutral}} ៥,៦២៧,៤០០&lt;ref name=&quot;ssbf&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/befolkning|title=Population, 2026-01-01|publisher=Statistics Norway|date=2026-02-25|accessdate=2026-02-26|language=en}}&lt;/ref&gt;
| population_estimate_rank = ទី១១៦
| population_density_km2 = ១៤.៦
| population_density_rank = ទី២២៤
| GDP_PPP_year = ២០២៦
| GDP_PPP = {{Increase}} ៦៥៤.១៦០ ពាន់លានដុល្លារ&lt;ref name=&quot;IMFWEO.NO&quot;&gt;{{cite web |url=https://data.imf.org/en/Data-Explorer?datasetUrn=IMF.RES:WEO(9.0.0) |title=World Economic Outlook Database (April 2026 Edition) |publisher=[[មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ]] |website=www.imf.org |date=14 April 2026 |access-date=31 August 2026}}&lt;/ref&gt;
| GDP_PPP_rank = ទី៤៩
| GDP_PPP_per_capita = {{Increase}} ១១៥,៥៤៨ ដុល្លារ&lt;ref name=&quot;IMFWEO.NO&quot;/&gt;
| GDP_PPP_per_capita_rank = ទី៥
| GDP_nominal = {{Increase}} ៥៩៩.៤០៦ ពាន់លានដុល្លារ&lt;ref name=&quot;IMFWEO.NO&quot;/&gt;
| GDP_nominal_rank = ទី៣០
| GDP_nominal_year = ២០២៦
| GDP_nominal_per_capita = {{Increase}} ១០៥,៨៧៧ ដុល្លារ&lt;ref name=&quot;IMFWEO.NO&quot;/&gt;
| GDP_nominal_per_capita_rank = ទី៦
| Gini_year = ២០២០
| Gini_change = decrease &lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
| Gini = ២៥.៣ &lt;!--number only--&gt;
| Gini_ref = &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en |title=Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey |publisher=Eurostat |website=ec.europa.eu |access-date=31 August 2026 |archive-date=9 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009091832/https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| Gini_rank =
| HDI_year = ២០២៣
| HDI_change = increase &lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
| HDI = ០.៩៧០ &lt;!--number only--&gt;
| HDI_ref = &lt;ref&gt;{{Cite web |date=6 May 2025 |title=Human Development Report 2025 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |archive-date=6 May 2025 |access-date=31 August 2026 |publisher=[[កម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍សហប្រជាជាតិ]] }}&lt;/ref&gt;
| HDI_rank = ទី២
| currency = [[ក្រូនន័រវែស]]
| currency_code = NOK
| time_zone = [[ម៉ោងអឺរ៉ុបកណ្តាល|CET]]
| utc_offset = +១
| time_zone_DST = [[ម៉ោងរដូវក្តៅអឺរ៉ុបកណ្តាល|CEST]]
| utc_offset_DST = +២
| date_format = ថ្ងៃ.ខែ.ឆ្នាំ / dd.mm.yyyy
| drives_on = ស្ដាំ
| calling_code = [[លេខទូរស័ព្ទនៅន័រវែស|+៤៧]]
| iso3166code            =  NO
| cctld = [[.no]]
| wikidata               = Q20
}}
'''ប្រទេសន័រវែស'''{{refn|group=ស|[[បូគម៉ល]]៖ Norge, [[នីនុស]]៖ Noreg, [[ភាសាសាមីខាងជើង|សាមីខាងជើង]]៖ Norga, [[ភាសាសាមីលូលេ|សាមីលូលេ]] Vuodna, [[ភាសាសាមីខាងត្បូង|សាមីខាងត្បូង]]៖ Nöörje, [[ភាសាកេវិន|កេវិន]]៖ Norja}} ដោយមានឈ្មោះផ្លូវការថា '''ព្រះរាជាណាចក្រន័រវែស''' គឺជា[[ប្រទេសន័រឌិក]]មួយ ដែលគ្របដណ្ដប់លើផ្នែកខាងលិចនិងខាងជើងបំផុតនៃ[[ឧបទ្វីបស្កង់ឌីណាវី]]ក្នុងតំបន់[[អឺរ៉ុបខាងជើង]] ក៏ដូចជាមានទឹកដីក្រៅស្រុកនៅកោះអាកទិកនៃ[[ហានម៉ាយិន]] និងប្រជុំកោះ[[ស្វាលបាដ]]។{{refn|group=ស|[[សន្ធិសញ្ញាស្វាលបាដ|សន្ធិសញ្ញាស្ពីតស្ប៊ែរហ្កិន]] (ឬគេនិយមស្គាល់បច្ចុប្បន្នថា សន្ធិសញ្ញាស្វាលបាដ) នៃថ្ងៃទី៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩២០ បានទទួលស្គាល់អធិបតេយ្យពេលលេញរបស់ប្រទេសន័រវែសលើប្រជុំកោះអាកទិកស្ពីតស្ប៊ែរហ្កិន (ដែលបច្ចុប្បន្នហៅ [[ស្វាលបាដ]] នេះឯង។)}}
ប្រទេសន័រវែសមានប្រជាជនរស់នៅចំនួន ៥.៦ លាននាក់ និងមានផ្ទៃដីសរុប ៣៨៥,២០៧ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Statistics Norway|date=23 November 2020|title=Population third quarter 2020|url=https://www.ssb.no/en/befolkning/statistikker/folkemengde|access-date=19 កុម្ភៈ 2022}}&lt;/ref&gt; [[អូស្លូ]]គឺជារាជធានី និងទីក្រុងធំបំផុតនៃប្រទេស។ ន័រវែសផងដែរមានព្រំដែនខាងកើតដ៏វែងអន្លាយជាប់នឹងប្រទេស[[ស៊ុយអែត]] ហើយនិងព្រំប្រទល់ប៉ែកឦសានជាប់នឹងប្រទេស[[ហ្វាំងឡង់]] និង[[រុស្ស៊ី]]។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ន័រវែសក៏មានឆ្នេរជាប់នឹងច្រកសមុទ្រ[[ស្កាហ្កេរ៉ាក់]] [[សមុទ្រខាងជើង]] [[សមុទ្រន័រវែស]] និង[[សមុទ្របារ៉ង់]]ផងដែរ។

ន័រវែសបានលេចឡើងជាព្រះនគររួមតែមួយនៅក្នុងឆ្នាំ៨៧២ បន្ទាប់ពីពួក[[នគរតូចៗនៃន័រវែស|នគរតូចៗ]]នៅក្នុងតំបន់បានបង្រួបបង្រួមចូលគ្នា ហើយគិតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ព្រះរាជាណាចក្រន័រវែសគឺមានអាយុកាលប្រមាណជាង ១,១០០ ឆ្នាំហើយ។ ចាប់ពីឆ្នាំ១៥៣៧ ដល់ឆ្នាំ១៨១៤ ន័រវែសគឺធ្លាប់ជាផ្នែកមួយនៃ[[ដាណឺម៉ាក–ន័រវែស]] ហើយចាប់ពីឆ្នាំ១៨១៤ ដល់ឆ្នាំ១៩០៥ ន័រវែសបានចូលជា[[ស៊ុយអែត–ន័រវែស|សហភាពជាមួយស៊ុយអែត]]។ ន័រវែសបានប្រកាន់អព្យាក្រឹតភាពក្នុងកំឡុង[[សង្គ្រាមលោកលើកទី១]] ហើយក្នុង[[សង្គ្រាមលោកលើកទី២]] ន័រវែសត្រូវបាន[[អាល្លឺម៉ង់ណាស៊ី]]ចូល[[ប្រតិបត្តិការវេសាអ៊ូប៊ុង|ឈ្លានពាន]] និង[[ន័រវែសក្រោមការត្រួតត្រាអាល្លឺម៉ង់|ត្រួតត្រា]]រហូតដល់សង្គ្រាមបានបញ្ចប់។

== ប្រវត្តិសាស្ត្រ ==
{{Main|ប្រវត្តិសាស្ត្រន័រវែស}}
វត្តមានមនុស្សដំបូងលើទឹកដីនេះគឺ Ahrensburg ក្នុងសហវត្សទី១១ ទៅទី១០ មុនគ.ស។ របសកគំហើញសម្ភារដែលគេរកឃើញគឺ ឧបការណ៍អំពីថ្មដែលមានអាយុកាលពី ៩៥០០ ទៅ ៦០០០ មុនគ.ស។ &lt;ref name=&quot;Genetics&quot;&gt;{{Cite journal|pmid = 12173029|year = 2002|author1 = Passarino|first1 = G|title = Different genetic components in the Norwegian population revealed by the analysis of mtDNA and Y chromosome polymorphisms|journal = European Journal of Human Genetics|volume = 10|issue = 9|pages = 521–529|last2 = Cavalleri|first2 = G. L.|last3 = Lin|first3 = A. A.|last4 = Cavalli-Sforza|first4 = L. L.|last5 = Børresen-Dale|first5 = A. L.|last6 = Underhill|first6 = P. A.|doi = 10.1038/sj.ejhg.5200834}}&lt;/ref&gt;

នៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសនេះ មានមនុស្សមកតាំងលំនៅតាំងពី ៥០០០ឆ្នាំមុនគ.ស។ ពីតម្រុយទាំងនេះ គេដឹងថាមនុស្សទាំងនេះជាអ្នកប្រមាញ់ និងអ្នកនេសាទ។ ឧបករណ៍ទាំងដែលគេប្រើមានលក្ខណៈខុសប្លែកគ្នាហើយភាគច្រើនត្រូវបានធ្វើដោយដុំថ្មផ្សេងៗគ្នា។ រយៈពេលក្រោយៗត្រូវបានធ្វើឡើងយ៉ាងប៉ិនប្រសប់ឡើងៗ។

សតវត្សទី 14 ត្រូវបានត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាប្រទេសន័រវែសមានសន្តិភាពនិងការរីកចម្រើនផ្នែកពាណិជ្ជកម្មជាពិសេសជាមួយអង់គ្លេស ទោះបីជាអាឡឺម៉ង់មានឥទ្ធិពលខ្លាំងឡើងនៅចុងសតវត្សនេះ។ ពេញមួយសតវត្សនេះ ព្រះមហាក្សត្របានបង្កើតន័រវេសជារដ្ឋអធិបតេយ្យមួយ ជាមួយរដ្ឋបាលកណ្តាលនិងរដ្ឋបាលតំណាងក្នុងតំបន់។&lt;ref&gt;Stenersen: 41&lt;/ref&gt;

=== សង្គ្រាមលោកលើកទី១ និងទី២ ===
[[File:Operation Weserübung.jpg|left|thumb|Scenes from the [[Norwegian Campaign]] in 1940]]
[[File:Bombingen av Kristiansund, 1940, Riksarkivet, Arkivreferanse PA 1667U2 050.jpg|thumb|upright=1.20|Bombing of [[Kristiansund]]. The German invasion resulted in 24 towns being bombed in the spring of 1940.]]

នៅសង្រ្គាមលោកលើកទីមួយ ន័រវែសជាគោលការណ៍អព្យាក្រឹត្យ។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយន័រវែសត្រូវបានដាក់សម្ពាធដោយចក្រភពអង់គ្លេសឱ្យប្រគល់ផ្នែកដ៏ធំនៃកងនាវាធំ ៗ របស់ខ្លួនទៅកាន់ចក្រភពអង់គ្លេសក្នុងអត្រាទាបក៏ដូចជាចូលរួមទប់ស្កាត់ពាណិជ្ជកម្មប្រឆាំងនឹង[[អាល្លឺម៉ង់]]។&lt;ref&gt;[[#Larsen|Larsen]], p. 510.&lt;/ref&gt;

ន័រវ៉េក៏បានប្រកាសអព្យាក្រឹត្យភាពរបស់ខ្លួនក្នុងកំឡុងពេលសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរដែរប៉ុន្តែបើទោះបីជានេះក៍ដោយ វាត្រូវបានលុកលុយដោយកងកម្លាំងអាល្លឺម៉ង់នៅថ្ងៃទី 9 ខែមេសាឆ្នាំ 1940 ។ ទោះបីជាន័រវែសមិនបានត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការវាយប្រហារដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលរបស់អាល្លឺម៉ង់ក៍ដោយ កម្លាំងយោធានិងកងទ័ពជើងទឹកបានតស៊ូបានរយៈពេលពីរខែ។ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធន័រវេសនៅភាគខាងជើងបានចាប់ផ្ដើមការវាយលុកប្រឆាំងនឹងកងកម្លាំងអាឡឺម៉ង់នៅក្នុងសមរភូមិ Narvik រហូតដល់ពួកគេត្រូវបង្ខំឱ្យចុះចាញ់នៅថ្ងៃទី 10 ខែមិថុនាបន្ទាប់ពីការបាត់បង់ការគាំទ្ររបស់អង់គ្លេស និងបានបង្វែរទៅប្រទេសបារាំងកំឡុងការលុកលុយរបស់អាឡឺម៉ង់លើបារាំង។

ជនជាតិន័រវែសនិងប្រជាជនន័រវែសជាច្រើនបានចូលរួមជាមួយកងកម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្ត។ នៅខែមិថុនាឆ្នាំ 1940 ក្រុមតូចមួយបានចាកចេញពីប្រទេសន័រវេសបន្ទាប់ពីចក្រភពអង់គ្លេស។ ក្រុមនេះរួមមាននាវាចំនួន 13 គ្រឿងយន្ដហោះ 5 គ្រឿងនិងបុរស 500 នាក់មកពីកងទ័ពជើងទឹកជាតិន័រវែស។

== ភូមិសាស្ត្រ ==
{{Main|ភូមិសាស្ត្រន័រវែស}}
[[File:Satellite image of Norway in February 2003.jpg|thumb|left|A satellite image of continental Norway in winter]]
ប្រទេសនេះស្ថិតនៅតំបន់អឺរ៉ុប និងជាភាគខាងជើងបង្អស់នៃតំបន់Scandinavia។&lt;ref name=&quot;SNL&quot;&gt;{{Citation|last=Thuesen|first=Nils Petter|title=Norge|date=2018-05-14|url=http://snl.no/Norge|work=Store norske leksikon|language=no|access-date=2018-07-05|last2=Thorsnæs|first2=Geir|last3=Røvik|first3=Sissel}}&lt;/ref&gt;

=== អាកាសធាតុ ===
[[File:Sandefjord Voera.JPG|thumb|[[Sandefjord]] is a resort town which has Norway's highest number of annual cloud-free days.&lt;br /&gt;&lt;small&gt;[[Langeby|Langeby Beach]], 1966.&lt;/small&gt;]]

តំបន់ភាគខាងត្បូងនិងភាគខាងលិចនៃប្រទេសន័រវេស ដែលបានទទួលឥទ្ថីពលយ៉ាងពេញទំហឹងពីព្យុះត្រូពិចអាត្លង់ទិចដែលមានភ្លៀងធ្លាក់កាន់តែច្រើនហើយមានរដូវត្រជាក់ជាងតំបន់ភាគខាងកើតនិងឆ្ងាយនៅភាគខាងជើង។ តំបន់នៅភាគខាងកើតនៃឆ្នេរសមុទ្រស្ថិតនៅក្នុងស្រមោលភ្លៀងហើយមានភ្លៀងធ្លាក់ទាបនិងមានព្រិលធ្លាក់ទាបជាងភាគខាងលិច។ តំបន់ទំនាបនៅជុំវិញក្រុងអូស្លូមានរដូវក្តៅដែលមានសីតុណ្ហភាពក្តៅបំផុតនិងមានពន្លឺព្រះអាទិត្យប៉ុន្តែអាកាសធាតុត្រជាក់និងព្រិលនៅរដូវរងា។&lt;ref name=Norwegian-Meteorological-Institute&gt;{{cite web|url=https://met.no/English/Climate_in_Norway/|title=Climate in Norway(English)|last=Met.no|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170320232734/https://met.no/English/Climate_in_Norway/|archivedate=20 March 2017|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Book-Climate&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/?id=az3qCAAAQBAJ&amp;pg=PA5&amp;lpg=PA5&amp;dq=koppen+climate+norway#v=onepage&amp;q=koppen%20climate%20norway&amp;f=false|title=Selected climatic data for a global set of standard stations for vegetation|last=Books Google|isbn=9789400980402|date=2012-12-06}}&lt;/ref&gt;

បរិយាកាសតំបន់ឆ្នេររបស់ន័រវែសគឺស្រាលបន្តិចបើប្រៀបធៀបទៅនឹងតំបន់ដែលស្រដៀងគ្នានៅកន្លែងផ្សេងទៀតនៅលើពិភពលោកដោយចរន្តទឹករបស់ឈូងសមុទ្រឈូងសមុទ្រឆ្លងកាត់ដោយផ្ទាល់នៅឯតំបន់ភាគខាងជើងនៃឆ្នេរសមុទ្រអាត្លង់ទិចដែលបន្តបោកបក់តំបន់នេះក្នុងរដូវរងារ។&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ocp.ldeo.columbia.edu/res/div/ocp/gs/|title=Climate mythology: The Gulf Stream, European climate and Abrupt Change}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.yr.no/artikkel/norske-steder-blant-de-torreste-i-europa-1.13096592|title=Norske steder blant de tørreste i Europa (Places in Norway among the driest in Europe)|last=NRK|date=21 August 2016|website=|publisher=[[NRK]]|access-date=26 August 2016}}&lt;/ref&gt;

{{Clear}}
{{Weather box
| collapsed = yes
|location = Oslo-Blindern (Köppen Dfb) (1961–1990), Norway
|metric first = yes
|single line = yes
|Jan record high C=12.5
|Feb record high C=12.8
|Mar record high C=17.0
|Apr record high C=21.8
|May record high C=27.7
|Jun record high C=32.2
|Jul record high C=30.5
|Aug record high C=34.2
|Sep record high C=24.9
|Oct record high C=21.0
|Nov record high C=14.4
|Dec record high C=12.4
|year record high C=34.2
|Jan high C = -1.8
|Feb high C = -0.9
|Mar high C = 3.5
|Apr high C = 9.1
|May high C = 15.8
|Jun high C = 20.4
|Jul high C = 21.5
|Aug high C = 20.1
|Sep high C = 15.1
|Oct high C = 9.3
|Nov high C = 3.2
|Dec high C = -0.5
|Jan mean C = -4.3
|Feb mean C = -4.0
|Mar mean C = -0.2
|Apr mean C = 4.5
|May mean C = 10.8
|Jun mean C = 15.2
|Jul mean C = 16.4
|Aug mean C = 15.2
|Sep mean C = 10.8
|Oct mean C = 6.3
|Nov mean C = 0.7
|Dec mean C = -3.1
|Jan low C = -6.8
|Feb low C = -6.8
|Mar low C = -3.3
|Apr low C = 0.8
|May low C = 6.5
|Jun low C = 10.6
|Jul low C = 12.2
|Aug low C = 11.3
|Sep low C = 7.5
|Oct low C = 3.8
|Nov low C = −1.5
|Dec low C = −5.6
|Jan record low C=−24.3
|Feb record low C=−24.9
|Mar record low C=−20.2
|Apr record low C=−9.8
|May record low C=−2.7
|Jun record low C=1.4
|Jul record low C=5.0
|Aug record low C=3.7
|Sep record low C=−2.0
|Oct record low C=−7.4
|Nov record low C=−16.0
|Dec record low C=−20.8
|year record low C=−24.9
|precipitation colour = green
|Jan precipitation mm = 49
|Feb precipitation mm = 36
|Mar precipitation mm = 47
|Apr precipitation mm = 41
|May precipitation mm = 53
|Jun precipitation mm = 65
|Jul precipitation mm = 81
|Aug precipitation mm = 89
|Sep precipitation mm = 90
|Oct precipitation mm = 84
|Nov precipitation mm = 73
|Dec precipitation mm = 55
|Jan precipitation days = 6
|Feb precipitation days = 4
|Mar precipitation days = 6
|Apr precipitation days = 5
|May precipitation days = 5
|Jun precipitation days = 7
|Jul precipitation days = 7
|Aug precipitation days = 8
|Sep precipitation days = 7
|Oct precipitation days = 8
|Nov precipitation days = 8
|Dec precipitation days = 6
|Jan sun = 40
|Feb sun = 76
|Mar sun = 126
|Apr sun = 178
|May sun = 220
|Jun sun = 250
|Jul sun = 246
|Aug sun = 216
|Sep sun = 144
|Oct sun = 86
|Nov sun = 51
|Dec sun = 35
|source 1= Norwegian Meteorological Institute eklima.met.no
|source 2= Met.no&lt;ref name=&quot;met.no&quot; /&gt; (precipitation &gt; 3&amp;nbsp;mm)
}}
{{Clear}}
{{Weather box
| collapsed = yes
|location = Bergen (Köppen Cfb), 1961–1990
|metric first = y
|single line = y
|Jan record high C= 16.9
|Feb record high C= 13.2
|Mar record high C= 17.2
|Apr record high C= 22.5
|May record high C= 27.6
|Jun record high C= 29.9
|Jul record high C= 31.8
|Aug record high C= 31.0
|Sep record high C= 27.1
|Oct record high C= 23.1
|Nov record high C= 17.9
|Dec record high C= 13.9
|year record high C= 31.8
|Jan high C =  4.4
|Feb high C =  4.8
|Mar high C =  7.1
|Apr high C =  11.5
|May high C = 14.9
|Jun high C = 18.0
|Jul high C = 20.7
|Aug high C = 19.4
|Sep high C = 15.9
|Oct high C = 12.2
|Nov high C =  8.2
|Dec high C =  4.9

|Jan mean C=2.2
|Feb mean C=2.1
|Mar mean C=3.8
|Apr mean C=7.4
|May mean C=10.6
|Jun mean C=13.5
|Jul mean C=16.4
|Aug mean C=15.3
|Sep mean C=12.5
|Oct mean C=9.1
|Nov mean C=5.7
|Dec mean C=2.7

|Jan low C = 0.1
|Feb low C = −0.1
|Mar low C =  1.1
|Apr low C =  4.0
|May low C =  6.9
|Jun low C = 9.9
|Jul low C = 13.2
|Aug low C = 12.4
|Sep low C =  9.9
|Oct low C =  6.5
|Nov low C =  3.6
|Dec low C =  0.5
|Jan record low C= −16.3
|Feb record low C= −13.4
|Mar record low C= −11.3
|Apr record low C= −0.5
|May record low C= −0.1
|Jun record low C= 0.8
|Jul record low C= 2.5
|Aug record low C= 2.5
|Sep record low C= 0.0
|Oct record low C= −5.5
|Nov record low C= −10.0
|Dec record low C= −13.0
|year record low C= −16.3
|precipitation colour = green
|Jan precipitation mm = 190
|Feb precipitation mm = 152
|Mar precipitation mm = 170
|Apr precipitation mm = 114
|May precipitation mm = 106
|Jun precipitation mm = 132
|Jul precipitation mm = 148
|Aug precipitation mm = 190
|Sep precipitation mm = 283
|Oct precipitation mm = 271
|Nov precipitation mm = 259
|Dec precipitation mm = 235

|unit rain days = 1&amp;nbsp;mm
|Jan rain days = 20
|Feb rain days = 15
|Mar rain days = 17
|Apr rain days = 13
|May rain days = 14
|Jun rain days = 11
|Jul rain days = 15
|Aug rain days = 17
|Sep rain days = 20
|Oct rain days = 22
|Nov rain days = 17
|Dec rain days = 21

|Jan humidity=78
|Feb humidity=76
|Mar humidity=73
|Apr humidity=72
|May humidity=72
|Jun humidity=76
|Jul humidity=77
|Aug humidity=78
|Sep humidity=79
|Oct humidity=79
|Nov humidity=78
|Dec humidity=79

|Jan sun =  19
|Feb sun =  56
|Mar sun =  94
|Apr sun = 147
|May sun = 186
|Jun sun = 189
|Jul sun = 167
|Aug sun = 144
|Sep sun =  86
|Oct sun =  60
|Nov sun =  27
|Dec sun =  12
|source 1 = ''http://sharki.oslo.dnmi.no/pls/portal/BATCH_ORDER.PORTLET_UTIL.Download_BLob?p_BatchId=666089&amp;p_IntervalId=1351224(eklima.no) '' (high and low temperatures),&lt;ref name = WMO&gt;{{cite web
  | url = http://worldweather.wmo.int/008/c00022.htm
  | title = World Weather Information Service – Bergen
  | publisher = World Meteorological Organization
  | accessdate = 27 October 2013
  | archivedate = 30 មេសា 2020
  | archiveurl = https://web.archive.org/web/20200430130117/http://worldweather.wmo.int/008/c00022.htm
  | url-status = dead
  }}&lt;/ref&gt; NOAA (all else, except extremes)&lt;ref name= NOAA &gt;{{cite web
| url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG_VI/NO/01317.TXT
| title = BERGEN – FLORIDA Climate Normals: Temperature 2005–2014, all other data 1961–1990.
| publisher = National Oceanic and Atmospheric Administration
| accessdate = 16 March 2014}}&lt;/ref&gt;
|source 2 = Voodoo Skies for extremes&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://voodooskies.com/weather/norway/bergen/monthly/temperature|title=Google Domains Hosted Site&lt;!-- Bot generated title --&gt;|publisher=|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161101101758/http://voodooskies.com/weather/norway/bergen/monthly/temperature|archivedate=1 November 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|date=September 2015}}

{{Weather box
| collapsed = yes
|metric first= yes &lt;!--Any entry in this line will display metric first. Blank or remove this line for imperial first.--&gt;
|single line= yes &lt;!--Any entry in this line will display metric and imperial units in the same cell. Leave blank or remove this line for separate table rows.--&gt;
|location=        Brønnøysund (Köppen Cfc), 1960–1990
&lt;!--Mean daily temperature--&gt;
|Jan mean C= −1.1
|Feb mean C= −0.6
|Mar mean C= 0.9
|Apr mean C= 3.7
|May mean C= 8.4
|Jun mean C= 11.2
|Jul mean C= 13.1
|Aug mean C= 13.0
|Sep mean C= 9.8
|Oct mean C= 6.6
|Nov mean C= 2.2
|Dec mean C= −0.1
|year mean C= 5.6
&lt;!--Total precipitation, this should include rain and snow.--&gt;
|Jan precipitation mm= 138
|Feb precipitation mm= 102
|Mar precipitation mm= 114
|Apr precipitation mm= 97
|May precipitation mm= 66
|Jun precipitation mm= 83
|Aug precipitation mm= 113
|Jul precipitation mm= 123
|Sep precipitation mm= 180
|Oct precipitation mm= 192
|Nov precipitation mm= 145
|Dec precipitation mm= 157
|year precipitation mm= 1510
&lt;!--Mandatory fields, source--&gt;
|source 1=Meteorologisk Institutt&lt;ref name= met.no&gt;{{cite web|url=http://retro.met.no/observasjoner/nordland/normaler_for_kommune_1813.html?kommuner|archive-url=https://archive.is/20120716100418/http://retro.met.no/observasjoner/nordland/normaler_for_kommune_1813.html?kommuner|dead-url=yes|archive-date=16 July 2012|title=Normaler for Brønnøy|publisher=met.no|accessdate=7 November 2011|archivedate=16 កក្កដា 2012|archiveurl=https://archive.is/20120716100418/http://retro.met.no/observasjoner/nordland/normaler_for_kommune_1813.html?kommuner|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|date=May 2012}}

{{Clear}}
{{Weather box
| collapsed = yes
|location = Rena-Haugedalen (Köppen Dfc) (1961–1990), Norway
|metric first = yes
|single line = yes
|Jan high C = −7.1
|Feb high C = −4.4
|Mar high C = 2.4
|Apr high C = 7.8
|May high C = 15.2
|Jun high C = 20.2
|Jul high C = 20.9
|Aug high C = 18.9
|Sep high C = 13.3
|Oct high C = 6.6
|Nov high C = −1.0
|Dec high C = −5.7
|Jan mean C = −11.2
|Feb mean C = −9.6
|Mar mean C = −3.7
|Apr mean C = 1.7
|May mean C = 8.2
|Jun mean C = 13.2
|Jul mean C = 14.4
|Aug mean C = 12.5
|Sep mean C = 7.7
|Oct mean C = 2.9
|Nov mean C = −4.3
|Dec mean C = −9.3
|Jan low C = −15.6
|Feb low C = −14.6
|Mar low C = −9.6
|Apr low C = −4.0
|May low C = 1.0
|Jun low C = 5.9
|Jul low C = 7.6
|Aug low C = 6.3
|Sep low C = 2.9
|Oct low C = −0.6
|Nov low C = −7.7
|Dec low C = −13.4
|precipitation colour = green
|Jan precipitation mm = 50
|Feb precipitation mm = 38
|Mar precipitation mm = 40
|Apr precipitation mm = 42
|May precipitation mm = 62
|Jun precipitation mm = 78
|Jul precipitation mm = 90
|Aug precipitation mm = 79
|Sep precipitation mm = 85
|Oct precipitation mm = 80
|Nov precipitation mm = 67
|Dec precipitation mm = 55
|source 1=&lt;ref name=Meteklima&gt;{{cite web|url=https://eklima.met.no/|title=Norwegian Met. Institute|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161119204136/http://eklima.met.no/|archivedate=19 November 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
}}

=== ជីវចម្រុះ ===
{{multiple image|align = right|direction = vertical|width = 220|image1 = Arcticfox-3.jpg|caption1 = The [[Arctic fox]] has its habitat in high elevation ranges on the mainland as well as on [[Svalbard]].|image2 = Muskus.jpg|caption2 = [[Muskox]] in the low alpine tundra at [[Dovrefjell–Sunndalsfjella National Park|Dovrefjell National Park]].}}

ជីវចម្រុះក្នុងប្រទេសនេះមាន សត្វល្អិតចំនួន ១៦០០០ ប្រភេទ ដង្កូវចំនួន ២០០០០ ប្រភេទ បក្សីចំនួន ៤៥០ ប្រភេទ ថនិកសត្វចំនួន ៩០ ប្រភេទ ត្រីទឹកសាបចំនួន ៤៥ ប្រភេទ ត្រីទឹកប្រៃចំនួន ១០០០ ប្រភេទ ។ល។ &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.regjeringen.no/nb/dep/md/dok/nou-er/2004/nou-2004-28/6.html?id=388879 |title=NOU 2004 |publisher=Regjeringen.no |accessdate=30 May 2010 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080511130011/http://www.regjeringen.no/nb/dep/md/dok/NOU-er/2004/NOU-2004-28/6.html?id=388879 |archivedate=11 May 2008}}&lt;/ref&gt; About 40,000 of these species have been described by science. The [[IUCN Red List|red list]] of 2010 encompasses 4,599 species.&lt;ref name=red&gt;[https://web.archive.org/web/20130527150736/http://www.artsdatabanken.no/Article.aspx?m=207&amp;amid=8737 Norwegian Red List 2010]. Artsdatabanken.no&lt;/ref&gt;

=== បរិស្ថាន ===
ទេសភាពគួរឱ្យទាក់ទាញនិងអស្ចារ្យត្រូវបានគេរកឃើញទូទាំងប្រទេសន័រវែស។&lt;ref&gt;[http://www.huffingtonpost.com/2014/01/07/norway-greatest-place-on-earth_n_4550413.html &quot;25 Reasons Norway Is The Greatest Place On Earth&quot;]. ''The Huffington Post''. 7 January 2014.&lt;/ref&gt;ឆ្នេរភាគខាងលិចនៃភាគខាងត្បូងប្រទេសន័រវេសនិងឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងជើងប្រទេសណ័រវេសបង្ហាញនូវទស្សនីយភាពឆ្នេរសមុទ្រដ៏គួរអោយចាប់អារម្មណ៍បំផុតនៅលើពិភពលោក។ National Geographic Society បានចុំបញ្ជី Norwegian fjords ជាកន្លែងដែលទាក់ទាញបំផុតមួយនៅក្នុងពិភពលោក។&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://news.nationalgeographic.com/news/2006/11/061115-heritage-sites_2.html |title=Best, Worst World Heritage Sites Ranked |work=[[National Geographic Society|National Geographic News]] |first=Hope |last=Hamashige |accessdate=25 October 2009}}&lt;/ref&gt; ប្រទេសនេះក៏ជាលំនៅឋាននៃបាតុភូតធម្មជាតិនៃព្រះអាទិត្យកណ្តាលយប់ (ក្នុងរដូវក្ដៅ) ក៏ដូចជា Aurora ដែលគេហៅថាពន្លឺខាងជើង។&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.lonelyplanet.com/norway/travel-tips-and-articles/72649|title=Norway: come for the sun, stay for the light show – Lonely Planet|last=Planet|first=Lonely|date=2 August 2010|work=Lonely Planet|access-date=11 April 2017|language=en|archive-date=30 មេសា 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170430073653/https://www.lonelyplanet.com/norway/travel-tips-and-articles/72649|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== នយោបាយ និងរដ្ឋាភិបាល ==
{{Main|នយោបាយនៅន័រវែស}}
[[File:Det Kongelige Slott 85500 1.jpg|thumb|[[Royal Palace, Oslo|The Royal Palace]] in Oslo.]]

ប្រទេសន័រវេសត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រជាធិបតេយ្យដែលមានការអភិវឌ្ឍន៍ច្រើនបំផុតនិងនៅលើពិភពលោក។&lt;ref&gt;Wong, Curtis M. (14 December 2010). [http://www.huffingtonpost.com/2010/12/14/worlds-top-democratic-gov_n_796107.html#s206314title=Norway__1 World's Top Democratic Governments: Economist Intelligence Unit's Democracy Index 2010 (PHOTOS)]. ''[[The Huffington Post]].'' Retrieved 27 August 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.sida.se/Global/About Sida/Så arbetar vi/EIU_Democracy_Index_Dec2011.pdf Democracy index 2011]{{dead link|date=February 2017|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}. ''[[Economist Intelligence Unit]]'' Retrieved 27 August 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Davidson, Kavitha A. (21 March 2013). [http://www.huffingtonpost.com/2013/03/21/democracy-index-2013-economist-intelligence-unit_n_2909619.html Democracy Index 2013: Global Democracy At A Standstill, The Economist Intelligence Unit's Annual Report Shows]. ''[[The Huffington Post]].'' Retrieved 27 August 2013.&lt;/ref&gt;

យោងតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញន័រវែសដែលត្រូវបានអនុម័តនៅថ្ងៃទី 17 ខែឧសភាឆ្នាំ 1814&lt;ref name=&quot;Constitution&quot;&gt;{{cite web|url=https://stortinget.no/en/In-English/About-the-Storting/The-Constitution/The-Constitution/ |title=The Constitution – Complete text |work=The Storting's Information Corner |year=2011 |accessdate=9 September 2011 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110829055430/http://www.stortinget.no/en/In-English/About-the-Storting/The-Constitution/The-Constitution/ |archivedate=29 August 2011}}&lt;/ref&gt;
ន័រវែសគឺជារដ្ឋមួយរួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយប្រព័ន្ធសភា នៃរដ្ឋាភិបាលដែលព្រះមហាក្សត្រនៃប្រទេសន័រវេស គឺជា ប្រមុខរដ្ឋ ហើយនាយករដ្ឋមន្ដ្រីន័រវេសគឺជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាល។ អំណាចត្រូវបានញែកចេញពីស្ថាប័ននីតិប្បញ្ញត្តិ នីតិប្រតិបត្តិ និងតុលាការនៃរដ្ឋាភិបាល ដូចដែលបានកំណត់ដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែលជាឯកសារច្បាប់កំពូលរបស់ប្រទេស។

តំណែងរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសន័រវែសត្រូវបានបម្រុងទុកសម្រាប់សមាជិកសភាដែលអាចទទួលបាននូវទំនុកចិត្តនៃសំឡេងភាគច្រើននៅក្នុងសភាដែលជាមេដឹកនាំបច្ចុប្បន្ននៃគណបក្សនយោបាយធំបំផុតឬកាន់តែមានប្រសិទ្ធិភាពតាមរយៈគណបក្សចម្រុះ។ ជាទូទៅគណបក្សតែមួយមិនមានអំណាចនយោបាយគ្រប់គ្រាន់ក្នុងចំនួនអាសនៈដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលដោយខ្លួនឯង។ ន័រវែសជាញឹកញាប់ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋាភិបាលភាគតិច។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីតែងតាំងគណៈរដ្ឋមន្ដ្រីដែលត្រូវបានរើសចេញពីសមាជិកគណបក្សនយោបាយ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីបានរៀបចំរដ្ឋាភិបាលប្រតិបត្តិនិងអនុវត្តអំណាចរបស់ខ្លួនតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.norway.org/aboutnorway/society/political/government |title=The Government |publisher=Norway.org |date=10 June 2009 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100903135300/http://www.norway.org/aboutnorway/society/political/government/ |archivedate=3 September 2010}}&lt;/ref&gt;

=== បំណែងចែករដ្ឋបាល ===
រដ្ឋបាលរបស់ន័រវែសមាន&lt;ref name=&quot;fylker&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.regjeringen.no/no/tema/kommuner-og-regioner/kommunestruktur/fylkesinndelingen-fra-2024/id2922222/|title=Fylkesinndelingen fra 2024  |publisher=Regjeringen|date=2022-07-05|accessdate=2024-03-01|language=no}}&lt;/ref&gt;
[[File:Fylkesinndeling2024 original.webp|thumb|left|County (fylke) 2024&lt;ref name=&quot;fylker&quot; /&gt;]]
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; width=22%
!#
!County 2024
!Administrative center
|-
| align=left|3||[[File:Oslo_komm.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Oslo_komm.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Oslo]]||[[Oslo]]
|-
| align=left|11||[[File:Rogaland_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Rogaland_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Rogaland]]||[[Stavanger]]
|-
| align=left|15||[[File:Møre_og_Romsdal_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:M%C3%B8re_og_Romsdal_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|27x27px]] [[Møre og Romsdal]]||[[Molde]]
|-
| align=left|18||[[File:Nordland_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Nordland_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Nordland]]||[[Bodø]]
|-
| align=left|31||[[File:Østfold_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Østfold_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Østfold]]||[[Sarpsborg]]
|-
| align=left|32||[[File:Akershus_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Akershus_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Akershus]]||[[Oslo]]
|-
| align=left|33||[[File:Buskerud_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Buskerud_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Buskerud]]||[[Drammen]]
|-
| align=left|34||[[File:Innlandet_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Innlandet_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Innlandet]]||[[Hamar]]
|-
| align=left|39||[[File:Vestfold våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Vestfold v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Vestfold]]||[[Tønsberg]]
|-
| align=left|40||[[File:Telemark våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Telemark v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Telemark]]||[[Skien]]
|-
| align=left|42||[[File:Agder_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Agder_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Agder]]||[[Kristiansand]]
|-
| align=left|46||[[File:Vestland_våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Vestland_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Vestland]]||[[Bergen]]
|-
| align=left|50||[[File:Trøndelag våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Tr%C3%B8ndelag_v%C3%A5pen.png|tlo|28x28px]] [[Trøndelag]]||[[Steinkjer]]
|-
| align=left|55||[[File:Troms våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Troms våpen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Troms]]||[[Tromsø]]
|-
| align=left|56||[[File:Finnmark våpen.svg|link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Finnmark våpen.svg|alt=|tlo|28x28px]] [[Finnmark]]||[[Vadsø]]
|}&lt;br /&gt;
{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; |County (fylke) 2017
! scope=&quot;col&quot; |Administrative centre
! scope=&quot;col&quot; |Most populous municipality
! scope=&quot;col&quot; |Geographical region
|-
|{{Coat of arms|Østfold}}
|[[Sarpsborg]]
|[[Fredrikstad]]
|[[Eastern Norway]]
|-
|{{Coat of arms|Akershus}}
|[[Oslo]]
|[[Bærum]]
|[[Eastern Norway]]
|-
|{{Coat of arms|Oslo}}
|[[Oslo|City of Oslo]]
|[[Oslo]]
|[[Eastern Norway]]
|-
|{{Coat of arms|Hedmark}}
|[[Hamar]]
|[[Ringsaker]]
|[[Eastern Norway]]
|-
|{{Coat of arms|Oppland}}
|[[Lillehammer (town)|Lillehammer]]
|[[Gjøvik]]
|[[Eastern Norway]]
|-
|{{Coat of arms|Buskerud}}
|[[Drammen (town)|Drammen]]
|[[Drammen (town)|Drammen]]
|[[Eastern Norway]]
|-
|{{Coat of arms|Vestfold}}
|[[Tønsberg]]
|[[Sandefjord (town)|Sandefjord]]
|[[Eastern Norway]]
|-
|{{Coat of arms|Telemark}}
|[[Skien (town)|Skien]]
|[[Skien (town)|Skien]]
|[[Eastern Norway]]
|-
|{{Coat of arms|Aust-Agder}}
|[[Arendal (town)|Arendal]]
|[[Arendal (town)|Arendal]]
|[[Southern Norway]]
|-
|{{Coat of arms|Vest-Agder}}
|[[Kristiansand (town)|Kristiansand]]
|[[Kristiansand (town)|Kristiansand]]
|[[Southern Norway]]
|-
|{{Coat of arms|Rogaland}}
|[[Stavanger]]
|[[Stavanger]]
|[[Western Norway]]
|-
|{{Coat of arms|Hordaland}}
|[[Bergen]]
|[[Bergen]]
|[[Western Norway]]
|-
|{{Coat of arms|Sogn og Fjordane}}
|[[Hermansverk]]
|[[Førde (town)|Førde]]
|[[Western Norway]]
|-
|{{Coat of arms|Møre og Romsdal}}
|[[Molde (town)|Molde]]
|[[Ålesund (town)|Ålesund]]
|[[Western Norway]]
|-
|{{Coat of arms|Trøndelag}}
|[[Steinkjer (town)|Steinkjer]]
|[[Trondheim]]
|[[Trøndelag]]
|-
|{{Coat of arms|Nordland}}
|[[Bodø (town)|Bodø]]
|[[Bodø (town)|Bodø]]
|[[Northern Norway]]
|-
|{{Coat of arms|Troms}}
|[[Tromsø (city)|Tromsø]]
|[[Tromsø (city)|Tromsø]]
|[[Northern Norway]]
|-
|{{Coat of arms|Finnmark}}
|[[Vadsø (town)|Vadsø]]
|[[Alta (town)|Alta]]
|[[Northern Norway]]
|}&lt;references group=&quot;n&quot;/&gt;

=== ទំនាក់ទំនងការបរទេស ===

[[File:KNM Fridtjof Nansen-2006-06-01-side.jpg|thumb|[[Royal Norwegian Navy]] [[Fridtjof Nansen-class frigate|''Fridtjof Nansen'' class frigate]]]]

ន័រវែសមានស្ថានទូតនៅក្នុងប្រទេសចំនួន ៨២ ។&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.embassypages.com/norway |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080206092107/http://www.regjeringen.no/nb/dep/ud/dok/veiledninger/2005/Norges-utenriksstasjoner.html?id=88166&amp;epslanguage=NO |archivedate=6 February 2008 |title=List of Norwegian embassies at the website of the Norwegian ministry of foreign affairs |date=6 February 2008 |accessdate=12 October 2013}}&lt;/ref&gt; ប្រទេសចំនួន 60 កំពុងមានស្ថានទូតនៅន័រវែស។ ស្ថានទូតទាំងអស់នោះស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុងអូស្លូ។

ន័រវែសគឺជាសមាជិកស្ថាបនិករបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ អង្គការណាតូ ក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុប និងសមាគមពាណិជ្ជកម្មសេរីអឺរ៉ុប (EFTA) ។&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://intportal.vaf.no/hoved.aspx?m=2761&amp;amid=49981 |title=Refleksjoner fra Brussel – Hospitering ved Sørlandets Europakontor – Vest-Agder Fylkeskommune |publisher=Intportal.vaf.no |date=4 January 2010 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130606042007/http://intportal.vaf.no/hoved.aspx?m=2761&amp;amid=49981 |archivedate=6 June 2013}}&lt;/ref&gt;

== សេដ្ឋកិច្ច ==
{{Main|សេដ្ឋកិច្ចន័រវែស}}
[[File:GDP Norway 1865 to 2004.PNG|thumb|left|upright=1.35|GDP and GDP growth]]

រដ្ឋមានមុខតំណែងជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិធំ ៗ នៅក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្មសំខាន់ៗដូចជាវិស័យប្រេងឧស្ម័ន (Statoil), ផលិតកម្មថាមពលវារីអគ្គិសនី (Statkraft), ផលិតកម្មអាលុយមីញ៉ូម (Norsk Hydro), ធនាគារន័រវែសធំជាងគេ (DNB) និងអ្នកផ្តល់សេវាទូរគមនាគមន៍ (Telenor) ។តាមរយៈក្រុមហ៊ុនធំ ៗ នេះរដ្ឋាភិបាលគ្រប់គ្រងតម្លៃភាគហ៊ុនប្រមាណ 30% នៅផ្សារហ៊ុនអូស្លូ។ នៅពេលដែលក្រុមហ៊ុនមិនចុះបញ្ជីត្រូវ បានបញ្ចូលរដ្ឋមានភាគហ៊ុនកាន់តែខ្ពស់នៅក្នុងកម្មសិទ្ធិ (ដែលភាគច្រើនមកពីកម្មសិទ្ធអាជ្ញាប័ណ្ណប្រេងដោយផ្ទាល់) ។ ប្រទេសន័រវែសគឺជាប្រទេសដឹកជញ្ជូនដ៏សំខាន់មួយហើយមានកងនាវាធំបំផុតលំដាប់ទី 6 នៅលើពិភពលោកដែលមាននាវាដឹកទំនិញពាណិជ្ជកម្មចំនួន 1412 គ្រឿង។


ប្រទេសនេះសម្បូរទៅដោយធនធានធម្មជាតិរួមមានប្រេងឥន្ធនៈ វារីអគ្គីសនី ត្រី និងរ៉ែ។ ការបម្រុងទុកប្រេងនិងឧស្ម័នធម្មជាតិធំៗ ត្រូវបានគេរកឃើញនៅទសវត្សឆ្នាំ 1960 ដែលនាំឱ្យមានការរីកចម្រើននៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ច។&lt;ref&gt;&quot;[https://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/3421.htm Norway],&quot; U.S. Department of State&lt;/ref&gt;

ន័រវ៉េគឺជាប្រទេសដំបូងគេដែលបានហាមឃាត់ការកាប់បំផ្លាញដើមឈើដើម្បីបង្ការកុំឱ្យបាត់បង់ព្រៃទឹកភ្លៀង។ ប្រទេសនេះបានប្រកាសពីចេតនារបស់ខ្លួននៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាកាសធាតុរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិក្នុងឆ្នាំ 2014 រួមជាមួយចក្រភពអង់គ្លេស និងអាល្លឺម៉ង់។&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2016/06/08/europe/norway-deforestation/|title=Norway becomes first country to ban deforestation}}&lt;/ref&gt;

=== ការដឹកជញ្ជូន ===
[[File:E6 Årumkrysset.jpg|thumb|left|Årumkrysset on [[European route E6]] in Årum, [[Fredrikstad]].]]
ដោយសារតែដង់ស៊ីតេប្រជាជនទាប ឆ្នេរខ្សាច់វែងនៃប្រទេសន័រវែស ការដឹកជញ្ជូនសាធារណៈរបស់ប្រទេសនេះមិនសូវអភិវឌ្ឍន៍ជាងនៅបណ្តាប្រទេសអ៊ឺរ៉ុបជាពិសេសនៅក្រៅទីក្រុងធំៗ។ ប្រទេសនេះមានប្រពៃណីដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវទឹកទឹកយូរអង្វែង ប៉ុន្តែក្រសួងដឹកជញ្ជូននិងទូរគមនាគមន៍នៅន័រវែសកាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះបានអនុវត្តការដឹកជញ្ជូនផ្លូវដែកនិងផ្លូវអាកាសតាមរយៈក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធជាច្រើនដើម្បីអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់ប្រទេស។&lt;ref&gt;Norwegian Ministry of Transport and Communication, 2003: 3&lt;/ref&gt; ក្រៅពីនេះ គេកំពុងពិភាក្សាគ្នាពីការសាងសង់ប្រព័ន្ធផ្លូវដែកល្បឿនលឿនរវាងទីក្រុងធំៗ។&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://theforeigner.no/pages/news/updated-majority-in-favour-of-high-speed-trains/ |title=Majority in Favor of High-Speed Trains |publisher=Theforeigner.no |accessdate=23 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110724185049/http://theforeigner.no/pages/news/updated-majority-in-favour-of-high-speed-trains/ |archive-date=24 July 2011 |dead-url=yes |df=dmy-all |archivedate=24 កក្កដា 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110724185049/http://theforeigner.no/pages/news/updated-majority-in-favour-of-high-speed-trains/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Skjeggestad |first1=Sveinung Berg Bentzrød Helene |title=De aller fleste sier ja takk til lyntog |url=https://www.aftenposten.no/norge/i/8mz8G/De-aller-fleste-sier-ja-takk-til-lyntog |accessdate=23 February 2019 |work=Aftenposten |date=7 March 2011 |language=nb-NO}}&lt;/ref&gt;

ច្រកទ្វារសំខាន់ទៅកាន់ប្រទេសន័រវែសតាមអាកាសគឺអាកាសយានដ្ឋានអូស្លូ Gardermoen។&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sas.no/no/Misc/Service_Links_Container/Rutekart/ |archive-url=https://archive.is/20120628220717/http://www.sas.no/no/Misc/Service_Links_Container/Rutekart/ |dead-url=yes |archive-date=28 June 2012 |title=Rutekart |author=Scandinavian Airlines System |accessdate=15 July 2008 |authorlink=Scandinavian Airlines |archivedate=28 មិថុនា 2012 |archiveurl=https://archive.is/20120628220717/http://www.sas.no/no/Misc/Service_Links_Container/Rutekart/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  

=== ភាសា ===
[[File:Norske Målgreiner.png|thumb|The map shows the division of the Norwegian dialects within the main groups.]]

ន័រវេនិងស៉្យីគឺជាភាសាផ្លូវការពីររបស់ន័រវែស។&lt;ref&gt;{{Citation|title=språk i Norge|url=https://snl.no/spr%C3%A5k_i_Norge|date=2025-05-02|accessdate=2025-11-23|language=no|first=Lars S.|last=Vikør|first2=Ernst Håkon|last2=Jahr|first3=Mikkel|last3=Berg-Nordlie|first4=Bernt Ø|last4=Thorvaldsen}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Norges grunnlov, § 108 (Constitution of Norway, article 108, mention the Sámi language specifically)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.regjeringen.no/no/dokumenter/stmeld-nr-35-2007-2008-/id519923/sec4|title=St.meld. nr. 35 (2007–2008)|first=Kultur- og|last=kirkedepartementet|date=27 June 2008|publisher=}}&lt;/ref&gt;

នៅសតវត្សទី 19 និងទី 20 ភាសាន័រវែសបានទទួលរងនូវវិវាទនយោបាយនិងវប្បធម៌ខ្លាំង។ នេះបាននាំឱ្យមានការអភិវឌ្ឍន័រវែសនៅក្នុងសតវត្សទី 19 និងការបង្កើតនូវស្តង់ដារអក្ខរាវិរុទ្ធជំនួសនៅសតវត្សទី 20 ។

ភាសាបរទេសចម្បងដែលបានបង្រៀននៅក្នុងសាលារៀននៅន័រវែសគឺជាភាសាអង់គ្លេសដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាភាសាអន្តរជាតិតាំងពីសម័យក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ។ ភាគច្រើននៃប្រជាជនមានភាពស្ទាត់ជំនាញក្នុងភាសាអង់គ្លេសជាពិសេសអ្នកដែលកើតក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី 2 ។ ភាសាអាឡឺម៉ង់ បារាំង និងអេស្ប៉ាញក៏ត្រូវបានគេបង្រៀនជាទូទៅជាភាសាទីពីរឬជាញឹកញាប់ភាសាទីបី។ ភាសារុស្ស៊ី ជប៉ុន អ៊ីតាលី ឡាតាំង ហើយពេលខ្លះ ចិនកុកងឺ ត្រូវបានគេផ្តល់ជូននៅតាមសាលារៀនមួយចំនួនដែលភាគច្រើននៅតាមទីក្រុង។ ជាប្រពៃណី ភាសាអង់គ្លេស អាល្លឺម៉ង់ និងបារាំងត្រូវបានចាត់ទុកថាជាភាសាបរទេសសំខាន់នៅក្នុងប្រទេសន័រវេស។ ឧទាហរណ៍ភាសាទាំងនេះត្រូវបានគេប្រើនៅលើលិខិតឆ្លងដែនន័រវេសរហូតដល់ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1990 ហើយនិស្សិតសាកលវិទ្យាល័យមានសិទិ្ធទូទៅក្នុងការប្រើប្រាស់ភាសាទាំងនេះនៅពេលដាក់ពាក្យសុំរបស់ពួកគេ។

=== ប្រជាសាស្ត្រ ===
{{Main|ប្រជាសាស្ត្រន័រវែស}}
{{Historical populations
|percentages = pagr
|footnote = '''Source''': Statistics Norway.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ssb.no/emner/02/02/folkendrhist/tabeller/tab/00.html |title=Tabell 0 Hele landet. Folkemengde 1. januar og endringer i året. 1951 |language=Norwegian |publisher=[[Statistics Norway]] |accessdate=27 January 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ssb.no/english/subjects/02/03/folkfram_en/arkiv/tab-2010-06-15-01-en.html |title=Population 1 January. Registered 2010. Projected 2011–2060 in fourteen variants. 1 000 |publisher=[[Statistics Norway]] |accessdate=27 January 2010 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111016213123/http://www.ssb.no/english/subjects/02/03/folkfram_en/arkiv/tab-2010-06-15-01-en.html |archivedate=16 October 2011}}&lt;/ref&gt;
|shading = off
|1500|140000
|1665|440000
|1735|616109
|1801|883603
|1855|1490047
|1900|2240032
|1950|3278546
|2000|4478497
|2010|4858199
|2013|5096300
|2060&lt;br/&gt;{{small|(projected)}}|7032687
}}

ប្រជាជនន័រវេសមានចំនួន 5,096,300 នាក់នៅខែតុលាឆ្នាំ 2013 ។ ចាប់តាំងពីចុងសតវត្សរ៍ទី 20 ន័រវែសបានទាក់ទាញជនអន្តោប្រវេសន៍មកពីភាគខាងត្បូងនិងកណ្តាលអឺរ៉ុប មជ្ឈឹមបូពា៌ អាហ្វ្រិក អាស៊ីនិងតំបន់ឆ្ងាយជាងនេះទៀតក៏មាន។

=== អន្តោប្រវេសន៍ ===
[[File:Stpaul001.jpg|right|thumb|[[Minneapolis–Saint Paul]] has the largest concentration of ethnic Norwegians outside Norway, at 470,000.]]

ជាពិសេសនៅសតវត្សរ៍ទី 19 នៅពេលដែលស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចមានការលំបាកនៅន័រវែសមនុស្សរាប់ពាន់នាក់បានធ្វើអន្តោប្រវេសន៍ទៅសហរដ្ឋអាមេរិកនិងកាណាដាដែលពួកគេអាចធ្វើការនិងទិញដីនៅតំបន់ព្រំដែន។ មនុស្សជាច្រើនបានទៅភាគខាងលិចមហាសមុទ្រភាគខាងលិចនិងប៉ាស៊ីហ្វិកភាគពាយព្យ។នៅក្នុងឆ្នាំ 2006 យោងទៅតាមការិយាល័យជំរឿនស្ថិតិរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកមនុស្សជិត 4,7 លាននាក់បានកំណត់ថាជា ន័រវែសអាមេរិច&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&amp;-qr_name=ACS_2009_1YR_G00_DP2&amp;-geo_id=01000US&amp;-ds_name=ACS_2009_1YR_G00_&amp;-_lang=en&amp;-redoLog=false&amp;-format=|title=American FactFinder – Results|first=U.S. Census|last=Bureau|website=factfinder.census.gov}}{{Dead link|date=តុលា 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;ដែលមានចំនួនច្រើនជាងចំនួនជនជាតិន័រវែសនៅក្នុងន័រវែសដោយខ្លួនឯង។&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&amp;-qr_name=ACS_2009_1YR_G00_DP2&amp;-geo_id=01000US&amp;-ds_name=ACS_2009_1YR_G00_&amp;-_lang=en&amp;-redoLog=false&amp;-format=|title=American FactFinder – Results|first=U.S. Census|last=Bureau|website=factfinder.census.gov}}{{Dead link|date=តុលា 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;នៅក្នុងជំរឿនប្រជាជនកាណាដាឆ្នាំ 2011 ពលរដ្ឋកាណាដាចំនួន 452.705 នាក់ត្រូវបានកំណត់ថាមានពូជពង្សន័រវែស។&lt;ref name=&quot;Norwegian Canadians&quot;&gt;{{cite web |url=http://www12.statcan.gc.ca/nhs-enm/2011/dp-pd/dt-td/Rp-eng.cfm?TABID=2&amp;LANG=E&amp;APATH=3&amp;DETAIL=0&amp;DIM=0&amp;FL=A&amp;FREE=0&amp;GC=0&amp;GID=1118296&amp;GK=0&amp;GRP=0&amp;PID=105396&amp;PRID=0&amp;PTYPE=105277&amp;S=0&amp;SHOWALL=0&amp;SUB=0&amp;Temporal=2013&amp;THEME=95&amp;VID=0&amp;VNAMEE=&amp;VNAMEF=&amp;D1=0&amp;D2=0&amp;D3=0&amp;D4=0&amp;D5=0&amp;D6=0 |author=[[Statistics Canada]] |title=2011 National Household Survey: Data tables |accessdate=11 February 2014|date=2013-05-08 }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; 
|+Largest immigrant groups 
|+(1st and 2nd generation):&lt;ref name=&quot;autogenerated4&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.ssb.no/en/befolkning/statistikker/innvbef/aar/2017-03-02#content|title=Immigrants and Norwegian-born to immigrant parents, 1 January 2017|last=|first=|date=2 March 2017|website=|publisher=[[Statistics Norway]]|accessdate=9 June 2017}} See Table 3 &quot;Population by immigrant category and country background&quot;, sum of columns &quot;Immigrants&quot; and &quot;Norwegian-born to immigrant parents&quot;.&lt;/ref&gt;
|-
! National background
! ចំនួនប្រជាជន
|-
|ប៉ូឡូញ
|97,196
|-
|លីទុយអានី
|37,638
|-
|ស៊ុយអែត
|36,315
|-
|សូម៉ាលី
|28,696
|-
|អាល្លឺម៉ង់
|24,601
|-
|អ៊ីរ៉ាក់
|22,493
|-
|ស៊ីរី
|20,823
|-
|ហ្វីលីពីន
|20,537
|-
|ប៉ាគីស្ថាន
|19,973
|-
|អេរីទ្រេ
|19,957
|}

នៅឆ្នាំ 2012 សហគមន៍ជនអន្តោប្រវេសន៍ (ដែលរួមបញ្ចូលជនអន្តោប្រវេសន៍និងកូនក្មេងដែលកើតនៅក្នុងប្រទេសន័រវែសនៃឪពុកម្តាយអន្តោប្រវេសន៍) បានកើនឡើងចំនួន 55,300 ដែលជាកម្រិតខ្ពស់បំផុត។ អន្តោប្រវេសន៍សុទ្ធមកពីបរទេសបានកើនឡើងដល់ 47.300 នាក់ (300 នាក់ខ្ពស់ជាងឆ្នាំ 2011) ខណៈដែលអន្តោប្រវេសន៍មានចំនួន 72% នៃកំណើនប្រជាជនរបស់ន័រវែស។&lt;ref&gt;{{cite web |url= http://www.ssb.no/en/befolkning/statistikker/folkendrkv |title=Population and quarterly changes, Q4 2012 |publisher=[[Statistics Norway]] |date= 21 February 2013 |accessdate=24 March 2013}}&lt;/ref&gt;17% នៃកុមារដែលទើបនឹងកើតបានកើតមកពីឪពុកម្តាយជាជនអន្តោប្រវេសន៍។ 
កូនកើតពីឪពុកម្តាយជាជណជាតិ ប៉ាគីស្ថាន សូម៉ាលីនិងវៀតណាម គឺជាក្រុមធំបំផុតនៃជនជាតិន័រវែសទាំងអស់ដែលកើតមកឪពុកម្តាយអន្តោប្រវេសន៍។&lt;ref name=&quot;census&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.ssb.no/en/innvbef/ |title= Immigrants and Norwegian-born to immigrant parents, 1 January 2012 |publisher=[[Statistics Norway]] |date=26 April 2012 |accessdate = 24 March 2013}}&lt;/ref&gt;

=== សុខាភិបាល ===
ន័រវែសទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់លេខ 1 តាមសន្ទស្សន៍អភិវឌ្ឍន៍មនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (HDI) សម្រាប់ឆ្នាំ 2013 ។.&lt;ref&gt;{{cite book|last1=United Nations|title=Human Development Report 2013|publisher=United Nations Development Programme (UNDP).|isbn=978-92-1-126340-4|date=November 2012}}&lt;/ref&gt; ផ្ទុយមកវិញ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1800 ភាពក្រីក្រនិងជំងឺឆ្លងបានគ្របដណ្តប់នៅន័រវែសរួមជាមួយទុរ្ភិក្សនិងរោគរាតត្បាត។ តាំងពីទសវត្សឆ្នាំ 1900 ការរីកចម្រើនផ្នែកសុខភាពសាធារណៈបានកើតមានឡើងដោយសារការអភិវឌ្ឍន៍លើវិស័យជាច្រើនដូចជាស្ថានភាពសង្គមនិងជីវភាព ការរីករាលដាលផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រការបង្កើតប្រព័ន្ធថែទាំសុខភាពនិងការយកចិត្តទុកដាក់លើបញ្ហាសុខភាពសាធារណៈ។ ការចាក់ថ្នាំបង្ការនិងការកើនឡើងនូវឱកាសព្យាបាលជាមួយថ្នាំអង់ទីប៊ីយោទិចនាំឱ្យមានការរីកចម្រើនយ៉ាងធំធេងក្នុងចំណោមប្រជាជនន័រវែស។
ការលើកកម្ពស់អនាម័យខ្លួនប្រាណនិងអាហារូបត្ថម្ភល្អប្រសើរជាងមុនគឺជាកត្តាដែលបានរួមចំណែកធ្វើឱ្យសុខភាពប្រសើរឡើង។

=== ការអប់រំ ===
[[File:NTNU Trondheim Mainbuilding.jpg|thumb|right|The main building of the [[Norwegian University of Science and Technology]] in [[Trondheim]]]]

ឧត្តមសិក្សានៅន័រវែសត្រូវបានផ្តល់ដោយសាកលវិទ្យាល័យចំនួន៧ មហាវិទ្យាល័យឯកទេសចំនួន៥ មហាវិទ្យាល័យចំនួន២៥ និងមហាវិទ្យាល័យឯកជនជាច្រើនទៀត។&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bologna-berlin2003.de/pdf/Norway1.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20040206190401/http://www.bologna-berlin2003.de/pdf/Norway1.pdf |dead-url=yes |archive-date=6 February 2004 |title=Norway – Implementation of the elements of the Bologna Process |accessdate=30 May 2010 |archivedate=21 កុម្ភៈ 2011 |archiveurl=https://wayback.archive-it.org/10702/20110221195458/http://www.bologna-berlin2003.de/pdf/Norway1.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ការអប់រំសាធារណៈគឺមិនគិតថ្លៃ ដោយមិនគិតពីសញ្ជាតិ។&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.studyinnorway.no/sn/Tuition-Scholarships/Tuition-fees |title=Tuition fees |publisher=Studyinnorway.no |date=27 August 2008 |accessdate=23 July 2011 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110719023712/http://www.studyinnorway.no/sn/Tuition-Scholarships/Tuition-fees |archivedate=19 July 2011}}&lt;/ref&gt;
ឆ្នាំសិក្សាមានពីរឆមាស, ចាប់ពីខែសីហាដល់ខែធ្នូនិងពីខែមករាដល់ខែមិថុនា។ ការទទួលខុសត្រូវចុងក្រោយសម្រាប់ការអប់រំគឺស្ថិតនៅក្រសួងអប់រំនិងស្រាវជ្រាវន័រវែស។

== វប្បធម៌ ==
{{Main|វប្បធម៌ន័រវែស]]
[[File:Wilhelmine Seippel.jpg|thumb|left|Traditional Norwegian farmer's costumes, known as ''folkedrakt'', and modern costumes inspired by those costumes, known as ''[[bunad]]'', are widely used on special occasions.]]


វប្បធម៌កសិកម្មន័រវែសនៅតែបន្តដើរតួនាទីក្នុងវប្បធម៌ន័រវែសហសម័យ។&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761556517_4/norway.html |title=&quot;Norway's Culture&quot;, ''Encarta'' |publisher=Webcitation.org |accessdate=15 February 2014 |deadurl=yes |archiveurl=https://www.webcitation.org/5kwb6gaky?url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761556517_4/norway.html |archivedate=31 October 2009 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;


=== ភាពយន្ត ===
ភាពយន្តន័រវេបានទទួលការទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ។ 

ចាប់តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1990 មកឧស្សាហកម្មខ្សែភាពយន្តបានរីកចម្រើនដោយផលិតបានរហូតដល់ 20 ខ្សែភាពយន្តជារៀងរាល់ឆ្នាំ។&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120126134405/http://www.norway.org/aboutnorway/culture/film/A_Brief_History_of_Norwegian_Film/ &quot;A brief history of Norwegian film&quot;]. Norway Official Website. Retrieved 8 February 2010.&lt;/ref&gt;

=== ការស្រាវជ្រាវ ===
អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជនជាតិន័រវេសដែលទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិរួមមានអ្នកគណិតវិទូ Sophos Lie និង Atle Selberg គីមីវិទូ Lars Onsager រូបវិទូ Ivar Giaever អ្នកគីមីវិទ្យា សេស Hassel, Peter Waage និង Cato Maximilian Guldberg។


=== កីឡា ===
[[File:Marit Bjørgen Holmenkollen 2011 001.jpg|thumb|Skier [[Marit Bjørgen]] from Norway is the [[List of multiple Winter Olympic medallists|most successful Winter Olympian]] of all time, with 15 medals]]

កីឡាគឺជាផ្នែកសំខាន់នៃវប្បធម៌ន័រវេហើយកីឡាដែលពេញនិយមរួមមានកីឡាបាល់ទាត់ កីឡាបាល់បោះ ជិះស្គីលើទឹកកក...។


=== ទេសចរណ៍ ===
នៅឆ្នាំ 2008 ន័រវែសជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ១៧ នៅក្នុង របាយការណ៍នៃការប្រកួតប្រជែងទេសចរណ៍និងទេសចរណ៍ នៃវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ។&lt;ref name=&quot;wef1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.weforum.org/en/media/Latest%20Press%20Releases/PR_TTCR08|title=World Economic Forum's Travel &amp; Tourism Report Highlights the Importance of Environmental Sustainability|accessdate=6 March 2008|publisher=World Economic Forum|year=2008|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080307004114/http://www.weforum.org/en/media/Latest%20Press%20Releases/PR_TTCR08|archivedate=7 March 2008|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; វិស័យទេសចរណ៍នៅន័រវែសបានរួមចំណែកដល់ 4.2% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបដូចដែលបានរាយការណ៍នៅក្នុងឆ្នាំ 2016 ។&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite journal|first1=Statistics Norway|title=Key Figures for Norwegian travel and tourism|journal=Innovation Norway|year=2016|url=http://www.innovasjonnorge.no/contentassets/0d32e3231c0a4367a96838ee3bb5b294/key-figrues-2016.pdf|accessdate=3 April 2018|archive-date=4 មេសា 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180404073253/http://www.innovasjonnorge.no/contentassets/0d32e3231c0a4367a96838ee3bb5b294/key-figrues-2016.pdf|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt; មានមនុស្សម្នាក់ក្នុង 15 នាក់នៅទូទាំងប្រទេសធ្វើការនៅក្នុងឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍។ ភ្ញៀវទេសចរជាងពាក់កណ្តាលនៃភ្ញៀវទេសចរសរុបបានមកលេងនៅចន្លោះខែឧសភានិងខែសីហា។

==កំណត់សម្គាល់==
{{reflist|group=ស}}
{{Notelist}}

== ឯកសារយោង ==
{{Reflist}}

== គន្ថនិទ្ទេស ==
{{Refbegin}}
* {{cite book|ref=Larsen|author=Larsen, Karen |year=1948|title=A History of Norway|url=https://archive.org/details/historyofnorway0000kare|publisher=Princeton University Press|place= Princeton, New Jersey}}
{{Refend}}

== តំណភ្ជាប់ក្រៅ ==
{{Commons category|Norway}}
{{Wikivoyage}}
{{Wikinews|Portal:Norway|Norway}}
{{NIE Poster|year=1905}}
* [https://web.archive.org/web/20060209022219/http://www.norway.no/ Norway.no], Norway's official portal
* {{DMOZ|Regional/Europe/Norway}}
* [http://www.ssb.no/english/ Statistics Norway]
* [http://www.environment.no/ State of the Environment Norway]
* {{CIA World Factbook link|no|Norway}}
* [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/420178/Norway Norway] entry at ''[[Encyclopædia Britannica]]''
* [https://web.archive.org/web/20160126102504/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/norway.htm Norway] from ''UCB Libraries GovPubs''
* [https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-17743896 Norway profile] from the [[BBC News]]
* [http://www.norway.info/ Norway.info], official foreign portal of the [[Ministry of Foreign Affairs (Norway)|Norwegian Ministry of Foreign Affairs]]
* {{Wikiatlas|Norway}}
* {{osmrelation-inline|1059668}}
* [http://www.ssb.no/a/english/minifakta/en/ Official facts about Norway]
* [http://www.visitnorway.com/ VisitNorway.com], official travel guide to Norway.
* {{YouTube|M1h_wIvwhzI|National Anthem of Norway}}
* [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=NO Key Development Forecasts for Norway] from [[International Futures]]
* [http://wits.worldbank.org/CountryProfile/Country/NOR/Year/2017/Summary World Bank Summary Trade Statistics Norway]

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអឺរ៉ុបខាងជើង]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុប]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកអង្គការណាតូ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃក្រុមប្រឹក្សាន័រឌិក]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសមាគមពាណិជ្ជកម្មសេរីអឺរ៉ុប]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសស្កង់ដាណាវី]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅទ្វីបអឺរ៉ុប]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ន័រវែស| ]]</text>
      <sha1>qgmdm8bkkoa8fhb3n607rg30rqbs1mp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ព្រះទេវីនៃព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39761</id>
    <revision>
      <id>340003</id>
      <parentid>337808</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T13:22:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>អង្គអគ្គមហេសីនៃព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន</comment>
      <origin>340003</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7589" sha1="5nqb48lc9yds2xfhtqnif3liavtsdm3" xml:space="preserve">{{Infobox monarch
| name            = '''ព្រះទេវីនៃព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន''' 
| title           = 
| image           =
| caption         =
| reign           = គ.ស ៤៧០-៥១៤
| coronation      =
| full name       = 
| succession = [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយាអាណាចក្រកម្វុជទេឝ]][[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរភ្នំ]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះស្នំឯក)
| predecessor     = [[កុលប្រភាវតី|ព្រះនាងកុលប្រភាវតី]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី​) 
| successor       = [[រុទ្រទេវី|ព្រះនាងរុទ្រទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដី[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|រុទ្រវម៌្ម]])
| spouse          = [[កៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន]]
| issue           = ព្រះបាទ[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|រុទ្រវម៌្ម]]
| royal house     = 
| dynasty         = [[រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស]] {{small|(ដោយរៀបអភិសេក)}}
| father          = 
| mother          = 
| birth_date   = 
| birth_place  = 
| death_date = 
| death_place  = 
| date of burial  = 
| place of burial =
| religion = [[សាសនាហិណ្ឌូ​នៅប្រទេសកម្ពុជា|ព្រហ្មញ្ញសាសនាបែបខ្មែរ]]និង[[នាគខ្មែរ និង នាគសាសនា|នាគសាសនា]]
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនិងបាទបរិចារិកានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}
'''ព្រះទេវីនៃព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន''' (មិនស្គាល់ព្រះនាមព្រះនាមដើម) គឺជាសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សកម្ពុជា[[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរភ្នំ]]និងជាព្រះស្នំឯករបស់[[កៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន]] [[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]] [[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរភ្នំ]]។ ព្រះនាងបានរៀបអភិសេកជាមួយព្រះមហាក្សត្រនៃ[[ហ៊្វូណន|អាណាចក្រនគរភ្នំ]]ព្រះនាម [[កៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន]]។ ព្រះនាងគឺជាព្រះមាតារបស់ព្រះបាទ[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|រុទ្រវម៌្ម]] [[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]]ចុងក្រោយនៃ[[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរភ្នំ]]។&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf |title=Preah Khan Reach and The Genealogy of Khmer Kings |publisher=Cambosastra |author=Kenneth T. So |access-date=March 2, 2017 |date= |archive-date=2021-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210708043910/http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf |archivedate=2021-07-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210708043910/http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[វីរនារីខ្មែរ]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 
* [[រាជានិយមកម្ពុជា]]
* [[ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ (អង្គអេង)|ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ]]
* [[បទពង្សាវតារខ្មែរ]]
* ឯកសារចិន
* ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ ដោយលោកស្រី ត្រឹង ងារ
* ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរដោយបណ្ឌិតរស់ ចន្ទ្រាបុត្រ
* ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ

{{commons category|ព្រះទេវីនៃព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន)}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before=[[កុលប្រភាវតី|ព្រះនាងកុលប្រភាវតី]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី​)}}
{{s-ttl|title=[[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយាអាណាចក្រកម្វុជទេឝ]][[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរភ្នំ]]&lt;br/&gt;(តំណែងព្រះស្នំឯក)|years=គ.ស ៤៧០-៥១៤​}}
{{s-aft|after=[[រុទ្រទេវី|ព្រះនាងរុទ្រទេវី]]&lt;br/&gt;(ផែនដី[[រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)|រុទ្រវម៌្ម]])}}
{{s-end}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រសតវត្សទី១នៅអាស៊ី]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រខ្មែរក្នុងរឿងនិទាន]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃនគរភ្វូណាន]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃវ្យាធបុរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សានុវង្សនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីសម័យនគរភ្នំ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកសម័យនគរភ្នំ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះក្សត្រីយានីសម័យនគរភ្នំ]]
{{Cambodia-stub}}</text>
      <sha1>5nqb48lc9yds2xfhtqnif3liavtsdm3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>រុទ្រវម៌្ម (ហ៊្វូណន)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43932</id>
    <revision>
      <id>340008</id>
      <parentid>303456</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T15:17:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ព្រះរាជប្រវត្តិព្រះបាទរុន្ទ្រវម្ម៌  សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន</comment>
      <origin>340008</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29011" sha1="bydxk5uww4adw5jrbp50ln98g80xdbr" xml:space="preserve">{{merge|ព្រះបាទរុទ្រវរ្ម័ន}}
{{Infobox monarch
| name            = រុទ្រវម៌្ម
| image           = [[រាជានិយមកម្ពុជា|ព្រះចក្ររ្តិននៃកម្វុជទេឝ]][[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]]
| caption         =
| reign           = គ.ស.៥១៤-៥៥០
| coronation      =
| full name       = 
| predecessor     = ព្រះបាទ[[កៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|កៅណ្ឌិន្យជ័យវម៌្ម]] 
| successor       = ព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ស្រុតវម្ម៌]]&lt;br/&gt;([[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]])
| spouse          = [[រុទ្រទេវី]]
| issue           = ព្រះបាទ[[ប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម]]&lt;br/&gt;ព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]]
| royal house     = [[រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស|រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យច័ន្ធរវង្ស]] {{small|(ដោយកំណើត)}}  
| dynasty         = [[រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស|រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យច័ន្ធរវង្ស]] {{small|(ដោយកំណើត)}}  
| father          = កុរុង[[កៅណ្ឌិន្យជយវម៌្ម]]
| mother          = [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|ព្រះស្នំ អង្គអនុកៅណ្ឌិន្យជ័យទេវី]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf |title=Preah Khan Reach and The Genealogy of Khmer Kings |publisher=Cambosastra |author=Kenneth T. So |access-date= March 2, 2017 |date= |archive-date=2021-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210708043910/http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf }}&lt;/ref&gt;
| birth_date   = 
| birth_place  = [[រាជធានីនៃប្រទេសកម្ពុជា|វ្យាធបុរ]]
| death_date = គ.ស.៥១៤
| death_place  = [[រាជធានីនៃប្រទេសកម្ពុជា|វ្យាធបុរ]]
| date of burial  = 
| place of burial =
| religion = [[ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា​នៅ​កម្ពុជា|ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយមហាយានបែបខ្មែរ]][[សៃវៈនិកាយ|លទ្ធិព្រះសិវៈនិយម]] {{small|(រួម[[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]])}}
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី}}

'''សាវ៌ភៅម រឺ ចក្រវរ្តិន''' '''រុទ្រវម៌្ម''' ឬ'''រុទ្រវរ្ម័ន''' (អានថា: រុត-ទ្រៈ-វ-រៈ-មៈ) ([[ចិន]]:留陁跋摩, [[ភិងអ៊ិង]]:Liútuóbámó រឺ លៀវធួកប៉ាម័រ, យ៉ាត់ផេង:lau4tuóbat6mo4 ឡោវធួប៉ាត់ម៉ ជាកន្តាំង) (គ.ស ?-៥៥០) [[រជ្ជកាល]] (គ.ស ៥១៤-៥៥០) ព្រះអង្គគឺជាបុត្ររបស់ព្រះបាទ[[កៅណ្ឌិន្យជយវម៌្ម]] និង [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|ស្រីស្នំម្នាក់]] តែ​ម្ដាយ​ព្រះអង្គ​គ្មាន​ជាប់​ឈាមជ័រ​ជា​ក្សត្រ​ទេ ដែល​តាម​ប្រពៃណី ព្រះអង្គ​គ្មាន​សិទ្ធិ​នឹង​ឡើង​សោយរាជ្យ​ឡើយ។ ព្រះអង្គ​បាន​ធ្វើឃាត​ព្រះអង្គម្ចាស់​ [[គុណវម៌្ម]] ព្រះរជ្ជទាយាទ​ពេញ​ច្បាប់ ដែល​ត្រូវ​ជា​បងប្អូន​បង្កើត​នឹង​ព្រះអង្គ តែ​មាន​ម្ដាយ​ខុស​គ្នា។  មាតា​ព្រះគុណវម៌្ម ជា​ព្រះ[[ព្រះ​មហាក្សត្រី (មហេសីនៃមហាក្សត្រកម្ពុជា)|អគ្គមហេសី]] មាន​ព្រះនាម​ព្រះនាង​[[កុលប្រភាវតី]]។ បន្ទាប់​ពី​កើតមាន​ព្រឹត្តិការណ៍​សោកនាដកម្ម​នេះ​មក ព្រះនាង​បាន​ចូល​ទៅ​សាងសីល។ នៅក្នុងឆ្នាំ៥១៤ ដើម្បីដណ្ដើមរាជសម្បត្តិដូច ដែល[[ពង្សាវតារ]]របស់[[រាជវង្សលាង]]បានកត់ទុក។ រុទ្រវម៌្មជាស្ដេចចុងក្រោយបង្អស់នៃអាណាចក្រភ្វូណាន។ គួរកត់សំគាល់ដែរថា ដោយសារតែស្ដេចរុទ្រវម៌្មឡើងសោយរាជ្យខុសទំនងបែបនេះហើយ ដែលបណ្ដាលឲ្យអាណាចក្រភ្វូណានមានភាពវឹកវរ រហូតដល់រលាយរលំអាណាចក្រភ្វូណានជាស្ថាពរនៅពាក់កណ្ដាលទី២នៃសតវត្សទី៦។ ក្នុងសិលាចារឹកគេបានហៅស្ដេចអង្គនេះថា [[សាវ៌ភៅម]] ដូច្នេះហើយធ្វើអោយគេយល់ថា ទ្រង់ជាស្ដេចមួយអង្គទៀតផ្សេង នាមនេះគេសម្រាប់ហៅ[[ស្ដេចចក្រពត្តិ|ចក្រវរ្តិន]] រឺ ស្ដេច[[ស្ដេចចក្រពត្តិ|ចក្រពត្តិ]]។&lt;ref name=&quot;lost&quot;&gt;{{Cite book |last=Jacobsen |first=Trudy |url=https://books.google.com/books?id=-9unZvFaiREC&amp;pg=PA22 |title=Lost Goddesses: The Denial of Female Power in Cambodian History |date=2008 |publisher=NIAS Press |isbn=978-87-7694-001-0 |pages=22–23 |language=en}}&lt;/ref&gt;

==ការទូតសាសនា==
ព្រះអង្គបានបញ្ជូនទៅប្រទេសចិនជាច្រើនដងក្នុងចន្លោះឆ្នាំ៥១៧ និង៥៣៥។ រាជទូតនគរភ្វូណានបាននាំសួយថ្វាយ ស្ដេចចិននៅឆ្នាំ៥៣៩ ហើយបានទូលប្រាប់ទៅព្រះចៅក្រុងចិនថា នៅប្រទេសខ្លួនមានព្រះកេសមួយសរសៃប្រវែង ៣ មាត្រ។ លុះទ្រង់ជ្រាបហើយព្រះចៅ[[លាងអ៊ូទី]]ទ្រង់ក៏បានចាត់ព្រះសង្ឃមួយអង្គនាម[[ធេយុនប៉ាវ]] ឲ្យយកព្រះកេសនោះទៅប្រទេសចិនវិញ។ សិលាចារឹកសំស្ក្រឹតនៅបាទីនិយាយថាព្រះអង្គនៅសោយរាជ្យនៅឡើយ នៅពេលដែលគេកសាងសំណង់ខាងពុទ្ធសាសនាដែលមានចារក្នុងឯកសារនោះ។ បើតាមពង្សាវតាររាជវង្សលាងពុទ្ធសាសនាបានរុងរឿងណាស់ ឯកសារនេះនិយាយថាមានគណៈបេសកកម្មទូតចិនមួយ ត្រូវបានបញ្ជូនមកអាណាចក្រភ្វូណាននៅរវាងគ.ស ៥៣៥ និង៥៤៥ដើម្បីឲ្យអធិរាជនគរភ្វូណានបញ្ជូនអ្នកប្រាជ្ញ និងខាងគម្ពីរសាសនាមកចិនវិញ។ គ្រានោះមានឥណ្ឌាម្នាក់ឈ្មោះ[[បរមាថ៌]] រឺ [[បរមាថ៌|គុណរតន៍]]បានមកនគរភ្វូណាន ព្រះចៅអធិរាជក៏បញ្ជូនវរជននេះនាំយក[[គម្ពីរ]]ជាច្រើនទៅកាន់ប្រទេសចិនវិញ នៅគ.ស ៥៤៦។ ជាបឋម ឯកសារចិនបានពណ៌នាថា ព្រះបាទ រុទ្រវម៌្ម បានសោយរាជសម្បតិ្តនៅទីក្រុងវ្យាធបុរ: ដែលស្ថិតនៅចម្ងាយពីសមុទ្រ៥០០លី។ ព្រះរាជធានីនេះ មានទន្លេមួយហូរពីខាងជើង ឈៀងខាងលិច  “ ពាយព្យ “ ទៅទិសខាងកើត ឆ្ពោះទៅរកសមុទ្រ  ដែលជាទិសដៅរបស់ទន្លេមេគង្គ តាមដៃ[[ទន្លេមីថ]] នៅ[[កម្ពុជាក្រោម]]។

កំណត់ហេតុចិនខាងលើនេះ ក៏បានបន្ថែមសេចក្តីថា នៅឆ្នាំ៥១៥ នៃគ.ស. ព្រះរាជា រុទ្រវម៌្ម នៃនគរភ្វូណាន បានផ្ញើដង្វាយទៅស្តេចក្រុងចិន ដោយមានព្រះបដិមាតំណាងព្រះអង្គមួយធ្វើពីឈើក្រអូប ដែលមកពីប្រទេសក្លិង្គ សិក សូឡូ  ([[សាលា]]) និងផ្កា[[ហួស៊ី]] និងឈើ[[ខ្លឹមចន្ទ]]ជាច្រើនប្រភេទផង។ សូម រំលឹកដែរថា ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់បានចូលព្រះបរិនិព្វាន នៅក្រោមដើមសាលា ដែលជាឈើមួយ ប្រភេទ។

ក្រោយនេះបន្តិច គឺនៅឆ្នាំ៥៣៩ នៃគ.ស.ព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម បានបញ្ជូនប្រតិភូទូតខ្មែរទៅកាន់រាជធានី នៃរាជវង្សលាងណានកិន ដោយនាំទៅជាមួយនូវសត្វរមាសរស់មួយ និងរបស់របរមួយចំនួនរបស់ នគរភ្វូណាន។ ព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម បានប្រាប់ទៅចិនថា ព្រះអង្គមានសារីរិកធាតុ និងសក់មួយសរសៃរបស់ព្រះពុទ្ធ អង្គ ដែលមានប្រវែងដល់ទៅ ៣ មាត្រ ៣០។ ព្រះចៅអធិរាជនៃ[[សន្តតិវង្សលាង]] ក៏បានផ្ញើព្រះ[[ភិក្ខុ]][[ថាំងប៉ាវឡៅ]] និមន្តទៅកាន់នគរភ្វូណាន ដើម្បីសូមដង្ហែព្រះសីរិកធាតុដ៏មានតម្លៃនោះ។ វត្តមានរបស់សិលាចារឹកមួយផ្ទាំងនៅប្រាសាទតាព្រហ្មនៃទន្លេបាទី ដែលចារឡើងដោយ ព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម នាសតវត្សរ៍ទី៦នៃគ.ស ព្រមទាំងវត្តមាននៃសសរពេជ្រមួយកំណាត់ ជារចនាបថ [[សម្បូរណ៍ព្រៃគុហ៍]] នៅទីនេះ សឲ្យឃើញថា តំបន់នេះធ្លាប់មានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ ក្នុងអតីតកាល។ សិលាចារឹកខាងលើនេះ ដែលបានបកប្រែដោយលោក[[ហ្សក សឺដេស|ហ្សក-សឺដេស]] បានធ្វើការរៀបរាប់ឲ្យដឹងថា ព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម ជាព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជយវម៌្ម ព្រះអង្គកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា ហើយគោរពសក្ការ:ព្រះបរមសារីរិកធាតុនៃព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធជាព្រះបរមគ្រូនៃយើង។ ថ្វីត្បិតតែព្រះពុទ្ធសាសនាជាសាសនារបស់រដ្ឋ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះមហាក្សត្ររុទ្រវម៌្ម ប៉ុន្តែ[[ព្រហ្មញ្ញសាសនា]]នៅតែរក្សាឥទ្ធិពលលើសង្គមយ៉ាងខ្លាំងក្លាដែរ ដោយហេតុថាភាសាខ្មែរ មានលក្ខណ:ជា [[សំយោគ]]។

តាមសិលាចារឹក K.៥៤ នៃ[[អង្គជំនីក]]វិញ ដែលមានកាលបរិច្ឆេទយ៉ាងច្បាស់លាស់ គឺឆ្នាំ៥៥១ នៃ គ.ស ដែលត្រូវនឹងឆ្នាំ ៦២៩ នៃគ.ស យើងអាចដឹងទៀតថា ក្នុងរជ្ជកាលនៃព្រះមហាក្សត្រខ្មែរអង្គនេះ មានការសាងសង់នូវព្រះ[[សិវលិង្គ]]ថ្ម និងអាស្រមមួយដែលមានឈ្មោះថា [[រុទ្រស្រម]]។ [[បូជនីយដ្ឋាន]]នេះ បានសាងសង់ឡើងដោយព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ឈ្មោះ [[វិឡាវិន័យ]] ដោយអំណោយជាទ្រព្យ និងជាអ្នកបម្រើ[[ទេវស្ថាន]] នេះ ពីសំណាក់មន្ត្រីម្នាក់ឈ្មោះ [[សិវទត្ត (មន្ត្រី)|សិវទត្ត]] មានងារជា [[ប៉ោញ]]។&lt;ref name=anurak&gt;{{cite journal|url=https://so01.tci-thaijo.org/index.php/damrong/article/view/279760/182022|title=Ban Wang Phai Inscription: The Historical Context of The Relationship Between Si Thep Dvaravati and Chenla|doi=10.14456/drj.2025.12|first=Anurak|last=Depimai|language=th|year=2025|volume=24|issue=2|journal=Damrong Journal of the {{ill|Faculty of Archaeology Silpakorn University|th|คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร}}|archivedate=9 March 2026|archiveurl=https://archive.org/details/ban-wang-phai-inscription-the-historical-context-of-the-relationship-between-si-/page/n7/mode/2up}}&lt;/ref&gt;{{rp|41–3}}

ពាក្យ រុទ្រស្រម មានន័យថាអាស្រមរបស់ព្រះរុទ្រ ដែលជាឈ្មោះរបស់ព្រះសិវ:ឬព្រះឥសូរដែល មានសញ្ញានិមិត្ត ជាព្រះសិវលិង្គនាសម័យមុនអង្គរ។ ចំពោះយើង យើងជឿថាវត្តមានរបស់ពាក្យនេះ នៅទីនេះមានន័យថា ថ្វីត្បិតតែឈ្មោះរបស់ព្រះឥសូរក៏មែនពិត ក៏ប៉ុន្តែព្រាហ្មណ៍វិឡាវិន័យ ដែលបានសាងសង់អាស្រមនេះឡើងនោះ គឺក្នុងបំណងដ៏ពិសិដ្ឋមួយ ដើម្បីឧទ្ទិសដល់ព្រះរុទ្រវម៌្ម ដែលជាបុព្វការីរបស់ខ្លួនដែរ។

==នយោបាយ==
នគរភ្វូណានបានធ្លាក់ចុះនៅសតវត្សទី៦ និងត្រូវបានលេបត្របាក់ដោយចេនឡា ដែលយើងមិនអាចប្រកែកបានថាគឺជាពួក[[ខ្មែរ|ក្មេរ]]។ [[សិលាចារឹក]]ខ្មែរលើកដំបូងបានចុះកាលបរិច្ឆេទដោយខ្លីបន្តបន្ទាប់ពីការធ្លាក់ចុះនៃនគរភ្វូណាន បានចារថានៅកម្ពុជាភាគខាងត្បូង ខ្មែរបានតាំងលំនៅរួចទៅហើយនៅឯទឹកដីកម្ពុជាភាគខាងក្រោម។ លោកវីខខឺរីបានឲ្យយោបល់ថា&quot;តាមភស្តុតាង
បច្ចុប្បន្នវាមិនអាចទៅរួចទេ ដោយអះអាងថានគរភ្វូណានជាតំបន់មួយ ដែលពួកអ្នកកាន់កាប់នគរនេះ មិនមែនជាជនជាតិខ្មែរ&quot;។
ភ្វូណានត្រូវបានចាត់ទុកថាជានគរខ្មែរទីមួយ និងជានគរមុននៃមហាណាចក្រខ្មែរ។ ក្នុង ​កាលៈទេសៈ​ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ដែរ នគរ​ភ្វូណាន មិន​បានស្គាល់​សុខសន្តិភាព​ទេ។ ការ​ធ្វើឃាត​ព្រះរជ្ជទាយាទ និង​ការ​ដណ្ដើម​យក​រាជសម្បត្តិ​របស់​កុរុងរុទ្រវម៌្ម មិន​បាន​ទទួល​ការ​គាំទ្រ​ពេញ​ចិត្ត​អំពី​សំណាក់​នាម៉ឺនមន្ត្រី​មេទ័ព​គ្រប់​ ស្រទាប់​ជាន់​ថ្នាក់​ជាទូទៅ​ទេ។ ព្រះញាតិវង្ស​ដែល​ជា​ទាយាទ​របស់​ព្រះគុណវម៌្ម កាលបើ​ដឹង​ក្ដី​ពេញវ័យ​កាលណា បាន​ប្រមូល​ផ្ដុំ​ក្រុម​បក្សពួក​លើក​កង​ទ័ព​វាយ​ប្រហារ បង្កើត​ចលាចល រំជើបរំជួល អសន្តិសុខ​គ្រប់ទិសទី​ក្នុង​នគរ ដើម្បី​ទាមទារ​ដណ្ដើម​យក​រាជបល្ល័ង្ក​មក​វិញ។ សង្គ្រាម​ផ្ទៃក្នុង​ ក្នុង​ចន្លោះ​គ.ស ​៥៤០‑៥៥០ បាន​បណ្ដាល​ឲ្យ​នគរភ្វូណាន​បែក​បាក់​ប្រេះឆា លែង​មាន​ឯកភាព ក្លាយ​ទៅ​ជា​នគរ​តូចៗ​ឯករាជ្យ​ដាច់​ពី​គ្នា។ នា​ព្រឹត្តិការណ៍​ច្របូកច្រប់ សង្គ្រាម​ផ្ទៃក្នុង​នេះ គេ​ពុំ​បាន​ដឹង​ដោយ​ច្បាស់​ពិត​ប្រាកដ ថា​តើ​កុរុងរុទ្រវម៌្ម បាន​ដាក់​រាជ្យ ឬ​បាន​បាត់បង់​ជីវិត​ឡើយ។ គេ​ត្រឹមតែ​ដឹង​ថា ក្នុង​សម័យកាល​នោះ ព្រះរាជបល្ល័ង្ក​នៅ​ទំនេរ​គ្មាន​ស្ដេច​សោយរាជ្យ ហើយ​បក្សពួក​ក្រុម​គ្រួសារ​កូនចៅ​ព្រះគុណវម៌្ម​ដណ្ដើម​យក​បាន​ព្រះរាជធានី[[រាជធានីនៃប្រទេសកម្ពុជា|​វ្យាធបុរ]]។ ទោះបីជា​ក្រុម​កូន​ចៅ​ព្រះគុណវម៌្ម​យក​ជ័យជំនះ​ កាន់​កាប់​ត្រួតត្រា​នគរ​ភ្វូណានបាន​ក៏​ដោយ ក៏​សង្គ្រាម​ផ្ទៃ​ក្នុង​រវាង​ខ្មែរ​នឹង​ខ្មែរ​មិន​ទាន់​បាន​ចប់​សព្វគ្រប់ មាន​សុខសន្តិភាព​ដែរ។ ចម្បាំង​ អសន្តិសុខ និង​ចលាចល​នៅ​តែ​មាន​បន្ត​ជាប់​ជានិច្ច។ ពីព្រោះ​នគរ​ដែល​ចំណុះ​ទាំង​ប៉ុន្មាន​ឆ្លៀត​ឱកាស​នេះ​ដើម្បី​រើ​បម្រះ​ ប្រកាស​យក​ឯករាជភាព​តែ​រៀងៗ​ខ្លួន។ មាន​ដូចជា នគរ​កម្វុជ ដែល​អ្នកដំណើរ​ចិន​បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​ថា ចេនឡា ជាដើម។ នគរ​កម្វុជ ប្រហែល​ជា​បាន​កកើត​នៅ​ក្នុង​សតវត្ស​ទី​៥។

==សេដ្ឋកិច្ច==
កាលនោះ កំពង់ផែ​ខ្មែរ​ដ៏​ធំ​ស្ថិត​នៅ​[[អូរកែវ]] គឺ​ជា​[[កំពង់ផែ]]​អន្តរជាតិ​ដែល​មាន​ទូក​សំពៅ​ប្រទេស​ជិត​ឆ្ងាយ ដូចជា [[ចិន]] [[ឥណ្ឌា]] បច្ចុប្បន្ន​ប្រទេស​[[ឥណ្ឌូណេស៊ី]] និង[[​ម៉ាឡេស៊ី]] ជាដើម ចេញចូល ទាក់ទង​រក​ស៊ី​ផ្ដោះប្ដូរ​ទំនិញ។ ពួក[[​ឈ្មួញ​]]នៅ​[[ទ្វីប​អ៊ឺរ៉ុប]] ដូចជា [[ទីក្រុង​រ៉ូម]] ក៏​បាន​ចេញ​ចូល​មក​ធ្វើ​ជំនួញ​ដល់​ទីក្រុង​កំពង់ផែ​អូរកែវ​ដែរ។ មូលហេតុ​ដែល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​គេ​ហ៊ានអះអាង​ដូច្នេះ ពីព្រោះ​នៅ​ក្នុង​ទឹកដី​កំពង់ផែ​នេះ គេ​បាន​រក​ឃើញ​ត្រា​ជា[[​អក្សរសំស្ក្រឹត]] មេដាយ​មាស​រូប​ព្រះចៅអធិរាជ [[អង់តូណាំង]] (Antonin) នៃ​ចក្រភព​រ៉ូម ដែល​មាន​ចំណាស់​ពី​គ.ស​ ១៥០ និង​គ្រឿងគ្រៅ​[[ប្រដាប់ប្រដា]]ប្រើប្រាស់​ជាច្រើន​ទៀត​របស់​ជនជាតិ​ដែល​រស់​នៅ​តាម[[​សមុទ្រ​មេឌីទែរ៉ានេ]]។

==ព្រះរាជពង្សាវលី==
* ព្រះបិតា ព្រះបាទ[[កៅណ្ឌិន្យជយវម៌្ម]] និងមាតាជា[[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|ស្នំ]]
** [[រុទ្រទេវី]] ព្រះអគ្គមហេសី
*** [[ប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម]] និង ព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]] ជាព្រះរាជបុត្រ
**** ព្រះបាទ[[មហេន្ទ្រវម៌្មទី១]] និង ព្រះបាទ[[ភវវម៌្មទី១]] ជាព្រះនត្តារបស់ព្រះអង្គ ព្រះនត្តាក្សត្រីដែលជាបងប្អូនបង្កើតនឹងព្រះបាទមហេន្ទ្រវម៌្ម ដែលបានរៀបអភិសេកនឹងព្រាហ្មណ៍ [[សោមសម៌ន]]

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}
* ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរដោយលោករស់ ចន្ត្រាបុត្រ។
* [[ព្រះ​រាជ​ពង្សាវតារ]]​ភាគ​ទី ១ [[នគរភ្វូណាន|សម័យនគរវ្នំ]] ដោយ [[ឈឹក ក្រសេម|ក្រសេម-ទេពពិទូរ]]
* [[http://vokk.net/?p=11284 សំឡេងកម្ពុជាក្រោម]]

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 
* [[រាជានិយមកម្ពុជា]]
* [[ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ (អង្គអេង)|ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ]]
* [[បទពង្សាវតារខ្មែរ]]
* ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ

{{commons category}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before= ព្រះបាទ[[កៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|កៅណ្ឌិន្យជ័យវម៌្ម]]}}
{{s-ttl|title= [[រាជានិយមកម្ពុជា|ព្រះចក្ររ្តិននៃកម្វុជទេឝ]][[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]]&lt;br/&gt;រាជធានីឝ្រេឝ្ឋបុរ|years= គ.ស.៥១៤-៥៥០}}
{{s-aft|after= ព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ស្រុតវម្ម៌]]&lt;br/&gt;([[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]])}}
{{s-end}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃនគរភ្វូណាន]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃវ្យាធបុរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកជ្រែករាជ្យនៃវ្យាធបុរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកជ្រែករាជ្យនៃនគរភ្វូណាន]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខ្មែរកាត់ឥណ្ឌា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យវម៌្ម]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម័យកាលចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យច័ន្ធរវង្ស]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>bydxk5uww4adw5jrbp50ln98g80xdbr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>340009</id>
      <parentid>340008</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T15:17:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ព្រះរាជប្រវត្តិព្រះបាទរុន្ទ្រវម្ម៌  សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន</comment>
      <origin>340009</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28928" sha1="4xilwkwwhkfqyceynlxuidb77reoxxq" xml:space="preserve">{{merge|ព្រះបាទរុទ្រវរ្ម័ន}}
{{Infobox monarch
| name            = រុទ្រវម៌្ម
| image           = [[រាជានិយមកម្ពុជា|ព្រះចក្ររ្តិននៃកម្វុជទេឝ]][[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]]
| caption         =
| reign           = គ.ស.៥១៤-៥៥០
| coronation      =
| full name       = 
| predecessor     = ព្រះបាទ[[កៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|កៅណ្ឌិន្យជ័យវម៌្ម]] 
| successor       = ព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ស្រុតវម្ម៌]]&lt;br/&gt;([[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]])
| spouse          = [[រុទ្រទេវី]]
| issue           = ព្រះបាទ[[ប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម]]&lt;br/&gt;ព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]]
| royal house     = [[រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស|រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យច័ន្ធរវង្ស]] {{small|(ដោយកំណើត)}}  
| dynasty         = [[រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស|រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យច័ន្ធរវង្ស]] {{small|(ដោយកំណើត)}}  
| father          = កុរុង[[កៅណ្ឌិន្យជយវម៌្ម]]
| mother          = [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|ព្រះស្នំ អង្គអនុកៅណ្ឌិន្យជ័យទេវី]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf |title=Preah Khan Reach and The Genealogy of Khmer Kings |publisher=Cambosastra |author=Kenneth T. So |access-date= March 2, 2017 |date= |archive-date=2021-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210708043910/http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf }}&lt;/ref&gt;
| birth_date   = 
| birth_place  = [[រាជធានីនៃប្រទេសកម្ពុជា|វ្យាធបុរ]]
| death_date = គ.ស.៥១៤
| death_place  = [[រាជធានីនៃប្រទេសកម្ពុជា|វ្យាធបុរ]]
| date of burial  = 
| place of burial =
| religion = [[ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា​នៅ​កម្ពុជា|ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយមហាយានបែបខ្មែរ]] {{small|(រួម[[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]])}}
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី}}

'''សាវ៌ភៅម រឺ ចក្រវរ្តិន''' '''រុទ្រវម៌្ម''' ឬ'''រុទ្រវរ្ម័ន''' (អានថា: រុត-ទ្រៈ-វ-រៈ-មៈ) ([[ចិន]]:留陁跋摩, [[ភិងអ៊ិង]]:Liútuóbámó រឺ លៀវធួកប៉ាម័រ, យ៉ាត់ផេង:lau4tuóbat6mo4 ឡោវធួប៉ាត់ម៉ ជាកន្តាំង) (គ.ស ?-៥៥០) [[រជ្ជកាល]] (គ.ស ៥១៤-៥៥០) ព្រះអង្គគឺជាបុត្ររបស់ព្រះបាទ[[កៅណ្ឌិន្យជយវម៌្ម]] និង [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|ស្រីស្នំម្នាក់]] តែ​ម្ដាយ​ព្រះអង្គ​គ្មាន​ជាប់​ឈាមជ័រ​ជា​ក្សត្រ​ទេ ដែល​តាម​ប្រពៃណី ព្រះអង្គ​គ្មាន​សិទ្ធិ​នឹង​ឡើង​សោយរាជ្យ​ឡើយ។ ព្រះអង្គ​បាន​ធ្វើឃាត​ព្រះអង្គម្ចាស់​ [[គុណវម៌្ម]] ព្រះរជ្ជទាយាទ​ពេញ​ច្បាប់ ដែល​ត្រូវ​ជា​បងប្អូន​បង្កើត​នឹង​ព្រះអង្គ តែ​មាន​ម្ដាយ​ខុស​គ្នា។  មាតា​ព្រះគុណវម៌្ម ជា​ព្រះ[[ព្រះ​មហាក្សត្រី (មហេសីនៃមហាក្សត្រកម្ពុជា)|អគ្គមហេសី]] មាន​ព្រះនាម​ព្រះនាង​[[កុលប្រភាវតី]]។ បន្ទាប់​ពី​កើតមាន​ព្រឹត្តិការណ៍​សោកនាដកម្ម​នេះ​មក ព្រះនាង​បាន​ចូល​ទៅ​សាងសីល។ នៅក្នុងឆ្នាំ៥១៤ ដើម្បីដណ្ដើមរាជសម្បត្តិដូច ដែល[[ពង្សាវតារ]]របស់[[រាជវង្សលាង]]បានកត់ទុក។ រុទ្រវម៌្មជាស្ដេចចុងក្រោយបង្អស់នៃអាណាចក្រភ្វូណាន។ គួរកត់សំគាល់ដែរថា ដោយសារតែស្ដេចរុទ្រវម៌្មឡើងសោយរាជ្យខុសទំនងបែបនេះហើយ ដែលបណ្ដាលឲ្យអាណាចក្រភ្វូណានមានភាពវឹកវរ រហូតដល់រលាយរលំអាណាចក្រភ្វូណានជាស្ថាពរនៅពាក់កណ្ដាលទី២នៃសតវត្សទី៦។ ក្នុងសិលាចារឹកគេបានហៅស្ដេចអង្គនេះថា [[សាវ៌ភៅម]] ដូច្នេះហើយធ្វើអោយគេយល់ថា ទ្រង់ជាស្ដេចមួយអង្គទៀតផ្សេង នាមនេះគេសម្រាប់ហៅ[[ស្ដេចចក្រពត្តិ|ចក្រវរ្តិន]] រឺ ស្ដេច[[ស្ដេចចក្រពត្តិ|ចក្រពត្តិ]]។&lt;ref name=&quot;lost&quot;&gt;{{Cite book |last=Jacobsen |first=Trudy |url=https://books.google.com/books?id=-9unZvFaiREC&amp;pg=PA22 |title=Lost Goddesses: The Denial of Female Power in Cambodian History |date=2008 |publisher=NIAS Press |isbn=978-87-7694-001-0 |pages=22–23 |language=en}}&lt;/ref&gt;

==ការទូតសាសនា==
ព្រះអង្គបានបញ្ជូនទៅប្រទេសចិនជាច្រើនដងក្នុងចន្លោះឆ្នាំ៥១៧ និង៥៣៥។ រាជទូតនគរភ្វូណានបាននាំសួយថ្វាយ ស្ដេចចិននៅឆ្នាំ៥៣៩ ហើយបានទូលប្រាប់ទៅព្រះចៅក្រុងចិនថា នៅប្រទេសខ្លួនមានព្រះកេសមួយសរសៃប្រវែង ៣ មាត្រ។ លុះទ្រង់ជ្រាបហើយព្រះចៅ[[លាងអ៊ូទី]]ទ្រង់ក៏បានចាត់ព្រះសង្ឃមួយអង្គនាម[[ធេយុនប៉ាវ]] ឲ្យយកព្រះកេសនោះទៅប្រទេសចិនវិញ។ សិលាចារឹកសំស្ក្រឹតនៅបាទីនិយាយថាព្រះអង្គនៅសោយរាជ្យនៅឡើយ នៅពេលដែលគេកសាងសំណង់ខាងពុទ្ធសាសនាដែលមានចារក្នុងឯកសារនោះ។ បើតាមពង្សាវតាររាជវង្សលាងពុទ្ធសាសនាបានរុងរឿងណាស់ ឯកសារនេះនិយាយថាមានគណៈបេសកកម្មទូតចិនមួយ ត្រូវបានបញ្ជូនមកអាណាចក្រភ្វូណាននៅរវាងគ.ស ៥៣៥ និង៥៤៥ដើម្បីឲ្យអធិរាជនគរភ្វូណានបញ្ជូនអ្នកប្រាជ្ញ និងខាងគម្ពីរសាសនាមកចិនវិញ។ គ្រានោះមានឥណ្ឌាម្នាក់ឈ្មោះ[[បរមាថ៌]] រឺ [[បរមាថ៌|គុណរតន៍]]បានមកនគរភ្វូណាន ព្រះចៅអធិរាជក៏បញ្ជូនវរជននេះនាំយក[[គម្ពីរ]]ជាច្រើនទៅកាន់ប្រទេសចិនវិញ នៅគ.ស ៥៤៦។ ជាបឋម ឯកសារចិនបានពណ៌នាថា ព្រះបាទ រុទ្រវម៌្ម បានសោយរាជសម្បតិ្តនៅទីក្រុងវ្យាធបុរ: ដែលស្ថិតនៅចម្ងាយពីសមុទ្រ៥០០លី។ ព្រះរាជធានីនេះ មានទន្លេមួយហូរពីខាងជើង ឈៀងខាងលិច  “ ពាយព្យ “ ទៅទិសខាងកើត ឆ្ពោះទៅរកសមុទ្រ  ដែលជាទិសដៅរបស់ទន្លេមេគង្គ តាមដៃ[[ទន្លេមីថ]] នៅ[[កម្ពុជាក្រោម]]។

កំណត់ហេតុចិនខាងលើនេះ ក៏បានបន្ថែមសេចក្តីថា នៅឆ្នាំ៥១៥ នៃគ.ស. ព្រះរាជា រុទ្រវម៌្ម នៃនគរភ្វូណាន បានផ្ញើដង្វាយទៅស្តេចក្រុងចិន ដោយមានព្រះបដិមាតំណាងព្រះអង្គមួយធ្វើពីឈើក្រអូប ដែលមកពីប្រទេសក្លិង្គ សិក សូឡូ  ([[សាលា]]) និងផ្កា[[ហួស៊ី]] និងឈើ[[ខ្លឹមចន្ទ]]ជាច្រើនប្រភេទផង។ សូម រំលឹកដែរថា ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់បានចូលព្រះបរិនិព្វាន នៅក្រោមដើមសាលា ដែលជាឈើមួយ ប្រភេទ។

ក្រោយនេះបន្តិច គឺនៅឆ្នាំ៥៣៩ នៃគ.ស.ព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម បានបញ្ជូនប្រតិភូទូតខ្មែរទៅកាន់រាជធានី នៃរាជវង្សលាងណានកិន ដោយនាំទៅជាមួយនូវសត្វរមាសរស់មួយ និងរបស់របរមួយចំនួនរបស់ នគរភ្វូណាន។ ព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម បានប្រាប់ទៅចិនថា ព្រះអង្គមានសារីរិកធាតុ និងសក់មួយសរសៃរបស់ព្រះពុទ្ធ អង្គ ដែលមានប្រវែងដល់ទៅ ៣ មាត្រ ៣០។ ព្រះចៅអធិរាជនៃ[[សន្តតិវង្សលាង]] ក៏បានផ្ញើព្រះ[[ភិក្ខុ]][[ថាំងប៉ាវឡៅ]] និមន្តទៅកាន់នគរភ្វូណាន ដើម្បីសូមដង្ហែព្រះសីរិកធាតុដ៏មានតម្លៃនោះ។ វត្តមានរបស់សិលាចារឹកមួយផ្ទាំងនៅប្រាសាទតាព្រហ្មនៃទន្លេបាទី ដែលចារឡើងដោយ ព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម នាសតវត្សរ៍ទី៦នៃគ.ស ព្រមទាំងវត្តមាននៃសសរពេជ្រមួយកំណាត់ ជារចនាបថ [[សម្បូរណ៍ព្រៃគុហ៍]] នៅទីនេះ សឲ្យឃើញថា តំបន់នេះធ្លាប់មានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ ក្នុងអតីតកាល។ សិលាចារឹកខាងលើនេះ ដែលបានបកប្រែដោយលោក[[ហ្សក សឺដេស|ហ្សក-សឺដេស]] បានធ្វើការរៀបរាប់ឲ្យដឹងថា ព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម ជាព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជយវម៌្ម ព្រះអង្គកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា ហើយគោរពសក្ការ:ព្រះបរមសារីរិកធាតុនៃព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធជាព្រះបរមគ្រូនៃយើង។ ថ្វីត្បិតតែព្រះពុទ្ធសាសនាជាសាសនារបស់រដ្ឋ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះមហាក្សត្ររុទ្រវម៌្ម ប៉ុន្តែ[[ព្រហ្មញ្ញសាសនា]]នៅតែរក្សាឥទ្ធិពលលើសង្គមយ៉ាងខ្លាំងក្លាដែរ ដោយហេតុថាភាសាខ្មែរ មានលក្ខណ:ជា [[សំយោគ]]។

តាមសិលាចារឹក K.៥៤ នៃ[[អង្គជំនីក]]វិញ ដែលមានកាលបរិច្ឆេទយ៉ាងច្បាស់លាស់ គឺឆ្នាំ៥៥១ នៃ គ.ស ដែលត្រូវនឹងឆ្នាំ ៦២៩ នៃគ.ស យើងអាចដឹងទៀតថា ក្នុងរជ្ជកាលនៃព្រះមហាក្សត្រខ្មែរអង្គនេះ មានការសាងសង់នូវព្រះ[[សិវលិង្គ]]ថ្ម និងអាស្រមមួយដែលមានឈ្មោះថា [[រុទ្រស្រម]]។ [[បូជនីយដ្ឋាន]]នេះ បានសាងសង់ឡើងដោយព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ឈ្មោះ [[វិឡាវិន័យ]] ដោយអំណោយជាទ្រព្យ និងជាអ្នកបម្រើ[[ទេវស្ថាន]] នេះ ពីសំណាក់មន្ត្រីម្នាក់ឈ្មោះ [[សិវទត្ត (មន្ត្រី)|សិវទត្ត]] មានងារជា [[ប៉ោញ]]។&lt;ref name=anurak&gt;{{cite journal|url=https://so01.tci-thaijo.org/index.php/damrong/article/view/279760/182022|title=Ban Wang Phai Inscription: The Historical Context of The Relationship Between Si Thep Dvaravati and Chenla|doi=10.14456/drj.2025.12|first=Anurak|last=Depimai|language=th|year=2025|volume=24|issue=2|journal=Damrong Journal of the {{ill|Faculty of Archaeology Silpakorn University|th|คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร}}|archivedate=9 March 2026|archiveurl=https://archive.org/details/ban-wang-phai-inscription-the-historical-context-of-the-relationship-between-si-/page/n7/mode/2up}}&lt;/ref&gt;{{rp|41–3}}

ពាក្យ រុទ្រស្រម មានន័យថាអាស្រមរបស់ព្រះរុទ្រ ដែលជាឈ្មោះរបស់ព្រះសិវ:ឬព្រះឥសូរដែល មានសញ្ញានិមិត្ត ជាព្រះសិវលិង្គនាសម័យមុនអង្គរ។ ចំពោះយើង យើងជឿថាវត្តមានរបស់ពាក្យនេះ នៅទីនេះមានន័យថា ថ្វីត្បិតតែឈ្មោះរបស់ព្រះឥសូរក៏មែនពិត ក៏ប៉ុន្តែព្រាហ្មណ៍វិឡាវិន័យ ដែលបានសាងសង់អាស្រមនេះឡើងនោះ គឺក្នុងបំណងដ៏ពិសិដ្ឋមួយ ដើម្បីឧទ្ទិសដល់ព្រះរុទ្រវម៌្ម ដែលជាបុព្វការីរបស់ខ្លួនដែរ។

==នយោបាយ==
នគរភ្វូណានបានធ្លាក់ចុះនៅសតវត្សទី៦ និងត្រូវបានលេបត្របាក់ដោយចេនឡា ដែលយើងមិនអាចប្រកែកបានថាគឺជាពួក[[ខ្មែរ|ក្មេរ]]។ [[សិលាចារឹក]]ខ្មែរលើកដំបូងបានចុះកាលបរិច្ឆេទដោយខ្លីបន្តបន្ទាប់ពីការធ្លាក់ចុះនៃនគរភ្វូណាន បានចារថានៅកម្ពុជាភាគខាងត្បូង ខ្មែរបានតាំងលំនៅរួចទៅហើយនៅឯទឹកដីកម្ពុជាភាគខាងក្រោម។ លោកវីខខឺរីបានឲ្យយោបល់ថា&quot;តាមភស្តុតាង
បច្ចុប្បន្នវាមិនអាចទៅរួចទេ ដោយអះអាងថានគរភ្វូណានជាតំបន់មួយ ដែលពួកអ្នកកាន់កាប់នគរនេះ មិនមែនជាជនជាតិខ្មែរ&quot;។
ភ្វូណានត្រូវបានចាត់ទុកថាជានគរខ្មែរទីមួយ និងជានគរមុននៃមហាណាចក្រខ្មែរ។ ក្នុង ​កាលៈទេសៈ​ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ដែរ នគរ​ភ្វូណាន មិន​បានស្គាល់​សុខសន្តិភាព​ទេ។ ការ​ធ្វើឃាត​ព្រះរជ្ជទាយាទ និង​ការ​ដណ្ដើម​យក​រាជសម្បត្តិ​របស់​កុរុងរុទ្រវម៌្ម មិន​បាន​ទទួល​ការ​គាំទ្រ​ពេញ​ចិត្ត​អំពី​សំណាក់​នាម៉ឺនមន្ត្រី​មេទ័ព​គ្រប់​ ស្រទាប់​ជាន់​ថ្នាក់​ជាទូទៅ​ទេ។ ព្រះញាតិវង្ស​ដែល​ជា​ទាយាទ​របស់​ព្រះគុណវម៌្ម កាលបើ​ដឹង​ក្ដី​ពេញវ័យ​កាលណា បាន​ប្រមូល​ផ្ដុំ​ក្រុម​បក្សពួក​លើក​កង​ទ័ព​វាយ​ប្រហារ បង្កើត​ចលាចល រំជើបរំជួល អសន្តិសុខ​គ្រប់ទិសទី​ក្នុង​នគរ ដើម្បី​ទាមទារ​ដណ្ដើម​យក​រាជបល្ល័ង្ក​មក​វិញ។ សង្គ្រាម​ផ្ទៃក្នុង​ ក្នុង​ចន្លោះ​គ.ស ​៥៤០‑៥៥០ បាន​បណ្ដាល​ឲ្យ​នគរភ្វូណាន​បែក​បាក់​ប្រេះឆា លែង​មាន​ឯកភាព ក្លាយ​ទៅ​ជា​នគរ​តូចៗ​ឯករាជ្យ​ដាច់​ពី​គ្នា។ នា​ព្រឹត្តិការណ៍​ច្របូកច្រប់ សង្គ្រាម​ផ្ទៃក្នុង​នេះ គេ​ពុំ​បាន​ដឹង​ដោយ​ច្បាស់​ពិត​ប្រាកដ ថា​តើ​កុរុងរុទ្រវម៌្ម បាន​ដាក់​រាជ្យ ឬ​បាន​បាត់បង់​ជីវិត​ឡើយ។ គេ​ត្រឹមតែ​ដឹង​ថា ក្នុង​សម័យកាល​នោះ ព្រះរាជបល្ល័ង្ក​នៅ​ទំនេរ​គ្មាន​ស្ដេច​សោយរាជ្យ ហើយ​បក្សពួក​ក្រុម​គ្រួសារ​កូនចៅ​ព្រះគុណវម៌្ម​ដណ្ដើម​យក​បាន​ព្រះរាជធានី[[រាជធានីនៃប្រទេសកម្ពុជា|​វ្យាធបុរ]]។ ទោះបីជា​ក្រុម​កូន​ចៅ​ព្រះគុណវម៌្ម​យក​ជ័យជំនះ​ កាន់​កាប់​ត្រួតត្រា​នគរ​ភ្វូណានបាន​ក៏​ដោយ ក៏​សង្គ្រាម​ផ្ទៃ​ក្នុង​រវាង​ខ្មែរ​នឹង​ខ្មែរ​មិន​ទាន់​បាន​ចប់​សព្វគ្រប់ មាន​សុខសន្តិភាព​ដែរ។ ចម្បាំង​ អសន្តិសុខ និង​ចលាចល​នៅ​តែ​មាន​បន្ត​ជាប់​ជានិច្ច។ ពីព្រោះ​នគរ​ដែល​ចំណុះ​ទាំង​ប៉ុន្មាន​ឆ្លៀត​ឱកាស​នេះ​ដើម្បី​រើ​បម្រះ​ ប្រកាស​យក​ឯករាជភាព​តែ​រៀងៗ​ខ្លួន។ មាន​ដូចជា នគរ​កម្វុជ ដែល​អ្នកដំណើរ​ចិន​បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​ថា ចេនឡា ជាដើម។ នគរ​កម្វុជ ប្រហែល​ជា​បាន​កកើត​នៅ​ក្នុង​សតវត្ស​ទី​៥។

==សេដ្ឋកិច្ច==
កាលនោះ កំពង់ផែ​ខ្មែរ​ដ៏​ធំ​ស្ថិត​នៅ​[[អូរកែវ]] គឺ​ជា​[[កំពង់ផែ]]​អន្តរជាតិ​ដែល​មាន​ទូក​សំពៅ​ប្រទេស​ជិត​ឆ្ងាយ ដូចជា [[ចិន]] [[ឥណ្ឌា]] បច្ចុប្បន្ន​ប្រទេស​[[ឥណ្ឌូណេស៊ី]] និង[[​ម៉ាឡេស៊ី]] ជាដើម ចេញចូល ទាក់ទង​រក​ស៊ី​ផ្ដោះប្ដូរ​ទំនិញ។ ពួក[[​ឈ្មួញ​]]នៅ​[[ទ្វីប​អ៊ឺរ៉ុប]] ដូចជា [[ទីក្រុង​រ៉ូម]] ក៏​បាន​ចេញ​ចូល​មក​ធ្វើ​ជំនួញ​ដល់​ទីក្រុង​កំពង់ផែ​អូរកែវ​ដែរ។ មូលហេតុ​ដែល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​គេ​ហ៊ានអះអាង​ដូច្នេះ ពីព្រោះ​នៅ​ក្នុង​ទឹកដី​កំពង់ផែ​នេះ គេ​បាន​រក​ឃើញ​ត្រា​ជា[[​អក្សរសំស្ក្រឹត]] មេដាយ​មាស​រូប​ព្រះចៅអធិរាជ [[អង់តូណាំង]] (Antonin) នៃ​ចក្រភព​រ៉ូម ដែល​មាន​ចំណាស់​ពី​គ.ស​ ១៥០ និង​គ្រឿងគ្រៅ​[[ប្រដាប់ប្រដា]]ប្រើប្រាស់​ជាច្រើន​ទៀត​របស់​ជនជាតិ​ដែល​រស់​នៅ​តាម[[​សមុទ្រ​មេឌីទែរ៉ានេ]]។

==ព្រះរាជពង្សាវលី==
* ព្រះបិតា ព្រះបាទ[[កៅណ្ឌិន្យជយវម៌្ម]] និងមាតាជា[[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|ស្នំ]]
** [[រុទ្រទេវី]] ព្រះអគ្គមហេសី
*** [[ប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម]] និង ព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]] ជាព្រះរាជបុត្រ
**** ព្រះបាទ[[មហេន្ទ្រវម៌្មទី១]] និង ព្រះបាទ[[ភវវម៌្មទី១]] ជាព្រះនត្តារបស់ព្រះអង្គ ព្រះនត្តាក្សត្រីដែលជាបងប្អូនបង្កើតនឹងព្រះបាទមហេន្ទ្រវម៌្ម ដែលបានរៀបអភិសេកនឹងព្រាហ្មណ៍ [[សោមសម៌ន]]

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}
* ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរដោយលោករស់ ចន្ត្រាបុត្រ។
* [[ព្រះ​រាជ​ពង្សាវតារ]]​ភាគ​ទី ១ [[នគរភ្វូណាន|សម័យនគរវ្នំ]] ដោយ [[ឈឹក ក្រសេម|ក្រសេម-ទេពពិទូរ]]
* [[http://vokk.net/?p=11284 សំឡេងកម្ពុជាក្រោម]]

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 
* [[រាជានិយមកម្ពុជា]]
* [[ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ (អង្គអេង)|ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ]]
* [[បទពង្សាវតារខ្មែរ]]
* ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ

{{commons category}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before= ព្រះបាទ[[កៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|កៅណ្ឌិន្យជ័យវម៌្ម]]}}
{{s-ttl|title= [[រាជានិយមកម្ពុជា|ព្រះចក្ររ្តិននៃកម្វុជទេឝ]][[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]]&lt;br/&gt;រាជធានីឝ្រេឝ្ឋបុរ|years= គ.ស.៥១៤-៥៥០}}
{{s-aft|after= ព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ស្រុតវម្ម៌]]&lt;br/&gt;([[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]])}}
{{s-end}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃនគរភ្វូណាន]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃវ្យាធបុរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកជ្រែករាជ្យនៃវ្យាធបុរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកជ្រែករាជ្យនៃនគរភ្វូណាន]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខ្មែរកាត់ឥណ្ឌា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យវម៌្ម]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម័យកាលចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យច័ន្ធរវង្ស]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>4xilwkwwhkfqyceynlxuidb77reoxxq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>340023</id>
      <parentid>340009</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T23:56:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>32568</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>340023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29098" sha1="m4oj4902s4w16gekzwaur5pvun7kesn" xml:space="preserve">{{merge|ព្រះបាទរុទ្រវរ្ម័ន}}
{{Infobox monarch
| name            = រុទ្រវម៌្ម
| image           = [[រាជានិយមកម្ពុជា|ព្រះចក្ររ្តិននៃកម្វុជទេឝ]][[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]]
| caption         =
| reign           = គ.ស.៥១៤-៥៥០
| coronation      =
| full name       = 
| predecessor     = ព្រះបាទ[[កៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|កៅណ្ឌិន្យជ័យវម៌្ម]] 
| successor       = ព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ស្រុតវម្ម៌]]&lt;br/&gt;([[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]])
| spouse          = [[រុទ្រទេវី]]
| issue           = ព្រះបាទ[[ប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម]]&lt;br/&gt;ព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]]
| royal house     = [[រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស|រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យច័ន្ធរវង្ស]] {{small|(ដោយកំណើត)}}  
| dynasty         = [[រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស|រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យច័ន្ធរវង្ស]] {{small|(ដោយកំណើត)}}  
| father          = កុរុង[[កៅណ្ឌិន្យជយវម៌្ម]]
| mother          = [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|ព្រះស្នំ អង្គអនុកៅណ្ឌិន្យជ័យទេវី]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf |title=Preah Khan Reach and The Genealogy of Khmer Kings |publisher=Cambosastra |author=Kenneth T. So |access-date=March 2, 2017 |date= |archive-date=2021-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210708043910/http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf |archivedate=2021-07-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210708043910/http://www.cambosastra.org/wp-content/uploads/2011/05/Preah-Khan-Reach.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| birth_date   = 
| birth_place  = [[រាជធានីនៃប្រទេសកម្ពុជា|វ្យាធបុរ]]
| death_date = គ.ស.៥១៤
| death_place  = [[រាជធានីនៃប្រទេសកម្ពុជា|វ្យាធបុរ]]
| date of burial  = 
| place of burial =
| religion = [[ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា​នៅ​កម្ពុជា|ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយមហាយានបែបខ្មែរ]] {{small|(រួម[[ប្រភព​អ្នកតា​ក្នុង​សង្គម​ខ្មែរ|សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ]]និង[[វិញ្ញាណនិយម]])}}
|}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី}}

'''សាវ៌ភៅម រឺ ចក្រវរ្តិន''' '''រុទ្រវម៌្ម''' ឬ'''រុទ្រវរ្ម័ន''' (អានថា: រុត-ទ្រៈ-វ-រៈ-មៈ) ([[ចិន]]:留陁跋摩, [[ភិងអ៊ិង]]:Liútuóbámó រឺ លៀវធួកប៉ាម័រ, យ៉ាត់ផេង:lau4tuóbat6mo4 ឡោវធួប៉ាត់ម៉ ជាកន្តាំង) (គ.ស ?-៥៥០) [[រជ្ជកាល]] (គ.ស ៥១៤-៥៥០) ព្រះអង្គគឺជាបុត្ររបស់ព្រះបាទ[[កៅណ្ឌិន្យជយវម៌្ម]] និង [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|ស្រីស្នំម្នាក់]] តែ​ម្ដាយ​ព្រះអង្គ​គ្មាន​ជាប់​ឈាមជ័រ​ជា​ក្សត្រ​ទេ ដែល​តាម​ប្រពៃណី ព្រះអង្គ​គ្មាន​សិទ្ធិ​នឹង​ឡើង​សោយរាជ្យ​ឡើយ។ ព្រះអង្គ​បាន​ធ្វើឃាត​ព្រះអង្គម្ចាស់​ [[គុណវម៌្ម]] ព្រះរជ្ជទាយាទ​ពេញ​ច្បាប់ ដែល​ត្រូវ​ជា​បងប្អូន​បង្កើត​នឹង​ព្រះអង្គ តែ​មាន​ម្ដាយ​ខុស​គ្នា។  មាតា​ព្រះគុណវម៌្ម ជា​ព្រះ[[ព្រះ​មហាក្សត្រី (មហេសីនៃមហាក្សត្រកម្ពុជា)|អគ្គមហេសី]] មាន​ព្រះនាម​ព្រះនាង​[[កុលប្រភាវតី]]។ បន្ទាប់​ពី​កើតមាន​ព្រឹត្តិការណ៍​សោកនាដកម្ម​នេះ​មក ព្រះនាង​បាន​ចូល​ទៅ​សាងសីល។ នៅក្នុងឆ្នាំ៥១៤ ដើម្បីដណ្ដើមរាជសម្បត្តិដូច ដែល[[ពង្សាវតារ]]របស់[[រាជវង្សលាង]]បានកត់ទុក។ រុទ្រវម៌្មជាស្ដេចចុងក្រោយបង្អស់នៃអាណាចក្រភ្វូណាន។ គួរកត់សំគាល់ដែរថា ដោយសារតែស្ដេចរុទ្រវម៌្មឡើងសោយរាជ្យខុសទំនងបែបនេះហើយ ដែលបណ្ដាលឲ្យអាណាចក្រភ្វូណានមានភាពវឹកវរ រហូតដល់រលាយរលំអាណាចក្រភ្វូណានជាស្ថាពរនៅពាក់កណ្ដាលទី២នៃសតវត្សទី៦។ ក្នុងសិលាចារឹកគេបានហៅស្ដេចអង្គនេះថា [[សាវ៌ភៅម]] ដូច្នេះហើយធ្វើអោយគេយល់ថា ទ្រង់ជាស្ដេចមួយអង្គទៀតផ្សេង នាមនេះគេសម្រាប់ហៅ[[ស្ដេចចក្រពត្តិ|ចក្រវរ្តិន]] រឺ ស្ដេច[[ស្ដេចចក្រពត្តិ|ចក្រពត្តិ]]។&lt;ref name=&quot;lost&quot;&gt;{{Cite book |last=Jacobsen |first=Trudy |url=https://books.google.com/books?id=-9unZvFaiREC&amp;pg=PA22 |title=Lost Goddesses: The Denial of Female Power in Cambodian History |date=2008 |publisher=NIAS Press |isbn=978-87-7694-001-0 |pages=22–23 |language=en}}&lt;/ref&gt;

==ការទូតសាសនា==
ព្រះអង្គបានបញ្ជូនទៅប្រទេសចិនជាច្រើនដងក្នុងចន្លោះឆ្នាំ៥១៧ និង៥៣៥។ រាជទូតនគរភ្វូណានបាននាំសួយថ្វាយ ស្ដេចចិននៅឆ្នាំ៥៣៩ ហើយបានទូលប្រាប់ទៅព្រះចៅក្រុងចិនថា នៅប្រទេសខ្លួនមានព្រះកេសមួយសរសៃប្រវែង ៣ មាត្រ។ លុះទ្រង់ជ្រាបហើយព្រះចៅ[[លាងអ៊ូទី]]ទ្រង់ក៏បានចាត់ព្រះសង្ឃមួយអង្គនាម[[ធេយុនប៉ាវ]] ឲ្យយកព្រះកេសនោះទៅប្រទេសចិនវិញ។ សិលាចារឹកសំស្ក្រឹតនៅបាទីនិយាយថាព្រះអង្គនៅសោយរាជ្យនៅឡើយ នៅពេលដែលគេកសាងសំណង់ខាងពុទ្ធសាសនាដែលមានចារក្នុងឯកសារនោះ។ បើតាមពង្សាវតាររាជវង្សលាងពុទ្ធសាសនាបានរុងរឿងណាស់ ឯកសារនេះនិយាយថាមានគណៈបេសកកម្មទូតចិនមួយ ត្រូវបានបញ្ជូនមកអាណាចក្រភ្វូណាននៅរវាងគ.ស ៥៣៥ និង៥៤៥ដើម្បីឲ្យអធិរាជនគរភ្វូណានបញ្ជូនអ្នកប្រាជ្ញ និងខាងគម្ពីរសាសនាមកចិនវិញ។ គ្រានោះមានឥណ្ឌាម្នាក់ឈ្មោះ[[បរមាថ៌]] រឺ [[បរមាថ៌|គុណរតន៍]]បានមកនគរភ្វូណាន ព្រះចៅអធិរាជក៏បញ្ជូនវរជននេះនាំយក[[គម្ពីរ]]ជាច្រើនទៅកាន់ប្រទេសចិនវិញ នៅគ.ស ៥៤៦។ ជាបឋម ឯកសារចិនបានពណ៌នាថា ព្រះបាទ រុទ្រវម៌្ម បានសោយរាជសម្បតិ្តនៅទីក្រុងវ្យាធបុរ: ដែលស្ថិតនៅចម្ងាយពីសមុទ្រ៥០០លី។ ព្រះរាជធានីនេះ មានទន្លេមួយហូរពីខាងជើង ឈៀងខាងលិច  “ ពាយព្យ “ ទៅទិសខាងកើត ឆ្ពោះទៅរកសមុទ្រ  ដែលជាទិសដៅរបស់ទន្លេមេគង្គ តាមដៃ[[ទន្លេមីថ]] នៅ[[កម្ពុជាក្រោម]]។

កំណត់ហេតុចិនខាងលើនេះ ក៏បានបន្ថែមសេចក្តីថា នៅឆ្នាំ៥១៥ នៃគ.ស. ព្រះរាជា រុទ្រវម៌្ម នៃនគរភ្វូណាន បានផ្ញើដង្វាយទៅស្តេចក្រុងចិន ដោយមានព្រះបដិមាតំណាងព្រះអង្គមួយធ្វើពីឈើក្រអូប ដែលមកពីប្រទេសក្លិង្គ សិក សូឡូ  ([[សាលា]]) និងផ្កា[[ហួស៊ី]] និងឈើ[[ខ្លឹមចន្ទ]]ជាច្រើនប្រភេទផង។ សូម រំលឹកដែរថា ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់បានចូលព្រះបរិនិព្វាន នៅក្រោមដើមសាលា ដែលជាឈើមួយ ប្រភេទ។

ក្រោយនេះបន្តិច គឺនៅឆ្នាំ៥៣៩ នៃគ.ស.ព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម បានបញ្ជូនប្រតិភូទូតខ្មែរទៅកាន់រាជធានី នៃរាជវង្សលាងណានកិន ដោយនាំទៅជាមួយនូវសត្វរមាសរស់មួយ និងរបស់របរមួយចំនួនរបស់ នគរភ្វូណាន។ ព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម បានប្រាប់ទៅចិនថា ព្រះអង្គមានសារីរិកធាតុ និងសក់មួយសរសៃរបស់ព្រះពុទ្ធ អង្គ ដែលមានប្រវែងដល់ទៅ ៣ មាត្រ ៣០។ ព្រះចៅអធិរាជនៃ[[សន្តតិវង្សលាង]] ក៏បានផ្ញើព្រះ[[ភិក្ខុ]][[ថាំងប៉ាវឡៅ]] និមន្តទៅកាន់នគរភ្វូណាន ដើម្បីសូមដង្ហែព្រះសីរិកធាតុដ៏មានតម្លៃនោះ។ វត្តមានរបស់សិលាចារឹកមួយផ្ទាំងនៅប្រាសាទតាព្រហ្មនៃទន្លេបាទី ដែលចារឡើងដោយ ព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម នាសតវត្សរ៍ទី៦នៃគ.ស ព្រមទាំងវត្តមាននៃសសរពេជ្រមួយកំណាត់ ជារចនាបថ [[សម្បូរណ៍ព្រៃគុហ៍]] នៅទីនេះ សឲ្យឃើញថា តំបន់នេះធ្លាប់មានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ ក្នុងអតីតកាល។ សិលាចារឹកខាងលើនេះ ដែលបានបកប្រែដោយលោក[[ហ្សក សឺដេស|ហ្សក-សឺដេស]] បានធ្វើការរៀបរាប់ឲ្យដឹងថា ព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម ជាព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជយវម៌្ម ព្រះអង្គកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា ហើយគោរពសក្ការ:ព្រះបរមសារីរិកធាតុនៃព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធជាព្រះបរមគ្រូនៃយើង។ ថ្វីត្បិតតែព្រះពុទ្ធសាសនាជាសាសនារបស់រដ្ឋ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះមហាក្សត្ររុទ្រវម៌្ម ប៉ុន្តែ[[ព្រហ្មញ្ញសាសនា]]នៅតែរក្សាឥទ្ធិពលលើសង្គមយ៉ាងខ្លាំងក្លាដែរ ដោយហេតុថាភាសាខ្មែរ មានលក្ខណ:ជា [[សំយោគ]]។

តាមសិលាចារឹក K.៥៤ នៃ[[អង្គជំនីក]]វិញ ដែលមានកាលបរិច្ឆេទយ៉ាងច្បាស់លាស់ គឺឆ្នាំ៥៥១ នៃ គ.ស ដែលត្រូវនឹងឆ្នាំ ៦២៩ នៃគ.ស យើងអាចដឹងទៀតថា ក្នុងរជ្ជកាលនៃព្រះមហាក្សត្រខ្មែរអង្គនេះ មានការសាងសង់នូវព្រះ[[សិវលិង្គ]]ថ្ម និងអាស្រមមួយដែលមានឈ្មោះថា [[រុទ្រស្រម]]។ [[បូជនីយដ្ឋាន]]នេះ បានសាងសង់ឡើងដោយព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ឈ្មោះ [[វិឡាវិន័យ]] ដោយអំណោយជាទ្រព្យ និងជាអ្នកបម្រើ[[ទេវស្ថាន]] នេះ ពីសំណាក់មន្ត្រីម្នាក់ឈ្មោះ [[សិវទត្ត (មន្ត្រី)|សិវទត្ត]] មានងារជា [[ប៉ោញ]]។&lt;ref name=anurak&gt;{{cite journal|url=https://so01.tci-thaijo.org/index.php/damrong/article/view/279760/182022|title=Ban Wang Phai Inscription: The Historical Context of The Relationship Between Si Thep Dvaravati and Chenla|doi=10.14456/drj.2025.12|first=Anurak|last=Depimai|language=th|year=2025|volume=24|issue=2|journal=Damrong Journal of the {{ill|Faculty of Archaeology Silpakorn University|th|คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร}}|archivedate=9 March 2026|archiveurl=https://archive.org/details/ban-wang-phai-inscription-the-historical-context-of-the-relationship-between-si-/page/n7/mode/2up}}&lt;/ref&gt;{{rp|41–3}}

ពាក្យ រុទ្រស្រម មានន័យថាអាស្រមរបស់ព្រះរុទ្រ ដែលជាឈ្មោះរបស់ព្រះសិវ:ឬព្រះឥសូរដែល មានសញ្ញានិមិត្ត ជាព្រះសិវលិង្គនាសម័យមុនអង្គរ។ ចំពោះយើង យើងជឿថាវត្តមានរបស់ពាក្យនេះ នៅទីនេះមានន័យថា ថ្វីត្បិតតែឈ្មោះរបស់ព្រះឥសូរក៏មែនពិត ក៏ប៉ុន្តែព្រាហ្មណ៍វិឡាវិន័យ ដែលបានសាងសង់អាស្រមនេះឡើងនោះ គឺក្នុងបំណងដ៏ពិសិដ្ឋមួយ ដើម្បីឧទ្ទិសដល់ព្រះរុទ្រវម៌្ម ដែលជាបុព្វការីរបស់ខ្លួនដែរ។

==នយោបាយ==
នគរភ្វូណានបានធ្លាក់ចុះនៅសតវត្សទី៦ និងត្រូវបានលេបត្របាក់ដោយចេនឡា ដែលយើងមិនអាចប្រកែកបានថាគឺជាពួក[[ខ្មែរ|ក្មេរ]]។ [[សិលាចារឹក]]ខ្មែរលើកដំបូងបានចុះកាលបរិច្ឆេទដោយខ្លីបន្តបន្ទាប់ពីការធ្លាក់ចុះនៃនគរភ្វូណាន បានចារថានៅកម្ពុជាភាគខាងត្បូង ខ្មែរបានតាំងលំនៅរួចទៅហើយនៅឯទឹកដីកម្ពុជាភាគខាងក្រោម។ លោកវីខខឺរីបានឲ្យយោបល់ថា&quot;តាមភស្តុតាង
បច្ចុប្បន្នវាមិនអាចទៅរួចទេ ដោយអះអាងថានគរភ្វូណានជាតំបន់មួយ ដែលពួកអ្នកកាន់កាប់នគរនេះ មិនមែនជាជនជាតិខ្មែរ&quot;។
ភ្វូណានត្រូវបានចាត់ទុកថាជានគរខ្មែរទីមួយ និងជានគរមុននៃមហាណាចក្រខ្មែរ។ ក្នុង ​កាលៈទេសៈ​ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ដែរ នគរ​ភ្វូណាន មិន​បានស្គាល់​សុខសន្តិភាព​ទេ។ ការ​ធ្វើឃាត​ព្រះរជ្ជទាយាទ និង​ការ​ដណ្ដើម​យក​រាជសម្បត្តិ​របស់​កុរុងរុទ្រវម៌្ម មិន​បាន​ទទួល​ការ​គាំទ្រ​ពេញ​ចិត្ត​អំពី​សំណាក់​នាម៉ឺនមន្ត្រី​មេទ័ព​គ្រប់​ ស្រទាប់​ជាន់​ថ្នាក់​ជាទូទៅ​ទេ។ ព្រះញាតិវង្ស​ដែល​ជា​ទាយាទ​របស់​ព្រះគុណវម៌្ម កាលបើ​ដឹង​ក្ដី​ពេញវ័យ​កាលណា បាន​ប្រមូល​ផ្ដុំ​ក្រុម​បក្សពួក​លើក​កង​ទ័ព​វាយ​ប្រហារ បង្កើត​ចលាចល រំជើបរំជួល អសន្តិសុខ​គ្រប់ទិសទី​ក្នុង​នគរ ដើម្បី​ទាមទារ​ដណ្ដើម​យក​រាជបល្ល័ង្ក​មក​វិញ។ សង្គ្រាម​ផ្ទៃក្នុង​ ក្នុង​ចន្លោះ​គ.ស ​៥៤០‑៥៥០ បាន​បណ្ដាល​ឲ្យ​នគរភ្វូណាន​បែក​បាក់​ប្រេះឆា លែង​មាន​ឯកភាព ក្លាយ​ទៅ​ជា​នគរ​តូចៗ​ឯករាជ្យ​ដាច់​ពី​គ្នា។ នា​ព្រឹត្តិការណ៍​ច្របូកច្រប់ សង្គ្រាម​ផ្ទៃក្នុង​នេះ គេ​ពុំ​បាន​ដឹង​ដោយ​ច្បាស់​ពិត​ប្រាកដ ថា​តើ​កុរុងរុទ្រវម៌្ម បាន​ដាក់​រាជ្យ ឬ​បាន​បាត់បង់​ជីវិត​ឡើយ។ គេ​ត្រឹមតែ​ដឹង​ថា ក្នុង​សម័យកាល​នោះ ព្រះរាជបល្ល័ង្ក​នៅ​ទំនេរ​គ្មាន​ស្ដេច​សោយរាជ្យ ហើយ​បក្សពួក​ក្រុម​គ្រួសារ​កូនចៅ​ព្រះគុណវម៌្ម​ដណ្ដើម​យក​បាន​ព្រះរាជធានី[[រាជធានីនៃប្រទេសកម្ពុជា|​វ្យាធបុរ]]។ ទោះបីជា​ក្រុម​កូន​ចៅ​ព្រះគុណវម៌្ម​យក​ជ័យជំនះ​ កាន់​កាប់​ត្រួតត្រា​នគរ​ភ្វូណានបាន​ក៏​ដោយ ក៏​សង្គ្រាម​ផ្ទៃ​ក្នុង​រវាង​ខ្មែរ​នឹង​ខ្មែរ​មិន​ទាន់​បាន​ចប់​សព្វគ្រប់ មាន​សុខសន្តិភាព​ដែរ។ ចម្បាំង​ អសន្តិសុខ និង​ចលាចល​នៅ​តែ​មាន​បន្ត​ជាប់​ជានិច្ច។ ពីព្រោះ​នគរ​ដែល​ចំណុះ​ទាំង​ប៉ុន្មាន​ឆ្លៀត​ឱកាស​នេះ​ដើម្បី​រើ​បម្រះ​ ប្រកាស​យក​ឯករាជភាព​តែ​រៀងៗ​ខ្លួន។ មាន​ដូចជា នគរ​កម្វុជ ដែល​អ្នកដំណើរ​ចិន​បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​ថា ចេនឡា ជាដើម។ នគរ​កម្វុជ ប្រហែល​ជា​បាន​កកើត​នៅ​ក្នុង​សតវត្ស​ទី​៥។

==សេដ្ឋកិច្ច==
កាលនោះ កំពង់ផែ​ខ្មែរ​ដ៏​ធំ​ស្ថិត​នៅ​[[អូរកែវ]] គឺ​ជា​[[កំពង់ផែ]]​អន្តរជាតិ​ដែល​មាន​ទូក​សំពៅ​ប្រទេស​ជិត​ឆ្ងាយ ដូចជា [[ចិន]] [[ឥណ្ឌា]] បច្ចុប្បន្ន​ប្រទេស​[[ឥណ្ឌូណេស៊ី]] និង[[​ម៉ាឡេស៊ី]] ជាដើម ចេញចូល ទាក់ទង​រក​ស៊ី​ផ្ដោះប្ដូរ​ទំនិញ។ ពួក[[​ឈ្មួញ​]]នៅ​[[ទ្វីប​អ៊ឺរ៉ុប]] ដូចជា [[ទីក្រុង​រ៉ូម]] ក៏​បាន​ចេញ​ចូល​មក​ធ្វើ​ជំនួញ​ដល់​ទីក្រុង​កំពង់ផែ​អូរកែវ​ដែរ។ មូលហេតុ​ដែល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​គេ​ហ៊ានអះអាង​ដូច្នេះ ពីព្រោះ​នៅ​ក្នុង​ទឹកដី​កំពង់ផែ​នេះ គេ​បាន​រក​ឃើញ​ត្រា​ជា[[​អក្សរសំស្ក្រឹត]] មេដាយ​មាស​រូប​ព្រះចៅអធិរាជ [[អង់តូណាំង]] (Antonin) នៃ​ចក្រភព​រ៉ូម ដែល​មាន​ចំណាស់​ពី​គ.ស​ ១៥០ និង​គ្រឿងគ្រៅ​[[ប្រដាប់ប្រដា]]ប្រើប្រាស់​ជាច្រើន​ទៀត​របស់​ជនជាតិ​ដែល​រស់​នៅ​តាម[[​សមុទ្រ​មេឌីទែរ៉ានេ]]។

==ព្រះរាជពង្សាវលី==
* ព្រះបិតា ព្រះបាទ[[កៅណ្ឌិន្យជយវម៌្ម]] និងមាតាជា[[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|ស្នំ]]
** [[រុទ្រទេវី]] ព្រះអគ្គមហេសី
*** [[ប្រថិវេន្ទ្រវម៌្ម]] និង ព្រះបាទ[[វីរវម៌្ម]] ជាព្រះរាជបុត្រ
**** ព្រះបាទ[[មហេន្ទ្រវម៌្មទី១]] និង ព្រះបាទ[[ភវវម៌្មទី១]] ជាព្រះនត្តារបស់ព្រះអង្គ ព្រះនត្តាក្សត្រីដែលជាបងប្អូនបង្កើតនឹងព្រះបាទមហេន្ទ្រវម៌្ម ដែលបានរៀបអភិសេកនឹងព្រាហ្មណ៍ [[សោមសម៌ន]]

==ឯកសារយោង==
{{Reflist}}
* ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរដោយលោករស់ ចន្ត្រាបុត្រ។
* [[ព្រះ​រាជ​ពង្សាវតារ]]​ភាគ​ទី ១ [[នគរភ្វូណាន|សម័យនគរវ្នំ]] ដោយ [[ឈឹក ក្រសេម|ក្រសេម-ទេពពិទូរ]]
* [[http://vokk.net/?p=11284 សំឡេងកម្ពុជាក្រោម]]

== សូមមើលផងដែរ ==
* [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]] 
* [[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា]] 
* [[ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ]] 
* [[រាជានិយមកម្ពុជា]]
* [[ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ (អង្គអេង)|ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ]]
* [[បទពង្សាវតារខ្មែរ]]
* ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ

{{commons category}}
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}

{{s-start}}
{{s-reg}}
{{s-bef|before= ព្រះបាទ[[កៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|កៅណ្ឌិន្យជ័យវម៌្ម]]}}
{{s-ttl|title= [[រាជានិយមកម្ពុជា|ព្រះចក្ររ្តិននៃកម្វុជទេឝ]][[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]]&lt;br/&gt;រាជធានីឝ្រេឝ្ឋបុរ|years= គ.ស.៥១៤-៥៥០}}
{{s-aft|after= ព្រះបាទ[[ឝ្រុតវម៌្ម (ចេនឡា)|ស្រុតវម្ម៌]]&lt;br/&gt;([[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា]])}}
{{s-end}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃនគរភ្វូណាន]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃវ្យាធបុរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកជ្រែករាជ្យនៃវ្យាធបុរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកជ្រែករាជ្យនៃនគរភ្វូណាន]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខ្មែរកាត់ឥណ្ឌា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យវម៌្ម]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សម័យកាលចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចេនឡា]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សកៅណ្ឌិន្យច័ន្ធរវង្ស]]
{{Cambodia-royal-stub}}</text>
      <sha1>m4oj4902s4w16gekzwaur5pvun7kesn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>កងទ័ពរំដោះប្រជាជន</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44676</id>
    <revision>
      <id>340021</id>
      <parentid>337085</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T21:43:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azredcon4</username>
        <id>52739</id>
      </contributor>
      <origin>340021</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16919" sha1="gv1h8a30wz45gg2dahi0nsn00wopvcj" xml:space="preserve">{{ប្រអប់ព័ត៌មាន យោធាជាតិ
| name               = កងទ័ពរំដោះប្រជាជន
| native_name        = {{noitalic|中国人民解放军}}&lt;br /&gt;Zhōngguó Rénmín Jiěfàngjūn
| image              = [[File:China Emblem PLA shaded.svg|180px]]
| alt                = 
| caption            = និមិត្តសញ្ញានៃកងទ័ពរំដោះប្រជាជន
| image2             = [[File:People's Liberation Army Flag of the People's Republic of China.svg|180px]]
| alt2               = 
| caption2           = [[ទង់កងទ័ពរំដោះប្រជាជន]]&lt;br /&gt;តួអក្សរ &quot;八一&quot; គឺចង់សម្តៅទៅ[[ការបះបោរណានឆាំង|ថ្ងៃទី១ ខែសីហា]]។
| motto              = 为人民服务&lt;br /&gt;(&quot;[[បម្រើប្រជាជន]]&quot;)
| founded            = {{Start date and age|df=yes|1927|8|1}}
| current_form       = {{Start date and age|df=yes|1948|11|11}}&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.chinadaily.com.cn/china/2007-08/01/content_5446933.htm|title=Timeline of People's Liberation Army (PLA) over eight decades}}&lt;/ref&gt;
| disbanded          = 
| branches           = {{plainlist|
* {{army|ចិន|name=កងកម្លាំងជើងគោកចិន|size=23px}}
* {{navy|China|name=កងកម្លាំងជើងទឹកចិន|size=23px}}
* {{flagicon image|Ground Force Flag of the People's Republic of China.svg|size=23px}} [[កងកម្លាំងជើងអាកាសចិន]]
* {{Flagicon image|Rocket Force Flag of the People's Republic of China.svg|size=23px}} [[កងកម្លាំងរ៉ុក្កែតចិន]]
* {{Flagicon image|PLASSF.svg|size=23px}} [[កងកម្លាំងគាំទ្រយុទ្ធសាស្ត្រចិន]]
}}
| headquarters       = [[File:中華人民共和國國徽.svg|25px]] [[គណៈកម្មការយោធាកណ្តាល (ចិន)|គណៈកម្មការយោធាកណ្តាល]], [[ប៉េកាំង]]
| website            =
| commander-in-chief = [[File:中華人民共和國國徽.svg|25px]] [[គណៈកម្មការយោធាកណ្តាល (ចិន)|គណៈកម្មការយោធាកណ្តាល]]
{{Infobox |child=yes
| label1 = [[បញ្ជាការដ្ឋានយោធាកំពូលនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន|អគ្គមេបញ្ជាការ]]
| data1 = {{Flagdeco|China}} [[ប្រធានគណៈកម្មការយោធាកណ្តាល (ចិន)|ប្រធាន]] [[ស៊ី ជីនពីង]]
}}
| commander-in-chief_title = ស្ថាប័នគ្រប់គ្រង
| chief minister           = {{Flagicon image|Rocket Force Flag of the People's Republic of China.svg}} [[ជាំង (សក្តិ)|ឧត្តមសេនីយ៍]] [[វីយ ហ្វុងហឿ]]
| chief minister_title     = រដ្ឋមន្ត្រី[[ក្រសួងការពារជាតិនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន|ក្រសួងការពារជាតិ]]
| minister                 = {{Flagdeco|China|navy}} [[ជាំង (សក្តិ)|ឧត្តមនាវីឯក]] [[មីវ ហួ]]
| minister_title           = ប្រធាន[[នាយកដ្ឋានកិច្ចការនយោបាយនៃគណៈកម្មការយោធាកណ្តាល|នាយកដ្ឋានកិច្ចការនយោបាយ]]
| chief_of_staff            = {{Flagdeco|China|army}} [[ជាំង (សក្តិ)|ឧត្តមសេនីយ៍]] [[លី ស៊ួឆិង]]
| chief_of_staff_title      = ប្រធាន[[នាយកដ្ឋានបុគ្គលិករួមនៃគណៈកម្មការយោធាកណ្តាល|នាយកដ្ឋានបុគ្គលិករួម]]
| commander                 = {{Flagicon image|Rocket Force Flag of the People's Republic of China.svg}} [[ជាំង (សក្តិ)|ឧត្តមសេនីយ៍]] [[ចាង សិងមីន]]
| commander_title           = លេខាធិការនៃ[[គណៈកម្មការត្រួតពិនិត្យវិន័យនៃគណៈកម្មការយោធាកណ្តាល|គណៈកម្មការត្រួតពិនិត្យវិន័យ]]
&lt;!-- Manpower --&gt;
| age                = ២០ ឆ្នាំ
| conscription       = ''[[កំណែនយោធានៅចិន|លែងអនុវត្តតាំងពីឆ្នាំ១៩៤៩]]''
| manpower_data      = 
| manpower_age       = 
| available          = 
| available_f        = 
| fit                = 
| fit_f              = 
| reaching           = 
| reaching_f         = 
| active             = ២,១៨៥,០០០ {{small|(២០២១)}}&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.php?country_id=china|title = 2021 China Military Strength}}&lt;/ref&gt; 
| ranked             = ទី១
| reserve            = ១,១៧០,០០០ {{small|(២០២០)}}&lt;ref name=&quot;Studies2020&quot;&gt;{{cite book |title = The Military Balance 2020 |author = International Institute for Strategic Studies |author-link = International Institute for Strategic Studies |date = 15 February 2020 |page = 259 |publisher = Routledge |location = London, England |isbn = 9780367466398 |ref = IISS2020 }}&lt;/ref&gt;
| deployed           =
&lt;!-- Financial --&gt;
| amount             = ២០៩.៤ ពាន់លានដុល្លារ {{small|(២០២១)}}&lt;ref name=&quot;janes_budget_2021&quot;/&gt; ([[List of countries by military expenditures|ranked 2nd]])
| percent_GDP        = ១.៣% {{small|(២០២១)}}&lt;ref&gt;{{cite news |author=Yew Lun Tian |title=China defence spending gets mild boost amid economic caution |newspaper=Reuters |url=https://www.reuters.com/article/us-china-parliament-defence-idUSKBN2AX07Z |date=4 March 2021 |access-date=8 មករា 2022}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- Industrial --&gt;
| domestic_suppliers = {{unbulleted list
| [[សាជីវកម្មនាំចូល និងនាំចេញបច្ចេកវិទ្យាអាកាសជាតិចិន]]
| [[ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាអេឡិចត្រូនិកចិន]]
| [[ណូរីងកូ]]
| [[សាជីវកម្មនាំចូល-នាំចេញគ្រឿងម៉ាស៊ីនជាក់លាក់ចិន]]
| [[សាជីវកម្មឧស្សាហកម្មអាកាសចរណ៍ចិន]]
| [[សាជីវកម្មស្ថាបនានាវារដ្ឋចិន]]
| [[សាជីវកម្មឧស្សាហកម្មស្ថាបនានាវាចិន]]
| [[សាជីវកម្មវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាអវកាសចិន]]
| [[សាជីវកម្មវិទ្យាសាស្ត្រ និងឧស្សាហកម្មអវកាសចិន]]
| [[ក្រុមហ៊ុនឧស្សាហកម្មចិនខាងត្បូង]]
| [[ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាអេឡិចត្រូនិកចិន]]
| [[សាជីវកម្មនុយក្លេអ៊ែរជាតិចិន]]
}}
| foreign_suppliers  = {{plainlist|
*{{flag|រុស្ស៊ី}}
*{{Flag|បារាំង}}
*{{Flag|អ៊ុយក្រែន}}
}}
&lt;!-- Related articles --&gt;
| history            = [[ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃកងទ័ពរំដោះប្រជាជន]]&lt;br /&gt;[[ទំនើបកម្មនៃកងទ័ពរំដោះប្រជាជន]]&lt;br /&gt;[[បញ្ជីរាយសង្គ្រាមនិងសមរភូមចិន|សង្គ្រាមនិងសមរភូមិប្រវត្តិសាស្ត្រចិន]]&lt;br /&gt;[[បញ្ជីរាយសង្គ្រាមដែលមានសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិនពាក់ព័ន្ធ|សមរភូមិយោធា]]
| ranks              = [[ឋានន្តរស័ក្តិនៃកងកម្លាំងជើងគោកចិន|ឋានន្តរស័ក្តិកងទ័ពជើងគោក]]&lt;br /&gt;[[ឋានន្តរស័ក្តិនៃកងកម្លាំងជើងទឹកចិន|ឋានន្តរស័ក្តិកងទ័ពជើងទឹក]]&lt;br /&gt;[[ឋានន្តរស័ក្តិនៃកងកម្លាំងជើងអាកាសចិន|ឋានន្តរស័ក្តិកងទ័ពជើងអាកាស]]
|allegiance=[[គណបក្សកុម្មុយនីស្តចិន]]
}}

'''កងទ័ពរំដោះប្រជាជន''' (ក.រ.ប. ឬ PLA) គឺជា[[កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ]]នៃ[[សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន]] និងជាស្លាបយោធារបស់[[គណបក្សកុម្មុយនីស្តចិន|បក្សកុម្មុយនីស្តចិន]]។&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.xinhuanet.com/english/2019-10/22/c_138492601.htm |title = How is China strengthening its military? - Xinhua {{!}} English.news.cn |website = www.xinhuanet.com |access-date = 8 មករា 2022 |archive-url = https://web.archive.org/web/20191022161440/http://www.xinhuanet.com/english/2019-10/22/c_138492601.htm |archive-date = 22 តុលា 2019 |url-status = dead |archivedate = 2019-10-22 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20191022161440/http://www.xinhuanet.com/english/2019-10/22/c_138492601.htm }}&lt;/ref&gt; ក្រៅពី[[គណៈកម្មាការយោធាកណ្តាល]] និងអង្គភាពតូចៗមួយចំនួនដែលស្ថិតនៅក្រោមវា ករប ក៏មានសាខាសេវាកម្មសំខាន់ៗចំនួនប្រាំដែរគឺ [[កងកម្លាំងជើងគោកចិន|កងកម្លាំងជើងគោក]] [[កងកម្លាំងជើងទឹកចិន|កងកម្លាំងជើងទឹក]] [[កងកម្លាំងជើងអាកាសចិន|កងកម្លាំងជើងអាកាស]] [[កងកម្លាំងរ៉ុក្កែតចិន|កងកម្លាំងរ៉ុក្កែត]] និង[[កងកម្លាំងគាំទ្រយុទ្ធសាស្ត្រចិន|កងកម្លាំងគាំទ្រយុទ្ធសាស្ត្រ]]។ អង្គភាពយោធាភាគច្រើននៅទូទាំងប្រទេសត្រូវបានចាត់បញ្ជូនទៅបញ្ជាការដ្ឋានមួយក្នុងចំណោមបញ្ជាការដ្ឋានទាំងប្រាំតាមទីតាំងភូមិសាស្ត្រ។ ករប គឺជាកម្លាំងយោធាដ៏ធំបំផុតនៅលើពិភពលោក (ដោយមិនរាប់បញ្ចូលទាំងកងយោធាប្រតិព័ន្ធ និងកម្លាំងបម្រុង) ហើយមានថវិកាការពារជាតិធំជាងគេទីពីរផងដែរ។ បច្ចុប្បន្ន វាជាកងយោធាដែលមានកម្រិតទំនើបកម្មលឿនបំផុតនៅលើលោក ហើយត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាមហាអំណាចយោធាដ៏មានសក្ដានុពល ទាំងការការពារនៅក្នុងតំបន់ និងសមត្ថភាពក្លាយជាមហាអំណាចសកលនាពេលអនាគត។&lt;ref&gt;{{cite news |title = China News: Asia Times Online is a quality Internet-only publication that reports and examines geopolitical, political, economic and business issues. Travel Reservations |url = http://www.atimes.com/china/BA27Ad01.html |website = www.atimes.com |access-date = 8 មករា 2022 |archive-url = https://web.archive.org/web/20181001085044/http://www.atimes.com/china/BA27Ad01.html |archive-date = 1 តុលា 2018 |url-status = unfit }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine |last = Gao |first = Charlie |title = (អង់គ្លេស) This War Turned China into a Military Superpower |url = https://nationalinterest.org/blog/the-buzz/war-turned-china-military-superpower-23954 |magazine = [[The National Interest]] |publisher = [[មជ្ឈមណ្ឌលផលប្រយោជន៍ជាតិ]] |date = 5 January 2018 |access-date = 8 មករា 2022 |archive-url = https://web.archive.org/web/20181028225632/https://nationalinterest.org/blog/the-buzz/war-turned-china-military-superpower-23954 |archive-date = 28 តុលា 2018 |url-status = live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Studies2020&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://www.sipri.org/media/press-release/2018/global-military-spending-remains-high-17-trillion |title = (អង់គ្លេស) Global military spending remains high at $1.7 trillion {{!}} SIPRI |website = www.sipri.org |access-date=8 មករា 2022 |archive-url = https://web.archive.org/web/20180527073110/https://www.sipri.org/media/press-release/2018/global-military-spending-remains-high-17-trillion |archive-date = 27 ឧសភា 2018 |url-status = live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;China's growing military&quot;&gt;{{cite magazine |last = Gertz |first = Bill |title = Report: China's Military Capabilities Are Growing at a Shocking Speed |url = http://nationalinterest.org/blog/the-buzz/report-chinas-military-capabilities-are-growing-shocking-18316 |magazine = The National Interest |publisher = Center for the National Interest |date = 7 November 2016 |access-date = 8 មករា 2022 |archive-url = https://web.archive.org/web/20161214074544/http://nationalinterest.org/blog/the-buzz/report-chinas-military-capabilities-are-growing-shocking-18316 |archive-date = 14 ធ្នូ 2016 |url-status = live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last = Tan |first = Anjelica |title = (អង់គ្លេស) To prevent war, prepare to win |url = https://thehill.com/opinion/national-security/413091-to-prevent-war-prepare-to-win |newspaper = The Hill |date = 25 October 2018 |access-date = 8 មករា 2022 |archive-url = https://web.archive.org/web/20181026182721/https://thehill.com/opinion/national-security/413091-to-prevent-war-prepare-to-win |archive-date = 26 តុលា 2018 |url-status = live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last = Rose |first = Frank A. |title = As Russia and China improve their conventional military capabilities, should the US rethink its assumptions on extended nuclear deterrence? |url = https://www.brookings.edu/blog/order-from-chaos/2018/10/23/as-russia-and-china-improve-their-conventional-military-capabilities-should-the-us-rethink-its-assumptions-on-extended-nuclear-deterrence/ |publisher = [[វិទ្យាស្ថានប៊្រុកឃីង]] |date = 23 October 2018 |access-date = 8 មករា 2022 |archive-url = https://web.archive.org/web/20181026182930/https://www.brookings.edu/blog/order-from-chaos/2018/10/23/as-russia-and-china-improve-their-conventional-military-capabilities-should-the-us-rethink-its-assumptions-on-extended-nuclear-deterrence/ |archive-date = 26 តុលា 2018 |url-status = live }}&lt;/ref&gt;

==ឯកសារយោង==
{{reflist}}

==តំណភ្ជាប់ក្រៅ==
{{Commons}}
{{Library resources box}}
* [http://eng.mod.gov.cn/ ក្រសួងការពារជាតិនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន] (ជាភាសាអង់គ្លេស)
* [http://www.chinamil.com.cn/ ''PLA Daily''] សារព័ត៌មានដែលឧបត្ថម្ភដោយ ក.រ.ប. (ជាភាសាចិន)

{{Stub}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កងទ័ពរំដោះប្រជាជន]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្លាបយោធានៃគណបក្សនយោបាយ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កងទ័ពរំដោះជាតិ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រវត្តិសាស្ត្របក្សកុម្មុយនីស្តចិន]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:នយោបាយនៅចិន]]</text>
      <sha1>gv1h8a30wz45gg2dahi0nsn00wopvcj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ឆ្នាំ ២០២៦</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53236</id>
    <revision>
      <id>340006</id>
      <parentid>339827</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T14:39:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>TheRandomGoober</username>
        <id>27248</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* សីហា */</comment>
      <origin>340006</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="126346" sha1="eh1nowlov7wczhpzemsrsd5flm0cyo4" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot;
|'''[[បញ្ជីនៃទសវត្សរ៍ សតវត្ស និងសហស្សវត្សរ៍|សហស្សវត្សរ៍]]'''
|[[សហស្សវត្សរ៍ទី ៣]]
|-
|'''[[បញ្ជីនៃទសវត្សរ៍ សតវត្សរ៍ និងសហស្សវត្សរ៍|សតវត្សរ៍]]'''
|[[សតវត្សរ៍ទី ២១]]
|-
|'''[[បញ្ជីនៃទសវត្សរ៍ សតវត្សរ៍ និងសហស្សវត្សរ៍|ទសវត្សរ៍]]'''
|[[ទសវត្សរ៍ ២០២០|ឆ្នាំ ២០២០]]
|-
|'''[[បញ្ជីឆ្នាំ|ឆ្នាំ]]'''
| [[ឆ្នាំ ២០២៣|២០២៣]] • [[ឆ្នាំ ២០២៤|២០២៤]] • [[ឆ្នាំ ២០២៥|២០២៥]] • [[ឆ្នាំ ២០២៦|គ.ស. ២០២៦]] • [[ឆ្នាំ​ ២០២៧|២០២៧]] • [[ឆ្នាំ ២០២៨|២០២៨]] • [[ឆ្នាំ ២០២៩|២០២៩]]
|}

{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;width:20em;&quot;
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: #ABCDEF;&quot; |ឆ្នាំ ២០២៦ ក្នុង​ប្រតិទិន​ផ្សេងៗ
|-
|'''[[ពុទ្ធសករាជ]]'''
|២៥៧០
|- style=&quot;vertical-align:top;&quot;
|'''[[ប្រតិទិនហ្គ្រេហ្គោរៀន|ប្រតិទិនគ្រីកូរី]]'''
|២០២៦
''MMXXVI''
|-
|'''[[Ab urbe condita]]'''
|២៧៧៩
|-
|'''[[ប្រតិទិនអាមេនី]]'''
|១៤៧៥
ԹՎ ՌՆՀԵ
|-
|'''[[ប្រតិទិនអាស៊ីរី]]'''
|៦៧៧៦
|-
|'''[[ប្រតិទិនបាហៃ]]'''
|១៨២–១៨៣
|-
|'''[[ប្រតិទិនសាកាបាលី]]'''
|១៩៤៧–១៩៤៨
|-
|'''[[ប្រតិទិនបេងហ្កាល់]]'''
|១៤៣៣
|-
|'''[[ប្រតិទិនប៊ែប៊ែរ]]'''
|២៩៧៦
|-
|'''[[រាជ្យឆ្នាំស្តេចអង់គ្លេស|រាជ្យឆ្នាំអង់គ្លេស]]'''
|៤ [[ឆាលស៍ទី៣|Cha. ៣]] – ៥ [[ឆាលស៍ទី៣|Cha. ៣]]
|-
|'''[[ប្រតិទិនភូមា]]'''
|១៣៨៨
|-
|'''[[ប្រតិទិនប៊ីហ្សង់តាំង]]'''
|៧៥៣៤–៧៥៣៥
|-
|'''[[ប្រតិទិនចិន]]'''
|甲辰年 &lt;small&gt;([[រោង]] ធាតុឈើ)&lt;/small&gt;
៤៧២៣ ឬ ៤៥១៦   ''— ដល់ —''

乙巳年 &lt;small&gt;([[មមី]] ធាតុភ្លើង)&lt;/small&gt;

៤៧២៤ ឬ ៤៥១៧
|-
|'''[[ប្រតិទិនកូបទិក]]'''
|១៧៤២–១៧៤៣
|-
|'''[[ប្រតិទិនឌីស្កតដ៍]]'''
|៣១៩២
|-
|'''[[ប្រតិទិនអេត្យូពី]]'''
|២០១៨–២០១៩
|-
|'''[[ប្រតិទិនហេប្រឺ]]'''
|៥៧៨៦–៥៧៨៧
|-
|'''[[ប្រតិទិនហិណ្ឌូ]]'''
|២០៨២–២០៨៣ &lt;small&gt;([[វិក្រមសម្វត]])&lt;/small&gt;
១៩៤៧–១៩៤៨ &lt;small&gt;([[ប្រតិទិនជាតិឥណ្ឌា|សកសម្វត]])&lt;/small&gt;

៥១២៦–៥១២៧ &lt;small&gt;([[កលិយុគ]])&lt;/small&gt;
|-
|'''[[ប្រតិទិនអូឡូសែន]]'''
|១២០២៦
|-
|'''[[ប្រតិទិនអ៊ីហ្គបូ]]'''
|១០២៦–១០២៧
|-
|'''[[ប្រតិទិនអ៊ីរ៉ង់]]'''
|១៤០៤–១៤០៥
|-
|'''[[ប្រតិទិនឥស្លាម]]'''
|១៤៤៧–១៤៤៨
|-
|'''[[ប្រតិទិនជប៉ុន]]'''
|[[រេវ៉ា|សករាជរេវ៉ា ៨]]
&lt;small&gt;(令和８年)&lt;/small&gt;
|-
|'''[[ប្រតិទិនជ្វា]]'''
|១៩៥៩–១៩៦០
|-
|'''[[ប្រតិទិនជូឆេ]]'''
|១១៥
|-
|'''[[ប្រតិទិនជូលាន]]'''
|គ្រីកូរីដក ១៣ ថ្ងៃ
|-
|'''[[ប្រតិទិនកូរ៉េ]]'''
|៤៣៥៩
|-
|'''[[ប្រតិទិនសាធារណរដ្ឋចិន|ប្រតិទិនមីនគួ]]'''
|ROC ១១៥
&lt;small&gt;民國115年&lt;/small&gt;
|-
|'''[[ប្រតិទិនណានក្សាហ៊ី]]'''
|៥៥៨
|-
|'''[[ប្រតិទិនសុរិយគតិថៃ]]'''
|២៥៦៩
|-
|'''[[ប្រតិទិនទីបេ]]'''
|ཤིང་མོ་སྦྲུལ་ལོ
&lt;small&gt;([[រោង]]ញីធាតុឈើ)&lt;/small&gt;

២១៥២ ឬ ១៧៧១ ឬ ៩៩៩

   ''— ដល់ —''

མེ་ཕོ་རྟ་ལོ་
&lt;small&gt;([[មមី]]ញីធាតុឈើ)&lt;/small&gt;

២១៥៣ ឬ ១៧៧២ ឬ ១០០០
|-
|'''[[ម៉ោងយូនីក|ម៉ោងយូនីក]]'''
|១៧៦៧២២៥៦០០ – ១៧៩៨៧៦១៤៩៩
|}

'''គ.ស. ២០២៦''' ត្រូវ​នឹង ព.ស. ២៥៧០ ជាឆ្នាំសកលចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ តាម[[ប្រតិទិនគ្រីកូរី]] ហើយជាឆ្នាំទី ២០២៦ នៃ[[សកលសករាជ]] និង[[គ្រិស្តសករាជ]]។
* ឆ្នាំ[[មមី]] អដ្ឋស័ក ចុល្លសករាជ ១៣៨៨ (ថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា ជាថ្ងៃឡើងស័ក)។
* ឆ្នាំទី ៧ ក្នុង[[ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០២០]], ឆ្នាំទី ២៦ ក្នុង[[សតវត្សរ៍ទី២១]] និងឆ្នាំទី ២៥ ក្នុង[[សហស្សវត្សរ៍ទី ៣]]។

នៅក្នុងឆ្នាំនេះ គេសង្កេតឃើញមានជម្លោះប្រដាប់អាវុធថ្មីៗផ្ទុះឡើងនៅក្នុងទ្វីបអាមេរិក និងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា។ នៅដើមខែមករា សហរដ្ឋអាមេរិកបានចាប់ផ្តើម[[អន្តរគមន៍សហរដ្ឋអាមេរិកនៅវេណេស៊ុយអេឡាឆ្នាំ២០២៦|ប្រតិបត្តិការយោធា]]នៅក្នុងប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា និងជាលទ្ធផល​បានចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីកំពុងកាន់អំណាច លោក[[នីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូ]]។ អន្តរាគមន៍នេះបានបង្កឱ្យមានការបិទផ្លូវនាំចេញប្រេងរបស់ប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា ដែលបន្តរុញច្រានឱ្យកើតមាន[[វិបត្តិគុយបាឆ្នាំ២០២៦|វិបត្តិប្រេង]]នៅក្នុងប្រទេសគុយបា។ ចូលមកដល់ខែកុម្ភៈ ប្រទេសប៉ាគីស្ថានបានបើកការវាយប្រហារតាមអាកាសចូលក្នុងប្រទេសអាហ្វហ្កានីស្ថាន ដែលនាំឱ្យផ្ទុះ[[សង្គ្រាមប៉ាគីស្ថាន–អាហ្វហ្កានីស្ថានឆ្នាំ២០២៦|ជម្លោះបើកចំហរ]]វាងប្រទេសទាំងពីរ។ ជាប្រតិកម្មនឹងការបង្ក្រាបរបស់អាជ្ញាធរអ៊ីរ៉ង់លើ[[បាតុកម្មអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៥–២០២៦|ចលនាបាតុកម្មមហាជន]] សហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែលបានរួមគ្នាផ្តើម[[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់]]នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ជាមួយនឹង[[ឃាតកម្មលើអាលី ហាមេនៃ|ការធ្វើឃាតមេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់]][[អាលី ហាមេនៃ]] ហើយជាលទ្ធផលនៃជម្លោះនេះ សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកត្រូវទទួលរងនូវសោកនាដកម្មធ្ងន់ធ្ងរ ក្រោយអ៊ីរ៉ង់បានបាញ់ប្រហារសងសឹកលើប្រទេសក្នុងតំបន់ជាសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិក ក៏ដូចជាការបិទ[[វិបត្តិច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ឆ្នាំ២០២៦|ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍]]។

នៅក្នុងវិស័យវិទ្យាសាស្ត្រនិងបច្ចេកវិទ្យាវិញ បេសកកម្មហោះកាត់ឋានព្រះច័ន្ទ [[អារតេមីស ២]] របស់[[អង្គការណាសា|ណាសា]]បានក្លាយជាប្រធានបទដ៏ពេញនិយមមួយ ដោយវាត្រូវជាបេសកកម្មដែលពាំនាំមនុស្សចេញពីគន្លងផែនដីទាបដំបូងគេចាប់តាំងពីបេសកកម្ម[[អាប៉ូឡូ ១៧]] កាលពីឆ្នាំ១៩៧២ មក។ [[បញ្ញាសិប្បនិម្មិត]]បានបន្តអភិវឌ្ឍទៅមុខ ដោយមានការផ្តោតច្រើនឡើងៗលើមាត្រដ្ឋានម៉ូឌែល ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងកម្មវិធីពាណិជ្ជកម្មផ្សេងៗ។ ខណៈពេលដែលគម្រោងប្រជាប្រិយមួយចំនួនដូចជា [[សូរ៉ា]] របស់[[អូផិនអេអាយ]]ត្រូវបានបញ្ឈប់ដំណើរការពិតមែនក្ដី យ៉ាងណា[[បញ្ញាសិប្បនិម្មិតជំនាន់ថ្មី]] រួមទាំងគំរូវាយអក្សរបង្កើតជាវីដេអូ នៅតែបន្តវិវត្តទៅមុខដដែរ។

==មេដឹកនាំកម្ពុជា==
{{ដើមចំបង|បញ្ជីមេដឹកនាំរដ្ឋប្រចាំសតវត្សរ៍ទី២១}}
{| class=&quot;wikitable&quot;
!ព្រះ​ឆាយា​ល័ក្ខណ៍/រូបថត
!តំណែង
!នាម
|-
|[[File:Ceremonial Reception of the King of Cambodia, Norodom Sihamoni on May 30, 2023 (3x4 cropped).jpg|115x115px]]
|[[ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា|ព្រះមហាក្សត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]
|'''[[នរោត្តម សីហមុនី|ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី]]'''
|-
|[[File:Hun Manet on May 30, 2025 (cropped 2).jpg|124x124ភីកសែល]]
|[[នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]
|'''[[ហ៊ុន ម៉ាណែត|សម្ដេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត]]'''
|}

==ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ==
===មករា===
* ១ មករា
** ប្រទេស[[ប៊ុលហ្ការី]]​បាន​ចាប់អនុម័ត​ប្រើ[[អឺរ៉ូ|ប្រាក់​អឺរ៉ូ]] ដោយ​ក្លាយ​ខ្លួនជា​រដ្ឋ​សមាជិក​ទី ២១ នៃ​[[ហ្សូន​អឺរ៉ូ]]។&lt;ref&gt;{{cite press release |title=Bulgaria ready to use the euro from 1 January 2026: Council takes final steps |date=July 8, 2025 |publisher=Council of the European Union |url=https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/07/08/bulgaria-ready-to-use-the-euro-from-1-january-2026-council-takes-final-steps/}}&lt;/ref&gt;
** ប្រទេស[[ស៊ីប]]បានចាប់ផ្តើមតួនាទីក្នុងនាមជា[[ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាសហភាពអឺរ៉ុប]]។&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-12-31 |title=Cyprus promises 'new approach' during EU Council presidency |url=https://www.ukrinform.net/rubric-ato/4075519-cyprus-promises-new-approach-during-eu-council-presidency.html |access-date=2026-01-01 |website=www.ukrinform.net |archivedate=2025-12-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20251231165054/https://www.ukrinform.net/rubric-ato/4075519-cyprus-promises-new-approach-during-eu-council-presidency.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
** មនុស្សចំនួន ៤១ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និងមនុស្សប្រមាណ ១១៦ នាក់ទៀតបានទទួលរងរបួសនៅក្នុង[[គ្រោះអគ្គិភ័យបារនីយដ្ឋាននៅក្រង់ម៉ុងតាណាឆ្នាំ២០២៥|គ្រោះអគ្គិភ័យឆាបឆេះបារនីយដ្ឋាន]]មួយកន្លែងក្នុងក្រុង[[ក្រង់-ម៉ុងតាណា]]នៃប្រទេស[[ស្វីស]]។&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.theguardian.com/world/2026/jan/01/several-dead-and-injured-in-explosion-swiss-ski-resort-town-crans-montana-police-say |title=Several dead and injured in explosion at Swiss ski resort town Crans-Montana, police say |work=The Guardian|accessdate=3 January 2026|date=1 January 2026}}&lt;/ref&gt;
* ៣ មករា
** [[សហរដ្ឋអាមេរិក]]បានបើក[[ការវាយប្រហាររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកលើវេណេស៊ុយអេឡាឆ្នាំ២០២៥|ការវាយប្រហារតាមអាកាស]]ជាច្រើនសារទៅលើទីតាំងយ៉ាងច្រើនកន្លែងនៅទូទាំងតំបន់ភាគខាងជើងនៃប្រទេស[[វេណេស៊ុយអេឡា]] ហើយបានចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា លោក[[នីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូ]] រួមជាមួយនឹងភរិយាគឺលោកស្រី[[ស៊ីលីយ៉ា ហ្វ្លរ៉េស]]។&lt;ref&gt;{{cite web|title=Trump says Venezuela's Maduro captured after strikes|url=https://www.reuters.com/world/americas/loud-noises-heard-venezuela-capital-southern-area-without-electricity-2026-01-03/|access-date=2026-01-03|publisher=Reuters}}&lt;/ref&gt;
** ប្រទេស[[គីនេអេក្វាទ័រ]]បានផ្លាស់ប្ដូររដ្ឋធានីពី[[ម៉ាឡាបូ]]ទៅ[[ស៊ីយូដាដដេឡាប៉ាស]]។&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/01/04/equatorial-guinea-relocates-capital-to-ciudad-de-la-paz_6749064_4.html|title=Equatorial Guinea relocates capital to Ciudad de la Paz|date=January 4, 2026|via=Le Monde}}&lt;/ref&gt;
* ៥ មករា – លោកស្រី[[ឌែលស៊ី រ៉ូឌ្រីហ្គែស]]បានស្បថឡើងកាន់តំណែងជា[[ប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា|ប្រធានាធិបតីស្តីទី]]ផ្លូវការនៃប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា ក្រោយពីការចាប់ខ្លួនលោកនីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូ។&lt;ref&gt;{{Cite news |date=5 January 2026 |title=Delcy Rodriguez formally sworn in as Venezuela's interim presiden |url=https://www.reuters.com/world/americas/delcy-rodriguez-formally-sworn-venezuelas-interim-president-2026-01-05/ |work=Reuters}}&lt;/ref&gt;
* ៦ មករា – [[ការវាយលុកស៊ីរីភាគឦសានឆ្នាំ២០២៦|ការប្រយុទ្ធគ្នា]]បានផ្ទុះឡើងរវាងកងកម្លាំងនៃរដ្ឋាភិបាលស៊ីរី និងក្រុមប្រដាប់អាវុធឃឺដគឺ [[កងកម្លាំងប្រជាធិបតេយ្យស៊ីរី]]។&lt;ref&gt;{{cite web | title=SYRIA Displacement resulting from conflict escalation in Aleppo | url=https://www.acaps.org/fileadmin/Data_Product/Main_media/20260115_ACAPS_Syria_-_escalation_of_conflict.pdf | access-date=2026-02-12}}&lt;/ref&gt;
* ៧ មករា – សហរដ្ឋអាមេរិកបានស្ទាក់ចាប់និងរឹបអូសនាវាដឹកប្រេង[[នាវាស្រមោល|ស្រមោល]]ចំនួនពីរគ្រឿង ដោយក្នុងនោះរួមមាននាវារុស្ស៊ីមួយគ្រឿង នៅកំឡុង[[ប្រតិបត្តិការលំពែងខាងត្បូង]] ដែលជាដំណើរការបិទផ្លូវរត់ពាណិជ្ជកម្មប្រេងចេញចូលប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡាដោយអាមេរិក។&lt;ref&gt;{{cite web |title=Venezuela Updates: U.S. Forces Seize Two Tankers; Rubio Lays Out Plan for American Control |url=https://www.nytimes.com/live/2026/01/07/world/venezuela-us-trump |access-date=12 January 2026 |publisher=The New York Times}}&lt;/ref&gt;
* ៨ មករា – លោក[[ថងលូន ស៊ីស៊ូលីត]]ត្រូវបានជ្រើសតាំងម្តងទៀតជា[[អគ្គលេខាធិការបក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍ឡាវ]] នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំលើកដំបូងនៃ[[គណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍ឡាវលើកទី១២|គណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សលើកទី១២]]។&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://thediplomat.com/2026/01/lao-communist-party-chief-reappointed-for-second-term-at-national-congress/|title=Lao Communist Party Chief Reappointed For Second Term at National Congress|date=9 January 2026|access-date=12 February 2026|last1=Strangio|first1=Sebastian|publisher=The Diplomat}}&lt;/ref&gt;
* ៨–៩ មករា – [[រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់]]បានពង្រាយកងកម្លាំងសន្តិសុខដើម្បីបង្ក្រាប[[បាតុកម្មអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៥–២០២៦|បាតុកម្មមហាជនប្រឆាំងនឹងរបបឥស្លាម]] ដោយមានមនុស្សប្រមាណរាប់ពាន់នាក់ត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាបានបាត់បង់ជីវិត បើរាប់គិតត្រឹមតែថ្ងៃទី៨ និងទី៩ ហើយមានមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ទៀតត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ខ្លួនឃុំឃាំង។&lt;ref&gt;{{Cite news |date=12 January 2026 |title=Deaths from Iran protests reach more than 500, rights group says |url=https://www.reuters.com/business/media-telecom/confronting-protests-iran-vows-strike-back-if-us-attacks-2026-01-11/ |access-date=12 January 2026 |work=Reuters}}&lt;/ref&gt;
* ៩ មករា – [[យុទ្ធនាការ​​យេម៉ែនខាងត្បូងឆ្នាំ២០២៥–២០២៦]]៖ [[ក្រុមប្រឹក្សា​អន្តរកាលខាងត្បូង]]បានប្រកាស​រំលាយខ្លួន បន្ទាប់ពីបានបាត់បង់​ទឹកដី រួមទាំង​រដ្ឋធានី[[អាតាក]]​របស់ខ្លួន​។&lt;ref&gt;{{cite news |title=Yemeni southern separatists in Riyadh announce disputed disbanding of STC |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/1/9/yemens-separatist-southern-transitional-council-announces-its-dissolution |access-date=17 January 2026 |publisher=Al Jazeera |date=9 January 2026}}&lt;/ref&gt;
* ១១ មករា – [[ការបោះឆ្នោតសភាបេណាំងឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាបេណាំង]]ត្រូវបានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើង។&lt;ref name=&quot;ElectionObservation&quot;&gt;{{Cite web |title=Election Observation Benin – BRIDGE |url=https://bridge-project.org/event/election-observation/ |access-date=2026-01-12 }}&lt;/ref&gt;
* ១៤ មករា – [[ប្រតិបត្តិការអំណត់អាកទិក]] ត្រូវបានបើកដំណើរការឡើងដោយប្រទេស[[ដាណឺម៉ាក]] ដោយមានការចូលរួមពីបណ្ដាប្រទេសអឺរ៉ុបជាច្រើនក្នុងការការពារកោះ[[ក្រូអិនឡង់]] ពីការគំរាមកំហែងឈ្លានពាន ឬការកាត់មហាកោះមួយនេះដោយប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោកដូណាល់ ត្រាំ។&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Danish Armed Forces expand their presence and continue exercises in Greenland in close cooperation with allies |url=https://www.fmn.dk/en/news/2025/the-danish-armed-forces-expand-their-presence-and-continue-exercises-in-greenland-in-close-cooperation-with-allies |archive-url=https://web.archive.org/web/20260115214727/https://www.fmn.dk/en/news/2025/the-danish-armed-forces-expand-their-presence-and-continue-exercises-in-greenland-in-close-cooperation-with-allies |archive-date=2026-01-15 |access-date=2026-01-26 |website=Ministry of Defence |archivedate=2026-01-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260115214727/https://www.fmn.dk/en/news/2025/the-danish-armed-forces-expand-their-presence-and-continue-exercises-in-greenland-in-close-cooperation-with-allies |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* ១៥–១៦ មករា – [[ការបោះឆ្នោតសកលអ៊ូកង់ដាឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលអ៊ូកង់ដា]]៖ ប្រធានាធិបតីកាន់អំណាចគឺលោក[[យ៉ូវែរី មូសេវេនី]]បានជាប់ឆ្នោតបន្តកាន់អំណាច ខណៈ[[បាតុកម្មអ៊ូកង់ដាឆ្នាំ២០២៦|បាតុកម្ម]]ចោទប្រកាន់អំពីការក្លែងបន្លំសន្លឹកឆ្នោតបានផ្ទុះឡើង នាំឱ្យបាតុករស្លាប់រាប់សិបនាក់ រីឯបេក្ខជនបក្សប្រឆាំងលោក[[បូប៊ី វ៉ែញ]]វិញវិះនឹងត្រូវបានអាជ្ញាធរចាប់ជំរិតទៅហើយ។&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-01-17 |title=Uganda: Opposition Leader Bobi Wine Forcibly Taken By Army Helicopter After Contentious Election Loss To Yoweri Museveni |url=https://www.timesnownews.com/world/uganda-opposition-leader-bobi-wine-arrested-forcibly-taken-by-army-helicopter-after-contentious-election-loss-to-yoweri-museveni-article-153461219 |access-date=2026-01-17 |website=Times Now }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Uganda election descends into deadly violence as President Yoweri Museveni looks to cling to power |url=https://news.sky.com/story/uganda-election-descends-into-deadly-violence-as-president-yoweri-museveni-looks-to-cling-to-power-13495081 |access-date=2026-01-25 |website=Sky News }}&lt;/ref&gt;
* ១៨ មករា​ – មនុស្សចំនួន ៤៦ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និងមនុស្សប្រមាណ ២៩១ នាក់ទៀតបានរងរបួស បន្ទាប់ពីរថភ្លើងពីរគ្រឿងបានធ្លាក់ចេញពីផ្លូវរត់នៅក្បែរក្រុង[[អាដាមូស]]នៅភាគខាងត្បូងប្រទេសអេស្ប៉ាញ។&lt;ref&gt;[https://www.nbcnews.com/world/spain/least-20-dead-dozens-injured-high-speed-trains-collide-spain-rcna254725 At least 39 dead, dozens injured after high-speed trains collide in Spain]&lt;/ref&gt;
* ១៩–២៣ មករា – [[វេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក]]លើកទី ៥៦ បានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅទីក្រុង[[ដាវ៉ូស]] ប្រទេសស្វីស។&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.weforum.org/stories/2026/01/davos-2026-annual-meeting-what-to-expect/|title=Davos 2026: What to expect, who's coming and how to follow|website=World Economic Forum}}&lt;/ref&gt;
* ២០ មករា – [[រដ្ឋាភិបាលអន្តរកាលស៊ីរី]]បានវាយដណ្តើមកាន់កាប់[[រដ្ឋបាលស្វយ័តប្រជាធិបតេយ្យស៊ីរីខាងជើង និងកើត|ទឹកដីមួយភាគធំ]]ដែលធ្លាប់ស្ថិតនៅក្រោម[[កងកម្លាំងប្រជាធិបតេយ្យស៊ីរី]] បន្ទាប់ពី[[ការវាយលុកស៊ីរីភាគឦសានឆ្នាំ២០២៦|យុទ្ធនាការវាយលុក]]បានប្រព្រឹត្តិទៅអស់រយៈពេលជាច្រើនថ្ងៃ មុនពេលបទឈប់បាញ់ត្រូវបានព្រមព្រៀងចូលជាធរមាន។&lt;ref&gt;{{cite news |title=Syria-SDF ceasefire hangs in balance after renewed clashes, faltering talks |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/1/20/syria-sdf-ceasefire-hangs-in-balance-after-renewed-clashes-faltering-talks |work=Al Jazeera |date=20 January 2026}}&lt;/ref&gt;
* ២២ មករា – [[សហរដ្ឋអាមេរិក]]បានដកខ្លួនចេញជាផ្លូវការពី[[អង្គការសុខភាពពិភពលោក]]។&lt;ref&gt;{{cite web | title=United States Completes WHO Withdrawal | website=HHS.gov | date=2026-01-23 | url=https://www.hhs.gov/press-room/united-states-completes-who-withdrawal.html | access-date=2026-01-26}}&lt;/ref&gt;
* ២៣ មករា
** [[មហាសន្និបាតជាតិលើកទី១៤ នៃបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម|មហាសន្និបាតជាតិ]]បានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសលោក[[តូ ឡឹម]]ឱ្យបន្តកាន់អំណាចក្នុងនាមជា[[អគ្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម]]។&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://apnews.com/article/vietnam-congress-communist-to-5bdceb29f3e95bf612b04f35fc329e8f|title=Vietnam’s ruling Communist Party re-elects To Lam as general secretary|date=23 January 2026|access-date=26 January 2026|last1=Ghosal|first1=Aniruddha|publisher=AP News}}&lt;/ref&gt;
** លោកស្រី[[អ៊ីលីយ៉ាណា យូតូវ៉ា]]បានក្លាយខ្លួនជា[[ប្រធានាធិបតីប៊ុលហ្ការី|ប្រធានាធិបតី]]ស្ត្រីនៃប្រទេស[[ប៊ុលហ្ការី]]ដំបូងគេ បន្ទាប់ពីអតីតប្រធានាធិបតីលោក[[រូមែន រ៉ាដេហ្វ]]បានលាឈប់ពីតំណែង។&lt;ref&gt;{{cite web |date=2026-01-23 |last1=Nenov |first1=Stoyan |url=https://www.reuters.com/world/bulgarian-court-approves-president-radevs-resignation-2026-01-23/ |title=Bulgaria's Radev steps down as president, expected to launch own party |website=Reuters |access-date=26 January 2026}}&lt;/ref&gt;
* ២៥ មករា – [[ការបោះឆ្នោតសកលមីយ៉ាន់ម៉ាឆ្នាំ២០២៥–២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលមីយ៉ាន់ម៉ា]]៖ នៅក្នុងការបោះឆ្នោតដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាមិនសេរីនិងយុត្តិធម៌ [[គណបក្សសាមគ្គីភាព និងអភិវឌ្ឍន៍សហភាព]] ដែលគាំទ្រដោយក្រុមយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា បានដណ្ដើមអាសនៈភាគច្រើនលើសលប់ទាំងនៅក្នុង[[សភាតំណាងរាស្ត្រ (មីយ៉ាន់ម៉ា)|សភាតំណាងរាស្ត្រ]] និង[[រដ្ឋសភា (មីយ៉ាន់ម៉ា)|រដ្ឋសភា]]។&lt;ref&gt;{{cite web |date=2026-01-11 |title=Myanmar’s military holds second phase of elections amid civil war |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/1/11/myanmars-military-holds-second-phase-of-elections-amid-civil-war |access-date=26 January 2026 |publisher=Al-Jazeera}}&lt;/ref&gt;
* ២៧ មករា – [[កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីឥណ្ឌា–សហភាពអឺរ៉ុប]] ត្រូវបានចុះជាធរមានបន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់ការចរចាអស់រយៈពេលជិតពីរទសវត្សរ៍ ដោយកិច្ចព្រមព្រៀងនេះបានលុបបំបាត់ពន្ធនាំចូលនាំចេញចំពោះផលិតផល និងសេវាកម្មជាច្រើនប្រភេទរវាងភាគីទាំងសងខាង។&lt;ref&gt;{{cite web | title=India and EU announce 'mother of all trade deals' | website=BBC News | date=27 January 2026 | url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/crrnee01r9jo | access-date=2 February 2026}}&lt;/ref&gt;
* ២៨ មករា – ការបាក់រលំ[[អណ្តូងរ៉ែរូបាយ៉ា|អណ្តូងរ៉ែកូលតង់រូបាយ៉ា]] នៅភាគខាងកើតនៃ[[សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ]] បានសម្លាប់មនុស្សជាង ៤០០ នាក់។&lt;ref&gt;{{cite web | title=More than 200 killed in mine collapse in eastern DR Congo | website=Al Jazeera | date=2026-01-31 | url=https://www.aljazeera.com/news/2026/1/31/more-than-200-killed-in-mine-collapse-in-eastern-dr-congo-report | access-date=2026-02-02}}&lt;/ref&gt;
* ២៩ មករា
** [[ជម្លោះស៊ីវិលអេត្យូពី (២០១៨–បច្ចុប្បន្ន)|ជម្លោះស៊ីវិលអេត្យូពី]]៖ ការប៉ះទង្គិចប្រដាប់អាវុធបានផ្ទុះឡើងនៅក្នុង[[តំបន់ធីក្រេ]]នៃប្រទេស[[អេត្យូពី]]រវាង[[កងកម្លាំងការពារធីក្រេ|ក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធធីក្រេ]] និង[[កងកម្លាំងការពារជាតិអេត្យូពី|កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធជាតិអេត្យូពី]]។&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Clashes between government troops and Tigrayan forces erupt in Ethiopia|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/1/29/clashes-between-government-troops-and-tigrayan-forces-erupt-in-ethiopia|website=Al Jazeera|access-date=5 February 2026|first=|last=|date=29 January 2026}}&lt;/ref&gt;
** [[កុបកម្មនៅបាឡូឈីស្ថាន]]៖ ការផ្ទុះអាវុធដាក់គ្នារវាង[[កងទ័ពរំដោះបាឡូឈីស្ថាន]] និង[[កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធប៉ាគីស្ថាន]]នៅក្នុងស្រុកមួយចំនួននៃ[[ខេត្តបាឡូឈីស្ថាន]] ប្រទេសប៉ាគីស្ថាន បានបង្កឱ្យមានមនុស្សស្លាប់យ៉ាងតិច ២២៥ នាក់។&lt;ref name=&quot;dawn&quot;&gt;{{cite web |last=Zehri Shahid|first=Abdullah|title=Security forces kill 22 more terrorists in Balochistan, taking 48-hour total tally to 177|url=https://www.dawn.com/news/1970602/balochistan-residents-face-difficulties-as-mobile-internet-services-remain-suspended-for-3rd-day|website=Dawn|access-date=5 February 2026|date=2 February 2026}}&lt;/ref&gt;
* ៣០ មករា – ឯកសារ[[សំណុំរឿងអែបស្ទីន]]ប្រមាណជាងបីលានទំព័រត្រូវបាន[[ក្រសួងយុត្តិធម៌ (សហរដ្ឋអាមេរិក)|ក្រសួងយុត្តិធម៌អាមេរិក]]បញ្ចេញផ្សាយជាសាធារណៈ ដោយក្នុងនោះមានលេច[[បញ្ជីរាយនាមបុគ្គលមាននៅក្នុងសំណុំរឿងអែបស្ទីន|ឈ្មោះឥស្សរជនល្បីៗជាច្រើន]]នៅជុំវិញពិភពលោក។&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-01-30 |title=Millions of Jeffrey Epstein files released by US justice department |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cevnmxyy4wjo |access-date=2026-02-12 |website=BBC News }}&lt;/ref&gt;

===កុម្ភៈ===
* ១ កុម្ភៈ – [[ការបោះឆ្នោតសកលកូស្តារីកាឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលកូស្តារីកា]]៖ លោកស្រី[[លៅរ៉ា ហ៊្វែរណាន់ដេសឌែលហ្កាដូ]]បានជាប់ឆ្នោតក្លាយជា[[ប្រធានាធិបតីកូស្តារីកា|ប្រធានាធិបតីថ្មីនៃប្រទេសកូស្តារីកា]] ហើយ[[គណបក្សអធិបតេយ្យប្រជាជន (កូស្តារីកា)|គណបក្ស]]របស់លោកស្រីផងដែរបានបន្តយកឈ្នះអាសនៈភាគច្រើននៅក្នុង[[សភានីតិបញ្ញត្តិកូស្តារីកា|សភានីតិបញ្ញត្តិ]]។&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mora |first=Carlos |date=2024-11-28 |title=(ជាភាសាអេស្ប៉ាញ) TSE fija cronograma para elecciones nacionales de 2026 |url=https://crhoy.com/tse-fija-cronograma-para-elecciones-nacionales-de-2026/ |access-date=2025-02-02 |website=CR Hoy }}&lt;/ref&gt;
* ៣ កុម្ភៈ – ក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធនិយមឥស្លាមហៅ [[បូកូហារ៉ាម]] បានធ្វើការវាយប្រហារទៅលើភូមិចំនួនពីរនៅក្នុងរដ្ឋ[[ក្វារ៉ា]]នៃប្រទេស[[នីហ្សេរីយ៉ា]] ដោយបានសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ចំនួន ១៦២ នាក់។&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-02-04 |title=Islamic militants kill at least 162 people in attacks on 2 villages in Nigeria, lawmaker says |url=https://apnews.com/article/nigeria-attack-katsina-security-north-057f3997877d7e2cf9e79dfcd596f868 |access-date=2026-02-09 |website=AP News }}&lt;/ref&gt;
* ៥ កុម្ភៈ – សន្ធិសញ្ញា[[ស្តាតថ្មី]] (''New START'') កំណត់ចំនួន[[អាវុធយុទ្ធសាស្ត្រនុយក្លេអ៊ែរ]]រវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងរុស្ស៊ីបានផុតសុពលភាព។&lt;ref name=&quot;n935&quot;&gt;{{Cite web |date=February 4, 2024 |title=New START to Expire in Two Years as Russia Refuses Talks |url=https://www.armscontrol.org/blog/2024-02/nuclear-disarmament-monitor |access-date=2026-02-04 |publisher=Arms Control Association}}&lt;/ref&gt;
* ៦ កុម្ភៈ – មនុស្សប្រមាណ ៣១ នាក់បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត និងប្រមាណ ១០០ នាក់ទៀតបានទទួលរងរបួសនៅក្នុងហេតុការណ៍បំផ្ទុះគ្រាប់បែកអត្តឃាតមួយនៅឯព្រះវិហារឥស្លាមខាឌីចាទូលគូប្រានៅទីក្រុង[[ឥស្លាម៉ាបាដ]] ប្រទេស[[ប៉ាគីស្ថាន]]។&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-02-06 |title=More than 20 killed in blast at Pakistan mosque, officials say |url=https://www.bbc.com/news/articles/cg7y7gz2835o |access-date=2026-02-09 |website=www.bbc.com }}&lt;/ref&gt;
* ៦–២២ កុម្ភៈ – [[កីឡាអូឡាំពិករដូវរងាឆ្នាំ២០២៦|កីឡាអូឡាំពិករដូវរងា]]បានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅទីក្រុង[[មីឡាន]] និង[[កូរទីណាដាំប៉ែតហ្សូ]] ប្រទេស[[អ៊ីតាលី]]។&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dreier |first=Frederick |date=2026-02-05 |title=We’re Watching the 2026 Winter Olympics for These Thrilling Events |url=https://www.outsideonline.com/outdoor-adventure/snow-sports/cortina-winter-olympics-events/ |access-date=2026-02-09 |website=Outside }}&lt;/ref&gt;
* ៨ កុម្ភៈ
** [[ការបោះឆ្នោតសកលជប៉ុនឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលជប៉ុន]]៖ លោកស្រី[[សាណាអិ តាកាអ៊ិឈិ]]ដែលជានាយករដ្ឋមន្ត្រីកំពុងកាន់អំណាច បានឈ្នះសំឡេងឆ្នោតភ្លូកទឹកភ្លូកដី និងបានកាន់កាប់អាសនៈមួយភាគធំនៅក្នុង[[សភាតំណាងរាស្ត្រ (ជប៉ុន)|សភាតំណាងរាស្ត្រជប៉ុន]]។&lt;ref&gt;{{cite news |first1=Tamiyuki |last1=Kihara |first2=Yoshifumi |last2=Takemoto |first3=John |last3=Geddie |date=14 January 2026 |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/japan-pm-takaichi-mulls-feb-8-snap-election-yomiuri-reports-2026-01-13/ |title=Japan PM readies snap election, February 8 ballot eyed |publisher=Reuters |location=Tokyo |access-date=9 February 2026}}&lt;/ref&gt;
** [[ការបោះឆ្នោតសកលថៃឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកល]] និង[[ប្រជាមតិរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃឆ្នាំ២០២៦|ប្រជាមតិរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃ]]៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកាន់អំណាច លោក[[អនុទិន ជាញវីរកូល]]បានឈ្នះអាសនៈភាគច្រើននៅក្នុង[[សភាតំណាងរាស្ត្រ (ថៃ)|សភាតំណាងរាស្ត្រ]] ខណៈប្រជាមតិដើម្បីចាប់ផ្តើមព្រាង[[រដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃ|រដ្ឋធម្មនុញ្ញ]]ថ្មីត្រូវបានអនុម័ត។&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Tanakasempipat |first=Patpicha |date=2025-12-11 |title=Thailand Heads for Election as PM Set to Dissolve Parliament |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-12-11/thai-pm-plans-to-dissolve-parliament-to-pave-way-for-early-vote?taid=693ae483812a0300017aa4a0 |access-date=2026-02-09 |work=Bloomberg }}&lt;/ref&gt;
** [[ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីព័រទុយហ្កាល់ឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីព័រទុយហ្កាល់]]៖ បេក្ខជន[[គណបក្សសង្គមនិយម (ព័រទុយហ្កាល់)|គណបក្សសង្គមនិយម]] លោក[[អាន់តូនីញ៉ូ​ ចូសេសេគូរូ]] ត្រូវបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសជា[[ប្រធានាធិបតីព័រទុយហ្កាល់]]ថ្មីនៅក្នុងការបោះឆ្នោតជុំទីពីរ ដោយបានផ្តួលមេដឹកនាំគណបក្សស្ដាំនិយម[[ឆ្កេហ្កា]]គឺ លោក[[អានដ្រេ វេនធូរ៉ា]]។&lt;ref&gt;{{Cite news |last1=Khalip |first1=Andrei |last2=Goncalves |first2=Sergio |date=2026-02-08 |title=Portugal elects Socialist as president by landslide |url=https://www.reuters.com/world/portugal-votes-presidential-runoff-with-socialist-poised-victory-2026-02-08/ |access-date=2026-02-09 |work=Reuters }}&lt;/ref&gt;
* ១១ កុម្ភៈ – [[ការបោះឆ្នោតសកលបាបាដឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលបាបាដ]]៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រី​កាន់អំណាច លោកស្រី[[មីយ៉ា មត្លីយ៍]] និង[[គណបក្សពលករបាបាដ]]របស់លោកស្រីបានដណ្ដើមយកឈ្នះ​អាសនៈ​ទាំងអស់នៅក្នុង[[រដ្ឋសភា (បាបាដ)|រដ្ឋ​សភា​ជាតិ]]។&lt;ref&gt;{{Cite news |last1=Duncan |first1=Natricia |last2=Mounsey |first2=Calville |date=2026-02-11 |title=Mia Amor Mottley on course for third term, as Barbados heads to the polls |url=https://www.theguardian.com/world/2026/feb/11/mia-amor-mottley-on-course-for-third-term-as-barbados-heads-to-the-polls |access-date=2026-02-13 |work=The Guardian }}&lt;/ref&gt;
* ១២ កុម្ភៈ – [[ការបោះឆ្នោតសកលបង់ក្លាដែសឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកល]] និង[[ប្រជាមតិរដ្ឋធម្មនុញ្ញបង់ក្លាដែសឆ្នាំ២០២៦|ប្រជាមតិរដ្ឋធម្មនុញ្ញបង់ក្លាដែស]]៖ [[គណបក្សជាតិនិយមបង់ក្លាដែស]]ដឹកនាំដោយលោក[[តារីគ រ៉ះម៉ាន់]]បានឈ្នះអាសនៈភាគច្រើននៅក្នុង[[សភាជាតិ (បង់ក្លាដែស)|សភាជាតិ]] ខណៈប្រជាមតិ​លើ​[[ធម្មនុញ្ញ​ខែកក្កដា]]​ត្រូវបាន​អនុម័ត។&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Alam |first=Julhas |last2=Saaliq |first2=Sheikh |last3=español |first3=SHONAL GANGULY Leer en |date=2026-02-12 |title=Bangladesh votes in its first election since the 2024 Gen Z uprising that ousted Hasina |url=https://apnews.com/article/bangladesh-election-hasina-bnp-3662258dc5c44535c839e7bcc4baed43 |access-date=2026-02-17 |website=AP News }}&lt;/ref&gt;
* ១៣–១៥ កុម្ភៈ – [[សន្និសីទសន្តិសុខទីក្រុងមុយនិចលើកទី៦២]] បានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើង។&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://securityconference.org/en/|title=Munich Security Conference|website=securityconference.org}}&lt;/ref&gt;
* ១៧ កុម្ភៈ – [[ប្រធានាធិបតីប៉េរូ]] លោក[[ហូសេ ហេរី]]ត្រូវបាន[[សមាជនៃសាធារណរដ្ឋប៉េរូ|សមាជជាតិ]]បោះឆ្នោតដកសិទ្ធិអំណាចជាប្រធានាធិបតី ខណៈលោក[[ហូសេ ម៉ារីយ៉ា បាល់កាហ្សារ]]ត្រូវបានសមាជបោះឆ្នោតតែងតាំងជាប្រធានាធិបតីថ្មីនៅថ្ងៃបន្ទាប់។&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-02-17 |title=Peru’s leader José Jerí ousted over ‘Chifa-gate’ scandal, as presidential ‘curse’ strikes again |url=https://www.cnn.com/2026/02/17/americas/peru-president-jose-jeri-ousted-intl-latam |access-date=2026-02-18 |website=CNN }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Elliott |first1=Lucinda |last2=Siniawski |first2=Natalia |title=Peru installs Jose Balcazar as interim president after Jeri ousted in political upheaval |url=https://www.reuters.com/world/americas/peru-congress-elects-jose-balcazar-new-interim-president-2026-02-19/ |access-date=19 February 2026 |work=Reuters |date=19 February 2026}}&lt;/ref&gt;
* ២២ កុម្ភៈ
** [[គីម ជុងអ៊ុន]]ត្រូវបានជ្រើសតាំងបន្តជា[[អគ្គលេខាធិការនៃគណបក្សពលករកូរ៉េ]] នៅក្នុង[[សមាជនៃគណបក្សពលករកូរ៉េលើកទី៩|សមាជជាតិលើកទី៩]]។&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/cvg18588mdko|title=Kim Jong Un re-appointed leader of North Korea's ruling party|date=23 February 2026|access-date=24 February 2026|last1=Koh|first1=Ewe|publisher=BBC News}}&lt;/ref&gt;
** [[ការបោះឆ្នោតសភាឡាវឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាឡាវ]]បានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើង។&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Lao PDR Sets February 22, 2026, for National and Provincial Elections |url=https://kpl.gov.la/detail.aspx?id=95854 |access-date=2026-02-23 |website=KPL }}&lt;/ref&gt;
** [[ប្រតិបត្តិការហាលីស្កូឆ្នាំ២០២៦|ប្រតិបត្តិការហាលីស្កូ]]៖ ប្រតិបត្តិការយោធាដែលគាំទ្រដោយសហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្រុង[[តាប៉ាល់បា]] រដ្ឋ[[ហាលីស្កូ]] ប្រទេស[[ម៉ិកស៊ិក]] បានសម្លាប់ផ្ដាច់ជីវិតមេដឹកនាំក្រុម[[ការតែលហាលីស្កូជំនាន់ថ្មី]]ឈ្មោះ [[ណេមេស៊ីអូ អូសេហ្គេរ៉ា ស៊ែរវ៉ាន់តេស|ណេមេស៊ីអូ អូសេហ្គេរ៉ា &quot;អែលមេនឆូ&quot; ស៊ែរវ៉ាន់តេស]]។&lt;ref&gt;{{Cite web |last=McCluskey |first=Fidel Gutierrez, Mitchell |date=2026-02-22 |title=Mexico's most-wanted drug leader 'El Mencho' killed in military operation as violent clashes erupt across country |url=https://www.cnn.com/2026/02/22/americas/mexico-kill-drug-mencho-latam-intl |access-date=2026-02-23 |website=CNN }}&lt;/ref&gt;
* ២៣ កុម្ភៈ –​ បន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់[[និម្មិតកម្មគណៈរដ្ឋមន្ត្រីហុល្លង់ឆ្នាំ២០២៥–២០២៦|ដំណើរការនិម្មិតកម្មរដ្ឋមន្ត្រី]]តាំងពីចុងឆ្នាំ២០២៥ មក ទីបំផុត លោក[[រ៉ូប យ៉ែធិន]]ក៏បានធ្វើសច្ចាប្រណិធានចូលកាន់តំណែងជា[[នាយករដ្ឋមន្ត្រីហុល្លង់|នាយករដ្ឋមន្ត្រី]]នៃប្រទេស[[ហុល្លង់]] ក្នុងនាមជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលភាគតិចក្នុងសភា។&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Corder |first=Mike |date=2026-02-23 |title=Netherlands' coalition government takes office led by youngest-ever premier Rob Jetten |url=https://apnews.com/article/netherlands-new-government-hague-jetten-524182c2237409d249e263248cd57d35 |access-date=2026-02-24 |website=Associated Press }}&lt;/ref&gt;
* ២៦ កុម្ភៈ – [[សង្គ្រាមប៉ាគីស្ថាន–អាហ្វហ្កានីស្ថានឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមប៉ាគីស្ថាន–អាហ្វហ្កានីស្ថាន]]៖ ប្រទេស[[ប៉ាគីស្ថាន]]បានប្រកាសសង្គ្រាម &quot;បើកចំហ&quot; ប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាល[[តាលីបង់]]នៃប្រទេស[[អាហ្វហ្កានីស្ថាន]] ក្រោយជាប់ដៃគ្នាក្នុងជម្លោះតាមព្រំដែនអស់ជាច្រើនខែ។&lt;ref&gt;{{cite web | title=Pakistan bombs Kabul, declares ‘open war’ with Afghanistan after months of border clashes | website=France 24 | date=2026-02-26 | url=https://www.france24.com/en/asia-pacific/20260226-pakistan-vows-immediate-response-after-afghanistan-launches-retaliatory-attacks | access-date=2026-02-27}}&lt;/ref&gt;
* ២៨ កុម្ភៈ – [[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]]៖ សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលបានសហការគ្នាបើកការវាយប្រហារទៅលើប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ដោយបានសម្លាប់មន្ត្រីថ្នាក់ដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់ជាច្រើនរូប ក្នុងនោះរួមមាន មេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់ លោក[[អាលី ហាមេនៃ]]ផងដែរ។&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t|title=US and Israel carry out joint attack on Iran as Tehran launches retaliatory strikes |date=28 February 2026 |publisher=BBC News |access-date=1 March 2026}}&lt;/ref&gt; អ៊ីរ៉ង់បានប្រតិកម្មវិញដោយបើកការវាយប្រហារតាមអាកាសសម្ដៅលើមូលដ្ឋានយោធាអាមេរិកនៅក្នុងតំបន់[[ឈូងសមុទ្រពែរ្ស|ឈូងសមុទ្រ]]។&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/feb/28/israel-attacks-iran-as-blasts-heard-in-tehran-live-updates?page=with:block-69a2c4c98f08e575db5bd4de#block-69a2c4c98f08e575db5bd4de|title=US and Israel attack Iran as Trump says ‘major combat operations’ under way – live |date=28 February 2026 |publisher=The Guardian |access-date=March}}&lt;/ref&gt;

===មីនា===
* ២​ មីនា
** មនុស្សយ៉ាងតិច ១៦៩ នាក់បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត និង ៥០ នាក់ទៀតបានរងរបួស នៅពេលដែលក្រុមយុវជនប្រដាប់អាវុធមកពី[[រដ្ឋរួបរួម]] បានធ្វើការវាយប្រហារលើ[[ស្រុកអាប៊ីអឹមណូម]] ក្នុងប្រទេស[[ស៊ូដង់ខាងត្បូង]]។&lt;ref&gt;{{cite web | title=Nearly 170 killed, 50 injured in armed youth attack on South Sudan county | website=Anadolu Ajansı | date=2026-03-02 | url=https://www.aa.com.tr/en/africa/nearly-170-killed-50-injured-in-armed-youth-attack-on-south-sudan-county/3846437 | access-date=2026-03-03}}&lt;/ref&gt;
** [[ជម្លោះហេសបុលឡា-អ៊ីស្រាអែលឆ្នាំ២០២៦|ជម្លោះហេសបុលឡា-អ៊ីស្រាអែល]]៖ ក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធ[[ហេសបុលឡា]]នៃប្រទេស[[លីបង់]] បានចាប់ផ្តើមបើកវាយប្រហារប្រឆាំងនឹងអ៊ីស្រាអែល ដើម្បីសងសឹកចំពោះ[[ឃាតកម្មអាលី ហាមេនៃ|ឃាតកម្ម]]មេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់[[អាលី ហាមេនៃ]]។&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2 March 2026 |title=Hezbollah Claims Rocket, Drone Strike On Israeli Missile Defence Site Near Haifa|url=https://www.bernama.com/en/news.php/?id=2529362|access-date=11 March 2026 |agency=Bernama}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |date=3 March 2026 |title=Hezbollah says targeted 3 Israeli bases after strikes on Lebanon |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260303-hezbollah-says-targeted-3-israeli-bases-after-strikes-on-lebanon|access-date=11 March 2026 |agency=Agence France-Presse|publisher=France 24}}&lt;/ref&gt;
* ៤ មីនា – [[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]]៖ សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រើនាវាមុជទឺកបាញ់ពន្លិចនាវាចម្បាំងអ៊ីរ៉ង់មួយគ្រឿងឈ្មោះ ''ដេណា'' នៅ[[មហាសមុទ្រឥណ្ឌា]]។ កងនាវានៃប្រទេសស្រីលង្កាបានរាយការណ៍ថា នាវា ''ដេណា'' បានលិចទៅបាតសមុទ្រ ដោយមាននាវិកប្រមាណ ១៤០ នាក់បានបាត់ខ្លួនជាលទ្ធផល។&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/c62gg44d53xt?post=asset%3A607bbc27-c19c-441c-9f02-522ce39f2c6b#post|title=US sinks Iranian warship with torpedo in Indian Ocean - Hegseth|date=4 March 2026 |publisher=BBC News|access-date=5 March 2026}}&lt;/ref&gt;
* ៥ មីនា – [[ការបោះឆ្នោតសកលនេប៉ាល់ឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលនេប៉ាល់]]៖ [[គណបក្សរាស្ត្រិយស្វតានត្រា]]ដឹកនាំដោយលោក[[បាឡិន​ ឆាហ៍]] បានឈ្នះសំឡេងឆ្នោតភ្លួកទឹកភ្លូកដី។&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-09-16 |title=EC begins preliminary preparations for March elections |url=https://thehimalayantimes.com/nepal/ec-begins-preliminary-preparations-for-march-elections |access-date=2026-03-05 |website=The Himalayan Times }}&lt;/ref&gt;
* ៦–១៥ មីនា – [[កីឡាប៉ារ៉ាឡាំពិករដូវរងាឆ្នាំ២០២៦|កីឡាប៉ារ៉ាឡាំពិករដូវរងា]]បានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅទីក្រុងមីឡាន និងកូរទីណាដាំប៉ែតហ្សូ ប្រទេសអ៊ីតាលី។&lt;ref&gt;{{cite web |last=Faulkner |first=Ruth |title=Milano Cortina 2026 Paralympic Winter Games open with stunning ceremony |url=https://www.paralympic.org/news/milano-cortina-2026-opening-ceremony |publisher=International Paralympic Committee |access-date=11 March 2026 |date=6 March 2026}}&lt;/ref&gt;
* ៨ មីនា
** [[ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងមេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងមេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់]]៖ កូនប្រុស[[អាលី ហាមេនៃ]] គឺលោក[[មោជតាបា ហាមេនៃ]]ត្រូវបានជ្រើសរើសជា[[មេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់]]។&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
** [[ការបោះឆ្នោតសភាកូឡុំប៊ីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាកូឡុំប៊ី]]​៖ គណបក្សរបស់លោកប្រធានាធិបតី[[ហ្គូស្តាវ៉ូ​ ប៉េត្រូ]]គឺ [[កតិកាសញ្ញាប្រវត្តិសាស្ត្រ]] បានដណ្ដើមឈ្នះ​អាសនៈ​មួយភាគធំ​នៅ​ក្នុង​[[សភាតំណាងរាស្ត្រ (កូឡុំប៊ី)|សភា​តំណាងរាស្ត្រ]] និង[[ព្រឹទ្ធសភា (កូឡុំប៊ី)|​ព្រឹទ្ធសភាកូឡុំប៊ី]]។&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-03-06 |title=(ជាភាសាអេស្ប៉ាញ) Así quedó el calendario para las elecciones del 2026: fechas clave |url=https://www.eluniversal.com.co/colombia/2025/03/06/asi-quedo-el-calendario-para-las-elecciones-del-2026-fechas-clave/ |access-date=2026-03-11 |website=El Universal }}&lt;/ref&gt;
* ១៥ មីនា
** [[ប្រជាមតិរដ្ឋធម្មនុញ្ញកាហ្សាក់ស្ថានឆ្នាំ២០២៦|ប្រជាមតិរដ្ឋធម្មនុញ្ញកាហ្សាក់ស្ថាន]]៖ ប្រជាជនកាហ្សាក់ស្ថានប្រមាណ​ ៩០% បានបោះឆ្នោតទទួលយក[[រដ្ឋធម្មនុញ្ញកាហ្សាក់ស្ថាន|រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនៃប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថាន]]។&lt;ref&gt;{{Cite web |date=11 September 2025 |title=President of Kazakhstan calls for drastic parliamentary reform including abolition of Senate |url=https://www.commonspace.eu/news/president-kazakhstan-calls-drastic-parliamentary-reform-including-abolition-senate |access-date=18 March 2026 |website=commonspace.eu }}&lt;/ref&gt; 
** [[ការបោះឆ្នោតសភាកូរ៉េខាងជើងឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាកូរ៉េខាងជើង]]៖ [[គណបក្សពលករកូរ៉េ]]កំពុងកាន់អំណាចបានបន្តឈ្នះអាសនៈភាគច្រើននៅក្នុង[[សភាប្រជាជនកំពូល]]។&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Park |first=Boram |date=4 March 2026 |title=N. Korea to elect representatives to Supreme People's Assembly this month following key party congress |url=https://en.yna.co.kr/view/AEN20260304000851315?section=nk/nk |website=Yonhap News Agency|access-date=18 March 2026}}&lt;/ref&gt;
** [[ការបោះឆ្នោតនីតិបញ្ញត្តិវៀតណាមឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតនីតិបញ្ញត្តិវៀតណាម]]បានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើង។&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://vietnamnews.vn/politics-laws/1718049/na-approves-shortened-term-sets-2026-election-date.html|title=NA approves shortened term, sets 2026 election date|website=Viet Nam News|date=21 May 2025}}&lt;/ref&gt;
** [[ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីសាធារណរដ្ឋកុងហ្គោឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីសាធារណរដ្ឋកុងហ្គោ]]៖ ប្រធានាធិបតីកាន់អំណាច លោក[[ដេនីស សាស៊្សូ អ៊ិនហ្គេស្សូ]]បានឈ្នះសំឡេងគាំទ្រភ្លួកទឹកភ្លូកដី។&lt;ref&gt;{{Cite news |date=31 December 2025 |title=Congo president Sassou Nguesso to seek re-election in March 2026 |publisher=France 2 |url=https://www.france24.com/en/africa/20251230-congo-president-sassou-nguesso-seeks-re-election-2026}}&lt;/ref&gt;
* ១៧ មីនា – [[សង្គ្រាមប៉ាគីស្ថាន–អាហ្វហ្កានីស្ថានឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមប៉ាគីស្ថាន–អាហ្វហ្កានីស្ថាន]]៖ មនុស្សយ៉ាងតិច ៤០០​ នាក់បានបាត់បង់ជីវិតនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យមួយកន្លែងក្នុងរដ្ឋធានី[[កាប៊ុល]]នៃប្រទេសអាហ្វហ្កានីស្ថាន បន្ទាប់ពីមន្ទីរពេទ្យនោះបានរងគ្រាប់បាញ់ប្រហារពីប៉ាគីស្ថាន។&lt;ref&gt;{{Cite news |date=17 March 2026 |title=From sponsor to enemy: What's behind Pakistan's attack on Afghan Taliban? |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/sponsor-enemy-whats-behind-pakistans-attack-afghan-taliban-2026-03-17/ |access-date=18 March 2026 |work=Reuters}}&lt;/ref&gt;
* ២២ មីនា – [[ការបោះឆ្នោតសភាស្លូវេនីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាស្លូវេនី]]៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកាន់អំណាច លោក[[រ៉ូប៊ឺត ហ្កូឡូប]] និងគណបក្ស[[ចលនាសេរីភាព (ស្លូវេនី)|ចលនាសេរីភាព]]របស់លោកបានដណ្ដើមអាសនៈបានមួយភាគធំនៅក្នុង[[រដ្ឋសភា (ស្លូវេនី)|រដ្ឋសភា]]។&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Slovenia’s liberals and populists neck and neck, preliminary results show |url=https://apnews.com/article/slovenia-election-liberals-populists-6e24d78054ea2c3072c9b79b80ddd586 |date=22 March 2026 |access-date=26 March 2026 |work=AP |last=Zerdin |first=Ali |url-status=live |archive-date=22 មីនា 2026 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20260322210319/https://apnews.com/article/slovenia-election-liberals-populists-6e24d78054ea2c3072c9b79b80ddd586 }}&lt;/ref&gt;
* ២៤ មីនា
** [[ការបោះឆ្នោតសកលដាណឺម៉ាកឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលដាណឺម៉ាក]]៖ សម្ព័ន្ធភាពនយោបាយរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី[[មិតេ ហ្វ្រេដឺរីកសិន]]បានបាត់បង់អាសនៈភាគច្រើនរបស់ខ្លួននៅក្នុង[[ហ្វុលកេទីង]]។&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-02-26 |title=(ជាភាសាដាណឺម៉ាក) Mette Frederiksen udskriver folketingsvalg |url=https://nyheder.tv2.dk/politik/2026-02-26-mette-frederiksen-udskriver-folketingsvalg |access-date=2026-02-26 |website=nyheder.tv2.dk }}&lt;/ref&gt;
** [[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]]៖ [[ក្រសួងការបរទេស (អ៊ីរ៉ង់)|ក្រសួងការបរទេសអ៊ីរ៉ង់]]បានថ្លែងនៅក្នុងលិខិតមួយផ្ញើទៅកាន់[[អង្គការសហប្រជាជាតិ]]ថា នាវាដឹកជញ្ជូនដែលមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងសហរដ្ឋអាមេរិក ឬអ៊ីស្រាអែល អាចឆ្លងកាត់[[ច្រកសមុទ្រអ័រមូស]]បាន។&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Eavis |first=Peter |date=2026-03-25 |title=Iran Says 'Non-Hostile' Ships Can Sail Through the Strait of Hormuz |url=https://www.nytimes.com/2026/03/24/world/middleeast/iran-strait-of-hormuz-ships.html |access-date=2026-03-26 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;

===មេសា===
* ១ មេសា – [[អង្គការណាសា]]បានចាប់ផ្តើមបេសកកម្ម[[អារតេមីស ២]] ដែលជាដំណើរពាំនាំមនុស្សហោះកាត់ឋានព្រះច័ន្ទជាលើកដំបូងចាប់តាំងពីបេសកកម្ម[[អាប៉ូឡូ ១៧]] កាលក្នុងឆ្នាំ១៩៧២។&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Low |first=Lauren E. |date=2026-04-01 |title=Liftoff! NASA Launches Astronauts on Historic Artemis Moon Mission |url=https://www.nasa.gov/news-release/liftoff-nasa-launches-astronauts-on-historic-artemis-moon-mission/ |access-date=2026-04-08 |website=NASA}}&lt;/ref&gt;
* ៦ មេសា – ក្រុមអវកាសយានិកនៃបេសកកម្មអារតេមីស ២ បានបំបែកឯតទគ្គកម្មសម្រាប់ការនៅឃ្លាតឆ្ងាយបំផុតរបស់មនុស្សពីភពផែនដី ពោលដោយស្ថិតក្នុងចម្ងាយអតិបរមា ៤០៦,៧៧៣ គីឡូម៉ែត្រ ខណៈពួកគេបានធ្វើដំណើរជុំវិញដល់ផ្នែកខាងក្រោយនៃព្រះច័ន្ទ។&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-04-06 |title=Artemis astronauts travel further from Earth than any humans before - watch live |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/clyr8k06jv7t |access-date=2026-04-08 |website=BBC News}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-04-07 |title=ទីបំផុតពួកគេធ្វើបានសម្រេចហើយ! គោចរកៀកព្រះចន្ទ និងឆ្ងាយពីផែនដីបំផុត (វីដេអូ) |url=https://cambospace-world.com/?p=26499 |access-date=2026-04-08 |website=Cambo Space}}&lt;/ref&gt;
* ៧ មេសា
** [[ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីវៀតណាមឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីវៀតណាម]]៖ [[រដ្ឋសភាជាតិវៀតណាម|រដ្ឋសភាវៀតណាម]]បានបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងលោក[[តូ ឡឹម]]ជា[[ប្រធានាធិបតីវៀតណាម|ប្រធានាធិបតី]]ថ្មីជំនួសលោក[[លឿង កឿង]]។&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://english.news.cn/20260407/ed18537e45de4a1dabae914f80d5a145/c.html | title=Vietnamese party chief elected state president | publisher=Xinhua | work=english.news.cn | date=7 April 2026 | accessdate=8 April 2026}}&lt;/ref&gt;
** [[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]]៖ សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់បានព្រមព្រៀងគ្នាទទួល[[កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងឥស្លាម៉ាបាដ (២០២៦)|បទឈប់បាញ់រយៈពេលពីរសប្តាហ៍]]។&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-04-07 |title=Trump agrees to two-week ceasefire if Iran opens Strait of Hormuz - follow live |url=https://www.bbc.com/news/live/c5yw4g3z7qgt |access-date=2026-04-08 |website=BBC News }}&lt;/ref&gt;
* ១០ មេសា – [[ការបោះឆ្នោតប្រធានាធីបតីជីប៊ូទីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតប្រធានាធីបតីជីប៊ូទី]]៖ ប្រធានាធិបតីកាន់អំណាច លោក[[អ៊ីស្មាអែល អូមារ ហ្គីឡេហ៍]]បានជាប់ឆ្នោតបន្តជា[[ប្រធានាធិបតីជីប៊ូទី|ប្រធានាធិបតី]]ក្នុងអាណត្តិទីប្រាំមួយរបស់លោក។&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-01-13 |title=Djibouti Installs Electoral Commission Paving Way for April Presidential Vote |url=https://dawan.africa/news/djibouti-installs-electoral-commission-paving-way-for-april-presidential-vote |access-date=2026-04-20 |website=Dawan Africa }}&lt;/ref&gt;
* ១១ មេសា – [[ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ាក់ឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ាក់]]៖ សភាអ៊ីរ៉ាក់បានបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងលោក[[នីហ្សារ អាមីឌី]]ពីគណបក្ស[[សហភាពស្នេហាជាតិឃឺឌីស្ថាន]]ជាប្រធានាធិបតីថ្មី។&lt;ref&gt;{{cite news |title=PUK's Nizar Amedi elected Iraqi president in session boycotted by KDP |url=https://www.rudaw.net/english/middleeast/iraq/110420261 |work=Rudaw |date=11 April 2026 |access-date=20 April 2026}}&lt;/ref&gt;
* ១២ មេសា
** [[ការបោះឆ្នោតសភាហុងគ្រីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាហុងគ្រី]]៖ ក្រោយកាន់អំណាចអស់រយៈពេល ១៦ ឆ្នាំ​ នាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក[[វិចទ័រ អ័របាន]]ត្រូវបានផ្តួលដោយលោក[[ពីទ័រ ម៉ាកឌ្យ៉ា]]នៃ[[គណបក្សទីសហ្សា]]។&lt;ref&gt;{{Cite web |date=13 January 2026 |title=Hungary sets April 12 election date as Orbán faces tough challenge |url=https://apnews.com/article/hungary-election-scheduled-orban-challenge-magyar-71b54205f00252ca7c466eb5407a2aa1 |access-date=20 April 2026 |website=AP News }}&lt;/ref&gt;
** [[ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីបេណាំងឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីបេណាំង]]៖ បេក្ខជនឯករាជ្យ លោក[[រ៉ូមូអាល់ដ៍ វ៉ាដាញី]]បានឈ្នះឆ្នោតដោយទទួលសំឡេងគាំទ្រលើសលប់សរុប ៩៤%។&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-08-12 |title=Benin – CENA releases 2026 general election timetable |url=https://wadr.org/benin-cena-releases-2026-general-election-timetable/ |access-date=2026-04-20 |website=WADR }}&lt;/ref&gt;
* ១៣ មេសា – [[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]]៖ សហរដ្ឋអាមេរិកបានចាប់ផ្ដើមបិទផ្លូវទឹកចូលកំពង់ផែអ៊ីរ៉ង់ ដោយលោកប្រធានាធិបតីត្រាំបានព្រមានថា នាវាអ៊ីរ៉ង់មួយណាដែលព្យាយាមបំពានចូលតំបន់ហាមឃាត់នឹងត្រូវ &quot;កម្ចាត់ចោលភ្លាមៗ&quot;។ អាជ្ញាធរដែនសមុទ្របានណែនាំគ្រប់នាវានៅក្នុងតំបន់ឱ្យមានភាពប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ពីកំណើនសកម្មភាពយោធា និងនីតិវិធីស្ទាក់ចាប់ដែលអាចកើតមានពីសំណាក់ភាគីជម្លោះ។&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-04-13 |title=US blockade of Iranian ports takes effect as Trump threatens to destroy 'attack ships' |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cp9vm5ezxz4t |access-date=2026-04-20 |website=BBC News}}&lt;/ref&gt;
* ១៩ មេសា – [[ការបោះឆ្នោតសភាប៊ុលហ្ការីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាប៊ុលហ្ការី]]៖ គណបក្ស[[វឌ្ឍនភាពប៊ុលហ្ការី]] ដែលដឹកនាំដោយអតីតប្រធានាធិបតី[[រូមែន រ៉ាដេហ្វ]] បានឈ្នះអាសនៈមួយភាគធំនៅក្នុង[[រដ្ឋសភា (ប៊ុលហ្ការី)|រដ្ឋសភា]]។&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://dariknews.bg/novini/bylgariia/kabinetyt-zheliazkov-podade-ostavka-video-2439765|title=Кабинетът „Желязков“ подаде оставка (ВИДЕО)|date=December 11, 2025|website=dariknews.bg|accessdate=April 20, 2026|archive-date=January 21, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260121125547/https://dariknews.bg/novini/bylgariia/kabinetyt-zheliazkov-podade-ostavka-video-2439765|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* ២១ មេសា​ – [[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]]៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកដូណាល់ ត្រាំបានប្រកាសពន្យារការអនុវត្តបទឈប់បាញ់បន្តបន្ថែមទៀត រហូតដល់សំណើរបស់អ៊ីរ៉ង់ត្រូវបានដាក់ជូន ហើយរាល់ការសន្ទនាត្រូវបានបញ្ចប់ទៅតាមសំណើស្នើសុំដោយប៉ាគីស្ថាន។&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-04-21 |title=Trump says the United States is extending ⁠its ⁠ceasefire with Iran at mediator Pakistan's request to allow more time for Tehran to put forward its proposal.|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/4/21/iran-war-live-tehran-shuns-talks-trump-says-us-blockade-to-remain |access-date=2026-04-27 |website=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt;
* ២៥ មេសា – [[ការវាយប្រហារនៅម៉ាលីឆ្នាំ២០២៦|ការវាយប្រហារនៅម៉ាលី]]៖ ក្រុម[[រណសិរ្សរំដោះអាហ្សាវ៉ាដ]] និង[[ក្រុមគាំទ្រឥស្លាម និងមូស្លីម]] បានបើកការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំជាច្រើនលើកទៅលើទីក្រុងធំៗសំខាន់ៗនៅទូទាំងប្រទេសម៉ាលី ដោយក្នុងនោះ ពួកគេបានដណ្តើមកាន់កាប់ទីក្រុង[[គីដាល់]] និងមួយផ្នែកខ្លះនៃទីក្រុង[[ហ្គៅ]] [[មុបធី]] និង[[សេវ៉ារ៉េ]]។&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.aljazeera.com/video/newsfeed/2026/4/25/armed-groups-stage-simultaneous-attacks-across-mali |title=Armed groups stage simultaneous attacks across Mali |publisher=Al Jazeera |date=25 April 2026 }}&lt;/ref&gt;

===ឧសភា===
* ១ ឧសភា – [[អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម]]​បានដើរចេញ​ពី[[អង្គការនៃបណ្តាប្រទេសនាំចេញប្រេងកាត]] ដោយ​បិទបញ្ចប់ជំពូកក្នុងនាមជា​សមាជិក​រយៈពេល​ប្រាំមួយ​ទសវត្សរ៍ ដោយអង្គការនេះត្រូវបាត់បង់​ប្រទេសសមាជិក​ផលិត​ប្រេង​ធំ​បំផុត​មួយ។&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-04-30 |title= OPEC just lost one of its biggest players — here's the inside story of the UAE's exit and what the Saudi-UAE split really means for OPEC's market power |url=https://m.economictimes.com/news/international/us/opec-just-lost-one-of-its-biggest-players-heres-the-inside-story-of-the-uaes-exit-and-what-the-saudi-uae-split-really-means-for-opecs-market-power/amp_articleshow/130634333.cms |access-date=2026-05-02 |website=The Economic Times }}&lt;/ref&gt;
* ៤​ ឧសភា –​ រោងចក្រផលិតកាំជ្រួចមួយកន្លែងបានផ្ទុះឆេះនៅក្នុងទីក្រុង[[លីវយ៉ាង]] ខេត្ត[[ហ៊ូណាន]] ប្រទេសចិន ដោយបានសម្លាប់មនុស្សចំនួន ៣៧ នាក់ និងបង្ករបួសដល់មនុស្ស ៥១ នាក់បន្ថែម។&lt;ref name=&quot;China fireworks:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Lee |first=Liz |last2=Bu |first2=Shi |date=8 May 2026 |editor-last=Coghill |editor-first=Kim |title=Death toll rises to 37 in China fireworks factory blast |url=https://www.reuters.com/world/china/death-toll-rises-37-china-fireworks-factory-blast-2026-05-08/ |access-date=19 May 2026 |website=Reuters}}&lt;/ref&gt;
* ១២ ឧសភា – [[ការបោះឆ្នោតសកលបាហាម៉ាឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលបាហាម៉ា]]៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីកាន់អំណាច លោក[[ហ្វីលីព ដាវីស]]បានឈ្នះឆ្នោតបន្តអាណត្តិទីពីររបស់លោក។&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Bahamas prime minister re-elected in early election victory |url=https://www.reuters.com/world/americas/bahamas-prime-minister-re-elected-early-election-victory-2026-05-13/ |date=13 May 2026 |access-date=19 May 2026 |work=Reuters }}&lt;/ref&gt;
* ១២–១៦ ឧសភា – [[កម្មវិធីប្រឡងចម្រៀងយូរ៉ូវីស្យិនឆ្នាំ២០២៥|កម្មវិធីប្រឡងចម្រៀងយូរ៉ូវីស្យិន]] ត្រូវបាន​ប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅទីក្រុង[[វីយែន]] ប្រទេសអូទ្រីស។&lt;ref&gt;{{cite web|last=Schumacher|first=Elizabeth|title=Eurovision: Vienna to host European Song Contest 2026|url=https://www.dw.com/en/eurovision-vienna-to-host-european-song-contest-2026/a-73697370|publisher=Deutsche Welle|access-date=19 May 2026 |archive-date=August 22, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250822033113/https://www.dw.com/en/eurovision-vienna-to-host-european-song-contest-2026/a-73697370|url-status=live}}&lt;/ref&gt; បេក្ខជនមកពីប្រទេសប៊ុលហ្ការីឈ្មោះ [[ដារ៉ា]] បានឈ្នះកម្មវិធីឆ្នាំនេះជាមួយនឹងបទចម្រៀងចំណងជើងថា &quot;[[:en:Bangaranga|Bangaranga]]&quot;។&lt;ref&gt;{{Cite news |date=16 May 2026 |title=Bulgaria wins Eurovision Song Contest, Israel comes second again |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/eurovision-song-contest-final-takes-stage-amid-gaza-boycott-2026-05-16/ |access-date=19 May 2026 |work=Reuters}}&lt;/ref&gt;
* ១៦ ឧសភា – [[ជំងឺរាតត្បាតអេបូឡាក្នុងខេត្តអ៊ីទូរីឆ្នាំ២០២៦|ជំងឺរាតត្បាតអេបូឡាក្នុងខេត្តអ៊ីទូរី]]៖ [[អង្គការសុខភាពពិភពលោក]]បានប្រកាសពីការផ្ទុះឡើងនៃ[[ជំងឺអ៊ីបូឡា]]ដែលបង្កដោយប្រភេទ[[វីរុសអេបូឡាប៊ុនឌីប៊ូហ្គីយូ]]នៅក្នុង[[សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ]] និងប្រទេស[[អ៊ូហ្កង់ដា]] ហើយបានប្រកាសវាជាភាពអាសន្នសុខភាពសាធារណៈ។&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 May 2026 |title=Epidemic of Ebola Disease caused by Bundibugyo virus in the Democratic Republic of the Congo and Uganda determined a public health emergency of international concern |url=https://www.who.int/news/item/17-05-2026-epidemic-of-ebola-disease-in-the-democratic-republic-of-the-congo-and-uganda-determined-a-public-health-emergency-of-international-concern |access-date=17 May 2026 |website=[[អង្គការសុខភាពពិភពលោក]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 May 2026 |title=សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន ស្តីពីការការពារខ្លួនពីការឆ្លងជំងឺអេបូឡា (Ebola) |url=https://moh.gov.kh/kh/notice/detail/526 |access-date=19 May 2026 |website=[[ក្រសួងសុខាភិបាល|ក្រសួងសុខាភិបាលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]}}&lt;/ref&gt;
* ១៧​ ឧសភា – [[ការបោះឆ្នោតសភាកាប់វែរឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាកាប់វែរ]]បានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើង។&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-02-12 |title=The electoral calendar for the 2026 legislative elections is now available. (ចំណងជើងប្រែជាភាសាអង់គ្លេស) |url=https://cne.cv/sala_de_imprensa_/calendario-eleitoral-das-eleicoes-legislativas-2026-ja-disponivel/ |access-date=2026-05-19 |website=Comissão Nacional de Eleições (CNE) }}&lt;/ref&gt;
* ២២​ ឧសភា – [[ការផ្ទុះឧស្ម័ននៅអណ្តូងរ៉ែធ្យូងថ្មលីវសិនយូ]]ក្នុង[[ខេត្តសានស៊ី]] ប្រទេសចិន បានសម្លាប់មនុស្សចំនួន ៨២ នាក់។&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-05-23 |title=At least 82 killed in Chinese coal mine explosion|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c5y0ve18qlko |access-date=2026-06-02 |website=BBC News }}&lt;/ref&gt;
* ២៤ ឧសភា – [[ការបោះឆ្នោតនីតិបញ្ញត្តិស៊ីបឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតនីតិបញ្ញត្តិស៊ីប]]៖ គណបក្ស[[កម្លាំងរួបរួមប្រជាធិបតេយ្យ]]ដឹកនាំដោយលោកស្រី[[អានីតា ឌីមីទ្រីយ៉ូ]]បានដណ្ដើមអាសនៈបានមួយភាគធំនៅក្នុងសភា។&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-05-20 |title=Parliamentary elections set for May 24 next year |url=https://cyprus-mail.com/2025/05/20/parliamentary-elections-set-for-may-24-next-year |access-date=2025-06-02 |website=cyprus-mail.com |language=en |archive-date=January 16, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260116185359/https://cyprus-mail.com/2025/05/20/parliamentary-elections-set-for-may-24-next-year |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* ៣០ ឧសភា – [[ការបោះឆ្នោតសកលម៉ាល់តាឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលម៉ាល់តា]]៖ [[គណបក្សពលករ (ម៉ាល់តា)|គណបក្សពលករ]]ដឹកនាំដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាន់អំណាច លោក[[រ៉ូប៊ឺត អាបេឡា]] បានឈ្នះការបោះឆ្នោតបួនអាណត្តិជាប់ៗគ្នា។&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Borg |first=Neville |date=2026-04-27 |title=Robert Abela announces snap election for May 30 |url=https://timesofmalta.com/article/abela-announces-election-date.1126985 |access-date=2026-06-02 |work=Times of Malta }}&lt;/ref&gt;
* ៣១ ឧសភា – [[ការបោះឆ្នោតសភាគីនេឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាគីនេ]]បានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើង។&lt;ref&gt;{{cite news |work=Le360Afrique |date=22 February 2026 |title=(ជាភាសាបារាំង) Guinée: les élections législatives et communales prévues le 24 mai
|url=https://afrique.le360.ma/politique/guinee-les-elections-legislatives-et-communales-prevues-le-24-mai_LPQ3R2EQ3NHY7G26CB5CPJB5CU/|access-date=2 June 2026|}}&lt;/ref&gt;

===មិថុនា===
* ១​ មិថុនា – [[ការបោះឆ្នោតសកលអេត្យូពីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលអេត្យូពី]]៖ [[គណបក្សវិបុលភាព]]ដឹកនាំដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាន់អំណាច លោក[[អាប៊ីយ៍ អះម៉េដ]]បានឈ្នះឆ្នោតមួយអាណត្តិទៀត។&lt;ref&gt;{{Cite news|title=National Election Board Says Most Constituencies Declared Election Results|url=https://www.ena.et/web/eng/w/eng_8993217|access-date=July 1, 2026|agency= Ethiopian News Agency}}&lt;/ref&gt;
* ៧ មិថុនា
** [[ការបោះឆ្នោតសភាអាមេនីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាអាមេនី]]៖ ​គណបក្ស[[កិច្ចសន្យាពលរដ្ឋ]]ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី[[នីកុល​ ប៉ាស្ហ៊ីនយ៉ាន]]បានឈ្នះឆ្នោតកាន់អំណាចមួយអាណត្តិទៀត។&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-06-07 |title=Next Parliamentary elections will be held on June 7, 2026: Alen Simonyan |url=https://www.1lurer.am/en/2025/06/07/Next-Parliamentary-elections-will-be-held-on-June-7-2026-Alen-Simonyan/1326754 |access-date=2025-06-09 |website=First News Channel}}
&lt;/ref&gt;
** [[ការបោះឆ្នោតសភាកូសូវ៉ូឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាកូសូវ៉ូ]]៖ ថ្វីបើនយោបាយជាតិកំពុងជាប់គាំង គណបក្ស[[វ៉េតេវិនដូស្យេ]]របស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី[[អាល់ប៊ីន គួរធី]]បានដណ្ដើមកាន់កាប់អាសនៈបានមួយភាគធំ។&lt;ref&gt;{{cite news |date=28 April 2026 |title=Kosovo heads to elections after failure to elect president |url=https://www.koha.net/en/arberi/kosova-shkon-ne-zgjedhje-pas-deshtimit-per-president |access-date=9 June 2026 |work=Koha }}{{Dead link|date=មិថុនា 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
** [[ការបោះឆ្នោតសកលប៉េរូឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលប៉េរូ]]៖ ប្រធានគណបក្ស[[កម្លាំងប្រជាជន]] លោកស្រី[[កីកូ ហ្វូជីម៉ូរី]]បានទទួលជ័យជម្នះយ៉ាងប្រផិតប្រផើយទល់នឹងប្រធានគណបក្ស[[ទាំងអស់គ្នាដើម្បីប៉េរូ]] លោក[[រ៉ូប៊ឺតូ សាន់ឆេស]]នៅក្នុងការបោះឆ្នោតជុំទីពីរ។ គណបក្សឆ្វេងនិយមបានកើបសំឡេងបានភាគច្រើននៅក្នុង[[សភាតំណាងរាស្ត្រ (ប៉េរូ)|សភាតំណាងរាស្ត្រ]] ប៉ុន្តែបានទទួលសំឡេងស្មើនឹងក្រុមស្ដាំនិយមនៅក្នុង[[ព្រឹទ្ធសភា (ប៉េរូ)|ព្រឹទ្ធសភា]]ដែលទើបនឹងបង្កើតថ្មី។&lt;ref&gt;{{Cite web |last1=Aquino |first1=Marco |last2=Villegas |first2=Alexander |date=30 June 2026 |title=Keiko Fujimori leads Peru's presidential race after official count concludes |url=https://www.reuters.com/world/americas/keiko-fujimori-leads-perus-presidential-race-after-official-count-concludes-2026-06-29/ |access-date=1 July 2026 |website=Reuters }}&lt;/ref&gt;
* ៨​ មិថុនា – [[គ្រោះរញ្ជួយដីមីនដាណាវឆ្នាំ២០២៦|គ្រោះរញ្ជួយដីកម្រិត ៧.៨ រ៉ិចទ័រ]] បានវាយអង្រួនប្រទេសហ្វីលីពីន ដោយវាត្រូវជាគ្រោះរញ្ជួយដីដ៏ខ្លាំងសាហាវបំផុតមួយចាប់តាំងពី[[គ្រោះរញ្ជួយដីលូហ្សុនឆ្នាំ២០២៦|គ្រោះរញ្ជួយដីកាលពីឆ្នាំ១៩៩០]]។&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Magramo |first=Kathleen |date=2026-06-08 |title=7.8 magnitude earthquake hits southern Philippines |url=https://www.cnn.com/2026/06/07/asia/southern-philippines-mindanao-earthquake-intl-hnk |access-date=2026-06-09 |website=CNN }}&lt;/ref&gt;
* ១១​ មិថុនា – ១៩ កក្កដា – ព្រឹត្តិការណ៍[[ពានរង្វាន់បាល់ទាត់ពិភពលោកឆ្នាំ២០២៦]] បានប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅប្រទេស[[កាណាដា]] [[ម៉ិកស៊ិក]] និង[[សហរដ្ឋអាមេរិក]] ដោយ[[ក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិអេស្ប៉ាញ|អេស្ប៉ាញ]]បាន[[ពានរង្វាន់បាល់ទាត់ពិភពលោកឆ្នាំ២០២៦ វគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រ|យកឈ្នះ]][[ក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិអេស្ប៉ាញ|អាហ្សង់ទីន]]នៅវគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រក្លាយខ្លួនជាម្ចាស់ជើងឯក។&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-07-19 |title=Spain wins 2026 FIFA World Cup with grueling 1-0 win over Argentina - CBS News |url=https://www.cbsnews.com/news/2026-fifa-world-cup-final-spain-argentina-sunday/ |access-date=2026-07-20 |website=www.cbsnews.com }}&lt;/ref&gt;
* ១៤​ មិថុនា – [[គ្រោះឧទ្ធម្ភាគចក្របុកគ្នានៅ|ឧទ្ធម្ភាគចក្រពីរគ្រឿងបានហោះបុកគ្នា]]នៅលើអាកាសក្នុងទីក្រុង[[រីយ៉ូដឺហ្សាណេរ៉ូ]] ប្រទេសប្រេស៊ីល ដោយបានសម្លាប់មនុស្សចំនួនប្រាំមួយនាក់ ក្នុងនោះរួមមានអ្នកចម្រៀងជនជាតិអាមេរិកដ៏ល្បីម្នាក់ឈ្មោះ[[អូលីវើ ធ្រី]] អ្នកផលិតមាតិកាលើយូធូបជនជាតិអាហ្សង់ទីនឈ្មោះ[[ហ្កាស្ពី]] និងអ្នកដឹកនាំនិពន្ធរឿងជនជាតិអាហ្សង់ទីនឈ្មោះ[[លូកាស អា.​ វិញ៉ាល់ឡេ]]។&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-06-14 |title=(ជាភាសាព័រទុយហ្កាល់) Cantor Oliver Tree é um dos mortos em acidente aéreo no Rio; veja vítimas |url=https://www.cnnbrasil.com.br/nacional/sudeste/rj/cantor-oliver-tree-e-um-dos-mortos-em-acidente-aereo-no-rio-veja-vitimas/ |access-date=2026-06-16 |website=CNN Brasil |archive-date=June 14, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260614183128/https://www.cnnbrasil.com.br/nacional/sudeste/rj/cantor-oliver-tree-e-um-dos-mortos-em-acidente-aereo-no-rio-veja-vitimas/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* ១​៥–១៧​ មិថុនា – [[សហរដ្ឋអាមេរិក]] និង[[អ៊ីរ៉ង់]]បានរួមគ្នាប្រកាសនិងចុះហត្ថលេខាលើ[[អនុស្សរណៈទីក្រុងឥស្លាម៉ាបាដ]] ដែលជាកិច្ចព្រមព្រៀងបណ្ដោះអាសន្នមាន ១៤ ចំណុច ដើម្បីបិទបញ្ចប់[[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]] ក៏ដូចជាបើកនាវាចរណ៍កាត់[[ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍]]ឡើងវិញ បើកផ្លូវទឹកចេញចូលកំពង់ផែអ៊ីរ៉ង់ដែលធ្លាប់បានបិទដោយអាមេរិក និងចាប់ផ្តើមកិច្ចចរចារយៈពេល ៦០ ថ្ងៃជុំវិញកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់។ ចំពោះអ៊ីស្រាអែលវិញបាននិយាយថា ខ្លួននឹងមិនដកទ័ពចេញពីទឹកដីដែលសាមីខ្លួនបានកាន់កាប់នៅភាគខាងត្បូងប្រទេស[[លីបង់]]ឡើយ។&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Hafezi |first1=Parisa |last2=Stewart |first2=Phil |last3=Ehab |first3=Yomna |title=US, Iran reach preliminary agreement to end war, signing set for Friday |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/us-iran-reach-peace-deal-signing-set-friday-pakistan-says-2026-06-14/ |work=Reuters |date=15 June 2026 |access-date=22 June 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Holland |first1=Steve |last2=Hafezi |first2=Parisa |last3=Ehab |first3=Yomna |title=US and Iran presidents sign ceasefire agreement, but Trump says he could still resume attacks |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/g7-leaders-demand-ceasefire-lebanon-welcome-iran-deal-2026-06-17/ |work=Reuters |date=18 June 2026 |access-date=22 June 2026}}&lt;/ref&gt;
* ២១ មិថុនា – [[ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីកូឡុំប៊ីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីកូឡុំប៊ី]]៖ បេក្ខភាពស្ដាំនិយម លោក[[អាប៊ែឡាដូដេឡា អេស្ព្រីអេយ៉ា]]បានផ្ដួលបេក្ខភាពឆ្វេងនិយម លោក[[អ៊ីវ៉ាន់ សេប៉េដា]] នៅក្នុងជុំទីពីរនៃការបោះឆ្នោតដើម្បីឈ្នះឆ្នោតជាប់ឈ្មោះជា[[ប្រធានាធិបតីកូឡុំប៊ី|ប្រធានាធិបតីកូឡុំប៊ីថ្មី]]។&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wells|first=Ione |date=2026-05-31 |title=Colombia presidential runoff pits leftist senator against pro-Trump rival |url=https://www.bbc.com/news/articles/c1w2xvwq8g9o |access-date=2026-06-22 |website=BBC }}&lt;/ref&gt;
* ២២ មិថុនា – [[នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃសហរាជាណាចក្រ|នាយករដ្ឋមន្ត្រីចក្រភពអង់គ្លេស]] លោក[[គៀរ ស្តារមឺ]]បានប្រកាសពីការលាលែងពីតំណែងនាពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ ដែលជាហេតុជំរុញឱ្យគណបក្សកាន់អំណាចត្រៀមរៀបចំ[[ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសថ្នាក់ដឹកនាំគណបក្សពលករឆ្នាំ២០២៦ (ស.រ.)|ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មី]]។&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wheeler |first=Richard |date=2026-06-22 |title=Keir Starmer announces resignation as prime minister and Labour Party leader |url=https://www.bbc.com/news/articles/cdxd00lg599o |access-date=2026-06-22 |website=BBC}}&lt;/ref&gt;
* * ២៤ មិថុនា – [[គ្រោះរញ្ជួយដីវេណេស៊ុយអេឡាឆ្នាំ២០២៦|គ្រោះរញ្ជួយដីវេណេស៊ុយអេឡា]]៖ គ្រោះរញ្ជួយដីរលកដំបូងកម្រិត ៧.២ វិចទ័រ បានបោកអង្រួនប្រទេស[[វេណេស៊ុយអេឡា]]ប៉ែកខាងលិច មុនពេលត្រូវរងការវាយប្រហារដោយរលករញ្ជួយដីចម្បងមួយទៀតកម្រិត ៧.៥ វិចទ័រ ដោយបង្កឱ្យកើតការខូចខាតអស់យ៉ាងច្រើនរាប់មិនអស់នៅទូទាំងផ្ទៃប្រទេស។&lt;ref name=&quot;BBC Live&quot;&gt;{{Cite news |date=24 June 2026 |title=Powerful back-to-back earthquakes strike Venezuela, collapsing buildings in Caracas |url=https://www.bbc.com/news/live/c621z18wznet |access-date=25 June 2026 |publisher=BBC News}}&lt;/ref&gt;

===កក្កដា===
* ២ កក្កដា – [[ការបោះឆ្នោតសភាអាល់ហ្សេរីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសភាអាល់ហ្សេរី]]ត្រូវបានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើង។&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://poliglobe.com/election/1287|title=Algerian Legislative Election, 2026|website=PoliGlobe|access-date=5 July 2026|archive-date=March 24, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260324143116/https://poliglobe.com/election/1287|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* ៦ កក្កដា – ហាម៉ាស់បានប្រកាសរំលាយ[[ដែនជ្រោយហ្កាហ្សាក្រោមរបបហាម៉ាស់|រដ្ឋបាលស៊ីវិល]]របស់ខ្លួនក្រោម[[ផែនការសន្តិភាពហ្កាហ្សា]]។&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.haaretz.com/israel-news/israel-security/2026-07-06/ty-article-live/israeli-civilians-tried-to-cross-into-syria-idf-says-amid-settlement-reports/0000019f-342c-d746-adff-ff6d69240000?liveBlogItemId=920670504#920670504|title= Hamas says group-backed Gaza government resigns to hand power to Palestinian technocrats|website=Haaretz|date=6 July 2026}}&lt;/ref&gt;
* ៧–៨ កក្កដា – [[កិច្ចប្រជុំកំពូលណាតូឆ្នាំ២០២៦|កិច្ចប្រជុំកំពូលណាតូ]]ត្រូវបានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើងនៅទីក្រុង[[អង់ការ៉ា]] ប្រទេស[[តួកគី]]។&lt;ref&gt;{{cite web |title=NATO Summit 2026 |url=https://www.nato.int/en/news-and-events/events/event-programmes/2026/07/nato-summit-2026 |website=NATO |date=7 July 2026 |access-date=8 July 2026}}&lt;/ref&gt;
* ៨ កក្កដា – [[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]]៖ [[អនុស្សរណៈទីក្រុងឥស្លាម៉ាបាដ]]រវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីរ៉ង់បានដួលរលំ ដោយនាំឱ្យសង្គ្រាមរវាងប្រទេសទាំងពីរឆេះពុះកញ្ជ្រោលឡើងវិញ។&lt;ref&gt;{{cite news |title=US says it has completed a new round of strikes on Iran |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/us-says-it-has-completed-a-new-round-strikes-iran-2026-07-08/ |work=Reuters |date=8 July 2026 |access-date=17 July 2026}}&lt;/ref&gt;
* ២០ កក្កដា
**  លោក[[អានឌី ប៊ឺនហាម]]ត្រូវបានតែងតាំងជា[[នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃសហរាជាណាចក្រ|នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃចក្រភពអង់គ្លេស]]បន្តតំណែងពីលោក[[គៀរ ស្តារមឺ]]។&lt;ref&gt;{{cite news |title=Andy Burnham pledges cost of living help in first speech as prime minister |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cgrkv8e8l9qt |work=BBC News |date=20 July 2026 |access-date=20 July 2026}}&lt;/ref&gt;
** [[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]]៖ ក្រុម[[ហ៊ូទី]]នៃប្រទេស[[យេម៉ែន]]បានប្រកាសបិទច្រក[[បាបអែលម៉ង់ដិប]]នៅ[[សមុទ្រក្រហម]]ដើម្បីប្រឆាំងនឹងអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត។&lt;ref&gt;{{cite news |title=Yemen's Houthis declare naval blockade against Saudi Arabia |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/yemens-houthis-declare-naval-blockade-against-saudi-arabia-statement-2026-07-20/ |access-date=4 August 2026 |work=Reuters |date=July 20, 2026}}&lt;/ref&gt;
** [[សហប្រធានាធិបតីនីការ៉ាក្វា]] លោក[[ដានីញ៉ែល អ័រតេហ្កា]]បានប្រកាសបិទដំណើរការបោះឆ្នោតជាតិ។&lt;ref&gt;{{Cite news |date=21 July 2026 |title=Nicaragua's Ortega says 'never again' for elections after two decades in power {{!}} CNN |url=https://www.cnn.com/2026/07/20/americas/nicaragua-ortega-no-elections-intl-hnk |access-date=4 Augusr 2026 |work=CNN }}&lt;/ref&gt;
* ២២–៣០ កក្កដា – [[រលកកម្ដៅអឺរ៉ុបឆ្នាំ២០២៦|រលកកម្ដៅអឺរ៉ុប]]៖ អគ្គិភ័យឆាបឆេះព្រៃនៅក្នុងប្រទេស[[ភ្លើងឆេះព្រៃនៅបារាំងឆ្នាំ២០២៦|បារាំង]] [[ភ្លើងឆេះព្រៃនៅព័រទុយហ្កាល់ឆ្នាំ២០២៦|ព័រទុយហ្កាល់]] និង[[ភ្លើងឆេះព្រៃនៅអេស្ប៉ាញឆ្នាំ២០២៦|អេស្ប៉ាញ]]បានបង្ខំឱ្យមនុស្សប្រមាណ ៣០០,០០០ នាក់ជំម្លៀសខ្លួនចេញពីគេហដ្ឋានរបស់ពួកគេ។ មន្ត្រីបារាំងបានសម្ដៅលើវាថាជាគ្រោះអាសន្នឆេះព្រៃដ៏អាក្រក់បំផុតក្នុងប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ ខណៈដែលមន្ត្រីនៅទីក្រុងម៉ាឌ្រីដបាននិយាយថាវាជាគ្រោះអគ្គិភ័យដ៏អាក្រក់បំផុតមួយក្នុងតំបន់ដែលខ្លួនបានត្រូវប្រឈម។&lt;ref&gt;{{cite news |title=Europe is burning: How bad could this wildfire crisis get? |url=https://www.euronews.com/my-europe/2026/07/28/europe-is-burning-how-bad-could-this-wildfire-crisis-get |access-date=4 August 2026 |work=EuroNews |date=28 Jul 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Devastating European wildfires in maps - and how they're being tackled |url=https://www.bbc.com/news/articles/cj638jx0l53o |access-date=4 August 2026 |work=www.bbc.com |date=29 July 2026}}&lt;/ref&gt;
* ២៨ កក្កដា – [[គ្រោះរញ្ជួយដីនៅគូម៉ាម៉ូតុឆ្នាំ២០២៦|គ្រោះរញ្ជូយដី]]មួយកម្រិត ៦.៨ វិចទ័រចេញពីជម្រៅ ១០ គម ក្រោមដីបានអង្រួន[[ខេត្តគូម៉ាម៉ូតុ]]នៅក្នុងប្រទេស[[ជប៉ុន]]ភាគខាងត្បូង ដោយបានផ្ដាច់ជីវិតមនុស្សយ៉ាងតិចចំនួន ៣០ នាក់ និងបង្ករបួសដល់ជាង ៦០ នាក់ទៀត។&lt;ref&gt;{{cite web |title=Three mall workers dead after Japanese earthquake, with at least 13 killed across country |url= https://www.bbc.com/news/live/c9q2481v855t |work=BBC News |access-date=4 August 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Blair |first1=Gavin |title=Death toll in Japan earthquake rises to 30 as aftershock and heat hamper rescue efforts |url=https://www.theguardian.com/world/2026/jul/30/japan-earthquake-death-toll-rises |access-date=4 August 2026 |work=The Guardian |date=30 July 2026}}&lt;/ref&gt;
* ៣០ កក្កដា
** [[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]]៖ ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីតបានប្រកាសបង្កើត[[សម្ព័ន្ធភាពការពារដែនសមុទ្រពហុជាតិ|សម្ព័ន្ធភាពយោធា ១៤ ប្រទេស]]ឡើងដើម្បីស្ដារនិងការពារសេរីភាពនាវាចរណ៍នៅសមុទ្រក្រហម ចំពេលដែលសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់កំពុងពុះកញ្ជ្រោល និងក៏ដូចជា[[វិបត្តិសមុទ្រក្រហម|វិបត្តិនៃសមុទ្រ]]នេះដែលបង្កឡើងដោយក្រុមឧទ្ទាមហ៊ូទី។&lt;ref&gt;[https://www.spa.gov.sa/en/N2644911 Founding States Issue Joint Declaration on Establishing Multinational Maritime Defense Alliance - Saudi Press Agency]&lt;/ref&gt;
** [[វិបត្តិព្រំដែនម៉ារ៉ុក–អេស្ប៉ាញឆ្នាំ២០២៦|វិបត្តិព្រំដែនម៉ារ៉ុក–អេស្ប៉ាញ]]៖ មនុស្សប្រមាណ ៦០,០០០ នាក់បានផ្ដុំគ្នាឆ្លងព្រំដែនដោយខុសច្បាប់ពីប្រទេស[[ម៉ារ៉ុក]]ចូលទៅក្នុងប្រទេស[[អេស្ប៉ាញ]]តាមរយៈ[[សេអ៊ូតា|ទីក្រុងស្វយ័តសេអ៊ូតា]] ខណៈមនុស្សមួយចំនួនតូចទៀតបានព្យាយាមឆ្លងដែនចូលទៅក្នុងទីក្រុង[[មេលីយ៉ា]]។&lt;ref name=&quot;the-guardian-ceuta-europe-live&quot;&gt;{{Cite web |last=Krupa |first=Jakub |date=2026-07-31 |title=Spain's Sánchez blames trafficking gangs as estimated 60,000 migrants reach Ceuta – Europe live |url=https://www.theguardian.com/world/live/2026/jul/31/cueta-spain-morocco-italy-migration-schengen-europe-latest-news-updates#top-of-blog |access-date=2026-08-04 |website=The Guardian }}&lt;/ref&gt;

===សីហា===
* ៧ សីហា – ប្រទេស[[អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត]] [[ប៉ាគីស្ថាន]] និង[[តួកគី]]បានរួមគ្នាចុះហត្ថលេខាលើ[[កិច្ចព្រមព្រៀងការពារជាតិរួមទីក្រុងមេក្កា]] ដែលជាកតិកាសញ្ញាការពារជាតិជនុបត្ថម្ភ ខណៈ[[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់]]បានកំពុងពុះកញ្ជ្រោល។&lt;ref&gt;{{cite web |title=Mideast live: Saudi Arabia, Pakistan, Turkey sign defence pact stating attack on one is attack on all |work=France 24 |date=7 August 2026 |url=https://www.france24.com/en/middle-east/20260807-middle-east-live-saudi-arabia-pakistan-turkey-to-sign-defence-pact |access-date=9 August 2026 |archive-date=7 August 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260807000849/https://www.france24.com/en/middle-east/20260807-middle-east-live-saudi-arabia-pakistan-turkey-to-sign-defence-pact |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
* ១០ សីហា – [[គ្រោះរញ្ជួយដីកូឡុំប៊ីឆ្នាំ២០២៦|គ្រោះរញ្ជួយដីកម្រិត ៧.៤ វិចទ័រ]] បានរង្គោះរង្គើប្រទេសកូឡុំប៊ី ដោយបានសម្លាប់មនុស្សប្រមាណ ២៤០ នាក់ និងបង្ករបួសដល់មនុស្សជាង ១,២៤៨ នាក់ផ្សេងទៀត។&lt;ref&gt;{{Cite web |last=AizprúaSeguir |first=Por Julio César |date=2026-08-10 |title=(ជាភាសាអេស្ប៉ាញ) Panameños salen a las calles al sentir los efectos del sismo de 7.4 registrado en Colombia |url=https://www.infobae.com/panama/2026/08/10/panamenos-salen-a-las-calles-al-sentir-los-efectos-del-sismo-de-74-registrado-en-colombia/ |access-date=2026-08-12 |website=infobae }}&lt;/ref&gt;
* ១១ សីហា
** [[ការចោទប្រកាន់ឧក្រិដ្ឋជនសង្គ្រាមស៊ីវិលស៊ីរី]]៖ តុលាការមួយនៅទីក្រុង[[ដាម៉ាស់]]បានកាត់ទោសប្រហារជីវិតអតីតមន្ត្រីស៊ីរីចំនួនប្រាំបួនរូប ដោយក្នុងនោះរួមមានអតីតប្រធានាធិបតីលោក[[បាស្ហា អាល់-អាសាដ]] ព្រមទាំងប្អូនប្រុសរបស់លោកឈ្មោះ[[ម៉ាហៀរ អាល់-អាសាដ|ម៉ាហៀរ]] អតីត[[ក្រសួងការពារជាតិ (ស៊ីរី)|រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ]]លោក[[ហ្វាដ ចាស៊េម អាល់-ហ្វារីជ]] អតីតប្រធាននាយកដ្ឋានសន្តិសុខនយោបាយប្រចាំក្រុង[[ដារ៉ាអា]] និងត្រូវជាបងជីដូនមួយរបស់អាសាដ គឺលោក[[អាធីហ្វ ណាជីប]] ពីបទឃាតកម្មគិតទុកជាមុន [[ទារុណកម្ម]] និង[[ឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិ]]ដែលបានប្រព្រឹត្តទៅក្នុងកំឡុង[[សង្គ្រាមស៊ីវិលស៊ីរី]]។ ក្រៅពីលោកណាជីប ឧក្រិដ្ឋជនប្រាំបីនាក់ផ្សេងទៀតត្រូវបានកាត់ទោសដោយកំបាំងមុខ។&lt;ref name=bbc&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/ce34dkpnyg7o|title=Ousted Syrian dictator Bashar al-Assad sentenced to death in absentia|date=11 August 2026|website=www.bbc.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web | title=MSN | url=https://www.msn.com/en-us/news/world/syria-s-bashar-al-assad-8-other-officials-sentenced-to-death/ar-AA29R4I0?ocid=winp2fptaskbarhover&amp;cvid=6edb56efff814e40e7271b346ccd88dc&amp;ei=24 | access-date=2026-08-17 | website=www.msn.com}}&lt;/ref&gt;
** សាឡាងដឹកអ្នកដំណើរមួយគ្រឿងបានក្រឡាប់លិចនៅក្នុង[[បឹងការីបា]] ប្រទេស[[ស៊ីមបាវ៉េ]] ដោយបានសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងតិច ៩៧ នាក់ ដោយនាំឱ្យវាក្លាយជាគ្រោះឧប្បត្តិហេតុលិចនាវាដ៏សាហាវបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃប្រទេសនេះ។&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Kariba boat tragedy death toll rises to 97 as two more bodies are recovered |author= |work=The Herald |date=20 August 2026 |access-date=27 August 2026 |url= https://www.heraldonline.co.zw/kariba-boat-tragedy-death-toll-rises-to-97-as-two-more-bodies-are-recovered/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Lake Kariba disaster: Death toll from Zimbabwe ferry accident rises to 93 |first=Khanyisile |last=Ngcobo |publisher=BBC News |date=18 August 2026 |access-date=27 August 2026 |url= https://www.bbc.co.uk/news/articles/cjwx58n1153o}}&lt;/ref&gt;
* ១២ សីហា – [[សូរ្យគ្រាសថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦|សូរ្យគ្រាសពេញលេញ]]បានកើតលេចឡើងនៅតំបន់ផ្នែកខ្លះនៃទ្វីបអឺរ៉ុប ដែលនេះជាបាតុភូតសូរ្យគ្រាសពេញលេញដំបូងបង្អស់នៅទ្វីបអឺរ៉ុបក្នុងសតវត្សរ៍ទី២១ ចាប់តាំង[[សូរ្យគ្រាសថ្ងៃទី១១ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៩៩|បាតុភូចុងក្រោយ]]ដែលបានកើតឡើងកាលឆ្នាំ១៩៩៩។&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Korosec |first=Marko |date=August 11, 2026 |title=Total Solar Eclipse Targets Europe: First Path of Totality in 27 Years Arrives August 12 |url=https://www.severe-weather.eu/global-weather/total-solar-eclipse-spain-iceland-europe-august-12th-2026-mk/ |access-date=August 17, 2026 |website=Severe Weather Europe}}&lt;/ref&gt;
* ១៣ សីហា – [[ការបោះឆ្នោតសកលសំប៊ីឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតសកលសំប៊ី]]៖ លោក[[ហាកាំងដេ ហ៊ីឈ៉ៃលេម៉ា]]បានទទួលជ័យជម្នះបន្តកាន់អំណាចជាប្រធានាធិបតីបន្ថែមមួយអាណត្តិទៀត ខណៈដែល[[គណបក្សរួបរួមដើម្បីជាតិអភិវឌ្ឍន៍]]បានឈ្នះអាសនៈភាគច្រើននៅក្នុង[[រដ្ឋសភា (សំប៊ី)|រដ្ឋសភាជាតិ]]។&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Zambia invites EU as observer to 2026 general elections|url=https://www.aa.com.tr/en/africa/zambia-invites-eu-as-observer-to-2026-general-elections/3575445|website=aa.com.tr|access-date=2026-08-17|date=2025-05-21|archive-date=May 18, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260518221837/https://www.aa.com.tr/en/africa/zambia-invites-eu-as-observer-to-2026-general-elections/3575445|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
* ១៤ សីហា – មនុស្សយ៉ាងតិច ៨៧ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និង ១,៣០០ នាក់ផ្សេងទៀតបានទទួលរងរបួសនៅក្នុងហេតុការណ៍[[គ្រោះរញ្ជួយដីហ្វ្លរ៉េសឆ្នាំ២០២៦|គ្រោះរញ្ជួយដីកម្រិត ៧.៧ វិចទ័រ]]នៅកោះ[[ហ្វ្លរ៉េស]]នៃប្រទេស[[ឥណ្ឌូណេស៊ី]]។&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-08-15 |title=Powerful 7.7-magnitude earthquake kills at least 38 in Indonesia|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c5y0zz63gero |access-date=2026-08-25 |website=BBC News}}&lt;/ref&gt;
* ១៨ សីហា – មនុស្សប្រមាណជាង ១០០ នាក់បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិតនៅក្នុងគ្រោះរអិលបាក់ដីនាអណ្ដូងជីកយករ៉ែមាសសិប្បកម្មមួយកន្លែងនៅហ្សាំប័រ ខេត្ត[[ណាណាមំបេរ៉េ]] [[សាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកកណ្តាល]] ក្បែរព្រំដែនជាមួយប្រទេស[[កាមេរូន]]។&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Njie |first=Paul |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cly9dwe5pzeo |title=Gold mine hit by deadly landslide in CAR near border with Cameroon |work=BBC News |date=19 August 2026 |access-date=25 August 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.reuters.com/world/africa/landslide-gold-mining-site-central-african-republic-kills-over-100-mining-group-2026-08-19/ |title=Central African Republic artisanal gold mine collapses, killing more than 100 |work=Reuters |date=19 August 2026 |access-date=25 August 2026}}&lt;/ref&gt;
* ២០ សីហា – [[បដិវត្តន៍រ៉ូហាវ៉ា]]៖ [[កងកម្លាំងប្រជាធិបតេយ្យស៊ីរី]]បានប្រកាសធ្វើសមាហរណកម្មកងកម្លាំងខ្លួនចូលទៅក្នុង[[កងទ័ពស៊ីរី]] ហើយជាលទ្ធផល [[រដ្ឋបាលស្វយ័តប្រជាធិបតេយ្យស៊ីរីខាងជើងនិងកើត]]ត្រូវបានរំលាយ ហើយទឹកដីរបស់វាបានបញ្ចូលទៅក្រោមអធិបតេយ្យភាពប្រទេសស៊ីរីវិញ។&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Morris-Gray |first=Eve |date=2026-08-25 |title=SDF Dissolves as Kurdish Leaders move into Syrian State |url=https://theamargi.com/posts/sdf-dissolves-as-kurdish-leaders-move-into-syrian-state |access-date=2026-08-27 |website=The Amargi }}&lt;/ref&gt;
* ២៣ សីហា – [[ការបោះឆ្នោតនីតិបញ្ញត្តិកាហ្សាក់ស្ថានឆ្នាំ២០២៦|ការបោះឆ្នោតនីតិបញ្ញត្តិកាហ្សាក់ស្ថាន]]៖ [[គណបក្សអាឌីឡេត]]និយម[[កាស៊ីម យ៉ូម៉ារ តូកាយអេវ|តូកាយអេវ]]បានដណ្ដើមឈ្នះអាសនៈមួយភាគធំលើសលប់នៅក្នុងសភា[[គូរូលតៃ]]ដែលទើបបង្កើតថ្មី។&lt;ref name=&quot;Reut2&quot;&gt;{{cite web |date=1 July 2026 |title=Kazakhstan to hold snap parliamentary election on August 23 |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/kazakhstan-hold-snap-parliamentary-election-august-23-2026-07-01/ |access-date=25 August 2026 |website=Reuters}}&lt;/ref&gt;
* ២៤ សីហា – [[ជម្លោះក្រោយសង្គ្រាមស៊ីវិលស៊ីរី]]៖ សហរដ្ឋអាមេរិកបានដកប្រទេសស៊ីរី និងក្រុម[[ហាយ៉ាតតះរៀរអាល់ឆាម]]ចេញពីបញ្ជី[[រដ្ឋឧបត្ថម្ភអំពើភេរវកម្ម]] ដោយបន្ធូរបន្ថយកម្រិតលក្ខខណ្ឌនៃការវិនិយោគបរទេសនៅក្នុងស៊ីរី និងអនុញ្ញាតឱ្យសេវាកម្មដូចជា[[វីសា]]បើកប្រតិបត្តិការនៅក្នុងប្រទេសស៊ីរី។&lt;ref&gt;{{cite news |title=(ជាភាសាតួកគី) Syrian president makes landmark Visa card payment |url=https://www.aa.com.tr/en/middle-east/syrian-president-makes-landmark-visa-card-payment/4038705 |access-date=27 August 2026 |work=Anadolu Agency |date=27 August 2026 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=US removes Syria from terrorism sponsor list, lifting major investment obstacle |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/us-removes-syrias-designation-state-sponsor-terrorism-2026-08-24/ |access-date=27 August 2026 |work=Reuters |date=August 25, 2026}}&lt;/ref&gt;
* ២៦ សីហា – [[គ្រោះទឹកជំនន់នេប៉ាល់ឆ្នាំ២០២៦|គ្រោះទឹកជំនន់នេប៉ាល់]]៖ មនុស្សយ៉ាងតិច ៦៨២ នាក់ត្រូវបានបាត់បង់ជីវិត និងមនុស្សប្រមាណជិត ២,៥០០ នាក់ទៀតត្រូវបានបាត់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់ស្វយ័តទីបេ បន្ទាប់ពីទឹកជំនន់ភ្លាមៗបានវាយប្រហារតំបន់រវាង[[ទីបេ]] និង[[នេប៉ាល់]]។&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/c6y8mjmnpxv0t |title=Hundreds missing, including 291 foreign tourists, after deadly flash flood on Nepal-Tibet border |work=BBC News |date=26 August 2026 |access-date=26 August 2026}}&lt;/ref&gt;
* ២៨ សីហា – [[ព្រះមហាក្សត្រន័រវែស|រាជាធិបតេយ្យន័រវែស]]៖ ព្រះបាទ[[ហារ៉ាល់ទី ៥ នៃន័រវែស|ហារ៉ាល់ទី៥]] បានសោយព្រះទិវង្គត ដោយព្រះរាជបុត្រារបស់ទ្រង់ព្រះនាម[[ហូកុនទី៨]] បានឡើងស្នងរាជ្យបន្តជា[[ព្រះមហាក្សត្រន័រវែស]]។&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Doherty |first=Caitlin |last2=Yeung |first2=Tinshui |date=2026-08-28 |title=King Haakon VIII takes the throne in Norway following death of Harald V - follow live |url=https://www.bbc.com/news/live/cm36lpzwglrwt |access-date=2026-08-28 |work=BBC News​}}&lt;/ref&gt;
* ២៩ សីហា – [[ប្រជាមតិចរចាសមាជិកភាពសហភាពអឺរ៉ុបរបស់អ៊ីស្លង់ឆ្នាំ២០២៦|ប្រជាមតិចរចាសមាជិកភាពសហភាពអឺរ៉ុបរបស់អ៊ីស្លង់]]៖ ប្រជាមតិដើម្បីកំណត់ការបន្តចរចាចូលជាសមាជិកនៃ[[សហភាពអឺរ៉ុប]]របស់[[អ៊ីស្លង់]]ត្រូវបានប្រជាជនអ៊ីស្លង់ភាគច្រើនបដិសេដមិនគាំទ្រ។&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Euractiv |date=2026-03-06 |title=Iceland locks in on date for EU referendum |url=https://www.euractiv.com/news/iceland-locks-in-on-date-for-eu-referendum/ |access-date=2026-08-31 |website=Euractiv }}&lt;/ref&gt;
* ៣០ សីហា – [[អង្គការណាសា]]បានពាំនាំ[[តេឡេស្កុបអវកាសណានស៊ី ហ្ក្រេស រ៉ូមែន]]តាមរយៈរ៉ុក្កែត[[ហ្វាល់ខនហ៊ែវី]]របស់ក្រុមហ៊ុន[[ស្ពេសអ៊ិច]]ទៅទីអវកាស។ តេឡេស្កុបនេះត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីឆ្លុះមើលសិក្សាអំពី[[ថាមពលងងឹត]] [[សារធាតុងងឹត]] និង[[ភពក្រៅប្រព័ន្ធ]]។ តេឡេស្កុបនេះផងដែរមានសមត្ថភាពអាចឆ្លុះមើលទិដ្ឋភាព​បានធំ​ជាង​[[តេឡេស្កុប​អវកាសហាប់ប៊ល]]យ៉ាងតិច ១០០ ដង។&lt;ref&gt;{{cite news |title=NASA launches powerful new Roman Space Telescope from Florida |url=https://www.reuters.com/science/nasa-launches-powerful-new-roman-space-telescope-florida-2026-08-30/ |work=[[រ៉យទ័រ|Reuters]] |date=30 August 2026 |access-date=31 August 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Why the Roman Space Telescope? |url=https://science.nasa.gov/mission/roman-space-telescope/why-the-roman-space-telescope/ |publisher=[[អង្គការណាសា|NASA]] |access-date=31 August 2026}}&lt;/ref&gt;

===កញ្ញា===

== ថ្ងៃ​មរណភាព ==
{{Main|មរណភាពក្នុងឆ្នាំ២០២៦}}

==ឯកសារយោង==
{{reflist}}


[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឆ្នាំ ២០២៦]]</text>
      <sha1>eh1nowlov7wczhpzemsrsd5flm0cyo4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា</title>
    <ns>10</ns>
    <id>53724</id>
    <revision>
      <id>340002</id>
      <parentid>339600</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T13:20:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>អង្គអគ្គមហេសីនៃព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន</comment>
      <origin>340002</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26693" sha1="n5nqypuwlpnvmgk2xehi5bcflb8tmmw" xml:space="preserve">{{Navbox
| name       = ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា
| title      = [[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា]]
| listclass  = hlist
| titlestyle = border:1px; background:#F0DC82
| state      = collapsed
| basestyle  = background:white; color:black; {{box-shadow border|a|#F0DC82|2px}}

| above  = [[ព្រះ​មហាក្សត្រី (មហេសីនៃមហាក្សត្រកម្ពុជា)|ព្រះមហេសីនិងបាទបរិចារិកានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា]]

| group1 = [[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន]]&lt;br&gt;{{resize|(៥០-៥៥០)}}
| list1  =
{{Navbox |child
  | group1 = 
  | list1  =
* [[សោមា|សោមា (នាងនាគ)]] {{resize|(ក្សត្រី)}}
* [[ឝ្រីមារញទេវី]]
* [[ធរណីន្ទ្រទេវី (ភ្វូណាន)|ធរណីន្ទ្រទេវី]]
* [[អស្សាជយទេវី]]
* [[កុលទីទេវី]]
* [[ស្រីឥន្ទ្រទេវី (ភ្វូណាន)|ស្រីឥន្ទ្រទេវី]]
* [[កុលប្រភាវតី]]
* [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|ទេវី]]
* [[រុទ្រទេវី]]}}

| group2 = [[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា ឬ កម្វុជ]]&lt;br&gt;{{resize|(៥៥០-៨០២)}}
| list2  =
{{Navbox |child
  | group2 = 
  | list2  =
* [[ឝ្រុតទេវី]]
* [[ឝ្រេឝ្ឋទេវី]]
* [[វីរៈទេវី]]
* [[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី]]
* [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទមហេន្ទ្រវម៌្ម|មហេន្ទ្រទេវី]]
* [[សករមន្ជរិ]]
* [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទភវវរ្ម័នទី២|ភវវរ្ម័នទេវី]]
* [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី១|ជ័យវរ្ម័នទេវី]]
* [[ជ័យទេវី|ឝ្រីជយទេវី]]}}

{{Navbox |child
  | group1 = [[ចេនឡាដីគោក|សម័យកាលចេនឡាគោក ឬ កម្វុជគោក]]
  | list1  =
* [[ភវទេវី]]
* [[ហឝ៌ទេវី]]
* [[ត្សៀគី​វទេវី]]
* [[ជយសិង្ហទេវី]]
* [[ភូមីទេវី]]}}
{{Navbox |child
  | group1 = [[ចេនឡាទឹកលិច|សម័យកាលចេនឡាទឹក ឬ កម្វុជទឹក]]
  | list1  =
* [[ពាលាទិត្យទេវី]]
* [[សរស្វតី (ចេនឡា)|សរស្វតី]]
* [[ន្ឫបតីន្ទ្រទេវី]]
* [[បុស្ករាក្សទេវី]]
* [[នរេន្ទ្រទេវី]]
* [[រាជបតិទេវី]]
* [[សម្ភុទេវី]]
* [[ន្ឫបតីន្ទ្រទេវីទី១]]
* [[ឥន្ទ្រលោកទេវី]]
* [[រាជេន្ទ្រទេវី (ចេនឡា)|រាជេន្ទ្រទេវី]]}}

| group3 = [[អាណាចក្រខ្មែរ|សម័យកាលអង្គរ ឬ មហានគរ]]&lt;br&gt;{{resize|(៨០២-១៤៣១)}}
| list3  =
{{Navbox |child
  | group1 = [[រាជវង្សវរ្ម័ន]]&lt;br&gt;{{resize|ព្រះនាមតាម[[សិលាចារឹកខ្មែរ]]បុរាណ}}
  | list1  =
* [[ហង្សអម្រិត]]
* [[ជយេន្ទ្រភា]]
* [[ធរណីន្ទ្រទេវី]]
* [[ឥន្ទ្រទេវី (សតវត្សទី៩)|ឥន្ទ្រទេវី]]
* [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១|យសោវរ្ម័នទេវី]]
* [[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (អង្គរ)|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី]]
* [[ជយទេវី (អង្គរ)|ជ័យទេវី]]
* [[នរេន្ទ្រទេវី]]
* [[ប្រាណ (មហេសីនៃរាជេន្ទ្រវរ្ម័នទី២)|ប្រាណទេវី]]
{{Navbox |child
  | group1 = [[មហីធរបុរៈ|រាជវង្សមហីធរបុរៈ]]&lt;br&gt;{{resize|ព្រះនាមតាម[[សិលាចារឹកខ្មែរ]]បុរាណ}}
  | list1  =
* [[វិជយេន្ទ្រលក្ឝ្មី]]
* [[ហិរណ្យលក្ឝ្មី]]
* [[ឝ្រីជយរាជចូឌាមណី]]
* [[ជយរាជទេវី]]
* [[ឥន្ទ្រទេវី (សតវត្សទី១៣)|ឥន្ទ្រទេវី]]
* [[រាជេន្ទ្រទេវី (សតវត្សទី១៣)|រាជេន្ទ្រទេវី]]
* [[ចក្រវាទីរាជទេវី]]
* [[ឝ្រីន្ទ្រភូបេឝ្វរចូឌា]]}}
  | group2 = [[រឿងតាត្រសក់ផ្អែម|រាជត្រកូលព្រះអង្គជ័យ]]&lt;br&gt;{{resize|ព្រះនាមតាម[[ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ|ព្រះរាជពង្សាវតារកម្ពុជា]]}}
  | list2  =
* [[ច័ន្ទតារាវត្តី]]
* [[គន្ធបទុម]]
* [[ព្រះភគវតី (មហេសីនៃព្រះបាទលំពង្ស)|ក្សត្រី]]
* [[មង្គលក្សត្រី]]
* [[មន្ទាពិសី]] 
* [[សម្ដេចព្រះភគវតី ស្រីសន្ធរនិតាទេវី|សន្ធរនិតាទេវី]]
* [[ទេវី (មហេសីព្រះបរមរាមាទី១)|ទេវី]]
* [[ស្រីសុរិយោវង្សទេវី]]}}

| group4 = [[យុគអន្ធកាលនៃកម្ពុជា]]&lt;br&gt;{{resize|(១៤៣១–១៨៦៣)}}
| list4  = 
{{Navbox |child
  | group1 = [[សម័យកាលចតុមុខ|សម័យកាលចតុមុខ]]
  | list1  =
* [[អ្នកម្នាងទេវី|ទេវី]]
* [[បទុមកេសរទី៣|បទុមកេសរ]]
* [[អ្នកម្នាងច័ន្ទ|ច័ន្ទ]]
* [[ស៊ីសៈងាម]]
* [[ទាវអគ្គរាជ|ទាវអគ្គរាជ]]   
* [[អ្នកព្រះម៉ែនាងគង|គង]] 
* [[អ្នកព្រះនាងវរមាលា|វរមាលា]] 
* [[អ្នកនាងសុខ|សុខ]] 
* [[អ្នកម្នាងកែវទី២|កែវ]]
* [[បរមចន្ទារពិសេស|ចន្ទារពិសេស]]
* [[កេសរ (មហេសីព្រះស្រីរាជា)|កេសរ]]
* [[សម្ដេចព្រះភគវតីសិរីទេពទេវីនារីចក្រពត្តិ|វង្សក្សត្រី]]
* [[ទេពបុប្ផា]]
* [[កេសរបុប្ផា]]
* [[អ្នកម្នាងជាលែង|ជាលែង]]
  | group2 = [[សម័យកាលលង្វែក]]
  | list2  =
* [[សិរីចក្រពត្តិ]]
* [[បទុមបុប្ផា]]
* [[ស្រីទេពធីតា]]
* [[សុជាតិក្សត្រី]]
* [[កេសរមាលា]]
* [[អ្នកព្រះម៉ែនាងវង|វង]]
* [[អ្នកម្នាងកេសរ (លង្វែក)|កេសរ]]
* [[សម្ដេចព្រះភគវតីស្រីចក្រពត្រាធិរាជ|ពៅភិវង្សធំ]]
* [[សម្ដេចព្រះទេវីក្សត្រី|ទេវីក្សត្រី]] 
* [[សម្ដេចព្រះស្រីវលក្ខណ៍|ស្រីវលក្ខណ៍]]
* [[សម្ដេចព្រះបរមក្សត្រី|បរមក្សត្រី]]  
* [[សម្ដេចព្រះទេពក្សត្រី|ទេពក្សត្រី]]  
* [[អ្នកម្នាងទៃ (លង្វែក)|ទៃ]]  
* [[អ្នកម្នាងចន្ទ|ចន្ទ]]  
* [[អ្នកម្នាងមន្ត|មន្ត]]
* [[អ្នកម្នាងពេជម៉ែលាវ|ពេជម៉ែលាវ]]
  | group3 = [[សម័យកាលស្រីសន្ធរ|សម័យកាលស្រីសន្ធរ]]
  | list3  =
* [[បទុមា|បទុមាទេវី]]
* [[ព្រះមង្គលទេវី (មហេសីព្រះរាមជើងព្រៃ)|មង្គលទេវី]]
* [[ព្រះទេពីមង្គល (មហេសីព្រះរាមជើងព្រៃ)|ទេពីមង្គល]]
* [[ព្រះបរមក្សត្រី|បរមក្សត្រី]]  
* [[សម្ដេចព្រះភគវតីព្រះស្រីចក្រពត្តិ|ក្សត្រី]]
  | group4 = [[សម័យឧដុង្គ|សម័យកាលឧដុង្គ]]
  | list4  =
* [[សម្ដេចព្រះភគវតី វីរក្សត្រី អង្គចូវ|ង្វៀង ផុក ង៉ុក វ៉ាង]]
* [[អ្នកម្នាងសុខ|សុខ]]		
* [[អ្នកម្នាងនង|នង]]		
* [[អ្នកម្នាងប៊ុន|ប៊ុន]]		
* [[អ្នកនាងទន់|ទន់]]
* [[អ្នកម្នាងយួរវត្តី|យួរវត្តី]]
* [[សម្ដេចព្រះអគ្គមហេសីព្រះវរក្សត្រីស្រីចក្រពត្តិរាជ|ទេពបញ្ជរ]]
* [[អ្នកព្រះម៉ែនាងសាវ៉ះបុប្ផា|សាវ៉ះបុប្ផា]]
* [[សម្ដេចព្រះភគវតីព្រះចមក្សត្រី|ឡិក្សត្រី]]		
* [[អ្នកម្នាងពៅ (មហេសីអង្គសូរទី ១)|ពៅ]]	
* [[អ្នកម្នាងទៃ|ទៃ]]	
* [[ព្រះអង្គស្រីធីតារាជពនិតា|ស្រីធីតា]]
* [[អ្នកម្នាងឯម|ឯម]]
* [[អ្នកម្នាងពៅ (មហេសីព្រះកែវហ្វាទី២)|ពៅទី២]] 
* [[ព្រះភគវតីសិរីចក្រពត្តិមហាក្សត្រិយ៍|អង្គអ៊ី]] 
* [[ព្រះសុជាតិវតី|សុជាតិវតី]]
* [[សម្ដេចព្រះមហាក្សត្រី (មហេសីព្រះកែវហ្វាទី៣)|កែវហ្វា]]
* [[ព្រះជាតិក្សត្រី (មហេសីព្រះធម្មរាជាទី៣)|ជាតិក្សត្រី]]
* [[ស្រីបុប្ផា (មហេសីព្រះធម្មរាជាទី៣)|ស្រីបុប្ផា]]
* [[អ្នកម្នាង ស (មហេសីព្រះធម្មរាជាទី៣)|ស្រីស]]
* [[ម៉មរ៉ត (មហេសីព្រះធម្មរាជាទី៣)|រ៉ត]]
* [[សម្ដេចព្រះភគវតី ព្រះស្រីសុជាតា|សោភាក្សត្រី]]
* [[ព្រះជាតិក្សត្រី (មហេសីព្រះធម្មរាជាទី៤)|ជាតិក្សត្រី]]
* [[ព្រះឯកក្សត្រី (មហេសីព្រះធម្មរាជាទី៤)|ឯកក្សត្រី]]
* [[ព្រះ​មហាក្សត្រី ពៅ|អង្គពៅ]]
* [[អ្នកម្នាងជ័យ (មហេសីព្រះជ័យជេស្ឋាទី៤)|ជ័យ]]
* [[សម្ដេចព្រះភគវតី ព្រះឯកក្សត្រី|ឯកក្សត្រីទី១]] 
* [[សម្ដេចព្រះភគវតី ព្រះស្រីសុជាតាទី១|សុជាតាទី១]]
* [[អ្នកម្នាងមែន|មែន]]
* [[អ្នកម្នាងកែវបទុមា|កែវបទុមា]]
* [[ព្រះ​មហាក្សត្រី (មហេសីព្រះឧទ័យរាជាទី៣)|អង្គណន]] 
* [[រស់ (មហេសីអង្គអេង)|រស់]]
* [[អ្នកម្នាងអួត|អ៊ុត]]
* [[អ្នកម្នាងកែ|កែ]]
* [[អ្នកម្នាងទេព (មហេសីអង្គចន្ទទី២)|ទេព]]
* [[អ្នកម្នាងក្រចាប់|ក្រចាប់]]
* [[អ្នកម្នាងយស|យស]]
* [[អ្នកម្នាងប៉ែន|ប៉ែន]]}}
{{Navbox |child
  | group1 = រជ្ជកាល[[រាមាធិបតីទី៤|សម្ដេចព្រះបរមកោដ្ឋ]]
  | list1  =
* [[អ្នកម្នាងឃ្លិច|មង្គលទេវី]]
* [[សម្តេចព្រះវររាជនី ប៉ែន|បរមជាតិក្សត្រី]] 
* [[អ្នកម៉ែនាងណុប|បរមស្រីកញ្ញា]] 
* [[អ្នកម៉ែនាងពៅ (មហេសីអង្គឌួង)|បរមទេវធីតា]]
* [[អ្នកម៉ែនាងពៅ|បរមអច្ឆរិយាអប្សរ]]
* [[ព្រះសុជាតិនារី|សុជាតិនារី]]
* [[ព្រះស្រីកញ្ញា ឬ សិរីកញ្ញា|សិរីកញ្ញា]]	
* [[ព្រះទេពលក្ខិណា|ទេពលក្ខិណា]]	
* [[ព្រះឥរិយាអប្សរ|ទេពលក្ខិណា]]
* [[ព្រះម៉ែនាងស្រីបុប្ផា|ស្រីបុប្ផា]]		
* [[ព្រះម៉ែនាងមាលាបវរ|មាលាបវរ]]	
* [[ព្រះម៉ែនាងបុប្ផាកេសរ|បុប្ផាកេសរ]]	
* [[ព្រះម៉ែនាងគន្ធបទុម|គន្ធបទុម]]	
* [[អ្នកព្រះនាង ផល ទិព្វ សុវណ្ណ|ផលទិព្វសុវណ្ណ]]
* [[អ្នកព្រះនាងសុគន្ធរស|សុគន្ធរស]]	
* [[អ្នកព្រះនាងពិដោរសេយ្យភាស|ពិដោរសេយ្យភាស]]	
* [[អ្នកព្រះនាងសិរីយសសេយ្យា|សិរីយសសេយ្យា]]	
* [[អ្នកនាងជាតិកិន្នរី|ជាតិកិន្នរី]]
* [[អ្នកនាងស្រីកិន្នរា|ស្រីកិន្នរា]]	
* [[អ្នកនាងកិន្នរីសោភា|កិន្នរីសោភា]]	
* [[អ្នកនាងកិន្នរាកៃឡាស|កិន្នរាកៃឡាស]]	
* [[អ្នកឆវីសោភ័ណ|ឆវីសោភ័ណ]]	
* [[អ្នកសុវណ្ណសោភា|សុវណ្ណសោភា]]	
* [[អ្នកសុវណ្ណសោភា|សុវណ្ណសោភា]]	
* [[អ្នកកល្យាកេសី|កល្យាកេសី]]}}

| group5 = [[កម្ពុជាក្រោមអាណាព្យាបាលបារាំង|សម័យកាលកម្ពុជាក្រោមអាណាព្យាបាលបារាំង]]&lt;br&gt;{{resize|(១៨៦៣–១៩៥៣)}}
| list5  =
{{Navbox |child
  | group1 = រជ្ជកាល[[នរោត្តម|សម្ដេចព្រះ​សុវណ្ណ​កោដ្ឋ]]
  | list1  =
* [[សម្តេចព្រះរាជអគ្គមហេសីតារាការា|តារាការា]]
* [[ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីផាត់ចុនី|ផាត់ចុនី]]
* [[សម្តេចក្សត្រីអង្គស្ងួន|អង្គស្ងួន]]
* [[ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីអង្គដួងឧបុល|អង្គដួងឧបុល]]
* [[ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ អគ្គនារី|អគ្គនារី ឯក ណ]]
* [[ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រី សោមអង្គ|សោមអង្គ]]	
* [[ចៅចមមាតា អៀម បុស្បា|អៀម បុស្បា]]
* [[ព្រះនាងទិត្យាចៅមណ្ឌា នុម|ទិត្យាចៅមណ្ឌា នុម]]	
* [[ព្រះនាងចៅផល្លាទេវីសុទ្ធចន្រ្ទា ពោះ|ចៅផល្លាទេវីសុទ្ធចន្រ្ទា ពោះ]]	
* [[ព្រះនាងកន្ធិយា មាលី ពួក|កន្ធិយា មាលី ពួក]]
* [[ព្រះនាងចៅសុកក្នានារី អេប|ចៅសុកក្នានារី អេប]]	
* [[ព្រះនាងគន្ធររតនា នារី|គន្ធររតនា នារី]]		
* [[ព្រះនាងឃុនចៅសុទ្ធាដួងបណី ដុង ផាន់|សុទ្ធាដួងបណី ដុង ផាន់]]	
* [[ព្រះនាងចម ឧរៃទេវីអប្សរី|ឧរៃទេវីអប្សរី]]		
* [[ព្រះនាងចម សិរី ទេវីអប្សរី|សិរី ទេវីអប្សរី]]		
* [[ព្រះនាងសុទ្ធា បវរ|សុទ្ធា បវរ]]			
* [[ព្រះនាងចៅ ស្មាម|ចៅ ស្មាម]]		
* [[ឃុន ថាន់|ចមសុជាតិបុប្ផានួន]]
* [[ឃុនព្រះអ្នក ញឹក|អ្នក ញឹក]]		
* [[ឃុនចម បុស្សា|បុស្សា]]		
* [[ឃុន ធីម|ធីម]]			
* [[ឃុន សង្វាន|សង្វាន]]		
* [[ឃុន វរ៉ា ( ម៉ម វ៉ាន់ ឫ ម៉ម វូ )|វ៉ាន់]] 	
* [[អ្នកព្រះម្នាងសិរីទេវី កញ្ញា ទេព កែវណារ៉ា|សិរីទេវី កញ្ញា ទេព កែវណារ៉ា]]	
* [[អ្នកមហាហង្សា យ៉េង|មហាហង្សា យ៉េង]]	
* [[អ្នក នូ|នូ]]	
* [[អ្នក អាន|អាន]]	
* [[អ្នក ផ្ទាល់|ផ្ទាល់]]		
* [[ព្រះម្នាង កន្នថារាបុស្បា ម៉ាក ភួង|កន្នថារាបុស្បា ម៉ាក ភួង]]	
* [[អ្នកម្នាងភក្សា ពក|ភក្សា ពក]]
* [[អ្នកម្នាង សោម|សោម]]	
* [[អ្នកម្នាង ជ័យ|ជ័យ]]	
* [[អ្នកម្នាង ម៉ម|ម៉ម]]	
* [[អ្នកម្នាង កុលាប|កុលាប]]	
* [[អ្នកម្នាង ផាយ៉ូ|ផាយ៉ូ]]	
* [[អ្នកម្នាង នឹម រៀមឥសរ|នឹម រៀមឥសរ]]		
* [[អ្នកម្នាង នឹម ក្រុងពាន|នឹម ក្រុងពាន]]		
* [[អ្នកម្នាង មុត|មុត]]	
* [[អ្នកម្នាង អៀម ចាបុី|អៀម ចាបុី]]		
* [[អ្នកម្នាង អៀម ស្រីកញ្ញា|អៀម ស្រីកញ្ញា]]			
* [[ម៉ម ក្រាង|ក្រាង]]	
* [[ម៉ម តាត|តាត]]	
* [[ម៉ម យាយ|យាយ]]		
* [[ម៉ម ឈីវ|ឈីវ]]			
* [[ម៉ម ចេវ|ចេវ]]			
* [[ម៉ម នុម៉ាន|នុម៉ាន	]]
* [[ម៉ម សោម|សោម]]}}
{{Navbox |child
  | group1 = រជ្ជកាល[[ព្រះ​បាទ​សម្តេច​ព្រះ ស៊ីសុវត្ថិ|សម្ដេចព្រះរាជានុកោដ្ឋ ]]
  | list1  =
* [[ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រី អង្គដួង ចង្កុលណី|អង្គដួង ចង្កុលណី]]
* [[សម្តេចព្រះអគ្គមហេសី សាម៉រ រតនធីតាវរ៉ាមិត្ត|សាម៉រ រតនធីតាវរ៉ាមិត្ត]]
* [[សម្តេចព្រះរាជទេវីស្រីវរាក្សត្រី អ៊ូ|ស្រីវរាក្សត្រី អ៊ូ]]
* [[ម៉មយាយ នាម|នាម]]
* [[អ្នកម្នាង ពុយ|ពុយ]]
* [[អ្នកម្នាង កែស|កែស]]	
* [[អ្នកម្នាង កេស|កេស]]
* [[អ្នកម្នាង ខេន|ខេន]]
* [[អ្នកម្នាង យ៉េង|យ៉េង]]
* [[អ្នកម្នាង អុីម|អុីម]]
* [[សម្តេចព្រះវររាជនី វ៉ាន់|វ៉ាន់]] 
* [[នាង សោមជីន|សោមជីន]]
* [[នាង ស្រគំ|ស្រគំ]]
* [[ឃុនព្រះម៉ែម្នាង គន្ធបុប្ផាសុី ម៉ៈហ្វឿង|គន្ធបុប្ផាសុី ម៉ៈហ្វឿង]] 
* [[អ្នកម្នាង សំរឹទ្ធ|សំរឹទ្ធ]]
* [[នាង ម្លិះ|ម្លិះ]]
* [[អ្នកម្នាង ឡាញ់ឈី|ឡាញ់ឈី]]
* [[អ្នកម្នាង ព្រីម|ព្រីម]]
* [[អ្នកម្នាង មិត្ត|មិត្ត]]
* [[អ្នកម្នាង សោម|សោម]]}}
{{Navbox |child
  | group2 = រជ្ជកាល[[ស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស|សម្ដេចព្រះខត្តិយកោដ្ឋ]]
  | list2  =
* [[នរោត្តម កានវិមាន នរល័ក្ខទេវី|កាន់វិមាន់ នរលក្ខណ៍ទេវី]]
* [[អ្នកអង្គម្ចាស់ក្សត្រី នរោត្តម បុប្ផាភួង|បុប្ផាភួង]]
* [[អ្នកអង្គម្ចាស់ក្សត្រី សុីសុវត្ថិ សុីសុដា|សុីសុដា]]
* [[អ្នកម្នាង គឹម ហូ|គឹម ហូ]]
* [[ឃុនព្រះម្នាងសុវត្ថិឆោមនរលក្ខ័ មាឃ (ឡុង មាឃ)|សុវត្ថិឆោមនរលក្ខ័]]
* [[ឃុនព្រះម្នាងបុប្ផានរលក្ខ័បវរ សៅ ខន|បុប្ផានរលក្ខ័បវរ]]
* [[ឃុនព្រះម្នាងអនង្គលក្ខិណា បាន យ៉េន|អនង្គលក្ខិណា]]
* [[ឃុនព្រះម្នាងបុប្ផានរលក្ខ័ តាត (យិន តាត)|បុប្ផានរលក្ខ័]]
* [[ឃុនព្រះម្នាងកេសរមាលី ណាត (ឯក ណាត)|កេសរមាលី]]
* [[ឃុនព្រះម្នាងនារីកេសរ យឹម​ (ត្រយ៉ង់ យឺម)|នារីកេសរ]]
* [[អ្នកម្នាងបវរមាលី ពាង|បវរមាលី]]
* [[ឃុនព្រះម្នាងនារិន្រ្ទកេតសារី អុល (នេត្រ អុល)|នារិន្រ្ទកេតសារី]]
* [[អ្នកម្នាង នារី​បុប្ផា ភាព|នារី​បុប្ផា]]
* [[អ្នកម្នាង ម៉ម កានីន|កានីន]]
* [[អ្នកម្នាង ឆវី កេសរ សាមូ|ឆវី កេសរ]]
* [[ម៉ម ឌួងមុនីរក្ស អុស|ឌួងមុនីរក្ស]]
* [[អ្នកម្នាង នារី សុីសាម៉ន|នារីសុីសាម៉ន]]
* [[អ្នកម្នាង សាឡុត សារ៉េង|សាឡុតសារ៉េង]]
* [[អ្នកម្នាង នេត្រ ដាច់|នេត្រដាច់]]}}
| group6 = [[ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា]]&lt;br&gt;{{resize|(១៩៥៣–បច្ចុប្បន្ន)}}
| list6  =
{{Navbox |child
  | group2 = រជ្ជកាល[[នរោត្តម សុរាម្រិត|សម្ដេចព្រះមហាបញ្ចានៈកោដ្ឋ]]
  | list2  =
* [[ស៊ីសុវត្ថិ កុសមៈ|កុសមៈនារិរតន៍ សិរីវឌ្ឍនា]]
* [[អ្នកអង្គម្ចាស់ក្សត្រី ស៊ីសុវត្ថិ ដួងមធុរ៉េត|ដួងមធុរ៉េត]]
* [[ឃុន​ទេពកញ្ញាសោភា គឹម​អាន យៀប|កញ្ញាសោភា]]}}
{{Navbox |child
  | group2 = រជ្ជកាល[[នរោត្ដម សីហនុ|សម្ដេចព្រះបរមរតនកោដ្ឋ]]
  | list2  =
* [[ផាត់ កាញ៉ុល |ផាត់ កាញ៉ុល]]
* [[ស៊ីសុវត្ថិ ពង្សានមុនី|ពង្សានមុនី]]
* [[ស៊ីសុវត្ថិ មុនីកេសន|មុនីកេសន]]
* [[នរោត្តម នរលក្ខណ៍|នរលក្ខណ៍]]
* [[ម៉ានីវណ្ណ ផានីវង្ស|ម៉ានីវ៉ាន់ ផានីវង្ស]]
* [[នរោត្តម មុនីនាថ សីហនុ |មុនីនាថ សីហនុ]]}}

| below  =
}}&lt;noinclude&gt;
{{collapsible option}}

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីខ្មែរ|*]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ]]
[[Category:Asian royalty and nobility navigational boxes|កម្ពុជា]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n5nqypuwlpnvmgk2xehi5bcflb8tmmw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនិងបាទបរិចារិកានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា</title>
    <ns>10</ns>
    <id>53767</id>
    <revision>
      <id>340001</id>
      <parentid>339599</parentid>
      <timestamp>2026-08-31T13:20:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>អង្គអគ្គមហេសីនៃព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន</comment>
      <origin>340001</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26502" sha1="e46evueyz8krj6a5ybvkt7by06476fj" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox collapsible collapsed&quot; style=&quot;background: #faf6ff; border: 1px solid #888888; width: 21em; text-align: left; font-size: 88%&quot;
|-
! style=&quot;background: #f0eeff; color: #000000; font-size: 1.4em; padding: 0px 0px 4px 0px; text-align:center&quot; valign=&quot;top&quot; | '''[[បញ្ជីរាយព្រះនាមព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|ព្រះភរិយានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា]]'''
|-
| style = &quot;background: #f0eeff; padding: 0px 0px {{#if:{{{1|}}}|1|6}}px 0px; text-align:center&quot; | [[File:Royal_Standard_of_The_Monarchy_of_Cambodia.png|80px]]&lt;br&gt;
|-  
| style = &quot;background: #faf6ff; border-top: 1px solid #888888; padding: 0px 10px 0px 5px&quot;; |
'''[[ហ៊្វូណន|សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន (៥០-៥៥០)]]'''
* [[សោមា|សោមា (នាងនាគ)]]
* [[ឝ្រីមារញទេវី]] 
* [[ធរណីន្ទ្រទេវី (ភ្វូណាន)|ធរណីន្ទ្រទេវី]]
* [[អស្សាជយទេវី]]
* [[កុលទីទេវី]]
* [[ស្រីឥន្ទ្រទេវី (ភ្វូណាន)|ស្រីឥន្ទ្រទេវី]]
* [[កុលប្រភាវតី]]
* [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន|ទេវី]]
* [[រុទ្រទេវី]]

----
'''[[ចេនឡា|សម័យកាលចេនឡា ឬ កម្វុជ (៥៥០-៧១៦)]]'''
* [[ឝ្រុតទេវី]]
* [[ឝ្រេឝ្ឋទេវី]]
* [[វីរៈទេវី]]
* [[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី]]
* [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទមហេន្ទ្រវម៌្ម|មហេន្ទ្រទេវី]]
* [[សករមន្ជរិ]]
* [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទភវវរ្ម័នទី២|ភវវរ្ម័នទេវី]]
* [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី១|ជ័យវរ្ម័នទេវី]]
* [[ជ័យទេវី|ឝ្រីជយទេវី]]
'''[[ចេនឡាដីគោក|សម័យកាលចេនឡាគោក ឬ កម្វុជគោក (៧១៦-៨០២)]]'''
** [[ភវទេវី]]
** [[ហឝ៌ទេវី]]
** [[ត្សៀគី​វទេវី]]
** [[ជយសិង្ហទេវី]]
** [[ភូមីទេវី]]
'''[[ចេនឡាដីគោក|សម័យកាលចេនឡាគោក ឬ កម្វុជគោក (៧១៦-៨០២)]]'''
*** [[ពាលាទិត្យទេវី]]
*** [[សរស្វតី (ចេនឡា)|សរស្វតី]]
*** [[ន្ឫបតីន្ទ្រទេវី]]
*** [[បុស្ករាក្សទេវី]]  
*** [[នរេន្ទ្រទេវី]]  
*** [[រាជបតិទេវី]]
*** [[សម្ភុទេវី]]  
*** [[ន្ឫបតីន្ទ្រទេវីទី១]]  
*** [[ឥន្ទ្រលោកទេវី]]
*** [[រាជេន្ទ្រទេវី (ចេនឡា)|រាជេន្ទ្រទេវី]] 	
----
'''[[អាណាចក្រខ្មែរ|សម័យកាលអង្គរ ឬ មហានគរ (៨០២-១៤៣១)]]'''&lt;br&gt;'''ព្រះនាមតាម[[សិលាចារឹកខ្មែរ]]បុរាណ'''
* [[ហង្សអម្រិត]]  
* [[ជយេន្ទ្រភា]]  
* [[ធរណីន្ទ្រទេវី]]
* [[ឥន្ទ្រទេវី (សតវត្សទី៩)|ឥន្ទ្រទេវី]]  
* [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទយសោវរ្ម័នទី១|យសោវរ្ម័នទេវី]]  
* [[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (អង្គរ)|កម្វុជរាជលក្ឝ្មី]]
* [[ជយទេវី (អង្គរ)|ជ័យទេវី]] 
* [[នរេន្ទ្រទេវី]]  
* [[ប្រាណ (មហេសីនៃរាជេន្ទ្រវរ្ម័នទី២)|ប្រាណទេវី]]
* [[វីរលក្ឝ្មី|វិរលក្ស្មី]]  
* [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទឧទ័យទិត្យវរ្ម័នទី២|ឧទ័យទិត្យទេវី]]  
* [[ព្រះទេវីនៃព្រះបាទហស៌វរ្ម័នទី៣|ហស៌ទេវី]]
* [[វិជយេន្ទ្រលក្ឝ្មី|វិជយេន្ទ្រលក្ស្មី]]  
* [[ឝ្រីជយរាជចូឌាមណី|ស្រីជ័យរាជចូឌាមុនី]]  
* [[ជយរាជទេវី|ជ័យរាជទេវី]]
* [[ឥន្ទ្រទេវី (សតវត្សទី១៣)|ឥន្ទ្រទេវី]]  
* [[រាជេន្ទ្រទេវី (សតវត្សទី១៣)|រាជេន្ទ្រទេវី]]  
* [[ចក្រវាទីរាជទេវី|ចក្រវាតី៍រាជចូឌាមុនី]]
* [[ឝ្រីន្ទ្រភូបេឝ្វរចូឌា|ស្រីន្ទ្រភូបេស្វរចូឌា]]
'''ព្រះនាមតាម[[ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ|ព្រះរាជពង្សាវតារកម្ពុជា]]'''
* [[ច័ន្ទតារាវត្តី|ចន្ទវតី]] 
* [[គន្ធបទុម]]  
* [[ព្រះភគវតី (មហេសីនៃព្រះបាទលំពង្ស)|ក្សត្រី]]
* [[មង្គលក្សត្រី]] 
* [[មន្ទាពិសី]]  
* [[សម្ដេចព្រះភគវតី ស្រីសន្ធរនិតាទេវី|សន្ធរនិតាទេវី]]
* [[ទេវី (មហេសីព្រះបរមរាមាទី១)|ទេវី]] 
* [[ស្រីសុរិយោវង្សទេវី]]
----
'''[[សម័យកាលចតុមុខ|សម័យកាលចតុមុខ (១៤១៦-១៤៧៦)]]'''
* [[អ្នកម្នាងទេវី|ទេវី]]  
* [[បទុមកេសរទី៣|បទុមកេសរ]]  
* [[អ្នកម្នាងច័ន្ទ|ច័ន្ទ]]
* [[ស៊ីសៈងាម]]  
* [[ទាវអគ្គរាជ|ទាវអគ្គរាជ]]   
* [[អ្នកព្រះម៉ែនាងគង|គង]] 
* [[អ្នកព្រះនាងវរមាលា|វរមាលា]] 
* [[អ្នកនាងសុខ|សុខ]] 
* [[អ្នកម្នាងកែវទី២|កែវ]]  
* [[បរមចន្ទារពិសេស|ចន្ទារពិសេស]]
* [[កេសរ (មហេសីព្រះស្រីរាជា)|កេសរ]]  
* [[សម្ដេចព្រះភគវតីសិរីទេពទេវីនារីចក្រពត្តិ|វង្សក្សត្រី]]  
* [[ទេពបុប្ផា]]
* [[កេសរបុប្ផា]]  
* [[អ្នកម្នាងជាលែង|ជាលែង]] 
----
'''[[សម័យកាលលង្វែក|សម័យកាលលង្វែក (១៥២៩-១៥៩៣)]]'''
* [[សិរីចក្រពត្តិ]]  
* [[បទុមបុប្ផា]] 
* [[ស្រីទេពធីតា]]
* [[សុជាតិក្សត្រី]]  
* [[កេសរមាលា]] 
* [[អ្នកព្រះម៉ែនាងវង|វង]]
* [[អ្នកម្នាងកេសរ (លង្វែក)|កេសរ]]  
* [[សម្ដេចព្រះភគវតីស្រីចក្រពត្រាធិរាជ|ពៅភិវង្សធំ]]  
* [[សម្ដេចព្រះទេវីក្សត្រី|ទេវីក្សត្រី]]
* [[សម្ដេចព្រះស្រីវលក្ខណ៍|ស្រីវលក្ខណ៍]] 
* [[សម្ដេចព្រះបរមក្សត្រី|បរមក្សត្រី]]  
* [[សម្ដេចព្រះទេពក្សត្រី|ទេពក្សត្រី]]  
* [[អ្នកម្នាងទៃ (លង្វែក)|ទៃ]]  
* [[អ្នកម្នាងចន្ទ|ចន្ទ]]  
* [[អ្នកម្នាងមន្ត|មន្ត]]   
* [[អ្នកម្នាងពេជម៉ែលាវ|ពេជម៉ែលាវ]]
----
'''[[សម័យកាលស្រីសន្ធរ|សម័យកាលស្រីសន្ធរ (១៥៩៦-១៦២០)]]'''
* [[បទុមា|បទុមាទេវី]]  
* [[ព្រះមង្គលទេវី (មហេសីព្រះរាមជើងព្រៃ)|មង្គលទេវី]] 
* [[ព្រះទេពីមង្គល (មហេសីព្រះរាមជើងព្រៃ)|ទេពីមង្គល]]
* [[ព្រះបរមក្សត្រី|បរមក្សត្រី]]  
* [[សម្ដេចព្រះភគវតីព្រះស្រីចក្រពត្តិ|ក្សត្រី]]
----
'''[[សម័យឧដុង្គ|សម័យកាលឧដុង្គ (១៦២០-១៨៦៣)]]'''
* [[សម្ដេចព្រះភគវតី វីរក្សត្រី អង្គចូវ|ង្វៀង ផុក ង៉ុក វ៉ាង]] 
* [[អ្នកម្នាងសុខ|សុខ]] 
* [[អ្នកម្នាងនង|នង]]
* [[អ្នកម្នាងប៊ុន|ប៊ុន]] 
* [[អ្នកនាងទន់|ទន់]] 
* [[អ្នកម្នាងយួរវត្តី|យួរវត្តី]]		
* [[សម្ដេចព្រះអគ្គមហេសីព្រះវរក្សត្រីស្រីចក្រពត្តិរាជ|ទេពបញ្ជរ]]  
* [[អ្នកព្រះម៉ែនាងសាវ៉ះបុប្ផា|សាវ៉ះបុប្ផា]]  
* [[សម្ដេចព្រះភគវតីព្រះចមក្សត្រី|ឡិក្សត្រី]]
* [[អ្នកម្នាងពៅ (មហេសីអង្គសូរទី ១)|ពៅ]] 
* [[អ្នកម្នាងទៃ|ទៃ]] 
* [[ព្រះអង្គស្រីធីតារាជពនិតា|ស្រីធីតា]]
* [[អ្នកម្នាងឯម|ឯម]] 
* [[អ្នកម្នាងពៅ (មហេសីព្រះកែវហ្វាទី២)|ពៅទី២]] 
* [[ព្រះភគវតីសិរីចក្រពត្តិមហាក្សត្រិយ៍|អង្គអ៊ី]]
* [[ព្រះសុជាតិវតី|សុជាតិវតី]] 
* [[សម្ដេចព្រះមហាក្សត្រី (មហេសីព្រះកែវហ្វាទី៣)|កែវហ្វា]] 
* [[ព្រះជាតិក្សត្រី (មហេសីព្រះធម្មរាជាទី៣)|ជាតិក្សត្រី]]
* [[ស្រីបុប្ផា (មហេសីព្រះធម្មរាជាទី៣)|ស្រីបុប្ផា]] 
* [[អ្នកម្នាង ស (មហេសីព្រះធម្មរាជាទី៣)|ស្រីស]] 
* [[ម៉មរ៉ត (មហេសីព្រះធម្មរាជាទី៣)|រ៉ត]]
* [[សម្ដេចព្រះភគវតី ព្រះស្រីសុជាតា|សោភាក្សត្រី]] 
* [[ព្រះជាតិក្សត្រី (មហេសីព្រះធម្មរាជាទី៤)|ជាតិក្សត្រីទី ១]] 
* [[ព្រះឯកក្សត្រី (មហេសីព្រះធម្មរាជាទី៤)|ឯកក្សត្រី]]
* [[ព្រះ​មហាក្សត្រី ពៅ|អង្គពៅ]] 
* [[អ្នកម្នាងជ័យ (មហេសីព្រះជ័យជេស្ឋាទី៤)|ជ័យ]] 
* [[សម្ដេចព្រះភគវតី ព្រះឯកក្សត្រី|ឯកក្សត្រីទី១]]
* [[សម្ដេចព្រះភគវតី ព្រះស្រីសុជាតាទី១|សុជាតាទី១]] 
* [[អ្នកម្នាងមែន|មែន]]
* [[អ្នកម្នាងកែវបទុមា|កែវបទុមា]]
* [[ព្រះ​មហាក្សត្រី (មហេសីព្រះឧទ័យរាជាទី៣)|អង្គណន]] 
* [[រស់ (មហេសីអង្គអេង)|រស់]] 
* [[អ្នកម្នាងអួត|អ៊ុត]]
* [[អ្នកម្នាងកែ|កែ]] 
* [[អ្នកម្នាងទេព (មហេសីអង្គចន្ទទី២)|ទេព]] 
* [[អ្នកម្នាងក្រចាប់|ក្រចាប់]]
* [[អ្នកម្នាងយស|យស]] 
* [[អ្នកម្នាងប៉ែន|ប៉ែន]]
'''[[ឧដុង្គមានជ័យ|រាជធានីឧដុង្គមានជ័យ]]'''&lt;br&gt;'''រជ្ជកាល[[រាមាធិបតីទី៤|សម្ដេចព្រះបរមកោដ្ឋ]]'''
** [[អ្នកម្នាងឃ្លិច|មង្គលទេវី]] 
** [[ព្រះទេពីមង្គល (មហេសីព្រះអង្គឌួង)|ទេពីមង្គល]]
** [[សម្តេចព្រះវររាជនី ប៉ែន|បរមជាតិក្សត្រី]]  
** [[អ្នកម៉ែនាងណុប|បរមស្រីកញ្ញា]]
** [[អ្នកម៉ែនាងពៅ (មហេសីអង្គឌួង)|បរមទេវធីតា]] 
** [[អ្នកម៉ែនាងពៅ|បរមអច្ឆរិយាអប្សរ]] 
** [[ព្រះសុជាតិនារី|សុជាតិនារី]]
** [[ព្រះស្រីកញ្ញា ឬ សិរីកញ្ញា|សិរីកញ្ញា]] 
** [[ព្រះទេពលក្ខិណា|ទេពលក្ខិណា]] 
** [[ព្រះឥរិយាអប្សរ|ទេពលក្ខិណា]]
** [[ព្រះម៉ែនាងស្រីបុប្ផា|ស្រីបុប្ផា]] 
** [[ព្រះម៉ែនាងមាលាបវរ|មាលាបវរ]] 
** [[ព្រះម៉ែនាងបុប្ផាកេសរ|បុប្ផាកេសរ]]
** [[ព្រះម៉ែនាងគន្ធបទុម|គន្ធបទុម]] 
** [[អ្នកព្រះនាង ផល ទិព្វ សុវណ្ណ|ផលទិព្វសុវណ្ណ]] 
** [[អ្នកព្រះនាងសុគន្ធរស|សុគន្ធរស]]
** [[អ្នកព្រះនាងពិដោរសេយ្យភាស|ពិដោរសេយ្យភាស]] 
** [[អ្នកព្រះនាងសិរីយសសេយ្យា|សិរីយសសេយ្យា]] 
** [[អ្នកនាងជាតិកិន្នរី|ជាតិកិន្នរី]]
** [[អ្នកនាងស្រីកិន្នរា|ស្រីកិន្នរា]] 
** [[អ្នកនាងកិន្នរីសោភា|កិន្នរីសោភា]] 
** [[អ្នកនាងកិន្នរាកៃឡាស|កិន្នរាកៃឡាស]]
** [[អ្នកឆវីសោភ័ណ|ឆវីសោភ័ណ]] 
** [[អ្នកសុវណ្ណសោភា|សុវណ្ណសោភា]] 
** [[អ្នកសុវណ្ណសោភា|សុវណ្ណសោភា]]
** [[អ្នកកល្យាកេសី|កល្យាកេសី]]
----
'''[[កម្ពុជាក្រោមអាណាព្យាបាលបារាំង|សម័យកាលកម្ពុជាក្រោមអាណាព្យាបាលបារាំង (១៨៦៣–១៩៥៣)]]'''&lt;br&gt;'''រជ្ជកាល[[នរោត្តម|សម្ដេចព្រះសុវណ្ណកោដ្ឋ]]'''
* [[សម្តេចព្រះរាជអគ្គមហេសីតារាការា|តារាការា]]  
* [[ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីផាត់ចុនី|ផាត់ចុនី]]  
* [[សម្តេចក្សត្រីអង្គស្ងួន|អង្គស្ងួន]] 
* [[ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីអង្គដួងឧបុល|អង្គដួងឧបុល]] 
* [[ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ អគ្គនារី|អគ្គនារី ឯក ណ]] 
* [[ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រី សោមអង្គ|សោមអង្គ]]
* [[ចៅចមមាតា អៀម បុស្បា|អៀម បុស្បា]] 
* [[ព្រះនាងទិត្យាចៅមណ្ឌា នុម|ទិត្យាចៅមណ្ឌា នុម]] 
* [[ព្រះនាងចៅផល្លាទេវីសុទ្ធចន្រ្ទា ពោះ|ចៅផល្លាទេវីសុទ្ធចន្រ្ទា ពោះ]] 
* [[ព្រះនាងកន្ធិយា មាលី ពួក|កន្ធិយា មាលី ពួក]]
* [[ព្រះនាងចៅសុកក្នានារី អេប|ចៅសុកក្នានារី អេប]] 
* [[ព្រះនាងគន្ធររតនា នារី|គន្ធររតនា នារី]] 
* [[ព្រះនាងឃុនចៅសុទ្ធាដួងបណី ដុង ផាន់|សុទ្ធាដួងបណី ដុង ផាន់]]
* [[ព្រះនាងចម ឧរៃទេវីអប្សរី|ឧរៃទេវីអប្សរី]] 
* [[ព្រះនាងចម សិរី ទេវីអប្សរី|សិរី ទេវីអប្សរី]] 
* [[ព្រះនាងសុទ្ធា បវរ|សុទ្ធា បវរ]]
* [[ព្រះនាងចៅ ស្មាម|ចៅ ស្មាម]] 
* [[ឃុន ថាន់|ចមសុជាតិបុប្ផានួន]] 
* [[ឃុនព្រះអ្នក ញឹក|អ្នក ញឹក]]
* [[ឃុនចម បុស្សា|បុស្សា]] 
* [[ឃុន ធីម|ធីម]] 
* [[ឃុន សង្វាន|សង្វាន]]
* [[ឃុន វរ៉ា ( ម៉ម វ៉ាន់ ឫ ម៉ម វូ )|វ៉ាន់]] 
* [[អ្នកព្រះម្នាងសិរីទេវី កញ្ញា ទេព កែវណារ៉ា|សិរីទេវី កញ្ញា ទេព កែវណារ៉ា]]
* [[អ្នកមហាហង្សា យ៉េង|មហាហង្សា យ៉េង]] 
* [[អ្នក នូ|នូ]] 
* [[អ្នក អាន|អាន]]
* [[អ្នក ផ្ទាល់|ផ្ទាល់]] 
* [[ព្រះម្នាង កន្នថារាបុស្បា ម៉ាក ភួង|កន្នថារាបុស្បា ម៉ាក ភួង]] 
* [[អ្នកម្នាងភក្សា ពក|ភក្សា ពក]]
* [[អ្នកម្នាង សោម|សោម]] 
* [[អ្នកម្នាង ជ័យ|ជ័យ]]  
* [[អ្នកម្នាង ម៉ម|ម៉ម]]
* [[អ្នកម្នាង កុលាប|កុលាប]] 
* [[អ្នកម្នាង ផាយ៉ូ|ផាយ៉ូ]] 
* [[អ្នកម្នាង នឹម រៀមឥសរ|នឹម រៀមឥសរ]]
* [[អ្នកម្នាង នឹម ក្រុងពាន|នឹម ក្រុងពាន]] 
* [[អ្នកម្នាង មុត|មុត]] 
* [[អ្នកម្នាង អៀម ចាបុី|អៀម ចាបុី]]
* [[អ្នកម្នាង អៀម ស្រីកញ្ញា|អៀម ស្រីកញ្ញា]]
* [[ម៉ម ក្រាង|ក្រាង]] 
* [[ម៉ម តាត|តាត]] 
* [[ម៉ម យាយ|យាយ]]		
* [[ម៉ម ឈីវ|ឈីវ]] 
* [[ម៉ម ចេវ|ចេវ]] 
* [[ម៉ម នុម៉ាន|នុម៉ាន]]	
* [[ម៉ម សោម|សោម]]	
'''រជ្ជកាល[[ព្រះ​បាទ​សម្តេច​ព្រះ ស៊ីសុវត្ថិ|សម្ដេចព្រះរាជានុកោដ្ឋ]]'''
** [[ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រី អង្គដួង ចង្កុលណី|អង្គដួង ចង្កុលណី]] 
** [[សម្តេចព្រះអគ្គមហេសី សាម៉រ រតនធីតាវរ៉ាមិត្ត|សាម៉រ រតនធីតាវរ៉ាមិត្ត]] 
** [[សម្តេចព្រះរាជទេវីស្រីវរាក្សត្រី អ៊ូ|ស្រីវរាក្សត្រី អ៊ូ]]
** [[ម៉មយាយ នាម|នាម]] 
** [[អ្នកម្នាង ពុយ|ពុយ]] 
** [[អ្នកម្នាង កែស|កែស]]
** [[អ្នកម្នាង កេស|កេស]]
** [[អ្នកម្នាង ខេន|ខេន]] 
** [[អ្នកម្នាង យ៉េង|យ៉េង]] 
** [[អ្នកម្នាង អុីម|អុីម]]
** [[សម្តេចព្រះវររាជនី វ៉ាន់|វ៉ាន់]] 
** [[នាង សោមជីន|សោមជីន]] 
** [[នាង ស្រគំ|ស្រគំ]]
** [[ឃុនព្រះម៉ែម្នាង គន្ធបុប្ផាសុី ម៉ៈហ្វឿង|គន្ធបុប្ផាសុី ម៉ៈហ្វឿង]] 
** [[អ្នកម្នាង សំរឹទ្ធ|សំរឹទ្ធ]] 
** [[នាង ម្លិះ|ម្លិះ]]
** [[អ្នកម្នាង ឡាញ់ឈី|ឡាញ់ឈី]] 
** [[អ្នកម្នាង ព្រីម|ព្រីម]] 
** [[អ្នកម្នាង មិត្ត|មិត្ត]]
** [[អ្នកម្នាង សោម|សោម]]
'''រជ្ជកាល[[ស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស|សម្ដេចព្រះខត្តិយកោដ្ឋ]]'''
*** [[នរោត្តម កានវិមាន នរល័ក្ខទេវី|កាន់វិមាន់ នរលក្ខណ៍ទេវី]] 
*** [[អ្នកអង្គម្ចាស់ក្សត្រី នរោត្តម បុប្ផាភួង|បុប្ផាភួង]] 
*** [[អ្នកអង្គម្ចាស់ក្សត្រី សុីសុវត្ថិ សុីសុដា|សុីសុដា]]
*** [[អ្នកម្នាង គឹម ហូ|គឹម ហូ]] 
*** [[ឃុនព្រះម្នាងសុវត្ថិឆោមនរលក្ខ័ មាឃ (ឡុង មាឃ)|សុវត្ថិឆោមនរលក្ខ័]] 
*** [[ឃុនព្រះម្នាងបុប្ផានរលក្ខ័បវរ សៅ ខន|បុប្ផានរលក្ខ័បវរ]]
*** [[ឃុនព្រះម្នាងអនង្គលក្ខិណា បាន យ៉េន|អនង្គលក្ខិណា]] 
*** [[ឃុនព្រះម្នាងបុប្ផានរលក្ខ័ តាត (យិន តាត)|បុប្ផានរលក្ខ័]] 
*** [[ឃុនព្រះម្នាងកេសរមាលី ណាត (ឯក ណាត)|កេសរមាលី]]
*** [[ឃុនព្រះម្នាងនារីកេសរ យឹម (ត្រយ៉ង់ យឺម)|នារីកេសរ]] 
*** [[អ្នកម្នាងបវរមាលី ពាង|បវរមាលី]] 
*** [[ឃុនព្រះម្នាងនារិន្រ្ទកេតសារី អុល (នេត្រ អុល)|នារិន្រ្ទកេតសារី]]
*** [[អ្នកម្នាង នារីបុប្ផា ភាព|នារីបុប្ផា]] 
*** [[អ្នកម្នាង ម៉ម កានីន|កានីន]] 
*** [[អ្នកម្នាង ឆវី កេសរ សាមូ|ឆវី កេសរ]]
*** [[ម៉ម ឌួងមុនីរក្ស អុស|ឌួងមុនីរក្ស]] 
*** [[អ្នកម្នាង នារី សុីសាម៉ន|នារីសុីសាម៉ន]] 
*** [[អ្នកម្នាង សាឡុត សារ៉េង|សាឡុតសារ៉េង]]
*** [[អ្នកម្នាង នេត្រ ដាច់|នេត្រដាច់]]
----
'''[[ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា|ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា (១៩៥៣–បច្ចុប្បន្ន)]]'''
'''រជ្ជកាល[[នរោត្តម សុរាម្រិត|សម្ដេចព្រះមហាបញ្ចានៈកោដ្ឋ]]'''
* [[ស៊ីសុវត្ថិ កុសមៈ|កុសមៈនារិរតន៍ សិរីវឌ្ឍនា]] 
* [[អ្នកអង្គម្ចាស់ក្សត្រី ស៊ីសុវត្ថិ ដួងមធុរ៉េត|ដួងមធុរ៉េត]]
* [[ឃុនទេពកញ្ញាសោភា គឹមអាន យៀប|កញ្ញាសោភា]]
'''រជ្ជកាល[[នរោត្ដម សីហនុ|សម្ដេចព្រះបរមរតនកោដ្ឋ]]'''
** [[ផាត់ កាញ៉ុល |ផាត់ កាញ៉ុល]] 
** [[ស៊ីសុវត្ថិ ពង្សានមុនី|ពង្សានមុនី]] 
** [[ស៊ីសុវត្ថិ មុនីកេសន|មុនីកេសន]]
** [[នរោត្តម នរលក្ខណ៍|នរលក្ខណ៍]] 
** [[ម៉ានីវណ្ណ ផានីវង្ស|ម៉ានីវ៉ាន់ ផានីវង្ស]] 
** [[នរោត្តម មុនីនាថ សីហនុ |មុនីនាថ សីហនុ]] 
|-
! style=&quot;background: #f0eeff; border-top: 1px solid #aaaaaa; padding: 1px 5px 0px 0px; text-align: right;&quot; | {{tnavbar|ក្សត្រីខ្មែរ|mini=1}}
|}&lt;noinclude&gt;</text>
      <sha1>e46evueyz8krj6a5ybvkt7by06476fj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>សុង ឈីងលីង</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54725</id>
    <revision>
      <id>340026</id>
      <parentid>339879</parentid>
      <timestamp>2026-09-01T00:22:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>32568</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>340026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13874" sha1="f5i9ct9jzu1003urgqa6nwy3s7kpsem" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name                = រ៉ូហ្សាម៉ង់ សុង ឈីងលីង
| native_name         = 宋庆龄
| native_name_lang    = zh-Hans-CN
| image               = 宋庆龄标准像.jpg
| office              = [[ប្រធានកិត្តិយសនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន | ប្រធានកិត្តិយសចិន]]
| appointer           = គណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍នៃ [[សមាជប្រជាជនទូទាំងប្រទេសលើកទី ៥]] នៅថ្ងៃទី ១៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ ១៩៨១
| premier             = [[ចាវ ជឺយ៉ាង]]
| office1             = [[អនុប្រធានាធិបតីចិន | អនុប្រធានាធិបតីចិន]]
| termstart1          = ២៧ មេសា ១៩៥៩
| termend1            = ១៧ មករា ១៩៧៥
| president1          = [[លីវ សាវពី]]&lt;br /&gt;''ទំនេរ'' (ក្រោយឆ្នាំ ១៩៦៨)
| alongside1          = [[ដុង ប៊ីវូ]]
| predecessor1        = [[ជូ តឺ]]
| successor1          = [[អ៊ូឡានហ្វូ]] (១៩៨៣)
| office2             = ប្រធានាធិបតីស្តីទី [[ប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន|ប្រធាននៃចិន]]
| premier2            = [[ជូ អេនឡាយ]]
| termstart2          = ៣១ តុលា ១៩៦៨
| termend2            = ២៤ កុម្ភៈ ១៩៧២
| predecessor2        = លីវ សាវឈី (ប្រធាន)
| successor2          = ដុង ប៊ីវូ (ជាប្រធានស្ដីទី)
| term_end6           = ១៧ មករា ១៩៧៥
| termend             = ២៩ ឧសភា ១៩៨១
| birth_date          = {{Birth date|1893|1|27|df=y}}
| birth_place         = [[ស៊ាងហៃ]], [[រាជវង្សឈិង|ចិន]]
| death_date          = {{Death date and age|1981|5|29|1893|1|27|df=yes}}
| death_place         = [[ប៉េកាំង]], ចិន
| party               = [[គួមីនតាង]] (១៩១៩–១៩៤៧) &lt;br/&gt;[[គណៈកម្មាធិការបដិវត្តន៍នៃគួមីនតាងចិន]] (១៩៤៨–១៩៨១) &lt;br/&gt;[[បក្សកុម្មុយនិស្តចិន]] (១៩៨១)
| otherparty          = [[Communist International]] (ឆ្នាំ១៩៣០–១៩៤៣)
| spouse              = {{marriage|[[ស៊ុន យ៉ាតសេន]]|25 October 1915|12 March 1925|end=d.}}
| parents             = [[ឆាលី សុង]] &lt;br/&gt;[[នី គុយចិន]]
| alma_mater          = 
| signature           = Signature of Soong Ching-ling, February 8, 1961.jpg
| footnotes           = n.b.&amp;nbsp;{{note|Acting||ចន្លោះឆ្នាំ១៩៧៦ និង១៩៧៨ លោកស្រីបានធ្វើជាអធិបតីក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍នៃសភាប្រជាជនជាតិ និងបានអនុវត្តអំណាចរបស់ខ្លួនក្នុងនាមជាប្រមុខរដ្ឋ ក្នុងឋានៈជាអនុប្រធានទី១ នៃគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍នៃសភាតំណាងប្រជាជនទូទាំងប្រទេស (NPCSC)។}}
| caption             = លោកស្រីនៅ[[ប៉េកាំង]], ឆ្នាំ១៩៥៦
| termstart           = ១៦ ឧសភា ១៩៨១
| honorific_suffix    = [[Order of Propitious Clouds|OPC]] [[Royal Order of Cambodia|KGC]]
| resting_place       = [[ចេតិយនៃ សុង ឈីងលីង]]
| education           = [[McTyeire School for Girls]]&lt;br/&gt;[[Wesleyan College]] ([[Bachelor of Arts|BA]])
}}

'''សុង ឈីងលីង'''{{Efn|{{lang-zh|s=宋庆龄|t=宋慶齡|p=Sòng Qìnglíng|w=sung4 ch'ing4 ling2}}}} (២៧ មករា ១៨៩៣ – ២៩ ឧសភា ១៩៨១; ឈ្មោះដើម '''រ៉ូហ្សាម៉ង'''&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Part 2: Dr Sun Yat-sen, Madam Soong Ching-ling and Hong Kong – &quot;Dr Sun Yat-sen, Madam Soong Ching-ling and Hong Kong&quot; Photos Exhibition |url=https://exhibition.hkrf.org.hk/en/exhibition-content-ii-en/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20241207060138/https://exhibition.hkrf.org.hk/en/exhibition-content-ii-en/ |archive-date=7 December 2024 |access-date=2024-12-26 |language=en-US |archivedate=2024-12-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241207060138/https://exhibition.hkrf.org.hk/en/exhibition-content-ii-en/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Soong sisters |url=https://www.wesleyancollege.edu/about/history/soongsisters.cfm |access-date=2024-12-26 |website=www.wesleyancollege.edu |language=en}}&lt;/ref&gt;) គឺជាអ្នកនយោបាយចិនម្នាក់។នាងជាភរិយារបស់លោក[[ស៊ុន យ៉ាតសេន]] ដែលត្រូវបានស្គាល់ដោយ '''លោកស្រី ស៊ុន យ៉ាតសេន{{Efn|{{lang-zh|s=孙夫人|t=孫夫人|p=Sūn Fūrén|w=sunfu jên2}}}}''' និងជា '''&quot;មាតាប្រទេសចិនសម័យទំនើប&quot;''' ។&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Montefiore |first=Clarissa Sebag |date=2015-12-23 |title=Soong Qingling: 'The mother of modern China' |url=https://www.bbc.com/culture/article/20151223-soon-qingling-the-mother-of-modern-china |access-date=2024-11-21 |website=[[BBC News]] |language=en-GB}}&lt;/ref&gt; ក្នុងនាម​ជា​សមាជិក​នៃ​គ្រួសារសុង លោកស្រី និង​ក្រុម​គ្រួសារ​របស់​លោកស្រី បាន​ដើរតួនាទី​យ៉ាង​សំខាន់​ក្នុង​ការ​កសាង​[[តៃវ៉ាន់|សាធារណរដ្ឋ​ចិន]]។ ក្នុងនាមជាមេដឹកនាំលេចធ្លោម្នាក់នៃឆ្វេងនិយមនៃគណបក្សគួមីនតាង (KMT) លោកស្រីបានបង្កើតគណៈកម្មាធិការបដិវត្តន៍នៃគណបក្សគួមីនតាង។ លោកស្រីបានចូលរួមក្នុងរដ្ឋាភិបាលកុម្មុយនិស្តនៅឆ្នាំ ១៩៤៩ ហើយគឺជា[[ប្រមុខរដ្ឋស្ត្រីតែម្នាក់គត់ដែលមិនមែនជាកុម្មុយនិស្ត នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន]]។ លោកស្រីត្រូវបានតែងតាំងជាប្រធានកិត្តិយសនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ហើយត្រូវបានទទួលស្គាល់ជា[[សមាជិកបក្សកុម្មុយនិស្តចិន]] (CCP) ពីរបីសប្តាហ៍មុនពេលលោកស្រីទទួលមរណភាពនៅឆ្នាំ ១៩៨១។

កើតនៅក្រុង[[ស៊ាងហៃ]] និងបានសិក្សានៅសហរដ្ឋអាមេរិក លោកស្រីបានរៀបការជាមួយលោក [[ស៊ុន យ៉ាតសេន]] ដែលជាស្ថាបនិកនៃសាធារណរដ្ឋចិន និងគណបក្សជាតិនិយមចិន ជាភរិយាទីបីរបស់គាត់ក្នុងឆ្នាំ ១៩១៥ ហើយបានក្លាយជាអ្នកតស៊ូមតិដ៏រឹងមាំម្នាក់សម្រាប់សម្ព័ន្ធភាព KMT-CCP របស់លោក ស៊ុន ដោយប្រឆាំងនឹងការបែកបាក់របស់លោក [[ឈៀង កៃសេក]] ជាមួយគណបក្សកុម្មុយនិស្តចិន  ក្នុងឆ្នាំ ១៩២៧។ ក្នុងអំឡុង[[សង្គ្រាមចិន-ជប៉ុនលើកទីពីរ]] លោកស្រីបានចូលរួមជាមួយបងប្អូនស្រីៗរបស់នាងនៅក្នុងក្រុងចុងគីងលោកស្រីបានចូលរួមជាមួយបងប្អូនស្រីៗរបស់នាងនៅក្នុង រដ្ឋធានីសម័យសង្គ្រាមរបស់ប្រទេសចិន ដើម្បីបង្ហាញពីឯកភាពជាតិ និងការគាំទ្រចំពោះសម្ព័ន្ធភាព KMT-CCP។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្នុងអំឡុង[[សង្គ្រាមផ្ទៃក្នុងចិន]]ជាបន្តបន្ទាប់ នាងបានបន្តគាំទ្រដល់បក្សកុម្មុយនិស្តចិន ដែលនាំឱ្យមានការបែកបាក់ទំនាក់ទំនងជាមួយក្រុមគ្រួសាររបស់នាង។ បន្ទាប់ពីការប្រកាសសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន (PRC) ក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៩ លោកស្រីបានកាន់តំណែងលេចធ្លោជាច្រើននៅក្នុងរដ្ឋាភិបាលកុម្មុយនិស្ត រួមទាំងអនុប្រធានរដ្ឋ  (១៩៤៩-១៩៥៤ ; ១៩៥៩-១៩៧៥) និង[[អនុប្រធាន]]នៃ[[គណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍នៃសភាតំណាងប្រជាជនទូទាំងប្រទេស]] (១៩៥៤–១៩៥៩; ១៩៧៥–១៩៨១)។ លោកស្រីបានធ្វើដំណើរទៅក្រៅប្រទេសក្នុងអំឡុងដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០ ដោយតំណាងឱ្យប្រទេសចិននៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិមួយចំនួន។

បន្ទាប់ពីការបោសសម្អាតប្រធានាធិបតី [[លីវ សាវឈី]] ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៨ លោកស្រី និងលោក [[ដុង ប៊ីវូ]] ក្នុងនាមជាអនុប្រធានាធិបតី បានក្លាយជា[[ប្រមុខរដ្ឋស្ដីទីចិន]]ជាក់ស្ដែងរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧២ នៅពេលដែលលោក ដុង ត្រូវបានតែងតាំងជាប្រធានាធិបតីស្តីទី។ កំឡុងពេល[[បដិវត្តន៍វប្បធម៌]] លោកស្រី ត្រូវបានការពារពីការបោសសម្អាត ក្នុងនាមជាឈ្មោះកំពូលនៅក្នុង[[បញ្ជីកម្មាភិបាលដែលត្រូវការពារ]] ដែលបង្កើតឡើងដោយ ជូ អេនឡាយ។ ទោះបីជាយ៉ាងនេះក្តី ផ្ទះរបស់នាងនៅទីក្រុងប៉េកាំងត្រូវបានឈ្លានពានដោយ[[កងឆ្មាំក្រហម]] ហើយផ្នូរឪពុកម្តាយរបស់នាងនៅទីក្រុងស៊ាងហៃត្រូវបានបំផ្លាញ។{{Sfn|Epstein|1995|p=|pp=550-551}} លោកស្រី បានរួចផុតពីភាពចលាចលនយោបាយនៃបដិវត្តន៍វប្បធម៌ ប៉ុន្តែបានបង្ហាញខ្លួនតិចជាងមុនបន្ទាប់ពីឆ្នាំ ១៩៧៦។ ក្នុងនាមជា[[ប្រធានស្តីទី]]នៃ[[គណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍នៃសភាតំណាងប្រជាជនទូទាំងប្រទេស]]ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៧៦ ដល់ ១៩៧៨ លោកស្រីគឺជាប្រមុខរដ្ឋស្តីទីម្តងទៀត ដោយសារតំណែងប្រធានាធិបតីត្រូវបានលុបចោល។ អំឡុងពេលមានជំងឺចុងក្រោយរបស់លោកស្រីនៅក្នុងខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៨១ លោកស្រីត្រូវបានផ្តល់ងារពិសេសថា «[[ប្រធានកិត្តិយសនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន]]»។

== ឯកសារយោង ==

[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទដែលមានពាក្យជាភាសាចិន]]</text>
      <sha1>f5i9ct9jzu1003urgqa6nwy3s7kpsem</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ហឝ៌វម៌្មទី១</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54737</id>
    <redirect title="ឝ្រេឝ្ឋទេវី" />
    <revision>
      <id>339995</id>
      <timestamp>2026-08-31T12:46:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <comment>Sreynaree1986 បានប្ដូរទីតាំង ទំព័រ [[ហឝ៌វម៌្មទី១]] ទៅ [[ស្រេស្ឋទេវី]]: កែតម្រូវព័ត៌មាន។</comment>
      <origin>339995</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69" sha1="jiy2vzj10m3o6bgkko4jst2ee29yuzr" xml:space="preserve">#បញ្ជូនបន្ត [[ស្រេស្ឋទេវី]]</text>
      <sha1>jiy2vzj10m3o6bgkko4jst2ee29yuzr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ស្រេស្ឋទេវី</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54738</id>
    <redirect title="ឝ្រេឝ្ឋទេវី" />
    <revision>
      <id>339997</id>
      <timestamp>2026-08-31T12:47:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <comment>Sreynaree1986 បានប្ដូរទីតាំង ទំព័រ [[ស្រេស្ឋទេវី]] ទៅ [[ឝ្រេឝ្ឋទេវី]]</comment>
      <origin>339997</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69" sha1="l4x4wq6dd2t9fsvqgpy8nk8xod47cn7" xml:space="preserve">#បញ្ជូនបន្ត [[ឝ្រេឝ្ឋទេវី]]</text>
      <sha1>l4x4wq6dd2t9fsvqgpy8nk8xod47cn7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ការពិភាក្សា:Outline of economics</title>
    <ns>1</ns>
    <id>54739</id>
    <revision>
      <id>340005</id>
      <timestamp>2026-08-31T14:02:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-47559-55</username>
        <id>52735</id>
      </contributor>
      <comment>បានបង្កើតទំព័រដែលផ្ដើមដោយ ==== អត្ថបទកូនចំណងជើង ==== និយមន័យសេដ្ឋកិច្ច [[ឯកសារ:សេដ្ឋកិច្ច|រូបភាពតូច|និយមន័យសេដ្ឋកិច្ច]]</comment>
      <origin>340005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="241" sha1="rd3cyxlk4qc1e2afjko2810249fll88" xml:space="preserve">==== អត្ថបទកូនចំណងជើង ====
និយមន័យសេដ្ឋកិច្ច
[[ឯកសារ:សេដ្ឋកិច្ច|រូបភាពតូច|និយមន័យសេដ្ឋកិច្ច]]</text>
      <sha1>rd3cyxlk4qc1e2afjko2810249fll88</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ជយវម៌្មទី៤</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54740</id>
    <redirect title="រុទ្រទេវី" />
    <revision>
      <id>340012</id>
      <timestamp>2026-08-31T15:41:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <comment>Sreynaree1986 បានប្ដូរទីតាំង ទំព័រ [[ជយវម៌្មទី៤]] ទៅ [[ព្រះមហេសីនៃព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម]]: កែតម្រូវព័ត៌មាន។</comment>
      <origin>340012</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="120" sha1="nwbvo8r5pe068zc93lt385hi86gwij8" xml:space="preserve">#បញ្ជូនបន្ត [[ព្រះមហេសីនៃព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម]]</text>
      <sha1>nwbvo8r5pe068zc93lt385hi86gwij8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ព្រះមហេសីនៃព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54741</id>
    <redirect title="រុទ្រទេវី" />
    <revision>
      <id>340014</id>
      <timestamp>2026-08-31T15:42:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <comment>Sreynaree1986 បានប្ដូរទីតាំង ទំព័រ [[ព្រះមហេសីនៃព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម]] ទៅ [[រុទ្រទេវី]]: កែតម្រូវព័ត៌មាន។</comment>
      <origin>340014</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="7hhyc6a41w4legsm7p8m6x0rpeseqx1" xml:space="preserve">#បញ្ជូនបន្ត [[រុទ្រទេវី]]</text>
      <sha1>7hhyc6a41w4legsm7p8m6x0rpeseqx1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ឦឝានវម៌្មទី២</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54742</id>
    <redirect title="វីរៈទេវី" />
    <revision>
      <id>340018</id>
      <timestamp>2026-08-31T16:00:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <comment>Sreynaree1986 បានប្ដូរទីតាំង ទំព័រ [[ឦឝានវម៌្មទី២]] ទៅ [[វីរទេវី]]: កែតម្រូវព័ត៌មាន។</comment>
      <origin>340018</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="1wd3iqdejats25dgsb5jha7ckedth5z" xml:space="preserve">#បញ្ជូនបន្ត [[វីរទេវី]]</text>
      <sha1>1wd3iqdejats25dgsb5jha7ckedth5z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>វីរទេវី</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54743</id>
    <redirect title="វីរៈទេវី" />
    <revision>
      <id>340020</id>
      <timestamp>2026-08-31T16:00:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sreynaree1986</username>
        <id>47227</id>
      </contributor>
      <comment>Sreynaree1986 បានប្ដូរទីតាំង ទំព័រ [[វីរទេវី]] ទៅ [[វីរៈទេវី]]: កែតម្រូវព័ត៌មាន។</comment>
      <origin>340020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="9vwm5eh6jyzr7zbk5t1lyzjpm1t2knq" xml:space="preserve">#បញ្ជូនបន្ត [[វីរៈទេវី]]</text>
      <sha1>9vwm5eh6jyzr7zbk5t1lyzjpm1t2knq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>អ្នកប្រើប្រាស់:~2026-47487-79</title>
    <ns>2</ns>
    <id>54744</id>
    <revision>
      <id>340029</id>
      <timestamp>2026-09-01T01:34:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-47487-79</username>
        <id>52741</id>
      </contributor>
      <comment>សរយហសរុស</comment>
      <origin>340029</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36" sha1="61xk20vru1oztqpxmrgkfyf1xrn5j4j" xml:space="preserve">ុតតតុយុ្ដតិដ</text>
      <sha1>61xk20vru1oztqpxmrgkfyf1xrn5j4j</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>