Wikipedia
kncwiki
https://knc.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Shafi_kura
MediaWiki 1.47.0-wmf.5
first-letter
Nasha
Taanas
Mana
Faidatema
Mana faidatǝma yǝ
Wikipedia
Mana kǝla Wikipedia yǝn
Liwuram
Mana liwuram yǝ
MediaWiki
Mana MediaWiki yǝ
Jiri
Mana jiri yǝ
Banatǝ
Mana banatǝ yǝ
Nakka
Mana nakka yǝ
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Ethanol
0
474
29113
6219
2026-06-04T22:30:37Z
~2026-33263-23
1507
/* */
29113
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Ethanol''' (kuru sha ethyl alcohol, grain alcohol, drinking alcohol, au alcohol gultin) shima organic compound ye shiro chemical formula CH3CH2OH gultin. Shidǝ alcohol, kuru shi formulanzǝ C2H5OH, C2H6O au EtOH lan ruotǝna, na dǝn Et dǝ ethyl ro waljin. Ethanol dә awo laa fulujin, fulujin, awo laa launu ba'a, awo laa alama kәmbube-a kuru kәji dunowa-a lan.
== Lamintǝ ==
msxr39hlkgydiiyn9ba4m8e6vxivyl1
Gustav Mahler
0
593
29105
29104
2026-06-04T12:13:29Z
Banabulama
37
/* Nəmtada */
29105
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q7304}}
'''Gustav Mahler''' (German: [ˈɡʊstaf ˈmaːlɐ]; 7 July 1860 ⁇ 18 May 1911) shima Austro-Bohemian Romantic composer, kuru shima kam fal dowo fuwuzəna suro zamanzəben. Futu kam fasal garbe sǝdǝna dǝn, shiye kate ada Austro-Germanbe karnu kǝn 19 be-a kuru zamanbe badiyaram karnu kǝn 20 be-a dǝn lamarra laa gade-gade sǝdǝna.
Bohemia lan ya-a awa-a Jewye lan katambo, Mahler təlam Germanye manajin də gananzən nəm ilmunzə kaiyyaye fəlezəna. Ngawo Vienna Conservatory lan 1878 lan tamozənayen, cidawa faida'a fatowa operaye Europe ye lan sədin, hatta suro saa 1897 lan amari yioma Vienna Court Opera (Hofoper) yero wallono. Suro saa mewu Vienna lan, Mahler-shidoni adin Catholicbero walzənadə nashadə səmowo nankaro-am hawarwu anti-Semiticbeye sha nəmkəlado-a nəmkəlado-a sədin. Sonyayi, awowa bəlin sədin-a kuru nəm ngalwo bikkebe-aye səkkə darajanzə kam kura operaye ro wallono, taganasmaro naptə fasarima cidawa Wagner-a, Mozart-a, Tchaikovsky-aye. Dareram kǝnǝnganzǝben shidǝ amari yioma bikke makkarbe New Yorkbe Metropolitan Operabe-a New York Philharmonicbe-aro wallono.
Mahlerbe cidanzədə gana; nguwusoro kənənganzən kaya diwodə cida loktu ganaye kuru shiye kənənganzə conductorye sədin. Cidawa buroye alamanna piano quartet lan letə so də fuwura Vienna lan sədəna dawun baro, cidawa Mahler ye də askərra orchestraye kura-kura ro dawartəna, choruses symphonic ye-a operatic soloists ye-a ro. Cidawa anyi ngəwusoro kambiwuwa sa buro salakkin tədindən, kuru ngəwunzaso kasada amsoye-a amsoye-a sowandayinba; dawunbaro suronzan Symphonynzǝ kǝn indimi-a, kuru kǝnasar Symphonynzǝ kǝn uskuye suro saa 1910-a. Mahlerbe kaiyyanza waratazanadǝ suronzan kayama mowonti Viennese kǝn indimibe-a mbeji, masammanno Arnold Schoenberg-a, Alban Berg-a kuru Anton Webern-a. Dmitri Shostakovich-a Benjamin Britten-a də sandima kayawu dareye karnu kən 20th ye dəwo Mahler ye sha saraana wo kuru sha lezəna də. Karapka Gustav Mahlerbe dunyabedə suro saa 1955ben kokkada kəla kənənga kayamabe-a kənasarwanzə-a darajatə nankaro.
==Kǝnǝnga buroye==
==Ngawar fatobe==
Yalla Mahler ye də gədi Bohemia ye lan kedo, kərma də Czech Republic lan, kuru kəndaram nza kəske-kaya kayama dəye də kam zawal lan cidajin.[1] Bohemia də sadən nasha daula Austria ye lan kara; yalla Mahlerbedə am təlam Germanye manazayinma gana suro Bohemiansben, kuru sandima Yewudiwo. Ngawo adən kayama fuwubedə datəgəramlan hangal duno'a sədin, "sambisoro kam surodəro gayinma, ngaltema kasattənyi".[2] Tada pedlar ye Bernhard Mahler, baanzə kaya ləbtəma dəye, kəlanzə'a daraja gariwu ganayero hafsəgəna, coachman ro walzə kuru dare innkeeper ro walzə.[3] Fato gana laa bəladiya Kaliště lan kaiyiwo (Jamus: Kalischt), kuru suro saa 1857 lan Marie Herrmann nyawono, fero saa 19 kam shawul tandoma fatobe. Saa fuwuyedən Marie ye tada buro salakbe suro tada 14 dəyen sambin, tada sunzə Isidor, shi dəwo ganaro bawono. Ngawo saa indiyen, kəntagə Julyye kawunzə 7 saa 1860 lan, tadanza kən indimi, Gustav, katambo.[4]
Suro kəntawu December saa 1860 yen, Bernhard Mahler ye kamunzədə-a tadanzə-a bərni Jihlava (Jamus: Iglau) ro lezana, na do Bernhard ye kasuwu mbol kənzaye-a mbol kənzaye-a garzəna. Yalladə zauro wurazana, amma suro nduli 12 do yalladəye bərnidən tamboyen, arakkə bas kərmaaro kənəngatə.[4] Jihlava də sadən bərni kasuwuye am 20,000'a, shidoni Gustav'a kaya'a kəla zawalyen fəlezanadə, kaya'a fartəye'a, kaya'a amsoye'a kuru trumpet calls'a kuru marches'a askərraye fatoye'a men.[6] Awowa anyi samma dare banazayin kalmanzə kaiyyabe ngəlaro.[3]
==Nəmtada==
Sa shiye saa diyau lan, Gustav ye piano kakanzǝye sowondǝ kuru tǝnyiro gowono.[7] Shiye nzundunzə bikke makkarye dəga ngalwozəna hatta na Wunderkind fatobero gotəna kuru bikke makkarye jama mewuyero buro salakkin fato bikke makkarye bəlayedən sədəna sa shiye saa mewunzən.[3][5] Gustav də kaiya diwo səraana yaye, hawar maarantanzəye Jihlava Gymnasium lan cinadəye shiga hangalzə ba kuru cida kərayen təngatəyinbaro fəlezəna.[7] Suro saa 1871 lan, təma jaza tadadəye ngalwotəgəye lan, baanzəye sha New Town Gymnasium Prague ye dəro zuzəna, amma Gustav də nadən kurnozənyi kuru tinyi Jihlava ro waltəna.[5] Yim kawu kəntawube 13 kəntagə Aprilye saa 1875-lan shiro awo kəlanzəye zauro sətana loktu yanzəgana Ernst (b. 18 March 1862) bazənadən ngawo dondi kuruwuyen. Mahler ye kaiyya lan awo fanzǝnadǝ bayantǝro sǝragǝna: bana sawanzǝ Josef Steiner ye lan, cida opera Herzog Ernst von Schwaben ("Duke Ernest of Swabia") ye badiyono, yanzǝ fattǝgǝna dǝga taktǝro. Kaya-a libretto-a cida adəyedə kənəngatənyi.[7]
==Yim fuwurawabe==
Bernhard Mahler ye məradə tadanzəye cida kaiyaye dəga banazəna, kuru tada dəye Vienna Conservatory lan nasha laa sədinro kasatsəna.[8] Mahler ganadə pianist nowata Julius Epstein ye sha ngalzəna, kuru saa 1875-76 lan kasatkono.[5] Shiye kəra piano ye lan Epstein'a fuwuzəna kuru dareram saa indi buroye woson shimtiti zuwuna. Saa dareye lan, 1877-78, hangalnzə kəla kəltə-a nəm kəlewanzə-aro cido cidiya Robert Fuchs-a Franz Krenn-a yen. Fuwurawa Mahlerbe gana laa kəngatəgəna; nguwunzaso kolzana sa shiye sandiya wazənalan. Shiye karapka symphonicbe done gaska dareram zamanbe nankaro dawarzanadə bannazəna, ngawo amari yioma kərmaiye Joseph Hellmesbergerye kəla taltəwa ruwotəyen sha waazənayen.[11] Mahler də waneye ilmunzə buro salakbe kəla fuwurawa Conservatorybe orchestraben səwandəna, suro rehearsal-a bikkewa-ayen, amma alamaram cidanzə kura suro orchestra adəben də shima percussionistwo.[12]
Suro fuwurawa Mahlerbe Conservatorybedən fuwulan kaiyya ləbtəma Hugo Wolf mbeji, shi dəwo sawa'a karungube sətanadə. Wolf də raksə shara Conservatory ye dəro kəlanzə'a kalaksənyi kuru sha duwada. Mahler, loktu laan nəmkəlado sədin yayi, shiye awo adəga kozəna Hellmesbergerro wasika ruwozə bas.[11] Shiye loktu-loktulan darasəwa Anton Brucknerbe sədin kuru, ngaltema fuwuranzə gənyi yaye, shiye sha taasirzəna. Yim kawu kəntagə Decemberbe kaunzə 16 saa 1877-lan, bikke makkarye Brucknerbe Third Symphonybedəro lewono, nadən kayamadəga zorzana, kuru lawartəwu ngəwuso lezana. Mahler-a fuwurawa kanjimalibe gade-aye darelan jili symphonybe pianobe dawarzana, shidoni Brucknerro hazanadə.[12] Rokko fuwurawa kaiyabe zamanzəye kada'a, Mahler də cidiya Richard Wagnerben kara, amma awo shiye səraanadə shima kowo kaiyabedə gənyi. Wagnerbe operanzə ndaso yayi surunaro notənyi loktu saa fuwuranzəyen.[13]
Mahler ye conservatory dəga kolzəna suro saa 1878 lan diploma'a amma medal liwulaye kənasar ngəla sədənaye baro.[14] Daji Jamiya Viennabero kərawono (shiye, bawanzəye məradənzən, namzə kuru zauro Maturadəga kozəna, jarawa darebe zauro məradəzəna Gymnasiumlan, shidəwo kəra jamiyaben shartəwo) kuru darasəwa shiye fuwutəgənzə adab-a falsafa-aye fəlezənadəga zəga.[5] Ngawo jamiyadə kolzənayen saa 1879 lan, Mahler ye kungəna gana səbandəna maləmma piano ye lan, kaya ləbtə gozə kowono, kuru saa 1880 lan cantata makkarye, Das klagende Lied ("Kaiyya karəgə kuttaye") tamozəna. Adə, kaiyyanzə buro salakbedə, taasir Wagnerian-a Brucknerian-aye fəlezəna, amma suronzən awowa kaiyyabe kada mbeji shidoni ilmuma kaiyyabe Deryck Cookeye "pure Mahler" lan bayanzənadə.[15] Biskenzə buro salakbedə taktəgəna har saa 1901ro, sa waltə kalaktəna, kasarrataro fəlezanadən.[16]
Mahlerdǝ tamtamnzǝ falsafado Jamusbedǝa isǝna, kuru shiga sawanzǝ Siegfried Lipinerdǝye cidawa Arthur Schopenhauer-a, Friedrich Nietzsche-a, Gustav Fechner-a kuru Hermann Lotze-a ro yitagazǝgǝ. Tafakarwu anyi Mahler-a kaiyanzə-a dəga falzayin ngawo zaman fuwuranzəye dazənayen. Gargam Mahlerbe ruwotəma Jonathan Carrye wono kəla kayamadəbedə "kowo Bohemianbe bas gənyi, bowotə-a kuru marches-a, Bruckner chorales-a Schubert sonatas-a. Kuru shidə kaziyi falsafabe-a metaphysicsbe-a shiye Liner-a lan fəlezənadə-a, sammason,[1].
==Cida buroye 1880-1888==
==Wada buro salakbe==
June lan səta August ro saadənan saa 1880 lan, Mahler ye cidanzə buro salakbe gozəna, fato bikke makkarye katakauye bəla Bad Hall, anəm Linz yedən.[14] Repertorydə operetta bas; shidə, kalma Carrben "cida gana laa", shidoni Mahlerye kasatsənadə ngawo Julius Epsteinye shiro karəngəman cidajin wono.[17] Suro saa 1881 lan, kəntagə arakkəro (kəntagə Septemberlan səta Aprilro sadəna) fato bikke makkarye Laibachyedən (kərma Ljubljana, Slovenia lan) cida cado, na doni kamfani gana amma zauro duno'adə cidawa nguwu jarabtaro dawarzanadən. Na allan, Mahler ye operanzə buro salakye, Verdi ye Il trovatore dəga sədəna, operawa 10 fal kuru operetta kada do loktunzə Laibach lan sədənaye.[18] Ngawo cida adə tamozənayen, Mahler ye Vienna ro waltə kuru loktu gana laa naptə master chorus ye lan cidawono fato bikke makkarye Vienna Carltheater ye lan.
Badiyaram kəntagə Januarybe saa 1883-lan, Mahlerdə amari yioma fato bikke makkarbe bəla Olmützbe (kərmadə Olomouc) Moraviabedən wallono.[18] Dare lan ruwozəna: "Sa gaworam fato bikke makkarye Olmütz ye dəga farzənadən kam do gəratə Alaye jejinro fangin." Ngawo jarabtə magə falye fato bikke makkarye mairibe bəla Hessianbe Kasselyedən, Mahlerdə "Darekta kaiyyabe-a kaiyyabe-a" fato bikke makkarbedəro wallono kəntagə Augustbe saa 1883lan.[19] Mauduwu dəye haiya do Mahler də cidiya Kapellmeister bikke makkarye, Wilhelm Treiber ye dəro gərzəna, shi do sha wazəna də (kuru kamanzə dəye) kuru kənənganzə battiro sədin.[21] Kasam kəji ba dəman, Mahler ye loktuwa kənasarbe Kassel lan səbandəna. Shiye bikke makkarye shiye səraanadə amari cina, Carl Maria von Weberbe Der Freischütz-a, [22] kuru bikke makkarye gade 25-a. Yim kawu kəntawube 23 kəntagə Yunibe saa 1884-lan, kaya kəlanzəye Joseph Victor von Scheffelbe bikke makkarye Der Trompeter von Säckingen ("The Trumpeter of Säckingen") dəro cido, bikke makkarye jama mewuye buro salakbe cida Mahlerbe. nazəmu kərawobe shidoni ruwo kaiyyanzə Lieder Eines Fahrenden Gesellen ("Kaiyyawa Zawaltəmabe") ro walzənadə.[21]
==Lamintǝ<ref><nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Gustav_Mahler#cite_ref-23</nowiki></ref>==
h0n0389avjqgba6qbsd279y51mi2dmx
29106
29105
2026-06-04T12:20:15Z
Banabulama
37
/* Wada buro salakbe */
29106
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q7304}}
'''Gustav Mahler''' (German: [ˈɡʊstaf ˈmaːlɐ]; 7 July 1860 ⁇ 18 May 1911) shima Austro-Bohemian Romantic composer, kuru shima kam fal dowo fuwuzəna suro zamanzəben. Futu kam fasal garbe sǝdǝna dǝn, shiye kate ada Austro-Germanbe karnu kǝn 19 be-a kuru zamanbe badiyaram karnu kǝn 20 be-a dǝn lamarra laa gade-gade sǝdǝna.
Bohemia lan ya-a awa-a Jewye lan katambo, Mahler təlam Germanye manajin də gananzən nəm ilmunzə kaiyyaye fəlezəna. Ngawo Vienna Conservatory lan 1878 lan tamozənayen, cidawa faida'a fatowa operaye Europe ye lan sədin, hatta suro saa 1897 lan amari yioma Vienna Court Opera (Hofoper) yero wallono. Suro saa mewu Vienna lan, Mahler-shidoni adin Catholicbero walzənadə nashadə səmowo nankaro-am hawarwu anti-Semiticbeye sha nəmkəlado-a nəmkəlado-a sədin. Sonyayi, awowa bəlin sədin-a kuru nəm ngalwo bikkebe-aye səkkə darajanzə kam kura operaye ro wallono, taganasmaro naptə fasarima cidawa Wagner-a, Mozart-a, Tchaikovsky-aye. Dareram kǝnǝnganzǝben shidǝ amari yioma bikke makkarbe New Yorkbe Metropolitan Operabe-a New York Philharmonicbe-aro wallono.
Mahlerbe cidanzədə gana; nguwusoro kənənganzən kaya diwodə cida loktu ganaye kuru shiye kənənganzə conductorye sədin. Cidawa buroye alamanna piano quartet lan letə so də fuwura Vienna lan sədəna dawun baro, cidawa Mahler ye də askərra orchestraye kura-kura ro dawartəna, choruses symphonic ye-a operatic soloists ye-a ro. Cidawa anyi ngəwusoro kambiwuwa sa buro salakkin tədindən, kuru ngəwunzaso kasada amsoye-a amsoye-a sowandayinba; dawunbaro suronzan Symphonynzǝ kǝn indimi-a, kuru kǝnasar Symphonynzǝ kǝn uskuye suro saa 1910-a. Mahlerbe kaiyyanza waratazanadǝ suronzan kayama mowonti Viennese kǝn indimibe-a mbeji, masammanno Arnold Schoenberg-a, Alban Berg-a kuru Anton Webern-a. Dmitri Shostakovich-a Benjamin Britten-a də sandima kayawu dareye karnu kən 20th ye dəwo Mahler ye sha saraana wo kuru sha lezəna də. Karapka Gustav Mahlerbe dunyabedə suro saa 1955ben kokkada kəla kənənga kayamabe-a kənasarwanzə-a darajatə nankaro.
==Kǝnǝnga buroye==
==Ngawar fatobe==
Yalla Mahler ye də gədi Bohemia ye lan kedo, kərma də Czech Republic lan, kuru kəndaram nza kəske-kaya kayama dəye də kam zawal lan cidajin.[1] Bohemia də sadən nasha daula Austria ye lan kara; yalla Mahlerbedə am təlam Germanye manazayinma gana suro Bohemiansben, kuru sandima Yewudiwo. Ngawo adən kayama fuwubedə datəgəramlan hangal duno'a sədin, "sambisoro kam surodəro gayinma, ngaltema kasattənyi".[2] Tada pedlar ye Bernhard Mahler, baanzə kaya ləbtəma dəye, kəlanzə'a daraja gariwu ganayero hafsəgəna, coachman ro walzə kuru dare innkeeper ro walzə.[3] Fato gana laa bəladiya Kaliště lan kaiyiwo (Jamus: Kalischt), kuru suro saa 1857 lan Marie Herrmann nyawono, fero saa 19 kam shawul tandoma fatobe. Saa fuwuyedən Marie ye tada buro salakbe suro tada 14 dəyen sambin, tada sunzə Isidor, shi dəwo ganaro bawono. Ngawo saa indiyen, kəntagə Julyye kawunzə 7 saa 1860 lan, tadanza kən indimi, Gustav, katambo.[4]
Suro kəntawu December saa 1860 yen, Bernhard Mahler ye kamunzədə-a tadanzə-a bərni Jihlava (Jamus: Iglau) ro lezana, na do Bernhard ye kasuwu mbol kənzaye-a mbol kənzaye-a garzəna. Yalladə zauro wurazana, amma suro nduli 12 do yalladəye bərnidən tamboyen, arakkə bas kərmaaro kənəngatə.[4] Jihlava də sadən bərni kasuwuye am 20,000'a, shidoni Gustav'a kaya'a kəla zawalyen fəlezanadə, kaya'a fartəye'a, kaya'a amsoye'a kuru trumpet calls'a kuru marches'a askərraye fatoye'a men.[6] Awowa anyi samma dare banazayin kalmanzə kaiyyabe ngəlaro.[3]
==Nəmtada==
Sa shiye saa diyau lan, Gustav ye piano kakanzǝye sowondǝ kuru tǝnyiro gowono.[7] Shiye nzundunzə bikke makkarye dəga ngalwozəna hatta na Wunderkind fatobero gotəna kuru bikke makkarye jama mewuyero buro salakkin fato bikke makkarye bəlayedən sədəna sa shiye saa mewunzən.[3][5] Gustav də kaiya diwo səraana yaye, hawar maarantanzəye Jihlava Gymnasium lan cinadəye shiga hangalzə ba kuru cida kərayen təngatəyinbaro fəlezəna.[7] Suro saa 1871 lan, təma jaza tadadəye ngalwotəgəye lan, baanzəye sha New Town Gymnasium Prague ye dəro zuzəna, amma Gustav də nadən kurnozənyi kuru tinyi Jihlava ro waltəna.[5] Yim kawu kəntawube 13 kəntagə Aprilye saa 1875-lan shiro awo kəlanzəye zauro sətana loktu yanzəgana Ernst (b. 18 March 1862) bazənadən ngawo dondi kuruwuyen. Mahler ye kaiyya lan awo fanzǝnadǝ bayantǝro sǝragǝna: bana sawanzǝ Josef Steiner ye lan, cida opera Herzog Ernst von Schwaben ("Duke Ernest of Swabia") ye badiyono, yanzǝ fattǝgǝna dǝga taktǝro. Kaya-a libretto-a cida adəyedə kənəngatənyi.[7]
==Yim fuwurawabe==
Bernhard Mahler ye məradə tadanzəye cida kaiyaye dəga banazəna, kuru tada dəye Vienna Conservatory lan nasha laa sədinro kasatsəna.[8] Mahler ganadə pianist nowata Julius Epstein ye sha ngalzəna, kuru saa 1875-76 lan kasatkono.[5] Shiye kəra piano ye lan Epstein'a fuwuzəna kuru dareram saa indi buroye woson shimtiti zuwuna. Saa dareye lan, 1877-78, hangalnzə kəla kəltə-a nəm kəlewanzə-aro cido cidiya Robert Fuchs-a Franz Krenn-a yen. Fuwurawa Mahlerbe gana laa kəngatəgəna; nguwunzaso kolzana sa shiye sandiya wazənalan. Shiye karapka symphonicbe done gaska dareram zamanbe nankaro dawarzanadə bannazəna, ngawo amari yioma kərmaiye Joseph Hellmesbergerye kəla taltəwa ruwotəyen sha waazənayen.[11] Mahler də waneye ilmunzə buro salakbe kəla fuwurawa Conservatorybe orchestraben səwandəna, suro rehearsal-a bikkewa-ayen, amma alamaram cidanzə kura suro orchestra adəben də shima percussionistwo.[12]
Suro fuwurawa Mahlerbe Conservatorybedən fuwulan kaiyya ləbtəma Hugo Wolf mbeji, shi dəwo sawa'a karungube sətanadə. Wolf də raksə shara Conservatory ye dəro kəlanzə'a kalaksənyi kuru sha duwada. Mahler, loktu laan nəmkəlado sədin yayi, shiye awo adəga kozəna Hellmesbergerro wasika ruwozə bas.[11] Shiye loktu-loktulan darasəwa Anton Brucknerbe sədin kuru, ngaltema fuwuranzə gənyi yaye, shiye sha taasirzəna. Yim kawu kəntagə Decemberbe kaunzə 16 saa 1877-lan, bikke makkarye Brucknerbe Third Symphonybedəro lewono, nadən kayamadəga zorzana, kuru lawartəwu ngəwuso lezana. Mahler-a fuwurawa kanjimalibe gade-aye darelan jili symphonybe pianobe dawarzana, shidoni Brucknerro hazanadə.[12] Rokko fuwurawa kaiyabe zamanzəye kada'a, Mahler də cidiya Richard Wagnerben kara, amma awo shiye səraanadə shima kowo kaiyabedə gənyi. Wagnerbe operanzə ndaso yayi surunaro notənyi loktu saa fuwuranzəyen.[13]
Mahler ye conservatory dəga kolzəna suro saa 1878 lan diploma'a amma medal liwulaye kənasar ngəla sədənaye baro.[14] Daji Jamiya Viennabero kərawono (shiye, bawanzəye məradənzən, namzə kuru zauro Maturadəga kozəna, jarawa darebe zauro məradəzəna Gymnasiumlan, shidəwo kəra jamiyaben shartəwo) kuru darasəwa shiye fuwutəgənzə adab-a falsafa-aye fəlezənadəga zəga.[5] Ngawo jamiyadə kolzənayen saa 1879 lan, Mahler ye kungəna gana səbandəna maləmma piano ye lan, kaya ləbtə gozə kowono, kuru saa 1880 lan cantata makkarye, Das klagende Lied ("Kaiyya karəgə kuttaye") tamozəna. Adə, kaiyyanzə buro salakbedə, taasir Wagnerian-a Brucknerian-aye fəlezəna, amma suronzən awowa kaiyyabe kada mbeji shidoni ilmuma kaiyyabe Deryck Cookeye "pure Mahler" lan bayanzənadə.[15] Biskenzə buro salakbedə taktəgəna har saa 1901ro, sa waltə kalaktəna, kasarrataro fəlezanadən.[16]
Mahlerdǝ tamtamnzǝ falsafado Jamusbedǝa isǝna, kuru shiga sawanzǝ Siegfried Lipinerdǝye cidawa Arthur Schopenhauer-a, Friedrich Nietzsche-a, Gustav Fechner-a kuru Hermann Lotze-a ro yitagazǝgǝ. Tafakarwu anyi Mahler-a kaiyanzə-a dəga falzayin ngawo zaman fuwuranzəye dazənayen. Gargam Mahlerbe ruwotəma Jonathan Carrye wono kəla kayamadəbedə "kowo Bohemianbe bas gənyi, bowotə-a kuru marches-a, Bruckner chorales-a Schubert sonatas-a. Kuru shidə kaziyi falsafabe-a metaphysicsbe-a shiye Liner-a lan fəlezənadə-a, sammason,[1].
==Cida buroye 1880-1888==
==Wada buro salakbe==
June lan səta August ro saadənan saa 1880 lan, Mahler ye cidanzə buro salakbe gozəna, fato bikke makkarye katakauye bəla Bad Hall, anəm Linz yedən.[14] Repertorydə operetta bas; shidə, kalma Carrben "cida gana laa", shidoni Mahlerye kasatsənadə ngawo Julius Epsteinye shiro karəngəman cidajin wono.[17] Suro saa 1881 lan, kəntagə arakkəro (kəntagə Septemberlan səta Aprilro sadəna) fato bikke makkarye Laibachyedən (kərma Ljubljana, Slovenia lan) cida cado, na doni kamfani gana amma zauro duno'adə cidawa nguwu jarabtaro dawarzanadən. Na allan, Mahler ye operanzə buro salakye, Verdi ye Il trovatore dəga sədəna, operawa 10 fal kuru operetta kada do loktunzə Laibach lan sədənaye.[18] Ngawo cida adə tamozənayen, Mahler ye Vienna ro waltə kuru loktu gana laa naptə master chorus ye lan cidawono fato bikke makkarye Vienna Carltheater ye lan.
Badiyaram kəntagə Januarybe saa 1883-lan, Mahlerdə amari yioma fato bikke makkarbe bəla Olmützbe (kərmadə Olomouc) Moraviabedən wallono.[18] Dare lan ruwozəna: "Sa gaworam fato bikke makkarye Olmütz ye dəga farzənadən kam do gəratə Alaye jejinro fangin." Ngawo jarabtə magə falye fato bikke makkarye mairibe bəla Hessianbe Kasselyedən, Mahlerdə "Darekta kaiyyabe-a kaiyyabe-a" fato bikke makkarbedəro wallono kəntagə Augustbe saa 1883lan.[19] Mauduwu dəye haiya do Mahler də cidiya Kapellmeister bikke makkarye, Wilhelm Treiber ye dəro gərzəna, shi do sha wazəna də (kuru kamanzə dəye) kuru kənənganzə battiro sədin.[21] Kasam kəji ba dəman, Mahler ye loktuwa kənasarbe Kassel lan səbandəna. Shiye bikke makkarye shiye səraanadə amari cina, Carl Maria von Weberbe Der Freischütz-a, [22] kuru bikke makkarye gade 25-a. Yim kawu kəntawube 23 kəntagə Yunibe saa 1884-lan, kaya kəlanzəye Joseph Victor von Scheffelbe bikke makkarye Der Trompeter von Säckingen ("The Trumpeter of Säckingen") dəro cido, bikke makkarye jama mewuye buro salakbe cida Mahlerbe. nazəmu kərawobe shidoni ruwo kaiyyanzə Lieder Eines Fahrenden Gesellen ("Kaiyyawa Zawaltəmabe") ro walzənadə.[21]
==Prague-a Leipzig-a==
Prague lan, citə bəlintə lardə Czech yedə su-a faida-a fato bikke makkarye bəlin Czech ye dəga sərana, kuru adəye səkə fato bikke makkarye Neues Deutsches ye dəga ngawozəna. Cida Mahlerbedə shima banazəgə ngawotə adəga dabtə futu opera Germanbe ngəla-ngəla sədinlan.[24] Shiye kənasar buroye cidawa Mozart-a Wagner-aye yitagattəgəlan səwandəna, kayawu doni cidanzə sammason shiga kəlzayinma, [22] amma futu shiye kəlanzəlaro cidanzə-a kuru nəm kəlanzəye-adəye nəmgadegade suwudəna, kuru kayama kamanzə ilmuma Ludwig Slansky-a dəga kolzana. Suro kəntagəwanzə 12 Prague lan bikkewa 68 opera 14 ye sədəna (suwu 12 bəlin suro bikkewanzəyen), kuru Beethoven's Ninth Symphony buro salakkin kənəngəmanzən sədəna. Dareram zaman dəyen, suro kəntagə Julyye saa 1886 lan, Mahler ye Prague kolzə cidanzə Neues Stadttheater Leipzig ye dəga gowono, na done cidamanzə kura Arthur Nikisch ye dəga loktu fal lan badizana də. Kazǝyi adǝ badiyaramman kǝla futu sandi indidǝ cidawa fato bikke makkarye Wagner's Ring cyclebedǝ yaksayinben. Kwasa Nikisch ye, kəntawu February ye lan səta April ro saadənan saa 1887 lan, Mahler ye awo samma gozəna (Götterdämmerung dawun baro), kuru kənasar jamaye kura səbandəna. Adǝye, sonyayi, shiga orchestradǝn su'a suwudǝnyi, shido futu kǝrmainzǝ dictatorialbe-a kuru jadawanzǝ rehearsalbe-a wazǝnadǝ.[24][25]
Leipzig lan, Mahler ye Captain Carl von Weber (1849-1897) dəga sawa'ano, diwo kayama dəye, kuru kasatsana bikke makkarye Weber ye tamotənyi dəga dawartəro. Mahler ye kurtəwa kayabe mbeji dəga ruwozə kuru kəlzəna, nasha laa cidawa Weberbe gade faidatəna, kuru kaya kəlanzəye kəlzəna.[26] Biske makkarye Stadttheater lan, yim kawu 20 January 1888 lan, awo faida'a do kura'a fatowa operaye Germanye kada mbeji. (Kaiyyama Russiabe Tchaikovskydə bikke kən yakkəmedəro kəntawu Januarybe kawunzə 29lan lezəna.)[24] Cidadə zauro təmowona; kənasarnzədəye daraja Mahlerbe jamaye səsangəna, kuru shiro shimtiti kungənaye suwudəna.[26] Mahler ye yalla Weber ye ro kəltəgə də zauro hangal gənazəna, dalil kərawo Mahler ye kamu Carl von Weber ye Marion Mathilde (1857-1931) ye də, nasha indison zauro zau yaye, misallo kayama Nasaraye Ethel Smyth ye fanzəna, dareram lan awo laa wakazənyi. Suro kəntagə February-a March-a saa 1888-ayen Mahlerye Symphonynzə buroyedə kurzə kuru tamozəna, daji letəram uwulan. Loktu fallan Mahlerye kitawu nazəmuwa am Jamusbe Des Knaben Wunderhorn ("The Youth's Magic Horn") dəga səbandəna, shidoni nazəmuwanzə ngəwu saa 12 fuwubedəro sədinma.[24][n 2]
Yim kawu kəntawube 17 kəntawu Maybe saa 1888-lan, Mahlerye tinyiro cidanzə Leipzigbedə kolzəna ngawo manaja kura fato bikke makkarbe Stadttheaterbe, Albert Goldberg-a gashiptanayen. Son yaye, Mahler də Angelo Neumann ye Prague lan bowono (kuru awo shiro tinadə kasatkono) nadən bikke makkarye "Die drei Pintos" nzəye dəga diwo nankaro, kuru dare fim Der Barbier von Bagdad ye Peter Cornelius ye dəga sutuluwuna. Naptə gana adə (July lan səta September ro saadəna) kurnotənyi lan daano, Mahler'a duwada ngawo kəlanzən fəlezənayen. Adǝgaima, ngǝnǝktǝ sawanzǝ Viennabe kureye Guido Adler-a kuru cellist David Popper-aye sǝkǝ, su Mahlerbe dǝ fuwuzǝ amari yioma Opera Hungarianbe Budapestbe ro wallono. Shiga intabiu sadǝna, awo ngǝla sǝdǝna, kuru shiro cida dǝga sadǝna kuru kasattǝna (watǝnyi lan) 1 October 1888 lan.[29]
==kaya lǝptǝma==
Saa buroye cida Mahlerbedən, kaya ləbtədə cida loktu ganabe. Kate Laibach-a Olmütz-a ye waltəramzəyen shiye kəla ayawa Richard Leander-a Tirso de Molina-aye cidazəna, darelan kitawu I Lieder-a Gesänge-a ("Kaiyya-a Kasam-a") lan sabkono.[30] Mahler ye kaiyyanza buro salak ye, Lieder eines fahrenden Gesellen, Kassel lan ləbsana də, aya kəlanzəye lan, amma nazəmu buro salak ye də, "Wenn mein Schatz Hochzeit macht" ("Sa kərawonyi kamuro waljiya") də ruwo nazəmu Wunderhorn ye dəga zayin. Kaiyya kən indimi-a kən diyaume-adə First Symphonyro kəllata, shidoni Mahlerye saa 1888lan tamozənadə, loktu nəmkamza Marion von Weber-a yedən. Duno Mahlerbe fanzənadə suro kayaben fəlejin, shidoni burosalakkin nazəmu symphonicbe movement uwuro ruwotənadə kuru faraskəram bayantəbe mbeji. Letəramma anyiye falnza, "Blumine" də, dare kollatə, cidanzə buroye Der Trompeter von Säckingen lan ruwotəna.[24][26] Ngawo kaiyyadə tamozənayen, Mahlerye nazəmu kaiyyabe minti 20ye, Totenfeier "Funeral Rites" dəga ləbkono, shidoni darelan kaiyyanzə kən indimibe buro salakyero walzənadə.[31]
Kəla cidawa fattəgəna au bannatənaben ngəwuro mana-a mbeji saa Mahlerbe buroyedən.[32] Koma Dutch ye Willem Mengelberg ye kasatsəna kəla Symphony buro salak ye də zauro nəm kurazəna cida symphonic buro salak ye ro waltəro, kuru am ngawonzəye mbejiro waljin. Suro saa 1938 yen, Mengelberg ye bayanzəna kəla nəm mbeji awo shiro "Dresden archive" gultin dəyen, kitawuwa muskoye kada nanzən Marion von Weber ye.[33] Futu gargamma Mahlerbe Donald Mitchellbe wono, waneye kitawuwa muskobe Mahlerbe faida'a cidawa symphonicbe buroyedə Dresdenlan gənatəna;
==Budapest-a Hamburg-a saa 1888-1897==
==Biske makkarbe Mairibe, Budapest==
Sa Budapestro nazənadən suro kəntawu Octoberye saa 1888lan, Mahlerye luwala adaye kate amma lardə Hungarianyedo letəramma Magyarisationye saraanadə-a kuru fuwutəwudo ada ada Austro-Germanye lardədəye rotə-a fuwutə-a saraanadə-a sətana. Suro fato operabedən karapka conservativebe duno'a, amari yioma kaiyabe Sándor Erkel shima fuwumanzəwo, awowa gargam-a ada-a operabe gana laa sətana. Sa Mahler ye cidanzə badizənadən, camp fuwutəyedə duno'a səbandəna ngawo Ferenc von Beniczky'a intendant ro təkkənayen.[34] Kəndaram zauro kəskedə nozənadən, Mahlerye hangal gənazə lewono; shiye luwonzə buro salakbedə kəla amari yiomaben dawarzəna hatta January 1889ro, sa shiye bikkewa təlam Hungarianbe Wagnerbe Das Rheingold-a Die Walküre-a sədindən amsoye sha saraanaro.[35] Son yaye, kənasarwanzə buroyedə baro wallono loktu dawari Ring cycle-a operawa Germanbe gade-adə karapka conservativebe bəlinsoye karəgənza bannazanadən shi done faraskəram adabe "Hungarian" dəga səraanadə.[35] Biskewa makkarbe Jamusbe gənyiso kulastəlan, Mahlerye suro saa 1890ben Italyro ziyara sədəna na doni cidawa shiye səbandənadə shima Mascagnibe karəngəro Cavalleria rusticana (Budapestlan bikke makkarye kəntagə Decemberbe kaunzə 26 saa 1890).[34]
Yim kawu kəntawube 18 kəntawu Fabarairube saa 1889-lan, Bernhard Mahler bawono; adəye dareram saadəyen kərmu yanzəgana Mahlerbe Leopoldine-a (kəntagə Septemberye kawunzə 27)-a yanzə-a (kəntagə Octoberbe kawunzə 11)-a jasha.[34] Kəntawu October saa 1889 lan Mahler ye yanzəganawa feroye diyau (Alois-a, Otto-a, Justine-a, Emma-a) dəga kəlanzəro gowono. Sandidə fato hayaye Vienna lan gənaada. Mahler kəlanzəma nəlewa batti sətana, shiro haemorrhoids-a migraine-a kuru nguwuro septic-a mbeji.[36] Ngawo fatowa-a nəlewa-a ngawotəyen gana laa bikke makkarye First Symphony ye də, Budapest lan kəntagə Novemberye kawunzə 20 saa 1889 lan, awo asutəramma gənyi. Bastǝma August Beer ye kuruwu dǝye bayanzǝna kǝla hangalza ngawo letǝram buroye dǝn "audiable opposition" ro walzǝna ngawo Finale ye dǝlan.[37] Mahler də zauro hangalzə cizəna kəla manawa kuttu Vienna Conservatory zamanzəyen, Viktor von Herzfeld, shi done Mahler də, alamanna amari yioma kada kawunzəye yeyi, shidə kayama gənyiro tawatsəgəna.[34][38]
Suro saa 1891 lan, Hungary ye hakku siyasabero lezənadə fato operayedən fəlezəna loktu Beniczky'a kəntawu Februarybe kawunzə 1lan Count Géza Zichyye falzənadən, kam daraja'a kəla Mahlerben nəm kəla kisandibe gotəro nyazənadən.[34] Son yaye, Mahler ye awo adə asuzəna kuru gərzən sha Bernhard Pollini'a shawarizayin, amari yioma Stadttheater Hamburg ye tən zaman kəndawuye-a beye-a saa 1890 lan, kuru contract də gərtəro musko təkkəna kəntagə January ye kawunzə 15 saa 1891 lan. 14 March 1891. Letənzən shiro kungəna ngəwu səbandəna.[39] Kǝnasarnzǝ dareye Budapest ye dǝ shima bikke Mozart ye Don Giovanni ye (16 September 1890) shi done Brahms ye sha zazaksəna dǝ, shi done bikkewa dǝlan kǝntawu December ye kawunzǝ 16 saa 1890 lan mbeji dǝ. Loktu saa Budapestben Mahlerbe kayawanzə gana laa Wunderhornbedən dazəna shidoni Volume II-a III-a Lieder und Gesängebe ro walzənadə, kuru First Symphonyro faltə-a.[35]
==Lamintǝ<ref><nowiki>https://en.wikipedia.org/wiki/Gustav_Mahler#cite_ref-23</nowiki></ref>==
hwg3va3uw0mira7utoof00a75bhsjl9
Imperialism
0
652
29115
8553
2026-06-04T22:39:18Z
~2026-33263-23
1507
/* */
29115
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Kərmai kərmaibe də shima lamarra, dawari ilmube au haldo duno lardəwa diyabe'a gənatə au ndəlamzayin, taganasmaro nəm zaumaro fafaltin, duno kərmaibe'a (kərmai sojabe'a ləmanbe'a) kuru duno kərmaibe'a (nəm duno diplomaticbe'a ada'a kərmai kərmaibe'a) faidatin.
ixmeioa7lpdpf2qxezu3dhxyfb1nu9s
Monarchy
0
1016
29112
12780
2026-06-04T22:23:59Z
~2026-33263-23
1507
/* */
29112
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Mairi''' dә shima jili gomnatibe doni kam fal bǝ saa kadaro sunotin wo, mai dә, shima kura lardәye kәnәngә ro au sai kәrmai dә kolzәna ro. Nəm kərmai siyasabǝ wa kuru duno maibe-adə raksa gade-gade səta namtə kəlanzəbe wa kuru lamarramma waro waljin (kərmai kəlanzəbe), au kərmai kərmaibe kəlanzəbe-aro waljin (kərmai kərmaibe kəlanzəbe), kuru raksa nasha executive wa, legislative wa, kuru judicial wa sammason lejin.
c23z10xaqt4lldsniw0ih6q1g9r0snn
Monotheism
0
1020
29111
20053
2026-06-04T22:20:45Z
~2026-33263-23
1507
29111
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Monotheism''' dә shima raayi do allah fal dǝ shima allah fal wo. Nǝm gade kate monotheismbe taganasbe dǝga tǝdin, shi donyi Allah fal dǝ kǝlanzǝ fal, kuru monotheismbe suron kuntenro kǝltǝnama, shi donyi allah au awowa allahbe kada tǝdinma, amma sandi samma sandima Ala fal dǝye tǝdinma.
Monotheism də gadezəna henotheism lan, shi donyi adin dəwo kamye kamye adin fal dəa ibadain, amma am gadeye adin gade gadea ibadain dəa daraja tilo lan, kuru monolatrism, shi donyi awowa allahya nguwu mbeji amma awowa allahya falma ibadain. Kalima monolatry dǝ waneye buro salaklan Julius Wellhausen lan faidatǝ
e3qo45cnwmbhe80ynedjiwmmog3rfnc
Kurun
0
1169
29114
26155
2026-06-04T22:31:52Z
~2026-33263-23
1507
/* */
29114
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Kurun''' (kuru sha kurun gultin), shima kurun donyi faida'a, au kurun donyi bana'a lan faidatin.
2jal5k4ppmxetizlr2gye9631m8xxs4
Solar System
0
1322
29108
16112
2026-06-04T17:23:59Z
~2026-33042-78
1505
29108
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
Shi '''Solar System''' də shima gravitationally bound system of the Sun kuru awoa do shilan kokkatadə.
== Lamintǝ ==
95352px3upuisw8fubwxh4t29t5aul9
Theology
0
2688
29107
28802
2026-06-04T17:22:02Z
~2026-33042-78
1505
29107
wikitext
text/x-wiki
'''Theology''' is the study of religious belief from a religious perspective, with a focus on the nature of divinity and the history behind religion. It is taught as an academic discipline, typically in universities and seminaries. It occupies itself with the unique content of analyzing the supernatural, but also deals with religious epistemology, asks and seeks to answer the question of revelation. Revelation pertains to the acceptance of God, gods, or deities, as not only transcendent or above the natural world, but also willing and able to interact with the natural world and to reveal themselves to humankind.
tasd8s1qajctm5cg6rkmzzadty16b7o
Hugo Ballivián
0
2728
29109
28964
2026-06-04T17:26:39Z
Umargana1
21
29109
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Hugo Ballivián Rojas''' (7 June 1901-15 July 1993) də siyasama Bolivia ye kuru cidama askərraye shi do ne kura lardə Bolivia ye kən 44 mǝ ro walzəna ma saa 1951 lan səta 1952 ro saadənan. shiro bowozana kəla shiye kərmai kura do nǝ Constitution lan bowotin dəga gozəro kəla shiye kura lardəye kartəna dəga dabtəro, Víctor Paz Estenssoro. Adə shima kəlanzəro kəriwu do Mamertazo lan notəna də. Kəlanzə'a Palacio Quemado lan gənazəna, Ballivián də shima təma dareye kərmai dəye "musko agogoye'a kalaktəro" amma kəndaram də'a yasayin ba. Lardə sammason kərmai kəla kəltəyǝ warmatəgə-a kuru kazadalawa am adawaye laa dutə-a fursana-aro ikko-a dəman, zanga-zanga-a, cida datə-a, fitəna-adə gozaa kowada.
Lamardə kəlanzəro cizəna loktu Waziri Gomnati Ballivianbe, General Antonio Seleme, nəmgadelan banazəyinro wadə gozənadən, daji Hernán Siles Zuazo shima fuwumanzəwo (sau loktudən Paz Estenssorodə Argentinalan dutənadən). Adəye lamarra do April 9-11, 1952 lan wakazəna də’a banazəna, shi do ne sha fitəna lardə Bolivia ye lan notəna də, au fitəna 1952 ye də. Sandiye gargam Boliviayen nasha njiye faida'a fəlezana, ngawo kənatwu Balliviányedə'a zawal gozana, shidoni nasha kura askərra Boliviaye'a suronzən mbejidə. Camp rebelye dəro letəyedə mizan dəga falzəna, kuru ngawo kawu kada kəriwu balimiye lan kura lardəye dəye Embassy Chile ye dəro nəm ngalwo mazəna. Daji dareram lan gomnati dareye zaman 1880-1952 ye də dawono.
Am nguwuye sha kazadala dareye kərmai kureye dəro zorzana, kuru am gadeye sha generalro cidanzə sədinro sorin futu shiro amanatənadə loktu zauro zauro gargam Boliviayen, Hugo Ballivián Rojasdə suro saa 1993yen bawono, cida siyasabe ndaso yayi kolzəna. Saanzə 92.<ref>Mesa José de; Gisbert, Teresa; and Carlos D. Mesa, ''Historia de Bolivia'', 3rd edition., pp. 584–587.</ref>
== Lamintǝ ==
<references />
[[Nakka:Living people]]
ayzpwbd4xpyvu5pysufusja1pew90b4
29110
29109
2026-06-04T17:49:04Z
Umargana1
21
29110
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Hugo Ballivián Rojas''' (7 June 1901-15 July 1993) də siyasama Bolivia ye kuru cidama askərraye shi do ne kura lardə Bolivia ye kən 44 mǝ ro walzəna ma saa 1951 lan səta 1952 ro saadənan. shiro bowozana kəla shiye kərmai kura do nǝ Constitution lan bowotin dəga gozəro kəla shiye kura lardəye kartəna dəga dabtəro, Víctor Paz Estenssoro. Adə shima kəlanzəro kəriwu do Mamertazo lan notəna də. Kəlanzə'a Palacio Quemado lan gənazəna, Ballivián də shima təma dareye kərmai dəye "musko agogoye'a kalaktəro" amma kəndaram də'a yasayin ba. Lardə sammason kərmai kəla kəltəyǝ warmatəgə-a kuru kazadalawa am adawaye laa dutə-a fursana-aro ikko-a dəman, zanga-zanga-a, cida datə-a, fitəna-adə gozaa kowada.
Lamardə kəlanzəro cizəna loktu Waziri Gomnati Ballivianbe, General Antonio Seleme, nəmgadelan banazəyinro wadə gozənadən, daji Hernán Siles Zuazo shima fuwumanzəwo (sau loktudən Paz Estenssorodə Argentinalan dutənadən). Adəye lamarra do April 9-11, 1952 lan wakazəna də’a banazəna, shi do ne sha fitəna lardə Bolivia yǝ lan notəna də, au fitəna 1952 ye də. Sandiye gargam Boliviayen nasha njiye faida'a fəlezana, ngawo kənatwu Balliviányedə'a zawal gozana, shidoni nasha kura askərra Boliviaye'a suronzən mbejidə. Camp rebelye dəro letəyedə mizan dəga falzəna, kuru ngawo kawu kada kəriwu balimiye lan kura lardəye dəye Embassy Chile ye dəro nəm ngalwo mazəna. Daji dareram lan gomnati dareye zaman 1880-1952 ye də dawono.
Am nguwuye sha kazadala dareye kərmai kureye dəro zorzana, kuru am gadeye sha generalro cidanzə sədinro sorin futu shiro amanatənadə loktu zauro zauro gargam Boliviayen, Hugo Ballivián Rojasdə suro saa 1993yen bawono, cida siyasabe ndaso yayi kolzəna. Saanzə 92.<ref>Mesa José de; Gisbert, Teresa; and Carlos D. Mesa, ''Historia de Bolivia'', 3rd edition., pp. 584–587.</ref>
== Lamintǝ ==
<references />
[[Nakka:Living people]]
pb4ggbhz7dva4teznu21keng28h2c9g