Wikipedia kncwiki https://knc.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Shafi_kura MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter Nasha Taanas Mana Faidatema Mana faidatǝma yǝ Wikipedia Mana kǝla Wikipedia yǝn Liwuram Mana liwuram yǝ MediaWiki Mana MediaWiki yǝ Jiri Mana jiri yǝ Banatǝ Mana banatǝ yǝ Nakka Mana nakka yǝ TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 2692 29767 29711 2026-07-30T04:01:19Z Ummusalmasuleiman2001 55 29767 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Sergio Pietro Ermotti''' (11 May 1960 lan katambo) shima manaja Swiss ye kuru cidawu kungənaye. Saa April 2021 lan səta April 2023 ro saadənan, Ermotti də kura kamfani Swiss Re ye, kamfani inshoraye kura dinalan, Walter Kielholz'a'''<ref>https://www.handelszeitung.ch/insurance/sergio-ermotti-ist-neuer-prasident-des-swiss-re-verwaltungsrates-337640</ref> <ref>https://www.blick.ch/wirtschaft/ende-april-ist-schluss-ubs-chef-ermotti-tritt-als-praesident-von-swiss-re-zurueck-id18524427.html</ref>'''waratazəna. Shima cidawu kura (CEO) UBS Group AG ye kəntawu November ye saa 2011 lan səta kəntawu October ye saa 2020 ro saadənan kuru waltə nasha də suro saa 2023 yen səwandəna.'''<ref>https://www.srf.ch/news/wirtschaft/neuer-ubs-chef-ermotti-der-richtige-mann-fuer-den-schwierigsten-job-der-schweiz</ref>''' Shidə kuru memba hukuma kungənaye dunyabe.'''<ref>https://www.iif.com/About-Us/Board</ref>''' Ermotti ye kərma CEO kungiyaye UBS ye dəga gozəna ngawo awo kasuwu ye 2011 lan wazənayen, letəram kampani ye zauro kəla awo bəlaye’a wuzənayen. Shiye bank də'a waltəm faltə badizəna, dawari'a waltə fasarzəna, arzinyi cista'a kasuwu Swiss ye'a dawudən gənazəna, rokko kadari cista'a kuru hangal gənatə'a kuru banking zar kəske'a. Saa mewu karəngaro kamfanidə'a fuwuzəna, shima kura UBS ye zauro kuruwuro cidazənadə.[5][6] Suro kəntawu Februarybe saa 2020 yen, UBS ye warmajiwo kəla Ralph Hamers, CEO ING Group ye də, shima Ermotti'a waratazəyin naptə CEO ye lan yim kəntawu November ye kawunzə 1, saa 2020. Ngawo Credit Suisse UBS ye sowondənayen, Ermotti də waltə karapka UBS ye dəga fuwuzəyinro sha wallono, Hamers'a falzə yim kəntawu Aprilye kawunzə 5.2020 lan. Ngawo cidanzə banking ye sədənan siyasa Swiss yero faltinro təmatəna.[8] Shiye gasa siyasabe kartəna Bundesratro gawodə wazəna shidə "siyasama gənyi" wono.[9] Nasaralan, Ermottidə təlam Italian-a, German-a, Faransa-a ngəlaro manajin. Kənənga-a ilmu-a buroye Sergio Pietro Ermotti də sha kəntawu Maybe kawunzə 11 saa 1960 lan Lugano, Switzerland lan katambo, bərni təlam Italiya manajin. Ngawo mowonti secondaryyen shiye məradənzə gonyi dekkel shiye au maləm biske dekkelye waltəye gozəna. Kawu sa’anzə 18 sədinro kuru mowonti kuraro kərayin məradənzə’a galtəro, Ermotti ye loktunzə’a cida kəraye Cornèr Bank Lugano ye lan səmbəliyinro shawari cido, na do baanzə cidaro gozəna də, "accounting’a, kungənaye’a awo gade’a lan cizənaro.” cida kəratəye kəlanzəro moto kaiyiwo.[11] Kasuwu kungəna lardə diyabeye sha səkkə, shiye faraskəram allamtəye suro Securities Department bankdəyen badiwono. Shiye diploma ilmu banki ye Swiss ye səwandəna kuru dare cidanzə banki ye lan, faraskəram management ye jamiya Oxford ye dəro kərawono.[12][13] Cida bankibe Ngawo cida kərazənayen Cornèr Bank lan, Ermotti də dare sha kasuwuro kalakca.[10] Suro saa 1986 yen, Ermotti ye Citibank do Zurich ye dəro lezə na do kare’a kasuwu ye sədin ma kuru dare banama kura lardəye ro wallono. Suro saa 1987 lan, ofis Swiss ye banki US ye Merrill Lynch ye Zurich ye dəro lewono,[15] kuru banki dəlan saa 16 ro napkono. Shiye nəm kura kasuwu ye’a kasuwu zarye’a lan badiwono, kuru banazəgə kasuwu zarye banki Switzerland ye də’a faraktəro.[14] Suro saa 1993 lan, sha manaja darekta ro kalakca kuru London ro lezə nasha kasuwu Europe ye dəga fuwuzəyin.[14] Ngawo saa yakkə yen, suro saa 1996 yen, Ermotti də New York ro lezə, naptə kura kasuwu awo’a dunyalan tuwondinma ye ro, na do shiye cidazəna ngawo kura kasuwu equity ye dinaye ro walzənayen kuru shiye wakil executive management committee kasuwu dinaye’a kuru banki zar yikoye’a Merrill Lynch lan. Shiye banki Italy ye UniCredit ro kəllatə suro Milan yen suro kəntawu December saa 2005 yen naptə kura kasuwu ye-a banki zar yikoye-a ngawo UniCredit ye ​​banki Germany ye HypoVereinsbank (HVB) dəga səmowonayen. Saa 2007 lan, shidə banama kura UniCredit ye ​​kuru nasha kasuwuye'a, banki kampani'a kuru banki kəlanzəye'a sədin. Sa shiro nəm CEO ye dəga cedo ngawo CEO Alessandro Profumo ye cidanzə kolzənayen, Unicredit dəga kolzəna suro kəntawu October saa 2010 yen. Ermotti də sha kura kuru kura kura karafka UBS ye Europe, Middle East, Africa (EMEA) ye ro wallono, kuru shiye wakil karafka dəye ro wallono suro kəntawu April ye saa 2011 yen. Ja’awu do 2011 UBS rogue trader scandal ye dəro, Ermotti ye memo suronzəye zuzəna shi do ne: "Wuye fetero bayantəro saragəna kəla kam falye məradənzə au kungəna tuwondin də daraja bank ye də’a kozənaro."[24] Dalil cidanzə bəlin CEO ye dəro, nəm kura kamfani Darwin Airline ye dəga kolzəna saa 2011 lan.[25] Ermotti də shiye wakil kəlakəl do London Stock Exchange ye kate kəntawu October saa 2007-a July saa 2013-a ye lan. Suro saa 2012 yen, cidamanzə Merrill Lynch ye, Andrea Orcel, gozə, cidaram UBS ye kasuwu zar yiwoye dəga fuwuzəyin ro, dareram lan shiga banazə nasha kasuwu Libor ye saa 2013 ye dəga wuzəna lan, kampani kura waltəm faltə’a kuru kəltə’a cida’a fando’a (M&A2) Sa UBS AG də kampani kura ro kalaktəna suro saa 2014 yen, Ermotti də sha CEO UBS Group AG yero karrada. Suro saa 2015 yen, jarida Swiss ye Schweiz am Sonntag ye sha manaja kampani do Swiss Ma == Lamintǝ == <references /> [[Nakka:Living people]] 8un0permklzce3na31vsqqvqb0hlhls 0 3010 29758 2026-07-30T03:41:56Z Ummusalmasuleiman2001 55 Created page with "{{Databox}} Animationdə shima nzundu fim tandobe duwo fotowa tətandin au faltin kuru saraitaro bikketə fotowa təgəndinro tətandin. Animation adabedən, fotowadə muskon kurtin au fentin kəla celluloid sheets zahiryen foto gotə kuru fimlan fəletəro. Animationdə zawal kisandibero asutəna, taanasmaro nasha cidaram biskewa tamtamben. Animation kadadə animation adabe au animation komfutabe fotowa komfutabe (CGI) lan tədənama. Stop motion animation də, taganasm..." 29758 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Animationdə shima nzundu fim tandobe duwo fotowa tətandin au faltin kuru saraitaro bikketə fotowa təgəndinro tətandin. Animation adabedən, fotowadə muskon kurtin au fentin kəla celluloid sheets zahiryen foto gotə kuru fimlan fəletəro. Animationdə zawal kisandibero asutəna, taanasmaro nasha cidaram biskewa tamtamben. Animation kadadə animation adabe au animation komfutabe fotowa komfutabe (CGI) lan tədənama. Stop motion animation də, taganasmaro claymation də, shiye nowata rokko awowa gade anyiyen, amma ganaro. Animation-a live action-a gadezana, amma sandi indidə tilonza ba. Fim tandoma kadaye fim indidə kəlzana. CGI ye foto'a karəngəzəna də, fim tandomaso də raksa awo kuruye 3D animated visual effects (VFX) suro fimnzayen kəlzayin, awo zahirye faidatəro. === Laminate === gxjqmaw4wdsswl8j4tc16itzee2njio 0 3011 29759 2026-07-30T03:45:06Z Ummusalmasuleiman2001 55 Created page with "{{Databox}} Garu kura Chinabedə [4] shima gar kura Chinabewo. Sandiya kəla kalangai yalabe gargammabe kəriyewa Chinabe kurebe-a Imperial Chinabe-ayen garratə kəla am bəladiya Eurasian Steppebe kadaro nzətkawo nankaro. Garuwa buro salakbedə karnu kən 7th BC lan; sandi anyi suro kərmai Qinben kəllata.[5][6] Daula'a kənasartanadəye nizam garuyedə'a faraksana; nasha shiro nowatadə kərmai Mingbe (1368-1644) garzəna. Nzəliwo banatəro, Great Wall də watchto..." 29759 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Garu kura Chinabedə [4] shima gar kura Chinabewo. Sandiya kəla kalangai yalabe gargammabe kəriyewa Chinabe kurebe-a Imperial Chinabe-ayen garratə kəla am bəladiya Eurasian Steppebe kadaro nzətkawo nankaro. Garuwa buro salakbedə karnu kən 7th BC lan; sandi anyi suro kərmai Qinben kəllata.[5][6] Daula'a kənasartanadəye nizam garuyedə'a faraksana; nasha shiro nowatadə kərmai Mingbe (1368-1644) garzəna. Nzəliwo banatəro, Great Wall də watchtowers'a, barracks askərraye'a, garrison stations'a, alama'a konnu au konnuye'a faidatə, kuru darajanzə laiya lenəm areye'a. Dalilla gade Great Wall ye də sandima kalangai'a cistəgə'a (hijira'a hijra'a cistəgə'a, kuru kare'a do Silk Road lan gotin dəro haraji yiko'a), kuru kasuwu'a cistəgə'a.[7] Gar kura do garu kura də Liaodong lan səta gədi lan Lop Lake ro saadəna fəten lan, kuru kalangai Sino-Russia ye yala lan səta kəmoduwu Tao ye anəm lan səta: arc do ci steppe Mongolian ye də'a kurzəna, mita 21,701,196 lan. jumla.[8][3] Shidə na UNESCObe awo kaduwube dunyabe, kuru shiga karrada suro awoa ajabba dunyabe 7 bəlinben suro saa 2007ben.[9][10] Kudəro, nizam nzətkawobe garu kuradəbedə shima awo garbe zauro ajabbawo suro gargamben.[11] === Laminte == d5l16rrwnskofpvjk3orow3t9n0in8h 29760 29759 2026-07-30T03:47:00Z Ummusalmasuleiman2001 55 29760 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[Liwuram:華夷圖附注.jpg|thumb]] Garu kura Chinabedə [4] shima gar kura Chinabewo. Sandiya kəla kalangai yalabe gargammabe kəriyewa Chinabe kurebe-a Imperial Chinabe-ayen garratə kəla am bəladiya Eurasian Steppebe kadaro nzətkawo nankaro. Garuwa buro salakbedə karnu kən 7th BC lan; sandi anyi suro kərmai Qinben kəllata.[5][6] Daula'a kənasartanadəye nizam garuyedə'a faraksana; nasha shiro nowatadə kərmai Mingbe (1368-1644) garzəna. Nzəliwo banatəro, Great Wall də watchtowers'a, barracks askərraye'a, garrison stations'a, alama'a konnu au konnuye'a faidatə, kuru darajanzə laiya lenəm areye'a. Dalilla gade Great Wall ye də sandima kalangai'a cistəgə'a (hijira'a hijra'a cistəgə'a, kuru kare'a do Silk Road lan gotin dəro haraji yiko'a), kuru kasuwu'a cistəgə'a.[7] Gar kura do garu kura də Liaodong lan səta gədi lan Lop Lake ro saadəna fəten lan, kuru kalangai Sino-Russia ye yala lan səta kəmoduwu Tao ye anəm lan səta: arc do ci steppe Mongolian ye də'a kurzəna, mita 21,701,196 lan. jumla.[8][3] Shidə na UNESCObe awo kaduwube dunyabe, kuru shiga karrada suro awoa ajabba dunyabe 7 bəlinben suro saa 2007ben.[9][10] Kudəro, nizam nzətkawobe garu kuradəbedə shima awo garbe zauro ajabbawo suro gargamben.[11] === Laminte == tfiof9znqdaeeaxv37m7r09qti5ee44 0 3012 29761 2026-07-30T03:51:24Z Ummusalmasuleiman2001 55 Created page with "{{Databox}} Maara cidiye (France kureye lan trahiner lan, Latin lan trahere lan, "gotə, kurtə")[1] shima motowa kəllata do kəla zawal maara cidiyen lezayin kuru am au karewa gozayin. Maara cidiye də sha locomotives lan gərzayin (nguwusoro sha "injin" lan nowotə), laadə kəlanzaro lezain yaye, alama nasha nguwu au moto maara cidiye yeyi. Fassəmma-a karewa-adə motowa maara cidiyen gozain, kuruson wagons au carriages lan bowotin. Maara cidiyedə ngal laaro tətand..." 29761 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Maara cidiye (France kureye lan trahiner lan, Latin lan trahere lan, "gotə, kurtə")[1] shima motowa kəllata do kəla zawal maara cidiyen lezayin kuru am au karewa gozayin. Maara cidiye də sha locomotives lan gərzayin (nguwusoro sha "injin" lan nowotə), laadə kəlanzaro lezain yaye, alama nasha nguwu au moto maara cidiye yeyi. Fassəmma-a karewa-adə motowa maara cidiyen gozain, kuruson wagons au carriages lan bowotin. Maara cidiyedə ngal laaro tətandin, au nəmcintə ndikate maara cidiye. Maara cidiye ngəwuso zawal suyelan cidazayin garegare suye'a, friction ganadəye sandiya lenəmare gade'a kozənaro sədin. Lardəwa ngəwu lenəmare maara cidiye faidatayin. Maara cidiyedə fərtənza wagonways lan kara, shidoni zawal maara cidiye faidatinma kuru fərlan faidatin au kebul lan gərtin. Ngawo maara cidiye steam locomotive ye United Kingdom lan saa 1802 lan tandoyen, maara cidiye duwaro dunya samma son tartǝgǝna, adǝye sǝkǝ kare kare-a fasinja-a duwaro kuru taman butunro cidilan bǝlawurozayin. Nizam letəram duwaye-a tram ye-adə buro salakkin dareram saa 1800s yen garratə am nguwu suro bərniyen-a kornzən-a nankaro. Saa 1920s lan baditəna, kuru ngawo kəriwu dunyabe kən indimiyen, maara cidiye diesel-a lantarkiye-adə steam'a falza duno mowonjinro wallono. Ngawo fuwutə motowa-a, moto kura-a, kuru diwalwa kura-kura doni nəmngəwuro letə-a, kuru maara duwa-a, maara cidiye faidanza-a kasuwunza-a ngawono, kuru laiya maara cidiye kada koltəna. Tartə bus ye dəye səkə nizam'a tram ye'a zaktəna loktu adəlan. Tun saa 1970s lan, gomnati'a, am kor'a kəratəmaso'a, kuru am maara cidiye'a banatəmasoye maara cidiye faidatə'a nguwuro sadəna dalil kəndawu ngəla'a kuru gas greenhouseye fulutə'a jili lenəmare cidiye'a gəremiya. Maara cidiye kawudo-ngəwu, buro salakkin 1960s lan gartənadə, motowa-a maara-a bəlawuro korin-a dawu-dawu-aro gaska sədin. Maara cidiye do letəram jamaye də faidanzə nguwuzəna tən saa 1970s lan, naptə karno diwalwa kura kura do jama nguwu'a kuru diwal fuwutəye ro, futu maara cidiye kambaiye karnu kən 21st ye də yeyi. Maara cidiye karewa gotabedə sambisoro faidaa nasha karewa ngəwu yadoben misallo kuntuwul-a arkəm-a, kuru adəgaima nəmzau diwalbe doni motowa karewa gotabe suwudinsodə fulutəro. Maara cidiye nowatadə diwalwa flat lan cidajin yayi, maara cidiye musammanne kada diwalwa gade-gaden cidazayin. Monorailsdə maara cidiye fallan cidajin, amma funiculars-a rack railways-adə sandiya gadero tətandəna kəla cidi kəla cidiyen kotəro. Maara cidiye jarabtəbe jili high-speed maglevs, shidoni magnetic levitation faidatə sami zawalben fəlejinmadə, tən saa 1970s lan fuwutə badizana kuru raksə kaso maara cidiye nowatadəga kozənaro lejin. Maara cidiye do kəndawu gade faidatin ma alamanna gas alagəlabe-a hydrogen-a də sandima fuwutə karnu kən 21st ye wo. === Laminte === 70sw4uam96ffdrguuae0kqny667lnvy 29762 29761 2026-07-30T03:53:05Z Ummusalmasuleiman2001 55 29762 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Maara cidiye (France kureye lan trahiner lan, Latin lan trahere lan, "gotə, kurtə")<ref>https://web.archive.org/web/20050526072449/http://www.askoxford.com/concise_oed/train?view=uk</ref> shima motowa kəllata do kəla zawal maara cidiyen lezayin kuru am au karewa gozayin. Maara cidiye də sha locomotives lan gərzayin (nguwusoro sha "injin" lan nowotə), laadə kəlanzaro lezain yaye, alama nasha nguwu au moto maara cidiye yeyi. Fassəmma-a karewa-adə motowa maara cidiyen gozain, kuruson wagons au carriages lan bowotin. Maara cidiyedə ngal laaro tətandin, au nəmcintə ndikate maara cidiye. Maara cidiye ngəwuso zawal suyelan cidazayin garegare suye'a, friction ganadəye sandiya lenəmare gade'a kozənaro sədin. Lardəwa ngəwu lenəmare maara cidiye faidatayin. Maara cidiyedə fərtənza wagonways lan kara, shidoni zawal maara cidiye faidatinma kuru fərlan faidatin au kebul lan gərtin. Ngawo maara cidiye steam locomotive ye United Kingdom lan saa 1802 lan tandoyen, maara cidiye duwaro dunya samma son tartǝgǝna, adǝye sǝkǝ kare kare-a fasinja-a duwaro kuru taman butunro cidilan bǝlawurozayin. Nizam letəram duwaye-a tram ye-adə buro salakkin dareram saa 1800s yen garratə am nguwu suro bərniyen-a kornzən-a nankaro. Saa 1920s lan baditəna, kuru ngawo kəriwu dunyabe kən indimiyen, maara cidiye diesel-a lantarkiye-adə steam'a falza duno mowonjinro wallono. Ngawo fuwutə motowa-a, moto kura-a, kuru diwalwa kura-kura doni nəmngəwuro letə-a, kuru maara duwa-a, maara cidiye faidanza-a kasuwunza-a ngawono, kuru laiya maara cidiye kada koltəna. Tartə bus ye dəye səkə nizam'a tram ye'a zaktəna loktu adəlan. Tun saa 1970s lan, gomnati'a, am kor'a kəratəmaso'a, kuru am maara cidiye'a banatəmasoye maara cidiye faidatə'a nguwuro sadəna dalil kəndawu ngəla'a kuru gas greenhouseye fulutə'a jili lenəmare cidiye'a gəremiya. Maara cidiye kawudo-ngəwu, buro salakkin 1960s lan gartənadə, motowa-a maara-a bəlawuro korin-a dawu-dawu-aro gaska sədin. Maara cidiye do letəram jamaye də faidanzə nguwuzəna tən saa 1970s lan, naptə karno diwalwa kura kura do jama nguwu'a kuru diwal fuwutəye ro, futu maara cidiye kambaiye karnu kən 21st ye də yeyi. Maara cidiye karewa gotabedə sambisoro faidaa nasha karewa ngəwu yadoben misallo kuntuwul-a arkəm-a, kuru adəgaima nəmzau diwalbe doni motowa karewa gotabe suwudinsodə fulutəro. Maara cidiye nowatadə diwalwa flat lan cidajin yayi, maara cidiye musammanne kada diwalwa gade-gaden cidazayin. Monorailsdə maara cidiye fallan cidajin, amma funiculars-a rack railways-adə sandiya gadero tətandəna kəla cidi kəla cidiyen kotəro. Maara cidiye jarabtəbe jili high-speed maglevs, shidoni magnetic levitation faidatə sami zawalben fəlejinmadə, tən saa 1970s lan fuwutə badizana kuru raksə kaso maara cidiye nowatadəga kozənaro lejin. Maara cidiye do kəndawu gade faidatin ma alamanna gas alagəlabe-a hydrogen-a də sandima fuwutə karnu kən 21st ye wo. === Laminte === ow388ymg8ju2ctakqcdwl5n72s4n1qs 29763 29762 2026-07-30T03:54:38Z Ummusalmasuleiman2001 55 29763 wikitext text/x-wiki {{Databox}} Maara cidiye (France kureye lan trahiner lan, Latin lan trahere lan, "gotə, kurtə")<ref>https://web.archive.org/web/20050526072449/http://www.askoxford.com/concise_oed/train?view=uk</ref> shima motowa kəllata do kəla zawal maara cidiyen lezayin kuru am au karewa gozayin. Maara cidiye də sha locomotives lan gərzayin (nguwusoro sha "injin" lan nowotə), laadə kəlanzaro lezain yaye, alama nasha nguwu au moto maara cidiye yeyi. Fassəmma-a karewa-adə motowa maara cidiyen gozain, kuruson wagons au carriages lan bowotin. Maara cidiyedə ngal laaro tətandin, au nəmcintə ndikate maara cidiye. Maara cidiye ngəwuso zawal suyelan cidazayin garegare suye'a, friction ganadəye sandiya lenəmare gade'a kozənaro sədin. Lardəwa ngəwu lenəmare maara cidiye faidatayin. [[Liwuram:Поезд на фоне горы Шатрище. Воронежская область.jpg|thumb]] Maara cidiyedə fərtənza wagonways lan kara, shidoni zawal maara cidiye faidatinma kuru fərlan faidatin au kebul lan gərtin. Ngawo maara cidiye steam locomotive ye United Kingdom lan saa 1802 lan tandoyen, maara cidiye duwaro dunya samma son tartǝgǝna, adǝye sǝkǝ kare kare-a fasinja-a duwaro kuru taman butunro cidilan bǝlawurozayin. Nizam letəram duwaye-a tram ye-adə buro salakkin dareram saa 1800s yen garratə am nguwu suro bərniyen-a kornzən-a nankaro. Saa 1920s lan baditəna, kuru ngawo kəriwu dunyabe kən indimiyen, maara cidiye diesel-a lantarkiye-adə steam'a falza duno mowonjinro wallono. Ngawo fuwutə motowa-a, moto kura-a, kuru diwalwa kura-kura doni nəmngəwuro letə-a, kuru maara duwa-a, maara cidiye faidanza-a kasuwunza-a ngawono, kuru laiya maara cidiye kada koltəna. Tartə bus ye dəye səkə nizam'a tram ye'a zaktəna loktu adəlan. Tun saa 1970s lan, gomnati'a, am kor'a kəratəmaso'a, kuru am maara cidiye'a banatəmasoye maara cidiye faidatə'a nguwuro sadəna dalil kəndawu ngəla'a kuru gas greenhouseye fulutə'a jili lenəmare cidiye'a gəremiya. Maara cidiye kawudo-ngəwu, buro salakkin 1960s lan gartənadə, motowa-a maara-a bəlawuro korin-a dawu-dawu-aro gaska sədin. Maara cidiye do letəram jamaye də faidanzə nguwuzəna tən saa 1970s lan, naptə karno diwalwa kura kura do jama nguwu'a kuru diwal fuwutəye ro, futu maara cidiye kambaiye karnu kən 21st ye də yeyi. Maara cidiye karewa gotabedə sambisoro faidaa nasha karewa ngəwu yadoben misallo kuntuwul-a arkəm-a, kuru adəgaima nəmzau diwalbe doni motowa karewa gotabe suwudinsodə fulutəro. Maara cidiye nowatadə diwalwa flat lan cidajin yayi, maara cidiye musammanne kada diwalwa gade-gaden cidazayin. Monorailsdə maara cidiye fallan cidajin, amma funiculars-a rack railways-adə sandiya gadero tətandəna kəla cidi kəla cidiyen kotəro. Maara cidiye jarabtəbe jili high-speed maglevs, shidoni magnetic levitation faidatə sami zawalben fəlejinmadə, tən saa 1970s lan fuwutə badizana kuru raksə kaso maara cidiye nowatadəga kozənaro lejin. Maara cidiye do kəndawu gade faidatin ma alamanna gas alagəlabe-a hydrogen-a də sandima fuwutə karnu kən 21st ye wo. === Laminte === ldk01qhj3bej2h5egwwwkk0aokguc9o 29764 29763 2026-07-30T03:55:07Z Ummusalmasuleiman2001 55 29764 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Maara cidi''' ye (France kureye lan trahiner lan, Latin lan trahere lan, "gotə, kurtə")<ref>https://web.archive.org/web/20050526072449/http://www.askoxford.com/concise_oed/train?view=uk</ref> shima motowa kəllata do kəla zawal maara cidiyen lezayin kuru am au karewa gozayin. Maara cidiye də sha locomotives lan gərzayin (nguwusoro sha "injin" lan nowotə), laadə kəlanzaro lezain yaye, alama nasha nguwu au moto maara cidiye yeyi. Fassəmma-a karewa-adə motowa maara cidiyen gozain, kuruson wagons au carriages lan bowotin. Maara cidiyedə ngal laaro tətandin, au nəmcintə ndikate maara cidiye. Maara cidiye ngəwuso zawal suyelan cidazayin garegare suye'a, friction ganadəye sandiya lenəmare gade'a kozənaro sədin. Lardəwa ngəwu lenəmare maara cidiye faidatayin. [[Liwuram:Поезд на фоне горы Шатрище. Воронежская область.jpg|thumb]] Maara cidiyedə fərtənza wagonways lan kara, shidoni zawal maara cidiye faidatinma kuru fərlan faidatin au kebul lan gərtin. Ngawo maara cidiye steam locomotive ye United Kingdom lan saa 1802 lan tandoyen, maara cidiye duwaro dunya samma son tartǝgǝna, adǝye sǝkǝ kare kare-a fasinja-a duwaro kuru taman butunro cidilan bǝlawurozayin. Nizam letəram duwaye-a tram ye-adə buro salakkin dareram saa 1800s yen garratə am nguwu suro bərniyen-a kornzən-a nankaro. Saa 1920s lan baditəna, kuru ngawo kəriwu dunyabe kən indimiyen, maara cidiye diesel-a lantarkiye-adə steam'a falza duno mowonjinro wallono. Ngawo fuwutə motowa-a, moto kura-a, kuru diwalwa kura-kura doni nəmngəwuro letə-a, kuru maara duwa-a, maara cidiye faidanza-a kasuwunza-a ngawono, kuru laiya maara cidiye kada koltəna. Tartə bus ye dəye səkə nizam'a tram ye'a zaktəna loktu adəlan. Tun saa 1970s lan, gomnati'a, am kor'a kəratəmaso'a, kuru am maara cidiye'a banatəmasoye maara cidiye faidatə'a nguwuro sadəna dalil kəndawu ngəla'a kuru gas greenhouseye fulutə'a jili lenəmare cidiye'a gəremiya. Maara cidiye kawudo-ngəwu, buro salakkin 1960s lan gartənadə, motowa-a maara-a bəlawuro korin-a dawu-dawu-aro gaska sədin. Maara cidiye do letəram jamaye də faidanzə nguwuzəna tən saa 1970s lan, naptə karno diwalwa kura kura do jama nguwu'a kuru diwal fuwutəye ro, futu maara cidiye kambaiye karnu kən 21st ye də yeyi. Maara cidiye karewa gotabedə sambisoro faidaa nasha karewa ngəwu yadoben misallo kuntuwul-a arkəm-a, kuru adəgaima nəmzau diwalbe doni motowa karewa gotabe suwudinsodə fulutəro. Maara cidiye nowatadə diwalwa flat lan cidajin yayi, maara cidiye musammanne kada diwalwa gade-gaden cidazayin. Monorailsdə maara cidiye fallan cidajin, amma funiculars-a rack railways-adə sandiya gadero tətandəna kəla cidi kəla cidiyen kotəro. Maara cidiye jarabtəbe jili high-speed maglevs, shidoni magnetic levitation faidatə sami zawalben fəlejinmadə, tən saa 1970s lan fuwutə badizana kuru raksə kaso maara cidiye nowatadəga kozənaro lejin. Maara cidiye do kəndawu gade faidatin ma alamanna gas alagəlabe-a hydrogen-a də sandima fuwutə karnu kən 21st ye wo. === Laminte === j5hq00oj5asvhcapkl8gzsck5jsf5wv 0 3013 29765 2026-07-30T03:57:56Z Ummusalmasuleiman2001 55 Created page with "{{Databox}} '''Continentdə''' shima nasha cidibe kura-kura ndasowoso. Continents sodə sandiya convention lan asutin shartəwa zauro kəladən gənyi. Continentaldə raksə cidi kura falro waljin, cidi laa kuru kərtawa shi korinna laa kəla shi continental shelfben au ngawonzən aw nasha laa cidi kuraye, futu lamar Asiabe-a Europebe-a suro Eurasiaben gadənayeyi. Ma'anawa gade-gade anyiye səkə, adadu continentbedə gade-gadejin, hatta tulurro saadəna au diyau yeyi...." 29765 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Continentdə''' shima nasha cidibe kura-kura ndasowoso. Continents sodə sandiya convention lan asutin shartəwa zauro kəladən gənyi. Continentaldə raksə cidi kura falro waljin, cidi laa kuru kərtawa shi korinna laa kəla shi continental shelfben au ngawonzən aw nasha laa cidi kuraye, futu lamar Asiabe-a Europebe-a suro Eurasiaben gadənayeyi. Ma'anawa gade-gade anyiye səkə, adadu continentbedə gade-gadejin, hatta tulurro saadəna au diyau yeyi. Lardəwa təlam Nasaraben manazayin ngəwunzaso continent tulur asuzana. Tartip kura lan sǝta ganaro suwudǝna lan, tulur adǝ sandima Asia’a, Africa’a, Yala America’a, Anǝm America’a, antarctica’a, Europe’a, Australia’a (au loktu laan oceania au Australasia). Jili gade-gade continents gana'adə nashawa anyi'a kəlzayin; misalla adəyedə shima Asia-a Europe-a Eurasiaro kəlta, [1] yala Americabe-a anəm Americabe-a Americaro kəlta (au America bas), kuru Africa-a, Asia-a, Europe-a Afro-Eurasiaro kəlta. Jazirawa kəmaduwubedə yimlan continent karəngənro kəltayin cidi dunyabe sammaso nasha geographicalbero yaktəro. Cidiya dawari adəyen, lardə'a kərye'a kalangai'a suro kəmaduwu Pacific Ocean ye də'a continent Australia ye'a kəllata nasha Oceania ye də'a kəltəro.[2] Ilmu ilmu cidiye lan, continent də sha "cidi kura dinaye fal, cidi harrata-a continental shelves-a mbeji".[3] Nasha cidibe nasha cidibe kura-kura tulur dəwo kəla tectonic platesben təbandində'a tilo, amma nasha cidibe sənana jili Madagascar sodə'a dawunbaro sandi doni microcontinents lan bowotin də. Continental crust də dunyalan bas nowata.[4] Tafakar do continental drift ye də karnu kən 20 me lan cida tǝwandǝna. Shiye wono continent kərmabedə shima supercontinent (Pangaea) dəwo saa miliyon yer kada kozənalan təbandənadəbe wurtəlan təbandəna. === Ilmu asalbe === Karnu kən 16th lan su Nasarabe continent də kalma continent land lan gowotə, ma'ananzə cidi gozə kozəna au kəllata[5] kuru Latin terra continens lan fasartəna.[6] Sudə maananzə "cidi kəllata au gozə kozəna" au cidi kura.[5] Na'a cidiye kura-kura bas lan faidatin ba-karnu kən 17th ye lan, continent'a (au cidi kura) Isle of Man-a, Ireland-a Wales-a kuru suro saa 1745 yen Sumatra-a ro waltəgəna.[5] Kalima continent də sha faidatəna ruwo Greek-a Latin-a ye kəla "nasha" dunyabe yakkəben fasartəlan, amma təlamma buroyedən kalma maananzə continent'a tilo faidatənyi.[7] Foto fal lan continent də na'a sənana ro faidatin yayi, foto gade lan ilmuwu geography ye walta koro Herodotus ye cisa'a kəla ayi nankaro cidi kura fal continent gade ro yektin ro. Dau karnu kən 17th yedən, peter heylin ye suronzən Cosmographie lan rowono "Fəletadə shima cidi nguwuwo, kuluwu ndasomaye sha dinaye'a yektənyi alama nasha cidiye Europe'a, Asia'a, Africa'a sammasoye rozəna. Suro saa 1727 lan, Ephraim Chambers ye suro Cyclopædia yen ruwozəna, "Dunyadə nasha indiro yakkata: Dina-a Bəlin-a." Kuru suro atlasnzə saa 1752yedən, Emanuel Bowenye continentdə "na kura cidi harrata lardəwa kada kəllata, njiye yektə baro. Adə nankaro Europe-a, Asia-a, Africa-adə continent kura fal, Americadə gadero." continent gade-gadero gotəna. === Laminte === hj5pkbf9mqr4raha10drqv0ug7l4udg 29766 29765 2026-07-30T03:59:30Z Ummusalmasuleiman2001 55 29766 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Continentdə''' shima nasha cidibe kura-kura ndasowoso. Continents sodə sandiya convention lan asutin shartəwa zauro kəladən gənyi. Continentaldə raksə cidi kura falro waljin, cidi laa kuru kərtawa shi korinna laa kəla shi continental shelfben au ngawonzən aw nasha laa cidi kuraye, futu lamar Asiabe-a Europebe-a suro Eurasiaben gadənayeyi. Ma'anawa gade-gade anyiye səkə, adadu continentbedə gade-gadejin, hatta tulurro saadəna au diyau yeyi. Lardəwa təlam Nasaraben manazayin ngəwunzaso continent tulur asuzana. Tartip kura lan sǝta ganaro suwudǝna lan, tulur adǝ sandima Asia’a, Africa’a, Yala America’a, Anǝm America’a, antarctica’a, Europe’a, Australia’a (au loktu laan oceania au Australasia). Jili gade-gade continents gana'adə nashawa anyi'a kəlzayin; misalla adəyedə shima Asia-a Europe-a Eurasiaro kəlta, <ref>https://education.nationalgeographic.org/resource/Continent/</ref> yala Americabe-a anəm Americabe-a Americaro kəlta (au America bas), kuru Africa-a, Asia-a, Europe-a Afro-Eurasiaro kəlta. Jazirawa kəmaduwubedə yimlan continent karəngənro kəltayin cidi dunyabe sammaso nasha geographicalbero yaktəro. Cidiya dawari adəyen, lardə'a kərye'a kalangai'a suro kəmaduwu Pacific Ocean ye də'a continent Australia ye'a kəllata nasha Oceania ye də'a kəltəro.[2] Ilmu ilmu cidiye lan, continent də sha "cidi kura dinaye fal, cidi harrata-a continental shelves-a mbeji".[3] Nasha cidibe nasha cidibe kura-kura tulur dəwo kəla tectonic platesben təbandində'a tilo, amma nasha cidibe sənana jili Madagascar sodə'a dawunbaro sandi doni microcontinents lan bowotin də. Continental crust də dunyalan bas nowata.[4] Tafakar do continental drift ye də karnu kən 20 me lan cida tǝwandǝna. Shiye wono continent kərmabedə shima supercontinent (Pangaea) dəwo saa miliyon yer kada kozənalan təbandənadəbe wurtəlan təbandəna. === Ilmu asalbe === Karnu kən 16th lan su Nasarabe continent də kalma continent land lan gowotə, ma'ananzə cidi gozə kozəna au kəllata[5] kuru Latin terra continens lan fasartəna.[6] Sudə maananzə "cidi kəllata au gozə kozəna" au cidi kura.[5] Na'a cidiye kura-kura bas lan faidatin ba-karnu kən 17th ye lan, continent'a (au cidi kura) Isle of Man-a, Ireland-a Wales-a kuru suro saa 1745 yen Sumatra-a ro waltəgəna.[5] Kalima continent də sha faidatəna ruwo Greek-a Latin-a ye kəla "nasha" dunyabe yakkəben fasartəlan, amma təlamma buroyedən kalma maananzə continent'a tilo faidatənyi.[7] Foto fal lan continent də na'a sənana ro faidatin yayi, foto gade lan ilmuwu geography ye walta koro Herodotus ye cisa'a kəla ayi nankaro cidi kura fal continent gade ro yektin ro. Dau karnu kən 17th yedən, peter heylin ye suronzən Cosmographie lan rowono "Fəletadə shima cidi nguwuwo, kuluwu ndasomaye sha dinaye'a yektənyi alama nasha cidiye Europe'a, Asia'a, Africa'a sammasoye rozəna. Suro saa 1727 lan, Ephraim Chambers ye suro Cyclopædia yen ruwozəna, "Dunyadə nasha indiro yakkata: Dina-a Bəlin-a." Kuru suro atlasnzə saa 1752yedən, Emanuel Bowenye continentdə "na kura cidi harrata lardəwa kada kəllata, njiye yektə baro. Adə nankaro Europe-a, Asia-a, Africa-adə continent kura fal, Americadə gadero." continent gade-gadero gotəna. === Laminte === 8djk20du6opogpu3rl5olyjshzp58zv