Wikipedia kncwiki https://knc.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Shafi_kura MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter Nasha Taanas Mana Faidatema Mana faidatǝma yǝ Wikipedia Mana kǝla Wikipedia yǝn Liwuram Mana liwuram yǝ MediaWiki Mana MediaWiki yǝ Jiri Mana jiri yǝ Banatǝ Mana banatǝ yǝ Nakka Mana nakka yǝ TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 3114 30014 29991 2026-09-01T12:28:10Z Umargana1 21 30014 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Ka'so konnubed'''<nowiki>ə shima kaso waves lantarkiyewo. Nurdǝ suro kareya alama manzar au njiben hangallin bǝlagǝrojin; shiye kasonzǝ kuradǝ suro vacuumben kara. Kaso nurbe na delan shima awo zahirro sambisoro faltinbama shiro c gultinmadə (suro ISO-a IEC-aben c 0 {\zaye c_{0}}</nowiki><ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Speed_of_light#cite_note-IEC-site-6</ref>), kalkallo 299792458 m⋅s-1.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Speed_of_light#cite_note-physconst-c-2</ref> Tawadə dalildə, tawadə dunyabe lan, mitadə shima nəmkuruwu diwal nurbe na delan bəlawurozənadə loktu 1⁄299792458 secondben. Daraja mita 299,792,458 second falyin də alamanna kilomita biliyon 1 awa falyin; Awa fal lan mil miliyon 700. Ta’adir gade c be nankaro, awowa kadaro faidajin kuru nəmkuranzabe infobox dəga wune. Shi koridə, kaso konnubedə, maananzə kaso konnube na delan na ndason yayi na delan fəletənadən.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Speed_of_light#cite_note-IEC-site-6</ref> Jili electromagnetic radiationbe sammaso, suronzan nur turinma mbeji, bəlawurozayin na delan kaso cben futu awoa ngəwu ba-a kuru awoa nadən lezayinso-a, misallo gravitational wavesso. Shi kaso konnubedə suro awoa deben shima awo hangal gənatəmaso sammasobe fal, nəmkasonza jilifi yayi. Dalil adəbe səkə, awoa ngəwu ba-a kuru waves-adə na cben bəlawurozayin suro awoa deben nəmgadetə shi sourcedəbe au inertial reference frame shi hangal gənatəmadəbe muradətənyi. Kaso nurbe suro awo deben shima datəgəram samibe kaso do bayanna, awo, au duno raksə samilan bəlawurojinmawo.[5][6][7] Particles donyi kuri gənyima nəmngəwunzadə raktə duwan c ro lejin amma ngaltema nazəyin ba, futə referenceben muradətənyi shidonyi kasonza ngaltənadən. Nəmcintə kuruwu-a ngal hangal-a nankaro, shi kaso konnubedə taasir asutinma mbeji. Nur shillewuwabe ngəwuso kəla Dunyaben turunadə zaman cintuben təbandəna, daji adamganasoga kolzə tarihi dunyabe kərazayin awoa cintə sorinlan. Sa probes samibe cintəbe-a manatinma, awa kada gojin kawu signaldə bəlawurojinno. Suro komfutaben, kaso konnubedə shima taktə fantəgəbe ganadəga suwudin. Shi kaso nurbe na delan faidatin loktu ngaltə fartəyen nəmcintə kuru zaumaro kalkalro ngaltin. Kaso do nur ye awowa zahirro tartəyin də, misallo glass au kasam, c yeyi gənyi; samunnam, kaso electromagnetic wavesbe nasha wayabedən (kaso konnu latərikibe) c-a kozəna. Adadu ndikate c a kuru kaso v shidonyi nurbe suro karewaben lejinmadə shima refractive index n karewadəbewo (n = ⁠ c / v ⁠). Misallo, nur turinmadəro, shi refractive index glassbedə shima 1.5 yeyi, maananzədə nur suro glassbedə na ⁠ lan bəlawurojin. c / 1.5 ⁠ ≈ kilomita/s 200000 (mi/s 124000); nəm ngalwo kasamye nur turinbedə alamanna 1.0003, adə nankaro nəm kaso nurbe kasamlan alamanna 90 km/s (56 mi/s) yeyi c-a kozəna. Suro nəmkam kəltəben, kaso luminalbedə raktə faidatin.[4] Loktuwalagǝ gadeson, awolagǝ au wavesdǝ alamaram nurga kozǝnaro bǝlagǝrojin, kuru shiga superluminal speed lan bowotin. Somtə kəske kəla kaso galaxies cintəbe dalil shi dunyadəbe faraktənzəben alamaram kaso nurbedəga kozəna, amma shi local velocitydəma raktə fasaltin. Ole Rømer buro salakkin fəlezəna kəla nurdə tiyinzən bəlawurojinba kəra kəla futu kəmballa Jupiterbe Ioben lejinben. Suro kakkadi saa 1865ben, James Clerk Maxwellbe shawari cina kəla nurdə shima wave lantarkiyewo kuru, adə nankaro, kasolan bəlawurojin c.[8] Albert Einsteinbe wono shi kaso nurbedə c kəla awo shiro inertial frame gultindəben shidə sambisoro faltinba kuru shidə namtə nurbedən kara.[9] Shiye kulashi kəla awoa shi postulate gultindəben suwudinmadəga sutuluwuna shi dawari ilmube kəla nəmkamzaben, kuru adəbe fəlezəna kəla shi parameter cdə faidanzə mbeji diya awoa nurbea kuru electromagnetism aben. Suro dawari nəmkamzaben, cdə na-a loktə-a kəljin kuru suro nəmngəwu-duno tiloben fəlejin, E = mc2.[10] == Lamintǝ == jz7zjsw4nlrrxmcz929j5gwh0zcq2u9 0 3126 30015 2026-09-02T04:41:50Z Abba Khaleel 1413 Created page with "{{Databox}} '''Oat''' (Avena sativa), loktu laan oat nowata lan bowotin, shi jili kajim arǝmmabe (Avena) donyi kǝmburo baretin ma kuru kusunyi nzǝro baretin ma, shi donyi su fal lan nowata ma (kambosoro nǝm nguwu lan). Oats də sha fatolan faidatə bare kən indimi ro kalakca, dalil nzədə kusunyi nzadə atam gade so'a samun kuru barewu buroye dəye sha kəlzayin. Oats də winter amusuye ngəlaro kasatcin bawo cereals jili laama so, barley so, kuru rye so yeyi, amma..." 30015 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Oat''' (Avena sativa), loktu laan oat nowata lan bowotin, shi jili kajim arǝmmabe (Avena) donyi kǝmburo baretin ma kuru kusunyi nzǝro baretin ma, shi donyi su fal lan nowata ma (kambosoro nǝm nguwu lan). Oats də sha fatolan faidatə bare kən indimi ro kalakca, dalil nzədə kusunyi nzadə atam gade so'a samun kuru barewu buroye dəye sha kəlzayin. Oats də winter amusuye ngəlaro kasatcin bawo cereals jili laama so, barley so, kuru rye so yeyi, amma kawudo amusuye gana məradəzəna kuru sami ngəwu məradəzəna, adəye sandiya faidaro sədin na'a alamanna Northwest Europe yeyi do amusu amusuye kəli'a. Sandidə raksa katti kəmbu gana-a acid-a kasatsayin. Oats də zauro wurajin kuru dunoaro wurajin, adəye sandiya kolzə kajim kada'a kozayin, kuru atam gade'a rataltəyin madə kwasuwa bawo. Oats də amsoye kəmbunzaro faidatin, surodən oats suye kamtəna au oats rolled ye mbeji. Dunyalan awo tandodə Canada-a Russia-a sandima nguwuwo; kasuwu dunyabedə nasha gana awo tandobe, ngəwuso arkəmdə suro lardəwa tandobedən faidatin. Oats də kəmbu do ne zauro faida'a kuru cholesterol bu ye fulujin kuru kasuwa karəgəye fulujin loktu nguwuro kəmbu lan. Oats lan faida fal do zauro nowata də shima kəmbu dabbawa ye; kəskadə raktə cidi zaktəro baretin kuru surodən mannure kəliro baretin. Bayentə Oat də kajim kuruwu, shidə fato Poaceae ye; raksə mita 1.8 (5.9 ft) ro wurajin. Lambowanzǝdǝ kuruwu, kǝpkata, kuru kuruwu, kuru samiro wurazayin; sandidə raksa sentimita 15 səta 40 ro saadin (5.9 səta 15.7 in) nəm kuruwunza, kuru alamanna millimita 5 səta 15 ro saadin (0.20 səta 0.59 in) nəm faraknza. Lambowadə buro salakkin nodes suro stalkben suluwin, daji sheathdə. Lambowa bǝlin so dǝ sami lan wurazayin, lambo so dǝ gana-gana lan brown ro waljin kuru wilt ro waljin. crown də kəla cidiyen, sa kusunyi də zauro ngəwuro waljiya, stem fal au indi bas sədin (culms), amma sa nəm gade-gade tədiya culms 10 səta 30 ro saadin.[2] Sami kǝska dǝye dǝlan, dalami kǝska dǝye 10-75 spikelets ro waljin. Sandiye kǝlanza pollinate sadin yayi, kashi 1-2% dǝ raksǝ farzayin. Nodes 7-9 mbeji, node woson lambo fal mbeji kuru nodes internodesbe mbeji.[2] Sandi anyi suronzan kambil donyi kasam lan gǝrjin ma mbeji, shi donyi kusunyi oat ye ro waljin ma.[1]: 69–71 [3] Nasha kǝskaye lan arǝm dǝ caryopsis, sau garu donyi tada dǝye dǝ kusunyi dǝro kǝllata. Arǝmma gade so yeyi, caryopsis dǝ suronzǝn husk au bran mbeji, starchy food store au endosperm donyi kusunyi nguwuwa, kuru germ donyi protein nguwu ma, shi donyi kǝska bǝlin ro wurajin ma.[4] 310y9gv3yclexbr917b9zuwbk977zdz 30016 30015 2026-09-02T04:48:44Z Abba Khaleel 1413 30016 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Oat''' (Avena sativa), loktu laan oat nowata lan bowotin, shi jili kajim arǝmmabe (Avena) donyi kǝmburo baretin ma kuru kusunyi nzǝro baretin ma, shi donyi su fal lan nowata ma (kambosoro nǝm nguwu lan). Oats də sha fatolan faidatə bare kən indimi ro kalakca, dalil nzədə kusunyi nzadə atam gade so'a samun kuru barewu buroye dəye sha kəlzayin. Oats də winter amusuye ngəlaro kasatcin bawo cereals jili laama so, barley so, kuru rye so yeyi, amma kawudo amusuye gana məradəzəna kuru sami ngəwu məradəzəna, adəye sandiya faidaro sədin na'a alamanna Northwest Europe yeyi do amusu amusuye kəli'a. Sandidə raksa katti kəmbu gana-a acid-a kasatsayin. Oats də zauro wurajin kuru dunoaro wurajin, adəye sandiya kolzə kajim kada'a kozayin, kuru atam gade'a rataltəyin madə kwasuwa bawo. Oats də amsoye kəmbunzaro faidatin, surodən oats suye kamtəna au oats rolled ye mbeji. Dunyalan awo tandodə Canada-a Russia-a sandima nguwuwo; kasuwu dunyabedə nasha gana awo tandobe, ngəwuso arkəmdə suro lardəwa tandobedən faidatin. Oats də kəmbu do ne zauro faida'a kuru cholesterol bu ye fulujin kuru kasuwa karəgəye fulujin loktu nguwuro kəmbu lan. Oats lan faida fal do zauro nowata də shima kəmbu dabbawa ye; kəskadə raktə cidi zaktəro baretin kuru surodən mannure kəliro baretin. Bayentə Oat də kajim kuruwu, shidə fato Poaceae ye; raksə mita 1.8 (5.9 ft) ro wurajin. Lambowanzǝdǝ kuruwu, kǝpkata, kuru kuruwu, kuru samiro wurazayin; sandidə raksa sentimita 15 səta 40 ro saadin (5.9 səta 15.7 in) nəm kuruwunza, kuru alamanna millimita 5 səta 15 ro saadin (0.20 səta 0.59 in) nəm faraknza. Lambowadə buro salakkin nodes suro stalkben suluwin, daji sheathdə. Lambowa bǝlin so dǝ sami lan wurazayin, lambo so dǝ gana-gana lan brown ro waljin kuru wilt ro waljin. crown də kəla cidiyen, sa kusunyi də zauro ngəwuro waljiya, stem fal au indi bas sədin (culms), amma sa nəm gade-gade tədiya culms 10 səta 30 ro saadin.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Oat#cite_note-McGraw-Hill_Encyc_2012-2</ref> Sami kǝska dǝye dǝlan, dalami kǝska dǝye 10-75 spikelets ro waljin. Sandiye kǝlanza pollinate sadin yayi, kashi 1-2% dǝ raksǝ farzayin. Nodes 7-9 mbeji, node woson lambo fal mbeji kuru nodes internodesbe mbeji.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Oat#cite_note-McGraw-Hill_Encyc_2012-2</ref> Sandi anyi suronzan kambil donyi kasam lan gǝrjin ma mbeji, shi donyi kusunyi oat ye ro waljin ma.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Oat#cite_note-OSaT-1</ref>: 69–71 <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Oat#cite_note-RBGKew-3</ref> Nasha kǝskaye lan arǝm dǝ caryopsis, sau garu donyi tada dǝye dǝ kusunyi dǝro kǝllata. Arǝmma gade so yeyi, caryopsis dǝ suronzǝn husk au bran mbeji, starchy food store au endosperm donyi kusunyi nguwuwa, kuru germ donyi protein nguwu ma, shi donyi kǝska bǝlin ro wurajin ma.[4] == Lamintǝ == jv4if65dipc0lqw2r40xesyib3n33m4 0 3127 30017 2026-09-02T04:51:14Z Abba Khaleel 1413 Created page with "{{Databox}} '''Shankawadə''' arkəm kuru, futu shiga fatolan tətandində, shima kəmbuwa reta jami dunyabe saminbewo, taganasmaro Africa-a Asia-alan. Shankawa shima kusunyi jili kajimbe Oryza sativa (shankawa Asiabe)—au, ngǝwuro, Oryza glaberrima (shangawa Africabe). Shankawa Asiabedə Chinalan fatolan tədin saa 13,500 səta 8,200 kozənalan; Shankawa Africabedə Fəte Africaben saa 3,000 kozənadən kəlanzəlaro fatoro tətandin. Shankawadə adawa dunyabe kadalan..." 30017 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Shankawadə''' arkəm kuru, futu shiga fatolan tətandində, shima kəmbuwa reta jami dunyabe saminbewo, taganasmaro Africa-a Asia-alan. Shankawa shima kusunyi jili kajimbe Oryza sativa (shankawa Asiabe)—au, ngǝwuro, Oryza glaberrima (shangawa Africabe). Shankawa Asiabedə Chinalan fatolan tədin saa 13,500 səta 8,200 kozənalan; Shankawa Africabedə Fəte Africaben saa 3,000 kozənadən kəlanzəlaro fatoro tətandin. Shankawadə adawa dunyabe kadalan nowataro walzəna; suro saa 2023 yen, ton miliyon 800 tətandəna, shidə kən yakkəme ngawo reke-a mai-ayen. Kashi 8% yeyi bas shangawa dunyalan kasuwutin. China-a, India-a, kuru Indonesia-a sandima lardəwa shankawa zauro zayinmawo. Shankawa nguwu lardəwa fuwutə sadinlan tətandində ngawo kərtəyen fattin dalilla alamanna lenəmare-a gənatə-aye səkkə. Nəm nguwu shangawabedə kuliwa bannatəmasoye fuluzayin suronzan kuliso, jilwaso, ngudoso, kuru adəgaima kajimso, kuru kasuwa jili shangawa tartəyeso. Kulashi shangawabe adabe jili shankawa-duck baretə-a, kuru zamanbe kəltəgə kuliwaro cista-adə banna kuliwabe diwal dunoaro kaltəgəro məradəzana. Arǝmma shangawabe harratadǝ gǝrzayin ferno diyabedǝ tutuluwu nankaro; nəm nguwu tutuluyin dəro wutəgəmen, karewadə shangawa brown lan səta shangawa germ-a shangawa bəl-aro saadəna. Laaye parboiled lan faidatin detəro kəskero. Shankawadə suronzən gluten ba; shidə protein cin amma amino acid faida'a nəlewaro məradətəna sammaso gənyi. Shankawa jili gade-gade dunya sammason tǝmzayin. Awo donyi starch ye suro arǝm ye dǝ, amylose a amylopectin a, shi donyi awo gade gade sǝdin ma.[1] Shankawa arkəm kuruwu, Indica cultivar lan təbandənadə, detəlan kalkalro dajin, kuru harzəna kuru təlala. Jili shangawa aromaticbedə, alama basmati-a jasmine-adə, zauro kəmbu detə Asiaben faidatin, kuru sandiya lelenza ngəla-a nəmkəji-a lan gadezana.[2] Shankawa arkəm dawu-dawu, Japonica au Indica cultivar lan, au hybrid indiso, kəli kuru təlala kuru na falro lejin.[3] Jili nzǝ dǝye suronzǝn Calrose, shi donyi cidaram shangawa ye California ye dǝga badizǝna ma, Carnaroli, shi donyi mai shangawa Italy ye ro gozana ma, dalil nzǝ zauro ngǝla ro, [4] kuru shangawa sǝlǝm, shi donyi kǝriwu ro turin dalil anthocyanins nguwu nankaro, kuru sha shangawa haram lan nowotǝ, sau shi donyi fato mairi China ye dǝro gǝnatǝna ma. Shankawa arkəm kori-kori, musammanno Japonica cultivar lan tuwandin, shidə alamaram ovalye kuru jilinzə kəltəram. Shidə zauro kəmbu detə Japanbe alamanna sushi yeyi (shangawa alamanna Koshihikari-a, Hatsushimo-a, Sasanishiki-a, nasha gade-gade yanawu-a kəndaram-a Japanbe lan gadezəna),[6] sau shidə zadənzə rojin loktu detinlan. Kuruson kəmbu tamtamma alamanna mochi (shankawa glutinousbe) ro faidatin, kuru kəmbu Europebe alamanna risotto (shankawa arboriobe) kuru paella (shankawa bombabe, shidəwo jili Indicabe).[2] Shankawa bəl detənadə suronzən kashi 29% carbohydrate-a kashi 2% protein-a mbeji, manganese laa mbeji. Shankawa dinarredə jili laa nzundu geneticbeye suronzən bitamin A mbejiro tətandin. Shankawa tandodə shima kashi fal (1%) gas greenhousebe dunyalan sutuluwin suro saa 2022ben. Zanna kəla futu shankawa tətandində futu yanawu faltəye lejinben nasha-a kuru lamarra arziyibe-aben gadejin. Suro ada adamganaben, shangawadǝ adin-a ada-a kadalan faidajin, misallo nyiyaso. jum1dw8q9iuj9s1oo0di2j7kswbo6s8 30018 30017 2026-09-02T04:53:57Z Abba Khaleel 1413 30018 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Shankawadə''' arkəm kuru, futu shiga fatolan tətandində, shima kəmbuwa reta jami dunyabe saminbewo, taganasmaro Africa-a Asia-alan. Shankawa shima kusunyi jili kajimbe Oryza sativa (shankawa Asiabe)—au, ngǝwuro, Oryza glaberrima (shangawa Africabe). Shankawa Asiabedə Chinalan fatolan tədin saa 13,500 səta 8,200 kozənalan; Shankawa Africabedə Fəte Africaben saa 3,000 kozənadən kəlanzəlaro fatoro tətandin. Shankawadə adawa dunyabe kadalan nowataro walzəna; suro saa 2023 yen, ton miliyon 800 tətandəna, shidə kən yakkəme ngawo reke-a mai-ayen. Kashi 8% yeyi bas shangawa dunyalan kasuwutin. China-a, India-a, kuru Indonesia-a sandima lardəwa shankawa zauro zayinmawo. Shankawa nguwu lardəwa fuwutə sadinlan tətandində ngawo kərtəyen fattin dalilla alamanna lenəmare-a gənatə-aye səkkə. Nəm nguwu shangawabedə kuliwa bannatəmasoye fuluzayin suronzan kuliso, jilwaso, ngudoso, kuru adəgaima kajimso, kuru kasuwa jili shangawa tartəyeso. Kulashi shangawabe adabe jili shankawa-duck baretə-a, kuru zamanbe kəltəgə kuliwaro cista-adə banna kuliwabe diwal dunoaro kaltəgəro məradəzana. Arǝmma shangawabe harratadǝ gǝrzayin ferno diyabedǝ tutuluwu nankaro; nəm nguwu tutuluyin dəro wutəgəmen, karewadə shangawa brown lan səta shangawa germ-a shangawa bəl-aro saadəna. Laaye parboiled lan faidatin detəro kəskero. Shankawadə suronzən gluten ba; shidə protein cin amma amino acid faida'a nəlewaro məradətəna sammaso gənyi. Shankawa jili gade-gade dunya sammason tǝmzayin. Awo donyi starch ye suro arǝm ye dǝ, amylose a amylopectin a, shi donyi awo gade gade sǝdin ma.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rice#cite_note-1</ref> Shankawa arkəm kuruwu, Indica cultivar lan təbandənadə, detəlan kalkalro dajin, kuru harzəna kuru təlala. Jili shangawa aromaticbedə, alama basmati-a jasmine-adə, zauro kəmbu detə Asiaben faidatin, kuru sandiya lelenza ngəla-a nəmkəji-a lan gadezana.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rice#cite_note-pro-2</ref> Shankawa arkəm dawu-dawu, Japonica au Indica cultivar lan, au hybrid indiso, kəli kuru təlala kuru na falro lejin.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rice#cite_note-3</ref> Jili nzǝ dǝye suronzǝn Calrose, shi donyi cidaram shangawa ye California ye dǝga badizǝna ma, Carnaroli, shi donyi mai shangawa Italy ye ro gozana ma, dalil nzǝ zauro ngǝla ro, <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rice#cite_note-4</ref> kuru shangawa sǝlǝm, shi donyi kǝriwu ro turin dalil anthocyanins nguwu nankaro, kuru sha shangawa haram lan nowotǝ, sau shi donyi fato mairi China ye dǝro gǝnatǝna ma. Shankawa arkəm kori-kori, musammanno Japonica cultivar lan tuwandin, shidə alamaram ovalye kuru jilinzə kəltəram. Shidə zauro kəmbu detə Japanbe alamanna sushi yeyi (shangawa alamanna Koshihikari-a, Hatsushimo-a, Sasanishiki-a, nasha gade-gade yanawu-a kəndaram-a Japanbe lan gadezəna),[6] sau shidə zadənzə rojin loktu detinlan. Kuruson kəmbu tamtamma alamanna mochi (shankawa glutinousbe) ro faidatin, kuru kəmbu Europebe alamanna risotto (shankawa arboriobe) kuru paella (shankawa bombabe, shidəwo jili Indicabe).[2] Shankawa bəl detənadə suronzən kashi 29% carbohydrate-a kashi 2% protein-a mbeji, manganese laa mbeji. Shankawa dinarredə jili laa nzundu geneticbeye suronzən bitamin A mbejiro tətandin. Shankawa tandodə shima kashi fal (1%) gas greenhousebe dunyalan sutuluwin suro saa 2022ben. Zanna kəla futu shankawa tətandində futu yanawu faltəye lejinben nasha-a kuru lamarra arziyibe-aben gadejin. Suro ada adamganaben, shangawadǝ adin-a ada-a kadalan faidajin, misallo nyiyaso. == Lamintǝ == 41hxl6486xsdsuzeh7hipmtnk8d6gh8 0 3128 30019 2026-09-02T04:55:54Z Abba Khaleel 1413 Created page with "{{Databox}} '''Rye''' (Secale cereale) də kajim do zauro arkəmro baretin, bare zaktəye-a bare kəmbuye-a. Shidə nasha laa gədi-a yala Europe-a lan səta Russiaro saadənan wurajin. Shidə zauro yanawu amusu-a katti batti-aro kasatcin atam gadeso'a kozənaro, adəye səkə nasha anyilan faidajin; wuratənzə dunowadə kajimso'a dapcin kuru dabbawaro kəmbu ngəwu cin badiyaram saaben. Shidə jili laamabe (Triticeae) shidoni laama-a barley-a suronzən mbejidə. Waneye..." 30019 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Rye''' (Secale cereale) də kajim do zauro arkəmro baretin, bare zaktəye-a bare kəmbuye-a. Shidə nasha laa gədi-a yala Europe-a lan səta Russiaro saadənan wurajin. Shidə zauro yanawu amusu-a katti batti-aro kasatcin atam gadeso'a kozənaro, adəye səkə nasha anyilan faidajin; wuratənzə dunowadə kajimso'a dapcin kuru dabbawaro kəmbu ngəwu cin badiyaram saaben. Shidə jili laamabe (Triticeae) shidoni laama-a barley-a suronzən mbejidə. Waneye ryedə Europero kəska kən indimiro isəna, maananzədə shidə kəltəram gana laamaben dalil Vavilovianbe nganzatəben, kuru darelan shiga kəlanzəlaro baretəna. Arkəm ryebedə burodi-a, mbal-a, whiskey ryebe-a, kəmbu dabbabe-aro faidatin. Scandinavia lan, rye də kəmbu do zaman dauye lan, kuru burodi rye ye də shima kəmbu do zauro nowata wo nadən. Europe lan reta rye dunyabe yeyi sətandin; gana laa kasuwu kate lardəwaben tədin. Laama-rye hybrid, triticale də, nəm ngalwo kəskawa indidəye kəlzəna kuru dunya sammason ngəwuro tətandin. Hawar kurebe Europeben, shi Roggenwolfdə ("wolf ryebe") shidə shetan masarbe au Feldgeist. Bayentə Rye də kajim kuruwu kusunyi nankaro baretin; raksə saa fal au saa indiro waljin. Kəndaram korbe-a nəm gade-gadenzə-a lan nəm kuruwunzə mita 1 səta 3 ro saadin (3+1⁄2 səta 10 ft ro saadəna). Lambowanzǝ liwula-kǝli, kuruwu, kuru kuruwu. Kusunyi dǝ kǝla kǝriwuwa lan gotin au spike donyi centimeters 7 lan sǝta 15 ro saadin ma (2+3⁄4 lan sǝta 6 in) ro saadana. Kǝla dǝ spikelets kada lan kara, falnzawoso kambil indi sǝnana; spikelets də wofila-a kəmburam-a kəladən faltin.[1] Bayan kǝla kǝskaben Bayan kǝla kǝskaben Kusunyi suro huskben Kusunyi suro huskben Arǝmma jili gade-gade Arǝmma jili gade-gade Kusunyi nǝmngǝwunzǝ Kusunyi nǝmngǝwunzǝ Aslu Rye karabe Jili ryebe Secaledǝ suro jili kajimbe Triticeaeben kara, shidonyi suronzǝn arǝmma gade alama barley (Hordeum) a laama (Triticum) a mbeji.[2] Su do Secale də, təlam Italiye segale-a Faransaye seigle-a leyata ma'ananzə "rye", fərtənzə notənyi amma təlam Balkan lan gowotə.[3] Su Nasarabe ryedə Nasara kurebe ryge lan gowotə, Dutch rogge-a, German Roggen-a, Russian рожь rožʹ-a leyata, kuru sammaso maana fal.[4] c3lpqi0faac1zxfjs1pfqt4b5lyh18r 30020 30019 2026-09-02T04:58:22Z Abba Khaleel 1413 30020 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Rye''' (Secale cereale) də kajim do zauro arkəmro baretin, bare zaktəye-a bare kəmbuye-a. Shidə nasha laa gədi-a yala Europe-a lan səta Russiaro saadənan wurajin. Shidə zauro yanawu amusu-a katti batti-aro kasatcin atam gadeso'a kozənaro, adəye səkə nasha anyilan faidajin; wuratənzə dunowadə kajimso'a dapcin kuru dabbawaro kəmbu ngəwu cin badiyaram saaben. Shidə jili laamabe (Triticeae) shidoni laama-a barley-a suronzən mbejidə. Waneye ryedə Europero kəska kən indimiro isəna, maananzədə shidə kəltəram gana laamaben dalil Vavilovianbe nganzatəben, kuru darelan shiga kəlanzəlaro baretəna. Arkəm ryebedə burodi-a, mbal-a, whiskey ryebe-a, kəmbu dabbabe-aro faidatin. Scandinavia lan, rye də kəmbu do zaman dauye lan, kuru burodi rye ye də shima kəmbu do zauro nowata wo nadən. Europe lan reta rye dunyabe yeyi sətandin; gana laa kasuwu kate lardəwaben tədin. Laama-rye hybrid, triticale də, nəm ngalwo kəskawa indidəye kəlzəna kuru dunya sammason ngəwuro tətandin. Hawar kurebe Europeben, shi Roggenwolfdə ("wolf ryebe") shidə shetan masarbe au Feldgeist. Bayentə Rye də kajim kuruwu kusunyi nankaro baretin; raksə saa fal au saa indiro waljin. Kəndaram korbe-a nəm gade-gadenzə-a lan nəm kuruwunzə mita 1 səta 3 ro saadin (3+1⁄2 səta 10 ft ro saadəna). Lambowanzǝ liwula-kǝli, kuruwu, kuru kuruwu. Kusunyi dǝ kǝla kǝriwuwa lan gotin au spike donyi centimeters 7 lan sǝta 15 ro saadin ma (2+3⁄4 lan sǝta 6 in) ro saadana. Kǝla dǝ spikelets kada lan kara, falnzawoso kambil indi sǝnana; spikelets də wofila-a kəmburam-a kəladən faltin.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rye#cite_note-PlantVillage-1</ref> Bayan kǝla kǝskaben Bayan kǝla kǝskaben Kusunyi suro huskben Kusunyi suro huskben Arǝmma jili gade-gade Arǝmma jili gade-gade Kusunyi nǝmngǝwunzǝ Kusunyi nǝmngǝwunzǝ Aslu Rye karabe Jili ryebe Secaledǝ suro jili kajimbe Triticeaeben kara, shidonyi suronzǝn arǝmma gade alama barley (Hordeum) a laama (Triticum) a mbeji.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rye#cite_note-Soreng-2017-2</ref> Su do Secale də, təlam Italiye segale-a Faransaye seigle-a leyata ma'ananzə "rye", fərtənzə notənyi amma təlam Balkan lan gowotə.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rye#cite_note-3</ref> Su Nasarabe ryedə Nasara kurebe ryge lan gowotə, Dutch rogge-a, German Roggen-a, Russian рожь rožʹ-a leyata, kuru sammaso maana fal.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Rye#cite_note-4</ref> == Lamintǝ == dfudbj58syfoeqgd8a4h5sd35lkb71c