AbdulRahman AbdulRazaq

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="knc">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>kncwiki</dbname>
    <base>https://knc.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Shafi_kura</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.20</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Nasha</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Taanas</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Mana</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Faidatema</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Mana faidatǝma yǝ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Mana kǝla Wikipedia yǝn</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Liwuram</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Mana liwuram yǝ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Mana MediaWiki yǝ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Jiri</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Mana jiri yǝ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Banatǝ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Mana banatǝ yǝ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Nakka</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Mana nakka yǝ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>AbdulRahman AbdulRazaq</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2625</id>
    <revision>
      <id>30078</id>
      <parentid>28582</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T19:02:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MohammedBama123</username>
        <id>36</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>30078</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2967" sha1="hlhvc7f4i65kf17ho4rqajwf5t16tli" xml:space="preserve">{{Databox}}
AbdulRahman AbdulRazaq (kərtəgən; kəntagə Februarybe kaunzə 5 saa 1960lan katambo) siyasama Nigeriabe shidoni gomna kəriye Kwarabe saa 2019lan sətanadə.

Shidə buron CEO kəndawu kəndawube First Fuels Limitedbe. Shiye kərmai kəriye Kwaraye saa 2003-a, 2007-a 2011-a lan kəriwuzəna amma kənasartənyi cidiya jamiyya siyasabe fuwutə faltəyen kuru Bukola Sarakiye sha kənasartəna saa 2003-a 2007-a, kuru Abdulfatah Ahmedye saa 2011-a lan. Son yaye, suro saa 2019 yen, waltə kərmai jamiyya siyasabe Nigeriaye, All Progressives Congress lan gaska sədəna, kuru gomna kəriye Kwaraye ro wallono, ngawo karno gomnati kəriyedəye saa 2019 lan kənasartənayen.[5] Suro saa 2021 lan, shiye KwaraLEARN suro ilmu zamtəyen yitagatsəgəna maləmmaro duno kənjo nankaro.[6] Suro kəntawu Maybe saa 2023, loktu kəlele buro salakbe KwaraLEARNbe baditənzəben, shiye faraskəramdəga letəgəramzə ngəla falro warmajiwo.[7] Yim kawu kəntawube 1 kəntagə Ogustabe saa 2023-lan, shi-a gomnawa gade arakkə-adə suro kura lardəbe Bola Ahmed Tinububen lezana kəlele kərmai kəlabe lardəbe kən 63me nankaro.

Kǝnǝnga buroye
Shidə kəriye Kanoyen katambo.[4] AbdulRahman də tada Alhaji Abdulganiyu Abdulrasaq SAN ye, shi do ne lawyer yalaye buro salak ye Nigeria lan.

Moranti ya bərni kura Kaduna ye dəro kərawono kate saa 1966-a 1968-a lan; Moworonti Bishop Smithbe Ilorinbe kate saa 1970-a 1971-ayen; kuru mowonti gumnatibe Kaduna lan shiye jarawa shaida mowonti kurabe fəte Africabe suro saa 1976 (WASSCE) səbandəna gulzanadən.[4][9]

Cida
Siyasa
Shiye siyasaro 1999lan kara sa Nigeriaye demokradiyaro waltənadən. Suro saa 2011 lan, karno gomnati kəriye Kwarayedən kənasartənyi kəla faraskəram majalisku fuwutəye faltəyen (CPC) [10] kuru waltə kənasartənyi kəla faraskəram Senatorial District Kwaraye kəla faraskəram Peoples Democratic Party (PDP) yen saa 2011-a 20115-a indison. Shiye karno kura kərmaiye majalisku fuwutəwu sammabe kəriye Kwarabe suro kəntawu Octoberbe saa 2018lan zuwuna.[12][10]

Shiga gomna kəriye Kwara yero karrada karno gomnatiye saa 2019 ye do kəntawu March ye kawunzə 9 saa 2019 lan tədəndən kuru kəntawu May ye kawunzə 29 saa 2019 lan sədənadən.[13] Yim kawu kəntawube 19 kəntawu Marchbe saa 2023, Abdulrahman Abdulrazaqdə kənasartəma kuru waltə gomna kəriye Kwarabero karrada shiye gawilmanzə Yaman Abdullahi kəla jama Democratic Party PDPben kənasartənadə shiye karnodən karno ngəwu səbandəna.[14]

Yim kawu kəntawube 24 kəntawu Maybe saa 2023, shiye kura karapka gomnatiwa Nigeriabe samno cinna zakkata gomnatiwabe shidoni Abujalan tədəndən gomna kəriye Sokotobe kureye, Aminu Tambuwal, shidoni kura karapkadəbe suro saa 2022ben walzənadə, [15] gomnati Oyiyobe, kura kura.[16]

Kǝnǝnga kǝlanzǝbe
Shiye Prof. Olufolake Abdulrazaq-a nyawono (kəntawu Ogustabe kawunzə 2 saa 1967-lan katambo), kuru kamu-a kwa-adə tadawa yakkə satana.</text>
      <sha1>hlhvc7f4i65kf17ho4rqajwf5t16tli</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdellatif Kechiche</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2831</id>
    <revision>
      <id>30076</id>
      <parentid>29352</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T18:57:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MohammedBama123</username>
        <id>36</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>30076</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7900" sha1="h3ylkz48rl7c5q5klg1gxq7059lrl80" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Abdel Kechiche''' (Faransabe: Arabic: عبد اللطيف كشيش, kəntagə Disembaye kawunzə 7 saa 1960lan katambo), kuru shiga Abdel Kechichelan nozana, shidə fim tandoma kuru bikke makkaryema Tunisia-Fransabe.

Fasalnzə alagəlaro notənadə, shiro lamba César Awardsye kadaro sadəna, surodən fim shiyeyi baro biske kərawo-a dama-aye (2003) kuru sirri atamye (2007), kuru Palme d'Or kəlele fimbe Cannesye saa 2013yedən fimnzə Blue Is the Warmest1 Colour-a.
==Kǝnǝnga buroye==
Tunis, Tunisia lan katambo, Kechiche də amnzə kura'a Nice, France ro hijra sa'anzə arakkə. Bikke makkarye zauro səraanadə, Antibes Conservatorylan kəra bikke makkarye sədin. Bikkewa makkarye kada Cote d’Azur lan sədəna, zauro nowatadə bikke makkarye Federico Garcia Lorca ye saa 1978 lan kuru bikke makkarye Eduardo Manet ye saa fuwuyedən. Shiye amari yiomaro zauro hangalzə cina futu bikke makkarye lan cidajin yeyi; shiye fasal garbe dəga yitagatsəgəna kəlele Avignon yen saa 1981 lan.
==Cida==
Suro fimyen, fimnzə bikke makkarye buro salakyedə shima fim Abdelkrim Bahioulye Mint Tea lan, nadən hijirawu Algeriaye gana Parisro lezə arziyinzə səwandə.[3]

André Téchiné ye sha saa 1987 lan hayawono suro fim The Innocents yen na doni rokko Sandrine Bonnaire-a Jean-Claude Brialy-ayen bikke makkarye lan bikkezəna dən. Askəra fim Nouri Bouzidbe Beznessro, shiye lamba bikke makkaryema kongabe ngalwoma kəlele Namurbe saa 1992lan zuwuna.[4]

Suro saa 2003 lan, Biskewa kərawobe-a dama-a (L’Esquive) də ruwozə kuru amari cina, bikkewu makkarye amateurye-a kungəna gana-a. Fim də fuwurawa maaranta kuraye bəla sənana Parisian ye do bikke Marivaux ye kərazayin dəga zəgayin. Fim də kənasar daraja'a fim ləbtəma'a am biske makkarye notənyi'a; shiga bastəwuye sha fim kura Faransaye saa 2004 ye dəro saraana. Fim də lamba diyau zuwuna suro 30th César Awards ye saa 2005 ye lan: Fim shiyeyi baro, Darekta shiyeyi baro, kuru Screenplay shiyeyi baro au Adaptation. Sara Forestier bikke makkaryema kuradə César bikke makkaryema zauro ngəlaro zuwuna kəla fimnzə biske kərawo-a dama-ayen.As an actor, his introduction to most English-speaking audiences was starring as Ashade the taxi driver in the 2005 psychological thriller Sorry, Haters, an &quot;official selection&quot; in both the Toronto International and American Film Institute's film festivals.

He was decorated by the government of Zine El Abidine Ben Ali in 2005 and in 2008.[5]

He then directed The Secret of the Grain (La Graine et le mulet) in 2006, which evokes the journey of a worker of Maghrebian origin who wants to establish a restaurant in the port of Sete as an inheritance for his family, but meets French bureaucratic opposition.[6] The film had its world premiere in the main competition of the 64th Venice International Film Festival, where it won the Special Jury Prize, the film also received the FIPRESCI Prize, the Louis Delluc Prize and the César Awards for Best Film and Best Director.[7]

Kechiche's fourth film Black Venus (Vénus Noire) had its world premiere in the main competition of the 67th Venice International Film Festival in 2010. The film follows the life of Saartjie Baartman, a Khoikhoi woman from the early 19th century who was exhibited and objectified in Europe for her voluptuous figure. The film's critical reception was positive, despite only receiving only one nomination at the 37th César Awards.[8]Namtə bikke makkaryemayen, badiyaramzə lawartəwu təlam Nasaraye ngəwusoro naptə Ashade dəreba taksiye suro fim hangalye Sorry, Haters saa 2005yedən, &quot;karno hukumabe&quot; suro kawuskewa fimbe Toronto International-a American Film Institute-a indison.

Gumnati Zine El Abidine Ben Ali ye sha zayezəna saa 2005-a 2008-a lan.

Daji shiye amari cina kəla The Secret of the Grain (La Graine et le mulet) suro saa 2006 yen, shi done bəlawuro cidama asal Maghrebian ye done fato kəmbuye suro ci njiye Sete yen yallanzəro waratatəro səraana dəga səsangəna, amma am cidaram France ye dəga kəla kəlzana.[6] Fim də suro gasa kura kəlele fimbe Venice ye kən 64th ye lan fəlezana, na done Special Jury Prize ye zuwuna də, fim də kuruson FIPRESCI Prize ye-a, Louis Delluc Prize ye-a César Awards ye-a fim ngəla-a amari yioma ngəla-a ye səwandəna.[7]

Kechiche ye fimnzə kən diyaume Black Venus (Vénus Noire) də suro gasa kura kəlele fimbe Venice ye kən 67th ye saa 2010 lan fəlezana. Fim də kəndaramma Saartjie Baartman ye zəgayin, kamu Khoikhoi ye badiyaram karnu kən 19th ye dəwo Europe lan fəlezəna kuru awo kəlanzən fəlezəna də. Fim dəga amsoye mowonzadə zauro ngəla, karno fal bas səwandəna yaye suro César Awards kən 37th yedən.[8]
His 2013 film Blue Is the Warmest Colour (La Vie d'Adèle – Chapitres 1 &amp; 2) won the Palme d'Or and the FIPRESCI Prize at the 2013 Cannes Film Festival.[9][10][11] Shortly after, a controversy erupted about Kechiche's work methods; technicians on the film accused him of harassment, unpaid overtime and violations of labour laws.[12] The two lead actresses, Léa Seydoux and Adèle Exarchopoulos, who were also awarded the Palme d'Or, had complained about Kechiche's behavior during the shooting but later, in an extensive interview, claimed that although he was difficult to work with it had been worth it, as he was a great filmmaker.[13] The film also won Best International Independent Film at the British Independent Film Awards in 2013.[14]

His follow-up film was Mektoub, My Love: Canto Uno (2017), the first chapter of a trilogy. The film had its world premiere in the main competition of the 74th Venice International Film Festival to mixed reviews. Shortly before its Venice premiere, Kechiche announced he was auctioning off the Palme d'or he had received for Blue Is the Warmest Colour in order to raise funds to finish the film. Producers for Mektoub had planned to withdraw funds during its post-production after discovering that Kechiche split Mektoub into two or three films.[15] Kechiche did find the funds necessary to finish the film and succeeded in splitting the film with two sequels.

In 2019, Mektoub, My Love: Intermezzo had its world premiere in the main competition of the 2019 Cannes Film Festival, where it was widely panned by critics and the audience. The film featured a 13-minute unsimulated sex scene where actress Ophélie Bau receives oral sex from actor Roméo de Lacour and is brought to orgasm. Shortly before the film premiered at Cannes, a report broke that Kechiche pressured the actors involved to consume alcohol to finish the scene despite their reluctance to do so.[16] Bau attended the premiere of the film but left before the screening and did not attend a press conference for the film. In 2020, she revealed that she refused to attend the screening, because she had requested Kechiche to allow her to view the sex scene in question at a private screening before the film was publicly shown, a request which he denied. As of 2025, due to the controversy surrounding the off-set treatment of Bau and Kechiche's production company becoming financially insolvent, the film remains unreleased worldwide.In 2025, the third and final film of the trilogy, Mektoub, My Love: Canto Due, which had wrapped filming simultaneously with Intermezzo but remained on post-production for six years following Kechiche's production company's legal troubles, had its world premiere in the main competition of the 78th Locarno Film Festival.[17] It was well-received by the French press.[18][19][20] Even though Kechiche was absent from the film's premiere due to a recent stroke, the main cast and line producer Riccardo Marchegiani attended the press Q&amp;A session. When asked about the Intermezzo (2019) off-set allegations, Bau declined any comment on it, while other cast members defended the filmmaker and the film.[21]
==Laminǝ==</text>
      <sha1>h3ylkz48rl7c5q5klg1gxq7059lrl80</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdul'aziz Yari</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2833</id>
    <revision>
      <id>30077</id>
      <parentid>29356</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T18:59:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MohammedBama123</username>
        <id>36</id>
      </contributor>
      <origin>30077</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4770" sha1="h99vk2gir55xt0401twfm4nkbvmdyli" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Alhaji Abdul'aziz Abubakar Yari''' (Kǝntawu Satumbaye kawunzǝ 28 saa 1968 lan katambo) shima siyasama Naijiriaye shiga Gomna Kǝre Zamfarabero karrada suro karno lardǝbe kǝntawu Afriluye kawunzǝ 26 saa 2011 yen, shiye kǝla faraskǝram jamiyya jama Nigeriaye sammasoyen (ANPP) gasayin. Ngawo ANPP-a kuru jamiyya adawaye gade-a kəltanayen, kuru tadanzə sultan Yari də wakil majalis fuwutəye ro wallono.[1]
==Ilmu==
Yari də maranta primary ye Talata Mafara Township ye dəro kərawono, daji maranta maləmma gumnatiye Bakura ye dəro lewono saa 1979 lan səta 1984 ro saadənan. Kebbi Polytechnic də diploma digiri cidaram gomnatiye saa 2008 lan sədin. Shiye shaida kərmai-a faltə-aye mowonti razəwuye Londonye lan səwandəna saa 2023 lan, kuru shiye degree Master of Science ye kəla kungənaye-a kuru zar yikoye-a yen jami’a Salford Manchester UK lan saa 2025 lan cina.
==Cida siyasabe==
Yari də cidanzə siyasaye saa 1999 lan badiwono sa shiye Secretary All Nigeria People’s Party (ANPP) ye kate saa 1999-a 2003-a yen. Wakil kəriye Anka/Talata Mafaraye wakiljinma saa 2007lan səta 2011ro saadənan.

Yim kawu kəntawube 26 kəntawu Aprilbe saa 2011-lan, Yaridə Gomna kəriye Zamfarabero karrada kəla faraskəram jamiyya jama Nigeriabe sammasoyen (ANPP).

Suro karno gumnatibe saa 2015-yedən, shiga walta Gomnaro karrada kəla faraskəram majalis fuwutəwu sammabe (APC) yen.

Yim kawu kəntawube 18 kəntawu Maybe saa 2015, cidawu Yaribe suro Forum Gomnawa Nigeriabedə sammasoye shiga Chairmannzaro karza, Rt. Hon. Chibuike Rotimi Amaechi.[3]

Nzəralan, loktu Gomna kəriye Zamfaraye Mahmud Shinkafi ye PDP ro lezənadən suro kəntawu January ye saa 2009 lan, komiti kura kəriye ANPP ye dəga gozə, ANPP ye kərmai kura lardəye suro Abuja ye dəga mburo sakkəna komiti Caretaker ye do Yari ye kəlanzən kara dəga koktəro. Loktu komitidəbedə waltə-waltə ngalwotəgəna.[4]

Yari də sha Gomna kəriye Zamfara yero karrada, suro karno lardəye 26 April 2011 yen, kəla faraskəram jamiyya jama Nigeriaye (ANPP) yen cidajin. Yari də shima tada-a Gomna Mahmud Aliyu Shinkafi ye kəla jamiyya demokradiyaye (PDP) yen, shi do ne karno lan kənasartəna də kuri 514,962 lan kuri Shinkafi ye kuri 460,656 lan.[5] Shiye wono kəla karno 2019 yedən loktu Buhari ye awo sədəna dəga biyatəye wono.[6]
==Gaska majaliskuye (2019)==
Sa zamanzə gomna kəriye Zamfarayedə karəngəzənadən Yariye kuri senate Zamfara Westyedəro gasayin kuru nəm nguwulan kənasartəna [7][8] kəla faraskəram kərmai APCyedən. Amma karnonzə-a am gade APC ye karno kura 2019 ye suro kəriye Zamfara ye də-a shararam kuraye sha battizəna kəla sandiya primaries party ye lan karzanyi nankaro.[9][10] Sharadəye INEC ro am karnodən kən indimiro gasayin dəga kənasartəro warmatəgəro amariya cina. Senator Kabiru Marafa, memba APC ye do tiket gomnati jamiyyaye ro gasayin də, APC ye primaries Zamfara lan sədin ba dəro kalla fizəna kuru shararam dəro primaries do Yari, kura jamiyya dəye sədəna dəga bannatəro wono.[11][12][13]

Yari də sha kura komiti majaliskuye kəla awo njiye majalisku kən 10th ye lan kəntawu August ye kawunzə 8 saa 2023 lan.[14]
==Zartəwa riswa kəmbube==
==Rifot komiti cidawa tawattəgəbe==
Yari's successor, Bello Matawalle, created the Zamfara State Project Verification Committee led by Ahmad Zabarma to probe projects under Yari's governorship. In February 2020, at the Committee interim report press conference, Zabarma announced that the Yari administration had spent a suspiciously inflated amount on incomplete or yet-to-be-started projects. Zabarma claimed ₦3 billion was spent on the ongoing Zamfara State University project and ₦70 billion was spent on the House of Assembly renovation despite the University being only 30% completed and the House of Assembly renovation having not started at all. Zabarma also stated that ₦35 million was not refunded to Hajj pilgrims who could not be airlifted in 2012, over 1,000 vehicles belonging to the State Government (65% of its total vehicles) were missing after Yari left office, and ₦8.4 billion of state money was spent by Yari on exotic cars for associates and family along with several other cases of alleged corrupt practices using feeding programs, schools, water supply, and other projects.[15][16][17] Yari claimed political persecution by his successor, Matawalle, against himself and the Zamfara APC.[18]

The Project Verification Committee released its final report in late September which Matawalle claimed showed that Yari's administration had stole over ₦107 billion from the state.[19] In early October, Matawalle set up a Commission of Inquiry to further probe the Yari administration.[20][21]
==Lamintǝ==</text>
      <sha1>h99vk2gir55xt0401twfm4nkbvmdyli</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mecca</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2911</id>
    <revision>
      <id>30075</id>
      <parentid>29546</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T18:54:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MohammedBama123</username>
        <id>36</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>30075</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4239" sha1="fzgh859cfkquji5bzcprrkvk78yue7s" xml:space="preserve">'''Makka''', [a] hukumamen Makkah al-Mukarramah, [b] shima bərni nasha Hejaz fəte Saudi Arabia ye kuru shima bərni kura kəriye Makka ye wo. Makkadə na tambo Islambero gotəna[5][6] kuru nabi Islambe Muhammad, kuru shima bərni shiro tahirwo Islamlan.

Shidə Jeddah lan 70 km (43 mi) suro cidiben kara kəla kuluwu kimeben suro zərəgə kəpkata 277 m (909 ft) sami kuluwuben kara. Nəm nguwu am bəla'anzəye suro saa 2022 yedə miliyon 2.4, adəye sha bərni kən yakkəme nəm nguwu amye'a Saudi Arabia lan ngawo Riyadh'a Jeddah'a yen. Kul Hirabe kəla Jabal al-Nourben diya bərnidəben shima nadəwo Musulummabe kasatsanadəwo Alqurandə Muhammadro buro salakkin fəlezanadə.[7] Shi Mashidi Makkabe kuradə, shiga Masjid al-Haram lan nowatadə, shima na Kaababewo, kuru Musulumma soye kasatsana shiga Abraham a kuru Ishmail a sandima garzə. Shima zawal salabe (qibla) musulumma dunya sammasoro.[8] Kashi 44.5% nəm nguwu jamayedə jama Saudiye kuru kashi 55.5% də musulumma lardə gadeye.[9] Hajjwudə nəmngəwunza yakkəro kozəna saa woson loktu hajjbedən, kəntawu Hijribe kən mewun indinmi Dhūl-Ḥijjahben tədin kəla shidə wajib musulumma sammaro gananzəyayi falro suro kəndəganzaben.[10] Kusotowa dunyabe miliyon 19.3 samin suro saa 2024ben, Makkadə shima bərni uwu dunyalan zauro ziyaratəmawo.[11]

Maiwa musulummabe nashadəye-a kornzə-adə tussuna bərnidə'a kərmaitəro jarabsana, kuru adəye səkə, nasha Hejazibe ngəwuso yeyi, kərmai kada faltəna. Bərnidə karəngəro Saudiye Hejaz'a kəriwuzanadən Ibn Saud-a kəlakəlnzə-aye suro saa 1925 lan kəriwuzana. Tun loktudən, Makkadə zauro nəmkura-a awoa garbe-a təraana, garwa bəlin-a zamanbe-a alamanna The Clock Towers yeyi, na dunyabe kən diyaume-a gar kura-a. kəla Mashidi Kuraben. Gomnati Saudi ye dəye garwa gargamye kada'a na'a awo kaduwuye'a wurzəna,[13] alamanna Ajyad Fortress yeyi.[14][15][16] Attəson yayi, wurtə ngəwuso hukumamen shima nasha faraktə gozaa kozana shi Masjid al-Haram suro Makkabe a kuru Mashidi Nabibe suro Medinabe a kuru kareyanza cidabe banamasodəbe dalil nəmngəwu musulumma ibada sadinmaso dəga gotə nankaro.[17] Musulumma gənyi sodə bərnidəro gawo dabsana.[18][19]

Cidiya gumnati Saudiben, Makkadə Makka Nasha Municipalitydə shima sunotin, majalis bəlabe am 14 kartənama kuru mayordə shima kuranzawo (Amin təlam Arabicben bowotin) shi dəwo gomnati Saudibe shiro walzənadə. Kəntawu Januarybe saa 2022 lan, mayor bərnidəyedə shima Saleh Al-Turki. Bərni Mecca amanah ye də, shi do Macca'a nasha'a dərizə kəlzəna də, shima bərni kura kəriye Macca ye wo, bərni'a shitiyinzəye Jeddah'a Taif'a də suronzən mbeji, Jeddah də nəm nguwu jamaye'a Macca'a kozəna yaye. Mairi Khalid Al-Faisal də shima gomna lardədəyewo tən kawunzə 16 kəntawu Maybe saa 2007 lan.

== Ilmu asalbe ==
Makkadə su kadalan bowotəna. Etymologynzədə notənyi futu kalmawa Arabicbe kadayeyi.[22] Kambosoro kasattəna kəla shidə maana Makkahbe tilo, shidə tawadəro su burobe zərəgə nadən dagənadəbe gulzana. Loktu fallin, maləmma musulummabe ngəwusoro shilan faidata na darajaa bərnidəbe dəwo Kaaba dəga dəriza kəlzəna kuru suronzən mbeji dəga gulzayin.[23][24]

Makkah də shima fasari do gomnati Saudi ye faidatin ma kuru shidə futu Arabic lan bowotin dəga karəngə.[25][26] Gumnatidəye Makkah dəga gozəna suro saa 1980s yen, amma dunya sammason notənyi au faidatin ba.[25] Su hukumabe sammaso shima Makka al-Mukarramah (Arabic: مكة المكرمة, 'Makka daraja').[25] Makkadə shilan faidatə bərnidə suro Alquranben suro Sura Al-Fathben (48), aya 24.[22][27]

Kalima Mecca də suro Nasarayen na am nguwu gojinro faidatin, kuru dalil adəye səkə musulumma təlam Nasaraben manazayin dəye spelling adə bərnidəro faidatədə awo kəjiro gozana.[25] Attəson yayi, Makkadə shima su bərnidəbe Arabiclan fasartənadəwo.

Macoraba, bərni kureye gade su Claudius Ptolemy ye gulzənadə suro Arabia Felix yen kara, kuru shidə Makkaro dayintəna.[28] Kərawa laaye kəlakəl adəga korozana.[29] Etymologies kada təbandəna: shi adabedə shima fərtə Arabian Southbe kurebe M-K-R-B lan goatə shi dəwo maananzə &quot;sanamribe.&quot;[29]
== Lamintǝ ==</text>
      <sha1>fzgh859cfkquji5bzcprrkvk78yue7s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shakira</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2913</id>
    <revision>
      <id>30073</id>
      <parentid>29549</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T18:51:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MohammedBama123</username>
        <id>36</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>30073</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1591" sha1="98ai72gbe3iwe529wfl7qblpogrcqsj" xml:space="preserve">{{Databox}}
[[Liwuram:2023-11-16_Gala_de_los_Latin_Grammy,_03_(cropped)02.jpg|right|thumb|Shakira (2023)]]
'''Shakira Isabel Mebarak Ripoll''' sunzu notunaman sha chasambo yim indi bǝ lan kǝntawu indi bǝ lan saa (1977) bǝ lan. Shiga &quot;Queen of Latin Music&quot; lan bowozana, shiga kam zauro faida'a karnu kən 21st ye dəro gozana.&lt;ref&gt;https://www.forbes.com/sites/andreazarczynski/2023/04/30/as-latin-music-booms-grammy-museum-honors-shakira/&lt;/ref&gt; Cida saa mewu yasku kozənalan, kənasarwanzə kaiyyabe dunyabǝ dəyǝ nəmgadegade nəmjilibe Latin America lan namzəna kuru kəndəganzə kəlanzəbe tartəgəna dəye shiga kam dunyabero sədəna. Kayawa-a, ngərwo-a, fashion-a men, shiye bikkewa kurube kisandiwuro kaya nowatalan səsangəna; fartə zawalye nowatadə suronzan belly dance (shidoni sunzə cinadə), champeta-a, kuru mapale-a mbeji.&lt;ref&gt;https://www.okayafrica.com/shakira-brought-afro-colombian-dance-to-the-super-bowl/255655&lt;/ref&gt; Guinness World Records ye shiga kam kasuwu ye zauro kənasartənama ro suwudəna.&lt;ref&gt;https://www.billboard.com/pro/shakira-highest-grossing-latin-tour-guinness-record/&lt;/ref&gt;

Shakira ye sa’anzə arakkə lan cidanzə buro salak ye suro saa 1990 lan sədəna. Shakiraye albomnzǝ Pies Descalzos (1995) lan sutuluwuna lan shillewunzǝ runzǝye sǝbandǝna. Shiye Laundry Service (2001) lan jasha'a, albom shiro zauro saladǝnawo, shido waltəgəna vidiyowanzǝdǝn rokko &quot;Whenever, Wherever&quot;-a &quot;The One&quot;-aben.&lt;ref&gt;https://variety.com/2021/music/news/shakira-laundry-service-album-anniversary-interview-1235111293/amp/&lt;/ref&gt;

== Lamintǝ ==</text>
      <sha1>98ai72gbe3iwe529wfl7qblpogrcqsj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>30074</id>
      <parentid>30073</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T18:52:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MohammedBama123</username>
        <id>36</id>
      </contributor>
      <origin>30074</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1595" sha1="ito1c7elmilm8grwpmthpw7yva3utrr" xml:space="preserve">{{Databox}}
[[Liwuram:2023-11-16_Gala_de_los_Latin_Grammy,_03_(cropped)02.jpg|right|thumb|Shakira (2023)]]
'''Shakira Isabel Mebarak Ripoll''' sunzu notunaman sha chasambo yim indi bǝ lan kǝntawu indi bǝ lan saa (1977) bǝ lan. Shiga &quot;Queen of Latin Music&quot; lan bowozana, shiga kam zauro faida'a karnu kən 21st ye dəro gozana.&lt;ref&gt;https://www.forbes.com/sites/andreazarczynski/2023/04/30/as-latin-music-booms-grammy-museum-honors-shakira/&lt;/ref&gt; Cida saa mewu yasku kozənalan, kənasarwanzə kaiyyabe dunyabǝ dəyǝ nəmgadegade nəmjilibe Latin [[America]] lan namzəna kuru kəndəganzə kəlanzəbe tartəgəna dəye shiga kam dunyabero sədəna. Kayawa-a, ngərwo-a, fashion-a men, shiye bikkewa kurube kisandiwuro kaya nowatalan səsangəna; fartə zawalye nowatadə suronzan belly dance (shidoni sunzə cinadə), champeta-a, kuru mapale-a mbeji.&lt;ref&gt;https://www.okayafrica.com/shakira-brought-afro-colombian-dance-to-the-super-bowl/255655&lt;/ref&gt; Guinness World Records ye shiga kam kasuwu ye zauro kənasartənama ro suwudəna.&lt;ref&gt;https://www.billboard.com/pro/shakira-highest-grossing-latin-tour-guinness-record/&lt;/ref&gt;

Shakira ye sa’anzə arakkə lan cidanzə buro salak ye suro saa 1990 lan sədəna. Shakiraye albomnzǝ Pies Descalzos (1995) lan sutuluwuna lan shillewunzǝ runzǝye sǝbandǝna. Shiye Laundry Service (2001) lan jasha'a, albom shiro zauro saladǝnawo, shido waltəgəna vidiyowanzǝdǝn rokko &quot;Whenever, Wherever&quot;-a &quot;The One&quot;-aben.&lt;ref&gt;https://variety.com/2021/music/news/shakira-laundry-service-album-anniversary-interview-1235111293/amp/&lt;/ref&gt;

== Lamintǝ ==</text>
      <sha1>ito1c7elmilm8grwpmthpw7yva3utrr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>30096</id>
      <parentid>30074</parentid>
      <timestamp>2026-09-19T08:14:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT</username>
        <id>651</id>
      </contributor>
      <comment>removed AMP tracking from URLs ([[:m:User:KiranBOT/AMP|details]]) ([[User talk:Usernamekiran|report error]]) v3.1.1-current</comment>
      <origin>30096</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1591" sha1="qttp6wq79x61x7wil2sfa76nnuj7jly" xml:space="preserve">{{Databox}}
[[Liwuram:2023-11-16_Gala_de_los_Latin_Grammy,_03_(cropped)02.jpg|right|thumb|Shakira (2023)]]
'''Shakira Isabel Mebarak Ripoll''' sunzu notunaman sha chasambo yim indi bǝ lan kǝntawu indi bǝ lan saa (1977) bǝ lan. Shiga &quot;Queen of Latin Music&quot; lan bowozana, shiga kam zauro faida'a karnu kən 21st ye dəro gozana.&lt;ref&gt;https://www.forbes.com/sites/andreazarczynski/2023/04/30/as-latin-music-booms-grammy-museum-honors-shakira/&lt;/ref&gt; Cida saa mewu yasku kozənalan, kənasarwanzə kaiyyabe dunyabǝ dəyǝ nəmgadegade nəmjilibe Latin [[America]] lan namzəna kuru kəndəganzə kəlanzəbe tartəgəna dəye shiga kam dunyabero sədəna. Kayawa-a, ngərwo-a, fashion-a men, shiye bikkewa kurube kisandiwuro kaya nowatalan səsangəna; fartə zawalye nowatadə suronzan belly dance (shidoni sunzə cinadə), champeta-a, kuru mapale-a mbeji.&lt;ref&gt;https://www.okayafrica.com/shakira-brought-afro-colombian-dance-to-the-super-bowl/255655&lt;/ref&gt; Guinness World Records ye shiga kam kasuwu ye zauro kənasartənama ro suwudəna.&lt;ref&gt;https://www.billboard.com/pro/shakira-highest-grossing-latin-tour-guinness-record/&lt;/ref&gt;

Shakira ye sa’anzə arakkə lan cidanzə buro salak ye suro saa 1990 lan sədəna. Shakiraye albomnzǝ Pies Descalzos (1995) lan sutuluwuna lan shillewunzǝ runzǝye sǝbandǝna. Shiye Laundry Service (2001) lan jasha'a, albom shiro zauro saladǝnawo, shido waltəgəna vidiyowanzǝdǝn rokko &quot;Whenever, Wherever&quot;-a &quot;The One&quot;-aben.&lt;ref&gt;https://variety.com/2021/music/news/shakira-laundry-service-album-anniversary-interview-1235111293/&lt;/ref&gt;

== Lamintǝ ==</text>
      <sha1>qttp6wq79x61x7wil2sfa76nnuj7jly</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Adamou Mayaki</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3141</id>
    <revision>
      <id>30072</id>
      <parentid>30060</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T18:48:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MohammedBama123</username>
        <id>36</id>
      </contributor>
      <origin>30072</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3406" sha1="eyoovrf7r07jej569wusz9wcwvbeda9" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Adamou Mayaki''' (kəntawu Yunibe saa 1919-kəntawu 2003-4) də siyasama kuru diplomat Nigeriabe. Mayaki də shima minista lardə diyaye [[Niger]] ye saa 1963 lan səta 1965 ro saadənan, kuru shima wakil kura kərmai PPN-RDA ye wo.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Adamou_Mayaki#cite_note-Decalo1997-5&lt;/ref&gt;


Adamou Mayaki suro saa 1961

Mayaki də Filingué lan katambo suro kəntawu June ye saa 1919. Yallanzə sodə suro fato mairi Sudié ye lan, kufu gana təlam Hausa ye manajin ma bəladə'a kərmai kərmai Faransaye lan sunotin. Kakanzə shima kam buro salakye Faransaye Chef du Canton nadəyero walzənawo, kuru baanzə shima Serkin Filinguéye hatta saa 1935ro saadəna. Mayaki də mowonti maləmmaye Faransaye Kati, Mali lan kərawono, injiniya garye ro wallono, kuru siyasa lan cidazəna suro saa 1946 yen naptə kazadala Nigerien Action Bloc (BNA) yen, shi do dare kəlakəl Nigerien Independents and Sympathizers (UNIS) ro walzəna də, fal suro jamiyya indi do kərmai kəlabe gozanayen. Mayaki də sha majalis kəriye Nigeriaye ro karrada suro kəntawu March ye saa 1952 lan Maradi lan kuru walta sha karrada suro saa 1956 yen. Saa 1952 lan shiye majalis kura France West Africa ye dəro cidazəna, kuru saa 1953 lan wakil Niger ye kəlakəl France ye dəro kuru suro saa 1958 yen sha karrada buro salakkin UNIS lan Tertorial A ro yakkata. PPN-RDA-ye kəlakəl jama Fransa-Afrikaye (UCFA) fuwumazənadə. UCFA də fuwuma PPN'a kəllata shidoni nəm wakiltə gozaa kotəye shawari cinadə, kuru kərmai kəlabe PPN's gaska SAWABA party ye shawari cinadə'a kasatsanyi. Karno 1958yedəye SAWABA'a (shidoni am UNISye gadeye kəllatadə) majalisdən tutuluwu, kuru Mayakidə wakil kura Hamani Dioriye gomnati Nigeriaye kəlanzəye buro salakyedəro wallono.

Mayaki də shima minista bareye kəriyedəye suro saa May 1957 lan, kuru ngawo kənasar UCFA yedən, shima minista suroye Niger ye buro salakye wo. Suro kəntagə December saa 1958 lan shidə minista razəgəbe-a kasattəbe-aro wallono. Ngawo kərmai kəlabe suro saa 1960 yen, Mayaki də minista kasuwu-a sanyaram-a yero wallono. Suro saa 1963 lan shiye kərmaiya kura lardəye Diori lan gowono naptə minista lardə diyaye Niger ye lan.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

Am kəriwuwu SAWABA yedə, ngawo jamiyyanzadə sharaye suro saa 1959 yen fəlezanayen, bətərəm kada sadəna kuru kalangai'a bətərəmtə'a suro saa 1964-a 65-a yen. Jaawuwa dəro, PPN ye jamiwa kada do loktu laan jamiyya gaskaye'a dəga falzəna, Mayaki də suronzan mbeji.[5] Shidə tamshi Nigeriabe lardə Americabero saa 1965 səta 1970ro saadənan, prefect nasha Dossobe (sadən sunzə &quot;department&quot;), kuru suro saa 1973ben kura kamfani moto kura Nigeriabe, SNTN. Sa First Republic dəga kərmai Nigeriaye 1974 lan səsangənadən, Mayaki ye nəm kura gumnatiye gozəna, kuru Secretary Ministry kungənaye Nigeriaye dəga. Suro saa 1976 lan cida kolzəna.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;
== Laminte ==
[[Category:1919 births]]
[[Category:2003 deaths]]
[[Category:Foreign ministers of Niger]]
[[Category:Ministers of council of Niger]]
[[Category:Ambassadors of Niger to the United States]]
[[Category:Permanent representatives of Niger to the United Nations]]
[[Category:Nigerien Progressive Party – African Democratic Rally politicians]]
[[Category:People from Tillabéri Region]]
[[Category:Hausa people]]
[[Category:20th-century Nigerien politicians]]</text>
      <sha1>eyoovrf7r07jej569wusz9wcwvbeda9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Amadou Cissé (politician)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3145</id>
    <revision>
      <id>30079</id>
      <timestamp>2026-09-18T21:07:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alanguburo</username>
        <id>858</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Databox}}  '''Amadou Bubacar Cissé''' (kəntawu Yunibe kawunzə 29 saa 1948lan katambo) siyasama lardə Nigeriabe. Shidə loktu indiro Waziri Nigerbe ro walzəna, kəntawu Februarybe kawunzə 8 səta kawunzə 21ro saadəna saa 1995-lan kuru waltə kawunzə 21 Decemberbe saa 1996lan səta kawunzə 27 Novemberbe saa 1997ro saadənan.  Cida siyasabe  Cissé, shidə kaduwu Fulaye,[4] Niameylan katambo. Bank dunyabe lan cida badiwono saa 1982 lan, buro salakkin Niger lan,...&quot;</comment>
      <origin>30079</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3814" sha1="h18ibt5ds5p39aagip4lgo3waydevis" xml:space="preserve">{{Databox}}

'''Amadou Bubacar Cissé''' (kəntawu Yunibe kawunzə 29 saa 1948lan katambo) siyasama lardə Nigeriabe. Shidə loktu indiro Waziri Nigerbe ro walzəna, kəntawu Februarybe kawunzə 8 səta kawunzə 21ro saadəna saa 1995-lan kuru waltə kawunzə 21 Decemberbe saa 1996lan səta kawunzə 27 Novemberbe saa 1997ro saadənan.

Cida siyasabe

Cissé, shidə kaduwu Fulaye,[4] Niameylan katambo. Bank dunyabe lan cida badiwono saa 1982 lan, buro salakkin Niger lan, amma saa 1983 lan badiwono Washington, D.C. lan, lardə America ye lan. Bank dunyabedən shidə cidawanzə Africabe daubedə kəlanzən kara, faraskəramma gartəbe-a bana-a sədin.[3]

Ngawo karno majalisaye kəntawu Januaryye saa 1995yedən, kəlakəl karapka fuwutə jamaye lardəye (MNSD)-a karapka Nigeriaye demokəradiya-a jamaye-a (PNDS)-aye kənasartanadən, majalisa ngəwuso am kura lardəye Mahamane Ousmane'a watəmaso. Su yakkə Ousmane ro yiwo dəro, shilan Prime Minister karzəyin dəro, am nguwuye Hama Amadou dəga kam kuranzaro gozana. Adəga kasatsanyi, Ousmane ye Cissé'a Waziri ro karzəna. Amadou yeyi, Cissé də shiye wakil MNSD ye, amma sha kərmai majaliskuye dəye kasatsanyi, kuru MNSD ye sha jamiyyadən duwada kəla nəm kura də gozənayen.[5] Ngawo mawu indiyen, Ousmane ye Hama Amadou'a Prime Minister ro wallono, Cissé'a falzəna,[6] shi do ne kəntawu February ye kawunzə 20 lan kəla kəltəyen faidatənyi də, wakilla 43 kəladən banazana kuru 40 ye kəladən kasatsanyi. Am do ne motion dəga watəmaso dəye gulzana kəla shidə doka lan gənyi dalildə Cissé də kuwami yaye gumnati koksənyi.[7]

Ngawo kərmai kəla Ousmane yen suro kəntawu January ye saa 1996 lan, Ibrahim Baré Maïnassara ye fuwumanzəro, Cissé də sha minista lardəye kəla razəwu ye-a, kungənaye-a, kasattəye-a ro wallono suro kəntawu August ye saa 1996 lan. Yim kəntagə Disembaye kawunzə 21, saa 1996-lan, shiga walta Waziriro cado.[10] Shiga banama kura jamiyya kərmaidəye, Rally for Democracy-a Progress-a (RDP) ro suwudəna, kəntawu Augustbe kawunzə 20, saa 1997-lan, majalis lardəbe jamiyyadəbedən.[11][12] Yim kawu kəntawube 24 kəntawu Novemberbe saa 1997-lan, gumnatinzə Mainassaraye cotulowo, shiye Ibrahim Hassane Mayaki'a Cissé'a Waziri Waziribero walzə.[13]

Ngawo Maïnassara'a cezənayen suro April 1999 yen, Cissé ye nyiyanzə karno kura lardəye October 1999 ye dəro waltəye warmajiwo, kuru adə nankaro sha RDP lan duwada cidiya kura jamiyya Hamid Algabid yen kəntawu July ye kawunzə 18, 1999 lan. Cissé, shi do ne polis so ye banazayin ma.[14] Jami RDP ye də sha kam kura lardəye ro karza kəla kəntawu August ye kawunzə 1, kuru shima kam buro salakye karno dəro warmatəgəma wo,[15] amma jami gade jamiyya dəye karno Algabid ye dəga banazana, [16] [17] kuru shararam kəriye ro koltəna kam indi dəye kam kura lardəye ro waljin dəga huwomzəro. Sharadəye kərmai Algabidyedə kasatsəna kuru kərmai Cisséyedə wazəna kəntawu Septemberye kawunzə 3. Kətagə Septemberye kawunzə 12, Cisséye jamiyya bəlin kokkono, kəlakəl demokəradiya-a republic-a (UDR) də, RDP-a yektəro.[18]

Lamarwa tən saa 2009

Boubacar Cissé də zauro nowata kəla am Mamadou Tandja ye kərmaizə gana Republic kən 6th ye saa 2009-2010 ye lan, sha kura wakillaye ro suwudə am am kəriwuwa CFDR ye dəye loktu ECOWAS ye gomnati'a zandezayin lan. UDR-Tabbat nzədə karno kura lardəye-a majalisaye-a 2011 lan gasayinro təmatəna.[19]

Ngawo Mahamadou Issoufou ye karno kura lardəye January-March 2011 lan kənasartənayen kuru kərmai kura lardəye gozənayen kəntawu Aprilye kaunzə 7 saa 2011 lan, Cissé də sha gomnati ro waziri lardəye kasattəye-a, nasha fuwutəye-a, fuwutə jamaye-a ro wallono yim kawu kəntawu Aprilye kawunzə 21 saa 2011 lan.
=== Laminte ===</text>
      <sha1>h18ibt5ds5p39aagip4lgo3waydevis</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>30080</id>
      <parentid>30079</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T21:08:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alanguburo</username>
        <id>858</id>
      </contributor>
      <origin>30080</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3819" sha1="mzabqpgbq5qusm7vdgmtmpty81tk0na" xml:space="preserve">{{Databox}}

'''Amadou Bubacar Cissé''' (kəntawu Yunibe kawunzə 29 saa 1948lan katambo) siyasama lardə [[Nigeria]] be. Shidə loktu indiro Waziri Nigerbe ro walzəna, kəntawu Februarybe kawunzə 8 səta kawunzə 21ro saadəna saa 1995-lan kuru waltə kawunzə 21 Decemberbe saa 1996lan səta kawunzə 27 Novemberbe saa 1997ro saadənan.

Cida siyasabe

Cissé, shidə kaduwu Fulaye,[4] Niameylan katambo. Bank dunyabe lan cida badiwono saa 1982 lan, buro salakkin Niger lan, amma saa 1983 lan badiwono Washington, D.C. lan, lardə America ye lan. Bank dunyabedən shidə cidawanzə Africabe daubedə kəlanzən kara, faraskəramma gartəbe-a bana-a sədin.[3]

Ngawo karno majalisaye kəntawu Januaryye saa 1995yedən, kəlakəl karapka fuwutə jamaye lardəye (MNSD)-a karapka Nigeriaye demokəradiya-a jamaye-a (PNDS)-aye kənasartanadən, majalisa ngəwuso am kura lardəye Mahamane Ousmane'a watəmaso. Su yakkə Ousmane ro yiwo dəro, shilan Prime Minister karzəyin dəro, am nguwuye Hama Amadou dəga kam kuranzaro gozana. Adəga kasatsanyi, Ousmane ye Cissé'a Waziri ro karzəna. Amadou yeyi, Cissé də shiye wakil MNSD ye, amma sha kərmai majaliskuye dəye kasatsanyi, kuru MNSD ye sha jamiyyadən duwada kəla nəm kura də gozənayen.[5] Ngawo mawu indiyen, Ousmane ye Hama Amadou'a Prime Minister ro wallono, Cissé'a falzəna,[6] shi do ne kəntawu February ye kawunzə 20 lan kəla kəltəyen faidatənyi də, wakilla 43 kəladən banazana kuru 40 ye kəladən kasatsanyi. Am do ne motion dəga watəmaso dəye gulzana kəla shidə doka lan gənyi dalildə Cissé də kuwami yaye gumnati koksənyi.[7]

Ngawo kərmai kəla Ousmane yen suro kəntawu January ye saa 1996 lan, Ibrahim Baré Maïnassara ye fuwumanzəro, Cissé də sha minista lardəye kəla razəwu ye-a, kungənaye-a, kasattəye-a ro wallono suro kəntawu August ye saa 1996 lan. Yim kəntagə Disembaye kawunzə 21, saa 1996-lan, shiga walta Waziriro cado.[10] Shiga banama kura jamiyya kərmaidəye, Rally for Democracy-a Progress-a (RDP) ro suwudəna, kəntawu Augustbe kawunzə 20, saa 1997-lan, majalis lardəbe jamiyyadəbedən.[11][12] Yim kawu kəntawube 24 kəntawu Novemberbe saa 1997-lan, gumnatinzə Mainassaraye cotulowo, shiye Ibrahim Hassane Mayaki'a Cissé'a Waziri Waziribero walzə.[13]

Ngawo Maïnassara'a cezənayen suro April 1999 yen, Cissé ye nyiyanzə karno kura lardəye October 1999 ye dəro waltəye warmajiwo, kuru adə nankaro sha RDP lan duwada cidiya kura jamiyya Hamid Algabid yen kəntawu July ye kawunzə 18, 1999 lan. Cissé, shi do ne polis so ye banazayin ma.[14] Jami RDP ye də sha kam kura lardəye ro karza kəla kəntawu August ye kawunzə 1, kuru shima kam buro salakye karno dəro warmatəgəma wo,[15] amma jami gade jamiyya dəye karno Algabid ye dəga banazana, [16] [17] kuru shararam kəriye ro koltəna kam indi dəye kam kura lardəye ro waljin dəga huwomzəro. Sharadəye kərmai Algabidyedə kasatsəna kuru kərmai Cisséyedə wazəna kəntawu Septemberye kawunzə 3. Kətagə Septemberye kawunzə 12, Cisséye jamiyya bəlin kokkono, kəlakəl demokəradiya-a republic-a (UDR) də, RDP-a yektəro.[18]

Lamarwa tən saa 2009

Boubacar Cissé də zauro nowata kəla am Mamadou Tandja ye kərmaizə gana Republic kən 6th ye saa 2009-2010 ye lan, sha kura wakillaye ro suwudə am am kəriwuwa CFDR ye dəye loktu ECOWAS ye gomnati'a zandezayin lan. UDR-Tabbat nzədə karno kura lardəye-a majalisaye-a 2011 lan gasayinro təmatəna.[19]

Ngawo Mahamadou Issoufou ye karno kura lardəye January-March 2011 lan kənasartənayen kuru kərmai kura lardəye gozənayen kəntawu Aprilye kaunzə 7 saa 2011 lan, Cissé də sha gomnati ro waziri lardəye kasattəye-a, nasha fuwutəye-a, fuwutə jamaye-a ro wallono yim kawu kəntawu Aprilye kawunzə 21 saa 2011 lan.
=== Laminte ===</text>
      <sha1>mzabqpgbq5qusm7vdgmtmpty81tk0na</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>30081</id>
      <parentid>30080</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T21:10:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alanguburo</username>
        <id>858</id>
      </contributor>
      <origin>30081</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3829" sha1="cr90lvqwoonfoqsax0lf39fw5nhv5wg" xml:space="preserve">{{Databox}}

'''Amadou Bubacar Cissé''' (kəntawu Yunibe kawunzə 29 saa 1948lan katambo) siyasama lardə [[Nigeria]] be. Shidə loktu indiro Waziri Nigerbe ro walzəna, kəntawu Februarybe kawunzə 8 səta kawunzə 21ro saadəna saa 1995-lan kuru waltə kawunzə 21 Decemberbe saa 1996lan səta kawunzə 27 Novemberbe saa 1997ro saadənan.

== Cida siyasabe ==
Cissé, shidə kaduwu Fulaye,[4] Niameylan katambo. Bank dunyabe lan cida badiwono saa 1982 lan, buro salakkin Niger lan, amma saa 1983 lan badiwono Washington, D.C. lan, lardə America ye lan. Bank dunyabedən shidə cidawanzə Africabe daubedə kəlanzən kara, faraskəramma gartəbe-a bana-a sədin.[3]

Ngawo karno majalisaye kəntawu Januaryye saa 1995yedən, kəlakəl karapka fuwutə jamaye lardəye (MNSD)-a karapka Nigeriaye demokəradiya-a jamaye-a (PNDS)-aye kənasartanadən, majalisa ngəwuso am kura lardəye Mahamane Ousmane'a watəmaso. Su yakkə Ousmane ro yiwo dəro, shilan Prime Minister karzəyin dəro, am nguwuye Hama Amadou dəga kam kuranzaro gozana. Adəga kasatsanyi, Ousmane ye Cissé'a Waziri ro karzəna. Amadou yeyi, Cissé də shiye wakil MNSD ye, amma sha kərmai majaliskuye dəye kasatsanyi, kuru MNSD ye sha jamiyyadən duwada kəla nəm kura də gozənayen.[5] Ngawo mawu indiyen, Ousmane ye Hama Amadou'a Prime Minister ro wallono, Cissé'a falzəna,[6] shi do ne kəntawu February ye kawunzə 20 lan kəla kəltəyen faidatənyi də, wakilla 43 kəladən banazana kuru 40 ye kəladən kasatsanyi. Am do ne motion dəga watəmaso dəye gulzana kəla shidə doka lan gənyi dalildə Cissé də kuwami yaye gumnati koksənyi.[7]

Ngawo kərmai kəla Ousmane yen suro kəntawu January ye saa 1996 lan, Ibrahim Baré Maïnassara ye fuwumanzəro, Cissé də sha minista lardəye kəla razəwu ye-a, kungənaye-a, kasattəye-a ro wallono suro kəntawu August ye saa 1996 lan. Yim kəntagə Disembaye kawunzə 21, saa 1996-lan, shiga walta Waziriro cado.[10] Shiga banama kura jamiyya kərmaidəye, Rally for Democracy-a Progress-a (RDP) ro suwudəna, kəntawu Augustbe kawunzə 20, saa 1997-lan, majalis lardəbe jamiyyadəbedən.[11][12] Yim kawu kəntawube 24 kəntawu Novemberbe saa 1997-lan, gumnatinzə Mainassaraye cotulowo, shiye Ibrahim Hassane Mayaki'a Cissé'a Waziri Waziribero walzə.[13]

Ngawo Maïnassara'a cezənayen suro April 1999 yen, Cissé ye nyiyanzə karno kura lardəye October 1999 ye dəro waltəye warmajiwo, kuru adə nankaro sha RDP lan duwada cidiya kura jamiyya Hamid Algabid yen kəntawu July ye kawunzə 18, 1999 lan. Cissé, shi do ne polis so ye banazayin ma.[14] Jami RDP ye də sha kam kura lardəye ro karza kəla kəntawu August ye kawunzə 1, kuru shima kam buro salakye karno dəro warmatəgəma wo,[15] amma jami gade jamiyya dəye karno Algabid ye dəga banazana, [16] [17] kuru shararam kəriye ro koltəna kam indi dəye kam kura lardəye ro waljin dəga huwomzəro. Sharadəye kərmai Algabidyedə kasatsəna kuru kərmai Cisséyedə wazəna kəntawu Septemberye kawunzə 3. Kətagə Septemberye kawunzə 12, Cisséye jamiyya bəlin kokkono, kəlakəl demokəradiya-a republic-a (UDR) də, RDP-a yektəro.[18]

== Lamarwa tən saa 2009 ==
Boubacar Cissé də zauro nowata kəla am Mamadou Tandja ye kərmaizə gana Republic kən 6th ye saa 2009-2010 ye lan, sha kura wakillaye ro suwudə am am kəriwuwa CFDR ye dəye loktu ECOWAS ye gomnati'a zandezayin lan. UDR-Tabbat nzədə karno kura lardəye-a majalisaye-a 2011 lan gasayinro təmatəna.[19]

Ngawo Mahamadou Issoufou ye karno kura lardəye January-March 2011 lan kənasartənayen kuru kərmai kura lardəye gozənayen kəntawu Aprilye kaunzə 7 saa 2011 lan, Cissé də sha gomnati ro waziri lardəye kasattəye-a, nasha fuwutəye-a, fuwutə jamaye-a ro wallono yim kawu kəntawu Aprilye kawunzə 21 saa 2011 lan.
=== Laminte ===</text>
      <sha1>cr90lvqwoonfoqsax0lf39fw5nhv5wg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>30082</id>
      <parentid>30081</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T21:11:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alanguburo</username>
        <id>858</id>
      </contributor>
      <origin>30082</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3848" sha1="0ehzprff3xc84reyqkg9t803o3m71gn" xml:space="preserve">{{Databox}}

'''Amadou Bubacar Cissé''' (kəntawu Yunibe kawunzə 29 saa 1948lan katambo) siyasama lardə [[Nigeria]] be. Shidə loktu indiro Waziri Nigerbe ro walzəna, kəntawu Februarybe kawunzə 8 səta kawunzə 21ro saadəna saa 1995-lan kuru waltə kawunzə 21 Decemberbe saa 1996lan səta kawunzə 27 Novemberbe saa 1997ro saadənan.

== Cida siyasabe ==
Cissé, shidə kaduwu Fulaye,[4] [[Niamey]] lan katambo. Bank dunya be lan cida badiwono saa 1982 lan, buro salakkin [[Niger]] lan, amma saa 1983 lan badiwono Washington, D.C. lan, lardə [[America]] ye lan. Bank dunyabedən shidə cidawanzə [[Africa]] be daubedə kəlanzən kara, faraskəramma gartəbe-a bana-a sədin.[3]

Ngawo karno majalisaye kəntawu Januaryye saa 1995yedən, kəlakəl karapka fuwutə jamaye lardəye (MNSD)-a karapka Nigeriaye demokəradiya-a jamaye-a (PNDS)-aye kənasartanadən, majalisa ngəwuso am kura lardəye Mahamane Ousmane'a watəmaso. Su yakkə Ousmane ro yiwo dəro, shilan Prime Minister karzəyin dəro, am nguwuye Hama Amadou dəga kam kuranzaro gozana. Adəga kasatsanyi, Ousmane ye Cissé'a Waziri ro karzəna. Amadou yeyi, Cissé də shiye wakil MNSD ye, amma sha kərmai majaliskuye dəye kasatsanyi, kuru MNSD ye sha jamiyyadən duwada kəla nəm kura də gozənayen.[5] Ngawo mawu indiyen, Ousmane ye Hama Amadou'a Prime Minister ro wallono, Cissé'a falzəna,[6] shi do ne kəntawu February ye kawunzə 20 lan kəla kəltəyen faidatənyi də, wakilla 43 kəladən banazana kuru 40 ye kəladən kasatsanyi. Am do ne motion dəga watəmaso dəye gulzana kəla shidə doka lan gənyi dalildə Cissé də kuwami yaye gumnati koksənyi.[7]

Ngawo kərmai kəla Ousmane yen suro kəntawu January ye saa 1996 lan, Ibrahim Baré Maïnassara ye fuwumanzəro, Cissé də sha minista lardəye kəla razəwu ye-a, kungənaye-a, kasattəye-a ro wallono suro kəntawu August ye saa 1996 lan. Yim kəntagə Disembaye kawunzə 21, saa 1996-lan, shiga walta Waziriro cado.[10] Shiga banama kura jamiyya kərmaidəye, Rally for Democracy-a Progress-a (RDP) ro suwudəna, kəntawu Augustbe kawunzə 20, saa 1997-lan, majalis lardəbe jamiyyadəbedən.[11][12] Yim kawu kəntawube 24 kəntawu Novemberbe saa 1997-lan, gumnatinzə Mainassaraye cotulowo, shiye Ibrahim Hassane Mayaki'a Cissé'a Waziri Waziribero walzə.[13]

Ngawo Maïnassara'a cezənayen suro April 1999 yen, Cissé ye nyiyanzə karno kura lardəye October 1999 ye dəro waltəye warmajiwo, kuru adə nankaro sha RDP lan duwada cidiya kura jamiyya Hamid Algabid yen kəntawu July ye kawunzə 18, 1999 lan. Cissé, shi do ne polis so ye banazayin ma.[14] Jami RDP ye də sha kam kura lardəye ro karza kəla kəntawu August ye kawunzə 1, kuru shima kam buro salakye karno dəro warmatəgəma wo,[15] amma jami gade jamiyya dəye karno Algabid ye dəga banazana, [16] [17] kuru shararam kəriye ro koltəna kam indi dəye kam kura lardəye ro waljin dəga huwomzəro. Sharadəye kərmai Algabidyedə kasatsəna kuru kərmai Cisséyedə wazəna kəntawu Septemberye kawunzə 3. Kətagə Septemberye kawunzə 12, Cisséye jamiyya bəlin kokkono, kəlakəl demokəradiya-a republic-a (UDR) də, RDP-a yektəro.[18]

== Lamarwa tən saa 2009 ==
Boubacar Cissé də zauro nowata kəla am Mamadou Tandja ye kərmaizə gana Republic kən 6th ye saa 2009-2010 ye lan, sha kura wakillaye ro suwudə am am kəriwuwa CFDR ye dəye loktu ECOWAS ye gomnati'a zandezayin lan. UDR-Tabbat nzədə karno kura lardəye-a majalisaye-a 2011 lan gasayinro təmatəna.[19]

Ngawo Mahamadou Issoufou ye karno kura lardəye January-March 2011 lan kənasartənayen kuru kərmai kura lardəye gozənayen kəntawu Aprilye kaunzə 7 saa 2011 lan, Cissé də sha gomnati ro waziri lardəye kasattəye-a, nasha fuwutəye-a, fuwutə jamaye-a ro wallono yim kawu kəntawu Aprilye kawunzə 21 saa 2011 lan.
=== Laminte ===</text>
      <sha1>0ehzprff3xc84reyqkg9t803o3m71gn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>30083</id>
      <parentid>30082</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T21:14:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alanguburo</username>
        <id>858</id>
      </contributor>
      <origin>30083</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4091" sha1="4tm2mi8sjmh5fn7630t47fn1h1p5qz9" xml:space="preserve">{{Databox}}

'''Amadou Bubacar Cissé''' (kəntawu Yunibe kawunzə 29 saa 1948lan katambo) siyasama lardə [[Nigeria]] be. Shidə loktu indiro Waziri Nigerbe ro walzəna, kəntawu Februarybe kawunzə 8 səta kawunzə 21ro saadəna saa 1995-lan kuru waltə kawunzə 21 Decemberbe saa 1996lan səta kawunzə 27 Novemberbe saa 1997ro saadənan.&lt;ref&gt;http://www.anp.ne/article/portraits-des-candidats-l-election-presidentielle-1er-tour-du-21-fevrier-2016&lt;/ref&gt;

== Cida siyasabe ==
Cissé, shidə kaduwu Fulaye,&lt;ref&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Fula_language&lt;/ref&gt; [[Niamey]] lan katambo. Bank dunya be lan cida badiwono saa 1982 lan, buro salakkin [[Niger]] lan, amma saa 1983 lan badiwono Washington, D.C. lan, lardə [[America]] ye lan. Bank dunyabedən shidə cidawanzə [[Africa]] be daubedə kəlanzən kara, faraskəramma gartəbe-a bana-a sədin.&lt;ref&gt;http://www.afrique-express.com/archive/OUEST/niger/bio/amadoucisse.htm&lt;/ref&gt;

Ngawo karno majalisaye kəntawu Januaryye saa 1995yedən, kəlakəl karapka fuwutə jamaye lardəye (MNSD)-a karapka Nigeriaye demokəradiya-a jamaye-a (PNDS)-aye kənasartanadən, majalisa ngəwuso am kura lardəye Mahamane Ousmane'a watəmaso. Su yakkə Ousmane ro yiwo dəro, shilan Prime Minister karzəyin dəro, am nguwuye Hama Amadou dəga kam kuranzaro gozana. Adəga kasatsanyi, Ousmane ye Cissé'a Waziri ro karzəna. Amadou yeyi, Cissé də shiye wakil MNSD ye, amma sha kərmai majaliskuye dəye kasatsanyi, kuru MNSD ye sha jamiyyadən duwada kəla nəm kura də gozənayen.[5] Ngawo mawu indiyen, Ousmane ye Hama Amadou'a Prime Minister ro wallono, Cissé'a falzəna,[6] shi do ne kəntawu February ye kawunzə 20 lan kəla kəltəyen faidatənyi də, wakilla 43 kəladən banazana kuru 40 ye kəladən kasatsanyi. Am do ne motion dəga watəmaso dəye gulzana kəla shidə doka lan gənyi dalildə Cissé də kuwami yaye gumnati koksənyi.[7]

Ngawo kərmai kəla Ousmane yen suro kəntawu January ye saa 1996 lan, Ibrahim Baré Maïnassara ye fuwumanzəro, Cissé də sha minista lardəye kəla razəwu ye-a, kungənaye-a, kasattəye-a ro wallono suro kəntawu August ye saa 1996 lan. Yim kəntagə Disembaye kawunzə 21, saa 1996-lan, shiga walta Waziriro cado.[10] Shiga banama kura jamiyya kərmaidəye, Rally for Democracy-a Progress-a (RDP) ro suwudəna, kəntawu Augustbe kawunzə 20, saa 1997-lan, majalis lardəbe jamiyyadəbedən.[11][12] Yim kawu kəntawube 24 kəntawu Novemberbe saa 1997-lan, gumnatinzə Mainassaraye cotulowo, shiye Ibrahim Hassane Mayaki'a Cissé'a Waziri Waziribero walzə.[13]

Ngawo Maïnassara'a cezənayen suro April 1999 yen, Cissé ye nyiyanzə karno kura lardəye October 1999 ye dəro waltəye warmajiwo, kuru adə nankaro sha RDP lan duwada cidiya kura jamiyya Hamid Algabid yen kəntawu July ye kawunzə 18, 1999 lan. Cissé, shi do ne polis so ye banazayin ma.[14] Jami RDP ye də sha kam kura lardəye ro karza kəla kəntawu August ye kawunzə 1, kuru shima kam buro salakye karno dəro warmatəgəma wo,[15] amma jami gade jamiyya dəye karno Algabid ye dəga banazana, [16] [17] kuru shararam kəriye ro koltəna kam indi dəye kam kura lardəye ro waljin dəga huwomzəro. Sharadəye kərmai Algabidyedə kasatsəna kuru kərmai Cisséyedə wazəna kəntawu Septemberye kawunzə 3. Kətagə Septemberye kawunzə 12, Cisséye jamiyya bəlin kokkono, kəlakəl demokəradiya-a republic-a (UDR) də, RDP-a yektəro.[18]

== Lamarwa tən saa 2009 ==
Boubacar Cissé də zauro nowata kəla am Mamadou Tandja ye kərmaizə gana Republic kən 6th ye saa 2009-2010 ye lan, sha kura wakillaye ro suwudə am am kəriwuwa CFDR ye dəye loktu ECOWAS ye gomnati'a zandezayin lan. UDR-Tabbat nzədə karno kura lardəye-a majalisaye-a 2011 lan gasayinro təmatəna.[19]

Ngawo Mahamadou Issoufou ye karno kura lardəye January-March 2011 lan kənasartənayen kuru kərmai kura lardəye gozənayen kəntawu Aprilye kaunzə 7 saa 2011 lan, Cissé də sha gomnati ro waziri lardəye kasattəye-a, nasha fuwutəye-a, fuwutə jamaye-a ro wallono yim kawu kəntawu Aprilye kawunzə 21 saa 2011 lan.
=== Laminte ===</text>
      <sha1>4tm2mi8sjmh5fn7630t47fn1h1p5qz9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>30084</id>
      <parentid>30083</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T21:15:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alanguburo</username>
        <id>858</id>
      </contributor>
      <origin>30084</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4230" sha1="5a4zp6jyx5u9dz3njqvdd94ql0purjg" xml:space="preserve">{{Databox}}

'''Amadou Bubacar Cissé''' (kəntawu Yunibe kawunzə 29 saa 1948lan katambo) siyasama lardə [[Nigeria]] be. Shidə loktu indiro Waziri Nigerbe ro walzəna, kəntawu Februarybe kawunzə 8 səta kawunzə 21ro saadəna saa 1995-lan kuru waltə kawunzə 21 Decemberbe saa 1996lan səta kawunzə 27 Novemberbe saa 1997ro saadənan.&lt;ref&gt;http://www.anp.ne/article/portraits-des-candidats-l-election-presidentielle-1er-tour-du-21-fevrier-2016&lt;/ref&gt;

== Cida siyasabe ==
Cissé, shidə kaduwu Fulaye,&lt;ref&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Fula_language&lt;/ref&gt; [[Niamey]] lan katambo. Bank dunya be lan cida badiwono saa 1982 lan, buro salakkin [[Niger]] lan, amma saa 1983 lan badiwono Washington, D.C. lan, lardə [[America]] ye lan. Bank dunyabedən shidə cidawanzə [[Africa]] be daubedə kəlanzən kara, faraskəramma gartəbe-a bana-a sədin.&lt;ref&gt;http://www.afrique-express.com/archive/OUEST/niger/bio/amadoucisse.htm&lt;/ref&gt;

Ngawo karno majalisaye kəntawu Januaryye saa 1995yedən, kəlakəl karapka fuwutə jamaye lardəye (MNSD)-a karapka Nigeriaye demokəradiya-a jamaye-a (PNDS)-aye kənasartanadən, majalisa ngəwuso am kura lardəye Mahamane Ousmane'a watəmaso. Su yakkə Ousmane ro yiwo dəro, shilan Prime Minister karzəyin dəro, am nguwuye Hama Amadou dəga kam kuranzaro gozana. Adəga kasatsanyi, Ousmane ye Cissé'a Waziri ro karzəna. Amadou yeyi, Cissé də shiye wakil MNSD ye, amma sha kərmai majaliskuye dəye kasatsanyi, kuru MNSD ye sha jamiyyadən duwada kəla nəm kura də gozənayen.[5] Ngawo mawu indiyen, Ousmane ye Hama Amadou'a Prime Minister ro wallono, Cissé'a falzəna,[6] shi do ne kəntawu February ye kawunzə 20 lan kəla kəltəyen faidatənyi də, wakilla 43 kəladən banazana kuru 40 ye kəladən kasatsanyi. Am do ne motion dəga watəmaso dəye gulzana kəla shidə doka lan gənyi dalildə Cissé də kuwami yaye gumnati koksənyi.&lt;ref&gt;https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=http%3A%2F%2Fwww.unisa.ac.za%2Fdefault.asp%3FCmd%3DViewContent%26ContentID%3D11625&lt;/ref&gt;

Ngawo kərmai kəla Ousmane yen suro kəntawu January ye saa 1996 lan, Ibrahim Baré Maïnassara ye fuwumanzəro, Cissé də sha minista lardəye kəla razəwu ye-a, kungənaye-a, kasattəye-a ro wallono suro kəntawu August ye saa 1996 lan. Yim kəntagə Disembaye kawunzə 21, saa 1996-lan, shiga walta Waziriro cado.[10] Shiga banama kura jamiyya kərmaidəye, Rally for Democracy-a Progress-a (RDP) ro suwudəna, kəntawu Augustbe kawunzə 20, saa 1997-lan, majalis lardəbe jamiyyadəbedən.[11][12] Yim kawu kəntawube 24 kəntawu Novemberbe saa 1997-lan, gumnatinzə Mainassaraye cotulowo, shiye Ibrahim Hassane Mayaki'a Cissé'a Waziri Waziribero walzə.[13]

Ngawo Maïnassara'a cezənayen suro April 1999 yen, Cissé ye nyiyanzə karno kura lardəye October 1999 ye dəro waltəye warmajiwo, kuru adə nankaro sha RDP lan duwada cidiya kura jamiyya Hamid Algabid yen kəntawu July ye kawunzə 18, 1999 lan. Cissé, shi do ne polis so ye banazayin ma.[14] Jami RDP ye də sha kam kura lardəye ro karza kəla kəntawu August ye kawunzə 1, kuru shima kam buro salakye karno dəro warmatəgəma wo,[15] amma jami gade jamiyya dəye karno Algabid ye dəga banazana, [16] [17] kuru shararam kəriye ro koltəna kam indi dəye kam kura lardəye ro waljin dəga huwomzəro. Sharadəye kərmai Algabidyedə kasatsəna kuru kərmai Cisséyedə wazəna kəntawu Septemberye kawunzə 3. Kətagə Septemberye kawunzə 12, Cisséye jamiyya bəlin kokkono, kəlakəl demokəradiya-a republic-a (UDR) də, RDP-a yektəro.[18]

== Lamarwa tən saa 2009 ==
Boubacar Cissé də zauro nowata kəla am Mamadou Tandja ye kərmaizə gana Republic kən 6th ye saa 2009-2010 ye lan, sha kura wakillaye ro suwudə am am kəriwuwa CFDR ye dəye loktu ECOWAS ye gomnati'a zandezayin lan. UDR-Tabbat nzədə karno kura lardəye-a majalisaye-a 2011 lan gasayinro təmatəna.[19]

Ngawo Mahamadou Issoufou ye karno kura lardəye January-March 2011 lan kənasartənayen kuru kərmai kura lardəye gozənayen kəntawu Aprilye kaunzə 7 saa 2011 lan, Cissé də sha gomnati ro waziri lardəye kasattəye-a, nasha fuwutəye-a, fuwutə jamaye-a ro wallono yim kawu kəntawu Aprilye kawunzə 21 saa 2011 lan.
=== Laminte ===</text>
      <sha1>5a4zp6jyx5u9dz3njqvdd94ql0purjg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>30085</id>
      <parentid>30084</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T21:18:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alanguburo</username>
        <id>858</id>
      </contributor>
      <origin>30085</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4269" sha1="s3cqy1h243xi3fq91gqnelk2o3iyh0v" xml:space="preserve">{{Databox}}

'''Amadou Bubacar Cissé''' (kəntawu Yunibe kawunzə 29 saa 1948lan katambo) siyasama lardə [[Nigeria]] be. Shidə loktu indiro Waziri Nigerbe ro walzəna, kəntawu Februarybe kawunzə 8 səta kawunzə 21ro saadəna saa 1995-lan kuru waltə kawunzə 21 Decemberbe saa 1996lan səta kawunzə 27 Novemberbe saa 1997ro saadənan.&lt;ref&gt;http://www.anp.ne/article/portraits-des-candidats-l-election-presidentielle-1er-tour-du-21-fevrier-2016&lt;/ref&gt;

== Cida siyasabe ==
Cissé, shidə kaduwu Fulaye,&lt;ref&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Fula_language&lt;/ref&gt; [[Niamey]] lan katambo. Bank dunya be lan cida badiwono saa 1982 lan, buro salakkin [[Niger]] lan, amma saa 1983 lan badiwono Washington, D.C. lan, lardə [[America]] ye lan. Bank dunyabedən shidə cidawanzə [[Africa]] be daubedə kəlanzən kara, faraskəramma gartəbe-a bana-a sədin.&lt;ref&gt;http://www.afrique-express.com/archive/OUEST/niger/bio/amadoucisse.htm&lt;/ref&gt;

Ngawo karno majalisaye kəntawu Januaryye saa 1995yedən, kəlakəl karapka fuwutə jamaye lardəye (MNSD)-a karapka Nigeriaye demokəradiya-a jamaye-a (PNDS)-aye kənasartanadən, majalisa ngəwuso am kura lardəye Mahamane Ousmane'a watəmaso. Su yakkə Ousmane ro yiwo dəro, shilan Prime Minister karzəyin dəro, am nguwuye Hama Amadou dəga kam kuranzaro gozana. Adəga kasatsanyi, Ousmane ye Cissé'a Waziri ro karzəna. Amadou yeyi, Cissé də shiye wakil MNSD ye, amma sha kərmai majaliskuye dəye kasatsanyi, kuru MNSD ye sha jamiyyadən duwada kəla nəm kura də gozənayen.[5] Ngawo mawu indiyen, Ousmane ye Hama Amadou'a Prime Minister ro wallono, Cissé'a falzəna,[6] shi do ne kəntawu February ye kawunzə 20 lan kəla kəltəyen faidatənyi də, wakilla 43 kəladən banazana kuru 40 ye kəladən kasatsanyi. Am do ne motion dəga watəmaso dəye gulzana kəla shidə doka lan gənyi dalildə Cissé də kuwami yaye gumnati koksənyi.&lt;ref&gt;https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=http%3A%2F%2Fwww.unisa.ac.za%2Fdefault.asp%3FCmd%3DViewContent%26ContentID%3D11625&lt;/ref&gt;

Ngawo kərmai kəla Ousmane yen suro kəntawu January ye saa 1996 lan, Ibrahim Baré Maïnassara ye fuwumanzəro, Cissé də sha minista lardəye kəla razəwu ye-a, kungənaye-a, kasattəye-a ro wallono suro kəntawu August ye saa 1996 lan. Yim kəntagə Disembaye kawunzə 21, saa 1996-lan, shiga walta Waziriro cado.[10] Shiga banama kura jamiyya kərmaidəye, Rally for Democracy-a Progress-a (RDP) ro suwudəna, kəntawu Augustbe kawunzə 20, saa 1997-lan, majalis lardəbe jamiyyadəbedən.[11][12] Yim kawu kəntawube 24 kəntawu Novemberbe saa 1997-lan, gumnatinzə Mainassaraye cotulowo, shiye Ibrahim Hassane Mayaki'a Cissé'a Waziri Waziribero walzə.[13]

Ngawo Maïnassara'a cezənayen suro April 1999 yen, Cissé ye nyiyanzə karno kura lardəye October 1999 ye dəro waltəye warmajiwo, kuru adə nankaro sha RDP lan duwada cidiya kura jamiyya Hamid Algabid yen kəntawu July ye kawunzə 18, 1999 lan. Cissé, shi do ne polis so ye banazayin ma.[14] Jami RDP ye də sha kam kura lardəye ro karza kəla kəntawu August ye kawunzə 1, kuru shima kam buro salakye karno dəro warmatəgəma wo,[15] amma jami gade jamiyya dəye karno Algabid ye dəga banazana, [16] [17] kuru shararam kəriye ro koltəna kam indi dəye kam kura lardəye ro waljin dəga huwomzəro. Sharadəye kərmai Algabidyedə kasatsəna kuru kərmai Cisséyedə wazəna kəntawu Septemberye kawunzə 3. Kətagə Septemberye kawunzə 12, Cisséye jamiyya bəlin kokkono, kəlakəl demokəradiya-a republic-a (UDR) də, RDP-a yektəro.[18]

== Lamarwa tən saa 2009 ==
Boubacar Cissé də zauro nowata kəla am Mamadou Tandja ye kərmaizə gana Republic kən 6th ye saa 2009-2010 ye lan, sha kura wakillaye ro suwudə am am kəriwuwa CFDR ye dəye loktu ECOWAS ye gomnati'a zandezayin lan. UDR-Tabbat nzədə karno kura lardəye-a majalisaye-a 2011 lan gasayinro təmatəna.[19]

Ngawo Mahamadou Issoufou ye karno kura lardəye January-March 2011 lan kənasartənayen kuru kərmai kura lardəye gozənayen kəntawu Aprilye kaunzə 7 saa 2011 lan, Cissé də sha gomnati ro waziri lardəye kasattəye-a, nasha fuwutəye-a, fuwutə jamaye-a ro wallono yim kawu kəntawu Aprilye kawunzə 21 saa 2011 lan.
=== Laminte ===
&lt;references /&gt;
[[Nakka:Living people]]</text>
      <sha1>s3cqy1h243xi3fq91gqnelk2o3iyh0v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>30086</id>
      <parentid>30085</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T21:21:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alanguburo</username>
        <id>858</id>
      </contributor>
      <origin>30086</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4313" sha1="aijowvs7as0ew7w0lob79ia48bvpptz" xml:space="preserve">{{Databox}}

'''Amadou Bubacar Cissé''' (kəntawu Yunibe kawunzə 29 saa 1948lan katambo) siyasama lardə [[Nigeria]] be. Shidə loktu indiro Waziri Nigerbe ro walzəna, kəntawu Februarybe kawunzə 8 səta kawunzə 21ro saadəna saa 1995-lan kuru waltə kawunzə 21 Decemberbe saa 1996lan səta kawunzə 27 Novemberbe saa 1997ro saadənan.&lt;ref&gt;http://www.anp.ne/article/portraits-des-candidats-l-election-presidentielle-1er-tour-du-21-fevrier-2016&lt;/ref&gt;

== Cida siyasabe ==
Cissé, shidə kaduwu Fulaye,&lt;ref&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/Fula_language&lt;/ref&gt; [[Niamey]] lan katambo. Bank dunya be lan cida badiwono saa 1982 lan, buro salakkin [[Niger]] lan, amma saa 1983 lan badiwono Washington, D.C. lan, lardə [[America]] ye lan. Bank dunyabedən shidə cidawanzə [[Africa]] be daubedə kəlanzən kara, faraskəramma gartəbe-a bana-a sədin.&lt;ref&gt;http://www.afrique-express.com/archive/OUEST/niger/bio/amadoucisse.htm&lt;/ref&gt;

Ngawo karno majalisaye kəntawu Januaryye saa 1995yedən, kəlakəl karapka fuwutə jamaye lardəye (MNSD)-a karapka Nigeriaye demokəradiya-a jamaye-a (PNDS)-aye kənasartanadən, majalisa ngəwuso am kura lardəye Mahamane Ousmane'a watəmaso. Su yakkə Ousmane ro yiwo dəro, shilan Prime Minister karzəyin dəro, am nguwuye Hama Amadou dəga kam kuranzaro gozana. Adəga kasatsanyi, Ousmane ye Cissé'a Waziri ro karzəna. Amadou yeyi, Cissé də shiye wakil MNSD ye, amma sha kərmai majaliskuye dəye kasatsanyi, kuru MNSD ye sha jamiyyadən duwada kəla nəm kura də gozənayen.[5] Ngawo mawu indiyen, Ousmane ye Hama Amadou'a Prime Minister ro wallono, Cissé'a falzəna,[6] shi do ne kəntawu February ye kawunzə 20 lan kəla kəltəyen faidatənyi də, wakilla 43 kəladən banazana kuru 40 ye kəladən kasatsanyi. Am do ne motion dəga watəmaso dəye gulzana kəla shidə doka lan gənyi dalildə Cissé də kuwami yaye gumnati koksənyi.&lt;ref&gt;https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=http%3A%2F%2Fwww.unisa.ac.za%2Fdefault.asp%3FCmd%3DViewContent%26ContentID%3D11625&lt;/ref&gt;

Ngawo kərmai kəla Ousmane yen suro kəntawu January ye saa 1996 lan, Ibrahim Baré Maïnassara ye fuwumanzəro, Cissé də sha minista lardəye kəla razəwu ye-a, kungənaye-a, kasattəye-a ro wallono suro kəntawu August ye saa 1996 lan. Yim kəntagə Disembaye kawunzə 21, saa 1996-lan, shiga walta Waziriro cado.[10] Shiga banama kura jamiyya kərmaidəye, Rally for Democracy-a Progress-a (RDP) ro suwudəna, kəntawu Augustbe kawunzə 20, saa 1997-lan, majalis lardəbe jamiyyadəbedən.[11][12] Yim kawu kəntawube 24 kəntawu Novemberbe saa 1997-lan, gumnatinzə Mainassaraye cotulowo, shiye Ibrahim Hassane Mayaki'a Cissé'a Waziri Waziribero walzə.[13]

Ngawo Maïnassara'a cezənayen suro April 1999 yen, Cissé ye nyiyanzə karno kura lardəye October 1999 ye dəro waltəye warmajiwo, kuru adə nankaro sha RDP lan duwada cidiya kura jamiyya Hamid Algabid yen kəntawu July ye kawunzə 18, 1999 lan. Cissé, shi do ne polis so ye banazayin ma.[14] Jami RDP ye də sha kam kura lardəye ro karza kəla kəntawu August ye kawunzə 1, kuru shima kam buro salakye karno dəro warmatəgəma wo,[15] amma jami gade jamiyya dəye karno Algabid ye dəga banazana, [16] [17] kuru shararam kəriye ro koltəna kam indi dəye kam kura lardəye ro waljin dəga huwomzəro. Sharadəye kərmai Algabidyedə kasatsəna kuru kərmai Cisséyedə wazəna kəntawu Septemberye kawunzə 3. Kətagə Septemberye kawunzə 12, Cisséye jamiyya bəlin kokkono, kəlakəl demokəradiya-a republic-a (UDR) də, RDP-a yektəro.[18]

== Lamarwa tən saa 2009 ==
Boubacar Cissé də zauro nowata kəla am Mamadou Tandja ye kərmaizə gana Republic kən 6th ye saa 2009-2010 ye lan, sha kura wakillaye ro suwudə am am kəriwuwa CFDR ye dəye loktu ECOWAS ye gomnati'a zandezayin lan. UDR-Tabbat nzədə karno kura lardəye-a majalisaye-a 2011 lan gasayinro təmatəna.[19]

Ngawo Mahamadou Issoufou ye karno kura lardəye January-March 2011 lan kənasartənayen kuru kərmai kura lardəye gozənayen kəntawu Aprilye kaunzə 7 saa 2011 lan, Cissé də sha gomnati ro waziri lardəye kasattəye-a, nasha fuwutəye-a, fuwutə jamaye-a ro wallono yim kawu kəntawu Aprilye kawunzə 21 saa 2011 lan.
=== Laminte ===
&lt;references /&gt;
[[Nakka:Living people]]
[[Nakka:21st-century Nigerian politicians]]</text>
      <sha1>aijowvs7as0ew7w0lob79ia48bvpptz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mohamed Bazoum</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3146</id>
    <revision>
      <id>30087</id>
      <timestamp>2026-09-18T21:28:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alanguburo</username>
        <id>858</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;Mohamed Bazoum[a] (1 kəntawu Januarybe saa 1960lan katambo)[2] siyasama Nigeriabe shidoni kura lardəbe Nigerbe saa 2021lan səta 2023ro saadənama. Shiga suro saa 2023 yen kərmai Nigeriaye'a sətanadən jamiwa gardi kura lardəye'a askərra kəriwube Omar Tiani'a fuwumanzə'a. Shiga cita kuru darelan shiga nəmzalumro zorzana.  Kawu kura lardəye ro waljinro, shidə kura jamiyya Nigeriaye demokəradiya-a nəmkam kəltə-a (PNDS-Tarayya) ye.[8] Shidə kuru minista lama...&quot;</comment>
      <origin>30087</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13318" sha1="m34yjx2xn314laaxpiui7op5qbeo8es" xml:space="preserve">Mohamed Bazoum[a] (1 kəntawu Januarybe saa 1960lan katambo)[2] siyasama Nigeriabe shidoni kura lardəbe Nigerbe saa 2021lan səta 2023ro saadənama. Shiga suro saa 2023 yen kərmai Nigeriaye'a sətanadən jamiwa gardi kura lardəye'a askərra kəriwube Omar Tiani'a fuwumanzə'a. Shiga cita kuru darelan shiga nəmzalumro zorzana.

Kawu kura lardəye ro waljinro, shidə kura jamiyya Nigeriaye demokəradiya-a nəmkam kəltə-a (PNDS-Tarayya) ye.[8] Shidə kuru minista lamarra lardə diyabe saa 1995 lan səta 1996 ro saadənan kuru waltə saa 2011 lan səta 2016 ro saadənan cidazəna. karno kura lardǝbe. Bazoum ye karno kura lardəye kən indimi dəga zuwuna, kashi 55.67% karno kura lardəye kureye Mahamane Ousmane ye dəga kənasartəna.[9]

Bazoum, kam gana Ouled Slimane ye də, shima Arab buro salak ye kura lardə Niger ye ro walzəna ma.[1][10]

Kənənga-a cida-a buroye
Mohamed Bazoum də sha 1960 lan bəladiya Bilabrin lan katambo, lardə Niger ye lan, suro lardə Niger ye lan. Shidə bəla Tesker lan ciwono, kilomita 200 fəte Bilabrin yen, nasha Zinder ye lan.[1] Bazoumdə shiye wakil amma Ouled Slimaneye, təlamma Arabye asalnzə nasha Fezzan Libyaye shidoni gana suro Nigeryeya kuru nəm nguwu Arabye Nigeriayeya.[1][12]

Bazoum də mowonti primary ye Goure lan kərawono kuru mowonti kura Amadou-Kouran-Daga ye Zinder lan tamozəna. Shiye falsafa kərawono suro fasal warakabe-a kuru fasal falsafa kimiya adamganabe-a suro jami'a Cheikh Anta Diopben (loktuwalaan shiga jami'a Dakarben bowotin) suro Senegalben saa 1979lan səta 1984ro saadənan.[11] Bazoumye daji degreenzǝ masterbe falsafa siyasabe-a kuru halbe-a tamozǝna, kuru Jamiya Dakarben, diploma ilmu mantiqbe-a kuru ilmu ilmube-a kunten.[11]

Ngawo degree nzə tamozənayen, Bazoum ye mowontiya kura lardəye kadalan saa arakkəro kəra gulzəna.[12] Shiye kuru kəlakəl maləmma lardə Nigerbe (SNEN) ro kara, kəlakəl kasuwube lardəbe.[11] Bazoum də daji komiti kura kəlakəl cidawu Niger ye (USTN) ro kəllatə, shi do ne samno lardəye 1991 lan wakilzəna ma.[11]

Bazoum də Hadiza Mabrouk Bazoum'a nya'ano, shi do ne kamu kura Niger ye ro walzəna ma. Sandiye tada diyau: tada fal, Salem Bazoum, kuru ferowa yakkə, Zazia Bazoum-a Khadija Bazoum-a kunten. Bazoum də musulumma Sunniye kuru təlam kada nozəna, təlam Arabicye-a, Hausaye-a, Toubouye-a, Kanuriye-a, Faransaye-a Nasaraye-a manajin.[16]

Cida siyasabe buroye
Bazoum də shima wakil jamiyya Nigeriaye demokəradiya-a nəmkam kəltə-aye suro saa 1990 yen, rokko Mahamadou Issoufou yen.[12]

Bazoum də shima Secretary kəriye kəla kəltəye cidiya minista lamarra diyaye-a kəlakəl-a yen suro gomnati faltəye Prime Minister Amadou Cheiffou ye saa 1991 lan səta 1993 ro saadənan.[17][18] Shiga majalis lardəye ro karrada nasha musammanne Tesker yen naptə kam PNDS ye lan karno musammanne do kəntawu Aprilye kawunzə 11 saa 1993 lan tədəndən; adəye ngawo karno buroye Tesker lan tədən dəga dabtəyen, suro kəntawu February yen tədən.[19]

Ngawo karno majalisaye kəntawu Januaryye saa 1995yedən, shidoni kəlakəl am adawaye kəla fuwutə jamaye (MNSD)-a PNDS-aye kənasartanadə, Bazoumdə minista lamarra lardə diyabe-a kəlakəl-aye suro gomnati Prime Minister Hama Amadouyen wallono, sunzə kəntawu Februarybe kawunzə 25995. Buro salak lan shiga walta nasha shima dəro sha walta kalakca ngawo Ibrahim Baré Maïnassara ye kərmaiya səmowonayen suro kəntawu January ye kawunzə 27 saa 1996 lan, amma shiga gumnati done kəntawu May ye kawunzə 5 saa 1996 lan falzana.[21] PNDS ye Maïnassara'a kəriwuzana, kuru yim kawu 26 kəntawu Julyye saa 1996 lan, Bazoum'a rokko kura lardəye PNDS ye Mahamadou Issoufou'a fatolan fəlezana, ngawo karno kura lardəye saa 1996 ye lan. Sha Issoufou-a də amari hakimye lan salamzana kəntagə Augustye kawunzə 12 saa 1996 lan.[22]

Bazoum dəga siyasawu kura-kura indi gade-a cita, surodən Secretary-General MNSD ye Hama Amadou mbeji, badiyaram kəntawu January ye saa 1998 lan, kəla shiye nəmzalum Maïnassara ye cezənayen. Shiga ngaltema sharazanayi kuru ngawo shiga tǝtanaben mawu fal salamzana.[25]

Cida Majilasbe
Majalisa kən diyaume PNDS ye do kəntawu September ye kawunzə 4-5 saa 2004 lan tədən də lan, Bazoum də banama kura lardəye ro karrada.[26] Bazoum də waltə majalisa lardəye ro karrada suro karno majalisaye December 2004 yen,[27] kuru loktu majalisaye ngawodən shidə banama kura majalisa lardəye kən yakkəme [28] kuru banama kura majalisa PNDS ye.[29]

Bazoum də shima fal suro wakilla 14 do kəla Prime Minister Hama Amadou yen kəla 26 May 2007 yen motion censure ye sadəna dəye falnza;
tical class of Niger dəwo kərma dəro cida karapka do kungəna gomnatiye zamtəye nozəna dəga dazəna də.&quot;[31]

Ngawo amso'a kəla referendum doka August 2009 ye dəga koltəro zorzənayen, Bazoum dəga ganaro suro njiyen cetando kuru awa indiro korowa sadəna yim kawu 14 July 2009 ye lan.[32] Bazoum də waltə banama kura PNDS yero karrada suro majalis jamiyyadəye kən uwumiyen, kəntawu Julyye kawunzə 18 saa 2009 lan tədəndən.[33] Ngawo kənasar referendum ye dəyen, shiye sha &quot;coup d'état&quot; ro bayanzəna kuru karno majalisaye October 2009 ye də &quot;farce karnoye&quot; nyiyanzə &quot;democracy polish&quot; ye yira bas nankaro wono.[34]

Kura lardəye Mamadou Tandja də'a kəriwu askərraye sha kərmaidən tutuluwuna yim kawu 18 kəntawu Februaryye saa 2010 lan. Bazoum ye loktudən wono &quot;adəma awo do ne riyitəna də, sulhu askərraye. Tandja də raksə adəga kozəna.&quot; shiye wono yim kawu 23 kəntawu Februarybe lan CFDR ye Tandja'a shara kəla nəm zalum kurayen sədin dalil shiye doka 1999 ye dəga dabsənayen kəla kərmai dəro naptəyen. Futu Bazoum ye wono, jarabtə jiri adə mburo walzəna fuwuma so dəga awo jiri adə’a diwo ro dabtəro. Shiye wono juntadə Tandja'a rozə hatta &quot;cidaram demokradiyabe&quot; tədinro, kuru Tandja'a sharatə, amma shiye wono shara kərmuyedə mburo waljinbaro fanzəna.[36]

Ngawo Mahamadou Issoufou ye karno kura lardəye January-March 2011 lan kənasartənayen, kərmai kura lardəye PNDS ye dəga kolzəna suro March 2011 yen, kawu nəm rawo sədinro, futu kura lardəye siyasa partiye ro gayinbaro; Bazoum də kərmai kura PNDS ye dəga gozəna.[37] Issoufou də kərmai kura lardə Niger ye gozəna yim kawu 7 April 2011 lan, kuru Bazoum də sha gumnati dəro minister lardə diyaye'a, kəlakəl'a, kəltəram Africaye'a, kuru am Nigeriaye lardə diyaye'a yim kawu 21 April 2011 lan sha wallono.[38][39]


Bazoum suro samno kura lardǝwa dunyabe suro bǝla New Yorkben suro saa 2022
Bazoum də sha nasha minista lardəye ro kalakca kərmai lardəye lan yim kawu 25 kəntawu February ye saa 2015 lan.[40][41] Shi awo adǝye Bazoum ro hangal gǝnazǝyin kǝla PNDS ye fuwuma ro Issoufou ye waltǝ karno 2016 lan sǝdinro.[41]

Shiga majalisa lardəye ro karrada suro karno majalisaye kəntawu Februaryye saa 2016 yen.[42] Ngawo Issoufou ye kərmai kən indimiro sədənayen, Bazoum də sha minister lardəye ro wallono kəla lamarra suroye'a, nzəliwo jamaye'a, lamarra ada'a adin'a yen yim kawu 11 April 2016 lan.[43] Shiye kərmainzə kəntagə Aprilye kaunzə 13 lan cido, Hassoumi Massaoudou'a waratazəna.

Kǝrmai lardǝbe (2021-2023)
Namtə wakil kura gomnati Nigeriaye lan, Bazoum də sha waratatəma Issoufou ye ro suwudə, shi do ne zamanzə gana, kəla kam kura lardəye PNDS ye karno kura Nigeria ye 2020-21 ye lan. Bazoum ye kampainzə kura lardəye də hangalzə’a ceno kəla raayi’a alamanna kaziyi nəm nguwu jamaye suro Niger ye lan galtəro nəm nguwu fatoye fulutə’a kuru nəm kəra gultə’a nəm kalkal jinsuye’a sərayin futu feroye ilmu kəratəyen.[45] Bazoum ye wadə gozəna kəla ISIS ye bətərəm Niger ye dəga banazəyin, lardə mashi Mali ye dəga banazəyin, nzəliwo-a nzəliwo-a Nigeria ye dəga dunowaro sədin, kuru riswa kəmbu suro lardə dəyen kəriwujin. Bazoum də karno buro salak ye dəlan kənasar səwandənyi, kəntawu December ye kawunzə 27 saa 2020 lan tədən də, kashi 39.30% karnoye bas səwandəna.[46] Son yaye, karno kən indimi suro kəntagə Februarybe saa 2021-yedən kashi 55.67% karnoyelan kənasartəna kuru shiro kura lardəye kəntagə Aprilye kawunzə 2-lan, kənasarnzədə kəntawu Marchye kawunzə 21-lan tawattəgəna.[47]


Bazoum-a Waziri U.S.be Antony Blinken-a suro kəntagə Satumbaye saa 2022-lan

Bazoum-a Waziri Lamarra Diyabe Greekbe Nikos Dendias-a suro kəntagə Nuwambaye saa 2022
Suro kəntawu December saa 2022 yen, Bazoum də sha kura kəlakəl arziyibe-a kungənaye-a fəte Africaye (UEMOA) ro wallono, loktu samno kən 23rd kərmai lardəye-a gomnati-a karafkadəye suro Abidjan yen.[48]

Kǝrmai
Hawar kura: 2023 Nigeriaye kǝrmaiya sǝtayin
Yim kawu kəntawube 26 kəntawu Julybe saa 2023-lan, askərra Gardi kura lardəbe doni General Omar Tianiye komanzənadə fato kura lardəbedə dafkada Bazoum'a kərmaidən koltəro. Shi kərmaidə kəlakəl Africabe-a kuru kəlakəl arziyibe lardəwa Fəte Africabe-aye (ECOWAS) zortədə.[49] ECOWAS ye am do ne Bazoum'a tənyiro kolza wono.[50] Bazoum də darelan sha kərmaidən tutuluwuna, Colonel-Major Amadou Abdramane ye telebijin lardəye lan lezə kərmainzən tutuluwuna wono, kuru shiga kərmai askərraye falzəna kəlanzə'a majalis lardəye kəla nzəliwo lardəye lan bowojin dəwo General Jui lan bowotin də. Am Bazoum'a karəngəma soye gulzana shiye shawari kəla Tiani'a koltəyen gozəna samno majaliskuye lan kawu kərmai də'a təmzayinro, yim kawu 24 July ye lan dalil nəmkamzaye zauro zəktəna dəro.[55] Suro kəla lardəro manazənadən, Tianiye Bazoum'a zorzəna kəla kaziyi siyasabe-a, razəwu naptəram jamabe-a, nəlefabe-a lardədəye zaktəro.[56][57][58]

Ngawo-kura lardǝbe (2023-kǝrmagǝro)
Kuru wune: 2023 lan tajirwa Nigeriabe
Yim kawu kəntawube 27 kəntawu Julyben, Bazoumye twitterlan wono Am Nigeriaye do demokəradiya saraana də &quot;faida do zauro tuwondəna də'a təliwin&quot;, adəye fəlezəna kərmainzə koltəro waazəna də.[59] Wazirinzə lardə diyabe Hassoumi Massaoudou ye wono lardədəye &quot;duno sharabe-a sharabe-a&quot; kura lardəbedən kara kuru waltə Bazoumdə kəlanzə ngəla wono.[60] Shiye kəlanzə'a kura lardəye ro warmajiwo kuru democrats samma so'a &quot;awo adə'a faitəro&quot; bowono.[59]

Bazoum də sha fato kura lardəye lan suro kamunzə Hadiza Bazoum ye-a tadanzə Salem-a ye lan suro fato kura lardəye lan suro lardəyen gənazanaro təmazana; feronzə sodə Paris lan batalla sadin loktu kərmai dəga tədəndən.[61] Shiga suro njiyen dazana yayi, Bazoum də sambisoro cidanzə koltəro waano kuru shiye raksə kazadalawa dunyabe-a cidawu-a alamanna kura lardə Faransabe Emmanuel Macron-a, Yoana Georgieva-a, Sekretari-General UNbe António Guterres-a, Komishina AUbe Moussa Anton B.

Yim kawu kəntawube 31 kəntawu Julyben, ofis kura lardə Chadianbe Mahamat Débyye fotowa shiye Bazoum'a kəla kəlzanadə cutulo, shima fəletənzə buro salakbewo tən kərmaidəga təmzayindən.[66] Yim kawu kəntawube 3 kəntawu Augustben, suro raayi ruwozənaben suro The Washington Postben, Bazoumye wono shiye ruwojin &quot;namtə kam tətandənaben&quot; kuru US-a &quot;am dunyabe sammaso-a&quot; banaza &quot;waltəgə... tartip dokabe,&quot; baritsəgəna kəla nashadə &quot;waltə cidiya kərmai Russiaben sukurinro.&quot; konnu lantarkiye-a nji-a mawu falro, kuru kəmbu harrata-a kuru suro gongonyen-a bas gafsəna kəmburo.[68] Hawarra ngawoyedəye nəlefanzə battiro bayanzana.[69] Liyitanzǝye wono kura lardǝbe kureyedǝ &quot;ngǝla, kǝndaramdǝro wumiya&quot; ngawo shiga ziyarazǝnaben kǝntawu Augustbe kaunzǝ 12 lan.[70]

Yim kawu kəntawube 13 kəntawu Augustbe lan, kərmaidəye Bazoum'a sharalan sədinno warmajiwo kəla &quot;nəmzalum kura&quot; kuru &quot;nzəliwo lardəbe fulutəben&quot;.[71]

Yim kawu kəntawube 1 kəntawu Decemberben, kamunzədəye wono tən kəntawu Octoberbe kawunzə 18lan hawar laa shilan fəlezənyi. Adəye wakawono ngawo am kada fato Bazoumyedə citana au fatonza cotto kulastənayen.[72]

Yim kawu kəntawube 10 kəntawu Decemberben, ECOWASye samno laa sədin shidoni lardəwa membasabedəye wadə gozana kəla Nigerro sanctions təkkənadə haftəro juntadəye Bazoum'a sutuluwinro waljiya. Gumnati askərrayedəye awo shiro tinadə wazəna kuru Bazoum'a kwaltiyinba wono.[73] Yim kawu kəntawube 15 kəntawu Decemberben, shararam ECOWASbedəye Bazoum'a kwaltiyin kuru waltə kura lardə Nigerbero kalaktəro amariya co.[74]

Badiyaram saa 2024 yen, Bazoum də malariyaye shiga sətana.

Suro kəntagə Yuni sa'a 2024 yen, shararam kura Niger ye dəye nəm kəlanzə'a hafsəna ngawo shiga nəm zalumtə kura lan zorzanayen, biwu do Niger lan kərmuro huwomtinma, kuru biwuwa gade'a. Bazoum ye kakkadi cida koltəye dəro musko gənatəro waano kuru sha kamunzə dəga fato kura lardəye lan fərzana.[76] Yim kawu kəntawube 28 kəntawu Augustbe lan, shiga polisye korozana kəla kulashi buroye fatozəyen.[77]

Suro kəntawu Februaryben saa 2025, karapka cidawu United Nationsbedəye Mohamed Bazoum-a kamunzə Hadiza Bazoum-adə duwaro kwaltiyinro bowozana, United Nationsbe sandiya suro fatoben datədə &quot;kəla kəlanzaben&quot; gozəna, shara dunyabe namtəlan.[78] Suro saa 2026 yen, kəla demokradiyayen kəriwutəma Mariama Djibrine ye nəm kam Nigeriaye dəga cotto ngawo Bazoum'a kwaltiyinro bowonoyen.[79]</text>
      <sha1>m34yjx2xn314laaxpiui7op5qbeo8es</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>30088</id>
      <parentid>30087</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T21:29:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alanguburo</username>
        <id>858</id>
      </contributor>
      <origin>30088</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13336" sha1="kplj96y2js2rppzv7i3apf60pe8dj92" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Mohamed Bazoum'''[a] (1 kəntawu Januarybe saa 1960lan katambo)[2] siyasama Nigeriabe shidoni kura lardəbe Nigerbe saa 2021lan səta 2023ro saadənama. Shiga suro saa 2023 yen kərmai Nigeriaye'a sətanadən jamiwa gardi kura lardəye'a askərra kəriwube Omar Tiani'a fuwumanzə'a. Shiga cita kuru darelan shiga nəmzalumro zorzana.

Kawu kura lardəye ro waljinro, shidə kura jamiyya Nigeriaye demokəradiya-a nəmkam kəltə-a (PNDS-Tarayya) ye.[8] Shidə kuru minista lamarra lardə diyabe saa 1995 lan səta 1996 ro saadənan kuru waltə saa 2011 lan səta 2016 ro saadənan cidazəna. karno kura lardǝbe. Bazoum ye karno kura lardəye kən indimi dəga zuwuna, kashi 55.67% karno kura lardəye kureye Mahamane Ousmane ye dəga kənasartəna.[9]

Bazoum, kam gana Ouled Slimane ye də, shima Arab buro salak ye kura lardə Niger ye ro walzəna ma.[1][10]

Kənənga-a cida-a buroye
Mohamed Bazoum də sha 1960 lan bəladiya Bilabrin lan katambo, lardə Niger ye lan, suro lardə Niger ye lan. Shidə bəla Tesker lan ciwono, kilomita 200 fəte Bilabrin yen, nasha Zinder ye lan.[1] Bazoumdə shiye wakil amma Ouled Slimaneye, təlamma Arabye asalnzə nasha Fezzan Libyaye shidoni gana suro Nigeryeya kuru nəm nguwu Arabye Nigeriayeya.[1][12]

Bazoum də mowonti primary ye Goure lan kərawono kuru mowonti kura Amadou-Kouran-Daga ye Zinder lan tamozəna. Shiye falsafa kərawono suro fasal warakabe-a kuru fasal falsafa kimiya adamganabe-a suro jami'a Cheikh Anta Diopben (loktuwalaan shiga jami'a Dakarben bowotin) suro Senegalben saa 1979lan səta 1984ro saadənan.[11] Bazoumye daji degreenzǝ masterbe falsafa siyasabe-a kuru halbe-a tamozǝna, kuru Jamiya Dakarben, diploma ilmu mantiqbe-a kuru ilmu ilmube-a kunten.[11]

Ngawo degree nzə tamozənayen, Bazoum ye mowontiya kura lardəye kadalan saa arakkəro kəra gulzəna.[12] Shiye kuru kəlakəl maləmma lardə Nigerbe (SNEN) ro kara, kəlakəl kasuwube lardəbe.[11] Bazoum də daji komiti kura kəlakəl cidawu Niger ye (USTN) ro kəllatə, shi do ne samno lardəye 1991 lan wakilzəna ma.[11]

Bazoum də Hadiza Mabrouk Bazoum'a nya'ano, shi do ne kamu kura Niger ye ro walzəna ma. Sandiye tada diyau: tada fal, Salem Bazoum, kuru ferowa yakkə, Zazia Bazoum-a Khadija Bazoum-a kunten. Bazoum də musulumma Sunniye kuru təlam kada nozəna, təlam Arabicye-a, Hausaye-a, Toubouye-a, Kanuriye-a, Faransaye-a Nasaraye-a manajin.[16]

Cida siyasabe buroye
Bazoum də shima wakil jamiyya Nigeriaye demokəradiya-a nəmkam kəltə-aye suro saa 1990 yen, rokko Mahamadou Issoufou yen.[12]

Bazoum də shima Secretary kəriye kəla kəltəye cidiya minista lamarra diyaye-a kəlakəl-a yen suro gomnati faltəye Prime Minister Amadou Cheiffou ye saa 1991 lan səta 1993 ro saadənan.[17][18] Shiga majalis lardəye ro karrada nasha musammanne Tesker yen naptə kam PNDS ye lan karno musammanne do kəntawu Aprilye kawunzə 11 saa 1993 lan tədəndən; adəye ngawo karno buroye Tesker lan tədən dəga dabtəyen, suro kəntawu February yen tədən.[19]

Ngawo karno majalisaye kəntawu Januaryye saa 1995yedən, shidoni kəlakəl am adawaye kəla fuwutə jamaye (MNSD)-a PNDS-aye kənasartanadə, Bazoumdə minista lamarra lardə diyabe-a kəlakəl-aye suro gomnati Prime Minister Hama Amadouyen wallono, sunzə kəntawu Februarybe kawunzə 25995. Buro salak lan shiga walta nasha shima dəro sha walta kalakca ngawo Ibrahim Baré Maïnassara ye kərmaiya səmowonayen suro kəntawu January ye kawunzə 27 saa 1996 lan, amma shiga gumnati done kəntawu May ye kawunzə 5 saa 1996 lan falzana.[21] PNDS ye Maïnassara'a kəriwuzana, kuru yim kawu 26 kəntawu Julyye saa 1996 lan, Bazoum'a rokko kura lardəye PNDS ye Mahamadou Issoufou'a fatolan fəlezana, ngawo karno kura lardəye saa 1996 ye lan. Sha Issoufou-a də amari hakimye lan salamzana kəntagə Augustye kawunzə 12 saa 1996 lan.[22]

Bazoum dəga siyasawu kura-kura indi gade-a cita, surodən Secretary-General MNSD ye Hama Amadou mbeji, badiyaram kəntawu January ye saa 1998 lan, kəla shiye nəmzalum Maïnassara ye cezənayen. Shiga ngaltema sharazanayi kuru ngawo shiga tǝtanaben mawu fal salamzana.[25]

Cida Majilasbe
Majalisa kən diyaume PNDS ye do kəntawu September ye kawunzə 4-5 saa 2004 lan tədən də lan, Bazoum də banama kura lardəye ro karrada.[26] Bazoum də waltə majalisa lardəye ro karrada suro karno majalisaye December 2004 yen,[27] kuru loktu majalisaye ngawodən shidə banama kura majalisa lardəye kən yakkəme [28] kuru banama kura majalisa PNDS ye.[29]

Bazoum də shima fal suro wakilla 14 do kəla Prime Minister Hama Amadou yen kəla 26 May 2007 yen motion censure ye sadəna dəye falnza;
tical class of Niger dəwo kərma dəro cida karapka do kungəna gomnatiye zamtəye nozəna dəga dazəna də.&quot;[31]

Ngawo amso'a kəla referendum doka August 2009 ye dəga koltəro zorzənayen, Bazoum dəga ganaro suro njiyen cetando kuru awa indiro korowa sadəna yim kawu 14 July 2009 ye lan.[32] Bazoum də waltə banama kura PNDS yero karrada suro majalis jamiyyadəye kən uwumiyen, kəntawu Julyye kawunzə 18 saa 2009 lan tədəndən.[33] Ngawo kənasar referendum ye dəyen, shiye sha &quot;coup d'état&quot; ro bayanzəna kuru karno majalisaye October 2009 ye də &quot;farce karnoye&quot; nyiyanzə &quot;democracy polish&quot; ye yira bas nankaro wono.[34]

Kura lardəye Mamadou Tandja də'a kəriwu askərraye sha kərmaidən tutuluwuna yim kawu 18 kəntawu Februaryye saa 2010 lan. Bazoum ye loktudən wono &quot;adəma awo do ne riyitəna də, sulhu askərraye. Tandja də raksə adəga kozəna.&quot; shiye wono yim kawu 23 kəntawu Februarybe lan CFDR ye Tandja'a shara kəla nəm zalum kurayen sədin dalil shiye doka 1999 ye dəga dabsənayen kəla kərmai dəro naptəyen. Futu Bazoum ye wono, jarabtə jiri adə mburo walzəna fuwuma so dəga awo jiri adə’a diwo ro dabtəro. Shiye wono juntadə Tandja'a rozə hatta &quot;cidaram demokradiyabe&quot; tədinro, kuru Tandja'a sharatə, amma shiye wono shara kərmuyedə mburo waljinbaro fanzəna.[36]

Ngawo Mahamadou Issoufou ye karno kura lardəye January-March 2011 lan kənasartənayen, kərmai kura lardəye PNDS ye dəga kolzəna suro March 2011 yen, kawu nəm rawo sədinro, futu kura lardəye siyasa partiye ro gayinbaro; Bazoum də kərmai kura PNDS ye dəga gozəna.[37] Issoufou də kərmai kura lardə Niger ye gozəna yim kawu 7 April 2011 lan, kuru Bazoum də sha gumnati dəro minister lardə diyaye'a, kəlakəl'a, kəltəram Africaye'a, kuru am Nigeriaye lardə diyaye'a yim kawu 21 April 2011 lan sha wallono.[38][39]


Bazoum suro samno kura lardǝwa dunyabe suro bǝla New Yorkben suro saa 2022
Bazoum də sha nasha minista lardəye ro kalakca kərmai lardəye lan yim kawu 25 kəntawu February ye saa 2015 lan.[40][41] Shi awo adǝye Bazoum ro hangal gǝnazǝyin kǝla PNDS ye fuwuma ro Issoufou ye waltǝ karno 2016 lan sǝdinro.[41]

Shiga majalisa lardəye ro karrada suro karno majalisaye kəntawu Februaryye saa 2016 yen.[42] Ngawo Issoufou ye kərmai kən indimiro sədənayen, Bazoum də sha minister lardəye ro wallono kəla lamarra suroye'a, nzəliwo jamaye'a, lamarra ada'a adin'a yen yim kawu 11 April 2016 lan.[43] Shiye kərmainzə kəntagə Aprilye kaunzə 13 lan cido, Hassoumi Massaoudou'a waratazəna.

Kǝrmai lardǝbe (2021-2023)
Namtə wakil kura gomnati Nigeriaye lan, Bazoum də sha waratatəma Issoufou ye ro suwudə, shi do ne zamanzə gana, kəla kam kura lardəye PNDS ye karno kura Nigeria ye 2020-21 ye lan. Bazoum ye kampainzə kura lardəye də hangalzə’a ceno kəla raayi’a alamanna kaziyi nəm nguwu jamaye suro Niger ye lan galtəro nəm nguwu fatoye fulutə’a kuru nəm kəra gultə’a nəm kalkal jinsuye’a sərayin futu feroye ilmu kəratəyen.[45] Bazoum ye wadə gozəna kəla ISIS ye bətərəm Niger ye dəga banazəyin, lardə mashi Mali ye dəga banazəyin, nzəliwo-a nzəliwo-a Nigeria ye dəga dunowaro sədin, kuru riswa kəmbu suro lardə dəyen kəriwujin. Bazoum də karno buro salak ye dəlan kənasar səwandənyi, kəntawu December ye kawunzə 27 saa 2020 lan tədən də, kashi 39.30% karnoye bas səwandəna.[46] Son yaye, karno kən indimi suro kəntagə Februarybe saa 2021-yedən kashi 55.67% karnoyelan kənasartəna kuru shiro kura lardəye kəntagə Aprilye kawunzə 2-lan, kənasarnzədə kəntawu Marchye kawunzə 21-lan tawattəgəna.[47]


Bazoum-a Waziri U.S.be Antony Blinken-a suro kəntagə Satumbaye saa 2022-lan

Bazoum-a Waziri Lamarra Diyabe Greekbe Nikos Dendias-a suro kəntagə Nuwambaye saa 2022
Suro kəntawu December saa 2022 yen, Bazoum də sha kura kəlakəl arziyibe-a kungənaye-a fəte Africaye (UEMOA) ro wallono, loktu samno kən 23rd kərmai lardəye-a gomnati-a karafkadəye suro Abidjan yen.[48]

Kǝrmai
Hawar kura: 2023 Nigeriaye kǝrmaiya sǝtayin
Yim kawu kəntawube 26 kəntawu Julybe saa 2023-lan, askərra Gardi kura lardəbe doni General Omar Tianiye komanzənadə fato kura lardəbedə dafkada Bazoum'a kərmaidən koltəro. Shi kərmaidə kəlakəl Africabe-a kuru kəlakəl arziyibe lardəwa Fəte Africabe-aye (ECOWAS) zortədə.[49] ECOWAS ye am do ne Bazoum'a tənyiro kolza wono.[50] Bazoum də darelan sha kərmaidən tutuluwuna, Colonel-Major Amadou Abdramane ye telebijin lardəye lan lezə kərmainzən tutuluwuna wono, kuru shiga kərmai askərraye falzəna kəlanzə'a majalis lardəye kəla nzəliwo lardəye lan bowojin dəwo General Jui lan bowotin də. Am Bazoum'a karəngəma soye gulzana shiye shawari kəla Tiani'a koltəyen gozəna samno majaliskuye lan kawu kərmai də'a təmzayinro, yim kawu 24 July ye lan dalil nəmkamzaye zauro zəktəna dəro.[55] Suro kəla lardəro manazənadən, Tianiye Bazoum'a zorzəna kəla kaziyi siyasabe-a, razəwu naptəram jamabe-a, nəlefabe-a lardədəye zaktəro.[56][57][58]

Ngawo-kura lardǝbe (2023-kǝrmagǝro)
Kuru wune: 2023 lan tajirwa Nigeriabe
Yim kawu kəntawube 27 kəntawu Julyben, Bazoumye twitterlan wono Am Nigeriaye do demokəradiya saraana də &quot;faida do zauro tuwondəna də'a təliwin&quot;, adəye fəlezəna kərmainzə koltəro waazəna də.[59] Wazirinzə lardə diyabe Hassoumi Massaoudou ye wono lardədəye &quot;duno sharabe-a sharabe-a&quot; kura lardəbedən kara kuru waltə Bazoumdə kəlanzə ngəla wono.[60] Shiye kəlanzə'a kura lardəye ro warmajiwo kuru democrats samma so'a &quot;awo adə'a faitəro&quot; bowono.[59]

Bazoum də sha fato kura lardəye lan suro kamunzə Hadiza Bazoum ye-a tadanzə Salem-a ye lan suro fato kura lardəye lan suro lardəyen gənazanaro təmazana; feronzə sodə Paris lan batalla sadin loktu kərmai dəga tədəndən.[61] Shiga suro njiyen dazana yayi, Bazoum də sambisoro cidanzə koltəro waano kuru shiye raksə kazadalawa dunyabe-a cidawu-a alamanna kura lardə Faransabe Emmanuel Macron-a, Yoana Georgieva-a, Sekretari-General UNbe António Guterres-a, Komishina AUbe Moussa Anton B.

Yim kawu kəntawube 31 kəntawu Julyben, ofis kura lardə Chadianbe Mahamat Débyye fotowa shiye Bazoum'a kəla kəlzanadə cutulo, shima fəletənzə buro salakbewo tən kərmaidəga təmzayindən.[66] Yim kawu kəntawube 3 kəntawu Augustben, suro raayi ruwozənaben suro The Washington Postben, Bazoumye wono shiye ruwojin &quot;namtə kam tətandənaben&quot; kuru US-a &quot;am dunyabe sammaso-a&quot; banaza &quot;waltəgə... tartip dokabe,&quot; baritsəgəna kəla nashadə &quot;waltə cidiya kərmai Russiaben sukurinro.&quot; konnu lantarkiye-a nji-a mawu falro, kuru kəmbu harrata-a kuru suro gongonyen-a bas gafsəna kəmburo.[68] Hawarra ngawoyedəye nəlefanzə battiro bayanzana.[69] Liyitanzǝye wono kura lardǝbe kureyedǝ &quot;ngǝla, kǝndaramdǝro wumiya&quot; ngawo shiga ziyarazǝnaben kǝntawu Augustbe kaunzǝ 12 lan.[70]

Yim kawu kəntawube 13 kəntawu Augustbe lan, kərmaidəye Bazoum'a sharalan sədinno warmajiwo kəla &quot;nəmzalum kura&quot; kuru &quot;nzəliwo lardəbe fulutəben&quot;.[71]

Yim kawu kəntawube 1 kəntawu Decemberben, kamunzədəye wono tən kəntawu Octoberbe kawunzə 18lan hawar laa shilan fəlezənyi. Adəye wakawono ngawo am kada fato Bazoumyedə citana au fatonza cotto kulastənayen.[72]

Yim kawu kəntawube 10 kəntawu Decemberben, ECOWASye samno laa sədin shidoni lardəwa membasabedəye wadə gozana kəla Nigerro sanctions təkkənadə haftəro juntadəye Bazoum'a sutuluwinro waljiya. Gumnati askərrayedəye awo shiro tinadə wazəna kuru Bazoum'a kwaltiyinba wono.[73] Yim kawu kəntawube 15 kəntawu Decemberben, shararam ECOWASbedəye Bazoum'a kwaltiyin kuru waltə kura lardə Nigerbero kalaktəro amariya co.[74]

Badiyaram saa 2024 yen, Bazoum də malariyaye shiga sətana.

Suro kəntagə Yuni sa'a 2024 yen, shararam kura Niger ye dəye nəm kəlanzə'a hafsəna ngawo shiga nəm zalumtə kura lan zorzanayen, biwu do Niger lan kərmuro huwomtinma, kuru biwuwa gade'a. Bazoum ye kakkadi cida koltəye dəro musko gənatəro waano kuru sha kamunzə dəga fato kura lardəye lan fərzana.[76] Yim kawu kəntawube 28 kəntawu Augustbe lan, shiga polisye korozana kəla kulashi buroye fatozəyen.[77]

Suro kəntawu Februaryben saa 2025, karapka cidawu United Nationsbedəye Mohamed Bazoum-a kamunzə Hadiza Bazoum-adə duwaro kwaltiyinro bowozana, United Nationsbe sandiya suro fatoben datədə &quot;kəla kəlanzaben&quot; gozəna, shara dunyabe namtəlan.[78] Suro saa 2026 yen, kəla demokradiyayen kəriwutəma Mariama Djibrine ye nəm kam Nigeriaye dəga cotto ngawo Bazoum'a kwaltiyinro bowonoyen.[79]</text>
      <sha1>kplj96y2js2rppzv7i3apf60pe8dj92</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>30089</id>
      <parentid>30088</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T21:31:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alanguburo</username>
        <id>858</id>
      </contributor>
      <origin>30089</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13351" sha1="huqdx7pj9khwm8xwhnvzpp6fudwy0ai" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Mohamed Bazoum'''[a] (1 kəntawu Januarybe saa 1960lan katambo)[2] siyasama Nigeriabe shidoni kura lardəbe Nigerbe saa 2021lan səta 2023ro saadənama. Shiga suro saa 2023 yen kərmai Nigeriaye'a sətanadən jamiwa gardi kura lardəye'a askərra kəriwube Omar Tiani'a fuwumanzə'a. Shiga cita kuru darelan shiga nəmzalumro zorzana.

Kawu kura lardəye ro waljinro, shidə kura jamiyya Nigeriaye demokəradiya-a nəmkam kəltə-a (PNDS-Tarayya) ye.[8] Shidə kuru minista lamarra lardə diyabe saa 1995 lan səta 1996 ro saadənan kuru waltə saa 2011 lan səta 2016 ro saadənan cidazəna. karno kura lardǝbe. Bazoum ye karno kura lardəye kən indimi dəga zuwuna, kashi 55.67% karno kura lardəye kureye Mahamane Ousmane ye dəga kənasartəna.[9]

Bazoum, kam gana Ouled Slimane ye də, shima Arab buro salak ye kura lardə Niger ye ro walzəna ma.[1][10]

Kənənga-a cida-a buroye
Mohamed Bazoum də sha 1960 lan bəladiya Bilabrin lan katambo, lardə Niger ye lan, suro lardə Niger ye lan. Shidə bəla Tesker lan ciwono, kilomita 200 fəte Bilabrin yen, nasha Zinder ye lan.[1] Bazoumdə shiye wakil amma Ouled Slimaneye, təlamma Arabye asalnzə nasha Fezzan Libyaye shidoni gana suro Nigeryeya kuru nəm nguwu Arabye Nigeriayeya.[1][12]

Bazoum də mowonti primary ye Goure lan kərawono kuru mowonti kura Amadou-Kouran-Daga ye Zinder lan tamozəna. Shiye falsafa kərawono suro fasal warakabe-a kuru fasal falsafa kimiya adamganabe-a suro jami'a Cheikh Anta Diopben (loktuwalaan shiga jami'a Dakarben bowotin) suro Senegalben saa 1979lan səta 1984ro saadənan.[11] Bazoumye daji degreenzǝ masterbe falsafa siyasabe-a kuru halbe-a tamozǝna, kuru Jamiya Dakarben, diploma ilmu mantiqbe-a kuru ilmu ilmube-a kunten.[11]

Ngawo degree nzə tamozənayen, Bazoum ye mowontiya kura lardəye kadalan saa arakkəro kəra gulzəna.[12] Shiye kuru kəlakəl maləmma lardə Nigerbe (SNEN) ro kara, kəlakəl kasuwube lardəbe.[11] Bazoum də daji komiti kura kəlakəl cidawu Niger ye (USTN) ro kəllatə, shi do ne samno lardəye 1991 lan wakilzəna ma.[11]

Bazoum də Hadiza Mabrouk Bazoum'a nya'ano, shi do ne kamu kura Niger ye ro walzəna ma. Sandiye tada diyau: tada fal, Salem Bazoum, kuru ferowa yakkə, Zazia Bazoum-a Khadija Bazoum-a kunten. Bazoum də musulumma Sunniye kuru təlam kada nozəna, təlam Arabicye-a, Hausaye-a, Toubouye-a, Kanuriye-a, Faransaye-a Nasaraye-a manajin.[16]

Cida siyasabe buroye
Bazoum də shima wakil jamiyya Nigeriaye demokəradiya-a nəmkam kəltə-aye suro saa 1990 yen, rokko Mahamadou Issoufou yen.[12]

Bazoum də shima Secretary kəriye kəla kəltəye cidiya minista lamarra diyaye-a kəlakəl-a yen suro gomnati faltəye Prime Minister Amadou Cheiffou ye saa 1991 lan səta 1993 ro saadənan.[17][18] Shiga majalis lardəye ro karrada nasha musammanne Tesker yen naptə kam PNDS ye lan karno musammanne do kəntawu Aprilye kawunzə 11 saa 1993 lan tədəndən; adəye ngawo karno buroye Tesker lan tədən dəga dabtəyen, suro kəntawu February yen tədən.[19]

Ngawo karno majalisaye kəntawu Januaryye saa 1995yedən, shidoni kəlakəl am adawaye kəla fuwutə jamaye (MNSD)-a PNDS-aye kənasartanadə, Bazoumdə minista lamarra lardə diyabe-a kəlakəl-aye suro gomnati Prime Minister Hama Amadouyen wallono, sunzə kəntawu Februarybe kawunzə 25995. Buro salak lan shiga walta nasha shima dəro sha walta kalakca ngawo Ibrahim Baré Maïnassara ye kərmaiya səmowonayen suro kəntawu January ye kawunzə 27 saa 1996 lan, amma shiga gumnati done kəntawu May ye kawunzə 5 saa 1996 lan falzana.[21] PNDS ye Maïnassara'a kəriwuzana, kuru yim kawu 26 kəntawu Julyye saa 1996 lan, Bazoum'a rokko kura lardəye PNDS ye Mahamadou Issoufou'a fatolan fəlezana, ngawo karno kura lardəye saa 1996 ye lan. Sha Issoufou-a də amari hakimye lan salamzana kəntagə Augustye kawunzə 12 saa 1996 lan.[22]

Bazoum dəga siyasawu kura-kura indi gade-a cita, surodən Secretary-General MNSD ye Hama Amadou mbeji, badiyaram kəntawu January ye saa 1998 lan, kəla shiye nəmzalum Maïnassara ye cezənayen. Shiga ngaltema sharazanayi kuru ngawo shiga tǝtanaben mawu fal salamzana.[25]

Cida Majilasbe
Majalisa kən diyaume PNDS ye do kəntawu September ye kawunzə 4-5 saa 2004 lan tədən də lan, Bazoum də banama kura lardəye ro karrada.[26] Bazoum də waltə majalisa lardəye ro karrada suro karno majalisaye December 2004 yen,[27] kuru loktu majalisaye ngawodən shidə banama kura majalisa lardəye kən yakkəme [28] kuru banama kura majalisa PNDS ye.[29]

Bazoum də shima fal suro wakilla 14 do kəla Prime Minister Hama Amadou yen kəla 26 May 2007 yen motion censure ye sadəna dəye falnza;
tical class of Niger dəwo kərma dəro cida karapka do kungəna gomnatiye zamtəye nozəna dəga dazəna də.&quot;[31]

Ngawo amso'a kəla referendum doka August 2009 ye dəga koltəro zorzənayen, Bazoum dəga ganaro suro njiyen cetando kuru awa indiro korowa sadəna yim kawu 14 July 2009 ye lan.[32] Bazoum də waltə banama kura PNDS yero karrada suro majalis jamiyyadəye kən uwumiyen, kəntawu Julyye kawunzə 18 saa 2009 lan tədəndən.[33] Ngawo kənasar referendum ye dəyen, shiye sha &quot;coup d'état&quot; ro bayanzəna kuru karno majalisaye October 2009 ye də &quot;farce karnoye&quot; nyiyanzə &quot;democracy polish&quot; ye yira bas nankaro wono.[34]

Kura lardəye Mamadou Tandja də'a kəriwu askərraye sha kərmaidən tutuluwuna yim kawu 18 kəntawu Februaryye saa 2010 lan. Bazoum ye loktudən wono &quot;adəma awo do ne riyitəna də, sulhu askərraye. Tandja də raksə adəga kozəna.&quot; shiye wono yim kawu 23 kəntawu Februarybe lan CFDR ye Tandja'a shara kəla nəm zalum kurayen sədin dalil shiye doka 1999 ye dəga dabsənayen kəla kərmai dəro naptəyen. Futu Bazoum ye wono, jarabtə jiri adə mburo walzəna fuwuma so dəga awo jiri adə’a diwo ro dabtəro. Shiye wono juntadə Tandja'a rozə hatta &quot;cidaram demokradiyabe&quot; tədinro, kuru Tandja'a sharatə, amma shiye wono shara kərmuyedə mburo waljinbaro fanzəna.[36]

Ngawo Mahamadou Issoufou ye karno kura lardəye January-March 2011 lan kənasartənayen, kərmai kura lardəye PNDS ye dəga kolzəna suro March 2011 yen, kawu nəm rawo sədinro, futu kura lardəye siyasa partiye ro gayinbaro; Bazoum də kərmai kura PNDS ye dəga gozəna.[37] Issoufou də kərmai kura lardə Niger ye gozəna yim kawu 7 April 2011 lan, kuru Bazoum də sha gumnati dəro minister lardə diyaye'a, kəlakəl'a, kəltəram Africaye'a, kuru am Nigeriaye lardə diyaye'a yim kawu 21 April 2011 lan sha wallono.[38][39]


Bazoum suro samno kura lardǝwa dunyabe suro bǝla New Yorkben suro saa 2022
Bazoum də sha nasha minista lardəye ro kalakca kərmai lardəye lan yim kawu 25 kəntawu February ye saa 2015 lan.[40][41] Shi awo adǝye Bazoum ro hangal gǝnazǝyin kǝla PNDS ye fuwuma ro Issoufou ye waltǝ karno 2016 lan sǝdinro.[41]

Shiga majalisa lardəye ro karrada suro karno majalisaye kəntawu Februaryye saa 2016 yen.[42] Ngawo Issoufou ye kərmai kən indimiro sədənayen, Bazoum də sha minister lardəye ro wallono kəla lamarra suroye'a, nzəliwo jamaye'a, lamarra ada'a adin'a yen yim kawu 11 April 2016 lan.[43] Shiye kərmainzə kəntagə Aprilye kaunzə 13 lan cido, Hassoumi Massaoudou'a waratazəna.

Kǝrmai lardǝbe (2021-2023)
Namtə wakil kura gomnati Nigeriaye lan, Bazoum də sha waratatəma Issoufou ye ro suwudə, shi do ne zamanzə gana, kəla kam kura lardəye PNDS ye karno kura Nigeria ye 2020-21 ye lan. Bazoum ye kampainzə kura lardəye də hangalzə’a ceno kəla raayi’a alamanna kaziyi nəm nguwu jamaye suro Niger ye lan galtəro nəm nguwu fatoye fulutə’a kuru nəm kəra gultə’a nəm kalkal jinsuye’a sərayin futu feroye ilmu kəratəyen.[45] Bazoum ye wadə gozəna kəla ISIS ye bətərəm Niger ye dəga banazəyin, lardə mashi Mali ye dəga banazəyin, nzəliwo-a nzəliwo-a Nigeria ye dəga dunowaro sədin, kuru riswa kəmbu suro lardə dəyen kəriwujin. Bazoum də karno buro salak ye dəlan kənasar səwandənyi, kəntawu December ye kawunzə 27 saa 2020 lan tədən də, kashi 39.30% karnoye bas səwandəna.[46] Son yaye, karno kən indimi suro kəntagə Februarybe saa 2021-yedən kashi 55.67% karnoyelan kənasartəna kuru shiro kura lardəye kəntagə Aprilye kawunzə 2-lan, kənasarnzədə kəntawu Marchye kawunzə 21-lan tawattəgəna.[47]


Bazoum-a Waziri U.S.be Antony Blinken-a suro kəntagə Satumbaye saa 2022-lan

Bazoum-a Waziri Lamarra Diyabe Greekbe Nikos Dendias-a suro kəntagə Nuwambaye saa 2022
Suro kəntawu December saa 2022 yen, Bazoum də sha kura kəlakəl arziyibe-a kungənaye-a fəte Africaye (UEMOA) ro wallono, loktu samno kən 23rd kərmai lardəye-a gomnati-a karafkadəye suro Abidjan yen.[48]

Kǝrmai
Hawar kura: 2023 Nigeriaye kǝrmaiya sǝtayin
Yim kawu kəntawube 26 kəntawu Julybe saa 2023-lan, askərra Gardi kura lardəbe doni General Omar Tianiye komanzənadə fato kura lardəbedə dafkada Bazoum'a kərmaidən koltəro. Shi kərmaidə kəlakəl Africabe-a kuru kəlakəl arziyibe lardəwa Fəte Africabe-aye (ECOWAS) zortədə.[49] ECOWAS ye am do ne Bazoum'a tənyiro kolza wono.[50] Bazoum də darelan sha kərmaidən tutuluwuna, Colonel-Major Amadou Abdramane ye telebijin lardəye lan lezə kərmainzən tutuluwuna wono, kuru shiga kərmai askərraye falzəna kəlanzə'a majalis lardəye kəla nzəliwo lardəye lan bowojin dəwo General Jui lan bowotin də. Am Bazoum'a karəngəma soye gulzana shiye shawari kəla Tiani'a koltəyen gozəna samno majaliskuye lan kawu kərmai də'a təmzayinro, yim kawu 24 July ye lan dalil nəmkamzaye zauro zəktəna dəro.[55] Suro kəla lardəro manazənadən, Tianiye Bazoum'a zorzəna kəla kaziyi siyasabe-a, razəwu naptəram jamabe-a, nəlefabe-a lardədəye zaktəro.[56][57][58]

Ngawo-kura lardǝbe (2023-kǝrmagǝro)
Kuru wune: 2023 lan tajirwa Nigeriabe
Yim kawu kəntawube 27 kəntawu Julyben, Bazoumye twitterlan wono Am Nigeriaye do demokəradiya saraana də &quot;faida do zauro tuwondəna də'a təliwin&quot;, adəye fəlezəna kərmainzə koltəro waazəna də.[59] Wazirinzə lardə diyabe Hassoumi Massaoudou ye wono lardədəye &quot;duno sharabe-a sharabe-a&quot; kura lardəbedən kara kuru waltə Bazoumdə kəlanzə ngəla wono.[60] Shiye kəlanzə'a kura lardəye ro warmajiwo kuru democrats samma so'a &quot;awo adə'a faitəro&quot; bowono.[59]

Bazoum də sha fato kura lardəye lan suro kamunzə Hadiza Bazoum ye-a tadanzə Salem-a ye lan suro fato kura lardəye lan suro lardəyen gənazanaro təmazana; feronzə sodə Paris lan batalla sadin loktu kərmai dəga tədəndən.[61] Shiga suro njiyen dazana yayi, Bazoum də sambisoro cidanzə koltəro waano kuru shiye raksə kazadalawa dunyabe-a cidawu-a alamanna kura lardə Faransabe Emmanuel Macron-a, Yoana Georgieva-a, Sekretari-General UNbe António Guterres-a, Komishina AUbe Moussa Anton B.

Yim kawu kəntawube 31 kəntawu Julyben, ofis kura lardə Chadianbe Mahamat Débyye fotowa shiye Bazoum'a kəla kəlzanadə cutulo, shima fəletənzə buro salakbewo tən kərmaidəga təmzayindən.[66] Yim kawu kəntawube 3 kəntawu Augustben, suro raayi ruwozənaben suro The Washington Postben, Bazoumye wono shiye ruwojin &quot;namtə kam tətandənaben&quot; kuru US-a &quot;am dunyabe sammaso-a&quot; banaza &quot;waltəgə... tartip dokabe,&quot; baritsəgəna kəla nashadə &quot;waltə cidiya kərmai Russiaben sukurinro.&quot; konnu lantarkiye-a nji-a mawu falro, kuru kəmbu harrata-a kuru suro gongonyen-a bas gafsəna kəmburo.[68] Hawarra ngawoyedəye nəlefanzə battiro bayanzana.[69] Liyitanzǝye wono kura lardǝbe kureyedǝ &quot;ngǝla, kǝndaramdǝro wumiya&quot; ngawo shiga ziyarazǝnaben kǝntawu Augustbe kaunzǝ 12 lan.[70]

Yim kawu kəntawube 13 kəntawu Augustbe lan, kərmaidəye Bazoum'a sharalan sədinno warmajiwo kəla &quot;nəmzalum kura&quot; kuru &quot;nzəliwo lardəbe fulutəben&quot;.[71]

Yim kawu kəntawube 1 kəntawu Decemberben, kamunzədəye wono tən kəntawu Octoberbe kawunzə 18lan hawar laa shilan fəlezənyi. Adəye wakawono ngawo am kada fato Bazoumyedə citana au fatonza cotto kulastənayen.[72]

Yim kawu kəntawube 10 kəntawu Decemberben, ECOWASye samno laa sədin shidoni lardəwa membasabedəye wadə gozana kəla Nigerro sanctions təkkənadə haftəro juntadəye Bazoum'a sutuluwinro waljiya. Gumnati askərrayedəye awo shiro tinadə wazəna kuru Bazoum'a kwaltiyinba wono.[73] Yim kawu kəntawube 15 kəntawu Decemberben, shararam ECOWASbedəye Bazoum'a kwaltiyin kuru waltə kura lardə Nigerbero kalaktəro amariya co.[74]

Badiyaram saa 2024 yen, Bazoum də malariyaye shiga sətana.

Suro kəntagə Yuni sa'a 2024 yen, shararam kura Niger ye dəye nəm kəlanzə'a hafsəna ngawo shiga nəm zalumtə kura lan zorzanayen, biwu do Niger lan kərmuro huwomtinma, kuru biwuwa gade'a. Bazoum ye kakkadi cida koltəye dəro musko gənatəro waano kuru sha kamunzə dəga fato kura lardəye lan fərzana.[76] Yim kawu kəntawube 28 kəntawu Augustbe lan, shiga polisye korozana kəla kulashi buroye fatozəyen.[77]

Suro kəntawu Februaryben saa 2025, karapka cidawu United Nationsbedəye Mohamed Bazoum-a kamunzə Hadiza Bazoum-adə duwaro kwaltiyinro bowozana, United Nationsbe sandiya suro fatoben datədə &quot;kəla kəlanzaben&quot; gozəna, shara dunyabe namtəlan.[78] Suro saa 2026 yen, kəla demokradiyayen kəriwutəma Mariama Djibrine ye nəm kam Nigeriaye dəga cotto ngawo Bazoum'a kwaltiyinro bowonoyen.[79]

== Laminte ==</text>
      <sha1>huqdx7pj9khwm8xwhnvzpp6fudwy0ai</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>30090</id>
      <parentid>30089</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T21:34:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alanguburo</username>
        <id>858</id>
      </contributor>
      <origin>30090</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13369" sha1="nkxnsvbvi2bkk7vdm3b1devbmwxgeb8" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Mohamed Bazoum'''[a] (1 kəntawu Januarybe saa 1960lan katambo)[2] siyasama Nigeriabe shidoni kura lardəbe Nigerbe saa 2021lan səta 2023ro saadənama. Shiga suro saa 2023 yen kərmai Nigeriaye'a sətanadən jamiwa gardi kura lardəye'a askərra kəriwube Omar Tiani'a fuwumanzə'a. Shiga cita kuru darelan shiga nəmzalumro zorzana.

Kawu kura lardəye ro waljinro, shidə kura jamiyya Nigeriaye demokəradiya-a nəmkam kəltə-a (PNDS-Tarayya) ye.[8] Shidə kuru minista lamarra lardə diyabe saa 1995 lan səta 1996 ro saadənan kuru waltə saa 2011 lan səta 2016 ro saadənan cidazəna. karno kura lardǝbe. Bazoum ye karno kura lardəye kən indimi dəga zuwuna, kashi 55.67% karno kura lardəye kureye Mahamane Ousmane ye dəga kənasartəna.[9]

Bazoum, kam gana Ouled Slimane ye də, shima Arab buro salak ye kura lardə Niger ye ro walzəna ma.[1][10]

== Kənənga-a cida-a buroye ==
Mohamed Bazoum də sha 1960 lan bəladiya Bilabrin lan katambo, lardə Niger ye lan, suro lardə Niger ye lan. Shidə bəla Tesker lan ciwono, kilomita 200 fəte Bilabrin yen, nasha Zinder ye lan.[1] Bazoumdə shiye wakil amma Ouled Slimaneye, təlamma Arabye asalnzə nasha Fezzan Libyaye shidoni gana suro Nigeryeya kuru nəm nguwu Arabye Nigeriayeya.[1][12]

Bazoum də mowonti primary ye Goure lan kərawono kuru mowonti kura Amadou-Kouran-Daga ye Zinder lan tamozəna. Shiye falsafa kərawono suro fasal warakabe-a kuru fasal falsafa kimiya adamganabe-a suro jami'a Cheikh Anta Diopben (loktuwalaan shiga jami'a Dakarben bowotin) suro Senegalben saa 1979lan səta 1984ro saadənan.[11] Bazoumye daji degreenzǝ masterbe falsafa siyasabe-a kuru halbe-a tamozǝna, kuru Jamiya Dakarben, diploma ilmu mantiqbe-a kuru ilmu ilmube-a kunten.[11]

Ngawo degree nzə tamozənayen, Bazoum ye mowontiya kura lardəye kadalan saa arakkəro kəra gulzəna.[12] Shiye kuru kəlakəl maləmma lardə Nigerbe (SNEN) ro kara, kəlakəl kasuwube lardəbe.[11] Bazoum də daji komiti kura kəlakəl cidawu Niger ye (USTN) ro kəllatə, shi do ne samno lardəye 1991 lan wakilzəna ma.[11]

Bazoum də Hadiza Mabrouk Bazoum'a nya'ano, shi do ne kamu kura Niger ye ro walzəna ma. Sandiye tada diyau: tada fal, Salem Bazoum, kuru ferowa yakkə, Zazia Bazoum-a Khadija Bazoum-a kunten. Bazoum də musulumma Sunniye kuru təlam kada nozəna, təlam Arabicye-a, Hausaye-a, Toubouye-a, Kanuriye-a, Faransaye-a Nasaraye-a manajin.[16]

== Cida siyasabe buroye ==
Bazoum də shima wakil jamiyya Nigeriaye demokəradiya-a nəmkam kəltə-aye suro saa 1990 yen, rokko Mahamadou Issoufou yen.[12]

Bazoum də shima Secretary kəriye kəla kəltəye cidiya minista lamarra diyaye-a kəlakəl-a yen suro gomnati faltəye Prime Minister Amadou Cheiffou ye saa 1991 lan səta 1993 ro saadənan.[17][18] Shiga majalis lardəye ro karrada nasha musammanne Tesker yen naptə kam PNDS ye lan karno musammanne do kəntawu Aprilye kawunzə 11 saa 1993 lan tədəndən; adəye ngawo karno buroye Tesker lan tədən dəga dabtəyen, suro kəntawu February yen tədən.[19]

Ngawo karno majalisaye kəntawu Januaryye saa 1995yedən, shidoni kəlakəl am adawaye kəla fuwutə jamaye (MNSD)-a PNDS-aye kənasartanadə, Bazoumdə minista lamarra lardə diyabe-a kəlakəl-aye suro gomnati Prime Minister Hama Amadouyen wallono, sunzə kəntawu Februarybe kawunzə 25995. Buro salak lan shiga walta nasha shima dəro sha walta kalakca ngawo Ibrahim Baré Maïnassara ye kərmaiya səmowonayen suro kəntawu January ye kawunzə 27 saa 1996 lan, amma shiga gumnati done kəntawu May ye kawunzə 5 saa 1996 lan falzana.[21] PNDS ye Maïnassara'a kəriwuzana, kuru yim kawu 26 kəntawu Julyye saa 1996 lan, Bazoum'a rokko kura lardəye PNDS ye Mahamadou Issoufou'a fatolan fəlezana, ngawo karno kura lardəye saa 1996 ye lan. Sha Issoufou-a də amari hakimye lan salamzana kəntagə Augustye kawunzə 12 saa 1996 lan.[22]

Bazoum dəga siyasawu kura-kura indi gade-a cita, surodən Secretary-General MNSD ye Hama Amadou mbeji, badiyaram kəntawu January ye saa 1998 lan, kəla shiye nəmzalum Maïnassara ye cezənayen. Shiga ngaltema sharazanayi kuru ngawo shiga tǝtanaben mawu fal salamzana.[25]

Cida Majilasbe
Majalisa kən diyaume PNDS ye do kəntawu September ye kawunzə 4-5 saa 2004 lan tədən də lan, Bazoum də banama kura lardəye ro karrada.[26] Bazoum də waltə majalisa lardəye ro karrada suro karno majalisaye December 2004 yen,[27] kuru loktu majalisaye ngawodən shidə banama kura majalisa lardəye kən yakkəme [28] kuru banama kura majalisa PNDS ye.[29]

Bazoum də shima fal suro wakilla 14 do kəla Prime Minister Hama Amadou yen kəla 26 May 2007 yen motion censure ye sadəna 

== deye falnza ==
tical class of Niger dəwo kərma dəro cida karapka do kungəna gomnatiye zamtəye nozəna dəga dazəna də.&quot;[31]

Ngawo amso'a kəla referendum doka August 2009 ye dəga koltəro zorzənayen, Bazoum dəga ganaro suro njiyen cetando kuru awa indiro korowa sadəna yim kawu 14 July 2009 ye lan.[32] Bazoum də waltə banama kura PNDS yero karrada suro majalis jamiyyadəye kən uwumiyen, kəntawu Julyye kawunzə 18 saa 2009 lan tədəndən.[33] Ngawo kənasar referendum ye dəyen, shiye sha &quot;coup d'état&quot; ro bayanzəna kuru karno majalisaye October 2009 ye də &quot;farce karnoye&quot; nyiyanzə &quot;democracy polish&quot; ye yira bas nankaro wono.[34]

Kura lardəye Mamadou Tandja də'a kəriwu askərraye sha kərmaidən tutuluwuna yim kawu 18 kəntawu Februaryye saa 2010 lan. Bazoum ye loktudən wono &quot;adəma awo do ne riyitəna də, sulhu askərraye. Tandja də raksə adəga kozəna.&quot; shiye wono yim kawu 23 kəntawu Februarybe lan CFDR ye Tandja'a shara kəla nəm zalum kurayen sədin dalil shiye doka 1999 ye dəga dabsənayen kəla kərmai dəro naptəyen. Futu Bazoum ye wono, jarabtə jiri adə mburo walzəna fuwuma so dəga awo jiri adə’a diwo ro dabtəro. Shiye wono juntadə Tandja'a rozə hatta &quot;cidaram demokradiyabe&quot; tədinro, kuru Tandja'a sharatə, amma shiye wono shara kərmuyedə mburo waljinbaro fanzəna.[36]

Ngawo Mahamadou Issoufou ye karno kura lardəye January-March 2011 lan kənasartənayen, kərmai kura lardəye PNDS ye dəga kolzəna suro March 2011 yen, kawu nəm rawo sədinro, futu kura lardəye siyasa partiye ro gayinbaro; Bazoum də kərmai kura PNDS ye dəga gozəna.[37] Issoufou də kərmai kura lardə Niger ye gozəna yim kawu 7 April 2011 lan, kuru Bazoum də sha gumnati dəro minister lardə diyaye'a, kəlakəl'a, kəltəram Africaye'a, kuru am Nigeriaye lardə diyaye'a yim kawu 21 April 2011 lan sha wallono.[38][39]


Bazoum suro samno kura lardǝwa dunyabe suro bǝla New Yorkben suro saa 2022
Bazoum də sha nasha minista lardəye ro kalakca kərmai lardəye lan yim kawu 25 kəntawu February ye saa 2015 lan.[40][41] Shi awo adǝye Bazoum ro hangal gǝnazǝyin kǝla PNDS ye fuwuma ro Issoufou ye waltǝ karno 2016 lan sǝdinro.[41]

Shiga majalisa lardəye ro karrada suro karno majalisaye kəntawu Februaryye saa 2016 yen.[42] Ngawo Issoufou ye kərmai kən indimiro sədənayen, Bazoum də sha minister lardəye ro wallono kəla lamarra suroye'a, nzəliwo jamaye'a, lamarra ada'a adin'a yen yim kawu 11 April 2016 lan.[43] Shiye kərmainzə kəntagə Aprilye kaunzə 13 lan cido, Hassoumi Massaoudou'a waratazəna.

Kǝrmai lardǝbe (2021-2023)
Namtə wakil kura gomnati Nigeriaye lan, Bazoum də sha waratatəma Issoufou ye ro suwudə, shi do ne zamanzə gana, kəla kam kura lardəye PNDS ye karno kura Nigeria ye 2020-21 ye lan. Bazoum ye kampainzə kura lardəye də hangalzə’a ceno kəla raayi’a alamanna kaziyi nəm nguwu jamaye suro Niger ye lan galtəro nəm nguwu fatoye fulutə’a kuru nəm kəra gultə’a nəm kalkal jinsuye’a sərayin futu feroye ilmu kəratəyen.[45] Bazoum ye wadə gozəna kəla ISIS ye bətərəm Niger ye dəga banazəyin, lardə mashi Mali ye dəga banazəyin, nzəliwo-a nzəliwo-a Nigeria ye dəga dunowaro sədin, kuru riswa kəmbu suro lardə dəyen kəriwujin. Bazoum də karno buro salak ye dəlan kənasar səwandənyi, kəntawu December ye kawunzə 27 saa 2020 lan tədən də, kashi 39.30% karnoye bas səwandəna.[46] Son yaye, karno kən indimi suro kəntagə Februarybe saa 2021-yedən kashi 55.67% karnoyelan kənasartəna kuru shiro kura lardəye kəntagə Aprilye kawunzə 2-lan, kənasarnzədə kəntawu Marchye kawunzə 21-lan tawattəgəna.[47]


Bazoum-a Waziri U.S.be Antony Blinken-a suro kəntagə Satumbaye saa 2022-lan

Bazoum-a Waziri Lamarra Diyabe Greekbe Nikos Dendias-a suro kəntagə Nuwambaye saa 2022
Suro kəntawu December saa 2022 yen, Bazoum də sha kura kəlakəl arziyibe-a kungənaye-a fəte Africaye (UEMOA) ro wallono, loktu samno kən 23rd kərmai lardəye-a gomnati-a karafkadəye suro Abidjan yen.[48]

Kǝrmai
Hawar kura: 2023 Nigeriaye kǝrmaiya sǝtayin
Yim kawu kəntawube 26 kəntawu Julybe saa 2023-lan, askərra Gardi kura lardəbe doni General Omar Tianiye komanzənadə fato kura lardəbedə dafkada Bazoum'a kərmaidən koltəro. Shi kərmaidə kəlakəl Africabe-a kuru kəlakəl arziyibe lardəwa Fəte Africabe-aye (ECOWAS) zortədə.[49] ECOWAS ye am do ne Bazoum'a tənyiro kolza wono.[50] Bazoum də darelan sha kərmaidən tutuluwuna, Colonel-Major Amadou Abdramane ye telebijin lardəye lan lezə kərmainzən tutuluwuna wono, kuru shiga kərmai askərraye falzəna kəlanzə'a majalis lardəye kəla nzəliwo lardəye lan bowojin dəwo General Jui lan bowotin də. Am Bazoum'a karəngəma soye gulzana shiye shawari kəla Tiani'a koltəyen gozəna samno majaliskuye lan kawu kərmai də'a təmzayinro, yim kawu 24 July ye lan dalil nəmkamzaye zauro zəktəna dəro.[55] Suro kəla lardəro manazənadən, Tianiye Bazoum'a zorzəna kəla kaziyi siyasabe-a, razəwu naptəram jamabe-a, nəlefabe-a lardədəye zaktəro.[56][57][58]

Ngawo-kura lardǝbe (2023-kǝrmagǝro)
Kuru wune: 2023 lan tajirwa Nigeriabe
Yim kawu kəntawube 27 kəntawu Julyben, Bazoumye twitterlan wono Am Nigeriaye do demokəradiya saraana də &quot;faida do zauro tuwondəna də'a təliwin&quot;, adəye fəlezəna kərmainzə koltəro waazəna də.[59] Wazirinzə lardə diyabe Hassoumi Massaoudou ye wono lardədəye &quot;duno sharabe-a sharabe-a&quot; kura lardəbedən kara kuru waltə Bazoumdə kəlanzə ngəla wono.[60] Shiye kəlanzə'a kura lardəye ro warmajiwo kuru democrats samma so'a &quot;awo adə'a faitəro&quot; bowono.[59]

Bazoum də sha fato kura lardəye lan suro kamunzə Hadiza Bazoum ye-a tadanzə Salem-a ye lan suro fato kura lardəye lan suro lardəyen gənazanaro təmazana; feronzə sodə Paris lan batalla sadin loktu kərmai dəga tədəndən.[61] Shiga suro njiyen dazana yayi, Bazoum də sambisoro cidanzə koltəro waano kuru shiye raksə kazadalawa dunyabe-a cidawu-a alamanna kura lardə Faransabe Emmanuel Macron-a, Yoana Georgieva-a, Sekretari-General UNbe António Guterres-a, Komishina AUbe Moussa Anton B.

Yim kawu kəntawube 31 kəntawu Julyben, ofis kura lardə Chadianbe Mahamat Débyye fotowa shiye Bazoum'a kəla kəlzanadə cutulo, shima fəletənzə buro salakbewo tən kərmaidəga təmzayindən.[66] Yim kawu kəntawube 3 kəntawu Augustben, suro raayi ruwozənaben suro The Washington Postben, Bazoumye wono shiye ruwojin &quot;namtə kam tətandənaben&quot; kuru US-a &quot;am dunyabe sammaso-a&quot; banaza &quot;waltəgə... tartip dokabe,&quot; baritsəgəna kəla nashadə &quot;waltə cidiya kərmai Russiaben sukurinro.&quot; konnu lantarkiye-a nji-a mawu falro, kuru kəmbu harrata-a kuru suro gongonyen-a bas gafsəna kəmburo.[68] Hawarra ngawoyedəye nəlefanzə battiro bayanzana.[69] Liyitanzǝye wono kura lardǝbe kureyedǝ &quot;ngǝla, kǝndaramdǝro wumiya&quot; ngawo shiga ziyarazǝnaben kǝntawu Augustbe kaunzǝ 12 lan.[70]

Yim kawu kəntawube 13 kəntawu Augustbe lan, kərmaidəye Bazoum'a sharalan sədinno warmajiwo kəla &quot;nəmzalum kura&quot; kuru &quot;nzəliwo lardəbe fulutəben&quot;.[71]

Yim kawu kəntawube 1 kəntawu Decemberben, kamunzədəye wono tən kəntawu Octoberbe kawunzə 18lan hawar laa shilan fəlezənyi. Adəye wakawono ngawo am kada fato Bazoumyedə citana au fatonza cotto kulastənayen.[72]

Yim kawu kəntawube 10 kəntawu Decemberben, ECOWASye samno laa sədin shidoni lardəwa membasabedəye wadə gozana kəla Nigerro sanctions təkkənadə haftəro juntadəye Bazoum'a sutuluwinro waljiya. Gumnati askərrayedəye awo shiro tinadə wazəna kuru Bazoum'a kwaltiyinba wono.[73] Yim kawu kəntawube 15 kəntawu Decemberben, shararam ECOWASbedəye Bazoum'a kwaltiyin kuru waltə kura lardə Nigerbero kalaktəro amariya co.[74]

Badiyaram saa 2024 yen, Bazoum də malariyaye shiga sətana.

Suro kəntagə Yuni sa'a 2024 yen, shararam kura Niger ye dəye nəm kəlanzə'a hafsəna ngawo shiga nəm zalumtə kura lan zorzanayen, biwu do Niger lan kərmuro huwomtinma, kuru biwuwa gade'a. Bazoum ye kakkadi cida koltəye dəro musko gənatəro waano kuru sha kamunzə dəga fato kura lardəye lan fərzana.[76] Yim kawu kəntawube 28 kəntawu Augustbe lan, shiga polisye korozana kəla kulashi buroye fatozəyen.[77]

Suro kəntawu Februaryben saa 2025, karapka cidawu United Nationsbedəye Mohamed Bazoum-a kamunzə Hadiza Bazoum-adə duwaro kwaltiyinro bowozana, United Nationsbe sandiya suro fatoben datədə &quot;kəla kəlanzaben&quot; gozəna, shara dunyabe namtəlan.[78] Suro saa 2026 yen, kəla demokradiyayen kəriwutəma Mariama Djibrine ye nəm kam Nigeriaye dəga cotto ngawo Bazoum'a kwaltiyinro bowonoyen.[79]

== Laminte ==</text>
      <sha1>nkxnsvbvi2bkk7vdm3b1devbmwxgeb8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>30091</id>
      <parentid>30090</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T21:38:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alanguburo</username>
        <id>858</id>
      </contributor>
      <origin>30091</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13393" sha1="28jwpt7e14uppa86b4qoxj2ajw0pb6c" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Mohamed Bazoum'''[a] (1 kəntawu Januarybe saa 1960lan katambo)[2] siyasama Nigeriabe shidoni kura lardəbe Nigerbe saa 2021lan səta 2023ro saadənama. Shiga suro saa 2023 yen kərmai Nigeriaye'a sətanadən jamiwa gardi kura lardəye'a askərra kəriwube Omar Tiani'a fuwumanzə'a. Shiga cita kuru darelan shiga nəmzalumro zorzana.

Kawu kura lardəye ro waljinro, shidə kura jamiyya Nigeriaye demokəradiya-a nəmkam kəltə-a (PNDS-Tarayya) ye.[8] Shidə kuru minista lamarra lardə diyabe saa 1995 lan səta 1996 ro saadənan kuru waltə saa 2011 lan səta 2016 ro saadənan cidazəna. karno kura lardǝbe. Bazoum ye karno kura lardəye kən indimi dəga zuwuna, kashi 55.67% karno kura lardəye kureye Mahamane Ousmane ye dəga kənasartəna.[9]

Bazoum, kam gana Ouled Slimane ye də, shima Arab buro salak ye kura lardə Niger ye ro walzəna ma.[1][10]

== Kənənga-a cida-a buroye ==
Mohamed Bazoum də sha 1960 lan bəladiya Bilabrin lan katambo, lardə Niger ye lan, suro lardə Niger ye lan. Shidə bəla Tesker lan ciwono, kilomita 200 fəte Bilabrin yen, nasha Zinder ye lan.[1] Bazoumdə shiye wakil amma Ouled Slimaneye, təlamma Arabye asalnzə nasha Fezzan Libyaye shidoni gana suro Nigeryeya kuru nəm nguwu Arabye Nigeriayeya.[1][12]

Bazoum də mowonti primary ye Goure lan kərawono kuru mowonti kura Amadou-Kouran-Daga ye Zinder lan tamozəna. Shiye falsafa kərawono suro fasal warakabe-a kuru fasal falsafa kimiya adamganabe-a suro jami'a Cheikh Anta Diopben (loktuwalaan shiga jami'a Dakarben bowotin) suro Senegalben saa 1979lan səta 1984ro saadənan.[11] Bazoumye daji degreenzǝ masterbe falsafa siyasabe-a kuru halbe-a tamozǝna, kuru Jamiya Dakarben, diploma ilmu mantiqbe-a kuru ilmu ilmube-a kunten.[11]

Ngawo degree nzə tamozənayen, Bazoum ye mowontiya kura lardəye kadalan saa arakkəro kəra gulzəna.[12] Shiye kuru kəlakəl maləmma lardə Nigerbe (SNEN) ro kara, kəlakəl kasuwube lardəbe.[11] Bazoum də daji komiti kura kəlakəl cidawu Niger ye (USTN) ro kəllatə, shi do ne samno lardəye 1991 lan wakilzəna ma.[11]

Bazoum də Hadiza Mabrouk Bazoum'a nya'ano, shi do ne kamu kura Niger ye ro walzəna ma. Sandiye tada diyau: tada fal, Salem Bazoum, kuru ferowa yakkə, Zazia Bazoum-a Khadija Bazoum-a kunten. Bazoum də musulumma Sunniye kuru təlam kada nozəna, təlam Arabicye-a, Hausaye-a, Toubouye-a, Kanuriye-a, Faransaye-a Nasaraye-a manajin.[16]

== Cida siyasabe buroye ==
Bazoum də shima wakil jamiyya Nigeriaye demokəradiya-a nəmkam kəltə-aye suro saa 1990 yen, rokko Mahamadou Issoufou yen.[12]

Bazoum də shima Secretary kəriye kəla kəltəye cidiya minista lamarra diyaye-a kəlakəl-a yen suro gomnati faltəye Prime Minister Amadou Cheiffou ye saa 1991 lan səta 1993 ro saadənan.[17][18] Shiga majalis lardəye ro karrada nasha musammanne Tesker yen naptə kam PNDS ye lan karno musammanne do kəntawu Aprilye kawunzə 11 saa 1993 lan tədəndən; adəye ngawo karno buroye Tesker lan tədən dəga dabtəyen, suro kəntawu February yen tədən.[19]

Ngawo karno majalisaye kəntawu Januaryye saa 1995yedən, shidoni kəlakəl am adawaye kəla fuwutə jamaye (MNSD)-a PNDS-aye kənasartanadə, Bazoumdə minista lamarra lardə diyabe-a kəlakəl-aye suro gomnati Prime Minister Hama Amadouyen wallono, sunzə kəntawu Februarybe kawunzə 25995. Buro salak lan shiga walta nasha shima dəro sha walta kalakca ngawo Ibrahim Baré Maïnassara ye kərmaiya səmowonayen suro kəntawu January ye kawunzə 27 saa 1996 lan, amma shiga gumnati done kəntawu May ye kawunzə 5 saa 1996 lan falzana.[21] PNDS ye Maïnassara'a kəriwuzana, kuru yim kawu 26 kəntawu Julyye saa 1996 lan, Bazoum'a rokko kura lardəye PNDS ye Mahamadou Issoufou'a fatolan fəlezana, ngawo karno kura lardəye saa 1996 ye lan. Sha Issoufou-a də amari hakimye lan salamzana kəntagə Augustye kawunzə 12 saa 1996 lan.[22]

Bazoum dəga siyasawu kura-kura indi gade-a cita, surodən Secretary-General MNSD ye Hama Amadou mbeji, badiyaram kəntawu January ye saa 1998 lan, kəla shiye nəmzalum Maïnassara ye cezənayen. Shiga ngaltema sharazanayi kuru ngawo shiga tǝtanaben mawu fal salamzana.[25]

Cida Majilasbe
Majalisa kən diyaume PNDS ye do kəntawu September ye kawunzə 4-5 saa 2004 lan tədən də lan, Bazoum də banama kura lardəye ro karrada.[26] Bazoum də waltə majalisa lardəye ro karrada suro karno majalisaye December 2004 yen,[27] kuru loktu majalisaye ngawodən shidə banama kura majalisa lardəye kən yakkəme [28] kuru banama kura majalisa PNDS ye.[29]

Bazoum də shima fal suro wakilla 14 do kəla Prime Minister Hama Amadou yen kəla 26 May 2007 yen motion censure ye sadəna 

== deye falnza ==
tical class of Niger dəwo kərma dəro cida karapka do kungəna gomnatiye zamtəye nozəna dəga dazəna də.&quot;[31]

Ngawo amso'a kəla referendum doka August 2009 ye dəga koltəro zorzənayen, Bazoum dəga ganaro suro njiyen cetando kuru awa indiro korowa sadəna yim kawu 14 July 2009 ye lan.[32] Bazoum də waltə banama kura PNDS yero karrada suro majalis jamiyyadəye kən uwumiyen, kəntawu Julyye kawunzə 18 saa 2009 lan tədəndən.[33] Ngawo kənasar referendum ye dəyen, shiye sha &quot;coup d'état&quot; ro bayanzəna kuru karno majalisaye October 2009 ye də &quot;farce karnoye&quot; nyiyanzə &quot;democracy polish&quot; ye yira bas nankaro wono.[34]

Kura lardəye Mamadou Tandja də'a kəriwu askərraye sha kərmaidən tutuluwuna yim kawu 18 kəntawu Februaryye saa 2010 lan. Bazoum ye loktudən wono &quot;adəma awo do ne riyitəna də, sulhu askərraye. Tandja də raksə adəga kozəna.&quot; shiye wono yim kawu 23 kəntawu Februarybe lan CFDR ye Tandja'a shara kəla nəm zalum kurayen sədin dalil shiye doka 1999 ye dəga dabsənayen kəla kərmai dəro naptəyen. Futu Bazoum ye wono, jarabtə jiri adə mburo walzəna fuwuma so dəga awo jiri adə’a diwo ro dabtəro. Shiye wono juntadə Tandja'a rozə hatta &quot;cidaram demokradiyabe&quot; tədinro, kuru Tandja'a sharatə, amma shiye wono shara kərmuyedə mburo waljinbaro fanzəna.[36]

Ngawo Mahamadou Issoufou ye karno kura lardəye January-March 2011 lan kənasartənayen, kərmai kura lardəye PNDS ye dəga kolzəna suro March 2011 yen, kawu nəm rawo sədinro, futu kura lardəye siyasa partiye ro gayinbaro; Bazoum də kərmai kura PNDS ye dəga gozəna.[37] Issoufou də kərmai kura lardə Niger ye gozəna yim kawu 7 April 2011 lan, kuru Bazoum də sha gumnati dəro minister lardə diyaye'a, kəlakəl'a, kəltəram Africaye'a, kuru am Nigeriaye lardə diyaye'a yim kawu 21 April 2011 lan sha wallono.[38][39]

== Bazoum suro samno kura lardǝwa dunyabe suro bǝla New Yorkben suro saa 2022 ==
Bazoum də sha nasha minista lardəye ro kalakca kərmai lardəye lan yim kawu 25 kəntawu February ye saa 2015 lan.[40][41] Shi awo adǝye Bazoum ro hangal gǝnazǝyin kǝla PNDS ye fuwuma ro Issoufou ye waltǝ karno 2016 lan sǝdinro.[41]

Shiga majalisa lardəye ro karrada suro karno majalisaye kəntawu Februaryye saa 2016 yen.[42] Ngawo Issoufou ye kərmai kən indimiro sədənayen, Bazoum də sha minister lardəye ro wallono kəla lamarra suroye'a, nzəliwo jamaye'a, lamarra ada'a adin'a yen yim kawu 11 April 2016 lan.[43] Shiye kərmainzə kəntagə Aprilye kaunzə 13 lan cido, Hassoumi Massaoudou'a waratazəna.

== Kǝrmai lardǝbe (2021-2023) ==
Namtə wakil kura gomnati [[Nigeria]] ye lan, Bazoum də sha waratatəma Issoufou ye ro suwudə, shi do ne zamanzə gana, kəla kam kura lardəye PNDS ye karno kura Nigeria ye 2020-21 ye lan. Bazoum ye kampainzə kura lardəye də hangalzə’a ceno kəla raayi’a alamanna kaziyi nəm nguwu jamaye suro Niger ye lan galtəro nəm nguwu fatoye fulutə’a kuru nəm kəra gultə’a nəm kalkal jinsuye’a sərayin futu feroye ilmu kəratəyen.[45] Bazoum ye wadə gozəna kəla ISIS ye bətərəm [[Niger]] ye dəga banazəyin, lardə mashi Mali ye dəga banazəyin, nzəliwo-a nzəliwo-a Nigeria ye dəga dunowaro sədin, kuru riswa kəmbu suro lardə dəyen kəriwujin. Bazoum də karno buro salak ye dəlan kənasar səwandənyi, kəntawu December ye kawunzə 27 saa 2020 lan tədən də, kashi 39.30% karnoye bas səwandəna.[46] Son yaye, karno kən indimi suro kəntagə Februarybe saa 2021-yedən kashi 55.67% karnoyelan kənasartəna kuru shiro kura lardəye kəntagə Aprilye kawunzə 2-lan, kənasarnzədə kəntawu Marchye kawunzə 21-lan tawattəgəna.[47]

== Bazoum-a Waziri U.S.be Antony Blinken-a suro kəntawu Satumbaye saa 2022-lan ==
Bazoum-a Waziri Lamarra Diyabe Greekbe Nikos Dendias-a suro kəntagə Nuwambaye saa 2022
Suro kəntawu December saa 2022 yen, Bazoum də sha kura kəlakəl arziyibe-a kungənaye-a fəte Africaye (UEMOA) ro wallono, loktu samno kən 23rd kərmai lardəye-a gomnati-a karafkadəye suro Abidjan yen.[48]

== Kǝrmai ==
kura: 2023 Nigeriaye kǝrmaiya sǝtayin
Yim kawu kəntawube 26 kəntawu Julybe saa 2023-lan, askərra Gardi kura lardəbe doni General Omar Tianiye komanzənadə fato kura lardəbedə dafkada Bazoum'a kərmaidən koltəro. Shi kərmaidə kəlakəl Africabe-a kuru kəlakəl arziyibe lardəwa Fəte Africabe-aye (ECOWAS) zortədə.[49] ECOWAS ye am do ne Bazoum'a tənyiro kolza wono.[50] Bazoum də darelan sha kərmaidən tutuluwuna, Colonel-Major Amadou Abdramane ye telebijin lardəye lan lezə kərmainzən tutuluwuna wono, kuru shiga kərmai askərraye falzəna kəlanzə'a majalis lardəye kəla nzəliwo lardəye lan bowojin dəwo General Jui lan bowotin də. Am Bazoum'a karəngəma soye gulzana shiye shawari kəla Tiani'a koltəyen gozəna samno majaliskuye lan kawu kərmai də'a təmzayinro, yim kawu 24 July ye lan dalil nəmkamzaye zauro zəktəna dəro.[55] Suro kəla lardəro manazənadən, Tianiye Bazoum'a zorzəna kəla kaziyi siyasabe-a, razəwu naptəram jamabe-a, nəlefabe-a lardədəye zaktəro.[56][57][58]

Ngawo-kura lardǝbe (2023-kǝrmagǝro)

Kuru wune: 2023 lan tajirwa Nigeriabe

Yim kawu kəntawube 27 kəntawu Julyben, Bazoumye twitterlan wono Am Nigeriaye do demokəradiya saraana də &quot;faida do zauro tuwondəna də'a təliwin&quot;, adəye fəlezəna kərmainzə koltəro waazəna də.[59] Wazirinzə lardə diyabe Hassoumi Massaoudou ye wono lardədəye &quot;duno sharabe-a sharabe-a&quot; kura lardəbedən kara kuru waltə Bazoumdə kəlanzə ngəla wono.[60] Shiye kəlanzə'a kura lardəye ro warmajiwo kuru democrats samma so'a &quot;awo adə'a faitəro&quot; bowono.[59]

Bazoum də sha fato kura lardəye lan suro kamunzə Hadiza Bazoum ye-a tadanzə Salem-a ye lan suro fato kura lardəye lan suro lardəyen gənazanaro təmazana; feronzə sodə Paris lan batalla sadin loktu kərmai dəga tədəndən.[61] Shiga suro njiyen dazana yayi, Bazoum də sambisoro cidanzə koltəro waano kuru shiye raksə kazadalawa dunyabe-a cidawu-a alamanna kura lardə Faransabe Emmanuel Macron-a, Yoana Georgieva-a, Sekretari-General UNbe António Guterres-a, Komishina AUbe Moussa Anton B.

Yim kawu kəntawube 31 kəntawu Julyben, ofis kura lardə Chadianbe Mahamat Débyye fotowa shiye Bazoum'a kəla kəlzanadə cutulo, shima fəletənzə buro salakbewo tən kərmaidəga təmzayindən.[66] Yim kawu kəntawube 3 kəntawu Augustben, suro raayi ruwozənaben suro The Washington Postben, Bazoumye wono shiye ruwojin &quot;namtə kam tətandənaben&quot; kuru US-a &quot;am dunyabe sammaso-a&quot; banaza &quot;waltəgə... tartip dokabe,&quot; baritsəgəna kəla nashadə &quot;waltə cidiya kərmai Russiaben sukurinro.&quot; konnu lantarkiye-a nji-a mawu falro, kuru kəmbu harrata-a kuru suro gongonyen-a bas gafsəna kəmburo.[68] Hawarra ngawoyedəye nəlefanzə battiro bayanzana.[69] Liyitanzǝye wono kura lardǝbe kureyedǝ &quot;ngǝla, kǝndaramdǝro wumiya&quot; ngawo shiga ziyarazǝnaben kǝntawu Augustbe kaunzǝ 12 lan.[70]

Yim kawu kəntawube 13 kəntawu Augustbe lan, kərmaidəye Bazoum'a sharalan sədinno warmajiwo kəla &quot;nəmzalum kura&quot; kuru &quot;nzəliwo lardəbe fulutəben&quot;.[71]

Yim kawu kəntawube 1 kəntawu Decemberben, kamunzədəye wono tən kəntawu Octoberbe kawunzə 18lan hawar laa shilan fəlezənyi. Adəye wakawono ngawo am kada fato Bazoumyedə citana au fatonza cotto kulastənayen.[72]

Yim kawu kəntawube 10 kəntawu Decemberben, ECOWASye samno laa sədin shidoni lardəwa membasabedəye wadə gozana kəla Nigerro sanctions təkkənadə haftəro juntadəye Bazoum'a sutuluwinro waljiya. Gumnati askərrayedəye awo shiro tinadə wazəna kuru Bazoum'a kwaltiyinba wono.[73] Yim kawu kəntawube 15 kəntawu Decemberben, shararam ECOWASbedəye Bazoum'a kwaltiyin kuru waltə kura lardə Nigerbero kalaktəro amariya co.[74]

Badiyaram saa 2024 yen, Bazoum də malariyaye shiga sətana.

Suro kəntawu Yuni sa'a 2024 yen, shararam kura Niger ye dəye nəm kəlanzə'a hafsəna ngawo shiga nəm zalumtə kura lan zorzanayen, biwu do Niger lan kərmuro huwomtinma, kuru biwuwa gade'a. Bazoum ye kakkadi cida koltəye dəro musko gənatəro waano kuru sha kamunzə dəga fato kura lardəye lan fərzana.[76] Yim kawu kəntawube 28 kəntawu Augustbe lan, shiga polisye korozana kəla kulashi buroye fatozəyen.[77]

Suro kəntawu Februaryben saa 2025, karapka cidawu United Nationsbedəye Mohamed Bazoum-a kamunzə Hadiza Bazoum-adə duwaro kwaltiyinro bowozana, United Nationsbe sandiya suro fatoben datədə &quot;kəla kəlanzaben&quot; gozəna, shara dunyabe namtəlan.[78] Suro saa 2026 yen, kəla demokradiyayen kəriwutəma Mariama Djibrine ye nəm kam Nigeriaye dəga cotto ngawo Bazoum'a kwaltiyinro bowonoyen.[79]

== Laminte ==</text>
      <sha1>28jwpt7e14uppa86b4qoxj2ajw0pb6c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>30092</id>
      <parentid>30091</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T21:42:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alanguburo</username>
        <id>858</id>
      </contributor>
      <origin>30092</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13439" sha1="kcufaxwtouddpoqv059vxo8ghx2ldi6" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Mohamed Bazoum'''[a] (1 kəntawu Januarybe saa 1960lan katambo)[2] siyasama Nigeriabe shidoni kura lardəbe Nigerbe saa 2021lan səta 2023ro saadənama. Shiga suro saa 2023 yen kərmai Nigeriaye'a sətanadən jamiwa gardi kura lardəye'a askərra kəriwube Omar Tiani'a fuwumanzə'a. Shiga cita kuru darelan shiga nəmzalumro zorzana.

Kawu kura lardəye ro waljinro, shidə kura jamiyya Nigeriaye demokəradiya-a nəmkam kəltə-a (PNDS-Tarayya) ye.[8] Shidə kuru minista lamarra lardə diyabe saa 1995 lan səta 1996 ro saadənan kuru waltə saa 2011 lan səta 2016 ro saadənan cidazəna. karno kura lardǝbe. Bazoum ye karno kura lardəye kən indimi dəga zuwuna, kashi 55.67% karno kura lardəye kureye Mahamane Ousmane ye dəga kənasartəna.[9]

Bazoum, kam gana Ouled Slimane ye də, shima Arab buro salak ye kura lardə Niger ye ro walzəna ma.[1][10]

== Kənənga-a cida-a buroye ==
Mohamed Bazoum də sha 1960 lan bəladiya Bilabrin lan katambo, lardə Niger ye lan, suro lardə Niger ye lan. Shidə bəla Tesker lan ciwono, kilomita 200 fəte Bilabrin yen, nasha Zinder ye lan.[1] Bazoumdə shiye wakil amma Ouled Slimaneye, təlamma Arabye asalnzə nasha Fezzan Libyaye shidoni gana suro Nigeryeya kuru nəm nguwu Arabye Nigeriayeya.[1][12]

Bazoum də mowonti primary ye Goure lan kərawono kuru mowonti kura Amadou-Kouran-Daga ye Zinder lan tamozəna. Shiye falsafa kərawono suro fasal warakabe-a kuru fasal falsafa kimiya adamganabe-a suro jami'a Cheikh Anta Diopben (loktuwalaan shiga jami'a Dakarben bowotin) suro Senegalben saa 1979lan səta 1984ro saadənan.[11] Bazoumye daji degreenzǝ masterbe falsafa siyasabe-a kuru halbe-a tamozǝna, kuru Jamiya Dakarben, diploma ilmu mantiqbe-a kuru ilmu ilmube-a kunten.[11]

Ngawo degree nzə tamozənayen, Bazoum ye mowontiya kura lardəye kadalan saa arakkəro kəra gulzəna.[12] Shiye kuru kəlakəl maləmma lardə Nigerbe (SNEN) ro kara, kəlakəl kasuwube lardəbe.[11] Bazoum də daji komiti kura kəlakəl cidawu Niger ye (USTN) ro kəllatə, shi do ne samno lardəye 1991 lan wakilzəna ma.[11]

Bazoum də Hadiza Mabrouk Bazoum'a nya'ano, shi do ne kamu kura Niger ye ro walzəna ma. Sandiye tada diyau: tada fal, Salem Bazoum, kuru ferowa yakkə, Zazia Bazoum-a Khadija Bazoum-a kunten. Bazoum də musulumma Sunniye kuru təlam kada nozəna, təlam Arabicye-a, Hausaye-a, Toubouye-a, Kanuriye-a, Faransaye-a Nasaraye-a manajin.[16]

== Cida siyasabe buroye ==
Bazoum də shima wakil jamiyya Nigeriaye demokəradiya-a nəmkam kəltə-aye suro saa 1990 yen, rokko Mahamadou Issoufou yen.[12]

Bazoum də shima Secretary kəriye kəla kəltəye cidiya minista lamarra diyaye-a kəlakəl-a yen suro gomnati faltəye Prime Minister Amadou Cheiffou ye saa 1991 lan səta 1993 ro saadənan.[17][18] Shiga majalis lardəye ro karrada nasha musammanne Tesker yen naptə kam PNDS ye lan karno musammanne do kəntawu Aprilye kawunzə 11 saa 1993 lan tədəndən; adəye ngawo karno buroye Tesker lan tədən dəga dabtəyen, suro kəntawu February yen tədən.[19]

Ngawo karno majalisaye kəntawu Januaryye saa 1995yedən, shidoni kəlakəl am adawaye kəla fuwutə jamaye (MNSD)-a PNDS-aye kənasartanadə, Bazoumdə minista lamarra lardə diyabe-a kəlakəl-aye suro gomnati Prime Minister Hama Amadouyen wallono, sunzə kəntawu Februarybe kawunzə 25995. Buro salak lan shiga walta nasha shima dəro sha walta kalakca ngawo Ibrahim Baré Maïnassara ye kərmaiya səmowonayen suro kəntawu January ye kawunzə 27 saa 1996 lan, amma shiga gumnati done kəntawu May ye kawunzə 5 saa 1996 lan falzana.[21] PNDS ye Maïnassara'a kəriwuzana, kuru yim kawu 26 kəntawu Julyye saa 1996 lan, Bazoum'a rokko kura lardəye PNDS ye Mahamadou Issoufou'a fatolan fəlezana, ngawo karno kura lardəye saa 1996 ye lan. Sha Issoufou-a də amari hakimye lan salamzana kəntagə Augustye kawunzə 12 saa 1996 lan.[22]

Bazoum dəga siyasawu kura-kura indi gade-a cita, surodən Secretary-General MNSD ye Hama Amadou mbeji, badiyaram kəntawu January ye saa 1998 lan, kəla shiye nəmzalum Maïnassara ye cezənayen. Shiga ngaltema sharazanayi kuru ngawo shiga tǝtanaben mawu fal salamzana.[25]

Cida Majilasbe
Majalisa kən diyaume PNDS ye do kəntawu September ye kawunzə 4-5 saa 2004 lan tədən də lan, Bazoum də banama kura lardəye ro karrada.[26] Bazoum də waltə majalisa lardəye ro karrada suro karno majalisaye December 2004 yen,[27] kuru loktu majalisaye ngawodən shidə banama kura majalisa lardəye kən yakkəme [28] kuru banama kura majalisa PNDS ye.[29]

Bazoum də shima fal suro wakilla 14 do kəla Prime Minister Hama Amadou yen kəla 26 May 2007 yen motion censure ye sadəna 

== deye falnza ==
tical class of Niger dəwo kərma dəro cida karapka do kungəna gomnatiye zamtəye nozəna dəga dazəna də.&quot;[31]

Ngawo amso'a kəla referendum doka August 2009 ye dəga koltəro zorzənayen, Bazoum dəga ganaro suro njiyen cetando kuru awa indiro korowa sadəna yim kawu 14 July 2009 ye lan.[32] Bazoum də waltə banama kura PNDS yero karrada suro majalis jamiyyadəye kən uwumiyen, kəntawu Julyye kawunzə 18 saa 2009 lan tədəndən.[33] Ngawo kənasar referendum ye dəyen, shiye sha &quot;coup d'état&quot; ro bayanzəna kuru karno majalisaye October 2009 ye də &quot;farce karnoye&quot; nyiyanzə &quot;democracy polish&quot; ye yira bas nankaro wono.[34]

Kura lardəye Mamadou Tandja də'a kəriwu askərraye sha kərmaidən tutuluwuna yim kawu 18 kəntawu Februaryye saa 2010 lan. Bazoum ye loktudən wono &quot;adəma awo do ne riyitəna də, sulhu askərraye. Tandja də raksə adəga kozəna.&quot; shiye wono yim kawu 23 kəntawu Februarybe lan CFDR ye Tandja'a shara kəla nəm zalum kurayen sədin dalil shiye doka 1999 ye dəga dabsənayen kəla kərmai dəro naptəyen. Futu Bazoum ye wono, jarabtə jiri adə mburo walzəna fuwuma so dəga awo jiri adə’a diwo ro dabtəro. Shiye wono juntadə Tandja'a rozə hatta &quot;cidaram demokradiyabe&quot; tədinro, kuru Tandja'a sharatə, amma shiye wono shara kərmuyedə mburo waljinbaro fanzəna.[36]

Ngawo Mahamadou Issoufou ye karno kura lardəye January-March 2011 lan kənasartənayen, kərmai kura lardəye PNDS ye dəga kolzəna suro March 2011 yen, kawu nəm rawo sədinro, futu kura lardəye siyasa partiye ro gayinbaro; Bazoum də kərmai kura PNDS ye dəga gozəna.[37] Issoufou də kərmai kura lardə Niger ye gozəna yim kawu 7 April 2011 lan, kuru Bazoum də sha gumnati dəro minister lardə diyaye'a, kəlakəl'a, kəltəram Africaye'a, kuru am Nigeriaye lardə diyaye'a yim kawu 21 April 2011 lan sha wallono.[38][39]

== Bazoum suro samno kura lardǝwa dunyabe suro bǝla New Yorkben suro saa 2022 ==
Bazoum də sha nasha minista lardəye ro kalakca kərmai lardəye lan yim kawu 25 kəntawu February ye saa 2015 lan.[40][41] Shi awo adǝye Bazoum ro hangal gǝnazǝyin kǝla PNDS ye fuwuma ro Issoufou ye waltǝ karno 2016 lan sǝdinro.[41]

Shiga majalisa lardəye ro karrada suro karno majalisaye kəntawu Februaryye saa 2016 yen.[42] Ngawo Issoufou ye kərmai kən indimiro sədənayen, Bazoum də sha minister lardəye ro wallono kəla lamarra suroye'a, nzəliwo jamaye'a, lamarra ada'a adin'a yen yim kawu 11 April 2016 lan.[43] Shiye kərmainzə kəntagə Aprilye kaunzə 13 lan cido, Hassoumi Massaoudou'a waratazəna.

== Kǝrmai lardǝbe (2021-2023) ==
Namtə wakil kura gomnati [[Nigeria]] ye lan, Bazoum də sha waratatəma Issoufou ye ro suwudə, shi do ne zamanzə gana, kəla kam kura lardəye PNDS ye karno kura Nigeria ye 2020-21 ye lan. Bazoum ye kampainzə kura lardəye də hangalzə’a ceno kəla raayi’a alamanna kaziyi nəm nguwu jamaye suro Niger ye lan galtəro nəm nguwu fatoye fulutə’a kuru nəm kəra gultə’a nəm kalkal jinsuye’a sərayin futu feroye ilmu kəratəyen.[45] Bazoum ye wadə gozəna kəla ISIS ye bətərəm [[Niger]] ye dəga banazəyin, lardə mashi Mali ye dəga banazəyin, nzəliwo-a nzəliwo-a Nigeria ye dəga dunowaro sədin, kuru riswa kəmbu suro lardə dəyen kəriwujin. Bazoum də karno buro salak ye dəlan kənasar səwandənyi, kəntawu December ye kawunzə 27 saa 2020 lan tədən də, kashi 39.30% karnoye bas səwandəna.[46] Son yaye, karno kən indimi suro kəntagə Februarybe saa 2021-yedən kashi 55.67% karnoyelan kənasartəna kuru shiro kura lardəye kəntagə Aprilye kawunzə 2-lan, kənasarnzədə kəntawu Marchye kawunzə 21-lan tawattəgəna.[47]

== Bazoum-a Waziri U.S.be Antony Blinken-a suro kəntawu Satumbaye saa 2022-lan ==
Bazoum-a Waziri Lamarra Diyabe Greekbe Nikos Dendias-a suro kəntagə Nuwambaye saa 2022
Suro kəntawu December saa 2022 yen, Bazoum də sha kura kəlakəl arziyibe-a kungənaye-a fəte Africaye (UEMOA) ro wallono, loktu samno kən 23rd kərmai lardəye-a gomnati-a karafkadəye suro Abidjan yen.[48]

== Kǝrmai ==
kura: 2023 Nigeriaye kǝrmaiya sǝtayin
Yim kawu kəntawube 26 kəntawu Julybe saa 2023-lan, askərra Gardi kura lardəbe doni General Omar Tianiye komanzənadə fato kura lardəbedə dafkada Bazoum'a kərmaidən koltəro. Shi kərmaidə kəlakəl Africabe-a kuru kəlakəl arziyibe lardəwa Fəte Africabe-aye (ECOWAS) zortədə.[49] ECOWAS ye am do ne Bazoum'a tənyiro kolza wono.[50] Bazoum də darelan sha kərmaidən tutuluwuna, Colonel-Major Amadou Abdramane ye telebijin lardəye lan lezə kərmainzən tutuluwuna wono, kuru shiga kərmai askərraye falzəna kəlanzə'a majalis lardəye kəla nzəliwo lardəye lan bowojin dəwo General Jui lan bowotin də. Am Bazoum'a karəngəma soye gulzana shiye shawari kəla Tiani'a koltəyen gozəna samno majaliskuye lan kawu kərmai də'a təmzayinro, yim kawu 24 July ye lan dalil nəmkamzaye zauro zəktəna dəro.[55] Suro kəla lardəro manazənadən, Tianiye Bazoum'a zorzəna kəla kaziyi siyasabe-a, razəwu naptəram jamabe-a, nəlefabe-a lardədəye zaktəro.[56][57][58]

Ngawo-kura lardǝbe (2023-kǝrmagǝro)

Kuru wune: 2023 lan tajirwa Nigeriabe

Yim kawu kəntawube 27 kəntawu Julyben, Bazoumye twitterlan wono Am Nigeriaye do demokəradiya saraana də &quot;faida do zauro tuwondəna də'a təliwin&quot;, adəye fəlezəna kərmainzə koltəro waazəna də.[59] Wazirinzə lardə diyabe Hassoumi Massaoudou ye wono lardədəye &quot;duno sharabe-a sharabe-a&quot; kura lardəbedən kara kuru waltə Bazoumdə kəlanzə ngəla wono.[60] Shiye kəlanzə'a kura lardəye ro warmajiwo kuru democrats samma so'a &quot;awo adə'a faitəro&quot; bowono.[59]

Bazoum də sha fato kura lardəye lan suro kamunzə Hadiza Bazoum ye-a tadanzə Salem-a ye lan suro fato kura lardəye lan suro lardəyen gənazanaro təmazana; feronzə sodə Paris lan batalla sadin loktu kərmai dəga tədəndən.[61] Shiga suro njiyen dazana yayi, Bazoum də sambisoro cidanzə koltəro waano kuru shiye raksə kazadalawa dunyabe-a cidawu-a alamanna kura lardə Faransabe Emmanuel Macron-a, Yoana Georgieva-a, Sekretari-General UNbe António Guterres-a, Komishina AUbe Moussa Anton B.

Yim kawu kəntawube 31 kəntawu Julyben, ofis kura lardə Chadianbe Mahamat Débyye fotowa shiye Bazoum'a kəla kəlzanadə cutulo, shima fəletənzə buro salakbewo tən kərmaidəga təmzayindən.[66] Yim kawu kəntawube 3 kəntawu Augustben, suro raayi ruwozənaben suro The Washington Postben, Bazoumye wono shiye ruwojin &quot;namtə kam tətandənaben&quot; kuru US-a &quot;am dunyabe sammaso-a&quot; banaza &quot;waltəgə... tartip dokabe,&quot; baritsəgəna kəla nashadə &quot;waltə cidiya kərmai Russiaben sukurinro.&quot; konnu lantarkiye-a nji-a mawu falro, kuru kəmbu harrata-a kuru suro gongonyen-a bas gafsəna kəmburo.[68] Hawarra ngawoyedəye nəlefanzə battiro bayanzana.[69] Liyitanzǝye wono kura lardǝbe kureyedǝ &quot;ngǝla, kǝndaramdǝro wumiya&quot; ngawo shiga ziyarazǝnaben kǝntawu Augustbe kaunzǝ 12 lan.[70]

Yim kawu kəntawube 13 kəntawu Augustbe lan, kərmaidəye Bazoum'a sharalan sədinno warmajiwo kəla &quot;nəmzalum kura&quot; kuru &quot;nzəliwo lardəbe fulutəben&quot;.[71]

Yim kawu kəntawube 1 kəntawu Decemberben, kamunzədəye wono tən kəntawu Octoberbe kawunzə 18lan hawar laa shilan fəlezənyi. Adəye wakawono ngawo am kada fato Bazoumyedə citana au fatonza cotto kulastənayen.[72]

Yim kawu kəntawube 10 kəntawu Decemberben, ECOWASye samno laa sədin shidoni lardəwa membasabedəye wadə gozana kəla Nigerro sanctions təkkənadə haftəro juntadəye Bazoum'a sutuluwinro waljiya. Gumnati askərrayedəye awo shiro tinadə wazəna kuru Bazoum'a kwaltiyinba wono.[73] Yim kawu kəntawube 15 kəntawu Decemberben, shararam ECOWASbedəye Bazoum'a kwaltiyin kuru waltə kura lardə Nigerbero kalaktəro amariya co.[74]

Badiyaram saa 2024 yen, Bazoum də malariyaye shiga sətana.

Suro kəntawu Yuni sa'a 2024 yen, shararam kura Niger ye dəye nəm kəlanzə'a hafsəna ngawo shiga nəm zalumtə kura lan zorzanayen, biwu do Niger lan kərmuro huwomtinma, kuru biwuwa gade'a. Bazoum ye kakkadi cida koltəye dəro musko gənatəro waano kuru sha kamunzə dəga fato kura lardəye lan fərzana.[76] Yim kawu kəntawube 28 kəntawu Augustbe lan, shiga polisye korozana kəla kulashi buroye fatozəyen.[77]

Suro kəntawu Februaryben saa 2025, karapka cidawu United Nationsbedəye Mohamed Bazoum-a kamunzə Hadiza Bazoum-adə duwaro kwaltiyinro bowozana, United Nationsbe sandiya suro fatoben datədə &quot;kəla kəlanzaben&quot; gozəna, shara dunyabe namtəlan.[78] Suro saa 2026 yen, kəla demokradiyayen kəriwutəma Mariama Djibrine ye nəm kam Nigeriaye dəga cotto ngawo Bazoum'a kwaltiyinro bowonoyen.[79]

== Laminte ==
[[Nakka:1960 births]]
[[Nakka:Living people]]</text>
      <sha1>kcufaxwtouddpoqv059vxo8ghx2ldi6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>30093</id>
      <parentid>30092</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T21:43:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alanguburo</username>
        <id>858</id>
      </contributor>
      <origin>30093</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13469" sha1="ogvjvtpqnhjxjicd0zkyy4aupl8fnfy" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Mohamed Bazoum'''[a] (1 kəntawu Januarybe saa 1960lan katambo)[2] siyasama Nigeriabe shidoni kura lardəbe Nigerbe saa 2021lan səta 2023ro saadənama. Shiga suro saa 2023 yen kərmai Nigeriaye'a sətanadən jamiwa gardi kura lardəye'a askərra kəriwube Omar Tiani'a fuwumanzə'a. Shiga cita kuru darelan shiga nəmzalumro zorzana.

Kawu kura lardəye ro waljinro, shidə kura jamiyya Nigeriaye demokəradiya-a nəmkam kəltə-a (PNDS-Tarayya) ye.[8] Shidə kuru minista lamarra lardə diyabe saa 1995 lan səta 1996 ro saadənan kuru waltə saa 2011 lan səta 2016 ro saadənan cidazəna. karno kura lardǝbe. Bazoum ye karno kura lardəye kən indimi dəga zuwuna, kashi 55.67% karno kura lardəye kureye Mahamane Ousmane ye dəga kənasartəna.[9]

Bazoum, kam gana Ouled Slimane ye də, shima Arab buro salak ye kura lardə Niger ye ro walzəna ma.[1][10]

== Kənənga-a cida-a buroye ==
Mohamed Bazoum də sha 1960 lan bəladiya Bilabrin lan katambo, lardə Niger ye lan, suro lardə Niger ye lan. Shidə bəla Tesker lan ciwono, kilomita 200 fəte Bilabrin yen, nasha Zinder ye lan.[1] Bazoumdə shiye wakil amma Ouled Slimaneye, təlamma Arabye asalnzə nasha Fezzan Libyaye shidoni gana suro Nigeryeya kuru nəm nguwu Arabye Nigeriayeya.[1][12]

Bazoum də mowonti primary ye Goure lan kərawono kuru mowonti kura Amadou-Kouran-Daga ye Zinder lan tamozəna. Shiye falsafa kərawono suro fasal warakabe-a kuru fasal falsafa kimiya adamganabe-a suro jami'a Cheikh Anta Diopben (loktuwalaan shiga jami'a Dakarben bowotin) suro Senegalben saa 1979lan səta 1984ro saadənan.[11] Bazoumye daji degreenzǝ masterbe falsafa siyasabe-a kuru halbe-a tamozǝna, kuru Jamiya Dakarben, diploma ilmu mantiqbe-a kuru ilmu ilmube-a kunten.[11]

Ngawo degree nzə tamozənayen, Bazoum ye mowontiya kura lardəye kadalan saa arakkəro kəra gulzəna.[12] Shiye kuru kəlakəl maləmma lardə Nigerbe (SNEN) ro kara, kəlakəl kasuwube lardəbe.[11] Bazoum də daji komiti kura kəlakəl cidawu Niger ye (USTN) ro kəllatə, shi do ne samno lardəye 1991 lan wakilzəna ma.[11]

Bazoum də Hadiza Mabrouk Bazoum'a nya'ano, shi do ne kamu kura Niger ye ro walzəna ma. Sandiye tada diyau: tada fal, Salem Bazoum, kuru ferowa yakkə, Zazia Bazoum-a Khadija Bazoum-a kunten. Bazoum də musulumma Sunniye kuru təlam kada nozəna, təlam Arabicye-a, Hausaye-a, Toubouye-a, Kanuriye-a, Faransaye-a Nasaraye-a manajin.[16]

== Cida siyasabe buroye ==
Bazoum də shima wakil jamiyya Nigeriaye demokəradiya-a nəmkam kəltə-aye suro saa 1990 yen, rokko Mahamadou Issoufou yen.[12]

Bazoum də shima Secretary kəriye kəla kəltəye cidiya minista lamarra diyaye-a kəlakəl-a yen suro gomnati faltəye Prime Minister Amadou Cheiffou ye saa 1991 lan səta 1993 ro saadənan.[17][18] Shiga majalis lardəye ro karrada nasha musammanne Tesker yen naptə kam PNDS ye lan karno musammanne do kəntawu Aprilye kawunzə 11 saa 1993 lan tədəndən; adəye ngawo karno buroye Tesker lan tədən dəga dabtəyen, suro kəntawu February yen tədən.[19]

Ngawo karno majalisaye kəntawu Januaryye saa 1995yedən, shidoni kəlakəl am adawaye kəla fuwutə jamaye (MNSD)-a PNDS-aye kənasartanadə, Bazoumdə minista lamarra lardə diyabe-a kəlakəl-aye suro gomnati Prime Minister Hama Amadouyen wallono, sunzə kəntawu Februarybe kawunzə 25995. Buro salak lan shiga walta nasha shima dəro sha walta kalakca ngawo Ibrahim Baré Maïnassara ye kərmaiya səmowonayen suro kəntawu January ye kawunzə 27 saa 1996 lan, amma shiga gumnati done kəntawu May ye kawunzə 5 saa 1996 lan falzana.[21] PNDS ye Maïnassara'a kəriwuzana, kuru yim kawu 26 kəntawu Julyye saa 1996 lan, Bazoum'a rokko kura lardəye PNDS ye Mahamadou Issoufou'a fatolan fəlezana, ngawo karno kura lardəye saa 1996 ye lan. Sha Issoufou-a də amari hakimye lan salamzana kəntagə Augustye kawunzə 12 saa 1996 lan.[22]

Bazoum dəga siyasawu kura-kura indi gade-a cita, surodən Secretary-General MNSD ye Hama Amadou mbeji, badiyaram kəntawu January ye saa 1998 lan, kəla shiye nəmzalum Maïnassara ye cezənayen. Shiga ngaltema sharazanayi kuru ngawo shiga tǝtanaben mawu fal salamzana.[25]

Cida Majilasbe
Majalisa kən diyaume PNDS ye do kəntawu September ye kawunzə 4-5 saa 2004 lan tədən də lan, Bazoum də banama kura lardəye ro karrada.[26] Bazoum də waltə majalisa lardəye ro karrada suro karno majalisaye December 2004 yen,[27] kuru loktu majalisaye ngawodən shidə banama kura majalisa lardəye kən yakkəme [28] kuru banama kura majalisa PNDS ye.[29]

Bazoum də shima fal suro wakilla 14 do kəla Prime Minister Hama Amadou yen kəla 26 May 2007 yen motion censure ye sadəna 

== deye falnza ==
tical class of Niger dəwo kərma dəro cida karapka do kungəna gomnatiye zamtəye nozəna dəga dazəna də.&quot;[31]

Ngawo amso'a kəla referendum doka August 2009 ye dəga koltəro zorzənayen, Bazoum dəga ganaro suro njiyen cetando kuru awa indiro korowa sadəna yim kawu 14 July 2009 ye lan.[32] Bazoum də waltə banama kura PNDS yero karrada suro majalis jamiyyadəye kən uwumiyen, kəntawu Julyye kawunzə 18 saa 2009 lan tədəndən.[33] Ngawo kənasar referendum ye dəyen, shiye sha &quot;coup d'état&quot; ro bayanzəna kuru karno majalisaye October 2009 ye də &quot;farce karnoye&quot; nyiyanzə &quot;democracy polish&quot; ye yira bas nankaro wono.[34]

Kura lardəye Mamadou Tandja də'a kəriwu askərraye sha kərmaidən tutuluwuna yim kawu 18 kəntawu Februaryye saa 2010 lan. Bazoum ye loktudən wono &quot;adəma awo do ne riyitəna də, sulhu askərraye. Tandja də raksə adəga kozəna.&quot; shiye wono yim kawu 23 kəntawu Februarybe lan CFDR ye Tandja'a shara kəla nəm zalum kurayen sədin dalil shiye doka 1999 ye dəga dabsənayen kəla kərmai dəro naptəyen. Futu Bazoum ye wono, jarabtə jiri adə mburo walzəna fuwuma so dəga awo jiri adə’a diwo ro dabtəro. Shiye wono juntadə Tandja'a rozə hatta &quot;cidaram demokradiyabe&quot; tədinro, kuru Tandja'a sharatə, amma shiye wono shara kərmuyedə mburo waljinbaro fanzəna.[36]

Ngawo Mahamadou Issoufou ye karno kura lardəye January-March 2011 lan kənasartənayen, kərmai kura lardəye PNDS ye dəga kolzəna suro March 2011 yen, kawu nəm rawo sədinro, futu kura lardəye siyasa partiye ro gayinbaro; Bazoum də kərmai kura PNDS ye dəga gozəna.[37] Issoufou də kərmai kura lardə Niger ye gozəna yim kawu 7 April 2011 lan, kuru Bazoum də sha gumnati dəro minister lardə diyaye'a, kəlakəl'a, kəltəram Africaye'a, kuru am Nigeriaye lardə diyaye'a yim kawu 21 April 2011 lan sha wallono.[38][39]

== Bazoum suro samno kura lardǝwa dunyabe suro bǝla New Yorkben suro saa 2022 ==
Bazoum də sha nasha minista lardəye ro kalakca kərmai lardəye lan yim kawu 25 kəntawu February ye saa 2015 lan.[40][41] Shi awo adǝye Bazoum ro hangal gǝnazǝyin kǝla PNDS ye fuwuma ro Issoufou ye waltǝ karno 2016 lan sǝdinro.[41]

Shiga majalisa lardəye ro karrada suro karno majalisaye kəntawu Februaryye saa 2016 yen.[42] Ngawo Issoufou ye kərmai kən indimiro sədənayen, Bazoum də sha minister lardəye ro wallono kəla lamarra suroye'a, nzəliwo jamaye'a, lamarra ada'a adin'a yen yim kawu 11 April 2016 lan.[43] Shiye kərmainzə kəntagə Aprilye kaunzə 13 lan cido, Hassoumi Massaoudou'a waratazəna.

== Kǝrmai lardǝbe (2021-2023) ==
Namtə wakil kura gomnati [[Nigeria]] ye lan, Bazoum də sha waratatəma Issoufou ye ro suwudə, shi do ne zamanzə gana, kəla kam kura lardəye PNDS ye karno kura Nigeria ye 2020-21 ye lan. Bazoum ye kampainzə kura lardəye də hangalzə’a ceno kəla raayi’a alamanna kaziyi nəm nguwu jamaye suro Niger ye lan galtəro nəm nguwu fatoye fulutə’a kuru nəm kəra gultə’a nəm kalkal jinsuye’a sərayin futu feroye ilmu kəratəyen.[45] Bazoum ye wadə gozəna kəla ISIS ye bətərəm [[Niger]] ye dəga banazəyin, lardə mashi Mali ye dəga banazəyin, nzəliwo-a nzəliwo-a Nigeria ye dəga dunowaro sədin, kuru riswa kəmbu suro lardə dəyen kəriwujin. Bazoum də karno buro salak ye dəlan kənasar səwandənyi, kəntawu December ye kawunzə 27 saa 2020 lan tədən də, kashi 39.30% karnoye bas səwandəna.[46] Son yaye, karno kən indimi suro kəntagə Februarybe saa 2021-yedən kashi 55.67% karnoyelan kənasartəna kuru shiro kura lardəye kəntagə Aprilye kawunzə 2-lan, kənasarnzədə kəntawu Marchye kawunzə 21-lan tawattəgəna.[47]

== Bazoum-a Waziri U.S.be Antony Blinken-a suro kəntawu Satumbaye saa 2022-lan ==
Bazoum-a Waziri Lamarra Diyabe Greekbe Nikos Dendias-a suro kəntagə Nuwambaye saa 2022
Suro kəntawu December saa 2022 yen, Bazoum də sha kura kəlakəl arziyibe-a kungənaye-a fəte Africaye (UEMOA) ro wallono, loktu samno kən 23rd kərmai lardəye-a gomnati-a karafkadəye suro Abidjan yen.[48]

== Kǝrmai ==
kura: 2023 Nigeriaye kǝrmaiya sǝtayin
Yim kawu kəntawube 26 kəntawu Julybe saa 2023-lan, askərra Gardi kura lardəbe doni General Omar Tianiye komanzənadə fato kura lardəbedə dafkada Bazoum'a kərmaidən koltəro. Shi kərmaidə kəlakəl Africabe-a kuru kəlakəl arziyibe lardəwa Fəte Africabe-aye (ECOWAS) zortədə.[49] ECOWAS ye am do ne Bazoum'a tənyiro kolza wono.[50] Bazoum də darelan sha kərmaidən tutuluwuna, Colonel-Major Amadou Abdramane ye telebijin lardəye lan lezə kərmainzən tutuluwuna wono, kuru shiga kərmai askərraye falzəna kəlanzə'a majalis lardəye kəla nzəliwo lardəye lan bowojin dəwo General Jui lan bowotin də. Am Bazoum'a karəngəma soye gulzana shiye shawari kəla Tiani'a koltəyen gozəna samno majaliskuye lan kawu kərmai də'a təmzayinro, yim kawu 24 July ye lan dalil nəmkamzaye zauro zəktəna dəro.[55] Suro kəla lardəro manazənadən, Tianiye Bazoum'a zorzəna kəla kaziyi siyasabe-a, razəwu naptəram jamabe-a, nəlefabe-a lardədəye zaktəro.[56][57][58]

Ngawo-kura lardǝbe (2023-kǝrmagǝro)

Kuru wune: 2023 lan tajirwa Nigeriabe

Yim kawu kəntawube 27 kəntawu Julyben, Bazoumye twitterlan wono Am Nigeriaye do demokəradiya saraana də &quot;faida do zauro tuwondəna də'a təliwin&quot;, adəye fəlezəna kərmainzə koltəro waazəna də.[59] Wazirinzə lardə diyabe Hassoumi Massaoudou ye wono lardədəye &quot;duno sharabe-a sharabe-a&quot; kura lardəbedən kara kuru waltə Bazoumdə kəlanzə ngəla wono.[60] Shiye kəlanzə'a kura lardəye ro warmajiwo kuru democrats samma so'a &quot;awo adə'a faitəro&quot; bowono.[59]

Bazoum də sha fato kura lardəye lan suro kamunzə Hadiza Bazoum ye-a tadanzə Salem-a ye lan suro fato kura lardəye lan suro lardəyen gənazanaro təmazana; feronzə sodə Paris lan batalla sadin loktu kərmai dəga tədəndən.[61] Shiga suro njiyen dazana yayi, Bazoum də sambisoro cidanzə koltəro waano kuru shiye raksə kazadalawa dunyabe-a cidawu-a alamanna kura lardə Faransabe Emmanuel Macron-a, Yoana Georgieva-a, Sekretari-General UNbe António Guterres-a, Komishina AUbe Moussa Anton B.

Yim kawu kəntawube 31 kəntawu Julyben, ofis kura lardə Chadianbe Mahamat Débyye fotowa shiye Bazoum'a kəla kəlzanadə cutulo, shima fəletənzə buro salakbewo tən kərmaidəga təmzayindən.[66] Yim kawu kəntawube 3 kəntawu Augustben, suro raayi ruwozənaben suro The Washington Postben, Bazoumye wono shiye ruwojin &quot;namtə kam tətandənaben&quot; kuru US-a &quot;am dunyabe sammaso-a&quot; banaza &quot;waltəgə... tartip dokabe,&quot; baritsəgəna kəla nashadə &quot;waltə cidiya kərmai Russiaben sukurinro.&quot; konnu lantarkiye-a nji-a mawu falro, kuru kəmbu harrata-a kuru suro gongonyen-a bas gafsəna kəmburo.[68] Hawarra ngawoyedəye nəlefanzə battiro bayanzana.[69] Liyitanzǝye wono kura lardǝbe kureyedǝ &quot;ngǝla, kǝndaramdǝro wumiya&quot; ngawo shiga ziyarazǝnaben kǝntawu Augustbe kaunzǝ 12 lan.[70]

Yim kawu kəntawube 13 kəntawu Augustbe lan, kərmaidəye Bazoum'a sharalan sədinno warmajiwo kəla &quot;nəmzalum kura&quot; kuru &quot;nzəliwo lardəbe fulutəben&quot;.[71]

Yim kawu kəntawube 1 kəntawu Decemberben, kamunzədəye wono tən kəntawu Octoberbe kawunzə 18lan hawar laa shilan fəlezənyi. Adəye wakawono ngawo am kada fato Bazoumyedə citana au fatonza cotto kulastənayen.[72]

Yim kawu kəntawube 10 kəntawu Decemberben, ECOWASye samno laa sədin shidoni lardəwa membasabedəye wadə gozana kəla Nigerro sanctions təkkənadə haftəro juntadəye Bazoum'a sutuluwinro waljiya. Gumnati askərrayedəye awo shiro tinadə wazəna kuru Bazoum'a kwaltiyinba wono.[73] Yim kawu kəntawube 15 kəntawu Decemberben, shararam ECOWASbedəye Bazoum'a kwaltiyin kuru waltə kura lardə Nigerbero kalaktəro amariya co.[74]

Badiyaram saa 2024 yen, Bazoum də malariyaye shiga sətana.

Suro kəntawu Yuni sa'a 2024 yen, shararam kura Niger ye dəye nəm kəlanzə'a hafsəna ngawo shiga nəm zalumtə kura lan zorzanayen, biwu do Niger lan kərmuro huwomtinma, kuru biwuwa gade'a. Bazoum ye kakkadi cida koltəye dəro musko gənatəro waano kuru sha kamunzə dəga fato kura lardəye lan fərzana.[76] Yim kawu kəntawube 28 kəntawu Augustbe lan, shiga polisye korozana kəla kulashi buroye fatozəyen.[77]

Suro kəntawu Februaryben saa 2025, karapka cidawu United Nationsbedəye Mohamed Bazoum-a kamunzə Hadiza Bazoum-adə duwaro kwaltiyinro bowozana, United Nationsbe sandiya suro fatoben datədə &quot;kəla kəlanzaben&quot; gozəna, shara dunyabe namtəlan.[78] Suro saa 2026 yen, kəla demokradiyayen kəriwutəma Mariama Djibrine ye nəm kam Nigeriaye dəga cotto ngawo Bazoum'a kwaltiyinro bowonoyen.[79]

== Laminte ==
[[Nakka:1960 births]]
[[Nakka:Living people]]
[[Nakka:Presidents of Niger]]</text>
      <sha1>ogvjvtpqnhjxjicd0zkyy4aupl8fnfy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>30095</id>
      <parentid>30093</parentid>
      <timestamp>2026-09-18T21:50:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alanguburo</username>
        <id>858</id>
      </contributor>
      <origin>30095</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14236" sha1="1hoigxjjvk5uxj3rayi2zf89tl3lg2c" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Mohamed Bazoum'''[a] (1 kəntawu Januarybe saa 1960lan katambo)[2] siyasama Nigeriabe shidoni kura lardəbe Nigerbe saa 2021lan səta 2023ro saadənama. Shiga suro saa 2023 yen kərmai Nigeriaye'a sətanadən jamiwa gardi kura lardəye'a askərra kəriwube Omar Tiani'a fuwumanzə'a. Shiga cita kuru darelan shiga nəmzalumro zorzana.

Kawu kura lardəye ro waljinro, shidə kura jamiyya Nigeriaye demokəradiya-a nəmkam kəltə-a (PNDS-Tarayya) ye.[8] Shidə kuru minista lamarra lardə diyabe saa 1995 lan səta 1996 ro saadənan kuru waltə saa 2011 lan səta 2016 ro saadənan cidazəna. karno kura lardǝbe. Bazoum ye karno kura lardəye kən indimi dəga zuwuna, kashi 55.67% karno kura lardəye kureye Mahamane Ousmane ye dəga kənasartəna.&lt;ref&gt;https://nation.africa/kenya/news/africa/mohamed-bazoum-wins-niger-s-presidential-runoff-3301926&lt;/ref&gt;

Bazoum, kam gana Ouled Slimane ye də, shima Arab buro salak ye kura lardə Niger ye ro walzəna ma.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20230721231336/https://www.jeuneafrique.com/mag/622894/politique/niger-dix-choses-a-savoir-sur-mohamed-bazoum-le-ministre-de-linterieur/&lt;/ref&gt;

== Kənənga-a cida-a buroye ==
Mohamed Bazoum də sha 1960 lan bəladiya Bilabrin lan katambo, lardə Niger ye lan, suro lardə Niger ye lan. Shidə bəla Tesker lan ciwono, kilomita 200 fəte Bilabrin yen, nasha Zinder ye lan.[1] Bazoumdə shiye wakil amma Ouled Slimaneye, təlamma Arabye asalnzə nasha Fezzan Libyaye shidoni gana suro Nigeryeya kuru nəm nguwu Arabye Nigeriayeya.&lt;ref&gt;https://www.nytimes.com/2023/07/26/world/africa/niger-military-coup-president-bazoum.html?action=click&amp;pgtype=Article&amp;state=default&amp;module=styln-niger-coup&amp;variant=show&amp;region=MAIN_CONTENT_1&amp;block=storyline_levelup_swipe_recirc&lt;/ref&gt;

Bazoum də mowonti primary ye Goure lan kərawono kuru mowonti kura Amadou-Kouran-Daga ye Zinder lan tamozəna. Shiye falsafa kərawono suro fasal warakabe-a kuru fasal falsafa kimiya adamganabe-a suro jami'a Cheikh Anta Diopben (loktuwalaan shiga jami'a Dakarben bowotin) suro Senegalben saa 1979lan səta 1984ro saadənan.[11] Bazoumye daji degreenzǝ masterbe falsafa siyasabe-a kuru halbe-a tamozǝna, kuru Jamiya Dakarben, diploma ilmu mantiqbe-a kuru ilmu ilmube-a kunten.&lt;ref&gt;https://live.worldbank.org/experts/mohamed-bazoum&lt;/ref&gt;

Ngawo degree nzə tamozənayen, Bazoum ye mowontiya kura lardəye kadalan saa arakkəro kəra gulzəna.[12] Shiye kuru kəlakəl maləmma lardə Nigerbe (SNEN) ro kara, kəlakəl kasuwube lardəbe.[11] Bazoum də daji komiti kura kəlakəl cidawu Niger ye (USTN) ro kəllatə, shi do ne samno lardəye 1991 lan wakilzəna ma.[11]

Bazoum də Hadiza Mabrouk Bazoum'a nya'ano, shi do ne kamu kura Niger ye ro walzəna ma. Sandiye tada diyau: tada fal, Salem Bazoum, kuru ferowa yakkə, Zazia Bazoum-a Khadija Bazoum-a kunten. Bazoum də musulumma Sunniye kuru təlam kada nozəna, təlam Arabicye-a, Hausaye-a, Toubouye-a, Kanuriye-a, Faransaye-a Nasaraye-a manajin.&lt;ref&gt;https://nigerinter.com/2016/10/04/biographie-de-mohamed-bazoum/&lt;/ref&gt;

== Cida siyasabe buroye ==
Bazoum də shima wakil jamiyya Nigeriaye demokəradiya-a nəmkam kəltə-aye suro saa 1990 yen, rokko Mahamadou Issoufou yen.[12]

Bazoum də shima Secretary kəriye kəla kəltəye cidiya minista lamarra diyaye-a kəlakəl-a yen suro gomnati faltəye Prime Minister Amadou Cheiffou ye saa 1991 lan səta 1993 ro saadənan.&lt;ref&gt;http://www.presidence.ne/PagesHtm/GouvTransitionCheffou.htm&lt;/ref&gt; Shiga majalis lardəye ro karrada nasha musammanne Tesker yen naptə kam PNDS ye lan karno musammanne do kəntawu Aprilye kawunzə 11 saa 1993 lan tədəndən; adəye ngawo karno buroye Tesker lan tədən dəga dabtəyen, suro kəntawu February yen tədən.&lt;ref&gt;http://droit.francophonie.org/df-web/publication.do?publicationId=1309&lt;/ref&gt;

Ngawo karno majalisaye kəntawu Januaryye saa 1995yedən, shidoni kəlakəl am adawaye kəla fuwutə jamaye (MNSD)-a PNDS-aye kənasartanadə, Bazoumdə minista lamarra lardə diyabe-a kəlakəl-aye suro gomnati Prime Minister Hama Amadouyen wallono, sunzə kəntawu Februarybe kawunzə 25995. Buro salak lan shiga walta nasha shima dəro sha walta kalakca ngawo Ibrahim Baré Maïnassara ye kərmaiya səmowonayen suro kəntawu January ye kawunzə 27 saa 1996 lan, amma shiga gumnati done kəntawu May ye kawunzə 5 saa 1996 lan falzana.[21] PNDS ye Maïnassara'a kəriwuzana, kuru yim kawu 26 kəntawu Julyye saa 1996 lan, Bazoum'a rokko kura lardəye PNDS ye Mahamadou Issoufou'a fatolan fəlezana, ngawo karno kura lardəye saa 1996 ye lan. Sha Issoufou-a də amari hakimye lan salamzana kəntagə Augustye kawunzə 12 saa 1996 lan.[22]

Bazoum dəga siyasawu kura-kura indi gade-a cita, surodən Secretary-General MNSD ye Hama Amadou mbeji, badiyaram kəntawu January ye saa 1998 lan, kəla shiye nəmzalum Maïnassara ye cezənayen. Shiga ngaltema sharazanayi kuru ngawo shiga tǝtanaben mawu fal salamzana.[25]

Cida Majilasbe
Majalisa kən diyaume PNDS ye do kəntawu September ye kawunzə 4-5 saa 2004 lan tədən də lan, Bazoum də banama kura lardəye ro karrada.[26] Bazoum də waltə majalisa lardəye ro karrada suro karno majalisaye December 2004 yen,[27] kuru loktu majalisaye ngawodən shidə banama kura majalisa lardəye kən yakkəme [28] kuru banama kura majalisa PNDS ye.[29]

Bazoum də shima fal suro wakilla 14 do kəla Prime Minister Hama Amadou yen kəla 26 May 2007 yen motion censure ye sadəna 

== deye falnza ==
tical class of Niger dəwo kərma dəro cida karapka do kungəna gomnatiye zamtəye nozəna dəga dazəna də.&quot;[31]

Ngawo amso'a kəla referendum doka August 2009 ye dəga koltəro zorzənayen, Bazoum dəga ganaro suro njiyen cetando kuru awa indiro korowa sadəna yim kawu 14 July 2009 ye lan.[32] Bazoum də waltə banama kura PNDS yero karrada suro majalis jamiyyadəye kən uwumiyen, kəntawu Julyye kawunzə 18 saa 2009 lan tədəndən.[33] Ngawo kənasar referendum ye dəyen, shiye sha &quot;coup d'état&quot; ro bayanzəna kuru karno majalisaye October 2009 ye də &quot;farce karnoye&quot; nyiyanzə &quot;democracy polish&quot; ye yira bas nankaro wono.[34]

Kura lardəye Mamadou Tandja də'a kəriwu askərraye sha kərmaidən tutuluwuna yim kawu 18 kəntawu Februaryye saa 2010 lan. Bazoum ye loktudən wono &quot;adəma awo do ne riyitəna də, sulhu askərraye. Tandja də raksə adəga kozəna.&quot; shiye wono yim kawu 23 kəntawu Februarybe lan CFDR ye Tandja'a shara kəla nəm zalum kurayen sədin dalil shiye doka 1999 ye dəga dabsənayen kəla kərmai dəro naptəyen. Futu Bazoum ye wono, jarabtə jiri adə mburo walzəna fuwuma so dəga awo jiri adə’a diwo ro dabtəro. Shiye wono juntadə Tandja'a rozə hatta &quot;cidaram demokradiyabe&quot; tədinro, kuru Tandja'a sharatə, amma shiye wono shara kərmuyedə mburo waljinbaro fanzəna.[36]

Ngawo Mahamadou Issoufou ye karno kura lardəye January-March 2011 lan kənasartənayen, kərmai kura lardəye PNDS ye dəga kolzəna suro March 2011 yen, kawu nəm rawo sədinro, futu kura lardəye siyasa partiye ro gayinbaro; Bazoum də kərmai kura PNDS ye dəga gozəna.[37] Issoufou də kərmai kura lardə Niger ye gozəna yim kawu 7 April 2011 lan, kuru Bazoum də sha gumnati dəro minister lardə diyaye'a, kəlakəl'a, kəltəram Africaye'a, kuru am Nigeriaye lardə diyaye'a yim kawu 21 April 2011 lan sha wallono.[38][39]

== Bazoum suro samno kura lardǝwa dunyabe suro bǝla New Yorkben suro saa 2022 ==
Bazoum də sha nasha minista lardəye ro kalakca kərmai lardəye lan yim kawu 25 kəntawu February ye saa 2015 lan.[40][41] Shi awo adǝye Bazoum ro hangal gǝnazǝyin kǝla PNDS ye fuwuma ro Issoufou ye waltǝ karno 2016 lan sǝdinro.[41]

Shiga majalisa lardəye ro karrada suro karno majalisaye kəntawu Februaryye saa 2016 yen.[42] Ngawo Issoufou ye kərmai kən indimiro sədənayen, Bazoum də sha minister lardəye ro wallono kəla lamarra suroye'a, nzəliwo jamaye'a, lamarra ada'a adin'a yen yim kawu 11 April 2016 lan.[43] Shiye kərmainzə kəntagə Aprilye kaunzə 13 lan cido, Hassoumi Massaoudou'a waratazəna.

== Kǝrmai lardǝbe (2021-2023) ==
Namtə wakil kura gomnati [[Nigeria]] ye lan, Bazoum də sha waratatəma Issoufou ye ro suwudə, shi do ne zamanzə gana, kəla kam kura lardəye PNDS ye karno kura Nigeria ye 2020-21 ye lan. Bazoum ye kampainzə kura lardəye də hangalzə’a ceno kəla raayi’a alamanna kaziyi nəm nguwu jamaye suro Niger ye lan galtəro nəm nguwu fatoye fulutə’a kuru nəm kəra gultə’a nəm kalkal jinsuye’a sərayin futu feroye ilmu kəratəyen.[45] Bazoum ye wadə gozəna kəla ISIS ye bətərəm [[Niger]] ye dəga banazəyin, lardə mashi Mali ye dəga banazəyin, nzəliwo-a nzəliwo-a Nigeria ye dəga dunowaro sədin, kuru riswa kəmbu suro lardə dəyen kəriwujin. Bazoum də karno buro salak ye dəlan kənasar səwandənyi, kəntawu December ye kawunzə 27 saa 2020 lan tədən də, kashi 39.30% karnoye bas səwandəna.[46] Son yaye, karno kən indimi suro kəntagə Februarybe saa 2021-yedən kashi 55.67% karnoyelan kənasartəna kuru shiro kura lardəye kəntagə Aprilye kawunzə 2-lan, kənasarnzədə kəntawu Marchye kawunzə 21-lan tawattəgəna.[47]

== Bazoum-a Waziri U.S.be Antony Blinken-a suro kəntawu Satumbaye saa 2022-lan ==
Bazoum-a Waziri Lamarra Diyabe Greekbe Nikos Dendias-a suro kəntagə Nuwambaye saa 2022
Suro kəntawu December saa 2022 yen, Bazoum də sha kura kəlakəl arziyibe-a kungənaye-a fəte Africaye (UEMOA) ro wallono, loktu samno kən 23rd kərmai lardəye-a gomnati-a karafkadəye suro Abidjan yen.[48]

== Kǝrmai ==
kura: 2023 Nigeriaye kǝrmaiya sǝtayin
Yim kawu kəntawube 26 kəntawu Julybe saa 2023-lan, askərra Gardi kura lardəbe doni General Omar Tianiye komanzənadə fato kura lardəbedə dafkada Bazoum'a kərmaidən koltəro. Shi kərmaidə kəlakəl Africabe-a kuru kəlakəl arziyibe lardəwa Fəte Africabe-aye (ECOWAS) zortədə.[49] ECOWAS ye am do ne Bazoum'a tənyiro kolza wono.[50] Bazoum də darelan sha kərmaidən tutuluwuna, Colonel-Major Amadou Abdramane ye telebijin lardəye lan lezə kərmainzən tutuluwuna wono, kuru shiga kərmai askərraye falzəna kəlanzə'a majalis lardəye kəla nzəliwo lardəye lan bowojin dəwo General Jui lan bowotin də. Am Bazoum'a karəngəma soye gulzana shiye shawari kəla Tiani'a koltəyen gozəna samno majaliskuye lan kawu kərmai də'a təmzayinro, yim kawu 24 July ye lan dalil nəmkamzaye zauro zəktəna dəro.[55] Suro kəla lardəro manazənadən, Tianiye Bazoum'a zorzəna kəla kaziyi siyasabe-a, razəwu naptəram jamabe-a, nəlefabe-a lardədəye zaktəro.[56][57][58]

Ngawo-kura lardǝbe (2023-kǝrmagǝro)

Kuru wune: 2023 lan tajirwa Nigeriabe

Yim kawu kəntawube 27 kəntawu Julyben, Bazoumye twitterlan wono Am Nigeriaye do demokəradiya saraana də &quot;faida do zauro tuwondəna də'a təliwin&quot;, adəye fəlezəna kərmainzə koltəro waazəna də.[59] Wazirinzə lardə diyabe Hassoumi Massaoudou ye wono lardədəye &quot;duno sharabe-a sharabe-a&quot; kura lardəbedən kara kuru waltə Bazoumdə kəlanzə ngəla wono.[60] Shiye kəlanzə'a kura lardəye ro warmajiwo kuru democrats samma so'a &quot;awo adə'a faitəro&quot; bowono.[59]

Bazoum də sha fato kura lardəye lan suro kamunzə Hadiza Bazoum ye-a tadanzə Salem-a ye lan suro fato kura lardəye lan suro lardəyen gənazanaro təmazana; feronzə sodə Paris lan batalla sadin loktu kərmai dəga tədəndən.[61] Shiga suro njiyen dazana yayi, Bazoum də sambisoro cidanzə koltəro waano kuru shiye raksə kazadalawa dunyabe-a cidawu-a alamanna kura lardə Faransabe Emmanuel Macron-a, Yoana Georgieva-a, Sekretari-General UNbe António Guterres-a, Komishina AUbe Moussa Anton B.

Yim kawu kəntawube 31 kəntawu Julyben, ofis kura lardə Chadianbe Mahamat Débyye fotowa shiye Bazoum'a kəla kəlzanadə cutulo, shima fəletənzə buro salakbewo tən kərmaidəga təmzayindən.[66] Yim kawu kəntawube 3 kəntawu Augustben, suro raayi ruwozənaben suro The Washington Postben, Bazoumye wono shiye ruwojin &quot;namtə kam tətandənaben&quot; kuru US-a &quot;am dunyabe sammaso-a&quot; banaza &quot;waltəgə... tartip dokabe,&quot; baritsəgəna kəla nashadə &quot;waltə cidiya kərmai Russiaben sukurinro.&quot; konnu lantarkiye-a nji-a mawu falro, kuru kəmbu harrata-a kuru suro gongonyen-a bas gafsəna kəmburo.[68] Hawarra ngawoyedəye nəlefanzə battiro bayanzana.[69] Liyitanzǝye wono kura lardǝbe kureyedǝ &quot;ngǝla, kǝndaramdǝro wumiya&quot; ngawo shiga ziyarazǝnaben kǝntawu Augustbe kaunzǝ 12 lan.[70]

Yim kawu kəntawube 13 kəntawu Augustbe lan, kərmaidəye Bazoum'a sharalan sədinno warmajiwo kəla &quot;nəmzalum kura&quot; kuru &quot;nzəliwo lardəbe fulutəben&quot;.[71]

Yim kawu kəntawube 1 kəntawu Decemberben, kamunzədəye wono tən kəntawu Octoberbe kawunzə 18lan hawar laa shilan fəlezənyi. Adəye wakawono ngawo am kada fato Bazoumyedə citana au fatonza cotto kulastənayen.[72]

Yim kawu kəntawube 10 kəntawu Decemberben, ECOWASye samno laa sədin shidoni lardəwa membasabedəye wadə gozana kəla Nigerro sanctions təkkənadə haftəro juntadəye Bazoum'a sutuluwinro waljiya. Gumnati askərrayedəye awo shiro tinadə wazəna kuru Bazoum'a kwaltiyinba wono.[73] Yim kawu kəntawube 15 kəntawu Decemberben, shararam ECOWASbedəye Bazoum'a kwaltiyin kuru waltə kura lardə Nigerbero kalaktəro amariya co.[74]

Badiyaram saa 2024 yen, Bazoum də malariyaye shiga sətana.

Suro kəntawu Yuni sa'a 2024 yen, shararam kura Niger ye dəye nəm kəlanzə'a hafsəna ngawo shiga nəm zalumtə kura lan zorzanayen, biwu do Niger lan kərmuro huwomtinma, kuru biwuwa gade'a. Bazoum ye kakkadi cida koltəye dəro musko gənatəro waano kuru sha kamunzə dəga fato kura lardəye lan fərzana.[76] Yim kawu kəntawube 28 kəntawu Augustbe lan, shiga polisye korozana kəla kulashi buroye fatozəyen.[77]

Suro kəntawu Februaryben saa 2025, karapka cidawu United Nationsbedəye Mohamed Bazoum-a kamunzə Hadiza Bazoum-adə duwaro kwaltiyinro bowozana, United Nationsbe sandiya suro fatoben datədə &quot;kəla kəlanzaben&quot; gozəna, shara dunyabe namtəlan.[78] Suro saa 2026 yen, kəla demokradiyayen kəriwutəma Mariama Djibrine ye nəm kam Nigeriaye dəga cotto ngawo Bazoum'a kwaltiyinro bowonoyen.[79]

== Laminte ==
[[Nakka:1960 births]]
[[Nakka:Living people]]
[[Nakka:Presidents of Niger]]</text>
      <sha1>1hoigxjjvk5uxj3rayi2zf89tl3lg2c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nakka:Presidents of Niger</title>
    <ns>14</ns>
    <id>3147</id>
    <revision>
      <id>30094</id>
      <timestamp>2026-09-18T21:44:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alanguburo</username>
        <id>858</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;Presidents of Niger&quot;</comment>
      <origin>30094</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19" sha1="kne14biajcg5vr6l3hm8a35u8y2c4ia" xml:space="preserve">Presidents of Niger</text>
      <sha1>kne14biajcg5vr6l3hm8a35u8y2c4ia</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>