Wikipedia kncwiki https://knc.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Shafi_kura MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter Nasha Taanas Mana Faidatema Mana faidatǝma yǝ Wikipedia Mana kǝla Wikipedia yǝn Liwuram Mana liwuram yǝ MediaWiki Mana MediaWiki yǝ Jiri Mana jiri yǝ Banatǝ Mana banatǝ yǝ Nakka Mana nakka yǝ TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 2635 30131 30125 2026-09-23T09:15:21Z Ummusalmasuleiman2001 55 30131 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Surajudeen Ajibola Basiru''' (1 July 1972 lan katambo) shima lawyer kuru siyasama [[Nigeria]] ye shidoni katiwu lardəye kərmai majalis fuwutəye sammasoye. Shidə senator do [[Osun]] Central Senatorial District wakiljinma saa 2019 lan səta 2023 ro saadənan. Shidə Attorney General kuru Komishina sharabe kəriye Osunbe, kuru komishina cidaram nasha kəltəbe-a cidawa musammanbe-ayen cidazəna suro saa August 2010 səta November 2014 ro saadənan. Shidə maləmma kureye jamiya kəriye [[Osun]] be, Osogbolan.<ref>https://web.archive.org/web/20181128151013/http://osun.gov.ng/governor/cabinet/</ref> ==Cida sharabe== Basiru də sha jami'a Ilorin yero gozana kəra Arabic-a Islam-a kəratəro amma saa kən yakkəmedən sha rusticated. Shiye kəra sharaye Jamiya [[Lagos]], Akoka, Yaba, [[Lagos]] lan L.L.B. (Hons) Bachelor sharabe saa 1994-2000 lan.<ref>http://thenationonlineng.net/how-my-expulsion-from-unilorin-changed-my-career-osun-attorney-general-ajibola/</ref> Shiye mowonti sharabe [[Nigeria]] bǝ [[Bwari]], [[Abuja]], FCT lan kərawono. (2001-2002) kuru daraja kən indimi, dalami samibe mbeji. Saa 2005-2006 lan Jamiya Lagos ye lan kərawono, LLM (Master Of Laws) Degree kəla lamarra kungənaye lan; Dawartə & Fando mburo walzəna; Doka kəmaduwube-a doka kampanibe-a. Suro saa 2016 yen, Basiru ye Ph.D nzə kəla shara awo ləbtəye lan səwandəna, faculty sharaye lan, jami’a [[Lagos]] yen.<ref>http://citymirrornews.com/top-news/2016/14/aregbesola-prominent-nigerians-to-honour-ajibola-basiru-for-his-doctorate-degree/</ref> ==Cida siyasabe== Basiru də shiye wakil kəlakəl demokəradiyaye (AD) ye, kuru shiye suro jamiyya dəyen kara futu faltənzə majalis kəndoye (AC) ro walzənayen, majalis kəndoye Nigeriaye (ACN) kuru kərma dəro majalis fuwutəye samma (APC) ro walzəna. Shidə komishina[1] loktu kərmai Ogbeni Rauf Aregbesolaben, kuru kərmai buro salakbedən komishina daraja kəltə nashawabe-a cidawa musammanbe-aro cidazəna. Dare lan, zaman kən indimi lan, shiga Attorney General kuru Komishina sharaye kəriyedəyero sha wallono.<ref>https://web.archive.org/web/20190501074014/http://osun.gov.ng/exco/dr-surajudeen-basiru/</ref> Basirudə [[Osun]] Central Senatorial District wakilzəna cidiya majalis fuwutəwu sammayen (APC) kuru shiga kura komiti majaliskuye kəla Diasporayen, karafkawa gomnatiye gənyi-a kuru jama jamaye-aro wallono. Daren shiga nəm kura lan sha kura komiti majaliskuye kəla hawarra-a lamar jamaye-ayen (Kamanama majaliskuye).[6][7] Shiga Sekretari Lardǝbe Jami Fuwutǝbe Sammabe (APC) ro karrada. Yim kawu kəntawube 22 kəntawu Januarybe saa 2025-lan, kura lardəbe Tinubuye shiga kura majalis fuwutə shiwurbe lardəbero wallono.<ref>https://saharareporters.com/2025/01/24/despite-ongoing-corruption-case-tinubu-appoints-ruling-apc-chairman-ganduje-faan-board</ref> * Basiru də shiye wakil komitiwa majaliskuye: * Komiti kəla Soja'a Samiye[10] * Komiti kəla nasha kəndawu feturbe cidiyabe[10] * Komiti kəla sharaben, hakku adamganabe-a kuru lamarra sharabe-a[10] * Komiti kəla arziyi kəndawu feturbe (Sami)[10] * Komiti kəla kəriyewa-a gomnatiwa bəlabe-ayen[10] == Lamintǝ == <references /> [[Nakka:Living people]] [[Nakka:List of Nigerian Politicians]] a4m6iphoy4i4cnsuw3zgn1nyq7u4xob 0 2684 30132 30129 2026-09-23T09:18:05Z Ummusalmasuleiman2001 55 /* Cida siyasabe */ 30132 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Peter Ayodele Fayose''' (Kərəntə; 15 kəntawu November ye saa 1960lan katambo)<ref>https://www.vanguardngr.com/2021/07/2023-presidency-why-ayodele-fayose-is-best-for-pdp-in-the-south/</ref> siyasama [[Nigeria]] ye shidoni gomna kəriye Ekiti ye saa 2003lan səta 2006ro saadənan, kuru waltə saa 2014lan səta 2018ro saadənan.<ref>https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/290685-alleged-corruption-fayose-submits-self-to-efcc.html</ref> ==Kǝnǝnga buroye== Fayose də kəriye Oyo yen wura'ano na do maranta kura Olivet Baptist ye dəro kərawono.[3] Suro saa 1985 lan, shiga faraskəram Diploma kura lardəye (HND) ye suro ilmu kimiya alagəwabe/Applied Medical/Biology lan Polytechnic, [[Ibadan]] lan kərazəna kuru suro saa 1987 lan tamozəna. Shidə Feyisetan'a nyazəna.[5] Shiye faraskəramma lətaribe zauro matəna faldə sədəna loktu kampainzə siyasabe saa 2001lan.<ref>https://web.archive.org/web/20141006154021/https://tribune.com.ng/quicklinkss/opinion/item/4814-fayose-the-comeback-kid-and-future-of-ekiti/4814-fayose-the-comeback-kid-and-future-of-ekiti</ref> ==Cida siyasabe== Fayose də gomna Ekiti ye kən indimi ro wallono yim kawu 29 kəntawu May ye saa 2003 lan, ngawo gomna kərmayero, Niyi Adebayo'a karno gomnayedən kənasartənayen.[7] Raksə kərmaizə tamozənyi dalil kərmainzə kəntawu Octoberye kawunzə 16 saa 2006 lan.<ref>https://www.premiumtimesng.com/regional/ssouth-west/231868-fayose-seeks-to-complete-tenure-aborted-by-impeachment.html</ref> Loktu karno gomnati kəriye Ekitiye saa 2014 yedən, Fayose də waltə kam PDP ye karzəna. Karnodən kənasartəna kuru hukuma karnoye lardəye kəlanzəye sha Gomna kəriye Ekitiye bəlinro warmajiwo, kərma kən indimiro gomnaro. Gomna kərmayero, Dr Kayode Fayemi kənasar kasatsəna kuru shima buro salakkin Mr Fayose'a karnodən kənasartənadəro karəngəzənawo. Fayose də kəntawu Octoberye kawunzə 16 saa 2014 lan fəlezana.[9] Fayose də shima kam [[Nigeria]] ye do kərmai indiro kənasartəna də. Fayose ye fetero bayanzəna kəla nyiyanzə kura lardəye karno kura Nigeriaye saa 2019 ye lan.[10] Jamiwanzə, Peoples Democratic Party, PDP, shiro shawari cina kəla məradənzə kura lardəye jamiyyadəye suro saa 2019 yen. Fayose ye dare məradənzə kollono.<ref>https://www.legit.ng/1127647-breaking-fireworks-governor-fayose-declares-2019-presidential-ambition-abuja.html</ref> ==Kurno zalǝmtǝbe zortǝ== Cidama hangal gənatəye askərraye, Captain Sagir Koli askərra Nigeriaye kən 32nd Artillery Brigade yedə, nəmgərzən dawari karnoye zamtəye gozəna yim kawu 20 kəntawu June ye saa 2014 lan sa shiro cidamanzə kərmaiye, Brigadier General Aliyu Momoh, samno do Spotless Hokiti, Ekitel lan tədinro gozanadən. Kəriye.[12][13][14] Minti 37 ro gotənadə kam karnodəye "kənasartəma" Gomna Ayodele Fayose kəriye Ekitibedəye hadarzəna; Senator kəriye Osunbe; wakil majalis lardəye Abdul Kareem; Waziri Lamarra Askərrabe Alhaji Jelili Adesiyan; minista lamarra polisbe kureye kuru kəptən soja njiye Caleb Olubolade; Waziri kəriye kəriwube Senator Musiliu Obanikoro-a kuru PDP Anambra-a kuranza kuru kam kura kərmai kurabe Chris Uba-a, sandiye Brigadier General Momohro rishwa cina kəla banazə karno nəmzalumye kəriye Ekitiben diwo nankaro.[15][16] Karno gomna kəriye [[Ekiti]] ye Fayose ye dəga fəlezəna dəro, Captain Sagir Koli dəga askərraye sha zazaksana kəla "kəla nəm kam kəltəyen kuru halnzə cidaye loktu karnoyedən."[17][18] ==EFCC'a cida nzu== Komishin kəla nəmzalum arziyibe-a kungənabe-aye accountwa Zenith Bankbe diyau Fayoseye faidatə kungəna zaləmzəna karno gomnati Ekitibe saa 2014lan suro shara no. FHC/CS?871/2016 su "Kərmai lardə Nigeriabe-a lamba akawun banki Zenithbe-a 1003126654, 9013074033, 1010170969 kuru 1013835889." Hakim do ne Justice Mohammed Idris gultin dəye EFCC ro yim kawu 24 kəntawu June ye saa 2016 lan amariya cina kəla kungəna do ne suro account Zenith Bank yen dagəna dəga dabtəro. Akawunt indidə Gomna Ayo Fayose ye kuru kən yakkəmedə hotelnzə Spotless Hotel Ado Ekiti yedə. Account kən diyaumedə banama Fayosebe faldə shima cidazə, Abiodun Agbele, shidoni cidiya EFCC ben karadə. EFCC ye wono accounts də kungəna mbeji, gultəna alamanna N4.7 billion (US$20mn) yeyi ofis National Security Adviser yen ndaltədə, kuru kungəna də nguwuso Fayose ye gənazəna kəlanzəro faidatəro ngawo karnoyedən.[19][20][21] Ayo Fayose də minister kəriye Nigeriaye kəriwutəye, Musiliu Obanikoro ye sha kam fal do ne faidatə balimi do $2.1billion ye dəga səwandəna ro, shi do ne kungəna ndaltə-a nəm ndaltə-a do ne Boko Haram ye kəriwutəro faidatəna də.[22] Fayose də tasha radioye kəlanzən mbejiro təmatəna, FM amndeye, kəla 104.1 MHz yen Ado Ekiti lan. Tasha dəga dunon loktu laaro suro saa 2019 yen səmowona, dalil cidi faidatəye nankaro, amma lamarra siyasabeye gulzana.[23][24] Aisha Buhariro USAro Bəlawuronzəro Kambiyizəna Yim kawu kəntawube 22 kəntawu Junebe saa 2016, Fayoseye wono Aisha Buhari, kamu kura lardə Nigeriabe Muhammadu Buharidə shima kam faldəwo (shidoni fero General Muhammadu Buharibe gulzənadə)[25] shiga shararam USbeye kəla $170,000 kəla Jeffer J. Halliburton[26][27][28] kuru shiye hukuma USbe shiga citaro katsəna kəla kwanzə'a zortəro terənaro kəla ziyara kura lardədəbe yakkə United Statesro sədənan.[29] Son yaye, == Lamintǝ == <references /> [[Nakka:Living people]] [[Nakka:List of Nigerian Politicians]] h28i9oqwo1dodijti98ur5w4hb2qugv 0 3145 30133 30086 2026-09-23T09:21:01Z Ummusalmasuleiman2001 55 /* Cida siyasabe */ 30133 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Amadou Bubacar Cissé''' (kəntawu Yunibe kawunzə 29 saa 1948lan katambo) siyasama lardə [[Nigeria]] be. Shidə loktu indiro Waziri Nigerbe ro walzəna, kəntawu Februarybe kawunzə 8 səta kawunzə 21ro saadəna saa 1995-lan kuru waltə kawunzə 21 Decemberbe saa 1996lan səta kawunzə 27 Novemberbe saa 1997ro saadənan.<ref>http://www.anp.ne/article/portraits-des-candidats-l-election-presidentielle-1er-tour-du-21-fevrier-2016</ref> == Cida siyasabe == Cissé, shidə kaduwu Fulaye,<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Fula_language</ref> [[Niamey]] lan katambo. Bank dunya be lan cida badiwono saa 1982 lan, buro salakkin [[Niger]] lan, amma saa 1983 lan badiwono Washington, D.C. lan, lardə [[America]] ye lan. Bank dunyabedən shidə cidawanzə [[Africa]] be daubedə kəlanzən kara, faraskəramma gartəbe-a bana-a sədin.<ref>http://www.afrique-express.com/archive/OUEST/niger/bio/amadoucisse.htm</ref> Ngawo karno majalisaye kəntawu Januaryye saa 1995yedən, kəlakəl karapka fuwutə jamaye lardəye (MNSD)-a karapka Nigeriaye demokəradiya-a jamaye-a (PNDS)-aye kənasartanadən, majalisa ngəwuso am kura lardəye Mahamane Ousmane'a watəmaso. Su yakkə Ousmane ro yiwo dəro, shilan Prime Minister karzəyin dəro, am nguwuye Hama Amadou dəga kam kuranzaro gozana. Adəga kasatsanyi, Ousmane ye Cissé'a Waziri ro karzəna. Amadou yeyi, Cissé də shiye wakil MNSD ye, amma sha kərmai majaliskuye dəye kasatsanyi, kuru MNSD ye sha jamiyyadən duwada kəla nəm kura də gozənayen.[5] Ngawo mawu indiyen, Ousmane ye Hama Amadou'a Prime Minister ro wallono, Cissé'a falzəna,[6] shi do ne kəntawu February ye kawunzə 20 lan kəla kəltəyen faidatənyi də, wakilla 43 kəladən banazana kuru 40 ye kəladən kasatsanyi. Am do ne motion dəga watəmaso dəye gulzana kəla shidə doka lan gənyi dalildə Cissé də kuwami yaye gumnati koksənyi.<ref>https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=http%3A%2F%2Fwww.unisa.ac.za%2Fdefault.asp%3FCmd%3DViewContent%26ContentID%3D11625</ref> Ngawo kərmai kəla Ousmane yen suro kəntawu January ye saa 1996 lan, Ibrahim Baré Maïnassara ye fuwumanzəro, Cissé də sha minista lardəye kəla razəwu ye-a, kungənaye-a, kasattəye-a ro wallono suro kəntawu August ye saa 1996 lan. Yim kəntagə Disembaye kawunzə 21, saa 1996-lan, shiga walta Waziriro cado.[10] Shiga banama kura jamiyya kərmaidəye, Rally for Democracy-a Progress-a (RDP) ro suwudəna, kəntawu Augustbe kawunzə 20, saa 1997-lan, majalis lardəbe jamiyyadəbedən.[11][12] Yim kawu kəntawube 24 kəntawu Novemberbe saa 1997-lan, gumnatinzə Mainassaraye cotulowo, shiye Ibrahim Hassane Mayaki'a Cissé'a Waziri Waziribero walzə.[13] Ngawo Maïnassara'a cezənayen suro April 1999 yen, Cissé ye nyiyanzə karno kura lardəye October 1999 ye dəro waltəye warmajiwo, kuru adə nankaro sha RDP lan duwada cidiya kura jamiyya Hamid Algabid yen kəntawu July ye kawunzə 18, 1999 lan. Cissé, shi do ne polis so ye banazayin ma.[14] Jami RDP ye də sha kam kura lardəye ro karza kəla kəntawu August ye kawunzə 1, kuru shima kam buro salakye karno dəro warmatəgəma wo,[15] amma jami gade jamiyya dəye karno Algabid ye dəga banazana, [16] [17] kuru shararam kəriye ro koltəna kam indi dəye kam kura lardəye ro waljin dəga huwomzəro. Sharadəye kərmai Algabidyedə kasatsəna kuru kərmai Cisséyedə wazəna kəntawu Septemberye kawunzə 3. Kətawu Septemberye kawunzə 12, Cisséye jamiyya bəlin kokkono, kəlakəl demokəradiya-a republic-a (UDR) də, RDP-a yektəro.[18] == Lamarwa tən saa 2009 == Boubacar Cissé də zauro nowata kəla am Mamadou Tandja ye kərmaizə gana Republic kən 6th ye saa 2009-2010 ye lan, sha kura wakillaye ro suwudə am am kəriwuwa CFDR ye dəye loktu ECOWAS ye gomnati'a zandezayin lan. UDR-Tabbat nzədə karno kura lardəye-a majalisaye-a 2011 lan gasayinro təmatəna.[19] Ngawo Mahamadou Issoufou ye karno kura lardəye January-March 2011 lan kənasartənayen kuru kərmai kura lardəye gozənayen kəntawu Aprilye kaunzə 7 saa 2011 lan, Cissé də sha gomnati ro waziri lardəye kasattəye-a, nasha fuwutəye-a, fuwutə jamaye-a ro wallono yim kawu kəntawu Aprilye kawunzə 21 saa 2011 lan. === Laminte === <references /> [[Nakka:Living people]] [[Nakka:21st-century Nigerian politicians]] qhklg0x39zswqsh1uzo4af2s8xa8k39 30134 30133 2026-09-23T09:22:07Z Ummusalmasuleiman2001 55 30134 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Amadou Bubacar Cissé''' (kəntawu Yunibe kawunzə 29 saa 1948lan katambo) siyasama lardə [[Nigeria]] be. Shidə loktu indiro Waziri [[Niger]] be ro walzəna, kəntawu Februarybe kawunzə 8 səta kawunzə 21ro saadəna saa 1995-lan kuru waltə kawunzə 21 Decemberbe saa 1996lan səta kawunzə 27 Novemberbe saa 1997ro saadənan.<ref>http://www.anp.ne/article/portraits-des-candidats-l-election-presidentielle-1er-tour-du-21-fevrier-2016</ref> == Cida siyasabe == Cissé, shidə kaduwu Fulaye,<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Fula_language</ref> [[Niamey]] lan katambo. Bank dunya be lan cida badiwono saa 1982 lan, buro salakkin [[Niger]] lan, amma saa 1983 lan badiwono Washington, D.C. lan, lardə [[America]] ye lan. Bank dunyabedən shidə cidawanzə [[Africa]] be daubedə kəlanzən kara, faraskəramma gartəbe-a bana-a sədin.<ref>http://www.afrique-express.com/archive/OUEST/niger/bio/amadoucisse.htm</ref> Ngawo karno majalisaye kəntawu Januaryye saa 1995yedən, kəlakəl karapka fuwutə jamaye lardəye (MNSD)-a karapka [[Nigeria]] ye demokəradiya-a jamaye-a (PNDS)-aye kənasartanadən, majalisa ngəwuso am kura lardəye Mahamane Ousmane'a watəmaso. Su yakkə Ousmane ro yiwo dəro, shilan Prime Minister karzəyin dəro, am nguwuye Hama Amadou dəga kam kuranzaro gozana. Adəga kasatsanyi, Ousmane ye Cissé'a Waziri ro karzəna. Amadou yeyi, Cissé də shiye wakil MNSD ye, amma sha kərmai majaliskuye dəye kasatsanyi, kuru MNSD ye sha jamiyyadən duwada kəla nəm kura də gozənayen.[5] Ngawo mawu indiyen, Ousmane ye Hama Amadou'a Prime Minister ro wallono, Cissé'a falzəna,[6] shi do ne kəntawu February ye kawunzə 20 lan kəla kəltəyen faidatənyi də, wakilla 43 kəladən banazana kuru 40 ye kəladən kasatsanyi. Am do ne motion dəga watəmaso dəye gulzana kəla shidə doka lan gənyi dalildə Cissé də kuwami yaye gumnati koksənyi.<ref>https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=http%3A%2F%2Fwww.unisa.ac.za%2Fdefault.asp%3FCmd%3DViewContent%26ContentID%3D11625</ref> Ngawo kərmai kəla Ousmane yen suro kəntawu January ye saa 1996 lan, Ibrahim Baré Maïnassara ye fuwumanzəro, Cissé də sha minista lardəye kəla razəwu ye-a, kungənaye-a, kasattəye-a ro wallono suro kəntawu August ye saa 1996 lan. Yim kəntagə Disembaye kawunzə 21, saa 1996-lan, shiga walta Waziriro cado.[10] Shiga banama kura jamiyya kərmaidəye, Rally for Democracy-a Progress-a (RDP) ro suwudəna, kəntawu Augustbe kawunzə 20, saa 1997-lan, majalis lardəbe jamiyyadəbedən.[11][12] Yim kawu kəntawube 24 kəntawu Novemberbe saa 1997-lan, gumnatinzə Mainassaraye cotulowo, shiye Ibrahim Hassane Mayaki'a Cissé'a Waziri Waziribero walzə.[13] Ngawo Maïnassara'a cezənayen suro April 1999 yen, Cissé ye nyiyanzə karno kura lardəye October 1999 ye dəro waltəye warmajiwo, kuru adə nankaro sha RDP lan duwada cidiya kura jamiyya Hamid Algabid yen kəntawu July ye kawunzə 18, 1999 lan. Cissé, shi do ne polis so ye banazayin ma.[14] Jami RDP ye də sha kam kura lardəye ro karza kəla kəntawu August ye kawunzə 1, kuru shima kam buro salakye karno dəro warmatəgəma wo,[15] amma jami gade jamiyya dəye karno Algabid ye dəga banazana, [16] [17] kuru shararam kəriye ro koltəna kam indi dəye kam kura lardəye ro waljin dəga huwomzəro. Sharadəye kərmai Algabidyedə kasatsəna kuru kərmai Cisséyedə wazəna kəntawu Septemberye kawunzə 3. Kətawu Septemberye kawunzə 12, Cisséye jamiyya bəlin kokkono, kəlakəl demokəradiya-a republic-a (UDR) də, RDP-a yektəro.[18] == Lamarwa tən saa 2009 == Boubacar Cissé də zauro nowata kəla am Mamadou Tandja ye kərmaizə gana Republic kən 6th ye saa 2009-2010 ye lan, sha kura wakillaye ro suwudə am am kəriwuwa CFDR ye dəye loktu ECOWAS ye gomnati'a zandezayin lan. UDR-Tabbat nzədə karno kura lardəye-a majalisaye-a 2011 lan gasayinro təmatəna.[19] Ngawo Mahamadou Issoufou ye karno kura lardəye January-March 2011 lan kənasartənayen kuru kərmai kura lardəye gozənayen kəntawu Aprilye kaunzə 7 saa 2011 lan, Cissé də sha gomnati ro waziri lardəye kasattəye-a, nasha fuwutəye-a, fuwutə jamaye-a ro wallono yim kawu kəntawu Aprilye kawunzə 21 saa 2011 lan. === Laminte === <references /> [[Nakka:Living people]] [[Nakka:21st-century Nigerian politicians]] i31srn5gt36ap39ngrs6yu2pj8v9t0k