Wikipedia kncwiki https://knc.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Shafi_kura MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter Nasha Taanas Mana Faidatema Mana faidatǝma yǝ Wikipedia Mana kǝla Wikipedia yǝn Liwuram Mana liwuram yǝ MediaWiki Mana MediaWiki yǝ Jiri Mana jiri yǝ Banatǝ Mana banatǝ yǝ Nakka Mana nakka yǝ TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 2856 30135 29420 2026-09-25T07:43:24Z Banabulama 37 /* Cida askərraye */ 30135 wikitext text/x-wiki {{databox}}'''Aliyu Mohammed Gusau''' (kǝntawu Maybe kawunzǝ 18 sagǝ 1943-lan katambo) shima jenora kuru kam lardǝ Nigeriabewo. Shidə ofiswa nzəliwo lardəbe-a, askərra-a, hangal gənatə-a kada sətana, kuru kərmai askərrabe kadaro cidazəna, kərmai Nigeriabe kən diyaume koktəlan zauro faidazəna. Shidə karəngə adəlan Waziri Nzəliwobe, kuru shidə shawari Nzəliwo Lardəbe kura lardəbe yakkəro cidazəna; shidə kuru kura cidawu askərraye zaman Ernest Shonekan-a kuru ganaro kərmai Sani Abacha-ayen, cidaram nəm ngalwoye gade-gadeye kurazəna, kuru shidə komanda mowonti kəriwube Nigeriaye.[1] ==Cida askərraye== Suro saa 1964-yen, Shiye cida askərra Nigeriaye dəro kərawono kuru shiga saa yakkəro askərra Nigeriayero lieutenant kən indimiro cedo. Suro saa 1967 lan, loktu kəriwu fatobe Nigeriabedən kəriwuzəna.[4] Shidə komanda askərra kəriwube 9, Abeokuta (April 1976-July 1978), Adjutant General Division Mashinye 2be (July 1978-Septemba 1979) kuru Darekta Cidawa Cidawube, Headquarter Askərraye (October 1979-Novemba 1979). ==Republic kǝn indimi== Kəntawu Nowambaye saa 1979 lan səta Disembaye saa 1983 ro saadənan, Aliyu də shima darekta kəla nəm ngalwo askərraye (DMI) ye wo. Shiye zauro faida'a sǝdǝna suro kǝrmaiya kura lardǝbe Shehu Shagari-a kuru lardǝ Nigeriabe kǝn indimi-a kǝntawu Decemberbe kawunzǝ 31 saa 1983 lan kuru General Muhammadu Buhari-a kǝrmairo sǝkǝna dǝn.[3] ==Juntas askərraye saa 1983-1993== Ngawo kərmai də'a kəriwutəyen sha kura intelligence yero gozana, bana kura askərraye Ibrahim Babangida ye lan, amma Buhari ye sha kərmai də'a wazəna.[6] Buhari ye tawatsəgəna kəla Shagari ye Muhammadu Lawal Rafindadi'a kəla amari yioma karapka nəlefa lardəye (NSO) yero, kuru Aliyu'a DMI lan duzəna, shiye Colonel Halilu Akilu'a falzəna. Aliyu də sha kəra gultəyero zuzaana mowonti kəra faitəye suro United Kingdom ye dəro.[7] Aliyu də bikke makkaryema suro kərmai kərmaiye 27 kəntawu August saa 1985 yen, loktu Babangida ye Buhari'a falzənadən. Fuwutəlan, dalil nəm duno shiye DMI lan səbandənadə nankaro, Aliyu dəga zauro kəla kəltəyen gənaada kuru waltəramdən kazadalawa kərmai kərmaiyedəro duno cina kəla duwaro cidazayinro.[8] Ngawo kərmai də'a kəriwutəyen, Aliyu də sha darekta cidaram nəm ngalwo lardəye (DIA) ro wallono kuru darekta kura karapka nəlefa lardəye (NSO) ro wallono September 1985 lan səta August saa 1986 ro saadənan, daji kəla nəlefa lardəye ro wallono August 1986 lan səta December saa 1989 ro saadənan.[2] Shiye waltə awowa nəlefabe-a kuru hangal gənatəbe-a fasalzəna, shidoni cidiya Rafindadiben tartəgənadə loktu kərmai Buhariben, NSOdə karafkawa yakkəro yakkono: Cidawa nəlefabe kəriyebe (SSS), cidaram hangal gənatəbe lardəbe (NIA) kuru cidaram hangal gənatəbe lardəbe (DIA).[9] ==Lamintǝ== fprtbryz1fklt7yy7z882nk5k7woqg7 30136 30135 2026-09-25T07:46:46Z Banabulama 37 /* Lamintǝ */ 30136 wikitext text/x-wiki <ref>https://allafrica.com/stories/201003090494.html</ref>{{databox}}'''Aliyu Mohammed Gusau''' (kǝntawu Maybe kawunzǝ 18 sagǝ 1943-lan katambo) shima jenora kuru kam lardǝ Nigeriabewo. Shidə ofiswa nzəliwo lardəbe-a, askərra-a, hangal gənatə-a kada sətana, kuru kərmai askərrabe kadaro cidazəna, kərmai Nigeriabe kən diyaume koktəlan zauro faidazəna. Shidə karəngə adəlan Waziri Nzəliwobe, kuru shidə shawari Nzəliwo Lardəbe kura lardəbe yakkəro cidazəna; shidə kuru kura cidawu askərraye zaman Ernest Shonekan-a kuru ganaro kərmai Sani Abacha-ayen, cidaram nəm ngalwoye gade-gadeye kurazəna, kuru shidə komanda mowonti kəriwube Nigeriaye. ==Cida askərraye== Suro saa 1964-yen, Shiye cida askərra Nigeriaye dəro kərawono kuru shiga saa yakkəro askərra Nigeriayero lieutenant kən indimiro cedo. Suro saa 1967 lan, loktu kəriwu fatobe Nigeriabedən kəriwuzəna.[4] Shidə komanda askərra kəriwube 9, Abeokuta (April 1976-July 1978), Adjutant General Division Mashinye 2be (July 1978-Septemba 1979) kuru Darekta Cidawa Cidawube, Headquarter Askərraye (October 1979-Novemba 1979). ==Republic kǝn indimi== Kəntawu Nowambaye saa 1979 lan səta Disembaye saa 1983 ro saadənan, Aliyu də shima darekta kəla nəm ngalwo askərraye (DMI) ye wo. Shiye zauro faida'a sǝdǝna suro kǝrmaiya kura lardǝbe Shehu Shagari-a kuru lardǝ Nigeriabe kǝn indimi-a kǝntawu Decemberbe kawunzǝ 31 saa 1983 lan kuru General Muhammadu Buhari-a kǝrmairo sǝkǝna dǝn.[3] ==Juntas askərraye saa 1983-1993== Ngawo kərmai də'a kəriwutəyen sha kura intelligence yero gozana, bana kura askərraye Ibrahim Babangida ye lan, amma Buhari ye sha kərmai də'a wazəna.[6] Buhari ye tawatsəgəna kəla Shagari ye Muhammadu Lawal Rafindadi'a kəla amari yioma karapka nəlefa lardəye (NSO) yero, kuru Aliyu'a DMI lan duzəna, shiye Colonel Halilu Akilu'a falzəna. Aliyu də sha kəra gultəyero zuzaana mowonti kəra faitəye suro United Kingdom ye dəro.[7] Aliyu də bikke makkaryema suro kərmai kərmaiye 27 kəntawu August saa 1985 yen, loktu Babangida ye Buhari'a falzənadən. Fuwutəlan, dalil nəm duno shiye DMI lan səbandənadə nankaro, Aliyu dəga zauro kəla kəltəyen gənaada kuru waltəramdən kazadalawa kərmai kərmaiyedəro duno cina kəla duwaro cidazayinro.[8] Ngawo kərmai də'a kəriwutəyen, Aliyu də sha darekta cidaram nəm ngalwo lardəye (DIA) ro wallono kuru darekta kura karapka nəlefa lardəye (NSO) ro wallono September 1985 lan səta August saa 1986 ro saadənan, daji kəla nəlefa lardəye ro wallono August 1986 lan səta December saa 1989 ro saadənan.[2] Shiye waltə awowa nəlefabe-a kuru hangal gənatəbe-a fasalzəna, shidoni cidiya Rafindadiben tartəgənadə loktu kərmai Buhariben, NSOdə karafkawa yakkəro yakkono: Cidawa nəlefabe kəriyebe (SSS), cidaram hangal gənatəbe lardəbe (NIA) kuru cidaram hangal gənatəbe lardəbe (DIA).[9] ==Lamintǝ== kt6p6l87ba6bgdpuvxffztrdr3esqyi 0 3145 30137 30134 2026-09-25T07:50:02Z Banabulama 37 /* Laminte */ 30137 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Amadou Bubacar Cissé''' (kəntawu Yunibe kawunzə 29 saa 1948lan katambo) siyasama lardə [[Nigeria]] be. Shidə loktu indiro Waziri [[Niger]] be ro walzəna, kəntawu Februarybe kawunzə 8 səta kawunzə 21ro saadəna saa 1995-lan kuru waltə kawunzə 21 Decemberbe saa 1996lan səta kawunzə 27 Novemberbe saa 1997ro saadənan.<ref>http://www.anp.ne/article/portraits-des-candidats-l-election-presidentielle-1er-tour-du-21-fevrier-2016</ref> == Cida siyasabe == Cissé, shidə kaduwu Fulaye,<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Fula_language</ref> [[Niamey]] lan katambo. Bank dunya be lan cida badiwono saa 1982 lan, buro salakkin [[Niger]] lan, amma saa 1983 lan badiwono Washington, D.C. lan, lardə [[America]] ye lan. Bank dunyabedən shidə cidawanzə [[Africa]] be daubedə kəlanzən kara, faraskəramma gartəbe-a bana-a sədin.<ref>http://www.afrique-express.com/archive/OUEST/niger/bio/amadoucisse.htm</ref> Ngawo karno majalisaye kəntawu Januaryye saa 1995yedən, kəlakəl karapka fuwutə jamaye lardəye (MNSD)-a karapka [[Nigeria]] ye demokəradiya-a jamaye-a (PNDS)-aye kənasartanadən, majalisa ngəwuso am kura lardəye Mahamane Ousmane'a watəmaso. Su yakkə Ousmane ro yiwo dəro, shilan Prime Minister karzəyin dəro, am nguwuye Hama Amadou dəga kam kuranzaro gozana. Adəga kasatsanyi, Ousmane ye Cissé'a Waziri ro karzəna. Amadou yeyi, Cissé də shiye wakil MNSD ye, amma sha kərmai majaliskuye dəye kasatsanyi, kuru MNSD ye sha jamiyyadən duwada kəla nəm kura də gozənayen.<ref>https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=http%3A%2F%2Fwww.unisa.ac.za%2Fdefault.asp%3FCmd%3DViewContent%26ContentID%3D11625</ref> Ngawo mawu indiyen, Ousmane ye Hama Amadou'a Prime Minister ro wallono, Cissé'a falzəna,[6] shi do ne kəntawu February ye kawunzə 20 lan kəla kəltəyen faidatənyi də, wakilla 43 kəladən banazana kuru 40 ye kəladən kasatsanyi. Am do ne motion dəga watəmaso dəye gulzana kəla shidə doka lan gənyi dalildə Cissé də kuwami yaye gumnati koksənyi.<ref>https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=http%3A%2F%2Fwww.unisa.ac.za%2Fdefault.asp%3FCmd%3DViewContent%26ContentID%3D11625</ref> Ngawo kərmai kəla Ousmane yen suro kəntawu January ye saa 1996 lan, Ibrahim Baré Maïnassara ye fuwumanzəro, Cissé də sha minista lardəye kəla razəwu ye-a, kungənaye-a, kasattəye-a ro wallono suro kəntawu August ye saa 1996 lan. Yim kəntagə Disembaye kawunzə 21, saa 1996-lan, shiga walta Waziriro cado.[10] Shiga banama kura jamiyya kərmaidəye, Rally for Democracy-a Progress-a (RDP) ro suwudəna, kəntawu Augustbe kawunzə 20, saa 1997-lan, majalis lardəbe jamiyyadəbedən.[11][12] Yim kawu kəntawube 24 kəntawu Novemberbe saa 1997-lan, gumnatinzə Mainassaraye cotulowo, shiye Ibrahim Hassane Mayaki'a Cissé'a Waziri Waziribero walzə.[13] Ngawo Maïnassara'a cezənayen suro April 1999 yen, Cissé ye nyiyanzə karno kura lardəye October 1999 ye dəro waltəye warmajiwo, kuru adə nankaro sha RDP lan duwada cidiya kura jamiyya Hamid Algabid yen kəntawu July ye kawunzə 18, 1999 lan. Cissé, shi do ne polis so ye banazayin ma.[14] Jami RDP ye də sha kam kura lardəye ro karza kəla kəntawu August ye kawunzə 1, kuru shima kam buro salakye karno dəro warmatəgəma wo,[15] amma jami gade jamiyya dəye karno Algabid ye dəga banazana, [16] [17] kuru shararam kəriye ro koltəna kam indi dəye kam kura lardəye ro waljin dəga huwomzəro. Sharadəye kərmai Algabidyedə kasatsəna kuru kərmai Cisséyedə wazəna kəntawu Septemberye kawunzə 3. Kətawu Septemberye kawunzə 12, Cisséye jamiyya bəlin kokkono, kəlakəl demokəradiya-a republic-a (UDR) də, RDP-a yektəro.[18] == Lamarwa tən saa 2009 == Boubacar Cissé də zauro nowata kəla am Mamadou Tandja ye kərmaizə gana Republic kən 6th ye saa 2009-2010 ye lan, sha kura wakillaye ro suwudə am am kəriwuwa CFDR ye dəye loktu ECOWAS ye gomnati'a zandezayin lan. UDR-Tabbat nzədə karno kura lardəye-a majalisaye-a 2011 lan gasayinro təmatəna.[19] Ngawo Mahamadou Issoufou ye karno kura lardəye January-March 2011 lan kənasartənayen kuru kərmai kura lardəye gozənayen kəntawu Aprilye kaunzə 7 saa 2011 lan, Cissé də sha gomnati ro waziri lardəye kasattəye-a, nasha fuwutəye-a, fuwutə jamaye-a ro wallono yim kawu kəntawu Aprilye kawunzə 21 saa 2011 lan. === Laminte === <references /> [[Nakka:Living people]] [[Nakka:21st-century Nigerian politicians]] 24bdk4ye53zp66kquynz3v1f0jqz9dh