ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="kn">
  <siteinfo>
    <sitename>ವಿಕಿಪೀಡಿಯ</sitename>
    <dbname>knwiki</dbname>
    <base>https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.2</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">ಮೀಡಿಯ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ವಿಶೇಷ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ಸದಸ್ಯ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ವಿಕಿಪೀಡಿಯ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ಚಿತ್ರ</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">ಮೀಡಿಯವಿಕಿ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ಟೆಂಪ್ಲೇಟು</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ಸಹಾಯ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ವರ್ಗ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ಸಂಪುಟ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">ಕರಡು</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ಮಾಡ್ಯೂಲ್</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2053</id>
    <revision>
      <id>1373671</id>
      <parentid>1355741</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T11:53:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="101802" sha1="j20kj2lp09v9jtt7q8x8421nqodgqnl" xml:space="preserve">{{otherpeople}}
  
{{Infobox Person
| name        = ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್
| image       = Bill Gates at the European Commission - 2025 - P067383-987995 (cropped).jpg
| caption     = 
| birth_date  = {{birth date and age|1955|10|28}}
| birth_place = [[ಸಿಯಾಟಲ್]], [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್]],[[ಯು.ಎಸ್.ಎ]]
| occupation  = ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ &lt;br/&gt; ಬಿಲ್ &amp; ಮೆಲಿಂದಾ ಗೇಟ್ಸ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ
 | networth = {{loss}}72 ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಡಾಲರ್(2013)&lt;ref name=&quot;networth&quot;&gt;{{cite web
 | title = ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯ 400 ಶ್ರೀಮಂತ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಪಟ್ಟಿ - 2009 (ಆಂಗ್ಲ ವರದಿ)
 | publisher = [[Forbes]]
 | date  = 2009-09-30
 | url = http://www.forbes.com/lists/2009/54/rich-list-09_William-Gates-III_BH69.html
 | accessdate = 2009-10-02 }}&lt;/ref&gt;
| spouse      = [[ಮೆಲಿಂದಾ ಗೇಟ್ಸ್]] (1994-೨೦೨೧-೦೫-೦೩)
| children    = ಜೆನಿಫರ್ ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ಗೇಟ್ಸ್ (ಹು.1996) &lt;br/&gt; ರೋರಿ ಜಾನ್ ಗೇಟ್ಸ್ (ಹು.1999) &lt;br/&gt; ಫೋಬ್ ಅಡೆಲ್ ಗೇಟ್ಸ್(ಹು.2002)
| alma_mater  = [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]](ಪದವಿ ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಿದ್ದು - 1975) 
| website     = [http://www.microsoft.com/presspass/exec/billg/default.mspx ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ]
| signature   = Bill Gates signature.svg
}}
'''ವಿಲಿಯಂ ಹೆನ್ರಿ &quot;ಬಿಲ್‌&quot; ಗೇಟ್ಸ್‌ III'''  (ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 28, 1955ರಲ್ಲಿ ಜನನ)&lt;ref&gt;{{harv|Manes|1994|p=11}}&lt;/ref&gt; ರವರು [[ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು|ಅಮೆರಿಕದ]] [[ಪ್ರಭಾವಿ ಉದ್ಯಮಿ]] , [[ಪರೋಪಕಾರಿ]] ಮತ್ತು [[ಪಾಲ್‌ ಅಲೆನ್‌]] ಜೊತೆಗೂಡಿ ತಾವೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್|ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌]] ಎಂಬ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ ಕಂಪನಿಯ [[ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ|ಅಧ್ಯಕ್ಷ]].&lt;ref name=&quot;chapman&quot;&gt;{{cite news
|url=http://afp.google.com/article/ALeqM5i8aV1bK5vmwLaw9wYr9nY5bFc4YA
|first=Glenn
|last=Chapman
|title=Bill Gates Signs Off
|date=2008-06-27
|work=Agence France-Presse
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080630070506/http://afp.google.com/article/ALeqM5i8aV1bK5vmwLaw9wYr9nY5bFc4YA|archivedate=2008-06-30}}&lt;/ref&gt; 
ಇವರು [[100 ಅತಿ ಸಿರಿವಂತರ ಪಟ್ಟಿ|ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಿರಿವಂತರಲ್ಲಿ]] ಒಬ್ಬರೆಂಬ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.reuters.com/article/rbssTechMediaTelecomNews/idUSN1748882920080917
|title=Bill Gates tops U.S. wealth list 15 years in a row
|first=Phil 
|last=Wahba
|date=2008-09-17
|accessdate=2008-11-06
|publisher=Reuters}}&lt;/ref&gt;
ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 2009 ರವರೆಗಿನ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಿರಿವಂತ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;networth&quot; /&gt;

ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ, [[ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿ|CEO]] ಹಾಗೂ [[ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ ವಿನ್ಯಾಸಕ|ಮುಖ್ಯ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ ವಿನ್ಯಾಸಕ]]ನಂತಹ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಕಂಪನಿಯ [[ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಟಾಕು|ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಟಾಕ್‌]]ನ ಪೈಕಿ ಶೇ 8ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ ಅತಿಡೊಡ್ಡ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಷೇರುದಾರರೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;ಗೇಟ್ಸ್‌ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಷೇರು ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ SEC ಫಾರ್ಮ್‌ 4 ಫೈಲಿಂಗ್ಸ್‌ ಮೂಲಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮುಂದಿಡುತ್ತಾರೆ.&lt;/ref&gt;     
ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಅವರು ಲೇಖಕ ಇಲ್ಲವೇ ಸಹ-ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

[[ಪರ್ಸನಲ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌]] ಕ್ರಾಂತಿಯ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉದ್ಯಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಲ್‌ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಒಬ್ಬರು.ಹಲವರು ಇವರನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರಾದರೂ, ಇವರ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳು ಸ್ಪರ್ಧಾಕ್ಮತೆಯ-ವಿರೋಧಿ ಎಂದು ಉದ್ಯಮದೊಳಗಿನ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಂದಿ ಟೀಕಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿವೆ [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಕುರಿತಾದ ಟೀಕೆ|ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ ಕುರಿತಾದ ಟೀಕೆ]]ಯನ್ನು ನೋಡಿ).&lt;ref&gt;{{harv|Manes|1994|p=459}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{harv|Lesinski|2006|p=96}}&lt;/ref&gt;

ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ನಂತರದ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ, [[ಬಿಲ್ &amp;amp; ಮೆಲಿಂಡ ಗೇಟ್ಸ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ|ಬಿಲ್‌ &amp;amp; ಮೆಲಿಂಡ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ]]ದ ಮೂಲಕ ಹಲವು ದತ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಧನ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಹಲವು [[ಪರೋಪಕಾರ|ಪರೋಪಕಾರಿ]] ಸಾಹಸಗಳಲ್ಲಿ ಗೇಟ್ಸ್‌ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

2000ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಲ್‌ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದರು. ಇದರ ನಂತರ ಕೇವಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಉಳಿದ ಇವರು ಮುಖ್ಯ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ವಿನ್ಯಾಸಕ ಎಂಬ ನೂತನ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ತಾವು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ ಪೂರ್ಣಕಾಲಿಕ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಅರೆಕಾಲಿಕ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಹಾಗೂ [[ಬಿಲ್ &amp;amp; ಮೆಲಿಂಡ ಗೇಟ್ಸ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ|ಬಿಲ್‌ &amp;amp; ಮೆಲಿಂಡ ಗೇಟ್ಸ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ‌]]ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಪೂರ್ಣಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ 2006ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.  
ಇವರು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು [[ಮುಖ್ಯ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ವಿನ್ಯಾಸಕ]]ರಾಗಿದ್ದ [[ರೇ ಓಝೀ]]ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳ ಮುಖ್ಯಾಧಿಕಾರಿಯಾದ್ದ [[ಕ್ರೇಗ್‌ ಮುಂಡೀ|ಕ್ರೇಗ್ ಮುಂಡೀ]]ಯವರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರು.  2008ರ ಜೂನ್‌ 27 ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬಿಲ್‌ ಗೇಟ್ಸ  ತಮ್ಮ ಪೂರ್ಣಕಾಲಿಕ ದುಡಿಮೆಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿದರು. ಈಗ ಅವರು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ ಅಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಷ್ಟೇ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ.

== ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನ ==
[[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅಮೆರಿಕದವ|ಇಂಗ್ಲಿಷ್]], ದಲ್ಬೈಒದ್ [[ಜರ್ಮನ್‌ ಅಮೆರಿಕದವ|ಜರ್ಮನ್]], [[ಇರಿಷ್ ಅಮೆರಿಕದವ|ಐರಿಷ್]], [[ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ ಅಮೆರಿಕದವ|ಸ್ಕಾಟಿಷ್]] ತಲೆಮಾರಿನ [[ವಿಲಿಯಂ ಎಚ್. ಗೇಟ್ಸ್‌, Sr.|ವಿಲಿಯಂ ಎಚ್. ಗೇಟ್ಸ್, Sr.]] ಮತ್ತು [[ಮೇರಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್‌ ಗೇಟ್ಸ್|ಮೇರಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್‌ ಗೇಟ್ಸ್‌]] ದಂಪತಿಗಳ ಮಗನಾಗಿ [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌]]ನ [[ಸಿಯಾಟಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಜನಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;[http://www.wargs.com/other/gates.html ಬಿಲ್‌ ಗೇಟ್ಸ್‌ರ ಪೂರ್ವಜರು]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | title = Scottish Americans | publisher = albawest.com | url = http://www.albawest.com/scottish-americans.html | accessdate = 2009-04-29 | archive-date = 2008-05-11 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080511172722/http://www.albawest.com/scottish-americans.html | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;  ಇವರದು ಮೇಲ್ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬ; ಇವರ ತಂದೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇವರ ತಾಯಿ [[ಫಸ್ಟ್‌ ಇಂಟರ್‌ಸ್ಟೇಟ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌|ಫಸ್ಟ್‌ ಇಂಟರ್‌ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಸಿಸ್ಟಮ್‌]] ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ವೇ ಆಫ್‌ ಅಮೆರಿಕ|ಯುನೈಟೆಡ್‌ ವೇ]] ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಜೆ. ಡಬ್ಲ್ಯು. ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್, [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌#ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು|ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌]]ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಗೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ಕ್ರಿಸ್ಟಿ (ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯಾನ್ನೆ) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಬ್ಬರು ಅಕ್ಕ ಮತ್ತು ಲಿಬ್ಬಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಬ್ಬರು ತಂಗಿ ಇದ್ದಾರೆ. 
ಇವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿನ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಹೆಸರಿನ ನಾಲ್ಕನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ವಿಲಿಯಂ ಗೇಟ್ಸ್‌ III ಅಥವಾ &quot;ಟ್ರೇ&quot; ಎಂದೇ ಅವರನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ತಂದೆ ತಮ್ಮದೇ ಹೆಸರಿನ ಮುಂದಿದ್ದ III ಎಂಬ ಉತ್ತರ ಪ್ರತ್ಯಯವನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{harv|Manes|1994|p=15}}&lt;/ref&gt; ಇವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಮಗ ಕಾನೂನು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ನಡೆಸಬೇಕೆಂಬುದು ಗೇಟ್ಸ್ ಪೋಷಕರ ಬಯಕೆಯಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{harv|Manes|1994|p=47}}&lt;/ref&gt;

ಇವರು ತಮ್ಮ 13ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ [[ಲೇಕ್‌ಸೈಡ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌]] ಎಂಬ ಒಂದು ಮೀಸಲು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗೆ ದಾಖಲಾದರು&lt;ref&gt;{{harv|Manes|1994|p=24}}&lt;/ref&gt;. 
ಇವರು ಎಂಟನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಶಾಲೆಯ ಮದರ್ಸ್‌ ಕ್ಲಬ್‌, ಲೇಕ್‌ಸೈಡ್‌ 
ಕೊಕ್ಕ್ಗ್ಕ್[[ಗುಜರಿ ಮಾರಾಟ]]ದಿಂದ ಬಂದ ಆದಾಯವನ್ನು ಶಾಲೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ [[ASR-33]] [[ಟೆಲಿಪ್ರಿಂಟರ್‌]] [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಸಾಧನ|ಸಾಧನ‌]] ಮತ್ತು ‌[[ಜನರಲ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್‌|ಜನರಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್]](GE) ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಸಮಯದ ಒಂದು ವಿಭಾಗವನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{harv|Manes|1994|p=27}}&lt;/ref&gt; 
ಗೇಟ್ಸ್‌ [[BASIC ಪ್ರೋಗ್ರ್ಯಾಮಿಂಗ್‌ ಭಾಷೆ|BASIC]]ನಲ್ಲಿ GE ಸಿಸ್ಟಮ್‌ನ್ನು ಪ್ರೋಗ್ಯ್ರಾಮ್‌ ಮಾಡಲು ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಇವರಿಗೆ ಗಣಿತ ತರಗತಿಗಳಿಂದ ವಿಯಾಯಿತಿ ದೊರೆಯಿತು. ಇದೇ ಯಂತ್ರದ ಮೇಲೆ ಗೇಟ್ಸ್‌ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮ್‌ ಅನ್ನು ಬರೆದರು. ಇದು [[ಟಿಕ್‌-ಟ್ಯಾಕ್‌-ಟೋ]] ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ಚೌಕದಾಟದ ಅಳವಡಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ಎದುರಾಗಿ ಕುಳಿತು ಬಳಕೆದಾರರು ಆಟಗಳನ್ನಾಡಲು ಇದು ಅವಕಾಶ ಒದಗಿತು. ಈ ಯಂತ್ರದಿಂದ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಾಂಶದ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು (ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು) ಎಲ್ಲ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವ ಇದರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಪರಿಯಿಂದ ಗೇಟ್ಸ್‌ರವರು ಮೋಡಿಗೊಳಗಾಗಿದ್ದರು. 
ತನ್ನ ವಿಚಾರ ಮಂಥನದಿಂದ ಆ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಬಂದ ಅವರು ಆ ಕುರಿತು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾ, &quot;ಈ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟುತನದಿಂದ ಕೂಡಿರುವಂಥಾದ್ದೇನೋ ಇತ್ತು&quot; ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;dlzsnr&quot;&gt;{{harv|Gates|1996|p=12}}&lt;/ref&gt; ಮದರ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್‌ನ ದೇಣಿಗೆ ಖಾಲಿಯಾದ ಮೇಲೆ, ಗೇಟ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಇತರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು [[ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಇಕ್ವಿಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌|DEC]] [[ಪ್ರೋಗ್ಯ್ರಾಮ್‌ ಮಾಡಲಾದ 
ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಸ್ಕಾರಕ |PDP]] [[ಮಿನಿಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಮಯವನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸುತ್ತಾ ಬಂದರು.
ಈ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ [[PDP-10]], ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೆಂಟರ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ (CCC)ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರಿತ್ತು. ಈ ಕಂಪನಿಯು ಲೇಕ್‌ಸೈಡ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ನ ನಾಲ್ವರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಾದ ಗೇಟ್ಸ್‌, [[ಪಾಲ್‌ ಅಲೆನ್‌|ಪಾಲ್‌ ಅಲೆನ್]]‌, [[ರಿಕ್ ವೀಲ್ಯಾಂಡ್]]‌, ಮತ್ತು ಕೆಂಟ್‌ ಇವಾನ್ಸ್‌ರವರ ಮೇಲೆ ಬೇಸಿಗೆಯ ಅವಧಿಗೆ ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಹೇರಿತ್ತು. ಉಚಿತವಾದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಕಾಲಾವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಆಪರೇಟಿಂಗ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌|ಆಪರೇಟಿಂಗ್‌ ಸಿಸ್ಟಂ]]ನಲ್ಲಿದ್ದ ನ್ಯೂನತೆಗಳ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಂಪನಿಯು ಅವರನ್ನು ಹಿಡಿದುಹಾಕಿದ ನಂತರ ಈ ಬಹಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಹೇರಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{harv|Manes|1994|p=34}}&lt;/ref&gt;

ನಿಷೇಧದ ಅವಧಿ ಕೊನೆಯಾಗುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ತಮಗೆ ಬೇಕಿರುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಕಾಲಾವಕಾಶಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ CCCಯ ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದುಕೊಡುವ ಪ್ರಸ್ತಾವವನ್ನು ಈ ನಾಲ್ವರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮುಂದಿಟ್ಟರು.

ಟೆಲಿಪ್ರಿಂಟರ್‌ ಮೂಲಕವಾಗಿ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಅನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲು, CCCಯ ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿದ ಗೇಟ್ಸ್‌, ಸಿಸ್ಟಮ್‌ನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿವಿಧ ಪ್ರೋಗ್ರ್ಯಾಮ್‌ಗಳ [[ಮೂಲ ಸಂಕೇತ]]ಗಳನ್ನು (ಸೋರ್ಸ್‌ ಕೋಡ್‌) ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಪ್ರೋಗ್ರ್ಯಾಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ [[FORTRAN]], LISP ಹಾಗೂ [[ಯಂತ್ರಭಾಷೆ]] (ಮೆಷೀನ್‌ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್‌)ಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರೋಗ್ರ್ಯಾಮ್‌ಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದವು.

CCC ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗಿನ ಇವರ ಸಂಬಂಧವು ಕಂಪನಿ ಉದ್ಯಮದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವವರೆಗೂ, ಅಂದರೆ, 1970ರವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಇದರ ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಇನ್‌ಫರ್ಮೇಷನ್‌ ಸೈನ್ಸಸ್‌ ಇಂಕ್‌ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಲೇಕ್‌ಸೈಡ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ನ ಈ ನಾಲ್ಕು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, [[COBOL]]ನಲ್ಲಿ ಸಂಬಳದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ (ಪೇ ರೋಲ್‌) ಪ್ರೋಗ್ಯ್ರಾಮ್‌ ಒಂದನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅವಕಾಶನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಕಾಲಾವಕಾಶ ಹಾಗೂ ರಾಯಧನವನ್ನೂ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿತು.ಪ್ರೋಗ್ರ್ಯಾಮ್‌ ಬರೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಅರಿವಿಗೆ ಬಂದನಂತರ, ತಮ್ಮ ಶಾಲೆಯ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಶಾಲೆಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಪ್ರೋಗ್ರ್ಯಾಮ್‌ನ್ನು ಬರೆದರು.ಬಹುತೇಕ ಹುಡುಗಿಯರೇ ತುಂಬಿದ್ದ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಕೂರಿಸಲೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅವರು ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಕುರಿತು ಅವರು ನಂತರ ಮಾತಾಡುತ್ತಾ, &quot;ನಾನು ಸುಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಯಂತ್ರವೊಂದರಿಂದ ಒಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯಲು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು&quot; ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.&lt;ref name=&quot;dlzsnr&quot; /&gt; ತಮ್ಮ 17ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗೇಟ್ಸ್‌, [[ಇಂಟೆಲ್‌ 8008|ಇಂಟೆಲ್ 8008]] ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿ [[ಸಂಚಾರಿ ಕೇಂದ್ರ|ಟ್ರಾಫಿಕ್‌ ಕೌಂಟರ್‌]]ಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸ್ನೇಹಿತ ಅಲೆನ್‌ ಜೊತೆ ಸೇರಿ [[ಟ್ರ್ಯಾಫ್‌-ಓ-ಡಾಟ]] ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕಿದರು.&lt;ref&gt;{{harv|Gates|1996|p=14}}&lt;/ref&gt; 
1973ರ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ U.S.ನ ಹೌಸ್‌ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ದೂತನಾಗಿ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;[http://www.ushpaa.org/history.php &quot;ಕಾಂಗ್ರೆಷ್ಯನಲ್‌ ಪೇಜ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150501122214/http://www.ushpaa.org/history.php |date=2015-05-01 }}, 
ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ಹೌಸ್‌ ಪೇಜ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್‌ ಅಮೆರಿಕ &quot;ಪೇಜ್‌ ಯೋಜನೆಯು ಹಲವು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳನ್ನು, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ಇತರೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ಅವರಲ್ಲಿ, ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಸದಸ್ಯರಾದ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಜಾನ್‌ ಡಿಂಗೆಲ್‌, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ನ ಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು CEO ಬಿಲ್‌ ಗೇಟ್ಸ್‌, ಹೌಸ್‌ನ ಮಾಜಿ ಗುಮಾಸ್ತರಾದ ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಕೆ. ಆಂಡರ್ಸನ್‌&quot;&lt;/ref&gt;

[[ಚಿತ್ರ:Bill Gates public domain mugshot.jpg|thumb|220px|1977ರಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಿ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದಾಗ ತೆಗೆದ ಬಿಲ್‌ ಗೇಟ್ಸ್‌ನ ಮುಖದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ]]
ಗೇಟ್ಸ್‌‌ 1973ರಲ್ಲಿ ಲೇಕ್‌ಸೈಡ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. 
ಇವರು[[SAT]]&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://theweekmagazine.com/article.aspx?id=803 | title=The new—and improved?—SAT | accessdate=2006-05-23 | publisher=The Week Magazine | archive-date=2006-05-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20060510205250/http://theweekmagazine.com/article.aspx?id=803 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 1600ಕ್ಕೆ 1590 ಅಂಕ ಗಳಿಸಿದರು. ತರುವಾಯ ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ 1973ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ ಕಾಲೇಜ್‌|ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜ್‌]]ಗೆ ಸೇರಿದರು.&lt;ref name=&quot;wzxoxv&quot;&gt;{{harv|Gates|1996|p=15}}&lt;/ref&gt; 1990ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ SAT ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 1590 ಅಂಕ ಗಳಿಸಿದರೆ, ಅಂತಹವರ [[ಬುದ್ಧಿ ಪ್ರಮಾಣ|IQ]] ಅಂದಾಜು 170&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.eskimo.com/~miyaguch/MCReport/mcreport.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-11-12 |archive-date=2010-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100113030643/http://www.eskimo.com/~miyaguch/MCReport/mcreport.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅಂಶ ಆಗಿನ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿದಾಂಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು.&lt;ref&gt;http://www.forbes.com/forbes/1997/1013/6008040a_2.html&lt;/ref&gt; ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗೇಟ್ಸ್‌, [[ಸ್ಟೀವ್‌ ಬಾಲ್ಮರ್‌]] ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ತಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯದ ವ್ಯವಹಾರದ ಪಾಲುದಾರರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಇವರೇ ಮುಂದೆ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ CEO ಆಗಿ ನೇಮಕವಾದರು. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ವಿಜ್ಞಾನಿ [[ಕ್ರಿಸ್ಟೋಸ್‌ ಪಾಪಡಿಮಿಟ್ರಿಯೋ|ಕ್ರಿಸ್ಟೋಸ್‌‌ ಪ್ಯಾಪಡಿಮಿಟ್ರಿಯೊ]] ಎಂಬುವವರರನ್ನೂ ಇದೇ ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು. ಗೇಟ್ಸ್ ಮುಂದೆ [[ಪ್ಯಾನ್‌ಕೇಕ್‌ ಸಾರ್ಟಿಂಗ್‌]] ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಮಸ್ಯಾ ಪರಿಹಾರಕ ಸೂತ್ರದ ಕುರಿತಾದ ಒಂದು ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇವರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.&lt;ref name=&quot;gatespapadimitriou&quot;&gt;{{cite journal | last1=Gates | first1=William | last2=Papadimitriou | first2=Christos| year=1979 | title=Bounds for sorting by prefix reversal | journal=[[Discrete mathematics]] | volume=27 | pages=47–57 | doi=10.1016/0012-365X(79)90068-2}}&lt;/ref&gt; 
ಇವರು ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ&lt;ref name=&quot;lmxgxg&quot;&gt;{{harv|Gates|1996|p=19}}&lt;/ref&gt; ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತವಾದ ಅಧ್ಯಯನದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ಶಾಲೆಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. 
ಪಾಲ್‌ ಅಲೆನ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಗೇಟ್ಸ್‌, 1974ರ ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಹನಿವೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;{{harv|Wallace|1993|59}}&lt;/ref&gt; ಇದರ ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ [[ಇಂಟೆಲ್‌ 8080]] [[CPU]] ಆಧಾರಿತ [[MITS ಆಲ್ಟೇರ್‌ 8800]]  ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ನೋಡಿದ ಗೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅಲೆನ್‌, ತಮ್ಮದೇ ಸ್ವಂತ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಇದು ಸಕಾಲ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{harv|Gates|1996|p=18}}&lt;/ref&gt;
ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಗೇಟ್ಸ್ ತನ್ನ ಹೆತ್ತವರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿದರು. ತನ್ನದೇ ಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಅವರಿಗಿದ್ದ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡಿದ್ದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಗನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;lmxgxg&quot; /&gt;

== ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ==
{{main|History of Microsoft|Microsoft}}

=== BASIC ===
[[ಚಿತ್ರ:Altair 8800 Computer.jpg|thumb|200px|right|ಫ್ಲಾಪಿ ಡಿಸ್ಕ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗಿನ MITS ಆಲ್ಟೇರ್‌ 8800 ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ [51]]]
''[[ಪಾಪುಲರ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌|ಪಾಪುಲರ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್]]''  ಪತ್ರಿಕೆಯು ತನ್ನ 1975ರ ಜನವರಿ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ [[ಆಲ್ಟೇರ್‌ 8800]] ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಬರೆದಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಓದಿದ ಗೇಟ್ಸ್‌, ಹೊಸ ಮೈಕ್ರೋಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ [[ಮೈಕ್ರೋ ಇನ್‌ಸ್ಟ್ರುಮೆಂಟೇಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟೆಲಿಮೆಟ್ರಿ ಸಿಸ್ಟಮ್‌|ಮೈಕ್ರೋ ಇನ್‌ಸ್ಟ್ರುಮೆಂಟೇಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟೆಲಿಮೆಟ್ರಿ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌]] (MITS) ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ತಾವು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರು ಅದೇ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿಗಾಗಿ [[BASIC]] ಇಂಟರ್‌ಪ್ರಿಟರ್ ಒಂದರ ಮೇಲೆ ಈಗಾಗಲೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದುದನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;keyevents&quot;&gt;{{cite paper | title=Microsoft Visitor Center Student Information: Key Events in Microsoft History | url=http://download.microsoft.com/download/1/3/0/130dd86a-a196-4700-b577-521c4cf5cec1/key_events_in_microsoft_history.doc | publisher=[[Microsoft]] | format=.DOC | accessdate=2008-02-18 | archive-date=2008-02-26 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080226224212/http://download.microsoft.com/download/1/3/0/130dd86a-a196-4700-b577-521c4cf5cec1/key_events_in_microsoft_history.doc | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಅಲೆನ್‌ ಬಳಿ ಆಲ್ಟೇರ್‌ ಇರಲೇ ಇಲ್ಲ. ಜೊತೆಗೆ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಕೇತವನ್ನೂ ಬರೆದಿರಲಿಲ್ಲ. MITSನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಷ್ಟೇ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿದ್ದರು. MITS ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಎಚ್. ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್|ಎಡ್‌ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್]] ಇವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿ ಪ್ರಯೋಗಾರ್ಥ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಇವರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ನಂತರ ಇವರು ಮಿನಿಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆಯಾಗುವ ಆಲ್ಟೇರ್‌ [[ಎಮ್ಯುಲೇಟರ್|ಎಮ್ಯುಲೇಟರ್‌]] ಎಂಬ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಮತ್ತು ಇದರ ನಂತರ BASIC ಇಂಟರ್‌ಪ್ರಿಟರ್‌ ಅನ್ನು ಆಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. 
ಅಲ್ಬುಕರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ MITSನ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಯೋಗಾರ್ಥ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಗೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ಅಮೋಘ ಯಶಸ್ಸು ದೊರೆಯಿತಲ್ಲದೆ, ಇಂಟರ್‌ಪ್ರಿಟರ್‌ಗಳನ್ನು [[ಆಲ್ಟೇರ್‌ BASIC]] ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸುವ ಕುರಿತು MITSನೊಂದಿಗೆ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಪಾಲ್‌ ಅಲೆನ್‌ ಅವರನ್ನು ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿ MITS ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು.&lt;ref name=&quot;thocp1&quot;&gt;{{cite web | title=Microsoft history | publisher=The History of Computing Project | url=http://www.thocp.net/companies/microsoft/microsoft_company.htm | accessdate=2008-03-31 | archive-date=2008-05-14 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080514211138/http://www.thocp.net/companies/microsoft/microsoft_company.htm | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಹಾಗೂ ಗೇಟ್ಸ್‌‌ ಅಲ್ಬುಕರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿನ MITS ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೆನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನಿಂದ 1975ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಗೈರುಹಾಜರಿ ರಜೆ|ಗೈರುಹಾಜರಿ ರಜೆ‌]]ಯನ್ನು ಪಡೆದರು.  
ಗೇಟ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಅಲೆನ್‌ ತಮ್ಮ [[ಪಾಲುದಾರಿಕೆ]]ಯನ್ನು &quot;ಮೈಕ್ರೋ-ಸಾಫ್ಟ್‌&quot; ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಅಲ್ಬುಕರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ತೆರೆದರು.&lt;ref name=&quot;thocp1&quot; /&gt;
ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರಿನ ನಡುವೆ ಇದ್ದ ಅಡ್ಡಗೆರೆಯನ್ನು(-) ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ 1976ರ ನವೆಂಬರ್‌‌ 25ರಂದು &quot;ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌&quot; ಹೆಸರಿನ ವ್ಯಾಪಾರನಾಮವನ್ನು ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಆಫ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಆಫ್‌ ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;thocp1&quot; /&gt; ಇದಾದ ನಂತರ, ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ವ್ಯಾಸಂಗವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಗೇಟ್ಸ್‌ರವರು ಮತ್ತೆ ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಲೇ ಇಲ್ಲ.

ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಹವ್ಯಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್]]ನ BASIC ಸಾಕಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿನ ನಕಲೊಂದು ಬಳಕೆದಾರರ ಮಧ್ಯೆ ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿ, ಅನಧಿಕೃತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವಿತರಣೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗೇಟ್ಸ್‌ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದರು. 1976ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಗೇಟ್ಸ್‌ MITS ಸುದ್ದಿಪತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಹವ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಪತ್ರ|ಹವ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೊಂದು ಮುಕ್ತ ಪತ್ರ]] ವನ್ನು ಬರೆದರು. ಹಣ ಪಾವತಿಯಾಗದೆ MITS ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನ ಉತ್ಪಾದನೆ, ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು ಆ ಪತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{harv|Manes|1994|p=81}}&lt;/ref&gt;
ಈ ಮುಕ್ತ ಪತ್ರ ಅನೇಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಹವ್ಯಾಸಿಗಳ ನಡುವೆ ಅಪಖ್ಯಾತಿಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಆದರೆ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡುವವರು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಕೇಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಎಂದು ಗೇಟ್ಸ್‌ ದೃಢವಾಗಿ ನಂಬಿದ್ದರು. 
ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ 1976ರ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ MITS ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ವಿವಿಧ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋಗ್ಯ್ರಾಮಿಂಗ್‌ ಭಾಷೆ ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;thocp1&quot; /&gt; 1979ರ ಜನವರಿ 1ರಂದು ಅಲ್ಬುಕರ್ಕ್‌ನಿಂದ [[ಬೆಲ್ಲೆವ್ಯೂ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನ ಬೆಲ್ಲೆವ್ಯೂ]] ನಗರದಲ್ಲಿನ ಹೊಸ ಕಚೇರಿಗೆ ಕಂಪನಿಯು ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು.&lt;ref name=&quot;keyevents&quot;/&gt;

ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌‌ನ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳೂ ವ್ಯಾಪಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.

ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಗೇಟ್ಸ್‌ ಮುಂದುವರಿಸಿದರಲ್ಲದೆ, ಕಂಪನಿಯ ವ್ಯವಹಾರದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನೂ ನೋಡಿಕೊಂಡರು. ಆರಂಭದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿ ಬರೆಯುವ ಎಲ್ಲ ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಇವರೇ ಸ್ವತಃ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಅಗತ್ಯ ಕಂಡುಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಅದರ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮರು ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;waterloo&quot;&gt;{{cite speech|url=http://www.microsoft.com/billgates/speeches/2005/10-13Waterloo.aspx|last=Gates|first=Bill|title=Remarks by Bill Gates|date=2005-10-13|location=Waterloo, Ontario|accessdate = 2008-03-31}} (META redirects to [http://www.microsoft.com/presspass/exec/billg/speeches/2005/10-13Waterloo.aspx http://www.microsoft.com/presspass/exec/billg/speeches/2005/10-13Waterloo.aspx])&lt;/ref&gt;

=== IBM ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ===
1980ರಲ್ಲಿ [[IBM]] ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಮುಂಬರುವ [[IBM PC]] ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪರ್ಸನಲ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ BASIC ಇಂಟರ್‌ಪ್ರಿಟರ್‌ ಬರೆದುಕೊಡುವಂತೆ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ತಮಗೆ ಒಂದು [[ಆಪರೇಟಿಂಗ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌|ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌]]ನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು IBMನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಹೇಳಿದಾಗ, ಅಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ [[CP/M]] ಆಪರೇಟಿಂಗ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ನ ತಯಾರಕರಾಗಿದ್ದ [[ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಶೋಧನೆ|ಡಿಜಿಟಲ್‌ ರಿಸರ್ಚ್]](DRI) ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಗೇಟ್ಸ್‌ ಸೂಚಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.forbes.com/forbes/2002/1223/258_print.html|title=Pioneers Die Broke|publisher=[[Forbes]]|author=Maiello, John Steele Gordon Michael|date=2002-12-23|accessdate=2008-03-31|archive-date=2008-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080412203559/http://www.forbes.com/forbes/2002/1223/258_print.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
ಡಿಜಿಟಲ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗಿನ IBM ಮಾತುಕತೆಗಳು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರದಿದ್ದುದರಿಂದ, ಪರವಾನಗಿಯ ಒಪ್ಪಂದವು ಅವರ ಕೈಗೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ.  
IBM ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಜಾಕ್‌ ಸ್ಯಾಮ್ಸ್‌, ಗೇಟ್ಸ್‌ರೊಂದಿಗಿನ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಭೇಟಿಯಲ್ಲಿ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿನ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಆಪರೇಟಿಂಗ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಒಂದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿಕೊಡುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡರು.ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ನಂತರ, ಗೇಟ್ಸ್‌ CP/Mಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದ್ದ [[86-DOS]] (QDOS) ಎಂಬ ಆಪರೇಟಿಂಗ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಒಂದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು PCಯ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಯಂತ್ರಾಂಶವೊಂದಕ್ಕೆ ಒಂದಕ್ಕೆ [[ಸಿಯಾಟಲ್‌‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು|ಸಿಯಾಟಲ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ಸ್]]‌(SCP)ನ [[ಟಿಮ್‌ ಪ್ಯಾಟರ್ಸನ್‌|ಟಿಮ್‌ ಪೀಟರ್ಸನ್‌]] ಎಂಬುವವರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದರು. SCP ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅವರ ಏಕೈಕ ಪರವಾನಗಿ ಏಜೆಂಟ್‌ ಆಯಿತು. ತದನಂತರ 86-DOSನ ಪೂರ್ಣ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ತಾನೇ ಪಡೆಯಿತು. PCಗೆ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದ ನಂತರ ಮೈಕ್ರೋಸಾಪ್ಟ್‌ ಅದನ್ನು IBMಗೆ [[IBM PC-DOS|PC-DOS]] ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವಿತರಣೆ ಮಾಡಿ, ಒಂದೇ ಸಲಕ್ಕೆ 50,000$ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ಆಪರೇಟಿಂಗ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಮೇಲಿನ [[ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ]]ವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಹಸ್ತಾಂತರ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಇತರ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಮಾರಾಟಗಾರರು IBM ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಅನ್ನು ಸ್ವತಃ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಬಹುದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಗೇಟ್ಸ್‌ಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{harv|Gates|1996|p=54}}&lt;/ref&gt;
ಅವರು ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಿಯೇಬಿಟ್ಟರು ಮತ್ತು [[MS-DOS]]ನ ಮಾರಾಟದಿಂದಾಗಿ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಕಂಪನಿಯು ಐಟಿ ಉದ್ಯಮದ ದೈತ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.&lt;ref&gt;{{harv|Manes|1994|p=193}}&lt;/ref&gt;

=2== ವಿಂಡೋಸ್‌ ===
1981ರ ಜೂನ್‌ 25ರಂದು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಪುನರ್ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಗೇಟ್ಸ್‌ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇದರನ್ವಯ [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ಮರುಸಂಘಟಿತಗೊಂಡು, ಗೇಟ್ಸ್‌‌ ಅವರನ್ನು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹಾಗೂ ಮಂಡಳಿಯ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;keyevents&quot; /&gt;
ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಕಂಪನಿ ತನ್ನ [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ವಿಂಡೋಸ್‌|ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ವಿಂಡೋಸ್‌]]ನ ಮೊದಲ ಬಿಡಿ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು 1985ರ ನವೆಂಬರ್‌ 20ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು ಹಾಗೂ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ [[OS/2]] ಹೆಸರಿನ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು [[IBM]]ನೊಂದಿಗೆ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. 
ಎರಡೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹೊಸ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ನ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೂ, ಇವುಗಳ ನಡುವೆ ಏರುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಂದ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಒಳಗೊಳಗೇ ಹಾಳಾಯಿತು.

1991ರ ಮೇ 16ರಂದು ಆಂತರಿಕ ಜ್ಞಾಪನಾಪತ್ರವೊಂದನ್ನು ವಿತರಿಸಿದ ಗೇಟ್ಸ್‌, OS/2 ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿದ್ದು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ತನ್ನೆಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು [[ವಿಂಡೋಸ್‌ NT]] [[ಕೇಂದ್ರಭಾಗ (ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ವಿಜ್ಞಾನ)|ಕೆರ್ನೆಲ್‌]]ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bralyn.net/etext/literature/bill.gates/challenges-strategy.txt | title=May 16, 1991 internal strategies memo from Bill Gates | publisher=Bralyn|accessdate=2008-04-04}}&lt;/ref&gt;

=== ಆಡಳಿತ ವೈಖರಿ ===
1975ರಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಹುಟ್ಟಿದಂದಿನಿಂದ 2006ವರೆಗೆ, ಕಂಪನಿಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಗೇಟ್ಸ್‌ ತಾವೇ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ದೃಢವಾದ ಅತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಕಂಪನಿಯ ಉತ್ಪನ್ನ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಇವರು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಪ್ರಬಲ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಹುರುಪಿನೊಂದಿಗೆ ಅದನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೋದರು.

ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ ಹಿರಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರೋಗ್ರ್ಯಾಮ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪರನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಸಭೆಗಳ ಸಾಕ್ಷಾತ್‌ ವಿವರಣೆಗಳು ಇವರನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಹೇಳವುದಾದರೆ, ಗೇಟ್ಸ್‌ ಪದತಃ ಕಲಹಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರ ವ್ಯವಹಾರದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿಸುವಂತಹ ನ್ಯೂನತೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಅವರಿಗೆ ಛೀಮಾರಿ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;rensin&quot;&gt;{{cite journal|first=David|last=Rensin|title=The Bill Gates Interview|year=1994|journal=Playboy}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.microsoft.com/presspass/exec/steve/churchillclub.mspx | title=Steve Ballmer Speech Transcript&amp;nbsp;— Church Hill Club | first=Steve|last=Ballmer | date=1997-10-09 | publisher=[[Microsoft]] | accessdate=2008-03-31}}&lt;/ref&gt;
ವಿಷಯವೊಂದರ ನಿರೂಪಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಮಧ್ಯೆ ಬಾಯಿ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು, &quot;ಇಂಥಾ ಅವಿವೇಕದ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಾನೆಂದಿಗೂ ನೋಡಿಲ್ಲ&quot; ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;time GOS&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.time.com/time/gates/gates5.html | first=Walter | last=Isaacson | title=The Gates Operating System | publisher=[[Time (magazine)|Time]] | date=1997-01-13 | accessdate=2008-03-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20000619090559/http://www.time.com/time/gates/gates5.html|archivedate=2000-06-19}}&lt;/ref&gt; ತಮ್ಮ ವಾಗ್ದಾಳಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ, &quot;ನಿಮ್ಮ [[ಅಯ್ಕೆ (ವಾಣಿಜ್ಯ)|ಕೆಲಸಗಳನ್ನು]] ಬಿಟ್ಟು ನೀವೇಕೆ [[ಶಾಂತಿ ಪಡೆ]]ಯನ್ನಾದರೂ ಸೇರಬಾರದು?&quot; ಎಂದು ಗೇಟ್ಸ್‌ ಗದರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.breakingwindows.net/1link3.htm | title=Breaking Windows | publisher=[[The Wall Street Journal]] | author=Bank, David | date=1999-02-01 | accessdate=2008-03-31 | archive-date=2012-07-29 | archive-url=https://archive.is/20120729/http://www.breakingwindows.net/1link3.htm | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಗೇಟ್ಸ್‌ರ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾದವರು, ಅವರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುವವರೆಗೂ ತಮ್ಮ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;time GOS&quot; /&gt; ತಮ್ಮ ಅಧೀನದಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಮುಂದೂಡುವುದು ಕಂಡುಬಂದರೆ &quot;ನಾನಿದನ್ನು ವಾರಾಂತ್ಯದೊಳಗೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ&quot; ಎಂದು ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ಟೀಕಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;chapman&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pdc97&quot;&gt;{{cite speech | url=http://www.microsoft.com/presspass/exec/billg/speeches/1997/pdc.aspx | first=Bill | last=Gates | title=Remarks by Bill Gates | location=[[San Diego, California]] | date=1997-09-26 | accessdate=2008-03-31}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;herbold&quot;&gt;{{cite book|first=Robert|year=2004|last=Herbold|title=The Fiefdom Syndrome: The Turf Battles That Undermine Careers and Companies - And How to Overcome Them}}&lt;/ref&gt;

ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಗೇಟ್ಸ್‌ರವರ ಪಾತ್ರವಿತ್ತು. ಆದರೂ ಇವರು ಕಂಪನಿಯ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ [[ಪ್ರೋಗ್ರ್ಯಾಮಿಂಗ್‌ ಭಾಷೆ]]ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಂಪನಿಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಸಕ್ರಿಯ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ ಅಭಿವೃದ್ದಿಕಾರರಾಗಿದ್ದರು.  ಇವರು [[TRS-80, ಮಾಡೆಲ್‌ 100 ಲೈನ್‌|TRS-80 ಮಾಡೆಲ್‌ 100 ಲೈನ್‌]] ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕಂಪನಿಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು 1989ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ವಿತರಿಸುವ ತನಕವೂ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬರೆದರು.&lt;ref name=&quot;pdc97&quot; /&gt;  ಲೋಕೋಪಕಾರಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಮೀಸಲಿಡುವುದಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಮುಂದಿನ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಜವಾಬ್ಧಾರಿಗಳಿಂದ ಬೇರೊಂದು ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಹೊಂದುವುದರ ಕುರಿತಾದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು 2006ರ ಜೂನ್‌ 15ರಂದು ಗೇಟ್ಸ್‌ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.

ಇಬ್ಬರು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳ ನಡುವೆ ಗೇಟ್ಸ್‌ ತಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿದರು. ದೈನಂದಿನ ಅಡಳಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು [[ರೇ ಓಝೀ]]ಯವರಿಗೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಉತ್ಪನ್ನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು [[ಕ್ರೇಗ್‌ ಮುಂಡೀ]]ಯವರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;mscorpnews&quot;&gt;{{cite news | url=http://www.microsoft.com/presspass/press/2006/jun06/06-15CorpNewsPR.mspx | title=Microsoft Announces Plans for July 2008 Transition for Bill Gates | publisher=[[Microsoft]]|date=2006-06-15}}&lt;/ref&gt;

=== ಟ್ರಸ್ಟ್‌ ವಿರೋಧಿ ದಾವೆ ===
[[File:Bill Gates - United States v. Microsoft.jpg|thumb|250px|right|1998ರ ಆಗಸ್ಟ್ 27ರಂದು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಬಿಲ್‌ ಗೇಟ್ಸ್‌ ನಿರ್ಗಮಿಸುತ್ತಿರುವುದು 
]]
{{see|United States Microsoft antitrust case|European Union Microsoft competition case}}
ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ [[ವ್ಯವಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳು|ವ್ಯವಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳ]]ಮೇಲಿನ [[ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನು|ಟ್ರಸ್ಟ್‌‌ ವಿರೋಧಿ]] ದಾವೆ ಹೂಡುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದ ಹಲವು ತೀರ್ಮಾನಗಳಿಗೆ ಗೇಟ್ಸ್‌ರವರ ಅನುಮೋದನೆಯಿತ್ತು.1998ರ ''[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ v. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್|ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ v. ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್]]''  ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ಹೇಳಿಕೆಯ ಕೈಫಿಯತ್ತನ್ನು ಗೇಟ್ಸ್ ಪುರಾವೆಯಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದಾಗ, ಇದೊಂದು ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಎಂದು ಹಲವು ಪತ್ರಕರ್ತರು ಬರೆದರು. 
ವರದಿಯಲ್ಲಿನ &quot;ಸ್ಪರ್ಧಿಸು&quot;, &quot;ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ&quot; ಮತ್ತು &quot;ನಾವು&quot; ಎಂಬ ಪದಗಳ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕುರಿತಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಕ [[ಡೇವಿಡ್‌ ಬೋಯೀಸ್‌]]ರೊಂದಿಗೆ ಗೇಟ್ಸ್‌ ವಾಗ್ವಾದ ನಡೆಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-30|url=http://www.cnn.com/TECH/computing/9811/17/judgelaugh.ms.idg/index.html|title=Gates deposition makes judge laugh in court|publisher=[[CNN]]|date=1998-11-17}}&lt;/ref&gt;''ಬಿಸಿನೆಸ್‌ವೀಕ್‌''  ಇದನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿತ್ತು.

{{quotation|Early rounds of his deposition show him offering obfuscatory answers and saying 'I don't recall,' so many times that even the presiding judge had to chuckle. Worse, many of the technology chief's denials and pleas of ignorance were directly refuted by prosecutors with snippets of e-mail Gates both sent and received.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-30|url=http://www.businessweek.com/1998/48/b3606125.htm|title=Microsoft's Teflon Bill|publisher=[[BusinessWeek]]|date=1998-11-30}}&lt;/ref&gt;}}

ತಮ್ಮ ಪದಗಳ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದ ಬೋಯೀಸ್‌ರ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನಷ್ಟೇ ತಾವು ತಡೆದದ್ದು ಎಂದು ನಂತರ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಹೇಳಿದರು. 
ಕೈಫಿಯತ್ತನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ವರ್ತನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, &quot;ನಾನು ಬೋಯಿಸ್‌ನನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿದೆನಾ?... 
ನಾನು ನನ್ನ ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. 
ಬೋಯೀಸ್‌ ಮೇಲೆ ಕೀಳುಮಟ್ಟದ ಒರಟುತನವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅದೆಷ್ಟು ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕೋ ಅಷ್ಟನ್ನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಬಹುದು&quot; ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;truth&quot;&gt;{{cite journal|last=Heilemann|first=John|title=The Truth, The Whole Truth, and Nothing But The Truth|date=2000-11-01|journal=[[Wired (magazine)|Wired]]|url=https://www.wired.com/wired/archive/8.11/microsoft_pr.html|accessdate = 2008-03-31|month=May|author=Chen, Hy; Wu, Js; Hyland, B; Lu, Xd; Chen, Jj|volume=46|issue=|pages=833|pmid=18509686|doi=10.1007/s11517-008-0355-6}}&lt;/ref&gt; ಗೇಟ್ಸ್ ನಿರಾಕರಣೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಕಂಪನಿಯು ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇದು [[ಶರ್ಮನ್‌ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ ವಿರೋಧಿ ಕಾಯಿದೆ]]ಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದಂತಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದರು.&lt;ref name=&quot;truth&quot; /&gt;

=== ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ===
ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಜಾಹೀರಾತು ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟ ಒಂದರಲ್ಲಾದರೂ ತಾವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಗೇಟ್ಸ್‌ 2008ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಈ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ [[ಜೆರ್ರಿ ಸಿನ್‌ಫೆಲ್ಡ್‌]] ಸಹತಾರೆಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು. ಸಿನ್‌ಫೆಲ್ಡ್‌ ಮಾಲ್‌ ರಿಯಾಯಿತಿ ಪಾದರಕ್ಷೆ ಅಂಗಡಿ (ಶೂ ಸರ್ಕಸ್‌)ಯೊಂದರ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಗೇಟ್ಸ್‌ ಪಾದರಕ್ಷೆಯನ್ನು ಖರೀದಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅಪರಿಚಿತರ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ 90 ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಳ ಮಾತುಕತೆಯೇ ಈ ಜಾಹೀರಾತು. ಮಾರಾಟಗಾರ, ಗೇಟ್ಸ್ ಅವರಿಗೆ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಗೇಟ್ಸ್‌ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅವರು 1977ರಲ್ಲಿ [[ಹೊಸ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ|ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]]ದಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಿ ನಿಯಮವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಬಂಧಿಸಿದಾಗ ತೆಗೆದ ಚಿತ್ರದ ಸ್ವಲ್ಪ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ತಮ್ಮ ರಿಯಾಯಿತಿ ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತುತ್ತಾರೆ,&lt;ref&gt;[http://www.thesmokinggun.com/mugshots/gatesmug1.html ದಿ ಸ್ಮೋಕಿಂಗ್‌ ಗನ್‌ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ]&lt;/ref&gt;

ಅವರು ಮಾಲ್‌ನಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಿರುವಂತೆ, ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಇತರೆ ಡೆವಲಪರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿರುವಿರಾ ಎಂದು ಗೇಟ್ಸ್‌ ಅವರನ್ನು ಸ್ಟಿನ್‌ಫೆಲ್ಡ್‌ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಗೇಟ್ಸ್ ಅದಕ್ಕೆ ಹೌದು ಎಂದಾಗ, ಸಿನ್‌ಫೆಲ್ಡ್‌ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ಬಳಕೆಯೋಗ್ಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪಥದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಹೌದು ಎನ್ನುವ ಉತ್ತರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಿನ್‌ಫೆಲ್ಡ್‌ನದೇ ಆಗಿರುವ &quot;ನಥಿಂಗ್‌&quot; (''[[ಸಿನ್‌ಫೆಲ್ಡ್‌]]'' ) ಎನ್ನುವ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಬಗ್ಗೆ ತೋರುತ್ತಿರುವ ಗೌರವಾರ್ಪಣೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://adblog.msnbc.msn.com/archive/2008/09/08/1362333.aspx |title=MSNBC ಆಡ್‌ಬ್ಲಾಗ್‌ ಸೈಟ್‌ |access-date=2009-11-12 |archive-date=2010-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100505180146/http://adblog.msnbc.msn.com/archive/2008/09/08/1362333.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಈ ಸರಣಿಯ ಎರಡನೇ ಜಾಹೀರಾತುನಲ್ಲಿ, ಗೇಟ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಟಿನ್‌ಫೆಲ್ಡ್‌ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬವೊಂದರ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯವಿದೆ.ಅದು ಕೂಡ ಸತ್ತ್ಯ

== ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ ನಂತರದ ದಿನಗಳು ==
ಮೈಕ್ಟೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟನಂತರ, ಗೇಟ್ಸ್‌ ತಮ್ಮ ಪರೋಪಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. 1964ರಲ್ಲಿ [[ಕಾರ್ನೆಲ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ [[ರಿಚರ್ಡ್‌ ಫೇಮನ್‌|ರಿಚರ್ಡ್ ಫೆನ್‌ಮನ್]] ಎನ್ನುವರು [[ಭೌತಿಕ ಕಾನೂನಿನ ಲಕ್ಷಣ|ದಿ ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಫಿಸಿಕಲ್‌ ಲಾ‌]] ಎನ್ನುವ ಶಿರೋನಾಮೆಯ [[ಪ್ರಚಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ|ಪ್ರಚಾರ ಉಪನ್ಯಾಸ]] ಮಾಲೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು BBC ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ವಿಡಿಯೋ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಂಡ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಅದನ್ನು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ [[ಟುವ ಯೋಜನೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://news.cnet.com/8301-13860_3-10286732-56.html |title=CNET ಟುವ ಯೊಜನೆ  |access-date=2009-11-12 |archive-date=2012-07-13 |archive-url=https://archive.is/20120713/http://news.cnet.com/8301-13860_3-10286732-56.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://news.softpedia.com/news/Access-Project-Tuva-for-Free-Courtesy-of-Bill-Gates-116778.shtml ಸಾಫ್ಟ್‌ಪೀಡಿಯ]&lt;/ref&gt;

== ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ==
[[File:Bill og Melinda Gates 2009-06-03 (bilde 01).JPG|thumb|ಬಿಲ್‌ ಮತ್ತು ಮೆಲಿಂಡ ಗೇಟ್ಸ್‌, ಜೂನ್‌ 2009.
]]
ಗೇಟ್ಸ್‌,[[ಡಲ್ಲಾಸ್‌, TX|ದಲ್ಲಾಸ್‌]]ನವರಾದ [[ಮೆಲಿಂಡ ಗೇಟ್ಸ್‌|ಮೆಲಿಂಡ ಫ್ರೆಂಚ್‌]] ಅವರನ್ನು 1994ರ ಜನವರಿ 1ರಂದು [[ಟೆಕ್ಸಾಸ್|ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು. 
ಇವರಿಗೆ ಜೆನ್ನಿಫರ್‌ ಕ್ಯಾಥರಿನ್‌ (1996), ರೋರಿ ಜಾನ್‌ (1999) ಮತ್ತು ಫೋಬೆ ಅಡೆಲೆ (2002) ಎಂಬ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. 
[[ಬಿಲ್‌ ಗೇಟ್ಸ್‌ರ ನಿವಾಸ|ಗೇಟ್ಸ್‌ ದಂಪತಿಗಳ ಮನೆ]]ಯು [[ಮಣ್ಣಿನ ಹೊದಿಕೆ|ಮಣ್ಣಿನ ಛಾವಣಿಯ ಮನೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟವೊಂದಿದೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟವು [[ಮೆಡಿನ,ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನ ಮೆಡಿನ]]ನಗರದದಲ್ಲಿರುವ [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಸರೋವರ]]ವನ್ನು ಮೇಲಿನಿಂದ ನೋಡುವಂತಿದೆ. 
[[ಕಿಂಗ್‌ ಕೌಂಟಿ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌|ಕಿಂಗ್‌ ಕೌಂಟಿ]] ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2006ರಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಈ ಆಸ್ತಿಯ (ಜಮೀನು ಮತ್ತು ಮನೆ ) ಒಟ್ಟು ನಿರ್ಧಾರಿತ ಮೌಲ್ಯವು 125 ದಶಲಕ್ಷ$ ಹಾಗೂ ಇದರ ವಾರ್ಷಿಕ ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆ 991,000$ನಷ್ಟಿದೆ.

66,000 ಚದರ ಅಡಿಗಳ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಇವರ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ 60 ಅಡಿಯ ಒಂದು ಈಜುಕೊಳ, ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, 2500 ಚದರ ಅಡಿ ವ್ಯಾಯಾಮ ಕೊಠಡಿ ಮತ್ತು 1000 ಚದರ ಅಡಿಗಳ ಊಟದ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.forbes.com/2009/03/11/billionaire-homes-expensive-billionaires-2009-lifestyle-real-estate-homes_3.html?thisSpeed=30000 |title=Forbes.com ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ನ, ಗೇಟ್ಸ್‌ರವ ಮೆಡಿನಾದ ಕವರೇಜ್‌ |access-date=2009-11-12 |archive-date=2012-09-06 |archive-url=https://archive.is/20120906/http://www.forbes.com/2009/03/11/billionaire-homes-expensive-billionaires-2009-lifestyle-real-estate-homes_3.html?thisSpeed=30000 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಗೇಟ್ಸ್‌ ಅವರ ಖಾಸಗಿ ಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ [[ಲಿಯೋನಾರ್ಡೋ ಡಾ ವಿಂಚಿ]] ಬರಹಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ [[ಕೋಡೆಕ್ಸ್‌ ಲೆಸೆಸ್ಟರ್‌|ಕೋಡೆಕ್ಸ್‌ ಲೆಸ್ಟರ್‌]]ಕೂಡ ಒಂದು. ಇದನ್ನು 1994ರ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ 30.8 ದಶಲಕ್ಷ $ಗೆ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಖರೀದಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{harv|Lesinski|2006|p=74}}&lt;/ref&gt; ಗೇಟ್ಸ್‌ ಅತ್ಯಾಸಕ್ತಿಯ ಓದುಗ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇವರ ಮನೆಯ ಒಳಮಾಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ತಾದ ಗ್ರಂಥಾಲಯವಿದ್ದು, ಇದನ್ನು [[ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಗ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಬೈ|ದಿ ಗ್ರೇಟ್‌ ಗ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಬೈ]] ಕೃತಿಯಿಂದ ಆಯ್ದ ಉಕ್ತಿಯ ಕೆತ್ತನೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news
|last = Paterson
|first = Thane
|title = Advice for Bill Gates: A Little Culture Wouldn't Hurt
|publisher = Business Week
|date = 2000-06-13 
|url = http://www.businessweek.com/bwdaily/dnflash/june2000/nf00613b.htm
|accessdate = 2008-04-28}}&lt;/ref&gt;  [[ಕಾಂಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟ್‌ ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌|ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌]], [[ಟೆನ್ನಿಸ್]] ಮತ್ತು [[ಗಾಲ್ಫ್‌]] ಆಟಗಳನ್ನು ಆಡುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.microsoft.com/presspass/exec/billg/default.aspx?tab=biography|title=Bill Gates: Chairman|publisher=Microsoft Corporation|year=2008}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Profile: Bill Gates|publisher=BBC news|year=2004|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/3428721.stm}}&lt;/ref&gt;

&quot;[[ಫೋರ್ಬ್ಸ್ 400]]&quot; ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 1993ರಿಂದ 2007ರವರೆಗೆ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೆ ''ಫೋರ್ಬ್ಸ್''  ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ &quot;[[ಶತಕೋಟ್ಯಾಧಿಪತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸಿರಿವಂತರ]]&quot; ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 1995 ರಿಂದ 2007ರವರೆಗೆ ಮತ್ತು 2009ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು. 1999ರಲ್ಲಿ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಅವರ ಸಂಪತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯ 101 ಬಿಲಿಯನ್ $ನ್ನು ಮೀರಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಇವರನ್ನು &quot;ಸೆಂಟಿಬಿಲಿಯನೇರ್‌&quot; ಎಂದು ಕರೆದವು.&lt;ref&gt;{{harv|Fridson|2001|p=113}}&lt;/ref&gt;   [[ಡಾಟ್-ಕಾಮ್ ಗುಳ್ಳೆ|ಡಾಟ್‌ ಕಾಮ್‌ ಗುಳ್ಳೆ]] ಒಡೆದ ನಂತರ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ ಷೇರು ಬೆಲೆ ಕುಸಿದಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಹಾಗೂ ಹಲವು ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಗೇಟ್ಸ್‌ ದತ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನಗಳಿಗೆ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, 2000ನೇ ಇಸವಿಯಿಂದ ಇವರ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ಹಿಡುವಳಿಯ ನಾಮಮಾತ್ರ ಮೌಲ್ಯವು ಕುಸಿಯಿತು. 2006ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ತಾವು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಶ್ರೀಮಂತ ಆಗಬಾರದಿತ್ತು; ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ವಿಶ್ವದ ಗಮನವನ್ನು ತನ್ನ ಕಡೆ ಸೆಳೆಯಿತು, ಇದು ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಗೇಟ್ಸ್‌ ಹೇಳಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Bolger|first=Joe|date=2006-05-05|title=I wish I was not the richest man in the world, says Bill Gates|publisher=[[The Times]]|url=http://business.timesonline.co.uk/tol/business/markets/united_states/article713434.ece|accessdate=2008-03-31|archive-date=2008-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20080923194553/http://business.timesonline.co.uk/tol/business/markets/united_states/article713434.ece|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಕಂಪನಿಯ ಹೊರಗೂ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಕೆಲವು ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇವು 2006ರಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ 616,667 $ನಷ್ಟು ಸಂಬಳ ಮತ್ತು 350,000 $ನಷ್ಟು ಬೋನಸ್‌ ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು 966,667 $ನಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಗೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟವು.&lt;ref&gt;{{cite web | title=Microsoft 2006 Proxy Statement | url=http://www.microsoft.com/msft/reports/proxy2006.mspx | publisher=[[Microsoft]] | date=2007-10-06 | accessdate=2008-02-14}}&lt;/ref&gt;[[ಕೋರ್ಬಿಸ್‌]] ಎಂಬ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಇಮೇಜಿಂಗ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇವರು 1989ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 
ಇವರ ಬಹುದಿನಗಳ ಸ್ನೇಹಿತ [[ವಾರೆನ್‌ ಬಫೆಟ್‌]]ರವರು ಮು‌ಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದ [[ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇ]] ಎಂಬ ಒಂದು ಹೂಡಿಕಾ ಕಂಪನಿಗೆ 2004ರಲ್ಲಿ ಗೇಟ್ಸ್‌ [[ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿ|ನಿರ್ದೇಶಕ]]ರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.&lt;ref&gt;{{cite news | last=Fried | first=Ina | date=2004-12-14 | title=Gates joins board of Buffett's Berkshire Hathaway | url=http://www.news.com/Gates-joins-board-of-Buffetts-Berkshire-Hathaway/2100-1014_3-5491312.html | publisher=[[CNET]] | accessdate=2008-03-31 | archive-date=2013-12-16 | archive-url=https://web.archive.org/web/20131216194251/http://www.news.com/Gates-joins-board-of-Buffetts-Berkshire-Hathaway/2100-1014_3-5491312.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
೩, ಮೇ, ೨೦೨೧ ರಂದು ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ಕೊಟ್ಟ ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಅವರ ಪತ್ನಿ, ಮೆಲಿಂಡ ಗೇಟ್ಸ್ ೨೭ ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ತಮ್ಮ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಡಿವೋರ್ಸ್ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;[https://www.cnbc.com/2021/05/03/bill-gates-and-melinda-gates-are-splitting-up.html, Bill Gates and Melinda Gates are splitting up after 27 years,-Jordan novel,cnbc.com]&lt;/ref&gt;
=== ಲೋಕೋಪಕಾರ ===
[[ಚಿತ್ರ:Millennium Development Goals - World Economic Forum Annual Meeting Davos 2008.jpg|right|thumb|'ಸಹಸ್ರಮಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಕ್ರಿಯಾಯೋಜನೆಗೆ ಕರೆ (ಕಾಲ್‌ ಟು ಆಕ್ಷನ್‌) (CTA)' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬೋನೋ, ಜೋರ್ಡಾನ್‌ನ ರಾಣಿ ರೇನಿಯಾ, ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಗೋರ್ಡಾನ್‌ ಬ್ರೌನ್‌, ನೈಜಿರಿಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಯಾರ್‌ ಅದುವ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಗಣ್ಯರೊಂದಿಗಿರುವ ಗೇಟ್ಸ್‌ 250 px (ಬಲದಿಂದ ಎರಡನೆಯವರು).]]
{{see| Bill &amp; Melinda Gates Foundation}}
ಇವರ ಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಹು ಭಾಗವನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಬಹುದೆಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಚಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೋದಾಗ, ಇತರರು ತಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಗೇಟ್ಸ್‌ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. [[ಆಂಡ್ಯ್ರೂ ಕಾರ್ನೆಗೀ]] ಮತ್ತು [[ಜಾನ್‌ ಡಿ. ರಾಕ್‌ಫೆಲ್ಲರ್‌]] ಅವರ ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಗೇಟ್ಸ್‌, ವಿಲಿಯಂ ಎಚ್‌. ಗೇಟ್ಸ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ‌ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು 1994ರಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ ಷೇರುಗಳ ಒಂದಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಮಾರಿದರು. 2000ರಲ್ಲಿ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಮೆಲಿಂಡ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಮೂರು ಕುಟುಂಬಗಳ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ [[ಬಿಲ್ &amp;amp; ಮೆಲಿಂಡ ಗೇಟ್ಸ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ|ಬಿಲ್‌ &amp;amp; ಮೆಲಿಂಡ ಗೇಟ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಷನ್‌]] ಎಂಬ ದತ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದು [[ಪಾರದರ್ಶಕತೆ (ಮಾನವಿಕಗಳು)|ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ]]ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಶ್ವದ ಬೃಹತ್‌ [[ದತ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ]] ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಪಡೆದಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-04-01|url=http://www.economist.com/business/displaystory.cfm?story_id=6919139|title=Flat-pack accounting |publisher=[[The Economist]]|date=2006-05-11 }}&lt;/ref&gt; 
ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಹಣವು [[ವೆಲ್ಕಂ ಟ್ರಸ್ಟ್|ವೆಲ್‌ಕಮ್‌ ಟ್ರಸ್ಟ್‌]]ನಂತಹ ಇತರೆ ಪ್ರಮುಖ [[ದತ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಗಳಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಹೇಗೆ ವ್ಯಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ದಾನಿಗಳು ತಿಳಿಯಲಿ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-04-01|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/3913581.stm|title=Bill Gates: billionaire philanthropist |publisher=[[BBC News]]|date=2005-01-25|author=Cronin, Jon }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-04-01|url=http://www.gatesfoundation.org/AboutUs/OurWork/OurApproach/|title=Our Approach to Giving|publisher=[[Bill &amp; Melinda Gates Foundation]]|archive-date=2008-04-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080404212231/http://www.gatesfoundation.org/AboutUs/OurWork/OurApproach/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
[[ಡೇವಿಡ್‌ ರಾಕ್‌ಫೆಲ್ಲರ್‌]] ಅವರ ಔದಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಅತೀವವಾದ ಪರೋಪಕಾರಿ ಗುಣ ಇವರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ಗೇಟ್ಸ್‌ ಹಾಗೂ ಅವರ ತಂದೆ, ರಾಕ್‌ಫೆಲ್ಲರ್‌ ಅವರನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ, [[ರಾಕ್‌ಫೆಲ್ಲರ್‌ ಕುಟುಂಬ]]ದ ಪರೋಪಕಾರಿ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ದಾನದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಂದರೆ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿರುವ ಜಾಗತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ರೂಪುರೇಷೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;bill foundation&quot;&gt;{{cite paper | title=2005 Annual Report | format=PDF | publisher=[[Rockefeller Brothers Fund]] | url=http://www.rbf.org/usr_doc/2005_Annual_Review.pdf | date=2006-01-01 | accessdate=2008-02-14 | archive-date=2008-02-16 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080216010301/http://www.rbf.org/usr_doc/2005_Annual_Review.pdf | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 2007ರವರೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, ಬಿಲ್‌ ಮತ್ತು ಮೆಲಿಂಡ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಅಮೆರಿಕದ ಉದಾರ ಪರೋಪಕಾರಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಇವರು 28 ಶತಕೋಟಿ $ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;[http://bwnt.businessweek.com/interactive%5Freports/philanthropy%5Findividual/ 50 ಅತಿ ಉದಾರಿ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100111021707/http://bwnt.businessweek.com/interactive%5Freports/philanthropy%5Findividual/ |date=2010-01-11 }}.&lt;/ref&gt;

ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು ಟೀಕೆಗಳನ್ನೂ ಎದುರಿಸಿದೆ. ತನ್ನ [[ಹೂಡಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಲಾಭ]]ವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಏಕೈಕ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು ತನ್ನ ವಿತರಣೆಯಾಗಿಲ್ಲದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಈಗಾಗಲೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಡತನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಲು ಕಾರಣವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ದುರಂತವೆಂದರೆ ಇದೇ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಬಡತನವನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಪಡುತ್ತಿದೆ. ಅಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳೆಂದರೆ ಪರಿಸರವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಾಳುಗೆಡವುತ್ತಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ದೇಶಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರದ ಔಷಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು.&lt;ref&gt;[http://www.latimes.com/news/nationworld/nation/la-na-gatesx07jan07,0,6827615.story ಗೇಟ್ಸ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ‌ನ ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸಗಳ ಮೇಲೆ ಕವಿದ ಕಗ್ಗತ್ತಲ ಮೋಡ], ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌, 7 ಜನವರಿ, 2006&lt;/ref&gt;  
ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು 2007ರಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ಧಾರಿಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ತನ್ನ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.&lt;ref&gt;[http://seattletimes.nwsource.com/html/localnews/2003517601_gatesinvest10.html ಗೇಟ್ಸ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ‌ನಿಂದ ಹೂಡಿಕೆ ಅವಲೋಕನ], ದಿ ಸಿಯಾಟಲ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌, 10 ಜನವರಿ 2007 
&lt;/ref&gt;  ಇದು ತರುವಾಯ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿತಲ್ಲದೆ ಕಂಪನಿಯ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸುವ ಮತ ಚಲಾವಣೆ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭ ತರುವಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ತನ್ನ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಬದ್ಧವಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯಿತು.&lt;ref&gt;[http://www.statesman.com/news/content/news/stories/nation/01/14/14gates.html ಗೇಟ್ಸ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ‌ನಿಂದ ಹೂಡಿಕೆ ಯೋಜನೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ದಿ ಆಸ್ಟಿನ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ಮನ್‌, 14 ಜನವರಿ 2007&lt;/ref&gt;

=== ಮಾನ್ಯತೆ ===
''[[ಟೈಮ್‌ (ನಿಯತಕಾಲಿಕ)|ಟೈಮ್‌]]'' ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ಗೇಟ್ಸ್‌ ಅವರನ್ನು [[:ಟೈಮ್‌ 100: ಶತಮಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು#20ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು 21ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಭಾಗಳೆರಡನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿದವರು.|20ನೇ ಶತಮಾನವನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿಸಿದ ವಿಶ್ವದ 100 ಜನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು]] ಎಂದು ಗುರ್ತಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ [[ಟೈಮ್‌ 100|2004, 2005, ಮತ್ತು 2006ರಲ್ಲಿನ 100 ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬರು]] ಎಂದೂ ಹೆಸರಿಸಿದೆ. ಗೇಟ್ಸ್‌, ಇವರ ಪತ್ನಿ [[ಮೆಲಿಂಡ ಗೇಟ್ಸ್‌|ಮೆಲಿಂಡ]] ಮತ್ತು [[U2]] ರಾಕ್‌ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಹಾಡುಗಾರ [[ಬೋನೋ|ಬೊನೊ]] ಇವರನ್ನು ಇವರ ಜನೋಪಕಾರಿ ಕೆಲಸಗಳಿಗಾಗಿ 2005ರ [[ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿ|ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] ಎಂದು ''ಟೈಮ್‌''  ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ಗೌರವಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{harv|Lesinski|2006|p=102}}&lt;/ref&gt; 2006ರ‍ಲ್ಲಿ, &quot;ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಹೀರೋಗಳು&quot; ಎಂಬ ಪಟ್ಟಿ ಸಿದ್ಥಪಡಿಸಲು ನಡೆದ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಎಂಟನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite news | author= Cowley, Jason | title=Heroes of our time&amp;nbsp;— the top 50 | url=http://www.newstatesman.com/200605220016 | publisher=[[New Statesman]] | date=2006-06-22 | accessdate=2008-02-17}}&lt;/ref&gt; ''[[ದಿ ಸಂಡೆ ಟೈಮ್ಸ್‌ (UK)|ಸಂಡೆ ಟೈಮ್ಸ್‌]]'' ನ 1999ರ ಪವರ್‌ ಲಿಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇವರು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದ್ದರು. ''ಚೀಫ್‌ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್‌ ಆಫೀಸರ್ಸ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್‌''  1994ರಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ವರ್ಷದ CEO ಎಂದು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ''ಟೈಮ್‌''  1998ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ &quot;ಟಾಪ್‌ 50 ಸೈಬರ್‌ ಇಲೈಟ್‌&quot; ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. 1999ರಲ್ಲಿ ''[[ಅಪ್‌ಸೈಡ್‌ (ನಿಯತಕಾಲಿಕ)|ಅಪ್‌ಸೈಡ್‌]]''  ಇಲೈಟ್‌ 100ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್|ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌]]'' ಯು 2001ರಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ &quot;ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿನ 100 ಅತಿ ಪ್ರಭಾವಶೀಲ ಜನ&quot;ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-30|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/457951.stm|title=Gates 'second only to Blair' |publisher=[[BBC News]]|date=1999-09-26}}&lt;/ref&gt;

2000ದಲ್ಲಿ &lt;ref&gt;{{cite press release | language=[[Dutch language|Dutch]] | title=''Eredoctoraat Universiteit Nyenrode voor Wim Kok'' | url=http://www.nyenrode.nl/news/news_full.cfm?publication_id=599 | publisher=[[Nyenrode Business Universiteit]] | date=2003-08-13 | accessdate=2008-02-18 | archive-date=2008-02-18 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080218131826/http://www.nyenrode.nl/news/news_full.cfm?publication_id=599 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;[[ದಿ ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌|ನೆದರ‍್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌]]ನ [[ಬ್ರೂಕೆಲೆನ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ [[ನೆನ್ರೋಡ್‌ ಬಿಸಿನೆಸ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟೀಟ್‌]]; 2002ರಲ್ಲಿ [[ಸ್ವೀಡನ್‌]]ನ [[ಸ್ಕಾಕ್‌ಹೋಮ್‌‌|ಸ್ಟಾ‌ಕ್‌ಹೋಮ್‌‌]]ನಲ್ಲಿರುವ [[ರಾಯಲ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]]; 2005ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್‌ನ [[ಟೋಕಿಯೋ|ಟೋಕ್ಯೋ]]ದಲ್ಲಿರುವ [[ವಾಸೆಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]; 2007ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಪೀಪಲ್ಸ್‌ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಆಫ್‌ ಚೀನಾ|ಚೀನಾ]]ದ [[ಬೀಜಿಂಗ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ [[ಸಿಂಘುವಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://news.tsinghua.edu.cn/eng__news.php?id=1370 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-11-12 |archive-date=2012-07-12 |archive-url=https://archive.is/20120712/http://news.tsinghua.edu.cn/eng__news.php?id=1370 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;; 2007ರಲ್ಲಿ&lt;ref&gt;{{cite news | author=Hughes, Gina | title=Bill Gates Gets Degree After 30 Years | url=https://tech.yahoo.com/blog/hughes/13653 | publisher=[[Yahoo!]] | date=2007-06-08 | accessdate=2008-02-18 | archive-date=2007-12-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20071227044031/http://tech.yahoo.com/blog/hughes/13653 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]; ಜನವರಿ 2008ರಲ್ಲಿ&lt;ref&gt;{{cite web | author=Svärd, Madeleine | title=Bill Gates honored with a doctor's cap | url=http://ki.se/ki/jsp/polopoly.jsp?d=130&amp;a=47838&amp;l=en&amp;newsdep=130 | publisher=[[Karolinska Institutet]] | date=2008-01-24 | accessdate=2008-02-18 | archive-date=2008-02-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080219175039/http://ki.se/ki/jsp/polopoly.jsp?d=130&amp;a=47838&amp;l=en&amp;newsdep=130 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ [[ಕರೋಲಿನ್ಸ್ಕಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟೆಟ್‌]] ಮತ್ತು ಜೂನ್‌ 2009ರಲ್ಲಿ &lt;ref&gt;{{cite news | author=University of Cambridge | title=The Chancellor in Cambridge to confer Honorary Degrees | url=http://www.admin.cam.ac.uk/news/dp/2009061204 | publisher=[[University of Cambridge]] | date=2009-06-12 | accessdate=2009-08-20 | archive-date=2012-07-17 | archive-url=https://archive.is/20120717/http://www.admin.cam.ac.uk/news/dp/2009061204 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;[[ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳು ಗೇಟ್ಸ್ ಅವರಿಗೆ [[ಗೌರವ ಪದವಿ|ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಗಳನ್ನು‌]] ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿವೆ.
ಇವರು [[ಪೆಕಿಂಗ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಗೌರವ ಟ್ರಸ್ಟೀ ಆಗಿ 2007ರಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/technology/article2098235.ece |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-11-12 |archive-date=2011-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110611221948/http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/technology/article2098235.ece |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ 2005ರಲ್ಲಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನ ಎಲಿಜೆಬೆತ್‌ II|ರಾಣಿ ಎಲಿಜೆಬೆತ್‌ II]] ಅವರಿಂದ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ#ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾದ]] [[ಆರ್ಡರ್‌ ಆಫ್ ದಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಎಂಪೈರ್‌|ನೈಟ್‌ ಕಮ್ಯಾಂಡರ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಆರ್ಡರ್‌ ಆಪ್‌ ದಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಎಂಪೈರ್‌]] (KBE) ಆಗಿಯೂ ಗೇಟ್ಸ್‌ ನೇಮಕಗೊಂಡರು&lt;ref&gt;{{cite news | title=Knighthood for Microsoft's Gates | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/3428673.stm | publisher=[[BBC News]] | date=2005-03-02 | accessdate=2008-02-18}}&lt;/ref&gt;. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, [[ಕೀಟಶಾಸ್ತ್ರ|ಕೀಟಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]] ''[[ಬಿಲ್‌ ಗೇಟ್ಸ್ ಅವರ ಹೂವಿನ ನೊಣ|ಎರಿಸ್ಟಾಲಿಸ್‌ ಗೇಟ್ಸಿ]]''  ಎಂಬ ಹೂವಿನ ನೊಣಕ್ಕೆ ಬಿಲ್‌ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಗೌರವಸೂಚಕವಾಗಿ ಇರಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web | author=Thompson, F. Christian | title=Bill Gates' Flower Fly ''Eristalis gatesi'' Thompson | url=http://www.sel.barc.usda.gov/Diptera/syrphid/gates.htm | publisher=The Diptera Site | date=1999-08-19 | accessdate=2008-02-18 | archive-date=2008-02-12 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080212030504/http://www.sel.barc.usda.gov/Diptera/syrphid/gates.htm | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದಲ್ಲಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ &quot;''ಅನ್‌ ಪೇಸ್‌ ಡೆ ಲೆಕ್ಟೋರೆಸ್‌'' &quot; ಎಂಬ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೈಗೊಂಡ ಪರೋಪಕಾರಿ ಕೆಲಸಗಳಿಗಾಗಿ 2006ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿಗೆ [[ಆರ್ಡರ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಆಝ್ಟೆಕ್‌ ಈಗಲ್‌|ಆರ್ಡರ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಆಝ್‌ಟೆಕ್‌ ಈಗಲ್‌]] ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://diariooficial.segob.gob.mx/nota_detalle.php?codigo=4936346|accessdate=2008-03-30|publisher=[[Diario Oficial de la Federación]]|title=Proclamation of the Award}}&lt;/ref&gt; 
=== ಹೂಡಿಕೆಗಳು ===
* ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿರುವ ಮತ್ತು [[ಹಿಡುವಳಿ ಕಂಪನಿ]]ಯಾಗಿರುವ [[ಕ್ಯಾಸ್ಕೇಡ್‌ ಹೂಡಿಕೆಗಳು LLC|ಕ್ಯಾಸ್ಕೇಡ್‌ ಇನ್‌ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ LLC]]ಯನ್ನು ಬಿಲ್‌ ಗೇಟ್ಸ್ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು [[ಕಿರ್ಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌, WA]]ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
* [[bgC3]]ಎಂಬ ಹೊಸ ಚಿಂತನಾ-ಚಿಲುಮೆಯ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಬಿಲ್‌ ಗೇಟ್ಸ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* [[ಕೋರ್ಬಿಸ್‌]] ಎಂಬ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಇಮೇಜ್‌ ಪರವಾನಗಿ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಗೇಟ್ಸ್‌ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

== ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ ==
ಗೇಟ್ಸ್‌ ಎರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ:

* ''[[ದಿ ರೋಡ್‌ ಅಹೆಡ್‌]]''  (1995)
* ''[[ಬಿಸೆನೆಸ್‌ @ ದಿ ಸ್ಪೀಡ್‌ ಆಫ್‌ ಥಾಟ್‌]]''  (1999)

== ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ==
{{Reflist|colwidth=30em}}
ಚೈತನ್ಯ ಇನ್ಫೋ-ಸಿಸ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೆಂಟರ್ ಮುದ್ಗಲ್

== ಆಕರಗಳು ==

* {{citation|title=How to be a Billionaire: Proven Strategies from the Titans of Wealth|first=Martin|last=Fridson|year=2001|publisher=[[John Wiley &amp; Sons]]|isbn=0471416177}}
* {{citation|title=The Road Ahead|last=Gates|first=Bill |year=1996 |publisher=[[Penguin Books]] |isbn=0140260404 }}
* {{citation|title=Bill Gates (Biography (a &amp; E))|first=Jeanne M.|last=Lesinski|year=2006|publisher=[[A&amp;E Television Networks]]|isbn=0822570270}}
* {{citation|title =Gates: How Microsoft's Mogul Reinvented an Industry and Made Himself The Richest Man in America|isbn = 0671880748|year =1994|publisher =[[Touchstone Pictures]]|last=Manes|first=Stephen}}
* {{citation|first=James|last=Wallace|year=1993|title=Hard Drive: Bill Gates and the Making of the Microsoft Empire|publisher=HarperCollins Publishers|location=New York}}

== ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ ==
* [http://www.economist.com/opinion/displaystory.cfm?story_id=11622119 ಬಿಲ್‌ ಗೇಟ್ಸ್‌ನ ಅರ್ಥ: ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಧಿಪತ್ಯ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಹಾಗೆ ಅವರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಯುಗವೂ ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ]&quot;, ''[[ದಿ ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್‌]]'' , ಜೂನ್‌ 28, 2008
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
&lt;References/&gt;

== ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು ==
{{sisterlinks|Bill Gates}}
* [http://www.microsoft.com/presspass/exec/billg/bio.mspx Microsoft.com ನಲ್ಲಿರುವ ಬಿಲ್‌‌ಗೇಟ್ಸ್‌ ಅವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ]
* [http://www.forbes.com/static/bill2005/LIRBH69.html ಫೋರ್ಬ್ಸ್: ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸಿರಿವಂತರು]
* [http://www.gatesfoundation.org/ ಬಿಲ್ &amp; ಮೆಲಿಂಡ ಗೇಟ್ಸ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ]
* [http://money.cnn.com/2006/03/30/news/newsmakers/gates_howiwork_fortune/index.htm ಹೌ ಐ ವರ್ಕ್: ಬಿಲ್‌ ಗೇಟ್ಸ್‌ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200915155246/https://money.cnn.com/2006/03/30/news/newsmakers/gates_howiwork_fortune/index.htm |date=2020-09-15 }}
* [http://www.ted.com/talks/view/id/451 TED ಮಾತುಕತೆಗಳು: ಜಗತ್ತನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಬಿಲ್‌ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಇದೀಗ ]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 2009ರಲ್ಲಿ [[TED (ಸಮ್ಮೇಳನ)|TED]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವುದು. 
* [http://www.kingofmarble-shmatko.com/engver/w150z.html ಬಿಲ್‌ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಾಧನೆಗೆ ಅರ್ಪಣೆಗೊಂಡಿರುವ ಸೃಜನಶೀಲತೆ.]

{{start box}}
{{s-hon}}
{{succession box|
before=[[Warren Buffett]]|
title=[[List of billionaires|World's Richest Person]]|
years=1996–2007|
after= [[Warren Buffett]]}}
{{succession box|
before=[[Warren Buffett]]|
title=[[List of billionaires|World's Richest Person]]|
years=2009–|
after=Incumbent}}
{{end box}}

{{Microsoft Executives}}
{{Time Persons of the Year 2001-2025}}
{{Berkshire Hathaway}}

{{Persondata
|NAME=Gates, William Henry, III
|ALTERNATIVE NAMES=Gates, Bill
|SHORT DESCRIPTION=Business entrepreneur
|DATE OF BIRTH=October 28, 1955
|PLACE OF BIRTH=[[Seattle]], [[Washington]]
|DATE OF DEATH= 
|PLACE OF DEATH= }}
{{DEFAULTSORT:Gates, Bill}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕದ ಪರೋಪಕಾರಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕದ ಶತಕೋಟ್ಯಾಧಿಪತಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಉದ್ಯಮಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್‌ಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಲೇಖಕರು]]
[[ವರ್ಗ:ಬಿಲ್‌ &amp; ಮೆಲಿಂಡ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ‌ದ ಜನರು]]
[[ವರ್ಗ:ಬಿಲ್‌ ಗೇಟ್ಸ್‌]]
[[ವರ್ಗ:ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉದ್ಯಮಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಜನರು]]
[[ವರ್ಗ:ಆನರರಿ ನೈಟ್ಸ್‌ ಕಮ್ಯಾಂಡರ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಆರ್ಡರ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಎಂಪೈರ್‌]]
[[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಆಫ್‌ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನ ಸದಸ್ಯರು]]
[[ವರ್ಗ:ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಇತಿಹಾಸ]]
[[ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಗ್ರಾಹಕರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾರಿತೋಷಕ]]
[[ವರ್ಗ:ಸಿಯಾಟಲ್‌ ಜನತೆ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌]]
[[ವರ್ಗ:ಕಿಂಗ್‌ ಕೌಂಟಿ ಜನತೆ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌]]
[[ವರ್ಗ:ಟೈಮ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ವಿಂಡೋಸ್‌ ಜನತೆ]]
[[ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸದಸ್ಯರು]]
[[ವರ್ಗ:ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು]]
[[ವರ್ಗ:1955ರ ಪೀಳಿಗೆ]]
[[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ಜನರು]]
[[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಸಮಾಜಸೇವಕರು]]</text>
      <sha1>j20kj2lp09v9jtt7q8x8421nqodgqnl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಡೋಗ್ರಿ ಭಾಷೆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2131</id>
    <revision>
      <id>1373621</id>
      <parentid>1349347</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T14:23:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38026" sha1="pw0wduh29vczszlbvs7bibu7r9ylgdi" xml:space="preserve">{{Infobox ಭಾಷೆ|name=ಡೋಗ್ರಿ|nativename={{Script|ಡೋಗ್ರಿ|𑠖𑠵𑠌𑠤𑠮}}, डोगरी, {{nastaliq|ڈوگری}}|image={{Photomontage|position=center
| photo1a = Shukla Dogri-D.svg
| photo2a = Shukla Dogri-HI.svg
| photo3a = DogriArabicScript.svg
   | size = 200
   | spacing = 2
   | color =0
   | border = 0
   | foot_montage =}}|states=[[ಭಾರತ]], [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]]|region=[[:en:Jammu region|ಜಮ್ಮು ಪ್ರದೇಶ]], Western [[ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]], [[ಪಂಜಾಬ್]]|speakers={{sigfig|1.597|2}} million in India|date=2011 census|familycolor=ಇಂಡೋ ಯುರೋಪಿಯನ್|fam2=[[:en:Indo-Iranian languages|ಇಂಡೋ ಇರಾನಿನ್]]|fam3=[[ಇಂಡೋ ಆರ್ಯನ್]]|fam4=[[:en:Northern Indo-Aryan languages|ಉತ್ತರ ಇಂಡೋ ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು]]|fam5=[[:en:Western Pahari|ಪಶ್ಚಿಮ ಪಹಾರಿ]]|nation={{IND}}&lt;br /&gt;
* [[ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ]]&lt;ref&gt;{{cite web | title=The Jammu and Kashmir Official Languages Bill, 2020 | website=prsindia | date=23 September 2020 | url=https://www.prsindia.org/billtrack/jammu-and-kashmir-official-languages-bill-2020 | access-date=23 September 2020}}&lt;/ref&gt;|script=ಡೋಗ್ರ ಅಕ್ಕರ್&lt;br /&gt;[[ದೇವನಾಗರಿ]]&lt;br /&gt;[[:en:Perso-Arabic script|ಪರ್ಷಿಯೋ-ಅರಾಬಿಕ್]] ([[:en:Nastaliq|ನಾಸ್ತಾಲಿಕ್]])&lt;br/&gt;[[ಮಹಾಜಾನಿ]] (ಚಾರರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ)|iso2=doi|iso3=doi|lc1=dgo|ld1=Dogri proper|lc2=xnr|ld2=[[:en:Kangri language|ಕಾಂಗ್ರಿ]]|notice=Indic}}
'''ಡೋಗ್ರಿ''' ( ಹೆಸರು ಡೋಗ್ರಾ ಅಕ್ಖರ್ ; [[ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿ|ದೇವನಾಗರಿ]] : ಡೊಗರಿ ; ನಸ್ತಾಲಿಕ್ : {{Nastaliq|ڈوگری}} ; IPA: [ɖoːɡɾiː] ) ಎಂಬುದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಭಾರತದ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ [[ಜಮ್ಮು|ಜಮ್ಮು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ]] ಮಾತನಾಡುವ [[ಇಂಡೋ - ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು|ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆ.]]  ಪಶ್ಚಿಮ [[ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ]], ಉತ್ತರ [[ಪಂಜಾಬ್]],&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Dogri |url=https://www.ethnologue.com/language/doi |access-date=2022-07-15 |website=Ethnologue |language=en}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ [[ಪಂಜಾಬ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ|ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಪಂಜಾಬ್‌ನ]] ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವವರ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=OjaTSuLMKx8C&amp;q=Shakargarh|title=Cultural Forum|date=1970|publisher=India (Republic) Ministry of Scientific Research and Cultural Affairs.|page=24}}&lt;/ref&gt; ಇದು ಡೋಗ್ರಾಗಳ ಜನಾಂಗೀಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.  ಗ್ರೇಟರ್ ದುಗ್ಗರ್ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ : ಕಥುವಾ, ಜಮ್ಮು, ಸಾಂಬಾ, ಉಧಂಪುರ್, ಮತ್ತು ರಿಯಾಸಿ,  ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಿವಾಸಿಗಳು [[ಕಾಶ್ಮೀರಿ]], [[ಹಿಂದಿ]], [[ಉರ್ದೂ|ಉರ್ದು]] ಮತ್ತು [[ಪಂಜಾಬಿ]] ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.  ಡೋಗ್ರಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಪಹಾರಿ ಭಾಷೆಗಳ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯ.&lt;ref name=&quot;book004&quot;&gt;
{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Itp2twGR6tsC|title=The Indo-Aryan Languages|last=Masica|first=Colin P.|publisher=Cambridge University Press|year=1993|isbn=978-0-521-29944-2|pages=427}}&lt;/ref&gt; [[ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು|ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗೆ]] ಅಸಾಧಾರಣವಾಗಿ, ಡೋಗ್ರಿ ಟೋನಲ್ ಆಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;book005&quot;&gt;
{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=VAMiAAAAMAAJ|title=Studies in Phonetics and Phonology: With Special Reference to Dogri|last=Ghai|first=Ved Kumari|publisher=Ariana Publishing House|year=1991|isbn=978-81-85347-20-2|quote=''non-Dogri speakers, also trained phoneticians, tend to hear the difference as one of length only, perceiving the second syllable as stressed''}}&lt;/ref&gt; ಇದು ಇತರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಪಹಾರಿ ಭಾಷೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಪಂಜಾಬಿ|ಪಂಜಾಬಿಗಳೊಂದಿಗೆ]] ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಎಲ್ಲವೂ 80% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಲೆಕ್ಸಿಕಲ್ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದೊಳಗೆ).&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Brightbill |first=Jeremy D. |last2=Turner |first2=Scott B. |date=2007 |title=A Sociolinguistic Survey of the Dogri Language, Jammu and Kashmir |url=http://www.sil.org/system/files/reapdata/13/27/43/132743635529526156448342546486105211675/silesr2007_017.pdf |access-date=11 March 2016 |publisher=SIL International}}&lt;/ref&gt;

ಡೋಗ್ರಿಯನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ 2.6 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.  (2011 ರ ಜನಗಣತಿ ಆಧಾರ).  ಇದು 2003 ರಿಂದ ದೇಶದ 22 ಅನುಸೂಚಿತ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.  ಇದು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ 5 ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

== ಧ್ವನಿಶಾಸ್ತ್ರ ==

=== ಸ್ವರಗಳು ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!
! ಮುಂಭಾಗ
! ಕೇಂದ್ರ
! ಹಿಂದೆ
|- align=&quot;center&quot;
! ಮುಚ್ಚಿ
| iː
|
| uː
|-
! ಹತ್ತಿರ-ಹತ್ತಿರ
| ɪ
|
| ʊ
|-
! ಹತ್ತಿರ-ಮಧ್ಯ
| eː
| rowspan=&quot;2&quot; | ə
| oː
|-
! ತೆರೆದ-ಮಧ್ಯ
| ɛː
| ɔː
|- align=&quot;center&quot;
! ತೆರೆಯಿರಿ
|
| colspan=&quot;2&quot; | aː
|}

* ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸ್ವರಗಳ ನಾಸಲ್ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿವೆ / {{IPA|ĩ ũ ẽ õ ɛ̃ ɔ̃ ã}} /.&lt;ref&gt;Cite web |title=Dogri |url=http://lisindia.ciil.org/Dogri/Dogri.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230326023902/http://lisindia.ciil.org/Dogri/Dogri.html |date=2023-03-26 }} |access-date=2021-12-09 |website=lisindia.ciil.org&lt;/ref&gt;
* ಪದ-ಮಧ್ಯದ ಅಥವಾ ಪದ-ಅಂತಿಮ / {{IPA|n}} / ಮೊದಲು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಸ್ವರ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂಗಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.  
* / {{IPA|ʊ}} / ಒಂದು /a/ ಸ್ವರ ಧ್ವನಿಯ ಮೊದಲು ಸಂಭವಿಸಿ [ {{IPA|ʊᵛ}} ] ಅನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು.
* ಪದ-ಅಂತಿಮ / {{IPA|aː}} / ಅನ್ನು ಬ್ಯಾಕ್ ಸೌಂಡ್ [ {{IPA|ɑː}} ] ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [ {{IPA|äː}} ] ಧ್ವನಿಯ ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸಬಹುದು.&lt;ref&gt;[https://www.goodreads.com/book/show/160069440-dogri|Dogri: Phonology and Grammatical Sketch]&lt;/ref&gt;

== ಸ್ವರ ನಿಯಮಗಳು ==
ಇವು [[ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿ|ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯನ್ನು]] ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಡೋಗ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವ ನಿಯಮಗಳಾಗಿವೆ.&lt;ref&gt;https://www.google.com/search?q=dogra+akkhar&amp;rlz=1C1CHBF_enIN845IN845&amp;oq=dogra+akk&amp;aqs=chrome.1.69i57j0i512j0i390i650l4.4715686j0j15&amp;sourceid=chrome&amp;ie=UTF-8#fpstate=ive&amp;vld=cid:fb41a715,vid:zIMirzflO9s&lt;/ref&gt; ಅವು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:-

* [[ಪಂಜಾಬಿ|ಪಂಜಾಬಿಯಂತೆಯೇ]], ಡೋಗ್ರಿಯಲ್ಲೂ ನಾದದ ಬಳಕೆಗಳಿಗಾಗಿ घ (gʱə), झ (d͡ʒʱə), ढ (ɖʱə), ध (d̪ʱə), भ (bʱə) ಮತ್ತು ढ़ (ɽʱə) ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಪದದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅದು ಹೆಚ್ಚು ಬೀಳುವ ಸ್ವರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ; ಅಂದರೆ:- घ (kə̂), झ (t͡ʃə̂), ढ (ʈə̂), ध (t̪ə̂), भ (pə̂) ಮತ್ತು ढ़ (ɽə̂). ಪದದ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಹಿಂದಿನ ಸ್ವರವು ಕಡಿಮೆ-ಏರುತ್ತಿರುವ ಸ್ವರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ; ಅಂದರೆ:- अघ (ə̌ɡ), अझ (ə̌d͡ʒ), अढ (ə̌ɖ), अध (ə̌d̪), अभ (ə̌b) ಮತ್ತು अढ़ (ə̌ɽ). ಉದಾಹರಣೆಗಳು:- घड़ी (kə̂ɽiː)- ಗಡಿಯಾರ, ಮತ್ತು बध (bə̌d̪).
* [[ಪಂಜಾಬಿ|ಪಂಜಾಬಿಗಿಂತ]] ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಯಾವುದೇ ह (ɦə) ಶಬ್ದವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೀಳುವ ಸ್ವರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಅಂದರೆ:- हत्थ (ə̂t̪ːʰə)- ಕೈ.
* ಪದಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ-ಏರುತ್ತಿರುವ ಸ್ವರವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು, ಹಿಂದಿನ ಸ್ವರವು ಉದ್ದವಾದಾಗ ಅದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಡೋಗ್ರಿ ह (ह ನೊಂದಿಗೆ ಹೇಲಂಟ್ ) ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ; ಅಂದರೆ:- आ (aː), ई (iː), ऊ (uː), ए (eː), ऐ (ɛː), ओ (oː) ಮತ್ತು औ (ɔː). ಉದಾಹರಣೆ:- साह्ब (sǎːb)- ಸಾಹಬ್. ಹಿಂದಿನ ಸ್ವರವು ಚಿಕ್ಕದಾದಾಗ, ಅಂದರೆ, - अ (ə), इ (ɪ) ಮತ್ತು उ (ʊ); ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಅಪಾಸ್ಟ್ರಫಿ ( ʼ ) ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆ:- ल ʼ त्त (lə̌tː)- ಕಾಲು.
* ಚಿಕ್ಕ ಸ್ವರ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘ ಸ್ವರದ ನಡುವೆ ಇರುವಾಗ ಪದಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೀಳುವ ಸ್ವರವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು.

=== ವ್ಯಂಜನಗಳು ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |
! ಓಷ್ಟ್ಯ
! ದಂತ್ಯ /&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;
! ಮೂರ್ಧನ್ಯ
! &lt;br /&gt;ತಾಲವ್ಯ&lt;br /&gt;
! ಕಂಠ್ಯ
! ಗಳಕುಹರ
|-
! colspan=&quot;2&quot; | ನಾಸಲ್
| m
| n
| ɳ
| ɲ
| ŋ
|
|-
! rowspan=&quot;3&quot; | ಪ್ಲೋಸಿವ್ 
! &lt;small&gt;ಧ್ವನಿಯಿಲ್ಲದ&lt;/small&gt;
| p
| t̪
| ʈ
| tʃ
| k
|
|-
! &lt;small&gt;ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ&lt;/small&gt;
| pʰ
| t̪ʰ
| ʈʰ
| tʃʰ
| kʰ
|
|-
! &lt;small&gt;ಧ್ವನಿಗೂಡಿಸಿದರು&lt;/small&gt;
| b
| d̪
| ɖ
| dʒ
| ɡ
|
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | ಫ್ರಿಕೇಟಿವ್
! &lt;small&gt;ಧ್ವನಿಯಿಲ್ಲದ&lt;/small&gt;
| ( f )
| s
|
| ʃ
| ( x )
|
|-
! &lt;small&gt;ಧ್ವನಿಗೂಡಿಸಿದರು&lt;/small&gt;
|
| ( z )
|
|
| ( ɣ )
| ɦ
|-
! colspan=&quot;2&quot; | ಟ್ಯಾಪ್ ಮಾಡಿ
|
| ɾ
| ɽ 
|
|
|
|-
! colspan=&quot;2&quot; | ಅಂದಾಜು
| ʋ
| l
|
| j
|
|
|}

* / {{IPA|ɾ ɳ ɽ ʃ}} / ವ್ಯಂಜನಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಂಜನಗಳಲ್ಲಿ ಜೆಮಿನೇಷನ್ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.
* ರೆಟ್ರೋಫ್ಲೆಕ್ಸ್ ವ್ಯಂಜನಗಳು / {{IPA|ɽ ɳ}} / ಪದದ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿರಳವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
* / {{IPA|f z x ɣ}} / ಪರ್ಸೋ-ಅರೇಬಿಕ್ ಸಾಲದ ಪದಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. / {{IPA|f}} / ಅನ್ನು / {{IPA|pʰ}} / ನ ಅಲೋಫೋನ್ ಆಗಿಯೂ ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
* / {{IPA|ɾ}} / ಕೆಲವು ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಟ್ರಿಲ್ಡ್ [ {{IPA|r}} ] ಎಂದು ಸಹ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಕೇಳಬಹುದು.
* ಕೆಲವು ಪದಗಳಲ್ಲಿ, / {{IPA|s}} / ಹೆಚ್ಚು ದುರ್ಬಲವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ಗ್ಲೋಟಲ್ ಫ್ರಿಕೇಟಿವ್ ಸೌಂಡ್ ಮೂಲಕ ಹೊರಹಾಕಬಹುದು ಮತ್ತು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು [ {{IPA|h}} ].
* ಹಲ್ಲಿನ ನಾಸಲ್ ನಂತರದ ಅಲ್ವಿಯೋಲಾರ್ ಅಫ್ರಿಕೇಟ್ ವ್ಯಂಜನಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಪದ-ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಪ್ಯಾಲಟಲ್ ಮೂಗಿನ ಧ್ವನಿ [ {{IPA|ɲ}} ] ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.
* ಅನುನಾಸಿಕ ಧ್ವನಿ [ {{IPA|ŋ}} ] ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ನಾಲಗೆಯು ಹಲ್ಲನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಮೂಗಿನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಪದ-ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Cite book|title=Dogri: Phonology and Grammatical Sketch|last=Bahri|first=Ujjal Singh|publisher=New Delhi: Bahri Publications|year=2001|location=Series in Indian Languages and Linguistics, 24&lt;/ref&gt;

[[ಚಿತ್ರ:Lilavati.png|right|thumb| ಲೀಲಾವತಿ (ಮೂಲತಃ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಗಣಿತ ಗ್ರಂಥ) ಡೋಗ್ರಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೆಸರು ಡೋಗ್ರಾ ಅಕ್ಖರ್ ಲಿಪಿ.]]

== ಲಿಪಿ ==
[[ಚಿತ್ರ:Dogra.png|right|thumb| ಡೋಗ್ರಾ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಮಾದರಿ]]
ಡೋಗ್ರಿಯನ್ನು ಮೂಲತಃ ಹಳೆಯ ಡೋಗ್ರಾ ಅಕ್ಕರ್ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ - ಟಕ್ರಿಯ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಆವೃತ್ತಿ.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Pandey |first=Anshuman |date=2015-11-04 |title=L2/15-234R: Proposal to encode the Dogra script in Unicode |url=https://www.unicode.org/L2/L2015/15234r-dogra.pdf}}&lt;/ref&gt;  ಈ ಲಿಪಿಯ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಮಹಾರಾಜ ರಣಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಆದೇಶದಿಂದ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ನಂತರ ಡೋಗ್ರಾ ಅಕ್ಕರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NammeDograAkkhar |url=https://www.unicode.org/L2/L2009/09111-takri.pdf}}&lt;/ref&gt;  ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಈ ಹೊಸ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ  ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಡೋಗ್ರಿ-ಮಾತನಾಡುವ ಜನಗಿಗೆ ಹಿಡಿಸಲಿಲ್ಲ.  ಪ್ರಸ್ತುತ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಡೋಗ್ರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಲಿಪಿ [[ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿ|ದೇವನಾಗರಿ]]  ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಡೋಗ್ರಿ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.

== ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
1317 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಉರ್ದೂ|ಉರ್ದು]] ಮತ್ತು [[ಪಾರ್ಸಿ ಭಾಷೆ|ಪರ್ಷಿಯನ್]] ಕವಿ [[ಅಮೀರ್ ಖುಸ್ರೋ|ಅಮೀರ್ ಖುಸ್ರೊ]] ಅವರು ಭಾರತದ ಭಾಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಭಾಷೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವಾಗ ಡುಗರ್ (ಡೋಗ್ರಿ) ಅನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ: ''&quot;ಸಿಂಧಿ-ಒ-ಲಹೋರಿ-ಒ-ಕಾಶ್ಮೀರಿ-ಒ-ಡುಗರ್.&quot;'' &lt;ref name=&quot;book0a2&quot;&gt;{{Cite book|title=Dogri Prose Writing before Independence (Translated)|last=Shastri|first=Ram Nath|publisher=Dogri Research Centre, Jammu University|year=1981}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;book0a3&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=R89jAAAAMAAJ|title=Encyclopaedia of Indian Literature|last=Datta|first=Amaresh|publisher=Sahitya Akademi|year=1987|isbn=9780836422832}}&lt;/ref&gt;

== ಹೆಸರಿನ ಮೂಲದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ==
ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಮಹಾರಾಜ ರಣಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳು ''ದುಗ್ಗರ್ ಅನ್ನು'' ''ದ್ವಿಗರ್ತ'' ಎಂಬ ಪದದ ವಿಕೃತ ರೂಪ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದರರ್ಥ 'ಎರಡು ತೊಟ್ಟಿಗಳು', ಇದು ಮನ್ಸಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರಿನ್ಸರ್ ಸರೋವರಗಳ ಸಂಭವನೀಯ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;book0b1&quot;&gt;Cite book|url=https://books.google.com/books?id=O_-1AAAAIAAJ|title=Cultural{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Heritage of the Dogras|last=Pathik|first=Jyoteeshwar|publisher=Light &amp; Life Publishers|year=1980&lt;/ref&gt;

ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ [[ಜಾರ್ಜ್ ಏಬ್ರಹಾಂ ಗ್ರಿಯರ್ಸನ್|ಜಾರ್ಜ್ ಗ್ರಿಯರ್ಸನ್ ಅವರು]] ''ದುಗ್ಗರ್'' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು [[ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಭಾಷೆ|ರಾಜಸ್ಥಾನಿ]] ಪದದ ''ಡೂಂಗರ್‌ನೊಂದಿಗೆ'' 'ಬೆಟ್ಟ' ಎಂಬರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ''ಡೋಗ್ರಾವನ್ನು'' ''ಡೊಂಗರ್‌ನೊಂದಿಗೆ'' ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;book0b1&quot;/&gt; ರಾಜಸ್ಥಾನದಿಂದ ಡೋಗ್ರಿಗೆ ತೋರಿಕೆಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಅಸಂಗತತೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ (ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ''ಡೋಂಗರ್'' ''ಡೋಗ್ರಾ'' ಆದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ''ಡೋಂಗರ್'' ಹೇಗೆ ''ದುಗ್ಗರ್'' ಆದರು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೆ), ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದ ವಿರೋಧವಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;book0b2&quot;&gt;
{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=2sljAAAAMAAJ|title=Dogri: Phonology and Grammatical Sketch|last=Bahri|first=Ujjal Singh|publisher=Bahri Publications|year=2001}}&lt;/ref&gt;

ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಚಂಬಾದಲ್ಲಿರುವ ಭೂರಿ ಸಿಂಗ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಶತಮಾನದ ತಾಮ್ರ ಫಲಕದ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಹೆಸರಾದ ''ದುರ್ಗರಾ'' ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪವು ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ.  ''ದುರ್ಗಾರ'' ಪದವು ಹಲವಾರು ಉತ್ತರ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ 'ಅಜೇಯ' ಎಂದರ್ಥ, ಮತ್ತು ದುಗ್ಗರ್ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಒರಟುತನ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಡೋಗ್ರಾ ಸಮಾಜಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಬಹುದು.

1976 ರಲ್ಲಿ, [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದ]] ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಪ್ರಾಚ್ಯವಸ್ತು ಸಮ್ಮೇಳನದ ಭಾಷಾ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ತಜ್ಞರು ''ದ್ವಿಗರ್ತ'' ಮತ್ತು ''ದುರ್ಗರ'' ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಮ್ಮತವನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.  ಆದರೆ ''ಡೋಂಗರ್'' - ''ಡುಗ್ಗರ್'' ಸಂಪರ್ಕದ ಬಗ್ಗೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ನಂತರ1982 ರಲ್ಲಿ [[ಜೈಪುರ|ಜೈಪುರದಲ್ಲಿ]] ನಡೆದ  ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ [[ರಾಜಸ್ಥಾನ]] ಮತ್ತು ದುಗ್ಗರ್‌ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸವು ಕೆಲವು ಸಾಮ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.  ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ''ದುಗ್ಗರ್'' ಮತ್ತು ''ಡೋಗ್ರಾ'' ಪದಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.  ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಅನೇಕ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ದುಗ್ಗರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಡೋಗ್ರಾಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.  ದುಗ್ಗರ್‌ನ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕೋಟೆಗಳಿವೆ, ಇದು ಮೇಲಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆ ''ಶಿರಜಾ ಡೋಗ್ರಿಯಲ್ಲಿ'' ಧರಮ್ ಚಂದ್ ಪ್ರಶಾಂತ್ ಬರೆದ ಲೇಖನವು &quot; ''ದುಗ್ಗರ್'' ಪದವು ''ದುಗ್ಗರ್ಹ್'' ಪದದ ರೂಪವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ&quot; ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದೆ.&lt;ref name=&quot;book0b3&quot;&gt;
{{Cite journal|last=Prashant|first=Dharam Chand|title=Duggar Shabad di Vayakha|journal=Shiraza Dogri|date=April–May 1991}}&lt;/ref&gt;

== ಇತ್ತೀಚಿನ ಇತಿಹಾಸ ==
[[ಚಿತ್ರ:Interview_of_Neelam_Khania_Dhramshala_citizen.webm|thumb|ಧರ್ಮಶಾಲಾ ನಾಗರಿಕರ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಡೋಗ್ರಿ ಜಾನಪದ ಗೀತೆ ಹಾಡಲಾಗಿದೆ]]
ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾಂತ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ [[ಭಾಸ್ಕರಾಚಾರ್ಯ|ಭಾಸ್ಕರಾಚಾರ್ಯರಿಂದ]] (ಬಿ. 1114 AD) [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಣಿತದ ಕೃತಿ ''ಲೀಲಾವತಿಯ'' ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಡೋಗ್ರಿ ಭಾಷಾಂತರವನ್ನು (ಹೊಸ ಡೋಗ್ರಾ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ) 1873 ರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾ ವಿಲಾಸ್ ಪ್ರೆಸ್, ಜಮ್ಮುವಿನಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು &lt;ref name=&quot;book0c0&quot;&gt;
{{Cite book|url=http://www.worldcat.org/wcpa/ow/53106996|title=Līlāvatī (Dogri translation)|last=Bhāskarācārya|publisher=Vidya Vilas|year=1873|location=Jammu}}&lt;/ref&gt; ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಕ್ಷರತೆಯು ಕೆಲವರಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ದಿವಂಗತ ಮಹಾರಾಜ ರಣಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ''ಲೀಲಾವತಿಯನ್ನು'' ಡೋಗ್ರಿ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದರು, ಆಗ ಜಮ್ಮು ಪಾಠಶಾಲಾದಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿಷಿ ಬಿಶೇಶ್ವರರು ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;book0c01&quot;&gt;
{{Cite book|title=Century-Old Printed Dogri Literature|last=Sharma|first=B. P|publisher=Jammu &amp; Kashmir State Research Biannual}}&lt;/ref&gt;

ಡೋಗ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕವನ, ಕಾದಂಬರಿ ಮತ್ತು ನಾಟಕೀಯ ಕೃತಿಗಳ ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಇವೆ.  ಇತ್ತೀಚಿನ ಕವಿಗಳು ರಾಜ ರಂಜಿತ್ ದೇವ್ ಅವರ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 18 ನೇ ಶತಮಾನದ ಡೋಗ್ರಿ ಕವಿ ಕವಿ ದತ್ತು (1725-1780) ರಿಂದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ರಾಮ್ ನಾಥ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮತಿ. ಪದ್ಮಾ ಸಚ್‌ದೇವ್. ಕವಿ ದತ್ತು ಅವರ ''ಬರಹ ಮಸ್ಸಾ'' (ಹನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳುಗಳು), ''ಕಮಲ್ ನೇತ್ರ'' (ಕಮಲ ಕಣ್ಣುಗಳು), ''ಭೂಪ್ ಬಿಜೋಗ್'' ಮತ್ತು ''ಬೀರ್ ಬಿಲಾಸ್'' ಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;book0c02&quot;&gt;
{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ToONShWeEB0C|title=Dogra Legends of Art &amp; Culture|last=Jerath|first=Ashok|publisher=Indus Publishing|year=1988|isbn=978-81-7387-082-8|page=236}}&lt;/ref&gt;  ''ಶಿರಜಾ ಡೋಗ್ರಿ'' ಎಂಬುದು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಗಳ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಡೋಗ್ರಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿದೆ.  ಇದು ಆಧುನಿಕ ಡೋಗ್ರಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಯ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಕಟಣೆ.   ಇತ್ತೀಚಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ''ಪಾಲಾ ಶಾಪಯ್ಯ ದೊಗರಿಯಾ'', ''ಮನ್ನೆ ಡಿ ಮೌಜ್'' ಮತ್ತು ''ಶೋರಿ ದೇಯಾ'' ಸೇರಿವೆ. ಹೆಸರಾಂತ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಗಾಯಕಿ [[ಮಲಿಕಾ ಪುಖರಾಜ್|ಮಲಿಕಾ ಪುಖರಾಜ್ ಅವರು]] ಮೂಲತಃ ದುಗ್ಗರ್‌ನವರು.&lt;ref name=&quot;book0c03&quot;&gt;
{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=VluzAAAAIAAJ|title=Encyclopedia of Women &amp; Islamic Cultures|last=Joseph|first=Suad|last2=Najmabadi|first2=Afsaneh|publisher=Brill|year=2003|isbn=978-90-04-12821-7|location=Leiden|pages=75}}&lt;/ref&gt;  ಮತ್ತು ಅವರ ಹಲವಾರು ಡೋಗ್ರಿ ಹಾಡುಗಳ ನಿರೂಪಣೆಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ.  ಕರಣ್ ಸಿಂಗ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಕೆಲವು ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು ( [[ಭಜನೆ|ಭಜನೆಗಳು]] ) ''ಕೌನ್ ಕರೇಯಾನ್ ತೇರಿ ಆರತಿ'' ಸೇರಿದಂತೆ ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ.

ಡೋಗ್ರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ರೇಡಿಯೋ ಕಾಶ್ಮೀರ ( [[ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರ|ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋದ]] ವಿಭಾಗ), ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ (ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯ ದೂರದರ್ಶನ) ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಡೋಗ್ರಿಯು ಕಾಶ್ಮೀರಿಯಂತೆ (ಇದು ದೂರದರ್ಶನ ಕೊಶುರ್ ಚಾನೆಲ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಕೇಬಲ್ ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ) ಮೀಸಲಾದ ರಾಜ್ಯ ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನೆಲ್ ಅನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹೊಂದಿಲ್ಲ.

ಭಾಷೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಮನ್ನಣೆಯು ಪ್ರಗತಿಪರವಾಗಿದೆ. 2 ಆಗಸ್ಟ್ 1969 ರಂದು, ದೆಹಲಿಯ [[ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ|ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ]] ಜನರಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯ ಸರ್ವಾನುಮತದ ಶಿಫಾರಸಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಡೋಗ್ರಿಯನ್ನು ಭಾರತದ &quot;ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಧುನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಾಷೆ&quot; ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;book0c1&quot;&gt;
{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=12pjAAAAMAAJ|title=Five Decades; the National Academy of Letters, India: a Short History of Sahitya Akademi|last=Rao|first=S.|publisher=Sahitya Akademi|year=2004|isbn=9788126020607}}&lt;/ref&gt;  ಡೋಗ್ರಿ ಭಾರತೀಯ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.  22 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2003 ರಂದು, ಭಾಷೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು, [[ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ|ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ]] ಡೋಗ್ರಿಯನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;book0c20&quot;&gt;
{{Cite news |date=2003-12-23 |title=Lok Sabha passes bill recognising Dogri, 3 other languages |work=Daily Excelsior |location=Jammu and Kashmir |url=http://www.dailyexcelsior.com/web1/03dec23/news.htm |url-status=dead |access-date=2008-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081202165131/http://www.dailyexcelsior.com/web1/03dec23/news.htm |archive-date=2008-12-02 |quote=Dogri among other three languages has been included in the Eighth Schedule of the Constitution when Lok Sabha unanimously approved an amendment in the Constitution}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;book0c2&quot;&gt;
{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=xuci1lT08fsC|title=Language Policy, Culture, and Identity in Asian Contexts|last=Tsui|first=Amy|publisher=Routledge|year=2007|isbn=978-0-8058-5694-1}}&lt;/ref&gt;

2005 ರಲ್ಲಿ, ಕಳೆದ 50 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಡೋಗ್ರಿಯಲ್ಲಿನ 100 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗದ್ಯ ಮತ್ತು ಕವನಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಮೈಸೂರಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜಸ್ (CIIL) ನಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.  ಇದರಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತ ಬರಹಗಾರ ಧಿನು ಭಾಯಿ ಪಂಥ್, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮದನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ, ಬಿಪಿ ಸಥಾಯ್ ಮತ್ತು ರಾಮ್ ನಾಥ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=19 May 2005 |title=Finally, a boost: Dogri literature now a click away |publisher=Indian Express |url=http://expressindia.indianexpress.com/news/fullstory.php?newsid=47004 |access-date=26 Feb 2013}}&lt;/ref&gt;

== ಮಾದರಿ ಪಠ್ಯ ==
ಕೆಳಗಿನ ಪಠ್ಯವು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಘೋಷಣೆಯ ಆರ್ಟಿಕಲ್ 1 ರಿಂದ ಬಂದಿದೆ.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!
|
|-
! ಡೋಗ್ರಿ (ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿ)
| ಸಾರೇ ಮನುಖ್ಖ ಮೇಹ್ಮಾ ತೆ ಅಧಿಕಾರಂ ದೇ ಬಿಷೇ ಚ ಜನಮೈ ಥಮಂ ಸುತೈಂತರ ತೆ ಬರೋ. ಉ'ನೆಂಗಿ ಬುದ್ಧಿ ತೇ ಜಮೀರೈ ದೀ ದೇನ ಥೋಯಿ ಏ ತೇ ಉ'ನೇಂಗಿ ಆಪೂಂ-ಬಿಚ್ಚೇ भावै कन्नै बाहार करना लोड़डा ऐ।
|-
! ಡೋಗ್ರಿ (ಪರ್ಸೋ-ಅರೇಬಿಕ್ ಲಿಪಿ)
| {{Nastaliq|سارے منکّھ میہما تے ادھکاریں دے بشے چ جنمے تھماں ستیںتر تے بروبر ن۔ ا'نیںگی بدّھ تے جمیرے دی دین تھہوئی اے تے ا'نیںگی آپوں-بچّیں بھائیچارے دے بھاوے کنّے بیہار کرنا لوڑدا اے۔}}
|-
! ಡೋಗ್ರಿ ಲಿಪ್ಯಂತರ ( ISO 15919 )
| ಸಾರೇ ಮನುಕ್ಖ ಮೈಹ್ಮಾ ತೆ ಅಧಿಕಾರೆಂ ದೇ ಬಿಷೆ ಕಾ ಜನಮೈ ತಾಮಂ ಸುತೈಂಟರ್ ತೇ ಬರೋಬರ್ ನಾ. U'nēṁgī ಬುದ್ಧಿ ತೇ ಜಮಿರೈ ದಿ ದೇನ್ ಥೋಯಿ ತೆ u'nēṁgī āpūṁ-biccēṁ bhāīcārēdē bhāhāvāṛkaranai by.
|-
! ಡೋಗ್ರಿ IPA
| {{IPA|[saːɾeː mənʊkːʰə mɛ́ːmaː t̪eː əd̪ɪ̀kaːɾẽː d̪eː bɪʃeː ʧə ʤənəmɛː t̪ʰəmãː sut̪ɛːnt̪əɾ t̪eː bəɾoːbəɾ nə ‖ ʊ́nẽːgiː bʊ́d̪ːɪ t̪eː dʒəmiːɾɛː d̪iː d̪eːn t̪ʰòːiː ɛː t̪eː ʊ́nẽːgiː aːpũːbɪʧːẽː pàːiːʧaːɾeː d̪eː pàːvɛː kənːɛː bjəàːɾ kəɾənaː loːɽəd̪aː ɛː ‖]}}
|-
! ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅನುವಾದ
| ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವರು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಘನತೆ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ವಿವೇಚನೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸಹೋದರತ್ವದ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ವರ್ತಿಸಬೇಕು.
|}

== ಇವುಗಳನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ ==

* ಹೆಸರು ಡೋಗ್ರಾ ಅಕ್ಕರ್
* ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಪಹಾರಿ ಭಾಷೆಗಳು
* ಡೋಗ್ರಾಸ್
* ದುಗ್ಗರ್
* ಡೋಗ್ರಿಗಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರ ಪಟ್ಟಿ
* ಡೋಗ್ರಿ ಸಿನಿಮಾ
* [[ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು|ಭಾರತದ ಭಾಷೆಗಳು]]

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}

== ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ ==

* ಗೋಪಾಲ್ ಹಲ್ದಾರ್ (2000). ''ಭಾರತದ ಭಾಷೆಗಳು''. ನವದೆಹಲಿ: ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬುಕ್ ಟ್ರಸ್ಟ್

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==

* [https://web.archive.org/web/20070513223558/http://www.duggartimes.com/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=161&amp;Itemid=128 ಡೋಗ್ರಿ ಭಾಷೆ], ವೇದ್ ಕುಮಾರಿ ಘಾಯ್ ಅವರ ಲೇಖನ
* ಡೋಗ್ರಿ ಭಾಷೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ [https://web.archive.org/web/20120117181654/http://www.duggartimes.com/ Duggar Times.com]
* [https://web.archive.org/web/20081202165131/http://www.dailyexcelsior.com/web1/03dec23/news.htm Dailyexcelsior.com], &quot;ನೂರನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ,&quot; ಡೋಗ್ರಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವ ಕುರಿತು ಸುದ್ದಿ ವರದಿ.
* [https://web.archive.org/web/20070701042428/http://www.w3cindia.in/2006/08/Talks/W3C%20Presentation%2003-08-06%28MDK%29.ppt ಡೋಗ್ರಿ ಟೋನ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ದೇವನಾಗರಿಗೆ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು]
* [https://web.archive.org/web/20081121102039/http://www.pahari.org/ Pahari.org], ಅಲಾಮಿ ಪಹಾರಿ ಅದಾಬಿ ಸಂಗತ್ (ಗ್ಲೋಬಲ್ ಪಹಾರಿ ಕಲ್ಚರಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್)
* [http://ancientscripts.com/takri.html Ancientscripts.com], ದಿ ಟಕ್ರಿ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್.
* [https://web.archive.org/web/20070701042434/http://www.crulp.org/Publication/Crulp_report/CR04_05E.pdf Crulp.org], ಪಂಜಾಬಿಯಲ್ಲಿ ನಾದ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಯ ಕುರಿತಾದ ಕಾಗದ.
* [https://web.archive.org/web/20151104161836/http://ildc.in/Dogri/Dindex.aspx TDIL ನಲ್ಲಿ ಡೋಗ್ರಿ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು (ದೇವನಾಗರಿ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್)]

{{ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:Languages with ISO 639-2 code]]
[[ವರ್ಗ:ISO language articles citing sources other than Ethnologue]]
[[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>pw0wduh29vczszlbvs7bibu7r9ylgdi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ತೆಲುಗು ಸಾಹಿತ್ಯ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5273</id>
    <revision>
      <id>1373650</id>
      <parentid>1349961</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T04:41:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Srinivasrjy</username>
        <id>96761</id>
      </contributor>
      <origin>1373650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1092" sha1="krln8vcbvowwfh65gouzijkwmyj8d4p" xml:space="preserve">{{ಅನುವಾದ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ|Telugu literature}} '''ತೆಲುಗು ಸಾಹಿತ್ಯ''' - [[ತೆಲುಗು]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ. ಇದಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಚರಿತ್ರೆ ಇದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ===ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸ=== ೧೧ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ನನ್ನಯ]] ಬರೆದ ''ಆಂಧ್ರ ಮಹಾಭಾರತಮು'' ಅನ್ನು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯ ಆದಿಕಾವ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನನ್ನಯ್ಯನಿಗಿಂತ ಮೊದಲೇ ತೆಲುಗು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪುರಾವೆಗಳು ಇರುವುದಾದರೂ ಬರಹ ರೂಪದ ತೆಲುಗಿಗೆ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಕರಣವೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿದುದಕ್ಕಾಗಿ

== ನೋಡಿ ==

* [[ಗಡಿಯಾರಂ ವೆಂಕಟಶೇಷಶಾಸ್ತ್ರೀ]]
{{Unreferenced}}
{{Interwikineeded}}</text>
      <sha1>krln8vcbvowwfh65gouzijkwmyj8d4p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಪ್ರಯೋಗ ಶಾಲೆ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>18299</id>
    <revision>
      <id>1373669</id>
      <parentid>1227559</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T11:28:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xaczc</username>
        <id>99481</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1373669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6897" sha1="5e2er0lkxzmbjz5m9apb50cpncpnryh" xml:space="preserve">[[File:2023-11-16 Gala de los Latin Grammy, 03 (cropped)02.jpg|right|thumb|Shakira (2023)]]
'''Shakira Isabel Mebarak Ripoll''' (2 February 1977) is a [[Colombia|Colombian]] singer, songwriter, dancer, actress, and philanthropist. She is famous for her significance in modern Latin and pop music, so much so that she is known as &quot;The Queen of Latin Music.&quot;

== Biography ==
Shakira rose to fame with the album ''Pies Descalzos'' (1995), an album containing the singles &quot;Estoy Aquí&quot; and &quot;Pies Descalzos, Sueños Blancos&quot;, which took her to the top of the Latin American charts.&lt;ref&gt;[https://tn.com.ar/musica/noticias/2025/10/07/pies-descalzos-de-shakira-cumplio-30-anos-el-disco-que-le-abrio-el-camino-por-el-mundo/ “Pies descalzos” de Shakira cumplió 30 años: el disco que le abrió el camino por el mundo | TN]&lt;/ref&gt; The album ''Dónde Están los Ladrones?'' (1998) consolidated her popularity in Latin America.&lt;ref&gt;[https://www.eltiempo.com/cultura/gente/donde-estan-los-ladrones-el-exito-de-shakira-que-tiene-una-historia-real-en-bogota-3430310 '¿Dónde están los ladrones?', el éxito de Shakira que tiene una historia real en Bogotá]&lt;/ref&gt; Her first English album ''Laundry Service'' (2001) generated the debut single &quot;Whenever, Wherever&quot; which reached number one on many world charts, and &quot;Underneath Your Clothes&quot;, making Shakira the first South American artist to break through in the global market.&lt;ref&gt;[https://variety.com/2021/music/news/shakira-laundry-service-album-anniversary-interview-1235111293/ Shakira Recalls Mammoth Crossover Moment as 'Laundry Service' Turns 20]&lt;/ref&gt;

Her Spanish-influenced album ''Fijación Oral, Vol. 1'' (2005) and the English album ''Oral Fixation, Vol. 2'' (2005) featured hits like &quot;La Tortura&quot; and &quot;Hips Don't Lie,&quot; which was the first number-one single by a South American woman on the American ''Billboard Hot 100'' chart.&lt;ref&gt;[https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/shakira-insisted-hips-dont-lie-added-to-album-1236213060/ Shakira Insisted Label Add 'Hips Don't Lie' to Album]&lt;/ref&gt; The album ''She Wolf'' (2009) addressed themes of freedom and featured electropop influences,&lt;ref&gt;[https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/english/music/hips-dont-lie-and-waka-waka-top-10-shakira-pop-songs-that-defined-her-global-sound-and-chart-dominance/photostory/128637333.cms 'Hips Don’t Lie' and 'Waka Waka': Top 10 Shakira pop songs that defined her global sound and chart dominance]&lt;/ref&gt; while ''Sale el Sol'' (2010) was influenced by her passion for Latin music and contains &quot;Waka Waka (This Time for Africa),&quot; the official song of the 2010 World Cup.&lt;ref&gt;[https://www.biobiochile.cl/noticias/2010/06/10/shakira-con-su-waka-waka-destaco-en-exitoso-concierto-inaugural-de-sudafrica-2010.shtml Shakira con su ‘Waka Waka’ destacó en exitoso concierto inaugural de ‘Sudáfrica 2010′ | Notas | BioBioChile]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.allaboutjazz.com/news/shakira-releases-sale-el-sol-the-sun-comes-out/ Jazz news: Shakira Releases &quot;Sale el Sol / The Sun Comes Out&quot;]&lt;/ref&gt;

The album ''Shakira'' (2014) and ''El Dorado'' (2017) generated hits like &quot;La La La&quot; and &quot;Chantaje.&quot; The album ''Las Mujeres Ya No Lloran'' (2024) was influenced by her recent experience with divorce and mental health, and had a subtext of empowerment.&lt;ref&gt;[https://www.megastar.fm/musica/noticias/reconstruccion-personal-shakira-las-mujeres-lloran-album-que-marca-regreso-20240322_3211478 La reconstrucción personal de Shakira en 'Las Mujeres Ya No Lloran', el álbum que marca su regreso]&lt;/ref&gt; Afterwards, Shakira embarked on a world tour called the ''Las Mujeres Ya No Lloran World Tour'' (2025–2026), receiving critical praise and commercial success, with more than 350 million dollars grossed.&lt;ref&gt;[https://www.billboard.com/pro/shakira-highest-grossing-latin-tour-guinness-record/ Shakira Sets Record for Highest-Grossing Latin Tour of All Time]&lt;/ref&gt;

Shakira is one of the best-selling musical artists of all time, having sold more than 95 million records worldwide.&lt;ref&gt;[https://news.epson.com/news/shakira-latin-america-brand-ambassador Epson and Global Music Superstar Shakira Partner to Take Latin America by Storm | Epson US]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.billboard.com/music/latin/shakira-billboard-latin-woman-of-the-year-1235313382/ Shakira Is Billboard's First 'Latin Woman of the Year']&lt;/ref&gt; She has many number-one singles in the United States and worldwide, four Grammy Awards, and fifteen Latin Grammy Awards.&lt;ref&gt;[https://www.grammy.com/artists/shakira/17393 Shakira | Artist | GRAMMY.com]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.latingrammy.com/en/artists/shakira/22743-01 Shakira | Artist | LatinGRAMMY.com]&lt;/ref&gt; Shakira was included in Forbes' annual lists of the highest-paid women in music.&lt;ref&gt;[https://www.forbes.com/profile/shakira-mebarak/ Shakira Mebarak]&lt;/ref&gt; Her acclaimed performance in the 2020 Super Bowl halftime (with Jennifer Lopez) is one of the most-watched in history.&lt;ref&gt;[https://www.billboard.com/music/awards/j-lo-shakira-emmy-nomination-highlights-9425279/ J.Lo &amp; Shakira Land Emmy Nods for Their Super Bowl Halftime Show &amp; Other Nomination Highlights]&lt;/ref&gt; Outside of music, she founded the Fundación Pies Descalzos for children's education in Colombia,&lt;ref&gt;[https://holrmagazine.com/shakiras-new-school-project-changing-lives-in-catatumbo/ Shakira's New School Project: Changing Lives in Catatumbo -]&lt;/ref&gt; voiced Gazelle in the film ''Zootopia'' (2016) and the sequel ''Zootopia 2'' (2025),&lt;ref&gt;[https://deadline.com/2025/11/shakira-zootopia-2-music-video-gazelle-zoo-song-1236615726/ Shakira's 'Zoo' Song Gets Music Video Ahead Of 'Zootopia 2']&lt;/ref&gt; and served as a judge on the program ''The Voice'' from 2013 to 2014.&lt;ref&gt;[https://uk.news.yahoo.com/shakira-leave-voice-just-one-season-185320999.html Shakira to leave The Voice after just one season - Yahoo News UK]&lt;/ref&gt; She is also one of the most followed on social media, with more than 90 million followers.&lt;ref&gt;[https://www.infobae.com/tecno/2026/01/01/shakira-la-reina-de-las-redes-sociales-122-millones-en-facebook-y-941-millones-en-instagram/ Shakira, la reina de las redes sociales: 122 millones en Facebook y 94,1 millones en Instagram - Infobae]&lt;/ref&gt;

== Discography ==

=== Studio albums ===

* ''Magia'' (1991)
* ''Peligro'' (1993)
* ''Pies Descalzos'' (1995)
* ''Dónde Están los Ladrones?'' (1998)
* ''Laundry Service'' (2001)
* ''Fijación Oral, Vol. 1'' (2005)
* ''Oral Fixation, Vol. 2'' (2005)
* ''She Wolf'' (2009)
* ''Sale el Sol'' (2010)
* ''Shakira'' (2014)
* ''El Dorado'' (2017)
* ''Las Mujeres Ya No Lloran'' (2024)

=== Live albums ===

* ''MTV Unplugged'' (2000)
* ''Live &amp; off the Record'' (2004)
* ''Oral Fixation Tour'' (2007)
* ''Live from Paris'' (2011)
* ''Shakira in Concert: El Dorado World Tour'' (2019)
* ''Anniversary: Oral Fixation (20th) and Pies Descalzos (30th) Live'' (2025)

== References ==
&lt;references /&gt;</text>
      <sha1>5e2er0lkxzmbjz5m9apb50cpncpnryh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಯೂಟ್ಯೂಬ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21664</id>
    <revision>
      <id>1373658</id>
      <parentid>1360806</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T08:10:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-29831-89</username>
        <id>99476</id>
      </contributor>
      <origin>1373658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94601" sha1="3x2q8yl7vjxy5595jgujp97mcz5b9jv" xml:space="preserve">Monday notes from Mahakal sir{{Infobox website
|logo=YouTube 2024.svg
|logocaption=೨೦೨೪ರ ನಂತರದ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಿಹ್ನೆ
|screenshot=Youtube Homepage.jpg
|collapsible=Automatic
|collapsetext=ಮುಖಪುಟ
|caption=ಡಾರ್ಕ್ ಮೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಮುಖಪುಟ
|url=https://www.youtube.com
|slogan=Broadcast Yourself
|type=ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ
|registration=ಐಚ್ಛಿಕ
|language=ಆಂಗ್ಲ
|num_users={{increase}} ೨೦೩ ಕೋಟಿ
|content_license=ಪ್ರಮಾಣಿತ ಪರವಾನಗಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಕಾಮನ್
|programming language=ಪೈಥಾನ್, ಸಿ++, ಜಾವಾ, ಜಾವಾಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್, ಗೋ, ಗಿಸ್(Guice)
|owner=ಆಲ್ಫಾಬೆಟ್ ಇಂಕ್.
|launch_date=ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೪, ೧೯೯೧
|revenue={{increase}} ೧೯೮೦ ಕೋಟಿ ಡಾಲರ್(೨೦೨೦ರಲ್ಲಿ)&lt;ref&gt;https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1652044/000165204421000010/goog-20201231.htm&lt;/ref&gt;
|alexa=೨&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.alexa.com/siteinfo/youtube.com |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-05-19 |archive-date=2018-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226173459/https://www.alexa.com/siteinfo/youtube.com |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| Not required to watch most videos; required for certain tasks such as uploading videos, viewing flagged (18+) videos, creating playlists, liking or disliking videos, and posting comments
}}
'''ಯೂಟ್ಯೂಬ್'''  ಒಂದು [[ವೀಡಿಯೊ ಸಮೂಹ ಸಂಸ್ಥೆ|ವೀಡಿಯೋ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ]] [[ವೆಬ್‌ಸೈಟ್|ಜಾಲತಾಣ]]ವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ [[ವೀಡಿಯೊ|ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು]] ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. [[ಪೇಪಾಲ್|PayPal]]ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಮೂವರು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಅನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 2004ನಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web | title=Surprise! There's a third YouTube co-founder|author=Hopkins, Jim| publisher = [[USA Today]]| url =http://www.usatoday.com/tech/news/2006-10-11-youtube-karim_x.htm|accessdate= 2008-11-29 }}&lt;/ref&gt;  ನವೆಂಬರ್ 2006ನಲ್ಲಿ, '''ಯೂಟ್ಯೂಬ್ LLC''' ಯನ್ನು Google Inc. ಕಂಪನಿಯು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಾಲರ್|$]] 1.65 ಬಿಲಿಯನ್‌ಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಈಗ ಅದು Googleನ [[ಸಹಾಯಕ|ಉಪಾಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ]] ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಕಂಪನಿ [[ಸ್ಯಾನ್ ಬ್ರುನೋ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ|ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯದ ಸ್ಯಾನ್ ಬ್ರೂನೊದಲ್ಲಿ]] ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು [[ಫ್ಲಾಶ್ ವೀಡಿಯೊ|ಅಡೋಬ್ ಫ್ಲಾಶ್ ವೀಡಿಯೊ]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ [[ಬಳಕೆದಾರರು-ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಅಂಶ|ಬಳಕೆದಾರ-ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಹಲವು ಬಗೆಯ ವೀಡಿಯೋ ವಿಷಯಗಳನ್ನು]] ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಚಲನಚಿತ್ರ|ಚಲನಚಿತ್ರದ]] ತುಣುಕುಗಳು, [[ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ|ಟಿವಿ]] ತುಣುಕುಗಳು ಮತ್ತು [[ಸಂಗೀತದ ವೀಡಿಯೊಗಳು|ಸಂಗೀತದ ವೀಡಿಯೋ]] ಸೇರಿದಂತೆ [[ವೀಡಿಯೊ ಬ್ಲಾಗಿಂಗ್|ವೀಡಿಯೋ ಬ್ಲಾಗಿಂಗ್]] ಹಾಗೂ ಚಿಕ್ಕ ಗಾತ್ರದ ಸ್ವತಂತ್ರ ವೀಡಿಯೋಗಳಂತಹ ಹವ್ಯಾಸಿ ವಿಷಯಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬಳಕೆದಾರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಪಾಲುದಾರರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿ [[CBS]],[[BBC]],[[ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಗ್ರೂಪ್|UMG]]ಯಂತಹ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಸಂಘಗಳು ಅವರದೇ ಆದ ಕೆಲವು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಜಾಲತಾಣದ ಮೂಲಕ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web | title=BBC strikes Google-YouTube deal|author=Weber, Tim| publisher = [[BBC]]| url =http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/6411017.stm|accessdate= 2009-01-17 }}&lt;/ref&gt;

ನೋಂದಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದ ಬಳಕೆದಾರರು ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಬರೀ ನೊಡಬಹುದು. ಆದರೆ, ನೋಂದಣೆ ಆದ ಬಳಕೆದಾರರು ಮಿತಿ ಇಲ್ಲದಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ  ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಪರವಾನಗಿ ಇದೆ. ಯಾವುದಾದರೂ ವೀಡಿಯೋಗಳು ವಯಸ್ಕರ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಾಗ, ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ನೋಂದಣಿಯಾದ 18 ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿರುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. [[ಮಾನಭಂಗ|ಅವಮಾನ]], [[ಅಶ್ಲೀಲ ವಿಷಯಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯ|ಅಶ್ಲೀಲ ವಿಷಯಗಳ ನಿರೂಪಣೆ]], [[ಕಾಪಿರೈಟ್ ಉಲ್ಲಂಘನೆ|ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳು]] ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ವಿಷಯಗಳ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದನ್ನು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ [[ಸೇವೆಯ ಶರತ್ತುಗಳು|ಸೇವಾ ನಿಬಂಧನೆಗಳು]] ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತವೆ. ನೋದಣೆಯಾದ ಬಳಕೆದಾರರ ಖಾತೆಯನ್ನು &quot;ಚ್ಯಾನಲ್ಸ್&quot; ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;guidelines&quot;&gt;{{cite web |author=| url = http://youtube.com/t/community_guidelines| title = YouTube Community Guidelines | publisher = YouTube| accessdate = 2008-11-30}}&lt;/ref&gt;
{{TOClimit|limit=3}}

== ಕಂಪನಿಯ ಇತಿಹಾಸ ==
[[ಚಿತ್ರ:901cherryave.jpg|thumb|right|ಸ್ಯಾನ್ ಬ್ರುನೋ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ  ಯುಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಈಗಿನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಾಲಯ.]]
ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಅನ್ನು [[ಚಡ್ ಹರ್‌ಲೆ|ಚ್ಯಾಡ್ ಹರ್ಲಿ]], [[ಸ್ಟೀವ್ ಚೆನ್(ಯುಟ್ಯೂಬ್)|ಸ್ಟೀವ್ ಚಾನ್]] ಮತ್ತು [[ಜಾವೇದ್ ಕರಿಂ|ಜಾವೆದ್ ಕರೀಮ್‌ರವರು]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಮೂವರು ಮೊದಲು [[ಪೇಪಾಲ್|PayPal]] ಕಂಪನಿಯ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;usatoday&quot;&gt;{{cite web | url = http://www.usatoday.com/tech/news/techinnovations/2005-11-21-video-websites_x.htm | title = Video websites pop up, invite postings | work = [[USA Today]] | date = 2005-11-21 | accessdate = 2006-07-28 | last = Graham | first = Jefferson}}&lt;/ref&gt; ಹರ್ಲಿರವರು ವಿನ್ಯಾಸ ಕುರಿತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು [[ಪೆನ್ನ್‌ಸಿಲ್ವಾನಿಯದ ಇಂಡಿಯಾನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಪೆನಿಸಿಲ್ವೇನಿಯಾದ ಇಂಡಿಯಾನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ]] ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಚ್ಯಾನ್ ಹಾಗೂ ಕರೀಮ್‌ರವರು [[ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ|ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್]] ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು [[ಅರ್ಬನ್-ಕ್ಯಾಪೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನೋಇಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ಉರ್ಬ್ಯಾನಾ-ಶಾಂಪೇನ್‌ನ ಇಲ್ಲೆನೋಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ]] ಪಡೆದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=YouTube: Sharing Digital Camera Videos |publisher=[[University of Illinois at Urbana-Champaign]] |url=http://www.cs.uiuc.edu/news/articles.php?id=2006Feb3-126 |accessdate=2008-11-29 |archive-date=2009-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090111223210/http://www.cs.uiuc.edu/news/articles.php?id=2006Feb3-126 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಲ ಪ್ರಚಲಿತಗೊಂಡ ಒಂದು ಕಥೆಯ ಅನುಸಾರ, ಚಾನ್‌ರವರ [[ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ|ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ]]ದ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಊಟದ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಅವರು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲ್ಲು ಕಷ್ಟ ಎದುರಿಸಿದ ನಂತರ, ಅದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಚ್ಯಾಡ್ ಹರ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀವ್ ಚಾನ್‌ರವರು 2005ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಜಾವೆದ್ ಕರೀಮ್‌ರವರು ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಹಾಜಿರಿರಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅವರು ಈ ಘಟನೆ ನಡೆದಿರುವುದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಮತ್ತು ಚ್ಯಾಡ್ ಹರ್ಲಿರವರ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆ ಪ್ರಕಾರ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಶೋಧದ ಯೋಜನೆ ರಾತ್ರಿ ಊಟದ ಕೂಟದ ನಂತರ ಆಯಿತು ಎಂಬ ಕತೆಯು, &quot; ಪ್ರಾಯಶಃ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಗಳ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಬೆಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಸುಲಭವಾಗಿ ಜನರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವಂತ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೆಣೆಯಲಾಗಿದೆ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web| title=The Gurus of YouTube| author=Cloud, John| publisher=[[Time Magazine]]| url=http://www.time.com/time/printout/0,8816,1570721,00.html| accessdate=2008-11-29| archive-date=2007-02-19| archive-url=https://web.archive.org/web/20070219222540/http://www.time.com/time/printout/0%2C8816%2C1570721%2C00.html| url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಸಾಹಸದಿಂದ ಕೂಡಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಾದ ಯೂಟ್ಯೂಬ್, ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ [[ಸೆಕ್ಯುಯ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್|ಸೆಕೋಯಾ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್]] ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನವೆಂಬರ್ 2005 ಮತ್ತು ಏಪ್ರಿಲ್ 2006ನ ನಡುವೆ, US $ 11.5 ಮಿಲಿಯನ್‌ರಷ್ಟು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web | title=Venture Firm Shares a YouTube Jackpot|author=Miguel Helft and Matt Richtel| publisher = [[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |url=https://www.nytimes.com/2006/10/10/technology/10payday.html|accessdate= 2008-11-30 }}&lt;/ref&gt; ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿ [[ಸ್ಯಾನ್ ಮಟೆಯೊ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ|ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನೀಯಾದ ಸ್ಯಾನ್ ಮ್ಯಾಟೆಯೊ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು [[ಪಿಜ್ಜಾ|ಪಿಜ್ಜೇರಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಜಪಾನಿನ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ|ಜಪಾನಿ ಉಪಾಹಾರಗ್ರಹದ]] ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web | title=Ready for Its Close-Up|author=Sara Kehaulani Goo| publisher = [[Washington Post]]| url =http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/10/06/AR2006100600660.html|accessdate= 2008-11-29 }}&lt;/ref&gt; &lt;code&gt;www.youtube.com&lt;/code&gt; ಎಂಬ [[ಡೊಮೈನ್‌ ಹೆಸರು|ಡೋಮೆನ್ ಹೆಸರು]] ಫೆಬ್ರವರಿ 15,2005 ರಂದು ಚಾಲ್ತಿಗೆ ಬಂದಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://whois.domaintools.com/youtube.com| title = Whois Record for &lt;code&gt;www.youtube.com&lt;/code&gt; | accessdate = 2009-04-01 | work = | publisher =DomainTools }}&lt;/ref&gt; ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಮೋದಲ ವೀಡಿಯೋಗೆ &quot;''ಮಿ ಎಟ್ ದ ಝೂ'' &quot; ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು [[ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಗೋ ಮೃಗಾಲಯ|ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯೇಗೊ ಝೂ]]ನಲ್ಲಿರುವ ಶೋಧಕ ಜಾವೆದ್ ಕರೀಮ್‌ನನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=YouTube: Overnight success has sparked a backlash|author=Alleyne, Richard| publisher = [[Daily Telegraph]]| url =http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/2480280/YouTube-Overnight-success-has-sparked-a-backlash.html|accessdate= 2009-01-17 }}&lt;/ref&gt; ಈ ವೀಡಿಯೋವನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 23,2005 ರಂದು ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಈಗ ಕೂಡ ಇದನ್ನು ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://youtube.com/watch?v=jNQXAC9IVRw|title=Me at the zoo|publisher=YouTube|date=2005-04-23|accessdate=2009-08-03}}&lt;/ref&gt;

ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಮೇ 2005ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಅದರ ಜಾಲತಾಣದ [[ಬೀಟಾ ಪರೀಕ್ಷೆ|ಬೀಟಾ ಟೆಸ್ಟ್‌]]ನ್ನು ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಆರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ನವೆಂಬರ್ 2005ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.  ಆನಂತರದಲ್ಲಿ ಈ ಜಾಲತಾಣವು ಭರದಿಂದ ಬೆಳೆಯಿತು. ಜುಲೈ 2006ರಲ್ಲಿ ಈ ಕಂಪನಿಯು ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ 65,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಸ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿದಿನ ಈ ತಾಣಕ್ಕೆ 100 ಮಿಲಿಯನ್ ವೀಡಿಯೋ ವಿಕ್ಷಣೆಗಳು ದೊರಕುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=YouTube serves up 100 million videos a day online |url=http://www.usatoday.com/tech/news/2006-07-16-youtube-views_x.htm |work= |publisher= [[USA Today]]|date=2006-07-16 |accessdate=2008-11-29}}&lt;/ref&gt; [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಶೋಧನೆ]] ಕಂಪನಿ [[ಕಾಂಸ್ಕೋರ್|comScore]]ನ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್|ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ]] ಆನ್‌ಲೈನ್ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಂಪನಿಯ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲು]] ಸುಮಾರು ಶೇಖಡಾ 43ರಷ್ಟು ಇದ್ದು, ಜನವರಿ 2009ರಲ್ಲಿ ಆರು ಬಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಾ ಹೆಚ್ಚು ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web| title =YouTube Surpasses 100 Million U.S. Viewers for the First Time| author =| publisher =[[comScore]]| url =http://www.comscore.com/press/release.asp?press=2741| accessdate =2009-03-05| archive-date =2009-03-05| archive-url =https://web.archive.org/web/20090305143750/http://www.comscore.com//press//release.asp?press=2741| url-status =dead}}&lt;/ref&gt; ಪ್ರತಿ ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ 20 ಘಂಟೆಯ ಹೊಸ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಈ ಜಾಲತಾಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ  ಮುಕ್ಕಾಲರಷ್ಟು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ದೇಶದ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web | title=Zoinks! 20 Hours of Video Uploaded Every Minute!|author=Junee, Ryan|date = 2009-05-20| publisher =YouTube |url = https://www.youtube.com/blog?entry=on4EmafA5MA|accessdate= 2009-05-26}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | title = Eric Schmidt, Princeton Colloquium on Public &amp; Int'l Affairs|author=| publisher = YouTube| url = https://www.youtube.com/watch?v=9nXmDxf7D_g#t=14m52s|accessdate= 2009-06-01 }}&lt;/ref&gt; 2007ರಲ್ಲಿನ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ [[ಬ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಡ್ತ್‌ (ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್)|ಬ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಡ್ತ್]] ಬಳಕೆ 2000 ದ ಇಡೀ [[ಅಂತರಜಾಲ]] ಬಳಕೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಕೂಡ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web| title = Web could collapse as video demand soars| author = | publisher = [[Daily Telegraph]]| url = http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2008/04/07/nweb107.xml| accessdate = 2008-04-21| archive-date = 2008-04-08| archive-url = https://web.archive.org/web/20080408010707/http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=%2Fnews%2F2008%2F04%2F07%2Fnweb107.xml| url-status = dead}}&lt;/ref&gt; ಮಾರ್ಚ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಡ್ತ್‌ನ ಬೆಲೆ ಒಂದು ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು US$1 ಮಿಲಿಯನ್  ‍ರಷ್ಟು ಇತ್ತು ಎಂದು ಎಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;Moneyclip&quot;&gt;{{cite news|first=Yi-Wyn|last=Yen|date=2008-03-25|url=http://techland.blogs.fortune.cnn.com/2008/03/25/youtube-looks-for-the-money-clip|title=YouTube Looks For the Money Clip|accessdate=2008-03-26|archive-date=2010-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20100117010826/http://techland.blogs.fortune.cnn.com/2008/03/25/youtube-looks-for-the-money-clip/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  Google,[[Yahoo!]] ಮತ್ತು [[ಫೆಸ್‍ಬುಕ್|Facebook]] ನಂತರ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂದು [[ಅಲೆಕ್ಸಾ ಅಂತರಜಾಲ|Alexa]] ದರ್ಜೆ ನೀಡಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web| title = Alexa Traffic Rank for YouTube (three month average)| author = | publisher = [[Alexa Internet]]| url = http://www.alexa.com/siteinfo/youtube.com| accessdate = 2009-08-26| archive-date = 2016-08-07| archive-url = https://web.archive.org/web/20160807013431/http://www.alexa.com/siteinfo/youtube.com| url-status = dead}}&lt;/ref&gt;

&lt;code&gt;www.youtube.com&lt;/code&gt; ಹೆಸರಿನ ಆಯ್ಕೆಯಿಂದ ಕೆಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳುಂಟಾದವು. ಏಕೆಂದರೆ, ಈ ಹೆಸರಿಗೆ ಹೋಲುವ ಇನ್ನೊಂದು ಜಾಲತಾಣ &lt;code&gt;www.utube.com&lt;/code&gt; ಇದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಇತ್ತು. ನಿಯಮಿತವಾಗಿ YouTube ನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ utube ಗೆ ಬರುವ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗತೊಡಗಿದಾಗ,  [[ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಟ್ಯೂಬ್ &amp;amp; ರೊಲ್‍ಫಾಮ್ ಎಕ್ಯುಪ್‌ಮೆಂಟ್|Universal Tube &amp;amp; Rollform Equipment]] ಜಾಲತಾಣದ ಮಾಲಿಕರು, ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಮೇಲೆ ನವೆಂಬರ್ 2006ನಲ್ಲಿ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದರು. ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಟ್ಯೂಬ್ ಆನಂತರ ತನ್ನ ಜಾಲತಾಣದ ಹೆಸರನ್ನು &lt;code&gt;www.utubeonline.comಗೆ&lt;/code&gt;  ಬದಲಾಯಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Help! YouTube is killing my business!|author=Zappone, Christian| publisher = [[CNN]]| url = http://money.cnn.com/2006/10/12/news/companies/utube/index.htm|accessdate= 2008-11-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| title = Utube sues YouTube| author = Blakely, Rhys| publisher = [[The Times]]| url = http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/media/article623050.ece| accessdate = 2008-11-29| archive-date = 2011-08-09| archive-url = https://web.archive.org/web/20110809135859/http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/media/article623050.ece| url-status = dead}}&lt;/ref&gt;

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2006ರಲ್ಲಿ, Google Inc. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ ಅನ್ನು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಾಲರ್|US$]]1.65 ಬಿಲಿಯನ್‌ ಹಣವನ್ನು ನೀಡಿ Google [[ಸಂಗ್ರಹ|ಸ್ಟಾಕ್]] ಮುಖಾಂತರ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಕುರಿತು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಈ ವ್ಯವಹಾರ ನವೆಂಬರ್ 13, 2006 ರಂದು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Google closes $A2b YouTube deal|author=[[Reuters]]| publisher = [[The Age]]| url = http://www.theage.com.au/news/Busness/Google-closes-A2b-YouTube-deal/2006/11/14/1163266548827.html|accessdate= 2008-11-29}}&lt;/ref&gt; ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿವರವಾದ ವೆಚ್ಚದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು Google ಒದಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಆದಾಯ 2007ರಲ್ಲಿ &quot;[[ವಸ್ತ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು (ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧನೆ ಮಾಡು)|ನಾಟ್ ಮೆಟಿರಿಯಲ್]]&quot; ಎಂದು ಖರ್ಚುವೆಚ್ಚದ ನೊಂದಣಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಅರ್ಥ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ತನ್ನ ಆದಾಯದ ವಿವರ ತಪ್ಪಾಗಿ ನೀಡಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;Moneyclip&quot; /&gt; ಜೂನ್ 2008ನಲ್ಲಿ [[ಫೋರ್ಬ್ಸ್‌|ಫೋರ್ಬ್ಸ್]] ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ಒಂದು ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ 2008ರ ಆದಾಯ US$200 ಮಿಲಿಯನ್ ಇದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಜಾಹಿರಾತಿನ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂತು.&lt;ref name=&quot;Forbes08&quot;&gt;{{cite news|first=Quentin|last=Hardy|coauthors=Evan Hessel|url=http://www.forbes.com/forbes/2008/0616/050.html|title=GooTube|publisher=Forbes.com|date=2008-05-22|work=[[Forbes Magazine]]|accessdate=2009-08-03}}&lt;/ref&gt;

ನವೆಂಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ,ಯೂಟ್ಯೂಬ್, [[MGM]], [[ಲಯನ್ಸ್ ಗೇಟ್ ಮನೊರಂಜನೆ|ಲೈಯನ್ಸ್ ಗೇಟ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್]] ಮತ್ತು [[CBS]] ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಇದರ ಅನುಸಾರ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೊತೆಗೆ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ಇದೆ. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ [[ಹುಲು|Hulu]] ದಂತಹ ಜಾಲತಾಣಗಳಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನೀಡುವುದಿತ್ತು, Hulu ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ [[NBC]],[[ಫಾಕ್ಸ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ|ಫಾಕ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ವಾಲ್ಟ್ ಡಿಸ್ನಿ ಸ್ಟೋಡಿಯ್ಸೊ ಮೋಶನ್ ಚಿತ್ರಗಳು|ಡಿಸ್ನಿಯ]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web | title = MGM to Post Full Films on YouTube|author=Brad Stone and Brooks Barnes| publisher = [[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]| url = https://www.nytimes.com/2008/11/10/business/media/10mgm.html?ref=technology|accessdate= 2008-11-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/04/30/AR2009043001853.html title=It's Official: Disney Joins News Corp., NBCU In Hulu; Deal Includes Some Cable Nets |accessdate=2009-04-30 |date=2009-04-30 |dateformat=dmy |author=Staci D. Kramer |work=paidContent.org}}&lt;/ref&gt;

== ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮ ==
[[ಚಿತ್ರ:Guitar youtube.png|right|thumb|ಜಿಯೊಂಗ್-ಹ್ಯುನ್ ಲಿಮ್ ನಿರ್ವಹಿಸಿರುವ ಪಚೆಲ್ಬೆಲ್‍ನ ಕೆನೆನ್‍ ಯುಟ್ಯೂಬ್‍ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ ವೀಡಿಯೊಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು.]]

2005ರಲ್ಲಿ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸರಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲು ಕೆಲವು ಅವಕಾಶಗಳಿದ್ದವು. ಬಳಸಲು ಸುಲಭವಾದ ತನ್ನ ಅಂತರಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನದಿಂದ ಯೂಟ್ಯೂಬ್, ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂತರಜಾಲ ಬಳಕೆದಾರನೂ ಕೇವಲ ಅಂತರಜಾಲ ಸಂಪರ್ಕದ ಸಹಾಯದಿಂದ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಆ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಕೆಲವೆ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಮಿಲಿಯಗಟ್ಟಲೆ ಜನರು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿತು.  ಹಲವಾರು ವಿಷಯಗಳ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ವೀಡಿಯೋ ಹಂಚಿಕೆಯು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ [[ಸೈಬರ್‌ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಅಂತರಜಾಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ]] ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ.

2006ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಿಸಿದ &quot;[[ಬಸ್ ಅಂಕಲ್]]&quot; ವೀಡಿಯೋವಿನ ಯಶಸ್ಸು ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಮಹತ್ತರ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. ಈ ವೀಡಿಯೋನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಯುವಕ ಮತ್ತು ಒರ್ವ ವೃದ್ಧರ ಮಧ್ಯ ಹಾಂಗ್‌ಕಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆವೇಶದ ವಾದವನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಮುಖ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Irate HK man unlikely Web hero|author=Bray, Marianne| publisher = [[CNN]]| url = http://edition.cnn.com/2006/WORLD/asiapcf/06/07/hk.uncle/|accessdate = 2008-05-28 }}&lt;/ref&gt; ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಇನ್ನೊಂದು ವೀಡಿಯೋ ''ಗಿಟಾರ್''.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=QjA5faZF1A8|title=guitar|date=2005-12-20|accessdate=2009-08-03|publisher=YouTube}}&lt;/ref&gt; ಇದರಲ್ಲಿ [[ಪಚೆಲ್ಬೇಲ್‌ನ ಕೆನಾನ್|ಪಚ್ಚೆಲ್‌ಬೆಲ್ಸ್ ಕ್ಯಾನನ್‌ರವರ]] [[ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಗೀಟಾರ್|ವಿದ್ಯುತ್ ಗಿಟಾರನ್ನು]] ನುಡಿಸುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ನುಡಿಸುವವರ ಹೆಸರನ್ನು ವೀಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಮಿಲಿಯಗಟ್ಟಲೆ ಜನರು ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ, &quot;''[[ದಿ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌|ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'' &quot; ಪತ್ರಿಕೆಯು ಆ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ 23 ವರ್ಷದ [[ಜಿಯೊಂಗ್-ಹ್ಯುನ್ ಲಿಮ್|ಜೆಯೋಂಗ್-ಹ್ಯೂನ್ ಲಿಮ್]] ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು. ಇವರು ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಶಯನಗೃಹದಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿದರು.&lt;ref name=&quot;nyt-heff&quot;&gt;{{cite news|last = Heffernand|first=Virginia|title= Web Guitar Wizard Revealed at Last|publisher =[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]|date = 2006-08-27
|url=https://www.nytimes.com/2006/08/27/arts/television/27heff.html?ei=5088&amp;en=5b993ce30a7b7039&amp;ex=1314331200&amp;partner=rssnyt&amp;emc=rss&amp;pagewanted=all|accessdate =2007-07-02}}&lt;/ref&gt;

ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ಗೆ 2008ರ [[ಜಾರ್ಜ್ ಫಾಸ್ಟರ್ ಪಿಬಾಡಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಜಾರ್ಜ್ ಫೋಸ್ಟರ್ ಪೀಬಾಡಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ದೊರಕಿತು,ಮತ್ತು ಇದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದಲ್ಲದೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೂಡ ನೀಡುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು &quot;ಎ ಸ್ಪೀಕರ್ಸ್ ಕಾರ್ನರ್&quot; ಎಂದು ಪ್ರಮಾಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.peabody.uga.edu/news/event.php?id=59|title=Complete List of 2008 Peabody Award Winners|date=2009-04-01|publisher=Peabody Awards, University of Georgia|accessdate=2009-04-01|archive-date=2009-06-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20090608125014/http://www.peabody.uga.edu/news/event.php?id=59|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.ajc.com/services/content/printedition/2009/04/02/peabody0402.html|title=Peabody honors CNN, TMC|last=Ho|first=Rodney|date=20009-04-02|publisher=[[Atlanta Journal-Constitution]]|accessdate=2009-04-14|archiveurl=https://archive.today/20120728150636/http://www.ajc.com/services/content/printedition/2009/04/02/peabody0402.html|archivedate=2012-07-28|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ಟೀಕೆಗಳು ==

=== ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯದ ವಸ್ತುಗಳು ===
ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೀಡಿಯೋಗಳು [[ಕಾಪಿರೈಟ್|ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯದ]] ಕಾನೂನನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಗಿದೆ.  ವೀಡಿಯೋ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ, ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿ ಸಲ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:
&lt;blockquote&gt; ಯಾವುದೇ TV ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೋ, ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿ ಅಥವಾ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಸೇರಿಸಬಾರದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀವೇ ಸ್ವತಃ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ನೀವು ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯದ ಸಲಹೆಯ ಪುಟ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ವಿವರಣೆಯ ಪುಸ್ತಕದ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ವೀಡಿಯೋ ಇನ್ನಿತರರ ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/features/rhodri-marsden-why-did-my-youtube-account-get-closed-down-1770618.html|title=Why did my YouTube account get closed down?|work=[[The Independent]]|first=Rhodri|last=Marsden|date=2009-08-12|accessdate=2009-08-12}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;
ಈ ಸೂಚನೆ ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೂಡ,ಇನ್ನು ಹಲವು ಅನಧಿಕೃತ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ದೂರದರ್ಶನದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೋಗಳಿಂದ ಮುದ್ರಿಸಿದ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಯಾವುದೇ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡುವ ಮುಂಚೆ ವೀಕ್ಷಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯದ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ [[ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಿಲೆನಿಯಮ್ ಕಾಪಿರೈಟ್ ಆಕ್ಟ್|ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಿಲೇನಿಯಮ್ ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯ  ಕಾಯ್ದೆ]] ಅಂತರ್ಗತದಲ್ಲಿ ಸೂಚನೆ-ಪತ್ರ ಕಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯದ ವಸ್ತುಗಳ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಆಪಾದಿಸಿ ಈಗಾಗಲೇ [[ವಿಯಾಕಾಮ್‌|Viacom]],[[ಮಾದ್ಯಮಸಾಧನ|Mediaset]] ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ [[ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‌|ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‌ಗಳಂಹ]] ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Viacom will sue YouTube for $1bn|author=| publisher = [[BBC News]]| url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/6446193.stm|accessdate= 2008-05-26 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Mediaset Files EUR500 Million Suit Vs Google's YouTube |url=http://money.cnn.com/news/newsfeeds/articles/djf500/200807301025DOWJONESDJONLINE000654_FORTUNE5.htm |date=30 July 2008 |publisher=[[CNNMoney.com]] |accessdate=19 August 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| title = Premier League to take action against YouTube| author = | publisher = [[Daily Telegraph]]| url = http://www.telegraph.co.uk/sport/main.jhtml?xml=/sport/2007/05/05/ufnrup05.xml| accessdate = 2008-05-24| archive-date = 2008-05-17| archive-url = https://web.archive.org/web/20080517031948/http://www.telegraph.co.uk/sport/main.jhtml?xml=%2Fsport%2F2007%2F05%2F05%2Fufnrup05.xml| url-status = dead}}&lt;/ref&gt; US$1 ಬಿಲಿಯನ್‌ರಷ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ತಮಗಾದ[[ಹಾನಿಗಳು|ಹಾನಿಯನ್ನು]] ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ಗೆ ಕೇಳಿದ Viacom ನ ಪ್ರಕಾರ, ಇವರ ಸಂಸ್ಥೆಯ 150,000ರಷ್ಟು ಅನಾಧಿಕೃತ ತುಣುಕುಗಳು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚರಿಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ 1.5 ಬಿಲಿಯನ್‌ರಷ್ಟು ಸಲ ವೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರವಾಗಿ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ನ ಮಾಲೀಕರು, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಬಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ವಿಷಯ-ವಸ್ತುಗಳ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕೃತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ತಾವು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.  Viacom ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹಾಕಿದ ಕಾರಣ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೀಡಿಯೋ ID ಎಂಬ ಒಂದು ಕ್ರಮವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಇದು ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯವಿರುವ ವಸ್ತುಗಳ ದತ್ತಾಂಶದಲ್ಲಿನ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆಯೆ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಮದ ಗುರಿ ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯದ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು.&lt;ref&gt;{{cite web | title = YouTube law fight 'threatens net' |author=| publisher = [[BBC News]]| url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/technology/7420955.stm|accessdate= 2008-05-28 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | title = What is YouTube's Video Identification tool?|author=| publisher = YouTube| url = http://www.google.com/support/youtube/bin/answer.py?answer=83766&amp;hl=en-uk|accessdate= 2008-05-27 }}&lt;/ref&gt;

ಆಗಸ್ಟ್ 2008ರಲ್ಲಿ U.S. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು, ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯದ ಮಾಲೀಕರು ಯಾವುದೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಿಶಯವಸ್ತುವನ್ನು ಹಾಗೆಯೆ ತೆಗೆಯಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸಬಾರದು, ಮೊದಲು ಆ ಪ್ರಸಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ವಿಷಯವಸ್ತುವು [[ನ್ಯಾಯವಾದ ಉಪಯೋಗ|ಸದುಪಯೋಗ]]ದ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿದೆಯೇ ಎಂದು ಅನ್ವೇಷಿಸಬೇಕೆಂದು ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿತು. ಈ ಮೊಕದ್ದಮೆಯು [[ಗೆಲ್ಲಿಟ್ಜಿನ್,ಪೆನ್ನ್ಸಿಲ್ವನಿಯ|ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾದ ಗ್ಯಾಲೆಟ್ಸನ್‌ನ]] ಸ್ಟೆಫ್ಯಾನಿ ಲೆಂಝ್‌ರವರು ತಮ್ಮ 13 ತಿಂಗಳು ವಯಸ್ಸಿನ ಮಗನ 29 ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ವೀಡಿಯೋವನ್ನು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದ ಕುರಿತಾಗಿತ್ತು, ಈ [[ಮನೆ ವೀಡಿಯೊ|ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ವೀಡಿಯೋದಲ್ಲಿ]] ಆ ಮಗುವು [[ಪ್ರಿನ್ಸ್ (ಸಂಗೀತಗಾರ)|ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ರವರ]] ಹಾಡು &quot;[[ಲೆಟ್‍ ನ ಗೋ ಕ್ರೇಜಿ|ಲೆಟ್ಸ್ ಗೋ ಕ್ರೇಜಿ]]&quot; ಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಕುಣಿಯುತ್ತಿದ್ದ.&lt;ref&gt;{{cite news |first= |last= |authorlink= |coauthors= |title=Woman can sue over YouTube clip de-posting |url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2008/08/20/MNU412FKRL.DTL |quote= |work=[[San Francisco Chronicle]] |date=2008-08-20 |accessdate=2008-08-25 |archive-date=2012-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120305184744/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2008/08/20/MNU412FKRL.DTL |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== ಗೋಪ್ಯತೆ ===
ಜುಲೈ 2008ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವು [[ವಿಯಾಕಾಮ್‌|Viacom]]ದ ಪರವಾಗಿ ಆಯಿತು, ಮತ್ತು ಇದರ ಅನುಸಾರ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ತನ್ನ ಜಾಲತಾಣದ ಪ್ರತಿ ಬಳಕೆದಾರರ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಅಭ್ಯಾಸದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು Viacom‍ ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬಳಕೆದಾರರ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅವರ [[IP ವಿಳಾಸ]] ಮತ್ತು ಲಾಗಿನ್ ಹೆಸರುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದಲೇ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಾದ್ದರಿಂದ ಆ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕಾಗುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಸಮಸ್ಯೆ ತಲೆದೋರಿತು.   ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು [[ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಫ್ರಾಂಟೈರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್|ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಫ್ರಂಟಿಯರ್ ಫೌಂಡೇಷನ್‌ನವರು]] ಟೀಕಿಸಿ ಈ ಆದೇಶ &quot;ಗೋಪ್ಯತೆಯ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಹಿನ್ನಡೆ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Google must divulge YouTube log|author=| publisher = [[BBC News]]| url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/technology/7488009.stm|accessdate= 2008-07-03 }}&lt;/ref&gt; U.S. ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ [[ಲೂಯಿಸ್ ಸ್ಟಾನ್ಟನ್|ಲೋಯಿಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಟನ್‌ರವರು]] ಈ ಗೋಪ್ಯತೆಯ ವ್ಯಾಕುಲತೆ ಬರಿ &quot;ಊಹಾತ್ಮಕ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದರು ಮತ್ತು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ಗೆ [[ಟೆರಾಬೈಟ್|ಟೆರಾಬೈಟ್‍ರಷ್ಟು]] ಗಾತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ 12 ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಹೇಳಿದರು. ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ತನ್ನ [[ಹುಡುಕುವ ಯಂತ್ರ (ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ )|ಹುಡುಕಾಟ ಎಂಜಿನ್‌ನ]] [[ಮೂಲ ಸಂಕೇತ|ಸೋರ್ಸ ಕೋಡ್]] ತನಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂಬ Viacom ನ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾದ ಸ್ಟ್ಯಾಂಟನ್‌ವರು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಯಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite web| title = YouTube ordered to reveal its viewers| author = | publisher = [[CNN]]| url = http://edition.cnn.com/2008/TECH/biztech/07/03/youtubelawsuit.ap/index.html| accessdate = 2008-07-04| archive-date = 2008-07-07| archive-url = https://web.archive.org/web/20080707013321/http://edition.cnn.com/2008/TECH/biztech/07/03/youtubelawsuit.ap/index.html| url-status = dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | title = Google Told to Turn Over User Data of YouTube|author=Helft, Miguel| publisher = [[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]| url = https://www.nytimes.com/2008/07/04/technology/04youtube.html?bl&amp;ex=1215230400&amp;en=2144c0053de49341&amp;ei=5087%0A|accessdate= 2008-07-04 }}&lt;/ref&gt;

=== ಅಸೂಕ್ತವಾದ ವಿಷಯ ===
ತಾವು ಪ್ರಸರಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೆಲವು ವೀಡಿಯೋಗಳಲ್ಲಿ ಅವಮಾನಕರ ವಿಷಯಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ [[ಸೇವೆಯ ಶರತ್ತುಗಳು|ಸೇವಾ ನಿಯಮಗಳು]] ಯಾವುದೆ ಅಸೂಕ್ತ ಎನಿಸಿದ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದರೂ ಸಹಾ, ಅದು ಪ್ರತಿ ವೀಡಿಯೋ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಹೋಗುವ ಮುಂಚೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ.   ವಿವಾದದ ವೀಡಿಯೋಗಳಲ್ಲಿ [[ಹೊಲೊಕೌಸ್ಟ್‌ ನಿರಾಕರಣೆ|ಹೊಲೊಕಾಸ್ಟ್ ಡಿನಾಯಲ್]] ಮತ್ತು [[ಹಿಲ್ಸ್‌ಬರೋ ದುರಂತ|ದಿ ಹಿಲ್ಸಬರೊ ಅನಾಹುತ]]ಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಹಿಲ್ಸಬರೊ ಅನಾಹುತ ವೀಡಿಯೋ [[ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್|ಲಿವರ್‌ಪೂಲಿನ]] 96 ಫುಟ್‍ಬಾಲ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನೂಕುನುಗ್ಗಲಲ್ಲಿ ಸಾವಿಗೀಡಾದ 1989ರ ಘಟನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕುತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರಣವಿರಬೇಕೆಂದು ಊಹೆ.&lt;ref&gt;{{cite web | title =YouTube criticized in Germany over anti-Semitic Nazi videos|author=| publisher = [[Reuters]]| url = http://www.haaretz.com/hasen/spages/898004.html|accessdate= 2008-05-28 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | title =Fury as YouTube carries sick Hillsboro video insult|author=| publisher = icLiverpool| url = http://icliverpool.icnetwork.co.uk/0100news/0100regionalnews/tm_headline=fury-as-youtube-carries-sick-hillsboro-video-insult%26method=full%26objectid=18729523%26page=1%26siteid=50061-name_page.html|accessdate= 2008-05-24 }}&lt;/ref&gt;

ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಅಸೂಕ್ತ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಬಳಕೆದಾರರೇ ಗುರುತಿಸಿ ಚಿಹ್ನೆ ಹಾಕಬೇಕೆಂದು ಅವರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಮತ್ತು ಈ ಚಿಹ್ನೆ ಗುರುತುಪಡಿಸಿದ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಒಬ್ಬ ಉದ್ಯೋಗಿಯು ವೀಕ್ಷಿಸಿ, ಅದು ಜಾಲತಾಣದ [[ಸೇವೆಯ ಶರತ್ತುಗಳು|ಸೇವಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು]] ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.&lt;ref name=&quot;guidelines&quot; /&gt; ಜುಲೈ 2008ರಲ್ಲಿ, [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನ ಹೌಸ್‌ ಆಫ್‌ ಕಾಮನ್ಸ್‌|ಯುನಿಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನ ಸಾಮಾನ್ಯರ ಸಭೆಯ]] ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ ಸಮಿತಿಯು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ವೀಡಿಯೋ ಪಾಲಿಸಿಗಳ ವಿಧಾನದಿಂದ, ಅದು &quot;ಅಸಂತುಷ್ಟಗೊಂಡಿದೆ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿತು, ಮತ್ತು [[ಬಳಕೆದಾರರು-ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಅಂಶ|ಬಳಕೆದಾರರು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ವಿಷಯವಸ್ತುಗಳನ್ನು]] ನಡೆಸುವ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಆ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಪುನಃ ವೀಕ್ಷಿಸಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಆದರ್ಶ ರೂಢಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕೆಂದು ವಾದಿಸಿತು. ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರದಲ್ಲಿ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಹೇಳಿತು:&quot;ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಏನನ್ನು ಅನುಮತಿಸಬೇಕೆಂದು ಕಠಿಣ ಕಾಯಿದೆಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಯಾರೇ ಆದರೂ ಅಸೂಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳ ಕುರಿತಂತೆ ನಮ್ಮ 24/7ರ ಪರೀಕ್ಷಕ ತಂಡಕ್ಕೆ ವರದಿ ಒಪ್ಪುಸುವಂತಹ ವಿಧಾನವಿದೆ, ಮತ್ತು ಈ ತಂಡವು ವರದಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿಯತ್ತಾಗಿ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ. ನಾವು ನಮ್ಮ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಕಾಯದೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಪ್ರತಿ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನೇರ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿರುತ್ತೇವೆ. ನಮ್ಮ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವೀಡಿಯೋಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಈ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ದಾರಿಯ ಮೂಲಕ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಬೇಗನೇ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web| title = YouTube attacked by MPs over sex and violence footage| author = | publisher = [[Daily Telegraph]]| url = http://www.telegraph.co.uk/connected/main.jhtml?xml=/connected/2008/07/31/dlyoutube131.xml| accessdate = 2008-08-21| archive-date = 2008-08-07| archive-url = https://web.archive.org/web/20080807022353/http://www.telegraph.co.uk/connected/main.jhtml?xml=%2Fconnected%2F2008%2F07%2F31%2Fdlyoutube131.xml| url-status = dead}}&lt;/ref&gt;

== ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ==
[[ಚೀನಾ|ಚೈನಾ]],&lt;ref&gt;{{cite web | title =YouTube finally back online in China|author=Schwankert, Steven| publisher = PC Advisor| url =http://www.pcadvisor.co.uk/news/index.cfm?newsid=11198|accessdate= 2008-11-30 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=China 'blocks YouTube video site'|author=Sommerville, Quentin|publisher=BBC News|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/7961069.stm|accessdate=2009-03-24}}&lt;/ref&gt;[[ಮೊರಾಕೊ|ಮೊರೊಕ್ಕೋ]] &lt;ref&gt;{{cite web| title =YouTube shut down in Morocco| author =Richards, Jonathan| publisher =[[The Times]]| url =http://technology.timesonline.co.uk/tol/news/tech_and_web/article1859557.ece| accessdate =2008-11-30| archive-date =2011-08-09| archive-url =https://web.archive.org/web/20110809062407/http://technology.timesonline.co.uk/tol/news/tech_and_web/article1859557.ece| url-status =dead}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು [[ಥೈಲೆಂಡ್|ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಪ್ರವೇಶಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ತಡೆಗಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web | title =Thailand blocks access to YouTube|author=| publisher = [[BBC]]| url =http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/6528303.stm|accessdate= 2008-11-30 }}&lt;/ref&gt; [[ಮುಸ್ತಫಾ ಕೆಮಾಲ್ ಅಟಟುರಕ್|ಮುಸ್ತಫಾ ಕಮಾಲ್ ಅಟಾಟರ್ಕ್‌]]ನ ಕುರಿತಂತೆ ಒಂದು ಅವಮಾನಿತ ವೀಡಿಯೋವಿನ ವಾದವಿವಾದಗಳ ನಂತರ, ಸಧ್ಯದಲ್ಲಿ [[ತುರ್ಕಿ|ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ]] ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಅನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;gatekeepers&quot;&gt;{{cite news |first= |last= |author= Rosen, Jeffrey|coauthors= |title=Google’s Gatekeepers |url=https://www.nytimes.com/2008/11/30/magazine/30google-t.html?_r=1&amp;partner=rss&amp;emc=rss&amp;pagewanted=all |quote= |publisher=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |date=2008-11-30 |accessdate=2008-12-01 }}&lt;/ref&gt; ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಇದ್ದರು ಸಹ,[[ಟರ್ಕಿಯ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ|ಟರ್ಕಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ]] [[Recep Tayyip Erdoğan|ರಿಸೆಪ್ ಟಯಿಪ್ ಇಯಾರ್ಡೊಗಾನ]] ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಬಳಕೆ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಇತ್ತೆಂದು ಪತ್ರಕರ್ತರ ಬಳಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು, ಕಾರಣ ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಜಾಲತಾಣವನ್ನು [[ತೆರೆದ ಬದಲಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ|ಓಪನ್ ಪ್ರಾಕ್ಸಿ]] ಬಳಸಿ ಇನ್ನು ಕೂಡ ಬಳಸಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{cite web| title =Ban on YouTube proves virtual| author =Doğan News Agency| publisher =[[Hürriyet]]| url =http://arama.hurriyet.com.tr/arsivnews.aspx?id=10441126| accessdate =2008-11-30| archive-date =2008-12-05| archive-url =https://web.archive.org/web/20081205140251/http://arama.hurriyet.com.tr/arsivnews.aspx?id=10441126| url-status =dead}}&lt;/ref&gt;

ಡಿಸೆಂಬರ್ 3, 2006ರಲ್ಲಿ ಇದರಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಆಚಾರಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತ, [[ಇರಾನ್‌|ಇರಾನ್]] ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಜಾಲತಾಣಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಿತು. ಇರಾನಿನ ದೂರದರ್ಶನ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ತಾರೆಯೊಬ್ಬಳ ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ವೀಡಿಯೋ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾದ ನಂತರ, ಈ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಜಾರಿಯಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/iran/story/0,,1963166,00.html|title=Censorship fears rise as Iran blocks access to top websites|date=[[November 4]], [[2006]]|accessdate = 2006-12-17}}&lt;/ref&gt; ಈ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಯನ್ನು ನಂತರ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾದರೂ ಮತ್ತೆ [[ಇರಾನಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ, 2009|2009 ರಲ್ಲಿ ಇರಾನಿನ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳ ಚುನಾವಣೆಯಾದ]] ಮೇಲೆ ಪುನಃ ಹೇರಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5jSPlmVgh-SfeEO9WhpOVG6Slnu0w|work=[[American Free Press]]|publisher=Google|title=Mobile phones, Facebook, YouTube cut in Iran|date=[[July 13]], [[2009]]|accessdate = 2009-07-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090618091843/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5jSPlmVgh-SfeEO9WhpOVG6Slnu0w|archivedate=2009-06-18}}&lt;/ref&gt;

ಫೆಬ್ರುವರಿ 23,2008ರಲ್ಲಿ, [[ಇಸ್ಲಾಂ|ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್]]ನಂಬಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಕಾರಣ,[[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ|ಪಾಕಿಸ್ಥಾನ]] ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮೋಪದೇಶಕ [[ಮುಹಮ್ಮದ್‌|ಮುಹಮ್ಮದವರ]] [[ಜಿಲ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್-ಪೊಸ್ಟೆನ್ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಕಾರ್ಟೂನಿನ ವಿವಾದ|ಡ್ಯಾನಿಷ್ ಕಾರ್ಟೂನು]]ಗಳಿದ್ದವು.&lt;ref&gt;{{cite web | title =Pakistan blocks YouTube website|author=| publisher = [[BBC]]| url =http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/7261727.stm|accessdate= 2008-11-30 }}&lt;/ref&gt; ಇದರಿಂದ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಜಾಲತಾಣಕ್ಕೆ ಎರಡು ಘಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ವಿಶ್ವ ಕತ್ತಲಾಗಿದಂತೆ ಕಾಣಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ಥಾನದ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಿಗೂ ವರ್ಗಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಪಾಕಿಸ್ಥಾನವು ತನ್ನ ತಡೆಯನ್ನು ಫೆಬ್ರುವರಿ 26,2008ರಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web | title =Pakistan lifts the ban on YouTube|author=| publisher = [[BBC]]| url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/technology/7262071.stm|accessdate= 2008-11-30 }}&lt;/ref&gt; [[ಕಾರ್ಯತಃ ಖಾಸಗಿ ಜಾಲ|ವಾಸ್ತವ ಖಾಸಗಿ ಸಂಪರ್ಕದ]] ಸಾಫ್ಟವೇರ್ ಬಳಸಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಪಾಕಿಸ್ಥಾನಿಯರು ಮೂರು ದಿನದ ತಡೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web| title =Pakistan web users get round YouTube ban| author =| publisher =Silicon Republic| url =http://www.siliconrepublic.com/news/news.nv?storyid=single10381| accessdate =2008-11-30| archive-date =2008-06-29| archive-url =https://web.archive.org/web/20080629065235/http://www.siliconrepublic.com/news/news.nv?storyid=single10381| url-status =dead}}&lt;/ref&gt;

ಕೆಲವು ದೇಶದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಪ್ರವೇಶಾಧಿಕಾರವನ್ನು ತಡೆದಿದ್ದಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಿಂಸ ವರ್ತನೆಯ, ಶಾಲಾ ಕ್ಲೇಷಗಳ, ಜಾತೀಯತೆಯ ವರ್ತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸೂಕ್ತವಾದ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.australianit.news.com.au/story/0,24897,21330109-15306,00.html|title=States still hold out on YouTube|date=2007-03-06|author=Colley, Andrew|publisher=Australian IT|6=accessdate2007-10-11|access-date=2009-11-18|archive-date=2009-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090223201413/http://www.australianit.news.com.au/story/0,24897,21330109-15306,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ==
[[ಚಿತ್ರ:Youtubecompfull.png|225px|right|thumb|ಯುಟ್ಯೂಬ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡ ಸಾಧಾರಣ,ಮೇಲ್ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು HD ಗುಣಮಟ್ಟದ ಯುಟ್ಯೂಬ್‌ ವೀಡಿಯೊಗಳ ಹೋಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ನಿರ್ಣಯ.]]

=== ವೀಡಿಯೋ ವಿನ್ಯಾಸ ===
ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಜಾಲದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ವೀಡಿಯೋ ಪ್ಲೇಬ್ಯಾಕ್, [[ಅಡೊಬ್‍ ಫ್ಲಾಶ್ ಪ್ಲೇಯರ್|ಅಡೋಬ್ ಫ್ಲಾಷ್ ಪ್ಲೇಯರ್]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೇಲೆ ಅಧಾರಿತವಾಗಿದೆ.  ಇದರಿಂದ ಈ ಜಾಲತಾಣವು ಇತರ ಸ್ಥಾಪಿತ ವೀಡಿಯೋ ಪ್ಲೇಬ್ಯಾಕ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಿಗೆ ( ಉದಾಹರಣೆಗೆ: [[ವಿಂಡೋಸ್ ಮೀಡಿಯಾ ಪ್ಲೇಯರ್]], [[ಕ್ವಿಕ್‍ಟೈಮ್|ಕ್ವಿಕ್‌ಟೈಮ್]] ಮತ್ತು [[ರಿಯಲ್‍ಪ್ಲೇಯರ್|ರಿಯಲ್‌ಪ್ಲೇಯರ್]] ಗಳಿಗೆ) ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಬಹುದಾದ ಗುಣಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೋ ವೀಕ್ಷಿಸಬೇಕಾದರೆ [[ವೆಬ್ ಬ್ರೌಸರ್|ವೆಬ್ ಬ್ರೌಸರ್‌ನಿಂದ]] [[ಪ್ಲಗ್-ಇನ್(ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್)|ಪ್ಲಗ್-ಇನ್‌ನನ್ನು]] ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Did YouTube Cut the Gordian Knot of Video Codecs?|author=Atwood, Jeff|publisher=Coding Horror|url=http://www.codinghorror.com/blog/archives/000755.html|accessdate=2008-12-04|archive-date=2009-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20090302051409/http://www.codinghorror.com/blog/archives/000755.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಫ್ಲಾಷ್ ವೀಡಿಯೋ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಹ ಪ್ಲಗ್-ಇನ್ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, [[ಅಡೊಬ್‍ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್|Adobe Systems]]ನ [[ಮಾರುಕಾಟ್ಟೆ ಸಂಶೋಧನೆ|ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಯ]] ಪ್ರಕಾರ ಇದರ ಫ್ಲಾಷ್ ಪ್ಲಗ್-ಇನ್ 95%ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web | title =Adobe Flash Player Version Penetration|author=| publisher = [[Adobe Systems]]| url=http://www.adobe.com/products/player_census/flashplayer/version_penetration.html|accessdate= 2008-12-04 }}&lt;/ref&gt;

ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ ಖಾತೆದಾರರಿಗೆ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದ ಮತ್ತು 2[[ಗಿಗಾಬೈಟ್|GB]]ರಷ್ಟು ಗಾತ್ರದ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದೆ.&lt;ref name=&quot;10min&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.searchenginejournal.com/youtube-10-minute-limit-deters-copyrighted-video-uploads/3200/|title=YouTube 10 Minute Limit Deters Copyrighted Video Uploads|date=2006-03-31|first=Loren|last=Baker|publisher=Search Engine Journal|accessdate=2009-08-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | title =YouTube doubles video file size to 2G|author=| publisher = AFP| url=http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5j7PQ2PETQQW2NgOkKsCWcE3gAZqQ|accessdate= 2009-07-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090709213659/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5j7PQ2PETQQW2NgOkKsCWcE3gAZqQ|archivedate=2009-07-09}}&lt;/ref&gt; 2005ರಲ್ಲಿ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಆರಂಭವಾದಾಗ ತುಂಬ ಉದ್ದದ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದಿತ್ತು. ಆದರೆ 2006ರಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ ಹಲವು ವೀಡಿಯೋಗಳಲ್ಲಿ ಅನಧಿಕೃತವಾದ ದೂರದರ್ಶನದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ವೀಡಿಯೋಗಳಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಗಮನಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web | title =YouTube caps video lengths to reduce infringement|author=Fisher, Ken| publisher = [[Ars Technica]]| url=https://arstechnica.com/news.ars/post/20060329-6481.html|accessdate= 2008-12-04 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;longer&quot;&gt;{{cite web | title =Account Types: Longer videos|author=| publisher = YouTube| url=http://www.google.com/support/youtube/bin/answer.py?answer=71673&amp;ctx=sibling|accessdate= 2008-12-04 }}&lt;/ref&gt; ಪಾಲುದಾರ ಖಾತೆಯವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ದದ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಇದೆ, ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರೆ ಮಾತ್ರ.&lt;ref&gt;{{cite web| title =How do I upload a video longer than ten minutes?| author =| publisher =YouTube| url =http://help.youtube.com/group/youtube-howto/browse_thread/thread/acb7ce49f5109570/98e13404b0554e5d?lnk=gst&amp;q=| accessdate =200-08-21| archive-date =2010-06-12| archive-url =https://web.archive.org/web/20100612204639/http://help.youtube.com/group/youtube-howto/browse_thread/thread/acb7ce49f5109570/98e13404b0554e5d?lnk=gst&amp;q=| url-status =dead}}&lt;/ref&gt;

ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಹೆಚ್ಚಾನೆಚ್ಚು ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ,[[ವಿಂಡೋಸ್ ಮೀಡಿಯಾ ವೀಡಿಯೊ]][[ವಿಂಡೋಸ್ ಮೀಡಿಯಾ ವೀಡಿಯೊ|WMV]], [[ಆಡಿಯೋ ವೀಡಿಯೊ ಇಂಟರ್‌ಲೀವ್|.]][[ಆಡಿಯೋ ವೀಡಿಯೊ ಇಂಟರ್‌ಲೀವ್|AVI]], [[ಮಾಟ್ರೋಸ್ಕ|.]][[ಮಾಟ್ರೋಸ್ಕ|MKV]], [[ಕ್ವಿಕ್‍ಟೈಮ್|.]][[ಕ್ವಿಕ್‍ಟೈಮ್|MOV]], [[ಮೊವಿಂಗ್ ಪಿಕ್ಚರ್ ಎಕ್ಸಪರ್ಟ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್|MPEG]], [[MPEG-4 ಭಾಗ 14|.]][[MPEG-4 ಭಾಗ 14|MP4]], [[DivX]], [[ಫ್ಲಾಶ್ ವೀಡಿಯೊ|.]][[ಫ್ಲಾಶ್ ವೀಡಿಯೊ|FLV]], and [[ಒಗ್ಗ್ ತಿಯೊರ|.]] [[ಒಗ್ಗ್ ತಿಯೊರ|OGG]]. [[3GP]]ಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ, [[ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿ|ಮೋಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳಿಂದ]] ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web | title =Video Formats: File formats|author=| publisher = YouTube| url=http://www.google.com/support/youtube/bin/answer.py?answer=55744&amp;topic=10526|accessdate= 2008-12-04 }}&lt;/ref&gt;

=== ವೀಡಿಯೋ ಗುಣಮಟ್ಟ ===
ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಈಗ ಇದು ಮೂರು ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಲ್ಲದೆ [[ಮೊಬೈಲ್ ಫೊನ್‍ಗಳು|ಮೋಬೈಲ್ ಫೋನುಗಳಲ್ಲಿ]] ವೀಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮೋಬೈಲ್ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಹಾ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈಗ &quot;ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟ&quot; ಎನ್ನಲಾಗುವ ಮೂಲ ವಿನ್ಯಾಸವು, ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು 320*240 [[ಪಿಕ್ಸೆಲ್|ಪಿಕ್ಸೆಲ್ಸ್‌ನ]] ರೆಸೊಲ್ಯುಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಸೊರೆನ್‍ಸನ್ ಸ್ಪಾರ್ಕ್|ಸೋರೆನ್ಸನ್ ಸ್ಪಾರ್ಕ್]] ಕೊಡೆಕ್‍ರ ಜೊತೆ [[ಮನೌರಲ್|ಮೊನೊ]] [[MP3]] ಆಡಿಯೋವನ್ನು ಉಅಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sorensonmedia.com/news/?n=379|title=Market Deamnd for Sorenson Media's Sorenson Spark Video Decoder Expands Sharply|publisher=Sorenson Media|date=2009-06-02|accessdate=2009-07-31|archive-date=2009-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090827160021/http://www.sorensonmedia.com/news/?n=379|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದರು.

ಮಾರ್ಚ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ, &quot;ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟ&quot; ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು 864*480 ಪಿಕ್ಸೆಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀರಿಯೊ [[ಅಡ್ವನ್ಸ್ಡ್ ಆಡಿಯೋ ಕೋಡಿಂಗ್|AAC]] ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://uk.youtube.com/blog?entry=W6MpIqdrtIE|title=YouTube Blog - YouTube Videos in High Quality|date=2008-03-24|publisher=YouTube|accessdate=2009-04-04}}&lt;/ref&gt;
ಈ ವಿನ್ಯಾಸ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ನವೆಂಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ, [[720p]] [[ಹೈ-ಡೆಫನಿಷನ್ ವಿಡಿಯೋ|HD]] ಬೆಂಬಲ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://uk.youtube.com/blog?entry=80oHX7A6Krw|title=Bigger Isn't Always Better... But in This Case, We Believe It Is|work=YouTube Blog|date=2008-11-25|publisher=YouTube|accessdate=2009-04-04}}&lt;/ref&gt;
ಇದೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಪ್ಲೇಯರ್‌ನ [[ಆಕಾರ ಅನುಪಾತ|ಆಕಾರದ ಅನುಪಾತ]] [[:4:3|4:3]] ಯಿಂದ [[:16:9|16:9]] ರ [[ವಿಶಾಲ ಪರದೆ|ಅಗಲ ಪರದೆಗೆ]] ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.
720p ವೀಡಿಯೋಗಳು 1280*720 ಪಿಕ್ಸೆಲ್ಸ್ ರೆಸೋಲುಷನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[H.264]] ವೀಡಿಯೋ ಕೊಡೆಕ್‍ಯಿಂದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  
ಸ್ಟೀರಿಯೋ ಆಡಿಯೋ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಸಂದೇಶವನ್ನು AAC ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು ಕೂಡ ಈ ವಿಧಾನ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

=== 3D ವೀಡಿಯೋಸ್ ಮತ್ತು ವೀಕ್ಷಣೆ ===
ಜುಲೈ 21,2009ರಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ವೀಡಿಯೋನಲ್ಲಿ,ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಬಳಕೆದಾರರು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ [[3-D ಚಿತ್ರ|3D ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು]] ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಬಹುದೆಂದು &lt;ref&gt;{{cite web|https://www.youtube.com/watch?v=5ANcspdYh_U|title=YouTube in 3D|publisher=YouTube|date=2009-07-21|accessdate=2009-08-03}}&lt;/ref&gt; ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಸಾಫ್ಟವೇರ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಪೀಟರ್ ಬ್ರಾಡಶೊರವರು ಘೋಷಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.physorg.com/news167575864.html|title=YouTube in 3D?|work=Physorg|date=2009-07-23|accessdate=2009-08-03|first=Miranda|last=Marquit}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://techie-buzz.com/video-tools/youtube-3d-videos.html|title=YouTube 3D Videos|date=2009-07-20|work=Techie Buzz|first=Keith|last=Dsouza|accessdate=2009-08-03|archive-date=2010-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20100302160034/http://techie-buzz.com/video-tools/youtube-3d-videos.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.thinkdigit.com/Internet/YouTube-adds-a-dimension-3D-goggles-not_3219.html|title=YouTube adds a dimension, 3D goggles not included|date=2009-07-21|accessdate=2009-08-03|work=thinkdigit|first=Kshitij|last=Sobti}}&lt;/ref&gt;
ಪ್ರತಿ 3D ವೀಡಿಯೋ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ನಂತರ, ಬಳಕೆದಾರರ ಬಳಿ ವೀಡಿಯೋವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಹಲವು ಆಯ್ಕೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. 
3D ಕನ್ನಡಕ ಇಲ್ಲದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗಾಗಿ ಅವರ ಬಳಿ ವೀಡಿಯೋ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಕೆಲವು ಆಯ್ಕೆಗಳಿವೆ,ಅವು ಅಡ್ಡಾ-ಕಣ್ಣಿನ ನೋಟ,ಸಮಾನಾಂತರ ದೃಶ್ಯ,ಒಡೆದ-ಕನ್ನಡಿಯ ನೋಟ ಮತ್ತು ಎಡ ಹಾಗು ಬಲ ದೃಶ್ಯದ ನೋಟ  ಮಾತ್ರ.                                                                  
ಯಾವ ಬಳಕೆದಾರರ ಬಳಿ 3D ಕನ್ನಡಕವಿದೆಯೋ ಅವರು ವೀಡಿಯೋವನ್ನು 3Dಯಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಬರಿ ಯಾವುದಾದರು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಕನ್ನಡಕದ ಮೇಲೆ ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಜಿಫೋರ್ಸ್ 3D ನೋಟ ಅಥವಾ [[polarized 3D|ಪೊಲರೈಜ಼್ಡ 3D]] ವೀಕ್ಷಣೆ,ಯಾವುದು ಕೂಡ ಸಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿಲ್ಲಾ.

== ವಸ್ತುವಿಷಯಗಳ ಪ್ರವೇಶಾಧಿಕಾರ ==
ಯೂಟ್ಯೂಬಿನ ಒಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ರೂಪ,ಅದರ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರು ಜಾಲತಾಣದ ಹೊರಗೆ ಜಾಲ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದ ಸಕ್ಷಮ್ಯತೆ. 
ಪ್ರತಿ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೀಡಿಯೋ ಒಂದು [[HTML]] ತುಣುಕಿನ ಜೊತೆಗೂಡಿರುತ್ತದೆ,ಇದನ್ನು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ ಜಾಲತಾಣದ ಹೊರಗಿನ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. 
ಈ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಹಲವು ಸಲ [[ಸಮಾಜಿಕ ಜಾಲ|ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲದಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಬ್ಲಾಗ್|ಬ್ಲಾಗ್‍ಗಳ]] ಪುಟದಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಹುದುಗಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://youtube.com/sharing|title=Sharing YouTube Videos|author=YouTube|date=|accessdate=2009-01-17}}&lt;/ref&gt;
ಕೆಲವು [[ಸಂಚಾರಿ ದೂರವಾಣಿ|ಮೋಬೈಲ್ ಫೋನುಗಳು]] ಕೂಡ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ ವೀಡಿಯೋಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಾಧಿಕರ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು,ಇದು ಒದಗಿಸುವವ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶದ ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ. 
ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಮೋಬೈಲ್ ಜೂನ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿತು ಮತ್ತು ಇದು ವೀಡಿಯೋಗೆ [[ರಿಯಲ್ ಟೈಮ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಪ್ರೊಟೊಕಾಲ್|RTSP]] ವಾಹಿನಿ ಉಅಪಯೋಗಿಸುತ್ತೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://m.youtube.com/|title=YouTube Mobile}}&lt;/ref&gt; 
ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ವೀಡಿಯೋಗಳು ಜಾಲತಾಣದ ಮೋಬೈಲ್ ಅವತಾರದಲ್ಲಿ ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲಾ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://googlesystem.blogspot.com/2007/06/mobile-youtube.html|title=Mobile YouTube|author=Google Operating System|date=2007-06-15|accessdate=2009-01-17}}&lt;/ref&gt;

ಜೂನ್ 2007ರಿಂದ,ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ವೀಡಿಯೋಗಳು ಹಲವು ಬಗೆಯ [[ಅಪ್ಯಲ್ Inc.|ಆಪ್ಪಲ್]] ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ವಿಷಯವಸ್ತುಗಳು ಆಪ್ಪಲ್‍ಗೆ ಒಪ್ಪುವಂತಹ ವೀಡಿಯೋ ದರ್ಜೆ [[H.264/MPEG-4 AVC|H.264ಗೆ]] ಪರಿವರ್ತಿಸಬೇಕಾಯಿತು,ಈ ಕಾರ್ಯ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಹಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಾಯಿತು.
ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು [[ಆಪಲ್ ಟಿವಿ|ಆಪ್ಪಲ್ TV]] ಮತ್ತು [[ಐಫೋನ್|iPhone]] ನಂತಹ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.apple.com/pr/library/2007/06/20youtube.html|title=YouTube Live on Apple TV Today; Coming to iPhone on June 29|publisher=[[Apple Inc.|Apple]]|date=2007-06-20|accessdate=2009-01-17}}&lt;/ref&gt;
ಒಂದು [[TiVo]] ಸೇವೆ ಆಧುನಿಕಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಜುಲೈ 2008ರಲ್ಲಿ,ಅದು ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಮತ್ತು ಚಲಿಸಲು ತಂತ್ರವನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://gizmodo.com/5026092/tivo-getting-youtube-streaming-today|title=TiVo Getting YouTube Streaming TODAY|publisher=[[Gizmodo]]|date=2007-07-17|accessdate=2009-02-17|archive-date=2012-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012130604/http://gizmodo.com/5026092/tivo-getting-youtube-streaming-today|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
ಜನವರಿ 2009ರಲ್ಲಿ,ಯೂಟ್ಯೂಬ್ &quot;ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಫಾರ್ TV&quot; ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು,ಸೆಟ್-ಟಾಪ್ ಬಾಕ್ಸಸ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ TV-ಆಧಾರಿತ ಮಾಧ್ಯಮದ ಸಾಧನಗಳು ವೆಬ್ ಬ್ರೌಸರ್‌‌ನ್ನು ಕೂಡಿ, ಕತರಿಸಿ ಮಾಡಿದ ಜಾಲತಾಣದ ಒಂದು ಅವತಾರ,ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅದರ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು [[ಪ್ಲೇ ಸ್ಟೇಷನ್ 3|ಪ್ಲೇಸ್ಟೆಷನ್]] ಮತ್ತು [[ವೈ]] [[ವಿಡಿಯೋ ಆಟದ ಮುಖ್ಯ ಟರ್ಮಿನಲ್|ವೀಡಿಯೋ ಆಟದ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ]] ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಇತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://latimesblogs.latimes.com/technology/2009/01/youtube-wii-ps3.html|title=YouTube video comes to Wii and PlayStation 3 game consoles|publisher=[[Los Angeles Times]]|date=2009-01-15|accessdate=2009-01-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | title=Coming Up Next... YouTube on Your TV | url=https://www.youtube.com/blog?entry=sDFlZe7FwJI | publisher=YouTube Blog | date=2009-01-15 | accessdate=2009-05-10}}&lt;/ref&gt;
ಜೂನ್ 2009ರಲ್ಲಿ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ Xl ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು,ಇದು ಉತ್ತಮ ದೂರದರ್ಶನದ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್ ಡಿಸೈನ್‍ನನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web | title=Experience YouTube XL on the Big Screen| url=https://www.youtube.com/blog?entry=ByKmsHdhra8| work=YouTube Blog | publisher=YouTube | date=2009-06-02 | accessdate=2009-06-20}}&lt;/ref&gt;

ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತನ್ನ ವೀಡಿಯೋಗಳಿಗೆ ಡೌನ್‍ಲೋಡ್ ಕೊಂಡಿ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ವೆಬ್‍ಸೈಟ್ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‍ನಿಂದಲೆ ವೀಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂದು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.youtube.com/t/terms|title=Terms of Use, 6.1|publisher=YouTube|date=|accessdate=2009-02-20}}&lt;/ref&gt; 
ಕೆಲವು ಸಂಖ್ಯಯ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ [[MPEG-4 Part 14|MP4]] ಫೈಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಡೌನ್‍ಲೋಡ್ ಮಾಡಬಹುದು,ಉದಾಹರನೆಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ [[ಬರಾಕ್ ಓಬಾಮ|ಬ್ಯಾರಕ್ ಒಬಾಮಾರವರ]] ಪ್ರತಿ ವಾರದ ಭಾಷಣಗಳು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.cnet.com/8301-17939_109-10144823-2.html|title=(Some) YouTube videos get download option|author=[[CNET]]|date=2009-01-16|accessdate=2009-01-17|archive-date=2012-12-18|archive-url=https://www.webcitation.org/6D0LpnZze?url=http://news.cnet.com/some-youtube-videos-get-download-option/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
ಹಲವು ಮೂರನೇಯ ಜಾಲತಾಣದವರು,ಉಪಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರೌಸರ್ [[ಪ್ಲಗ್-ಇನ್ (ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್)|ಪ್ಲಗ್-ಇನ್ಸ್]] ಬಳಕೆದಾರಿಗೆ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://latimesblogs.latimes.com/technology/2009/02/---mark-milian.html?cid=149000259|title=YouTube looks out for content owners, disables video ripping|author=Milian, Mark|publisher=[[Los Angeles Times]]|date=2009-02-19|accessdate=2009-02-21}}&lt;/ref&gt; ಫೆಬ್ರುವರಿ 2009ರಲ್ಲಿ,ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷ ಸೇವೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು,ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪಾಲುದಾರರು ವೀಡಿಯೋ ಡೌನ್‍ಲೋಡ್‍ಗಳನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪರೀಕ್ಷಾ ಶುಲ್ಕವನ್ನು [[ಗೂಗಲ್ ಚೆಕ್‌ಔಟ್|ಗೂಗಲ್ ಚೆಕೌಟ್‍ರ]] ಮೂಲಕ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/02/12/AR2009021203239.html|title=YouTube Hopes To Boost Revenue With Video Downloads|publisher=[[Washington Post]]|date=2009-02-12|accessdate=2009-02-19}}&lt;/ref&gt;

== ಸ್ಥಳೀಕರಣ ==
ಜೂನ್ 19,2007ರಲ್ಲಿ Google ನ [[ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿ|CEO]] [[ಎರಿಕ್ ಇ. ಸಚ್‍ಮಿಡ್ತ್|ಎರಿಕ್ ಇ.ಶ್ಮಿಡ್ಟ್]] ಹೊಸ [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತೀಕರಣ|ಸ್ಥಳೀಕರಣದ]] ವಿಧಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು [[ಪ್ಯಾರಿಸ್‌|ಪ್ಯಾರಿಸ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದರು]].&lt;ref name=&quot;local&quot;/&gt;
ಇಡಿ ಜಾಲತಾಣದ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್ ಈಗ ಸ್ಥಳೀಕರಣದ ರೂಪಾಂತರದಲ್ಲಿ 22 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ:

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!ದೇಶ
! URL
!ಭಾಷೆ
! Launch date
|-
|  {{AUS}}
|  &lt;code&gt;au.youtube.com&lt;/code&gt;
|  [[ಅಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್|ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌‍ (ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ)]]
|  {{dts|link=off|2003|October|22}}&lt;ref name=&quot;AUS-NZ&quot;&gt;{{cite news|first=Kristen|last=Nicole|url=http://mashable.com/2007/10/22/youtube-australia-new-zealand/|title=YouTube Launches in Australia &amp; New Zealand|publisher=[[Mashable]]|date=2007-10-22|accessdate=2009-08-03}}&lt;/ref&gt;
|-
|  {{BRA}}
|  &lt;code&gt;br.youtube.com&lt;/code&gt;
|  [[ಬ್ರೆಜಿಲಿನ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್|ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್‌ (ಬ್ರೆಜಿಲ್‌)]]
|  {{dts|link=off|2003|June|19}}&lt;ref name=&quot;local&quot;/&gt;
|-
|  {{flag|ಕೆನಡಾ}}
|  &lt;code&gt;ca.youtube.com&lt;/code&gt;
|  [[ಕೆನೆಡಾದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್|ಇಂಗ್ಲಿಷ್(ಕೆನಡಾ)]] ಮತ್ತು [[ಕೆನೆಡಾದ ಫ್ರೆಂಚ್|ಫ್ರೆಂಚ್‌ (ಕೆನಡಾ)]]
|  2003&lt;ref&gt;{{cite news|first=Kristen|last=Nicole|url=http://mashable.com/2007/11/06/youtube-canada/|title=YouTube Canada Now Live|date=2007-11-06|publisher=[[Mashable]]|accessdate=2009-08-03}}&lt;/ref&gt;
|-
|  {{CZE}}
|  &lt;code&gt;cz.youtube.com&lt;/code&gt;
|  [[ಜೆಕ್ ಭಾಷೆ|ಸೆಝ್]]
|  2003&lt;ref&gt;{{cite news|first=Petr|last=Bokuvka|url=http://czechdaily.wordpress.com/2008/10/12/czech-version-of-youtube-launched-and-its-crap-it-sucks/|title=Czech version of YouTube launched. And it’s crap. It sucks.|work=The Czech Daily Word|publisher=Wordpress.com|date=2008-10-12|accessdate=2009-08-03}}&lt;/ref&gt;
|-
|  {{FRA}}
|  &lt;code&gt;fr.youtube.com&lt;/code&gt;
|  [[ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಭಾಷೆ|ಫ್ರೆಂಚ್‌]]
|  2003&lt;ref name=&quot;local&quot;&gt;{{cite news|first=Peter|last=Sayer|url=http://www.pcadvisor.co.uk/news/index.cfm?NewsID=9772|title=Google launches YouTube France News|publisher=PC Advisor|date=2007-06-19|accessdate=2009-08-03}}&lt;/ref&gt;
|-
|  {{flag|ಜರ್ಮನಿ}}
|  &lt;code&gt;de.youtube.com&lt;/code&gt;
|  [[ಜರ್ಮನ್‌ ಭಾಷೆ|ಜರ್ಮನ್‌]]
|  2003&lt;ref&gt;{{cite news|first=Adam|last=Ostrow|url=http://mashable.com/2007/11/08/youtube-germany/|title=YouTube Germany Launches|publisher=[[Mashable]]|date=2007-11-08|accessdate=2009-08-03}}&lt;/ref&gt;
|-
|  {{flag|ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್}}
|  &lt;code&gt;hk.youtube.com&lt;/code&gt;
|   [[ಸಾಂಪ್ರಾದಾಯಿಕ ಚೀನಾದ ಪಾತ್ರ|ಚೈನೀಸ್‌ (ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ)]]
|  2003&lt;ref name=&quot;chita.us&quot;&gt;{{cite web|url=http://chita.us/community/viewtopic.php?f=9&amp;t=1294|title=Chita • 檢視主題 - YouTube 台灣版推出|access-date=2009-11-18|archive-date=2008-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20081205151456/http://chita.us/community/viewtopic.php?f=9&amp;t=1294|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|  {{ISR}}
|  &lt;code&gt;il.youtube.com&lt;/code&gt;
|  [[ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆ|ಇಂಗ್ಲೀಷ್]]
|  2003
|-
|  {{IND}}
|  &lt;code&gt;in.youtube.com&lt;/code&gt;
|  [[ಭಾರತದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್|ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ (ಭಾರತ)]]
|  2003&lt;ref&gt;{{cite news|first=Sandeep|last=Joshi|url=http://www.hindu.com/2008/05/08/stories/2008050857242200.htm|title=YouTube now has an Indian incarnation|work=[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]|date=2008-05-08|accessdate=2009-08-03|archive-date=2013-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20131128004152/http://www.hindu.com/2008/05/08/stories/2008050857242200.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|  {{IRL}}
|  &lt;code&gt;ie.youtube.com&lt;/code&gt;
|  [[ಹಿಬೇರ್ನೋ -ಇಂಗ್ಲಿಷ್|ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ (ಐರ್ಲಂಡ್‌)]]
|  2003/2004&lt;ref name=&quot;local&quot;/&gt;
|-
|  {{ITA}}
|  &lt;code&gt;it.youtube.com&lt;/code&gt;
|  [[ಇಟಲಿ ಭಾಷೆ|ಇಟಾಲಿಯನ್‌]]
|  2003/2004&lt;ref name=&quot;local&quot;/&gt;
|-
|  {{JPN}}
|  &lt;code&gt;jp.youtube.com&lt;/code&gt;
|  [[ಜಪಾನಿ ಭಾಷೆ|ಜಪನೀಸ್‌]]
|  2003/2004&lt;ref name=&quot;local&quot;/&gt;
|-
|  {{flag|ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ}}
|  &lt;code&gt;kr.youtube.com&lt;/code&gt;
|  [[ಕೊರಿಯಾ ಭಾಷೆ|ಕೋರಿಯನ್‌]]
|  2003/2004
|-
|  {{flag|ಮೆಕ್ಸಿಕೋ}}
|  &lt;code&gt;mx.youtube.com&lt;/code&gt;
|  [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್|ಸ್ಪಾನಿಷ್‌(ಮೆಕ್ಸಿಕೋ)]]
|  2004
|-
|  {{NED}}
|  &lt;code&gt;nl.youtube.com&lt;/code&gt;
|  [[ಡಚ್‌ ಭಾಷೆ|ಡಚ್‌]]
|  2004&lt;ref name=&quot;local&quot;/&gt;
|-
|  {{NZL}}
|  &lt;code&gt;nz.youtube.com&lt;/code&gt;
|  [[ನ್ಯೂ ಜಿಯಲ್ಯಾಂಡ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್|ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ (ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್)]]
|  2004&lt;ref name=&quot;AUS-NZ&quot;/&gt;
|-
|  {{POL}}
|  &lt;code&gt;pl.youtube.com&lt;/code&gt;
|  [[ಪೋಲಿಷ್ ಭಾಷೆ|ಪೋಲಿಶ್‌]]
|  2004&lt;ref name=&quot;local&quot;/&gt;
|-
|  {{RUS}}
|  &lt;code&gt;ru.youtube.com&lt;/code&gt;
|  [[ರಷ್ಯಾ ಭಾಷೆ|ರಶಿಯನ್‌]]
|  2004
|-
|  {{ESP}}
|  &lt;code&gt;es.youtube.com&lt;/code&gt;
|  [[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಭಾಷೆ|ಸ್ಪಾನಿಷ್‌]]
|  2004&lt;ref name=&quot;local&quot;/&gt;
|-
|  {{SWE}}
|  &lt;code&gt;se.youtube.com&lt;/code&gt;
|  [[ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಭಾಷೆ|ಸ್ವೀಡಿಶ್‌]]
|  2004
|-
|  {{ROC-TW}}
|  &lt;code&gt;tw.youtube.com&lt;/code&gt;
|  [[ಸಾಂಪ್ರಾದಾಯಿಕ ಚೀನಾದ ಪಾತ್ರ|ಚೈನೀಸ್‌ (ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ)]]
|  2005&lt;ref name=&quot;chita.us&quot;/&gt;
|-
|  {{UK}}
|  &lt;code&gt;uk.youtube.com&lt;/code&gt;
|  [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್|ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌(ಸಂಯುಕ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ )]]
|  2005&lt;ref name=&quot;local&quot;/&gt;
|}

ಯಾವ ಸ್ಥಳಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳಬೇಕೆಂದು, ಬಳಕೆದಾರರ [[IP ವಿಳಾಸ|IP ವಿಳಾಸದ]] ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ 
ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವು ಸಲ &quot;ಈ ವೀಡಿಯೋ ನಿಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲಾವೆಂದು&quot; ಸೂಚನೆ ತೂರಿಸುತ್ತೆ ಕಾರಣ ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯದ ತಡೆಗಳು ಅಥವಾ ಅಸೂಕ್ತ ವಸ್ತುವಿಷಯಗಳ ಇರುವಿಕೆ.&lt;ref&gt;{{cite web| title = Learn More: Video not available in my country|author=|publisher = YouTube Help| url = http://www.google.com/support/youtube/bin/answer.py?hl=en-uk&amp;answer=92571|date=|accessdate= 2009-08-04}}&lt;/ref&gt;

[[ಟರ್ಕಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಯುಟ್ಯೂಬ್‌ಗೆ ಹಲವಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎದುರಾದವು. ಟರ್ಕಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ಗೆ ತನ್ನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಹೇಳಿ, ಅದು ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾನೂನಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ ಈ ರೀತಿಯ ಬದಲಾಣೆಗೆ ತಾನು ಸಿದ್ಧವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತ್ತಲ್ಲದೇ ಅದರಲ್ಲಿಯ ವಿಡಿಯೋಗಳು ಟರ್ಕಿಯ ಕಾನೂನಿಗೆ ಅದು ಬದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.                            ಟರ್ಕಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಮುಸ್ತಫಾ ಕೆಮಾಲ್ ಅಟಟುರಕ್|ಮುಸ್ತಾಫಾ ಕೆಮಾಲ್‌ ಅತಾತುಕ್‌]]ನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವಂತಹ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದರು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ವಿಡಿಯೋಗಳು [[ಮುಸ್ಲಿಂ]] ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news| title = Long-standing YouTube ban lifted only for several hours| author = | publisher = Today's Zaman| url = http://www.todayszaman.com/tz-web/detaylar.do?load=detay&amp;link=145219&amp;bolum=101| date = 2008-06-19| accessdate = 2008-07-10| archive-date = 2009-06-04| archive-url = https://web.archive.org/web/20090604021143/http://www.todayszaman.com/tz-web/detaylar.do?load=detay&amp;link=145219&amp;bolum=101| url-status = dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Turks censor YouTube censorship|author=Danforth, Nick|publisher=[[San Francisco Chronicle]]|url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2009/07/30/ED68191LKM.DTL|date=2009-07-31|accessdate=2009-08-04|archive-date=2012-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20120128190024/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2009/07/30/ED68191LKM.DTL|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಮಾರ್ಚ್‌ 2009ರಲ್ಲಿ ಯುಟ್ಯೂಬ್‌ ಮತ್ತು [[ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ PRS|ಪರ್‌ಫಾರ್ಮಿಂಗ್‌ ರೈಟ್ಸ್‌‍ ಸೊಸೈಟಿ]] ನಡುವಿನ ವಿವಾದವು [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಸಂಯುಕ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಮುಖ್ಯಕಂಪೆನಿಗಳ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಿಸುವುದು ನಿಷೇಧಕ್ಕೊಳಗಾಯಿತು.  ಪರವಾನಗಿ ಕುರಿತಂತೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ್ದರಿಂದ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣ ಕಂಪೆನಿಗಳ ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ವಿವಾದವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2009ರಂದು ಪರಿಹಾರವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news| title = Music videos back on YouTube in multi-million pound PRS deal|author=Barnett, Emma|publisher = [[Daily Telegraph]]| url = http://www.telegraph.co.uk/technology/google/6127624/Music-videos-back-on-YouTube-in-multi-million-pound-PRS-deal.html|date=2009-09-03|accessdate= 2009-09-03}}&lt;/ref&gt;  ಏಪ್ರಿಲ್ 2009ರಂದು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ವಿವಾದದಿಂದಾಗಿ [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಕಂಪೆನಿಗಳ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news| title = Now YouTube stops the music in Germany|author=|publisher = [[The Guardian]]| url = https://www.theguardian.com/media/pda/2009/apr/01/youtube-digital-music-and-audio|date=2009-04-01|accessdate= 2009-04-02}}&lt;/ref&gt;

== ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ನೋಡಿ ==

* [[ಪರ್ಯಾಯ ಮಾದ್ಯಮ|ಪರ್ಯಾಯ ಮಾಧ್ಯಮ]]
* [[CNN -ಯುಟ್ಯೂಬ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚರ್ಚೆಗಳು|CNN-ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ ಅಧ್ಯಕ್ಷಿಯ ಚರ್ಚೆ]]
* [[ವೀಡಿಯೊ ಸೇವೆಯ ಹೋಲಿಕೆ|ವಿಡಿಯೋ ಸೇವೆಗಳ ಹೋಲಿಕೆ]]
* [[ಅಂತರಜಾಲದ ಫೆನೊಮಿನದ ಪಟ್ಟಿ|ಅಂತರಜಾಲ ಗುಣಧರ್ಮದ ಪಟ್ಟಿ]]
* [[ಯುಟ್ಯೂಬ್‍ನ ಗಣ್ಯವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನ ತಾರಾಮೌಲ್ಯವುಳ್ಳವರ ಪಟ್ಟಿ]]
* [[ರಿಕ್‍ರೊಲಿಂಗ್|ರಿಕ್‍ರೋಲಿಂಗ್]]
* [[ಬಳಕೆದಾರರು- ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಅಂಶ|ಬಳಕೆದಾರರು-ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ವಸ್ತುವಿಷಯಗಳು]]
* [[ವಿರಲ್ ವೀಡಿಯೊ|ವೈರಲ್ ವೀಡಿಯೋ]]
* [[ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]]
* [[ಯುಟ್ಯೂಬ್ ನೇರಪ್ರಸಾರ|ನೇರ ಯೂಟ್ಯೂಬ್]]

== ಆಕರಗಳು ==
{{reflist|2}}

== ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ ==

* Lacy, Sarah: ''The Stories of Facebook, YouTube and MySpace: The People, the Hype and the Deals Behind the Giants of Web 2.0''  (2008) ISBN 978-1-85458-453-3

== ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು ==

* [https://www.youtube.com/ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌]

{{Google Inc.}}

{{DEFAULTSORT:Youtube}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಸಾನ್ ಮೆಟ್ಟೆಯೊ ಕೌನಟಿ,ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾದ ಕಂಪನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಮನೋರಂಜನೆಯ ಜಾಲತಾಣಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಗೂಗಲ್ ಸಂಪಾದನೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಗೂಗಲ್ ಸೇವೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಅಂತರಜಾಲದಲ್ಲಿ ಜಾಹಿರಾತು ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ]]
[[ವರ್ಗ:2005ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಅಂತರಜಾಲದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌]]
[[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸಿನ ಅಂತರಜಾಲದ ಕಂಪನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಬಹುಭಾಷಾ ಜಾಲತಾಣ]]
[[ವರ್ಗ:ವಿಡಿಯೋ ಲಭ್ಯತೆ]]
[[ವರ್ಗ:ಬೇಡಿಕೆಗನುಗುಣವಾದ ವಿಡಿಯೋ]]
[[ವರ್ಗ:ವೆಬ್‌ 2.0]]</text>
      <sha1>3x2q8yl7vjxy5595jgujp97mcz5b9jv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್ಹ್ಯಾಮ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21841</id>
    <revision>
      <id>1373618</id>
      <parentid>1349297</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T14:09:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="220444" sha1="n3k9qtvsu55vx3yh3uagt48gnp1hrn8" xml:space="preserve">{{Infobox Football biography 2
| playername     = ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್
| image          = [[ಚಿತ್ರ:David-Beckham3.jpg|275px]]
| fullname       = David Robert Joseph Beckham
| dateofbirth    = {{birth date and age|1975|5|2|df=y}}
| cityofbirth    = [[Leytonstone]], [[ಲಂಡನ್]]
| countryofbirth = [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]]
| height         = {{convert|6|ft|0|in|m|2|abbr=on}}&lt;ref&gt;{{Cite news |title=David Beckham |url=http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=547 |publisher=Soccerbase |accessdate=9 September 2008 |archive-date=9 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090209020212/http://www.soccerbase.com/players_details.sd?playerid=547 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| position       = [[Midfielder]]
| currentclub    = [[Los Angeles Galaxy]]
| clubnumber     = 23
| youthyears1    =           |youthclubs1 = [[Brimsdown Rovers F.C.|Brimsdown Rovers]]
| youthyears2    = 1987–1991 |youthclubs2 = [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]]
| youthyears3    = 1991–1993 |youthclubs3 = [[Manchester United F.C.|Manchester United]]
| years1         = 1993–2003 |clubs1 = [[Manchester United F.C.|Manchester United]]          |caps1 = 265 |goals1 = 62
| years2         = 1995      |clubs2 = → [[Preston North End F.C.|Preston North End]] (loan) |caps2 = 5   |goals2 = 2
| years3         = 2003–2007 |clubs3 = [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]]                      |caps3 = 116 |goals3 = 13
| years4         = 2007–     |clubs4 = [[Los Angeles Galaxy]]                                |caps4 = 42  |goals4 = 7
| years5         = 2009      |clubs5 = → [[A.C. Milan|Milan]] (loan)                         |caps5 = 18  |goals5 = 2
| nationalyears1 = 1994–1996 |nationalteam1 = [[England national under-21 football team|England U-21]] |nationalcaps1 = 9   |nationalgoals1 = 0
| nationalyears2 = 1996–     |nationalteam2 = [[England national football team|England]]               |nationalcaps2 = 115 |nationalgoals2 = 17
| pcupdate       = 02 November 2009
| ntupdate       = 24 October 2009
}}
'''ಡೇವಿಡ್ ರಾಬರ್ಟ್‌ ಜೋಸೆಫ್‌ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್''', &lt;small&gt;[[OBE]]&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;OBE&quot;&gt;{{Cite news | title=Beckham's pride at OBE | url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/2988104.stm | publisher=[[BBC Sport]] | date=2003-06-13 | accessdate=2008-09-09}}&lt;/ref&gt; (೧೯೭೫ ಮೇ ೨ ಜನನ)&lt;ref name=&quot;name&quot;&gt;{{Cite news | title=David Beckham - Rise of a footballer | url=http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A1138600 | publisher=BBC | date=2003-08-19 | accessdate=2008-09-09}}&lt;/ref&gt; ಒಬ್ಬ [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌]] [[ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ]]. [[ಮಿಡ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಅಮೆರಿಕಾ]]ದ [[ಮೇಜರ್ ಲೀಗ್ ಸಾಕರ್‌‌]] ಕ್ಲಬ್‌ [[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ]]&lt;ref&gt;{{Cite news | title=Beckham's first start for Galaxy full of firsts | url=http://www.latimes.com/sports/la-sp-galaxy16aug16,1,1716578.story?coll=la-headlines-sports | publisher=[[Los Angeles Times]] | date=16 August 2007 | first=Grahame | last=Jones | accessdate=2007-08-16}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡ]]ದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.[[FIFA ವಿಶ್ವದ ವರ್ಷದ ಆಟಗಾರ]]&lt;ref name=&quot;galaxybio&quot;&gt;{{Cite news | title=Los Angeles Galaxy: Player bio | url=http://la.galaxy.mlsnet.com/players/bio.jsp?player=beckham_d&amp;playerId=bec369464&amp;statType=current&amp;team=t106 | publisher=Los Angeles Galaxy | date=2008-09-09 | accessdate=2008-09-09 | archive-date=2008-10-28 | archive-url=https://web.archive.org/web/20081028224000/http://la.galaxy.mlsnet.com/players/bio.jsp?team=t106&amp;player=beckham_d&amp;playerId=bec369464&amp;statType=current | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ರನ್ನರ್ ಅಪ್‌ ಮತ್ತು 2004ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇತನ ಪಡೆದ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರನೆಂಬ &lt;ref&gt;{{Cite news | title=Beckham is world's highest-paid player | url=http://in.rediff.com/sports/2004/may/04beck.htm | publisher=ReDiff | date=2004-05-04 | accessdate=2008-09-09}}&lt;/ref&gt; ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿರುವ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, 100 [[ಚಾಂಪಿಯನ್ ಲೀಗ್]] ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಮೊದಲ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರನೂ ಹೌದು.&lt;ref name=&quot;galaxybio&quot; /&gt;  2003 ಮತ್ತು 2004ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ [[ಗೂಗಲ್‌]] ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಇತರಾವುದೇ  ಕ್ರೀಡೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ &quot;ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್&quot; ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಹುಡುಕಲ್ಪಟ್ಟ ಆಟಗಾರ.&lt;ref&gt;{{Cite news | title=2004 Year-End Google Zeitgeist | url=http://www.google.com/press/zeitgeist2004.html | publisher=Google | date=2005-01-01 | accessdate=2008-09-09}}&lt;/ref&gt; ಹೀಗೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಜಾಹೀರಾತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅಗ್ರ ಫ್ಯಾಷನ್ ಐಕಾನ್ ಆಗಿ  ಪರಿವರ್ತನೆಯಾದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://money.cnn.com/2007/07/05/commentary/sportsbiz/?postversion=2007070605|title=Brand it like Beckham|work=CNN|accessdate=2007-08-21|date=2007-06-06|archive-date=2014-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006114654/http://money.cnn.com/2007/07/05/commentary/sportsbiz/?postversion=2007070605|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news | title=Becks and Bucks | url=http://www.forbes.com/forbeslife/sports/2007/07/07/beckham-soccer-marketing-face-markets-cx_pm_0707autofacescan01.html | publisher=Forbes | date=2007-09-05 | accessdate=2008-09-09 | archiveurl=https://archive.today/20120524213646/http://www.forbes.com/2007/07/07/beckham-soccer-marketing-face-markets-cx_pm_0707autofacescan01.html | archivedate=2012-05-24 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 2000&lt;ref&gt;{{Cite news | title=Beckham's England dream realised  | url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/1016201.stm | publisher=BBC Sport | date=2000-11-10 | accessdate=2008-09-09}}&lt;/ref&gt;, ನವೆಂಬರ್ 15ರಿಂದ [[2006 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌]] ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದವರೆಗೆ&lt;ref&gt;{{Cite news | title=Beckham quits as England captain  | url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/teams/england/5138288.stm | publisher=BBC Sport | date=2006-07-02 | accessdate=2008-09-09}}&lt;/ref&gt; ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದ [[ನಾಯಕ]]ರಾಗಿದ್ದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 58 ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಿದ್ದಾರೆ.  ಅಂದಿನಿಂದ ಶುರುವಾಗಿ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದನ್ನು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2008 ಮಾರ್ಚ್ 26ರಂದು [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಮಹತ್ವದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡವನ್ನು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ಬೆಕ್ಹಾಂಗೆ ಇದು ನೂರನೇ [[ಪಂದ್ಯ]]ವಾದ ಕಾರಣ ಈ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಚಾರವೂ ದೊರೆತಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{Cite news | title=Beckham achieves century landmark  | url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/7315475.stm | publisher=BBC Sport | date=26 March 2008 | accessdate=2008-07-24}}&lt;/ref&gt; ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಆಡಿದ ದಾಖಲೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹೆಸರಲ್ಲಿದ್ದು, 115 ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/7970172.stm |title=BBC SPORT &amp;#124; Football &amp;#124; Internationals &amp;#124; Beckham reaches new caps landmark |publisher=BBC News |date=2009-03-28 |accessdate=2009-05-04}}&lt;/ref&gt; ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಜೊತೆ ವೃತ್ತಿಪರ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವುದರೊಂದಿಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು, 1992ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ 17ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯ ಆಡಿದ್ದು ಅವರ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ.&lt;ref name=&quot;galaxybio&quot; /&gt; ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡ ಆರು ಬಾರಿ [[ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]], ಎರಡು ಬಾರಿ [[FA ಕಪ್]], ಮತ್ತು 1999ರಲ್ಲಿ [[UEFA ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.&lt;ref name=&quot;galaxybio&quot; /&gt; 2003ರಲ್ಲಿ [[ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌]] ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವನ್ನು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ತೊರೆದರು. ನಂತರದ ನಾಲ್ಕು ಸೀಸನ್‌ &lt;ref&gt;{{Cite news | title=Beckham joins Real Madrid  | url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/front_page/2998868.stm | publisher=BBC Sport | date=2003-09-18 | accessdate=2008-09-09}}&lt;/ref&gt; ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು, ಅಲ್ಲದೆ ಅವರು ತಂಡದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷ [[ಲಾ ಲೀಗಾ]] ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಅನ್ನು ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite news | title=Beckham bows out with Liga title | url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/6759697.stm | publisher=BBC Sport | date=2007-06-17 | accessdate=2008-09-09}}&lt;/ref&gt; ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅವರು ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌‌ ತಂಡವನ್ನು ತೊರೆದು [[ಮೇಜರ್ ಲೀಗ್ ಸಾಕರ್‌‌]] ಕ್ಲಬ್  [[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕರಾರಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು 2007 ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;Bandini&quot;&gt;{{Cite news |last=Bandini |first=Paolo |url=http://football.guardian.co.uk/continentalfootball/story/0,,1988215,00.html |title=Beckham confirms LA Galaxy move |work=The Guardian |date=2007-01-11 |accessdate=2007-05-10 }}&lt;/ref&gt; ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ಜೊತೆಗಿನ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌‌ ಕರಾರು 2007 ಜುಲೈ 1ರಂದು  ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂತು, ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಯು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ MLS ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇತನವನ್ನು ನೀಡಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite news | title=Beckham rejected Milan and Inter to take Galaxy millions | url=http://www.independent.co.uk/sport/football/european/beckham-rejected-milan-and-inter-to-take-galaxy-millions-431736.html | publisher=The Independent | date=2007-01-12 | accessdate=2008-09-09 | archive-date=2014-03-08 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140308193915/http://www.independent.co.uk/sport/football/european/beckham-rejected-milan-and-inter-to-take-galaxy-millions-431736.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 2007, 2008 ಮತ್ತು 2009ರಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ತಂಡಕ್ಕೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಆಡುವ ಕರಾರಿನ ಮೌಲ್ಯ ವರ್ಷಕ್ಕೆ $6.5m.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mlsplayers.org/files/8_31_07_salary_info_alpha.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-01 |archive-date=2013-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130724203535/http://www.mlsplayers.org/files/8_31_07_salary_info_alpha.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mlsplayers.org/files/9_7_08_salary_info_alpha.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-01 |archive-date=2013-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130724203456/http://www.mlsplayers.org/files/9_7_08_salary_info_alpha.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.mlsplayers.org/files/ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್_15_2009_salary_information__alphabetical.pdf{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 2007 ಜುಲೈ 21ರಂದು [[ದಿ ಹೋಮ್ ಡೆಪಾಟ್ ಸೆಂಟರ್‌‌]]&lt;ref&gt;{{Cite news | title=Beckham makes brief Galaxy debut | url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/6910451.stm | publisher=BBC Sport | date=2007-07-22 | accessdate=2008-09-09}}&lt;/ref&gt;‌ನಲ್ಲಿ [[ಚೆಲ್ಸಿಯಾ]] ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯವನ್ನಾಡಿದರು, ಇದು ಸ್ನೇಹಿ ಪಂದ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ಅಧಿಕೃತ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಮೈದಾನಕ್ಕಿಳಿದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[2007 ಸೂಪರ್‌ಲೀಗಾ]] ಸೆಮಿ-ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಚೊಚ್ಚಲ ಗೋಲು ಹೊಡೆದರು.&lt;ref&gt;{{Cite news | title=Beckham scores in LA Galaxy win | url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/6948945.stm | publisher=BBC Sport | date=2007-08-16 | accessdate=2008-09-09}}&lt;/ref&gt; ಅಗಸ್ಟ್ 18ರಂದು [[ಜಿಯಾಂಟ್ಸ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದಲ್ಲಿ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು ತುಂಬಿದ್ದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮೊದಲ ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನಾಡಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite news | title=Beckham plays full Galaxy match | url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/6953543.stm | publisher=BBC Sport | date=2007-08-19 | accessdate=2008-09-09}}&lt;/ref&gt; ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ [[ಸ್ಪೈಸ್ ಹುಡುಗಿ]] [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್]] (ನೀ ಆಡಮ್ಸ್)ರನ್ನು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ವಿವಾಹವಾದರು.&lt;ref&gt;{{Cite news | title=Sunday Times - Rich List: David and Victoria Beckham | url=http://www.timesonline.co.uk/richlist/person/0,,47566,00.html | publisher=The Times | date=2008-04-27 | accessdate=2008-09-09 | archive-date=2011-05-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110510204220/http://www.timesonline.co.uk/richlist/person/0,,47566,00.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಮೂವರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ದಂಪತಿಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಬೇವರ್ಲಿ ಹಿಲ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
== ಕ್ಲಬ್ ವೃತ್ತಿ ==
=== ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿ ===
ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[ಲಿಟಾನ್‌ಸ್ಟೋನ್‌‌]]ನ [[ವಿಪ್ಸ್ ಕ್ರಾಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಈ ಸ್ಥಳ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ [[ಲಂಡನ್‌]]ನಲ್ಲಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite news | title=BECKHAM - Working-class boy to Man U | url=http://articles.latimes.com/2007/jul/09/sports/sp-beckham9 | publisher=Los Angeles Times | date=2007-07-09 | accessdate=2008-09-09}}&lt;/ref&gt; ಅವರ ತಂದೆ ಡೇವಿಡ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಅಲನ್ &quot;ಟೆಡ್&quot; ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ (ಬಿ. [[ಎಡ್ಮಂಟನ್, ಲಂಡನ್]], ಜುಲೈ–ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1948), ಒಬ್ಬ [[ಅಡುಗೆ]] [[ವಿನ್ಯಾಸಕ]] ಮತ್ತು ತಾಯಿ (ಎಂ. [[ಲಂಡನ್ ಬರೌಫ್ ಆಫ್ ಹಾಕ್ನೇಯ್]], 1969)&lt;ref&gt;{{Cite news | title=Blame yourself Posh, Beckham's mum yells | url=http://www.dailymail.co.uk/femail/article-484343/Will-Ted-Beckhams-heart-attack-end-bitter-rift-Becks.html | publisher=Mail Online | date=2007-09-28 | accessdate=2008-09-09}}&lt;/ref&gt; ಸಂದ್ರಾ ಜಾರ್ಜಿಯಾ ವೆಸ್ಟ್ (ಬಿ. 1949)ರದ್ದು &lt;ref&gt;{{Cite news | title=Will Ted Beckham's heart attack end his bitter rift with Becks? | url=http://www.mailonsunday.co.uk/tvshowbiz/article-321412/Blame-Posh-Beckhams-mum-yells.html | publisher=Mail on Sunday| date=2004-10-12 | accessdate=2008-09-09}}&lt;/ref&gt; [[ಕೇಶ ಶೃಂಗಾರ]] ವೃತ್ತಿ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಚಿಂಗ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ನ]] ರಿಡ್ಜ್‌ವೇ ಪಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ ದಿನನಿತ್ಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, ಓದಿದ್ದು ಚೇಸ್ ಲೇನ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಚಿಂಗ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ.  2007ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, &quot;''ನೀನು ದೊಡ್ಡವನಾದಾಗ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದೀ ಎಂದು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರು ಕೇಳಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ'', ''ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರನಾಗುವುದಾಗಿ ನಾನು ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.  '' ''ಇಲ್ಲ, ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನೀನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದಿ.. ಉದ್ಯೋಗ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ? ಎಂದು ಅವರು ಮರು ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು.  '' ''ಆದರೆ ನಾನು ಯಾವತ್ತೂ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರನಾಗಲು ಮಾತ್ರ ಬಯಸಿದ್ದೆ.&quot;'' &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.wmagazine.com/celebrities/2007/08/beckhams_steven_klein?currentPage=2|title=American Idols|publisher=[[W magazine]]|date=2007-08-01|accessdate=2009-02-24|archive-date=2013-05-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20130526195650/http://www.wmagazine.com/celebrities/2007/08/beckhams_steven_klein?currentPage=2|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ತಾಯಿಯ ತಂದೆ(ತಾತ) [[ಯಹೂದಿ]],&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thejc.com/articles/2008418468/beckhams-%E2%80%98-send-son-la-jewish-nursery|title=Beckhams ‘to send son to LA Jewish nursery’|publisher=[[Jewish Chronicle]]|date=2008-04-18|accessdate=2009-01-07|archive-date=2009-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424042819/http://www.thejc.com/articles/2008418468/beckhams-%E2%80%98-send-son-la-jewish-nursery|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಆದ್ದರಿಂದ ತಾವು ಕೂಡ &quot;ಅರ್ಧ ಯಹೂದಿ&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://football.guardian.co.uk/News_Story/0,,2126173,00.html|title=Beckham launches into the Galaxy|publisher=Guardian Unlimited|accessdate=2007-07-14}}&lt;/ref&gt; ಯೆಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿರುವ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌, ತಮ್ಮ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಭಾವವಿದೆ  ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.  ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆತ್ತವರು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರಿಯರಾದ ಜೋನ್ನೆ ಮತ್ತು ಲಿನ್ನೆ ಜೊತೆ ನಿಯತವಾಗಿ [[ಚರ್ಚ್‌]]ಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದುದಾಗಿ ''ಬೋತ್ ಫೀಟ್ ಆನ್ ದಿ ಗ್ರೌಂಡ್''  ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್]] ತಂಡದ ಕಟ್ಟಾ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹೆತ್ತವರು, ಅತಿಥೇಯ ತಂಡದ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಲೆಂದೇ [[ಲಂಡನ್‌]]ನಿಂದ [[ಓಲ್ಡ್ ಟ್ರಾಫರ್ಡ್‌]]ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡದ ಮೇಲೆ ಹೆತ್ತವರಿಗಿದ್ದ ಪ್ರೀತಿ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಡೇವಿಡ್‌ಗೂ ಬಂದಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆತನ ನೆಚ್ಚಿನ ಆಟವಾಯಿತು. ಬಳಿಕ [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವ [[ಬಾಬಿ ಚಾರ್ಲ್ಟನ್‌]] ನಡೆಸುವ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಶಾಲೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಸೇರಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವೇಷಣೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು [[FC ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತರಬೇತಿ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದರು. ರಿಡ್ಜ್ ವೇ ರೋವರ್ಸ್ ಎಂಬ ಸ್ಥಳೀಯ ಯವಕರ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಆಡಿದರು. ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಅಂಡರ್‌ವುಡ್, ಸ್ಟೀವ್ ಕಿರ್ಬಿ ಮತ್ತು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ತಂದೆ ಈ ತಂಡದ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿದ್ದರು. 1986ರಲ್ಲಿ [[ವೆಸ್ಟ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಯುನೈಟೆಡ್‌]] ವಿರುದ್ದ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡದ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದರು.  ಬಳಿಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಾದ [[ಲೀಟನ್ ಒರಿಯಂಟ್‌]], [[ನಾರ್ವಿಚ್ ಸಿಟಿ‌]]ಯಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ನಡೆಸಿದರು, ಮತ್ತು ಘನತೆವೆತ್ತ [[ಟೊಟೆನ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಟ್ಸ್‌ಪರ್]] ಶಾಲೆಗೂ ತೆರಳಿದರು. ಟೊಟೆನ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಟ್ಸ್‌ಪುರ್ ಅವರಾಡಿದ ಮೊದಲ ಕ್ಲಬ್. ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[ಬ್ರಿಮ್ಸ್‌ಡೌನ್ ರೋವರ್ಸ್]] ಯುವಕರ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು. 1990ರಲ್ಲಿ 15 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ಆಟಗಾರರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ ಆಟಗಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.&lt;ref&gt;[http://www.thefa.com/TheFACup/TheFAVase/NewsAndFeatures/Postings/2004/09/BecksBrimsdownBoost.htm ದಿ FA - ಬೆಕ್ಸ್' ಬ್ರಿಮ್ಸ್‌ಡೌನ್ ಬೂಸ್ಟ್, 2004 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 24 ಲೇಖನದಿಂದ ] 2007, ಜುಲೈ 7ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ನಂತರ ಬ್ರಡೆನ್ಟನ್ ಪ್ರಿಪರೇಟರಿ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಕೈಗೊಂಡರು, ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ದಿನ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ದಾಖಲಾತಿ ಅರ್ಜಿಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು, ತರುವಾಯ 1991 ಜುಲೈ 8ರಂದು [[ಯೂತ್ ಟ್ರೇನಿಂಗ್‌ ಸ್ಕೀಮ್‌]] ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.
=== ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ F.C. ===
1992ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ಗೆ [[FA ಯೂತ್ ಕಪ್‌]] ಗೆದ್ದುಕೊಟ್ಟ ಕ್ಲಬ್‌ನ ಯುವ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರ ಪೈಕಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಕೂಡ ಒಬ್ಬರು, [[ಕ್ರೈಸ್ಟಲ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್‌]] ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದ&lt;ref&gt;&quot;ಸೆಕೆಂಡ್ ಲೆಗ್‌&quot; ಸ್ಕೋರುಗಳು ಸಮನಾಗಿದ್ದಾಗ ವಿಜೇತರನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಆಡುವ ಎರಡು ಪಂದ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ದ್ವಿತೀಯ ಪಂದ್ಯ. ಎರಡು ಪಂದ್ಯಗಳಿಂದ ಬಂದ ಸ್ಕೋರುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸಿ ವಿಜೇತ ತಂಡವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;/ref&gt; ಆಟದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಗೋಲು ಹೊಡೆದು ತಂಡದ ವಿಜಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾದರು.  ಅದೇ ವರ್ಷ [[ಬ್ರೈಟನ್ &amp; ಹೊವ್ ಅಲ್ಬಿಯಾನ್]] ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ [[ಲೀಗ್ ಕಪ್‌]] ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ನ ಮೊದಲ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಬದಲಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಆಡಿದರು. ನಂತರದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವೃತ್ತಿಪರ ಕರಾರಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಮರುವರ್ಷವೂ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡ ಯೂತ್ ಕಪ್ ‌ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿತು, ಆದರೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ತಂಡದಲ್ಲಿದ್ದೂ [[ಲೀಡ್ಸ್ ಯುನೈಟೆಡ್]] ವಿರುದ್ಧ ಸೋತಿತು, ಆದರೆ 1994ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕ್ಲಬ್‌‌ನ ಮೀಸಲು ತಂಡ ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಾಗ ಇನ್ನೊಂದು ಪದಕ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮುಡಿಗೇರಿತು. 1994 ಡಿಸೆಂಬರ್ 7ರಂದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[UEFA ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಆಡಿದರು, ಗುಂಪಿನ ಹಂತದ ಅಂತಿಮ ಹಣಾಹಣಿಯಲ್ಲಿ ಗೋಲು ಹೊಡೆದು [[ಗಲಟಸರಾಯ್‌]]‌ ತಂಡವನ್ನು 4–0ರಿಂದ ಮಣಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ವಿಜಯ ಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡ ನಾಲ್ಕು ತಂಡಗಳ ಪೈಕಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ತೃತೀಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತೃಪ್ತಿಪಡಬೇಕಾಯಿತು. ಗೋಲುಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನ [[FC ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ]] ಪಾಲಾಯಿತು.ಸಾಂಘಿಕ ಆಟದ ಮೊದಲ ಹಂತದ ಅನುಭವ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ [[1994–95 ಸೀಸನ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ ಆಡಲೆಂದು ಎರವಲು ಮೇಲೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ [[ಪ್ರಿಸ್ಟನ್ ನಾರ್ಥ್ ಎಂಡ್‌]]ಗೆ ತೆರಳಿದರು.  ತಾವಾಡಿದ ಐದು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗೋಲು ಬಾರಿಸಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು, ಅದರಲ್ಲೂ [[ಕಾರ್ನರ್ ಕಿಕ್‌]]ನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಹೊಡೆದ ಗೋಲು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/2988104.stm ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ನ ಪ್ರೈಡ್ ಅಟ್ OBE] BBC ಕ್ರೀಡೆ; 13 ಜೂನ್ 2003, 2008, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;  ನಂತರ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ಗೆ ವಾಪಸಾದರು. 1995 ಎಪ್ರಿಲ್ 2ರಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಕೊನೆಗೂ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಪರ [[ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಸುಯೋಗ ಕೂಡಿ ಬಂತು. ಇದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯವೂ ಹೌದು, ಆದರೆ [[ಲೀಡ್ಸ್ ಯುನೈಟೆಡ್‌]] ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಈ ಪಂದ್ಯ ಯಾವುದೇ ಗೋಲುಗಳಿಲ್ಲದೆ ಡ್ರಾದೊಂದಿಗೆ ನೀರಸವಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯ ಕಂಡಿತ್ತು. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ತಂಡದ ಯುವ ಆಟಗಾರರ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ [[ಸರ್ ಅಲೆಕ್ಸ್ ಫರ್ಗುಸನ್‌]] ಭಾರಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹೊಂದಿದ್ದರು. 1990ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಫರ್ಗುಸನ್ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಿದ ಯುವ ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಪೈಕಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಕೂಡ ಒಬ್ಬರು(&quot;[[ಫರ್ಗೀಸ್ ಮರಿಹಕ್ಕಿಗಳೆಂದೇ ಖ್ಯಾತಿ]]&quot;), ಈ ತಂಡದಲ್ಲಿ [[ನಿಖಿ ಬಟ್]], [[ಗ್ಯಾರಿ]] ಮತ್ತು [[ಫಿಲ್ ನೆವಿಲ್ಲೆ]]ಯಂತಹ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿದ್ದರು.  1994–95 ಸೀಸನ್‌ ಮುಗಿದ ನಂತರ [[ಪೌಲ್ ಇನ್ಸ್]], [[ಮಾರ್ಕ್ ಹಗ್ಸ್]], ಮತ್ತು [[ಆಂಡ್ರೆಯೇ ಕ್ಯಾಂಟೆಲ್ಸ್ಕಿಸ್‌]] ರಂತಹ ಅನುಭವಿ ಆಟಗಾರರು ಕ್ಲಬ್‌ಅನ್ನು ತೊರೆದಾಗ, ಇತರೆ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಿಂದ ತಾರಾ ವರ್ಚಸ್ಸಿನ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಬದಲು ಯುವ ಆಟಗಾರರನ್ನೇ ಮೈದಾನಕ್ಕಿಳಿಸಲು ಫರ್ಗುಸನ್ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದರು.([[ಡರ್ರೇನ್ ಆಂಡರ್ಟನ್]], [[ಮಾರ್ಕ್ ಓವರ್‌ಮಾರ್ಸ್]], ಮತ್ತು [[ರಾಬರ್ಟ್ ಬ್ಯಾಗಿಯೋ]] ಮೊದಲಾದವರನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಖರೀದಿಸಲಿದೆ ಎಂಬ ಊಹಾಪೋಹಗಳು ಕೇಳಿ ಬಂದಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಆ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಗುತ್ತಿಗೆಗಳು ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ). ಫರ್ಗುಸನ್ ಅವರ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ವ್ಯಾಪಕ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು.  ಕ್ರೀಡಾ ಸೀಸನ್‌‌ನ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡ [[ಅಸ್ಟನ್ ವಿಲ್ಲಾ]]&lt;ref&gt;[[ಅಲೆನ್ ಹಾನ್ಸೆನ್‌]]'ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಏನೆಂದರೆ &quot;ಯು ಕಾಂಟ್ ವಿನ್ ಎನಿಥಿಂಗ್ ವಿದ್ ಕಿಡ್ಸ್&quot;, ''ದಿ ಬಾಸ್‌‌''  405ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 30 ಮೀಟರ್ ದೂರದಿಂದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಪರವಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಗೋಲು ಹೊಡೆದರು.&lt;/ref&gt; ಎದುರು 3–1ರಿಂದ ಸೋತಾಗ ಟೀಕೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿದವು, ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಪರ ಬಂದಿದ್ದ ಏಕೈಕ ಗೋಲನ್ನು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹೊಡೆದಿದ್ದರು; ಆದರೆ ಯುವ ಆಟಗಾರರು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಆಡಿದ ಫಲವಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡ ನಂತರದ ಐದು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು. ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಬಲುಬೇಗನೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡದ ಬಲ-ಬದಿಯ ಮಿಡ್‌ಫೀಲ್ಡರ್ ಆಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು (ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಆಂಡ್ರೆಯೇ ಕ್ಯಾಂಟೆಲ್ಸ್ಕಿಸ್ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ). ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಆ ಸೀಸನ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಎರಡು ಬಾರಿ]] [[FA ಕಪ್‌]] ಗೆಲ್ಲುವಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದರು. [[ಚೆಲ್ಸಿಯಾ]] ವಿರುದ್ಧದ ಸೆಮಿ-ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ವಿಜಯೀ ಗೋಲನ್ನು ಬಾರಿಸಿದರೆ, FA ಕಪ್‌ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಎರಿಕ್ ಕ್ಯಾಂಟೊನಾ]] ಒಂದು [[ಮೂಲೆ]]ಯಿಂದ ಗೋಲು ಹೊಡೆಯಲು ಕಾರಣೀಭೂತರಾದರು.  ಹೊಸ ವರ್ಷದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಆದಾಗಲೇ [[ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್ ಯುನೈಟೆಡ್‌]] ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ತಂಡ ಕೇವಲ 10 ಅಂಕಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮಾಡಿದ ಸಾಧನೆಯನ್ನೇ ಮರುಕಳಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಸಂಭವ ಎಂದೇ ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು, 
ಆದರೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ತಂಡದ ಸಹ ಆಟಗಾರರು ಮಾರ್ಚ್ ಮಧ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ [[ಟೈನ್‌ಸೈಡರ್]] ತಂಡವನ್ನು ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಗೊಳಿಸಿ ಕ್ರೀಡಾ ಸೀಸನ್‌ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೂ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡರು.ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಿಯತವಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರೂ (ಉನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ) [[ಯುರೋ 96]]ಗಿಂತ ಮೊದಲು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Euro 96 stars going strong|url=http://www.thefa.com/England/SeniorTeam/NewsAndFeatures/Postings/2005/01/Euro96_Feature.htm|work=[[the Football Association|FA]]|date=2005-01-21|accessdate=2007-07-16}}&lt;/ref&gt;[[1996–97]] ಸೀಸನ್‌ನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ೧೦ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಗಿಯನ್ನು ಕೊಡಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ಇದೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಗಿಯನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಾರ್ಕ್ ಹಗ್ಸ್ ಧರಿಸಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ. 1996 ಅಗಸ್ಟ್ 17 ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮರೆಯಲಾರದ ದಿನ ([[ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಆರಂಭದ ದಿನವದು). [[ವಿಂಬ್ಲೆಡನ್]] ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಗೋಲು ದಾಖಲಿಸಿದಾಗ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಮನೆಮಾತಾದರು. ಆ ರೋಚಕ ಕ್ಷಣಗಳು ಹೀಗಿವೆ; ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡ 2–0ಯೊಂದಿಗೆ ಮುನ್ನಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ವಿಂಬ್ಲೆಡನ್ ತಂಡದ ಗೋಲುಕೀಪರ್ [[ನೇಲ್ ಸುಲ್ಲೀವನ್]] ಗೋಲು ಕಂಬದಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತರಾಗಿ ಚೆಂಡನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತಾ ಮುನ್ನಡೆದು ಅರ್ಧದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಚೆಂಡನ್ನು ಬೂಟಿನಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಒದೆದರು, ಅದು ಗೋಲುಕೀಪರ್ ತಲೆ ಮೇಲಿಂದ ಹೋಗಿ ಗೋಲು ಕಂಬದ ಬಲೆಗೆ ಬಿದ್ದಿತು.&lt;ref&gt;[[ಸ್ಕೈ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್]]' ಕಾಮೆಂಟೇಟರ್‌[[ಮಾರ್ಟಿನ್ ಟೈಲರ್‌]]'ನ ಮಾತುಗಳು ''&quot;ಯು ವಿಲ್ ಸೀ ದ್ಯಾಟ್ ಓವರ್ ಅಂಡ್ ಓವರ್ ಎಗೇನ್&quot;'' ಈ ಮಾತುಗಳು ಸತ್ಯವೆಂದು ಸಾಬೀತಾದ ಕಾರಣ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಗೋಲನ್ನು 2003ರ ದಶಕದ ಗೋಲೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಮತಕ್ಕೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು. 
&lt;/ref&gt;  ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಈ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ ಗೋಲು ಹೊಡೆದಾಗ ಅವರು [[ಚಾರ್ಲಿ ಮಿಲ್ಲರ್]](ಬೂಟುಗಳ ಮೇಲೆ &quot;ಚಾರ್ಲಿ&quot; ಕಸೂತಿ)ಗೆಂದೇ ಮಾಡಿಸಿದ್ದ ಬೂಟನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಆ ಬೂಟು ಪಂದ್ಯದ ಮೊದಲು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಕೈಸೇರಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://specials.rediff.com/sports/2004/apr/27pic2.htm|title=Beckham's Golden Boots|publisher=rediff.com|date=2004-04-27}}&lt;/ref&gt;  1996–97 ಸೀಸನ್‌ನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವಾಗ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಸಹಜವಾಗಿ ಮೊದಲ ಆಯ್ಕೆ ಆಗಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ವರಿಷ್ಠರು [[PFA ವರ್ಷದ ಯುವ ಆಟಗಾರ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.napit.co.uk/viewus/infobank/football/awards/pfayoung.php|title=English PFA Young Player Of The Year Award|work=napit.co.uk|accessdate=2007-07-16}}&lt;/ref&gt; 1997 ಮೇ 18ರಂದು ಎರಿಕ್ ಕ್ಯಾಂಟೊನಾ ಪುಟ್‌ಬಾಲ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿದರು, ಅಲ್ಲದೆ ತಮಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದ 7 ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಗಿಯನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ನೀಡಿದರು. ಬಳಿಕ ಕ್ಯಾಂಟೊನಾ ಜಾಗವನ್ನು ಟೊಟೆನ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಟ್ಸ್‌ಪರ್‌ನಿಂದ ಆಗಮಿಸಿದ ಟೆಡ್ಡಿ ಶೆರಿಂಗ್ಹಾಮ್ ತುಂಬಿದರು. ಇದೇ ವೇಳೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ತಮ್ಮ 10 ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಗಿಯನ್ನು ಶೆರಿಂಗ್ಹಾಮ್‌ಗೆ ಕೊಟ್ಟು, 7 ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಾಕೀಟನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.  ಸ್ವತಃ ಕ್ಯಾಂಟೋನಾರೇ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗಿರುವಾಗ 7 ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಗಿಯನ್ನು ದೂರವಿಡುವುದೇ ಸೂಕ್ತ ಎಂಬುದು ಕೆಲವು ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಅಂಬೋಣವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಗಿ ಈಗಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ(ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೂ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌]]ನ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಖ್ಯಾತ ಆಟಗಾರ [[ಮೈಕೆಲ್ ಒವೆನ್]] ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು).ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡ [[1997–98ರ ಅವಧಿ]]ಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿಯೇ ಆರಂಭಿಸಿದರೂ, ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡದ ಕಾರಣ [[ಅರ್ಸೆನಲ್‌]] ನಂತರದ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತೃಪ್ತಿಪಡಬೇಕಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.geocities.com/Colosseum/Track/5880/fix1998.html|title=Fixture List for 1997/98 Season|work=geocities.com|accessdate=2007-07-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/19990202120416/http://www.geocities.com/Colosseum/Track/5880/fix1998.html|archivedate=1999-02-02|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[1998–99ರ ಅವಧಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‌, FA ಕಪ್ ಮತ್ತು [[ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್]] ಗೆದ್ದು [[ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ]] ಸಾಧನೆಗೈದ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದರು. ಇದೊಂದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ವ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ.  ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ನಿಂದ ಹೊರದಬ್ಬಲ್ಪಟ್ಟ ಬಳಿಕ ಎದುರಾದ ಟೀಕೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಅನ್ನು ತೊರೆಯಬಹುದು ಎಂಬ ಊಹಾಪೋಹಗಳು ಕೇಳಿ ಬಂದಿತ್ತು, ಆದರೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಎಲ್ಲ ವದಂತಿಗಳನ್ನು ಸುಳ್ಳಾಗಿಸಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಜೊತೆಗೆ ಉಳಿಯಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. ಈ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಸಕಾರಣವೂ ಇತ್ತು. ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಕನಸನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ, ಆ ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಯ ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಟೊಟೆನ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಟ್ಸ್‌ಪರ್‌ ವಿರುದ್ಧ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಗೆಲುವು ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು (ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈರಿ [[ಆರ್ಸೆನಲ್]] ತಂಡವನ್ನು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಓಟದಿಂದ ಹೊರಗಿಡುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಟೊಟೆನ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಟ್ಸ್‌ಪರ್‌ ಸೋಲಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದವು), ಆದರೆ ಟೊಟೆನ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪಂದ್ಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿತು. ಆದರೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಗೋಲು ಹೊಡೆದು ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಸಮಬಲಕ್ಕೆ ತಂದರು, ಪಂದ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಎರಡೂ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡದ ಕೈವಶವಾಯಿತು. [[ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್ ಯುನೈಟೆಡ್]] ವಿರುದ್ಧದ FA ಕಪ್ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಕೇಂದ್ರ-ಮಿಡ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು. [[ಬೇರನ್ ಮುನಿಚ್‌]] ವಿರುದ್ಧದ [[1999 UEFA ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್ ಪೈನಲ್]] ಪಂದ್ಯದಲ್ಲೂ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಕೇಂದ್ರ-ಮಿಡ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು, ಏಕೆಂದರೆ ಮೊದಲ ಹಂತದ ಕೇಂದ್ರ-ಮಿಡ್‌ಫೀಲ್ಡರ್‌ಗಳನ್ನು ಪಂದ್ಯದಿಂದ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು.  ಪಂದ್ಯದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ 1-0ಯೊಂದಿಗೆ ಸೋಲಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿತ್ತು, ಆದರೆ ನೀಡಲಾದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗೋಲು ಹೊಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಟ್ರೋಫಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.ಎರಡು ಗೋಲುಗಳೂ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರಿಂದ ಬಂದಿದ್ದವು. ಈ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಗೋಲುಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಉಳಿದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಅದ್ಭುತ ಆಟಗಳಿಂದಾಗಿ 1999 [[ವರ್ಷದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ]] ಮತ್ತು [[FIFA ವಿಶ್ವದ ವರ್ಷದ ಆಟಗಾರ]] ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ರನ್ನರ್ ಅಪ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು, ಆದರೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳೆರಡನ್ನೂ [[ರಿವಾಲ್ಡೊ]] ಜಯಿಸಿದರು. 
[[ಚಿತ್ರ:Memorial Stadium (Bristol).jpg|thumb|ಬ್ರಿಸ್ಟೋಲ್ ರೋವರ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್]]
1998–99ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಎದುರಾಳಿ ತಂಡದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರ ನಡುವೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. [[ನೆಕಕ್ಸಾ]] ವಿರುದ್ಧದ [[ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಕ್ಲಬ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌‌]] ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಫೌಲ್ ಎಸಗಿ ಮೈದಾನದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬಂದು ತೀವ್ರ ಟೀಕೆ ಎದುರಿಸಿದರು. ಪತ್ನಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೇ ಹೀಗಾಗಿರಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವೇ ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಿಸಿರಬಹುದು ಎಂದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಯ್ತು&lt;ref&gt;{{Cite news | title = Man Utd's flawed genius?|work = BBC News, 7 January 2000 | url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/sport/football/593905.stm | dateformat =dmy | accessdate = 6 October 2005 }}&lt;/ref&gt;. ಆದರೆ ತಂಡದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಕಾರಣ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ತಂಡದಲ್ಲೇ ಉಳಿದರು.  1999-2000ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ಇಟೆಲಿ]]ಯ [[ಜುವೆಂಟಸ್‌]]ಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ವರ್ಗವಾಗುವ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಬಂದಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇದು ನಡೆಯಲೇ ಇಲ್ಲ. 2000ದ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಫರ್ಗುಸನ್ ಮತ್ತು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಹದಗೆಡತೊಡಗಿತು, ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಹೊರತಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರಿಗಿದ್ದ ಖ್ಯಾತಿ ಮತ್ತು ಬದ್ಧತೆಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿದ್ದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಯ್ತು.  ಈ ಘಟನಾವಳಿಗಳು ನಡೆದದ್ದು 2000ರಲ್ಲಿ. [[ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋಎಂಟ್ರೈಟಿಸ್‌]]ನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಮಗ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ನನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದು ತರಬೇತಿಯಿಂದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ವಿನಾಯಿತಿ ಕೇಳಿದ್ದರು. ಆ ಪ್ರಕಾರ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌‌ಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅದೇ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಲಂಡನ್ ಫ್ಯಾಶನ್ ವೀಕ್‌ನಲ್ಲಿ [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್]] ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಫೋಸು ನೀಡಿದ್ದು ಫರ್ಗುಸನ್‌ರನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿತು, ಆ ಒಂದು ದಿನ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ನನ್ನು ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ನೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಕಿಡಿಕಾರಿದರು. ಫರ್ಗುಸನ್ ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿದು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವಷ್ಟೂ ಹಣವನ್ನು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ದಂಡ (ಎರಡು ವಾರದ ವೇತನ – ಅಂದು £50,000)ವಿಧಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಎದುರಾಳಿ [[ಲೀಡ್ಸ್ ಯುನೈಟೆಡ್]] ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಕೈಬಿಟ್ಟರು. ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ''&quot;ತಮ್ಮ ಸಹ ಆಟಗಾರರೊಂದಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ&quot;'' &lt;ref&gt;''ದಿ ಬಾಸ್''  469.&lt;/ref&gt; ವೆಂದು ಫರ್ಗುಸನ್ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಹಾಯ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಅಚ್ಚರಿಯೆಂದರೆ, ತಮ್ಮ ಕ್ಲಬ್‌ಗಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಆಟ ಆಡಿದ್ದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಅನ್ನು ದಾಖಲೆ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದರು. &lt;blockquote&gt;&quot;ವಿವಾಹವಾಗುವ ತನಕ ಆತ(ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್) ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.  ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತಲ್ಲೂ ಅಕಾಡೆಮಿ ತರಬೇತುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯುವ ಜತೆಗಾರನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಆದರೆ ವಿವಾಹದ ಬಳಿಕ ಮನರಂಜನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು ನಮಗೆ ಅರಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು - ಆ ಕ್ಷಣದಿಂದ ಅವರ ಜೀವನ ಮೊದಲಿನಂತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.  ಆತ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಭಾಗವಷ್ಟೇ.&quot;' – ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರ ವಿವಾಹದ ಬಗ್ಗೆ 2007ರಲ್ಲಿ ಅಲೆಕ್ಸ್ ಫರ್ಗುಸನ್ ಹೇಳಿದ್ದು.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/ferguson-will-never-talk-to-the-bbc-again-401487.html|title=Ferguson will never talk to the BBC again|last=Harris|first=Nick|date=6 September 2007|work=[[The Independent]]|accessdate=30 April 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;[[1999-2000]]ರಲ್ಲಿ [[ಆರ್ಸೆನಲ್]] ಮತ್ತು ಲೀಡ್ಸ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡಗಳು ತೀವ್ರ ಪೈಪೋಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾಗ್ಯೂ 18-ಅಂಕಗಳ ಅಂತರದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ನೆರವಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಸೀಸನ್‌ನ ಅಂತಿಮ 11 ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತ್ತು, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫಾರ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಈ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 5 ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದರು.  ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದ ಆರು ಗೋಲುಗಳಲ್ಲದೆ, ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಎಂಟು ಗೋಲುಗಳು ಅವರ ಬತ್ತಳಿಕೆ ಸೇರಿದ್ದವು. ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡ [[2000-01]]ರಲ್ಲಿ ಸತತ ಮೂರನೇ ಬಾರಿ ಲೀಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆಲ್ಲುವಾಗಲೂ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಆಟ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದರು - ಯಾವುದೇ ಕ್ಲಬ್ ಸಾಲುಸಾಲಾಗಿ ಮೂರು ಲೀಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿರುವುದು ಇದು ನಾಲ್ಕನೇ ಬಾರಿ. ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಒಟ್ಟು ಒಂಭತ್ತು ಗೋಲು ಹೊಡೆದಿದ್ದಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‌‌ ಗೋಲುಗಳು ಸೇರಿವೆ.2002 ಎಪ್ರಿಲ್ 10ರಂದು [[ಡೆಪೊರ್ಟಿವೊ ಲಾ ಕೊರುನಾ]] ವಿರುದ್ಧದ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ತಮ್ಮ ಎಡ ಪಾದದ [[ಎರಡನೇ ಎಲುಬು]] ಮುರಿದುಕೊಂಡರು.  ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಗಾಯಮಾಡಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಯ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದ ಆಟಗಾರ [[ಅಲ್ಡೊ ಡಸ್ಚರ್‌]]ನಿಂದಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇನ್ನೇನು..ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ]] ತಂಡ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುವುದರಲ್ಲಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{Cite web | title = Did &quot;hatchet man&quot; target Beckham? |work = ESPN Socernet, 2 April 2002 | url = http://www.soccernet.com/championsleague/news/2002/0402/20020411featwright.html | dateformat = dmy | accessdate = 7 October 2005 }}&lt;/ref&gt; ಗಾಯದ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಸೀಸನ್‌ನ ಉಳಿದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಪರವಾಗಿ ಆಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೂಡ ಆರ್ಸೆನಲ್ ಪಾಲಾಯಿತು (ಅಲ್ಲದೆ [[ಬೇಯರ್ ಲೆವೆರ್ಕುಸೆನ್]] ವಿರುದ್ಧದ ಸೆಮಿ-ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೋತು [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಪ್]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಿಂದ ಹೊರ ಬಂದಿತು). ನಂತರ ಹಲವು ಸುತ್ತಿನ ಮಾತುಕತೆಗಳು ನಡೆದು ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಲಬ್ ಜೊತೆ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕರಾರಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು, ಮತ್ತು ಭಾವಚಿತ್ರದ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಮುಂದಿಟ್ಟ ಕಾರಣ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾತುಕತೆಗಳು ನಡೆದವು. ಹೊಸ ಕರಾರು ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತುಗಳಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯದಿಂದಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಆ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ಆಟಗಾರನೆಂಬ ಖ್ಯಾತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು.&lt;ref&gt;{{Cite news | title = Beckham signs new contract | work = BBC News, May 2002 | url = http://news.bbc.co.uk/sport3/worldcup2002/hi/team_pages/england/newsid_1976000/1976699.stm | dateformat = dmy | accessdate = 7 October 2005 }}&lt;/ref&gt; ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡದ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಪಾಲಿಗೆ 2001-02 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಾಲ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ.  28 ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 11 ಗೋಲು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ 42 ಪಂದ್ಯಗಳು ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು 16 ಗೋಲುಗಳು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಬುಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ. [[2002–03 ಅವಧಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಗಾಯದ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿ ಆಟಗಾರ [[ಒಲ್ ಗುನ್ನಾರ್ ಸೊಲ್ಸ್‌ಕೆಜರ್]] ಬಲ ಬದಿಯ ಮಿಡ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತುಂಬಿದರು. 2003 ಫೆಬ್ರವರಿ 15ರ ವೇಳೆಗೆ ತಂಡದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹದಗೆಟ್ಟಿತು. [[FA ಕಪ್‌]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಸೆನಲ್ ವಿರುದ್ಧ ಸೋತಾಗ, ಕೆರಳಿದ ಅಲೆಕ್ಸ್ ಫರ್ಗುಸನ್ &lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/m/man_utd/2778985.stm BBC 19 ಫೆಬ್ರವರಿ 2003  ಅಗಸ್ಟ್ 27ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20071224070722/http://www.channel4.com/sport/football_italia//dec21o.html Channel4.com 21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.goal.com/en/news/9/england/2009/04/28/1234261/silvestre-reminisces-about-fergusons-infamous-boot-throwing-at-be Goal.com 28 ಎಪ್ರಿಲ್ 2009, 2009 ಅಗಸ್ಟ್ 27ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.metro.co.uk/sport/football/article.html?Revealed:_What_happened_when_Beckham_was_hit_by_a_boot_in_the_face&amp;in_article_id=638192&amp;in_page_id=43 |title=ಮೆಟ್ರೋ 28 ಎಪ್ರಿಲ್ 2009 ಅಗಸ್ಟ್ 27ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು |access-date=2013-08-16 |archive-date=2012-09-03 |archive-url=https://archive.today/20120903220624/http://www.metro.co.uk/sport/football/article.html?Revealed:_What_happened_when_Beckham_was_hit_by_a_boot_in_the_face&amp;in_article_id=638192&amp;in_page_id=43 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.sport.co.uk/news/Football/18653/Silvestre_relives_Ferguson_throwing_boot_at_Beckham.aspx |title=Sport.co.uk |access-date=2009-12-01 |archive-date=2012-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120606061656/http://www.sport.co.uk/news/Football/18653/Silvestre_relives_Ferguson_throwing_boot_at_Beckham.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;[http://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/2008/07/29/why-ryan-giggs-is-more-scared-of-his-mum-than-fergie-91466-21423456/ walesonline.co.uk]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/woman/health/article964164.ece |title=The Sun 27 ಮಾರ್ಚ್ 2008 |access-date=2009-12-01 |archive-date=2008-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081204224505/http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/woman/health/article964164.ece |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;[[ಬೂಟ]]ನ್ನು ಎಸೆದರು ಅಥವಾ ಒದೆದರು, ಅದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಡಿದು ಗಾಯವಾಗಿ ಹೊಲಿಗೆ ಹಾಕಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಈ ಘಟನೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಸಾಕಷ್ಟು ವದಂತಿಗಳಿಗೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು, ಕ್ಲಬ್‌ಅನ್ನು ಮೊದಲು ತೊರೆಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿ (ಫರ್ಗುಸನ್ ಅಥವಾ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್?) ಯಾರು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ [[ಬುಕ್ಕೀ]]ಗಳು ಪಣ ಒಡ್ಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite news | title = Will Becks give Man Utd the boot? | work = BBC News, 18 February 2003 | url = http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/m/man_utd/2775269.stm | dateformat = dmy | accessdate = 6 October 2005 }}&lt;/ref&gt; ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡ ಸೀಸನ್‌ಅನ್ನು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದರೂ, ಡಿಸೆಂಬರ್ ಬಳಿಕ ಆಟದಲ್ಲಿ ಅದರ ಗಮನಾರ್ಹ ಸುಧಾರಣೆಯಾಯಿತು. ನಂತರ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡ ಲೀಗ್ಅನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಒಟ್ಟು 52 ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 11 ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದರು. ಆಗಲೂ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವಿತ್ತು, ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ಗೆ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಜೂನ್ 13ರಂದು ಅವರಿಗೆ [[OBE]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite news | title = Beckham's pride at OBE|work = BBC News, 13 June 2003 | url = http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/2988104.stm | dateformat = dmy | accessdate = 6 October 2005 }}&lt;/ref&gt; ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಪರವಾಗಿ 265 ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಿದ್ದಾರಲ್ಲದೆ, 61 ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದಿದ್ದಾರೆ. 81 ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಆಡಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು 15 ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. 12 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಆರು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಎರಡು FA ಕಪ್, [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಪ್‌]], ಇಂಟರ್ನಾಷನಲ್ ಕಪ್ ಮತ್ತು FA ಯೂತ್ ಕಪ್‌ಅನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಆಡಿದ ಆಟಗಾರರ ಜೊತೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು ([[ನಿಖಿ ಬಟ್]], [[ಗ್ಯಾರಿ ನೆವಿಲ್ಲೆ]] ಮತ್ತು [[ಪೌಲ್ ಸ್ಕೋಲ್ಸ್]] ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಜೊತೆ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದವರು). ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಆಡಿದ ದಾಖಲೆ [[ರ್ಯಾನ್ ಗಿಗ್ಸ್‌]] ಹೆಸರಲ್ಲಿದೆ.
=== ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ===
[[ಚಿತ್ರ:Beckham zidane.jpg|thumb|upright|ಬೆಕ್ಹಾಂ (ಉನ್ನತ) ಮತ್ತು ಜೆನೆಡಿನ್ ಜಿದಾನೆ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್]]
ಈ ನಡುವೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನು [[FC ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ]]&lt;ref&gt;{{Cite web | title = Beckham to stay in Spain | work = Guardian Unlimited Football, 11 June 2003 | url = http://football.guardian.co.uk/News_Story/0,,974864,00.html | dateformat = dmy |accessdate = 24 May 2006 }}&lt;/ref&gt; ತಂಡಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಉತ್ಸುಕವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌]] ಜೊತೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕರಾರಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಅವರು [[€]]35 ದಶಲಕ್ಷ £25m) ವರ್ಗಾವಣೆ ಶುಲ್ಕವನ್ನೂ ಪಡೆದರು.&lt;ref&gt;ಸಮನಾಗಿ, ಸಮಯಕ್ಕೆ, £25 ದಶಲಕ್ಷ ಅಥವಾ US$41 ದಶಲಕ್ಷ.&lt;/ref&gt; 2003 ಜುಲೈ 1ರಂದು ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು, ಇದರೊಂದಿಗೆ [[ಲೌರೀ ಕನ್ನಿಂಗ್ಹಾಮ್‌]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಟೀವ್ ಮೆಕ್ಮನನ್]] ಬಳಿಕ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡುತ್ತಿರುವ ಮೂರನೇ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆಟಗಾರನೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಅವರದ್ದಾಯಿತು. ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಏಳನೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಗಿಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಗಿಯನ್ನು ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಏಳನೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಗಿಯನ್ನು ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಕ್ಲಬ್‌ನ ನಾಯಕ [[ರೌಲ್]] ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಏಳರ ಬದಲಾಗಿ 23 ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಗಿಯನ್ನು ಧರಿಸಲು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು, ಈ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ [[ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರ [[ಮೈಕೆಲ್ ಜೋರ್ಡಾನ್]] ತಮಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯೆಂದೂ ಹೇಳಿದರು. ಮೈಕೆಲ್ ಜೋರ್ಡಾನ್ ಕೂಡ 23 ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಗಿಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/netnotes/article/0,,990894,00.html|title=The number 23|work=[[The Guardian]]|date=2003-06-03|accessdate=2007-06-09}}&lt;/ref&gt; ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ತಂಡದಲ್ಲಿದ್ದೂ ಸೀಸನ್ ಕೊನೆಗೆ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕಷ್ಟೇ ತೃಪ್ತಿಪಡಬೇಕಾಯಿತು, ಮತ್ತು UEFA ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್‌ನ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಹೊರ ನಡೆಯಬೇಕಾಯಿತು.  ಆದರೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ತಾವೆದುರಿಸಿದ ಮೊದಲ 16 ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 5 ಬಾರಿ ಗೋಲು ಹೊಡೆದು(ಲಾ ಲೀಗಾ ವಿರುದ್ಧದ ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಂದ್ಯ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಮೂರೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಗೋಲು ಹೊಡೆದದ್ದು ಸೇರಿಸಿ) ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಕಣ್ಮಣಿಯಾದರು, ಆದರೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಲೀಗ್ ಅಥವಾ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್‌ಅನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬೇಕೆಂಬ ಕ್ಲಬ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳೆಲ್ಲ ಹುಸಿಯಾದವು. 2004 ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪೂರ್ವಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದಾಗ, ಅಪರಿಚಿತನೊಬ್ಬ [[ಪೆಟ್ರೋಲ್]] ತುಂಬಿದ್ದ ಕ್ಯಾನ್ ‌ಅನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರ ಮನೆ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಏರಿದ್ದ. ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಮಾತ್ರ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಆತ ಮನೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ದಂದಿ ಸೆರೆಹಿಡಿದಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web | title = Intruder alert for Victoria Beckham | work = Manchester Online, 20 July 2004 | url = http://www.manchesteronline.co.uk/news/s/124/124434_intruder_alert_for_victoria_beckham.html | dateformat = dmy | accessdate = 9 October 2005 }}&lt;/ref&gt; ಇದರ ಹೊರತಾಗಿ 2004 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 9ರಂದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪರ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಪಂದ್ಯದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯಲೆಂದೇ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ [[ವೇಲ್ಸ್]] ಆಟಗಾರ [[ಬೆನ್ ಥ್ಯಾಚರ್‌]]ರನ್ನು ಫೌಲ್ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡರು. ಮುಂಜಾಗ್ರತೆಯ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಒಂದು ಪಂದ್ಯದಿಂದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅಮಾನತುಗೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ ಈ ನಡುವೆ ಗಾಯಗೊಂಡ ಕಾರಣ ಮುಂದಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಪರ ಆಡುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಪಂದ್ಯದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವುದು ಖಚಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಒಂದು ಪಂದ್ಯದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಮಾನತುಗೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಥ್ಯಾಚರ್‌ನ್ನು ಫೌಲ್ ಮಾಡಿದ್ದರು.  ಈ ಕುರಿತು ವಿವರಣೆ ನೀಡುವಂತೆ [[ದಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌]] ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನು ಕೇಳಿತು. ತಮ್ಮಿಂದ ತಪ್ಪಾಗಿರುವುದನ್ನು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರಲ್ಲದೆ, ಕ್ಷಮೆ ಕೋರಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite news | title = FA wants explanation from Beckham|work = BBC News, 14 October 2004 | url = http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/3735276.stm | dateformat = dmy | accessdate = 6 October 2005 }}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತೆ ಮೈದಾನದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು, [[ವೆಲೆನ್ಶಿಯಾ CF]] ವಿರುದ್ಧ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ಪರ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ [[ಹಳದಿ ಕಾರ್ಡ್‌]]ನ್ನು ಪಡೆದರು, ರೆಫರಿಯ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ವಂಗ್ಯವಾಗಿ ಅನುಮೋದಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಎರಡನೆ ಹಳದಿ ಕಾರ್ಡ್‌ ದೊರೆತಾಗ ತಾನಾಗಿಯೇ ಹೊರನಡೆಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗಿತ್ತು. ಮೇಲ್ಮನವಿ ಮೇರೆಗೆ ಎರಡು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಅಮಾನತನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು.  ಆ ಸೀಸನ್‌ನಲ್ಲಿ 2005 ಡಿಸೆಂಬರ್ 3ರಂದು [[ಗೆಟಾಫೆ CF]] ವಿರುದ್ಧದ ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮೂರನೇ ಬಾರಿ ಮೈದಾನದಿದ ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು, ಆದರೂ ಆ ಸೀಸನ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಾ ಲೀಗಾದಲ್ಲಿ ಗೋಲು ಹೊಡೆಯಲು ನೆರವಾದವರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. 2005–06 ಲಾ ಲೀಗಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ 12 ಅಂಕಗಳ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಅಂತರವಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು, ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಅಗ್ರ ಪಡೆಯಿತು. ಆದರೆ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ  [[ಆರ್ಸೆನಲ್]] ವಿರುದ್ಧ ಸೋತ ನಂತರ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ಕೊನೆಯ 16ರ ಘಟ್ಟವನ್ನಷ್ಟೇ ತಲುಪಲು ಶಕ್ತವಾಯಿತು. 
[[ಚಿತ್ರ:Beckham warmingup.jpg|thumb|left|ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಜೊತೆ ಪೂರ್ವಾಭ್ಯಾಸ]]
ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಪೂರ್ವ ಲಂಡನ್‌]]ನಲ್ಲಿ  ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಪುಸ್ತಕಗಳ ಆಸ್ಕರ್ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತಿವೆತ್ತ 2006 ಸಾಲಿನ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಬುಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ತೀರ್ಪುಗಾರನಾಗಿಯೂ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.&lt;ref&gt;ಮೌಲ್ ಕಿಂಬರ್ಲಿ. [http://www.thebookstandard.com/bookstandard/search/article_display.jsp?vnu_content_id=1001842661 ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್: ಸಾಕರ್ ತಾರೆ ಮತ್ತು ಬುಕ್ ಜಡ್ಜ್] ''ದಿ ಬುಕ್ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್''  11 ಜನವರಿ 2006&lt;/ref&gt;
2007ರಲ್ಲಿ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಲಾ ಲೀಗಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು, ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ವಿರುದ್ಧ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಮೇಲುಗೈ ಹೊಂದಿದ್ದುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ಸೇರಿದ ಬಳಿಕ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಇದು ಮೊದಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೂಡ ಹೌದು.ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಂಡದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ [[ಫ್ಯಾಬಿಯೊ ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲೊ]] ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪರವಾಗಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಸೀಸನ್‌ನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಕೆಲವಾರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಆಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು, ಬಲ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಆಡುವ [[ಜೋಸ್ ಅಂಟೊನಿಯೋ]] ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಆಡಿದ ಮೊದಲ ಒಂಭತ್ತು ಪಂದ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ, ಏಳರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಪರಾಭವಗೊಂಡಿತು
ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌‌‌ ಕ್ರೀಡಾ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಪ್ರಿಡ್ರ್ಯಾಗ್ ಮಿಜಟೋವಿಕ್]] ಅವರು ಕರಾರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಜೊತೆ ಸುದೀರ್ಘ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ ಬಳಿಕ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನು ಈ ಸೀಸನ್ ನಂತರ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು 2007 ಜನವರಿ 10ರಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.  ಆ ನಂತರ ತಿಪ್ಪರಲಾಗ ಹೊಡೆದ ಮಿಜಟೋವಿಕ್, ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು  ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರ ಕರಾರನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದಷ್ಟೇ ಹೇಳಿದ್ದಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.iht.com/articles/2007/01/10/sports/web.0110beckham.php|title=Uncertainty over Beckham's future at Real Madrid|work=International Herald Tribune|date=2007-01-10|accessdate=2007-05-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080220071830/http://www.iht.com/articles/2007/01/10/sports/web.0110beckham.php|archivedate=2008-02-20}}&lt;/ref&gt; ಈ ಮಧ್ಯೆ, [[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ]] ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಆಡಲು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿರುವುದಾಗಿ 2007 ಜನವರಿ 11ರಂದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಒಪ್ಪಂದ 2007 ಜುಲೈ 1ರಿಂದ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬರಲಿದೆಯೆಂದೂ ತಿಳಿಸಿದರು. ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಪರ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಕೊನೆಯ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದ್ದಾರೆ, ಹೀಗಿದ್ದೂ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಫ್ಯಾಬಿಯೊ ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲೊ 2007 ಜನವರಿ 13ರಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/6259063.stm|title=Real coach calls time on Beckham|publisher=BBC Sport|date=2007-01-13|accessdate=2007-01-13}}&lt;/ref&gt; ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲೊ ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು ಮತ್ತು 2007 ಫೆಬ್ರವರಿ 10ರಂದು [[ರಿಯಲ್ ಸೊಶೀಡ್ಯಾಡ್]] ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಸೇರಿಕೊಂಡರು - ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಗೋಲು ಹೊಡೆದಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲದೆ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌  ಜಯಭೇರಿ ಮೊಳಗಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite news
|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/6346573.stm|title=Beckham scores on Madrid return|publisher=BBC Sport|date=2007-02-10|accessdate=2007-02-10}}&lt;/ref&gt; 2007 ಮಾರ್ಚ್ 7ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ UEFA ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್‌ನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಪರವಾಗಿ ಕೊನೆಯ ಬಾರಿ ಆಡಿದರು, ಆದರೆ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ತಂಡ ಸೋತು ಲೀಗ್‌ನಿಂದ ಹೊರಬಿತ್ತು (ಉಭಯ ತಂಡಗಳು ಸಮಬಲ ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ವೇಳೆ 'ಅವೇ ಗೋಲ್ಸ್ ರೂಲ್' ವಿಧಾನದಿಂದ ವಿಜಯೀ ತಂಡವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು).  ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಒಟ್ಟು 103 ಬಾರಿ ಆಡಿದ್ದಾರೆ, ಸಮಕಾಲೀನ ಆಟಗಾರರ ಪೈಕಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನಾಡಿದ ಮೂರನೇ ಆಟಗಾರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಅವರದ್ದು.2007 ಜೂನ್ 17, ಲಾ ಲೀಗಾ ಸೀಸನ್‌ನ ಅಂತಿಮ ದಿನದಂದು ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಪರವಾಗಿ ಕೊನೆಯ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[RCD ಮಲ್ಲೊರ್ಕಾ]]ವನ್ನು 3-1ರಿಂದ ಮಣಿಸಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾದಿಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡರು.  ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಬಳಲಿ ನಿತ್ರಾಣಗೊಂಡು ಮೈದಾನದಿಂದ ಹೊರನಡೆದಾಗ, ಬದಲಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಬಂದ [[ಜೋಸ್ ಅಂಟೊನಿಯೊ ರಿಯೆಸ್‌]] ಎರಡು ಗೋಲು ಹೊಡೆಯುವುದರೊಂದಿಗೆ ತಂಡ ಸೀಸನ್‌ನ ಮೊದಲ ಲಾ ಲೀಗಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿತು. ಕ್ಲಬ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡ ಮೊದಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಇದಾಗಿದೆ.  ಉಭಯ ತಂಡಗಳು ಸಮಬಲ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ತಂಡ ಮುಖಾಮುಖಿ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಕಾರಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಸಾಧನೆಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಆರು ತಿಂಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಆಟವಾಡಿದ್ದೂ ಒಂದು ಕಾರಣ. ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ತಮ್ಮ ಆಟದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡುಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ LA ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಗೆ ಅವರು ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದಾಗಿ [[ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌]] ಸೀಸನ್‌ನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು, ಆದರೆ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು LA ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ನಿರಾಕರಿಸಿತು, ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ನಡೆಸಿದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ವಿಫಲವಾದವು.&lt;ref&gt;{{Cite news | last = Millward | first = Robert | title = Agent: Beckham Sticking to Galaxy Deal | work = Sports | publisher = Washington Post | date = 2007-06-10 | url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/06/10/AR2007061000751.html | accessdate = 2008-08-14}}&lt;/ref&gt; ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ತಂಡದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏರಲು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರೇ ಮೂಲ ಕಾರಣ,  ಅವರು ತಂಡದಲ್ಲಿದ್ದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಲಬ್‌ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ US$600 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಏರಿತ್ತು ಎಂದು ''[[ಫೋರ್ಬ್ಸ್]]''  ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ವರದಿ ಮಾಡಿತು. ಈ ವರದಿ ಬರುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳಾಗಿತ್ತು.

=== ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ===
[[ಮೇಜರ್ ಲೀಗ್ ಸಾಕರ್‌]]ನ [[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ]]ಯನ್ನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ತಂಡವನ್ನು ತೊರೆಯುತ್ತಿರುವುದು 2007 ಜನವರಿ 11ರಂದು ಖಚಿತವಾಯಿತು. ಮಾರನೇ ದಿನ, [[2007 MLS ಸೂಪರ್‌ಡ್ರಾಫ್ಟ್]] ಸಂಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅಧಿಕೃತ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿ ಕರೆದರು.&lt;ref&gt;[http://la.galaxy.mlsnet.com/news/mls_news.jsp?ymd=20070110&amp;content_id=81545&amp;vkey=news_mls&amp;fext=.jsp MLS ಸೂಪರ್‌ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ಸುತ್ತಲಿನ ಘಟನೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080527211351/http://la.galaxy.mlsnet.com/news/mls_news.jsp?ymd=20070110&amp;content_id=81545&amp;vkey=news_mls&amp;fext=.jsp |date=2008-05-27 }}. MLSnet.com. 9 ಜನವರಿ 2007.&lt;/ref&gt;

{{quote box|quote=''I'm coming there not to be a superstar. I'm coming there to be part of the team, to work hard and to hopefully win things. With me, it's about football. I'm coming there to make a difference. I'm coming there to play football... I'm not saying me coming over to the States is going to make soccer the biggest sport in America. That would be difficult to achieve. Baseball, basketball, American football, they've been around. But I wouldn't be doing this if I didn't think I could make a difference.''&lt;ref&gt;{{Cite news | url=http://sports.espn.go.com/espn/wire?section=soccer&amp;id=2728604 | title=Beckham set to invade America | agency=Associated Press | date=2007-01-12}}&lt;/ref&gt;|source=Beckham on going to America&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''From [[ESPN]]''&lt;/small&gt;|width=20%|align=right}}

[[ಚಿತ್ರ:Beckham first goal LA Galaxy.jpg|thumb|left|ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್(ಕೇಂದ್ರ) LA ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಗಾಗಿ ಮೊದಲ ಗೋಲನ್ನು ಹೊಡೆದರು]]ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ಜೊತೆಗಿನ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಕರಾರು ಜುಲೈ 11ರಂದು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂತು, ಮತ್ತು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಜುಲೈ13ರಂದು [[ದಿ ಹೋಮ್ ಡೆಪಾಟ್ ಸೆಂಟರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ 23 ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಧರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.  ಈ ಔಪಚಾರಿಕ ಪರಿಚಯದ ಮುನ್ನವೇ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ಜಾಕೀಟುಗಳು 250,000 ದಾಖಲೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗಿವೆ ಎಂದೂ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://publications.socceramerica.com/index.cfm?fuseaction=Articles.san&amp;s=22622&amp;Nid=32279&amp;p=406999|title=The Beckham has Landed|work=socceramerica.com|accessdate=2007-07-14|date=2007-07-13}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ಜುಲೈ 21ರಂದು [[ವಿಶ್ವ ಸಾಕರ್ ಸರಣಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ಪರವಾಗಿ ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯವನ್ನಾಡಿದರು, [[ಚೆಲ್ಸಿಯಾ]] ವಿರುದ್ಧ ಸೋತ ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ 78ನೇ ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ಮೈದಾನಕ್ಕಿಳಿದಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://espnmediazone.com/press_releases/2007_07_jul/20070705_DavidBeckham.htm|title=David Beckham’s First Match in Major League Soccer Live on ESPN Saturday, 21 July|work=[[ESPN]]|date=2007-07-05|accessdate=2007-07-14|archive-date=2008-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20081224213616/http://espnmediazone.com/press_releases/2007_07_jul/20070705_DavidBeckham.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಎರಡು ವಾರಗಳ ನಂತರ ಅಗಸ್ಟ್ 9ರಂದು [[DC ಯುನೈಟೆಡ್]] ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬದಲಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಲೀಗ್‌ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.usatoday.com/sports/soccer/mls/2007-08-09-beckham-debut_N.htm|title=Beckham makes MLS debut but Galaxy stumbles in D.C.|work=[[USA Today]]|accessdate=2007-08-15}}&lt;/ref&gt; ಮರು ವಾರ ಅಂದರೆ ಅಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು [[ಸೂಪರ್‌‌ಲೀಗಾ]] ಸೆಮಿ-ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತದೇ DC ಯುನೈಟೆಡ್ ವಿರುದ್ಧ ಆಡಿದರು.  ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅನೇಕ ಪ್ರಥಮಗಳನ್ನು ಕಂಡರು; ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಇದು ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯ, ಮೊದಲ ಹಳದಿ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ನಾಯಕನಾಗಿಯೂ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=453684&amp;root=mls&amp;cc=5901|title=Beckham takes captain's armband to great effect|work=[[ESPN.com]]|date=2007-08-16|access-date=2009-12-01|archive-date=2011-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20110510203732/http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=453684&amp;root=mls&amp;cc=5901|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಫ್ರೀ ಕಿಕ್ ಮೂಲಕ ಮೊದಲ ಗೋಲು ಹೊಡೆದರು, ಅಲ್ಲದೆ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ [[ಲ್ಯಾಂಡನ್ ಡೊನೊವನ್‌]]ಗೆ ಗೋಲು ಹೊಡೆಯಲು ಸಹಕರಿಸಿದರು.  ಈ ಗೋಲುಗಳು ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಗೆ 2-0 ಜಯ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು, ಮತ್ತು ಅಗಸ್ಟ್ 29ರಂದು [[ಪಚುಕಾ]] ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಯಲಿದ್ದ [[ನಾರ್ಥ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೂಪರ್‌ಲೀಗಾ]] ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. 
[[ಚಿತ್ರ:Beckham LA Galaxy.jpg|thumb|right|ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್]] 
ಪಚುಕಾ ವಿರುದ್ಧದ ಸೂಪರ್‌ಲೀಗಾ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದ ವೇಳೆ, ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ತಮ್ಮ ಮೊಣ ಕಾಲಿಗೆ ಗಾಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅವರು [[ಮೂಳೆಕಟ್ಟನ್ನು]] ಉಳುಕಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು [[MRI]] ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದ ಕಾರಣ ಆರು ವಾರಗಳ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೂ ತಮ್ಮದೇ ನೆಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸೀಸನ್‌ನ ಕೊನೆಯ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹಾಜರಾದರು.  ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21ರಂದು ಸೀಸನ್‌ನ MLS ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಚಿಕಾಗೋ ಫೈರ್]] ವಿರುದ್ಧ 1–0ಯಿಂದ ಸೋತು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹೋರಾಟದಿಂದ ಹೊರಬರಬೇಕಾಯಿತು.  ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಬದಲಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಆಡಿದರು, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರಾಡಿದ ಒಟ್ಟು ಪಂದ್ಯಗಳು; ಎಂಟು (5 ಲೀಗ್), ಒಂದು ಗೋಲು (0 ಲೀಗ್) ಮತ್ತು ಮೂರು ನೆರವುಗಳು (2 ಲೀಗ್).2008 ಜನವರಿ 4ರಿಂದ ಮೂರು ವಾರಗಳ ಕಾಲ, ಪೂರ್ವಾವಧಿ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಗೆ ಮರಳುವವರೆಗೆ [[ಆರ್ಸೆನಲ್]] ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅಭ್ಯಾಸ ನಡೆಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/7171836.stm |title=BBC Sport: '&amp;#39;Beckham begins Arsenal training'&amp;#39; |publisher=BBC News |date=2008-01-04 |accessdate=2009-05-04}}&lt;/ref&gt; ಎಪ್ರಿಲ್ 3ರಂದು [[ಸ್ಯಾನ್ ಜೋಸ್ ಅರ್ಥ್‌ಕ್ವೇಕ್ಸ್‌]] ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ತಂಡದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು 9ನೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಲೀಗ್ ಗೋಲು ಹೊಡೆದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web| url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=237757&amp;cc=5901| title=Beckham, Donovan propel L.A. past Quakes| publisher=ESPN.com| date=2008-04-04| accessdate=2008-04-04| archive-date=2008-04-08| archive-url=https://web.archive.org/web/20080408050045/http://soccernet.espn.go.com/report?id=237757&amp;cc=5901| url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2008 ಮೇ 24ರಂದು ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಯು [[ಕನ್ಸಾಸ್ ಸಿಟಿ ವಿಝಾರ್ಡ್ಸ್‌]] ತಂಡವನ್ನು 3–1 ಗೋಲುಗಳಿಂದ ಮಣಿಸಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದಾಖಲೆ ಜಯ ಪಡೆಯಿತು. ಈ ಜಯದೊಂದಿಗೆ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ತಂಡ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿತು. ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ 70 ಯಾರ್ಡ್ ದೂರದಿಂದ ಎಂಪ್ಟಿ-ನೆಟ್ ಗೋಲು(ಗೋಲು ಕೀಪರ್ ಇಲ್ಲದ ಸಂದರ್ಭ) ಹೊಡೆದರು.ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅರ್ಧಹಾದಿಯಲ್ಲೇ ಗೋಲು ಹೊಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇದು ಎರಡನೇ ಬಾರಿ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು [[ಸೆಲ್ಹರಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[ವಿಂಬ್ಲೆಡನ್‌]] ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಇದೇ ರೀತಿ ಗೋಲು ಹೊಡೆದಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=538785&amp;root=mls&amp;cc=5901 |title=ESPNsoccernet - MLS - Canales: Beckham shows scoring touch against Wizards |publisher=Soccernet.espn.go.com |author=Andrea Canales (Archive) |date= |accessdate=2008-11-13 |archive-date=2009-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090317004415/http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=538785&amp;root=mls&amp;cc=5901 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಆದರೂ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಸೀಸನ್‌ನ ಕೊನೆಯ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದ ಆಟ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ವಿಫಲವಾದ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಆ ವರ್ಷ ನಿರಾಶಾದಾಯಕ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು.ಈ ಮಧ್ಯೆ ಮಿಲನ್‌ನಿಂದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ವಾಪಸಾದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಸೀಸನ್‌ನ ಅರ್ಧ ಭಾಗವೇ ಮುಗಿದು ಹೋಗಿದ್ದ ಕಾರಣ LAಯ ಅನೇಕ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು, ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಸೂಚಕವಾಗಿ &quot;ವಂಚಕನೇ ಮನೆಗೆ ತೆರಳು&quot;, &quot;ಪಾರ್ಟ್ ಟೈಂ ಆಟಗಾರ&quot; ಎಂಬಿತ್ಯಾದಿ ಘೋಷಣೆಗಳಿದ್ದ ಫಲಕಗಳನ್ನು LA ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite news | title = Beckham booed by furious fans | publisher = BBC Sport | url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/8159287.stm?ls | date=2009-07-20}}&lt;/ref&gt;

=== ಮಿಲನ್‌ಗೆ ಎರವಲು ===
[[ಚಿತ್ರ:David Beckham at Al Saad (cropped).jpg|thumb|right|150px|AC ಮಿಲನ್ ಪರ ಬೆಕ್ಹಾಂ ಆಟ]]
[[ಫ್ಯಾಬಿಯೊ ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲೊ]] ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿದ್ದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, 2009ರ [[ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ]] ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ದೈಹಿಕ ಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಯುರೋಪಿಗೆ ವಾಪಸಾಗುವರೆಂಬ ಊಹಾಪೋಹಗಳು 2008ರಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ ಬಂದಿತ್ತು. ಈ ನಡುವೆ, 2009 ಜನವರಿ 7ರಿಂದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[ಎರವಲು]] ಮೇಲೆ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು [[AC ಮಿಲನ್‌]] 2008 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 30ರಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Beckham to join Milan in January |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/7697377.stm |publisher=BBC Sport |date=30 October 2008 |accessdate=30 October 2008 }}&lt;/ref&gt;  ಈ ಎಲ್ಲ ವದಂತಿಗಳ ನಡುವೆಯೂ, MLSಅನ್ನು ತೊರೆಯುವ ಯಾವುದೇ ಇರಾದೆಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದರು, ಅಲ್ಲದೆ ಮಾರ್ಚ್‌ ವೇಳೆ [[2009 ಸೀಸನ್‌]] ಶುರುವಾಗುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ತಂಡಕ್ಕೆ ಮರಳುವುದಾಗಿ ಅವರು ಘೋಷಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Beckham Milan Update |url=http://web.mlsnet.com/media/player/mp_tpl.jsp?w=mms%3A//a1503.v115042.c11504.g.vm.akamaistream.net/7/1503/11504/v0001/mlbmls.download.akamai.com/11504/2008/shows/t106/102408_lag_beckham_int2.wmv&amp;w_id=27284&amp;catCode=shows&amp;type=v_free&amp;_mp=1 |publisher=Major League Soccer |date=25 October 2008 |accessdate=25 October 2008 |archive-date=28 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081028032340/http://web.mlsnet.com/media/player/mp_tpl.jsp?w=mms%3A%2F%2Fa1503.v115042.c11504.g.vm.akamaistream.net%2F7%2F1503%2F11504%2Fv0001%2Fmlbmls.download.akamai.com%2F11504%2F2008%2Fshows%2Ft106%2F102408_lag_beckham_int2.wmv&amp;w_id=27284&amp;catCode=shows&amp;type=v_free&amp;_mp=1 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಈ ವರ್ಗಾವಣೆ ಕುರಿತು ಮಿಲನ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ನೊಳಗೂ, ಹೊರಗೂ ಸಹಮತವಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಇನ್ನೇನೂ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಕ್ಲಬ್‌ನ ಕೆಲವು ಆಟಗಾರರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=How Beckham Conquered Milan |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/7887918.stm |publisher=BBC Sport |date=14 February 2009 |accessdate=10 March 2009 }}&lt;/ref&gt; ಮಿಲನ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯನ್ ವೇರಿ|[[ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯನ್ ವೇರಿ]]]] ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದ 32 ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಗಿಯನ್ನು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು, ಈವರೆಗೆ ಅವರು ಧರಿಸಿದ್ದ 7 ಮತ್ತು 23 ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಗಿಗಳನ್ನು ಇತರ ಆಟಗಾರರು ಅದಾಗಲೇ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ನಡುವೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದರು, ಇನ್ನೂ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ 38ನೇ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೂ ಆಡಬಹುದೆಂದು ಕ್ಲಬ್‌ನ ವೈದ್ಯರು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite news| url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=605972&amp;cc=5901| title=Becks &quot;can play until he is 38,&quot; says doc| publisher=ESPN| date=30 December 2008| accessdate=8 March 2009| archive-date=10 ಮೇ 2011| archive-url=https://web.archive.org/web/20110510203802/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=605972&amp;cc=5901| url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
[[ಚಿತ್ರ:David Beckham of AC Milan, April 19, 2009.jpg|thumb|left|upright|ಫ್ಲಾಮಿನಿ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೊರೊಂದಿಗಿರುವ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್.]]
2009 ಜನವರಿ 11ರಂದು ಮಿಲನ್ ತಂಡದ ಪರವಾಗಿ [[ರೋಮಾ]] ವಿರುದ್ಧ ಚೊಚ್ಚಲ ಸೀರಿ A ಪಂದ್ಯವನ್ನಾಡಿದರು, 89 ನಿಮಿಷಗಳವರೆಗೂ ಆಟ ಮುಂದುವರಿದು 2-2 ಡ್ರಾದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web| url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=251467&amp;cc=5901&amp;league=ITA.1| title=AS Roma 2-2 AC Milan| publisher=ESPN| date=11 January 2009| accessdate=29 January 2009| archive-date=10 ಮೇ 2011| archive-url=https://web.archive.org/web/20110510203728/http://soccernet.espn.go.com/report?id=251467&amp;cc=5901&amp;league=ITA.1| url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಜನವರಿ 25ರಂದು [[ಬೊಲೊಗ್ನಾ]] ವಿರುದ್ಧದ ಸೀರಿ A ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಗೋಲು ದಾಖಲಿಸಿ, ಮಿಲನ್‌ಗೆ 4–1ರಿಂದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಟ್ಟರು. ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಇದು ಮೂರನೇ ಪಂದ್ಯವಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{Cite news| url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=612673&amp;&amp;cc=5901| title=Beckham scores first goal for AC Milan| publisher=ESPN| date=25 January 2009| accessdate=8 March 2009| archive-date=10 ಮೇ 2011| archive-url=https://web.archive.org/web/20110510203701/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=612673&amp;&amp;cc=5901| url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಮಾರ್ಚ್ ವೇಳೆಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ L.A.ಗೆ ವಾಪಸಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿತ್ತಾದರೂ, ಇಟೆಲಿಯ ಕ್ಲಬ್(ಮಿಲನ್) ಆಡಿದ ಆರಂಭದ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲೇ ಅವರು ಮಿಂಚಿದರು. ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಎರಡು ಗೋಲು ಹೊಡೆದರೆ, ಇನ್ನು ಹಲವು ಗೋಲುಗಳು ಅವರ ಮೂಲಕ ಬಂದಿದ್ದವು. ಈ ನಡುವೆ, ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಬಹು-ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಸಂಭಾವನೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಇಟೆಲಿಯ ಕ್ಲಬ್‌ ಮುಂದಿಟ್ಟಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಯಿತು. ಇದರ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮಿಲನ್‌ನಲ್ಲೇ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ವದಂತಿಗಳೂ ಹರಡಿದವು. ಈ ಊಹಾಪೋಹಗಳು ಫೆಬ್ರವರಿ 4ರಂದು ದೃಢೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. [[2010 ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌]] ಉದ್ದಕ್ಕೂ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ಪರ ಆಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತಾವು ಶಾಶ್ವತ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದು ವದಂತಿಗಳಿಗೆ ಪುಷ್ಠಿ ನೀಡಿತು.  ಆದರೆ ವೇತನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಯನ್ನು ಸರಿಗಟ್ಟಲು ಮಿಲನ್ ವಿಫಲವಾಯಿತು, ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ಅದಾಗಲೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ [[$]]10-15 ದಶಲಕ್ಷ ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{Cite news| url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=616973&amp;cc=5901| title=Galaxy reject AC Milan's opening gambit for Becks| publisher=ESPN| date=7 February 2009| accessdate=8 March 2009| archive-date=10 ಮೇ 2011| archive-url=https://web.archive.org/web/20110510203704/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=616973&amp;cc=5901| url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಈ ಎಲ್ಲ ವದಂತಿಗಳ ನಡುವೆಯೂ, ವೇತನದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಮುಂದುವರಿದವು.&lt;ref&gt;{{Cite news| url=http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=619909&amp;cc=5901| title=Beckham's future to be resolved on Friday?| publisher=ESPN| date=17 February 2009| accessdate=8 March 2009| archive-date=19 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009| archive-url=https://web.archive.org/web/20090219201518/http://soccernet.espn.go.com/news/story?id=619909&amp;cc=5901| url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌‌ ಜುಲೈ ಮಧ್ಯದವರೆಗೂ ಮಿಲನ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಆಡಲಿದ್ದಾರೆಂದು ''[[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಟೈಮ್ಸ್]]''  ಮಾರ್ಚ್ 2ರಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Jones |first=Grahame L. |title=Beckham agrees to return to Galaxy in mid-July |url=http://www.latimes.com/sports/la-sp-beckham-milan-galaxy3-2009mar03,0,6510100.story |work=Los Angeles Times |date=2 March 2009 |accessdate=8 March 2009 |archive-date=3 ಮಾರ್ಚ್ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090303222556/http://www.latimes.com/sports/la-sp-beckham-milan-galaxy3-2009mar03%2C0%2C6510100.story |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಈ ವರದಿಯನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಿದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮಾತುಕತೆಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು. ಇದೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ [[ಕಾಲಪಾಲುದಾರಿಕೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು, ಆ ಪ್ರಕಾರ ಜುಲೈ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಶುರುವಾಗಿ 2009 MLS ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೂ L.A. ಜೊತೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಆಡುವರು.&lt;ref&gt;{{Cite news| url=http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article5871341.ece| title=David Beckham ‘dream’ deal| publisher=The Times| date=9 March 2009| accessdate=9 March 2009| archive-date=10 ಮೇ 2011| archive-url=https://web.archive.org/web/20110510204231/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/european_football/article5871341.ece| url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
== ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ==
[[ಚಿತ್ರ:David Beckham.jpg|right|thumb|ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಾಯಕನಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್]]
1996 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1ರಂದು [[ಮೊಲ್ಡೊವಾ]] ವಿರುದ್ಧದ [[ವಿಶ್ವ ಕಪ್]] ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯದ ವೇಳೆ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ತಂಡ]]ದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.englandstats.com/matchreport.php?mid=727|title=Moldova 0 - England 3|work=englandstats.com|accessdate=2007-07-16|archive-date=2011-06-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20110615045520/http://www.englandstats.com/matchreport.php?mid=727|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;[[1998 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌]] ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪಾಲ್ಗೊಂಡ ಎಲ್ಲ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಆಡಿದ್ದರು, ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.englandfootballonline.com/CmpWC/CmpWC1998Squad.html|title=England in World Cup 1998 Squad Records|work=englandfootballonline.com|accessdate=2007-06-10}}&lt;/ref&gt; ವಿರುದ್ಧದ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಪಂದ್ಯದತ್ತ&lt;ref&gt;{{Cite web | title = Beckham Blasts Hoddle | work = Dispatch Online, 29 June 1998 | url = http://www.dispatch.co.za/1998/06/29/sport/HODDLE.HTM | dateformat = dmy | accessdate = 5 October 2005 | archive-date = 14 ಮೇ 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090514100417/http://www.dispatch.co.za/1998/06/29/sport/HODDLE.HTM | url-status = dead }}&lt;/ref&gt; ಗಮನವಿಡುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ತಂಡದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ [[ಗ್ಲೆನ್ ಹಾಡಲ್]]ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಹರಿಹಾಯ್ದಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮೊದಲೆರಡೂ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಆಡಿರಲಿಲ್ಲ. [[ಕೊಲಂಬಿಯಾ]] ವಿರುದ್ಧದ ಮೂರನೇ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಅವರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಹು ದೂರದಿಂದ [[ಫ್ರೀ ಕಿಕ್]] ಗೋಲು ಹೊಡೆದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ತಂಡಕ್ಕೆ 2-0 ಅಂತರದಿಂದ ಜಯ ತಂದುಕೊಟ್ಟರು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಹೊಡೆದ ಮೊದಲ ಗೋಲು ಇದು.ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನ (ಅಂತಿಮ 16), ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌-[[ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ]] ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[ಕೆಂಪು ಕಾರ್ಡ್‌]] ಪಡೆದರು.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.englandfc.com/reports/report_arg_v_eng_wc98.html  ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ 2-2 ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100111164222/http://www.englandfc.com/reports/report_arg_v_eng_wc98.html |date=2010-01-11 }}&quot;, englandfc.com, 30 ಜೂನ್ 1998. 2006 ಜೂನ್ 25ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; [[ಡಿಯಾಗೊ ಸಿಮಿಯೋನ್]]‌ರಿಂದ ಫೌಲ್‌ಗೊಳಗಾದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, ಸ್ವಲ್ಪಹೊತ್ತು ನೆಲದಲ್ಲೇ ಬಿದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದು ಸಿಮಿಯೋನ್‌ನ ಮೀನಖಂಡಕ್ಕೆ ಒದೆದರು.  ಒದೆಗೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ಸಿಮಿಯೋನ್, ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನು ಮೈದಾನದಿಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಅದು ಸಫಲವಾಗದಿದ್ದಾಗ ಇಡೀ ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನು ಹೊರಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವಂತೆ ರೆಫರಿಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web | title=Simeone admits trying to get Beckham sent off | work=Rediff Sports, 19 May 2002| url=http://www.rediff.com/sports/2002/may/19wc3.htm | dateformat=dmy |accessdate=26 October 2005}}&lt;/ref&gt; ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪಂದ್ಯ ಡ್ರಾದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡ [[ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಶೂಟೌಟ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಹೊರಬಿದ್ದಿತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡ ಹೊರ ನಡೆಯುವಂತಾದ್ದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನು ದೂರಿದರು, ಟೀಕೆ ಮತ್ತು ಹೀಯಾಳಿಕೆಗಳಿಗೂ ಅವರು ಗುರಿಯಾದರು. ಲಂಡನ್‌ನ [[ಪಬ್]] ಒಂದರ ಹೊರಗಡೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌‌ರ [[ಪ್ರತಿಕೃತಿ]]ಯನ್ನು ನೇಣಿಗೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ''[[ಡೈಲಿ ಮಿರರ್]]''  ಪತ್ರಿಕೆ [[ಗುರಿ ಹಲಗೆ]]ಯ ಗುರಿಗಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌‌ರ ಭಾವಚಿತ್ರ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ನಂತರ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಜೀವ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಎದುರಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web | title = Beckham's Darkest Hour | work = Article on official UEFA website | url = http://en.uefa.com/news/newsId=27844,printer.htmx | dateformat = dmy | accessdate = 6 October 2005 | archive-date = 12 ಜನವರಿ 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20060112062436/http://en.uefa.com/news/newsId%3D27844%2Cprinter.htmx | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;[[UEFA ಯುರೋ 2000]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ವಿರುದ್ಧ 3–2 ಗೋಲುಗಳಿಂದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪರಾಭವಗೊಂಡಾಗ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಕುರಿತ ಟೀಕೆಗಳು ತಾರಕಕ್ಕೇರಿದವು. ಈ ಪಂದ್ಯದ ಎರಡು ಗೋಲುಗಳಿಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಕಾರಣೀಭೂತರಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಗುಂಪೊಂದು ಪಂದ್ಯದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅವರನ್ನು ಹಂಗಿಸಿತು.&lt;ref&gt;ಎ ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಟು ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್. {{Cite web | title = Leader -- Play games behind closed doors | work = New Statesman, 26 June 2000 | url = http://www.newstatesman.com/200006260003 | dateformat = dmy | accessdate = 4 October 2005 }}&lt;/ref&gt; ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[ಮಧ್ಯದ ಬೆರಳನ್ನು ಎತ್ತುವ]] ಮೂಲಕ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು, ಈ ನಡವಳಿಕೆ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಈ ಮೊದಲು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ನಿಂದನೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲವು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ತೆಗಳುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಓದುಗರನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡವು.&lt;ref&gt;{{Cite news | title = Media sympathy for Beckham's gesture|work = BBC News, 14 June 2000 | url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/euro2000/teams/england/790657.stm | dateformat = dmy | accessdate = 4 October 2005 }}&lt;/ref&gt; ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ [[ಕೆವಿನ್ ಕೀಗನ್]]‌ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆಯಿತ್ತ ಬಳಿಕ 2000 ನವೆಂಬರ್ 15ರಂದು ಹಂಗಾಮಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಪೀಟಲ್ ಟೇಲರ್  ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಿದರು. ನಂತರ ನೂತನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ [[ಸ್ವೆನ್-ಗೊರಾನ್ ಎರಿಕ್ಸನ್]] ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲೂ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಾಯಕನಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದರು. [[2002 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್]] ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡ ಅರ್ಹವಾಗುವಲ್ಲಿ ಅವರು ನೆರವಾದರು, [[ಮುನಿಚ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[ಜರ್ಮನಿ]] ವಿರುದ್ಧ 5–1ರ ಭಾರಿ ಗೆಲುವು ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಪೂರಕವಾಯಿತು. 2001 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6ರಂದು ಗ್ರೀಸ್-ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಡುವಿನ ಮಹತ್ವದ ಪಂದ್ಯ 2-2 ಡ್ರಾದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಾಗ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಖಳನಾಯಕ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಕಳಚಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ನಾಯಕನಾದರು. ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ಗೆ ಅರ್ಹಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದ್ದರೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಈ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಜಯಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಡ್ರಾ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ 2–1 ಗೋಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಹಿಂದಿತ್ತು, ಕಾಲಾವಕಾಶವೂ ಕಡಿಮೆಯಿತ್ತು. ಗ್ರೀಕ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಎಂಟು ಯಾರ್ಡ್ (7 ಮೀಟರ್) ಹೊರಗೆ [[ಟೆಡ್ಡಿ ಶೆರ್ರಿಗ್ಹಾಂ]] ಫೌಲ್ ಆದಾಗ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಫ್ರೀ-ಕಿಕ್ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮಿಂಚಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಗುಂಗುರಾಗಿ ಗೋಲು ದಾಖಲಿಸಿ ತಂಡವನ್ನು ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದರು. ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹೊಡೆದ ಈ ಗೋಲು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತಾಯಿತು. ಇದಾದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, 2001ರ [[BBC ವರ್ಷದ ಕ್ರೀಡಾ ವ್ಯಕ್ತಿ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾದರು. ಆದರೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, [[FIFA ವಿಶ್ವ ವರ್ಷದ ಆಟಗಾರ]] ಹಣಾಹಣಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ರನ್ನರ್‌ಅಪ್ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತೃಪ್ತಿಪಡಬೇಕಾಯಿತು, ಪೋರ್ಚುಗಲ್‌ನ [[ಲೂಯಿಸ್ ಫಿಗೊ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. [[2002 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್]] ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಭಾಗಶಃ ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದರು, ಮತ್ತು [[ಸ್ವೀಡನ್‌]] ವಿರುದ್ಧ ಆರಂಭಿಕ ಪಂದ್ಯವನ್ನಾಡಿದರು. [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ]] ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಗೋಲು ಹೊಡೆದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ಗೆಲುವಿಗೆ ಕಾರಣರಾದರು, ಈ ಸೋಲಿನೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ನಾಕೌಟ್ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಲು ವಿಫಲವಾಯಿತು.  ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಪೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಫೇವರಿಟ್ [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] ವಿರುದ್ಧ ಸೋತು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಿಂದ ಹೊರಬಿತ್ತು.  ನಂತರದ ತಿಂಗಳು, [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[2002 ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್‌‌]] ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಕಿರ್ಸ್ಟಿ ಹೊವರ್ಡ್‌]] ಅವರು [[ಜುಬಿಲೀ ಬ್ಯಾಟನ್ ಟೂ ದಿ ಕ್ವೀನ್]] ಗೌರವ ಪಡೆಯುವಾಗ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಜೊತೆಯಾಗಿದ್ದರು. [[UEFA ಯುರೋ 2004]]ನ ಎಲ್ಲ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಆಡಿದರು, ಆದರೆ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ನಿರಾಶೆ ತಂದಿತ್ತು. [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಗೋಲು ದಾಖಲಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ 2-1ರಿಂದ ಸೋಲು ಅನುಭವಿಸಿತ್ತು, ಮತ್ತು [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]] ವಿರುದ್ಧದ ಕ್ವಾರ್ಟರ್-ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು [[ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಶೂಟೌಟ್]] ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. 
ಶೂಟೌಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಹೊರಬಿತ್ತು.2005 ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[UNICEF]]ನ [[ಸೌಹಾರ್ದ ರಾಯಭಾರಿ]]ಯಾದರು, ಅಲ್ಲದೆ [[2012 ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ]]ಕ್ಕಾಗಿ ಲಂಡನ್‌ನ ಯಶಸ್ವಿ ಬಿಡ್‌ಗೆ ಪ್ರಚಾರ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;{{Cite web | title = David Beckham, Goodwill Ambassador | work = UNICEF official website | url = http://www.unicef.org.uk/celebrity/celebrity_biography.asp?celeb_id=27&amp;nodeid=celeb27&amp;section=2 | dateformat = dmy | accessdate = 9 October 2005 | archive-date = 1 ನವೆಂಬರ್ 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101101114432/http://www.unicef.org.uk/celebrity/celebrity_biography.asp?celeb_id=27&amp;nodeid=celeb27&amp;section=2 | url-status = dead }}&lt;/ref&gt; 2005 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ]] ವಿರುದ್ಧ ಪಂದ್ಯ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮೈದಾನದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು, ಮೈದಾನದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮೊದಲ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌‌ಗಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಎರಡು ಬಾರಿ ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊದಲ ಆಟಗಾರ (ಏಕೈಕ ಆಟಗಾರ) ಎಂಬ ಅಪಖ್ಯಾತಿಗೆ ಅವರು ತುತ್ತಾದರು.  ಮರು ತಿಂಗಳು ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ನೇಹಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ 50ನೇ ಬಾರಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದ ನೇತೃತ್ವವಹಿಸಿದರು.2006 ಜೂನ್ 10ರಂದು [[2006 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌]] ಉದ್ಘಾಟನಾ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಪೆರುಗ್ವೆ]] ವಿರುದ್ಧ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹೊಡೆದ ಫ್ರೀ ಕಿಕ್ಅನ್ನು [[ಕಾರ್ಲೋಸ್ ಗಮರ್ರ್]] ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಗೋಲು ಕಂಬಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಿದರು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಈ ಪಂದ್ಯವನ್ನು 1–0ಯಿಂದ ಜಯಿಸಿತು, ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಈ ಗೋಲನ್ನು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಹೊಡೆದ [[ಸ್ವಂತ-ಗೋಲು]] ಎನ್ನಬಹುದು. 2006 ಜೂನ್ 15ರಂದು [[ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬ್ಯಾಗೊ]] ವಿರುದ್ಧ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಆಡಿದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, 83ನೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಚೆಂಡನ್ನು ಕ್ರಾಸ್ ಮಾಡಿದಾಗ [[ಪೀಟರ್ ಕ್ರೌಚ್]] ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಗೋಲು ಹೊಡೆದರು. ಈ ಗೋಲಿನೊಂದಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ 1–0 ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿತು. ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ [[ಸ್ಟೀವನ್ ಗೆರ್ರಾರ್ಡ್‌]] ಗೋಲು ಹೊಡೆಯಲು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ನೆರವಾದರು. ಕೊನೆಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು  2–0ಯಿಂದ ಜಯಿಸಿತು. ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಟಕ್ಕಾಗಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಪ್ರಾಯೋಜಕ [[ಬಡ್‌ವೈಯಸರ್]] ಅವರು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ [[ಪಂದ್ಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.

[[ಈಕ್ವೆಡರ್]] ವಿರುದ್ಧ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಆಡಿದ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ 59ನೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಫ್ರೀ ಕಿಕ್ ಮೂಲಕ ಗೋಲು ಹೊಡೆದರು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಈ ಪಂದ್ಯವನ್ನು 1-0ಯಿಂದ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತಲ್ಲದೆ, ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌-ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಿತು. ಮೂರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ಗಳಲ್ಲೂ&lt;ref&gt;&quot;[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/5103974.stm ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ 1-0 ಇಕ್ವಡೋರ್]&quot;, BBC ಸ್ಪೋರ್ಟ್, 2006 25 ಜೂನ್‌ರಂದು  ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಫ್ರೀ ಕಿಕ್ ಗೋಲು ಹೊಡೆದ ಮೊದಲ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆಟಗಾರನೆಂಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಪಂದ್ಯ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೀಡಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ವಿಜಯೀ ಗೋಲು ಹೊಡೆದ ನಂತರ [[ನೀರಿನ ಅಂಶ ಕಡಿಮೆ]]ಯಾಗಿ ಅಸ್ವಸ್ಥಗೊಂಡು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ವಾಂತಿ ಮಾಡಿದರು.

ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ವಿರುದ್ಧದ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌-ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಆಟದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಗಾಯಗೊಂಡರು. ಬದಲಿ ಆಟಗಾರ ಬಂದರೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡ ಪೆನಾಲ್ಟಿ (3-1)ಯಲ್ಲಿ ಪರಾಭವಗೊಂಡಿತು, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಉಭಯ ತಂಡಗಳು ಗೋಲಿಲ್ಲದೆ 0–0 ಇದ್ದಾಗ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಮೊರೆ ಹೋಗಲಾಗಿತ್ತು.

ತಮಗೆ ಆಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಿ ಆಟಗಾರ ಮೈದಾನಕ್ಕಿಳಿದಾಗ ತಲ್ಲಣಗೊಂಡಿದ್ದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, ಭಾವೋದ್ವೇಗಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರಿಟ್ಟರು.

ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಿಂದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಹೊರಬಂದ ಮರುದಿನವೇ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿ ಕರೆದು ಭಾವುಕರಾಗಿ ನಾಯಕ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು,&lt;ref&gt;&quot;[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/teams/england/5138288.stm ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಾಯಕ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ರಾಜೀನಾಮೆ]&quot;, BBC ಸ್ಪೋರ್ಟ್, 2006 ಜುಲೈ 2ರಂದು  ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;; &quot;''ನನ್ನ ದೇಶದ ನೇತೃತ್ವವಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ದೊರೆತದ್ದು ಗೌರವ, ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ನನ್ನ ಪಾಲಿನ ಸುಯೋಗ. ನಾನಾಡಿದ 95&lt;ref&gt;ಇದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಎಸಗಿದ ತಪ್ಪು - ಇಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಅವರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪರವಾಗಿ 94 ಬಾರಿ ಆಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು.&lt;/ref&gt; ಪಂದ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ 58 ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಂಡವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದೇನೆ. [[ಸ್ಟೀವ್ ಮೆಕ್‌ಲಾರೆನ್]] ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪರ್ವಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದೇನೆ&quot; '' ಎಂದರು.

(ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ನಿಜವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿವರೆಗೂ 94 [[ಪಂದ್ಯ]]ಗಳನ್ನು ಆಡಿದ್ದರು.

ನಂತರ [[ಚೆಲ್ಸಿಯಾ]] ತಂಡದ ನಾಯಕ [[ಜಾನ್ ಟೆರ್ರಿ]] ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದ ನೇತೃತ್ವವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/4782197.stm|title=Terry named new England skipper|accessdate=10 August 2006}}&lt;/ref&gt;

ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ನಂತರ ನಾಯಕ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದ ಬಳಿಕ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡದಿಂದಲೂ ಅವರನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. 2006 ಅಗಸ್ಟ್ 11ರಂದು ನೂತನ ತರಬೇತುದಾರ [[ಸ್ಟೀವ್ ಮೆಕ್‌ಲಾರೆನ್]] ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹೆಸರು ಇರಲಿಲ್ಲ.

ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ''ಹೊಸ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಮುನ್ನಡೆಯಲು''  ನಿರ್ಧರಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನು ''ತಂಡದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಲಿಲ್ಲ''  ಎಂದು ಮೆಕ್‌ಲಾರೆನ್ ಸಮಜಾಯಿಷಿ ನೀಡಿದರು.

ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಮತ್ತೆ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದೂ ಮೆಕ್‌ಲಾರೆನ್ ತಿಳಿಸಿದರು.
[[ಶಾನ್ ರೈಟ್-ಫಿಲಿಪ್ಸ್]], [[ಕೀರನ್ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್]], ಮತ್ತು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ [[ಆರನ್ ಲೆನನ್‌]] ಮೊದಲಾದವರನ್ನು ತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ [[ಸ್ಟೀವನ್ ಗೆರ್ರಾರ್ಡ್‌]]‌ರನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೆಕ್‌ಲಾರೆನ್ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು.

[[File:Beckhamtakesfreekick.jpg|thumb|right|ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಜಾನ್ ಟೆರ್ರಿ ಸ್ಕೋರು ಮಾಡಿದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಫ್ರೀ ಕಿಕ್ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು]]

ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನು ಮತ್ತೆ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಮೆಕ್‌ಲಾರೆನ್ 2007 ಮೇ 26ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದ ನಂತರ ತಂಡಕ್ಕೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ವಾಪಸಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಅದೇ ಮೊದಲು. ಹೊಸ [[ವೆಂಬ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದಲ್ಲಿ [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]]-ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಡುವಿನ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಆಡಿದರು. ಮೆಕ್‌ಲಾರೆನ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಆಗಷ್ಟೇ ಆಟ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು.

ಪಂದ್ಯದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ಪರ ಗೋಲು ಹೊಡೆಯುವ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು, ನಾಯಕ [[ಜಾನ್ ಟೆರ್ರಿ]] ಗೋಲು ಹೊಡೆದರು.

ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ವಿರುದ್ಧ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಜಯಗಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಕಂಡು ಬಂದಿತ್ತು, ಆದರೆ ಪಂದ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸಬ [[ಡಿಯಗೊ]] ಗೋಲು ಹೊಡೆದು ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಸಮನಾಗಿಸಿದರು.

ನಂತರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಆಡಿದ [[ಈಸ್ಟೊನಿಯಾ]] ವಿರುದ್ಧದ ಯುರೋ 2008 ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಮೈಕೆಲ್ ಒವೆನ್]] ಮತ್ತು [[ಪೀಟರ್ ಕ್ರೌಚ್]]‌ಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಗೋಲು ಹೊಡೆಯುವ ಎರಡು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟರು, ಈ ಗೋಲುಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ 3-0ಯಿಂದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

ಆ ಎರಡು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದ ನಾಲ್ಕು ಗೋಲುಗಳ ಪೈಕಿ ಮೂರು ಗೋಲುಗಳು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ನೆರವಿನಿಂದ ಬಂದಿದ್ದವು,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thefa.com/England/SeniorTeam/NewsAndFeatures/Postings/2007/06/EstoniaEngland_report.htm|title=Three's the magic number|work=TheFA.com|date=2007-06-06|accessdate=2007-06-09}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು [[ಮೇಜರ್ ಲೀಗ್ ಸಾಕರ್‌ಗೆ]] ತೆರಳಿದ ಬಳಿಕವೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಬಯಸುವುದಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು.

2007 ಅಗಸ್ಟ್ 22ರಂದು [[ಜರ್ಮನಿ]] ವಿರುದ್ಧದ ಸ್ನೇಹಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪರವಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಆಡಿದರು, ಇದರೊಂದಿಗೆ ಯುರೋಪ್ ಹೊರತಾದ ಕ್ಲಬ್ ತಂಡದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪರವಾಗಿ ಆಡಿದ ಮೊದಲ ಆಟಗಾರನೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Insider |first=The |url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=455849&amp;root=euro2008&amp;cc=4716 |title=Becks and England suffer Wembley woe |publisher=Soccernet.espn.go.com |date=2007-08-22 |accessdate=2009-05-04 |archive-date=2012-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023101648/http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=455849&amp;root=euro2008&amp;cc=4716 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

2007 ನವೆಂಬರ್ 21ರಂದು ಕ್ರೊವೇಷಿಯಾ ವಿರುದ್ಧ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ 99ನೇ ಪಂದ್ಯವನ್ನಾಡಿದರು, ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೀಟರ್ ಕ್ರೌಚ್‌ಗೆ ಗೋಲು ಹೊಡೆಯುವ ಅವಕಾಶ ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟು ಪಂದ್ಯ 2–2 ಡ್ರಾದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣರಾದರು.
ಆದರೆ ನಂತರದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ 2–3 ಗೋಲುಗಳಿಂದ ಸೋತಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ [[ಯುರೋ 2008 ಫೈನಲ್ಸ್‌]]ಗೆ ಅರ್ಹಗೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲವಾಯಿತು.

ಹೀಗಿದ್ದೂ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದುವ ಯಾವುದೇ ಯೋಚನೆ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿಲ್ಲವೆಂದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ತಿಳಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲದೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಆಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಬಯಸಿರುವುದಾಗಿಯೂ ಹೇಳಿದರು.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/internationals/7106741.stm ನಿವೃತ್ತಿ: ಬೆಕ್ಹಾ ನಿರಾಕರಣೆ], BBC ಸ್ಪೋರ್ಟ್ 2007-11-21. BFI. 2007-06-19 ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

[[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ವಿರುದ್ಧದ ಸ್ನೇಹಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‍‌ನ ಹೊಸ ತರಬೇತುದಾರ ಮತ್ತು ‌[[ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌]]‌ನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಹಾಗೂ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರ ಹಳೇ ಸ್ನೇಹಿತ [[ಫ್ಯಾಬಿಯೊ ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲೊ]] ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟಾಗ್ಯೂ, ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಆಡಿದ್ದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಅದು 100ನೇ ಪಂದ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಕಳೆದ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಾನು ಆಡಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಈಗ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;{{Citation |last= |first= |title=Beckham acknowledges lack of fitness. |url=http://msn.foxsports.com/soccer/story/7845276/Beckham-acknowledges-lack-of-fitness |publisher=[[Fox Sports]] |date=2008-02-28 |accessdate=2008-03-01 |archive-date=2008-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080302003736/http://msn.foxsports.com/soccer/story/7845276/Beckham-acknowledges-lack-of-fitness |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

2008 ಮಾರ್ಚ್ 20ರಂದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನು ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲೊ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್ ಕರೆಸಿಕೊಂಡರು, ಮಾರ್ಚ್ 26ರಂದು [[ಪ್ಯಾರಿಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ವಿರುದ್ಧ ಸ್ನೇಹಿ ಪಂದ್ಯ ಆಡಿದರು.

ಇದರೊಂದಿಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ 100 ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಏಕೈಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆಟಗಾರನೆಂಬ ದಾಖಲೆ ಬರೆದರು.

ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ [[2010 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್]]‌ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಗಳು ನಡೆಯಲಿರುವುದರಿಂದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘ ಭವಿಷ್ಯವಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲೊ 2008 ಮಾರ್ಚ್ 26ರಂದು ಸುಳಿವು ನೀಡಿದರು.&lt;ref&gt;{{Citation |last= |first= |title=Beckham to start in Paris for 100th cap |url=http://edition.cnn.com/2008/SPORT/football/03/26/football.beckham/index.html |publisher=CNN |date=2008-03-26 |accessdate=2008-03-26 |format={{Dead link|date=April 2009}} – &lt;sup&gt;[http://scholar.google.co.uk/scholar?hl=en&amp;lr=&amp;q=intitle%3ABeckham+to+start+in+Paris+for+100th+cap&amp;as_publication=&amp;as_ylo=&amp;as_yhi=&amp;btnG=Search Scholar search]&lt;/sup&gt; |archive-date=2008-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080329225706/http://edition.cnn.com/2008/SPORT/football/03/26/football.beckham/index.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[ವೆಂಬ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]ದಲ್ಲಿ ಮೇ 28ರಂದು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌]] ತಂಡವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಎದುರಿಸಲಿದ್ದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲೊ 2008 ಮೇ 11ರಂದು ತಮ್ಮ 31 ಮಂದಿ ಆಟಗಾರರ ತಂಡಕ್ಕೆ ಫಾರ್ಮಿನಲ್ಲಿರುವ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಜೂನ್ 1ರಂದು [[ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬ್ಯಾಗೊ]] ವಿರುದ್ಧ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಆಡಿದ್ದರು.

ಪಂದ್ಯ ಆರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು [[ಬಾಬಿ ಚಾರ್ಲ್ಟನ್‌]] ಅವರು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ 100ನೇ ಪಂದ್ಯದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಚಿನ್ನದ ಟೋಪಿಯನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದರು, ಈ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ ಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ವರ್ಗ ಎದ್ದುನಿಂತು ಕರತಾಡನ ಮಾಡಿತು.
ಪಂದ್ಯದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಆಡಿದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, ನಾಯಕ ಜಾನ್ ಟೆರ್ರಿಗೆ ವಿಜಯೀ ಗೋಲು ಹೊಡೆಯುವ ಅವಕಾಶ ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.

ಪಂದ್ಯಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಬದಲಿ ಆಟಗಾರ [[ಡೇವಿಡ್ ಬೆಂಟ್ಲೆ]]ಯನ್ನು ಮೈದಾನಕ್ಕಿಳಿಸಿದಾಗ, ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಸಮೂಹ ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಗೇಲಿ ಮಾಡಿತು.&lt;ref&gt;{{Citation |last= |first= |title=Hart &amp; Jagielka in England Squad|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/7395247.stm |publisher=BBC |date=2008-05-11 |accessdate=2008-05-11}}&lt;/ref&gt;

ಅಚ್ಚರಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ, 2008 ಜೂನ್ 1ರಂದು ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬ್ಯಾಗೊ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಸ್ನೇಹಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವಂತೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನು ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲೊ ಕೇಳಿಕೊಂಡರು.

2006ರ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಬಳಿಕ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದ ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಆ ನಂತರ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪರ ನಾಟಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ನಡೆದವು.

ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿತ್ತಾದರೂ(ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ), ಮತ್ತೆ ನಾಯಕನಾಗಿ ತಂಡಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು.&lt;ref&gt;{{Citation |last= |first= |title=Capello names Beckham as captain for T&amp;T friendly |url=http://msn.foxsports.com/soccer/story/8193404/Capello-names-Beckham-as-captain-for-T&amp;T-friendly |publisher=[[Fox Sports]] |date=2008-05-31 |accessdate=2008-05-31 |format={{Dead link|date=April 2009}} – &lt;sup&gt;[http://scholar.google.co.uk/scholar?hl=en&amp;lr=&amp;q=intitle%3ACapello+names+Beckham+as+captain+for+T%26T+friendly&amp;as_publication=&amp;as_ylo=&amp;as_yhi=&amp;btnG=Search Scholar search]&lt;/sup&gt; |archive-date=2008-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080712104347/http://msn.foxsports.com/soccer/story/8193404/Capello-names-Beckham-as-captain-for-T%26T-friendly |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[ಬೆಲಾರಸ್‌]] ವಿರುದ್ಧ [[ಮಿನ್‌ಸ್ಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2010 ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ 87ನೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ 107ನೇ ಪಂದ್ಯ ಆಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಣಕ್ಕಿಳಿದರು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು [[ಪಂದ್ಯ]]ಗಳನ್ನಾಡಿದ 3ನೇ ಆಟಗಾರ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಬಾಬಿ ಚಾರ್ಲ್ಟನ್ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟರು. ಈ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ 3-1ರಿಂದ ಜಯಿಸಿತು.

2009 ಫೆಬ್ರವರಿ 11ರಂದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ 108ನೇ ಪಂದ್ಯವನ್ನಾಡಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಔಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಆಟಗಾರ [[ಬಾಬಿ ಮೂರೆ]] ಅವರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸರಿಗಟ್ಟಿದರು, [[ಸ್ಪೇನ್]] ವಿರುದ್ಧದ ಸ್ನೇಹಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಸ್ಟಿವಾರ್ಟ್ ಡೌನಿಂಗ್‌‌]] ಬದಲಿಗೆ ಆಟವಾಡಿದಾಗ ಈ ಸಾಧನೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://soccernet.espn.go.com/report?id=260599&amp;cc=5901 |title=Report: Spain vs England - International Friendly - ESPN Soccernet |publisher=Soccernet.espn.go.com |date=2009-02-11 |accessdate=2009-05-04 |archive-date=2009-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090215121358/http://soccernet.espn.go.com/report?id=260599&amp;cc=5901 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

2009 ಮಾರ್ಚ್ 28ರಂದು, [[ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ]] ವಿರುದ್ಧದ ಸ್ನೇಹಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಬದಲಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಕಣಕ್ಕಿಳಿಯುವುದರೊಂದಿಗೆ ಬಾಬಿ ಮೂರೆಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದರು. ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲೂ ಅದ್ಭುತ ಆಟ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, [[ವಾನೆ ರೂನಿ]]ಗೆ ಗೋಲು ಹೊಡೆಯಲು ನೆರವಾದರು.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Fletcher |first=Paul |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/internationals/7966672.stm |title=BBC SPORT &amp;#124; Football &amp;#124; Internationals &amp;#124; International football as it happened |publisher=BBC News |date=2009-03-28 |accessdate=2009-05-04}}&lt;/ref&gt;

==== ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಲುಗಳು ====
''2009 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 28ರವರೆಗೆ''

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:100%&quot; |+ ! ಗೋಲು !! ದಿನಾಂಕ !! ಸ್ಥಳ!! ಎದುರಾಳಿ ತಂಡ !! ಸ್ಕೋರು!! ಫಲಿತಾಂಶ!! ಸ್ಪರ್ಧೆ!! ವರದಿಗಳು
|-
| 1. || 26 ಜೂನ್ 1998|| [[ಸ್ಟೇಡ್ ದಿ ಗೆರ್ಲೆಂಡ್]], [[ಲ್ಯಾನ್]] || {{fb|COL}} || 2–0 || 2–0 || [[1998 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್]] || [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=1013/results/matches/match=8770/report.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100516115910/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=1013/results/matches/match=8770/report.html |date=2010-05-16 }}
|-
| 2. || 24 ಮಾರ್ಚ್ 2001 || [[ಆನ್‌ಫೀಲ್ಡ್]], [[ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್]] || {{fb|FIN}} || 2–1 || 2–1 || [[FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್ 2002 ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/preliminaries/preliminary=3835/matches/match=19736/report.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100215004635/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/preliminaries/preliminary=3835/matches/match=19736/report.html |date=2010-02-15 }}
|-
| 3. || 25 ಮೇ 2001 || [[ಪ್ರೈಡ್ ಪಾರ್ಕ್]], [[ಡರ್ಬಿ]] || {{fb|MEX}} || 3–0 || 4–0 || [[ಸ್ನೇಹಿ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.thefa.com/England/MensSeniorTeam/Archive.aspx?x=779 ]
|-
| 4. || 6 ಜೂನ್ 2001 || [[ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]], [[ಅಥೆನ್ಸ್]] || {{fb|GRE}} || 2–0 || 2–0 || [[FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್ 2002 ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/preliminaries/preliminary=3835/matches/match=19742/report.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100210225343/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/preliminaries/preliminary=3835/matches/match=19742/report.html |date=2010-02-10 }}
|-
| 5. || 6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2001 || [[ಹಳೇ ಟ್ರಾಫರ್ಡ್]], [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್]] || {{fb|GRE}} || 2–2 || 2–2 || [[FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್ 2002 ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/preliminaries/preliminary=3835/matches/match=19747/report.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090904203235/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/preliminaries/preliminary=3835/matches/match=19747/report.html |date=2009-09-04 }}
|-
| 6. || 10 ನವೆಂಬರ್ 2001 || [[ಓಲ್ಡ್ ಟ್ರಾಫರ್ಡ್‌]], [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್]] || {{fb|SWE}} || 1–0 || 1–1 || [[ಸ್ನೇಹಿ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.thefa.com/England/MensSeniorTeam/Archive.aspx?x=785 ]
|-
| 7. || 7 ಜೂನ್ 2002 || [[ಸಪ್ಪೊರೊ ಡೊಮ್]], [[ಸಪ್ಪೊರೊ]]|| {{fb|ARG}} || 1–0 || 1–0 || [[2002 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್]] || [http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/results/matches/match=43950023/report.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090629054151/http://www.fifa.com/worldcup/archive/edition=4395/results/matches/match=43950023/report.html |date=2009-06-29 }}
|-
| 8. || 12 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2002 || [[ಟೆಹಿಲ್ನ್ ಪೊಲ್]], [[ಬ್ರಾಟಿಸ್ಲಾವಾ]] || {{fb|SVK}} || 1–1 || 2–1 || [[UEFA ಯುರೋ 2004 ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.thefa.com/England/MensSeniorTeam/Archive.aspx?x=797 ]
|-
| 9. || 16 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2002 || [[ಸೈಂಟ್ ಮೇರೀಸ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]], [[ಸೌತಂಪ್ಟನ್]] || {{fb|Macedonia}} || 1–1 || 2–2 || [[UEFA ಯುರೋ 2004 ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.thefa.com/England/MensSeniorTeam/Archive.aspx?x=798 ]
|-
| 10. || 29 ಮಾರ್ಚ್ 2003 || [[ರೇನ್‌ಪಾರ್ಕ್ ಸ್ಟೇಡಿಯನ್]], [[ವಡಝ್]] || {{fb|Liechtenstein}} || 2–0 || 2–0 || [[UEFA ಯುರೋ 2004 ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.thefa.com/England/MensSeniorTeam/Archive.aspx?x=800 ]
|-
| 11. || 2 ಎಪ್ರಿಲ್ 2003 || [[ಬೆಳಕಿನ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]], [[ಸಂಡರ್ಲೆಂಡ್]] || {{fb|TUR}} || 2–0 || 2–0 || [[UEFA ಯುರೋ 2004 ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.thefa.com/England/MensSeniorTeam/Archive.aspx?x=801 ]
|-
| 12. || 20 ಅಗಸ್ಟ್ 2003 || [[ಪೋರ್ಟ್ಮನ್ ರಸ್ತೆ]], [[ಇಪ್ಸ್‌ವಿಚ್]] || {{fb|Croatia}} || 1–0 || 3–1 || [[ಸ್ನೇಹಿ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.thefa.com/England/MensSeniorTeam/Archive.aspx?x=805 ]
|-
| 13. || 6 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2003 || [[ಗ್ರಾಡ್ಸ್ಕಿ]], [[ಸ್ಕೊಪ್ಜ್]] || {{fb|Macedonia}} || 2–1 || 2–1 || [[UEFA ಯುರೋ 2004 ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.thefa.com/England/MensSeniorTeam/Archive.aspx?x=806 ]
|-
| 14. || 18 ಅಗಸ್ಟ್ 2004 || [[ಸೈಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್]], [[ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್]] || {{fb|UKR}} || 1–0 || 3–0 || [[ಸ್ನೇಹಿ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.thefa.com/England/MensSeniorTeam/Archive.aspx?x=818 ]
|-
| 15. || 9 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2004 || [[ಓಲ್ಡ್ ಟ್ರಾಫರ್ಡ್‌]], [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್]]|| {{fb|WAL}} || 2– 0 || 2–0 || [[FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್ 2006 ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/preliminaries/preliminary=8071/matches/match=36621/report.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091013142516/http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/preliminaries/preliminary=8071/matches/match=36621/report.html |date=2009-10-13 }}
|-
| 16. || 30 ಮಾರ್ಚ್ 2005 || [[ಸೈಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್]], [[ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್]]|| {{fb|Azerbaijan}} || 2– 0 || 2–0 || [[FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್ 2006 ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯ]] || [http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/preliminaries/preliminary=8071/matches/match=36632/report.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091013142546/http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/preliminaries/preliminary=8071/matches/match=36632/report.html |date=2009-10-13 }}
|-
| 17. || 25 ಜೂನ್ 2006 || [[ಗೊಟ್ಲಿಯಬ್-ಡಯಮ್ಲರ್]], [[ಸ್ಟುಟ್‌ಗಾರ್ಟ್]] || {{fb|Ecuador}} || 1–0 || 1–0 || [[FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್ 2006]] || [http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/results/matches/match=97410051/report.html ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100405094421/http://www.fifa.com/worldcup/archive/germany2006/results/matches/match=97410051/report.html |date=2010-04-05 }}
|}

== ಶಿಸ್ತು ==
''&quot;ಆಟದಲ್ಲಿ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು,  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತರ ಆಟಗಾರರು ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ&quot;''  ಎಂದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರ ಮಾಜಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ [[ಅಲೆಕ್ಸ್ ಫರ್ಗುಸನ್]] ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.manutdzone.com/legends/DavidBeckham.htm|title=Manchester United Legends - David Beckham|work=manutdzone.com|accessdate=2007-05-28|archive-date=2008-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20080818030242/http://www.manutdzone.com/legends/DavidBeckham.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

2007ರಲ್ಲಿ [[ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌]] ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಮಂಡಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹದಗೆಟ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ, ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ದಿನನಿತ್ಯವೂ ತಪ್ಪದೆ ತರಬೇತಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ರಾಮೊನ್ ಕಾಲ್ಡರನ್]] ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ [[ಫ್ಯಾಬಿಯೊ ಕ್ಯಾಪೆಲ್ಲೊ]] ಅವರು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರ ವೃತ್ತಿಪರತೆ ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್ ಮೇಲಿದ್ದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/sports/2007-01/14/content_782993.htm|title=Beckham will not play for Real again - Capello|work=chinadaily.com|date=2007-01-14|accessdate=2007-05-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.iht.com/articles/ap/2007/01/13/sports/EU-SPT-SOC-Real-Madrid-Beckham.php|title=Coach says Beckham won't play again for Real Madrid|work=International Herald Time|date=2007-01-13|accessdate=2007-05-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070620123856/http://www.iht.com/articles/ap/2007/01/13/sports/EU-SPT-SOC-Real-Madrid-Beckham.php|archivedate=2007-06-20}}&lt;/ref&gt;

ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಕೆಂಪು ಕಾರ್ಡ್ ಪಡೆದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮೊದಲ ಆಟಗಾರ, ಅಲ್ಲದೆ ಆಟ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ಮೈದಾನದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮೊದಲ ನಾಯಕನೂ ಹೌದು.&lt;ref&gt;[http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/article576493.ece ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ರೆಡ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಟ್ ಜಾಯ್ ಫಾರ್ ಸ್ವೆನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110510204225/http://www.timesonline.co.uk/tol/sport/football/article576493.ece |date=2011-05-10 }}, ''ದಿ ಸಂಡೇ ಟೈಮ್ಸ್'', 9 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2005. 2007, ಏಪ್ರಿಲ್‌ 21ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

[[1998 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ]]ದ [[ಡಿಯಾಗೊ ಸಿಮಿಯೋನ್]] ಫೌಲ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಕೆರಳಿದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅವರನ್ನು ಒದೆದು ಬೀಳಿಸಿ ಕುಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಂಪು ಕಾರ್ಡ್‌ಅನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು.

ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡ ಪೆನಾಲ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹೆಸರೂ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿತ್ತು.

ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ವೇಳೆ ದಾಖಲೆಯಾಗಿ 41 ಬಾರಿ ಹಳದಿ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಕೆಂಪು ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.beckham-magazine.com/stats.html |title=Beckham Magazine - Statistics |publisher=Beckham-magazine.com |date= |accessdate=2008-11-13 |archive-date=2008-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081014152722/http://www.beckham-magazine.com/stats.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ==
=== ಕ್ಲಬ್ ===
==== ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ F.C. ====

* [[ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]]: 1995–96, 1996–97, 1998–99, 1999–00, 2000–01, 2002–03
* 2007-08ರ FA ಕಪ್‌
* [[UEFA ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್‌]]: 1998–99
* ಇಂಟರ್‌ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್‌ ಕಪ್‌: 1
* [[ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಶೀಲ್ಡ್]]: 1993, 1994, 1996, 1997
* [[FA ಯೂತ್ ಕಪ್]]: 1992

==== ರಿಯಲ್‌ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ C.F. ====

* [[ಲಾ ಲೀಗಾ]]: 2006–07
* [[ಸೂಪರ್‌ಕೋಪಾ]]: 2003

==== ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ====

* [[ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್]]: 2009

=== ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆ ===

* [[PFA ವರ್ಷದ ತರುಣ ಆಟಗಾರ]]: 1996/97
* [[ಸರ್ ಮ್ಯಾಟ್ ಬಸ್ಬಿ ವರ್ಷದ ಆಟಗಾರ]]: 1996/97
* [[1998 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್]] ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ತಂಡ
* [[UEFA]] ಕ್ಲಬ್‌ನ ವರ್ಷದ ಆಟಗಾರ: 1999
* [[BBC ವರ್ಷದ ಕ್ರೀಡಾ ವ್ಯಕ್ತಿ]]: 2001
* [[FIFA 100]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rediff.com/sports/2004/mar/05fifa.htm |title=FIFA's top 100 list |publisher=Rediff.com |date= |accessdate=2008-11-13}}&lt;/ref&gt;
* [[ESPY ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] - ಬೆಸ್ಟ್ ಮೇಲ್ ಸಾಕರ್ ಪ್ಲೇಯರ್: 2004&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://espn.go.com/espy2008/postshow/index.html#/bestof/ |title=ESPYS 2008 |publisher=Espn.go.com |date= |accessdate=2008-11-13}}&lt;/ref&gt;
* [[ESPY]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಬೆಸ್ಟ್ ಮೇಲ್ MLS ಆಟಗಾರ: 2008&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot; /&gt;
* [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್]]: 2008

==== ಗೌರವಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ====

*[[ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ II]] ಅವರ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿ: 2003
*ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಚಿಲ್ರನ್ಸ್ ಫಂಡ್([[UNICEF]]) [[ಸೌಹಾರ್ದ ರಾಯಭಾರಿ]] (2005–ಈಗಲೂ)
*&quot;ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ರಾಯಭಾರಿ&quot; - [[100 ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಬ್ರಿಟನ್ಸ್]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು&lt;ref&gt;&quot;[http://www.itv.com/page.asp?partid=7852 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120108123733/http://www.itv.com/page.asp?partid=7852 |date=2012-01-08 }}&quot;&lt;/ref&gt;
*''ದಿ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ 100,''  ಸಂಖ್ಯೆ 15 - ''[[ಫೋರ್ಬ್ಸ್]],''  2007&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.forbes.com/2007/06/14/best-paid-celebrities-07celebrities_cz_lg_0614celeb_land.html|title=The Celebrity 100|work=[[Forbes]]|accessdate=2007-07-17|date=2007-06-14}}&lt;/ref&gt;
*UKಯ 40 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ 40 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ನಂ.1 ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.arenamagazine.co.uk/?p=942 |title=Britain’s original style magazine – for men |publisher=Arenamagazine.co.uk |date= |accessdate=2008-11-13 |archive-date=2008-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080521142907/http://www.arenamagazine.co.uk/?p=942 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; - ''[[ಅರೆನಾ]]'', 2007
* [[ಸಮಯ 100]]: 2008&lt;ref&gt;[http://www.time.com/time/subscriber/2004/time100/heroes/100beckham.html ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್: ಸಾಕರ್‌ನ ಮೆಟ್ರೋ ಸೆಕ್ಶುವಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090428101017/http://www.time.com/time/subscriber/2004/time100/heroes/100beckham.html |date=2009-04-28 }}. ಟೈಮ್‌ (ನಿಯತಕಾಲಿಕ)&lt;/ref&gt;

== ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ==

{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! rowspan=&quot;2&quot;|ಕ್ಲಬ್
! rowspan=&quot;2&quot;|ಅವಧಿ
! colspan=&quot;2&quot;|ಲೀಗ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳು
! colspan=&quot;2&quot;|ಕಪ್‌
! colspan=&quot;2&quot;|ಲೀಗ್‌ ಕಪ್‌
! colspan=&quot;2&quot;|ಭೂಖಂಡದ ಹೊರಪದರ
! colspan=&quot;2&quot;|ಇತರ&lt;ref&gt;[[FA ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಶೀಲ್ಡ್]], [[UEFA ಸೂಪರ್ ಕಪ್]], 1}ಇಂಟರ್‌ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಕಪ್, [[FIFA ಕ್ಲಬ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್]] ಮತ್ತು [[ಸೂಪರ್‌ಲೀಗಾ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt;
! colspan=&quot;2&quot;|ಒಟ್ಟ
|-
!ಆಪ್ಸ್
!ಗೋಲುಗಳು
!ಆಪ್ಸ್
!Goals
!ಆಪ್ಸ್
!ಗೋಲುಗಳು
!ಆಪ್ಸ್
!ಗೋಲುಗಳು
!ಆಪ್ಸ್
!ಗೋಲುಗಳು
!ಆಪ್ಸ್
!ಗೋಲುಗಳು
|-
|  rowspan=&quot;2&quot;|[[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್]]
| [[1992–93]]
| 0
| 0
| 0
| 0
| 1
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 1
| 0
|-
| [[1993–94]]
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
| 0
|-
| [[Preston North End]] (loan)
| [[1994–95]]
| 5
| 2
| 0
| 0
| 0
| 0
|  colspan=&quot;2&quot;|–
| 0
| 0
| 5
| 2
|-
|  rowspan=&quot;10&quot;|[[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್]]
| [[1994–95]]
| 4
| 0
| 2
| 0
| 3
| 0
| 1
| 1
| 0
| 0
| 10
| 1
|-
| [[1995–96]]
| [33]
| 7
| 3
| 1
| 2
| 0
| 2
| 0
| 0
| 0
| 40
| 8
|-
| [[1996–97 FA ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ ಲೀಗ್‌]]
| 36
| 8
| 2
| 1
| 0
| 0
| 10
| 2
| 1
| 1
| 49
| 12
|-
| [[1997–98]]
| 37
| 9
| 4
| 2
| 0
| 0
| 8
| 0
| 1
| 0
| 50
| 11
|-
| [[1998–99]]
| 34
| 6
| 7
| 1
| 1
| 0
| 12
| 2
| 1
| 0
| 55
| 9
|-
| [[1999–2000]]
| 31
| 6
|  colspan=&quot;2&quot;|–
| 0
| 0
| 12
| 2
| 5
| 0
| 48
| 8
|-
| [[2000–01]]
| 31
| 9
| 2
| 0
| 0
| 0
| 12
| 0
| 1
| 0
| 46
| 9
|-
| [[2001–02]]
| 28
| 11
| 1
| 0
| 0
| 0
| 13
| 5
| 1
| 0
| 43
| 16
|-
| [[2002–03]]
| 31
| 6
| 3
| 1
| 5
| 1
| 13
| 3
| 0
| 0
| 52
| 11
|-
!ಒಟ್ಟು
!265
!62
!24
!6
!12
!1
!83
!15
!10
!1
!399
!87
|-
|  rowspan=&quot;5&quot;|[[ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌]]
| [[2003–04]]
| 32
| 3
| 4
| 2
|  colspan=&quot;2&quot;|–
| 7
| 1
| 0
| 0
| 43
| 6
|-
| [[2004–05]]
| 30
| 4
| 0
| 0
|  colspan=&quot;2&quot;|–
| 8
| 0
| 0
| 0
| 38
| 4
|-
| [[2005–06]]
| 31
| 3
| 3
| 1
|  colspan=&quot;2&quot;|–
| 7
| 1
| 0
| 0
| 41
| 5
|-
| [[2006–07]]
| 23
| 3
| 2
| 1
|  colspan=&quot;2&quot;|–
| 6
| 0
| 0
| 0
| 31
| 4
|-
!ಒಟ್ಟು
!116
!13
!9
!4
! colspan=&quot;2&quot;|–
!28
!2
!0
!0
!153
!19
|-
|  rowspan=&quot;2&quot;|[[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ]]
| [[2007]]
| 5
| 0
| 0
| 0
|  colspan=&quot;2&quot;|–
|  colspan=&quot;2&quot;|–
| 2
| 1
| 7
| 1
|-
| [[೨೦೦೮]]
| 25
| 5
| 0
| 0
|  colspan=&quot;2&quot;|–
|  colspan=&quot;2&quot;|–
| 0
| 0
| 25
| 5
|-
| rowspan=&quot;2&quot;valign=&quot;center&quot;
| [[ಮಿಲನ್]] (ಎರವಲು)
| [[2008-09]]
| 18
| 2
| 0
| 0
|  colspan=&quot;2&quot;|–
| 0
| 0
| 2
| 0
| 20
| 2
|-
|  rowspan=&quot;2&quot;|[[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ]]
| [[2009]]
| 12
| 2
| 0
| 0
|  colspan=&quot;2&quot;|–
|  colspan=&quot;2&quot;|–
| 0
| 0
| 12
| 2
|-
!ಒಟ್ಟು
!42
!7
!0
!0
! colspan=&quot;2&quot;|–
! colspan=&quot;2&quot;|–
!2
!1
!44
!8
|-
! colspan=&quot;2&quot;|ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಒಟ್ಟು ಸಾಧನೆ
!446
!86
!33
!10
!12
!1
!111
!17
!14
!2
!616
!116
|}

== ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ==
2005ರಲ್ಲಿ, ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅಕಾಡೆಮಿ]] ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದರ ಎರಡು ಶಾಖೆಗಳು [[ಲಂಡನ್]] ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದ [[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.  [[ನತಾಲ್‌]]ನ ಕಾಬೊ ಸಾವೊ ರೊಖ್, [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೂ ಶಾಲೆಯ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಯೋಜನೆಗಳಿವೆ.

== ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ==
[[File:David y Victoria Beckham.jpg|thumb|upright|2007ರಲ್ಲಿ ಸಿಲ್ವರ್‌ಸ್ಟೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಡೇವಿಡ್ ಮತ್ತು ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್.]]
1997ರಲ್ಲಿ [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಆಡಮ್ಸ್]] ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಬಂದಿದ್ದಾಗಿನಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.  [[ಪಾಸ್ ಸಂಗೀತ]]ದ [[ಸ್ಪೈಸ್ ಗರ್ಲ್ಸ್]] ತಂಡದ ಪಾಶ್ ಸ್ಪೈಸ್ ಎಂದೇ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರು, ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ವಿಶ್ವ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಪಾಪ್ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳ ಪೈಕಿ ಇದೂ ಒಂದು. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ತಂಡ ಕೂಡ ಯಶಸ್ಸಿನ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಸಂಬಂಧ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಈ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು &quot;[[ಪಾಸ್ ಮತ್ತು ಬೆಕ್ಸ್]]&quot; ಎಂದು ಕರೆದವು. 1998 ಜನವರಿ 24ರಂದು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌]]ನ [[ಚೆಶಂಟ್‌]] ರೆಸ್ಟರಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಎದುರು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ವಿವಾಹದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮುಂದಿಟ್ಟರು.

[[ಐರ್ಲೆಂಡ್‌]]ನ [[ಲಟ್ರೆಲ್ಲ್‌ಸ್ಟೌನ್ ಕ್ಯಾಸಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ 1999 ಜುಲೈ 4ರಂದು ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾಳನ್ನು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ವಿವಾಹವಾದರು, ಅಂದಿನಿಂದ ಆಕೆಯ ಹೆಸರು ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿತು. ಈ ವಿವಾಹ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಪ್ರಚಾರ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರ ತಂಡದ ಸಹ ಆಟಗಾರ [[ಗ್ಯಾರಿ ನೆವಿಲ್ಲೆ]] ಬೆಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾನ್ ಆದರೆ, ದಂಪತಿಗಳ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ಪುತ್ರ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್ ಉಂಗುರ ಧಾರಕನಾಗಿದ್ದನು.

''[[OK!]]''  ಜೊತೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ವಿಶೇಷ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಈ ಸಮಾರಂಭದಿಂದ ದೂರವಿಡಲಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೂ ಚಿನ್ನದ ಸಿಂಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ದಂಪತಿಗಳ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದವು, ''[[ಮ್ಯಾಗಜಿನ್‌]]'' ಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿದ್ದವು.&lt;ref&gt;{{Cite news | title = Sun pips OK! to Posh wedding photos | work = BBC News, 6 July 1999 | url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/special_report/1999/07/99/the_posh_wedding/387126.stm | dateformat = dmy | accessdate = 25 May 2006 }}&lt;/ref&gt; ವಿವಾಹ ಪ್ರಯುಕ್ತದ ಸ್ವಾಗತಕೂಟದಲ್ಲಿ 437 ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು £500,000 ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite news | title = Wedded spice|work = BBC News, 5 July 1999 | url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/special_report/1999/07/99/the_posh_wedding/385866.stm | dateformat = dmy | accessdate = 2 December 2005 }}&lt;/ref&gt;

1999ರಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಉತ್ತರ [[ಲಂಡನ್‍]]ನ [[ಹರ್ಟ್‌ಫೊರ್ಡ್‌ಶೈರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಮನೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಚಾರ ದೊರೆತು, ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ [[ಬೆಕ್ಕಿಗ್ಹಾಂ ಅರಮನೆ]]ಯೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಈ ಮನೆಯ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚ £7.5&amp;nbsp;ದಶಲಕ್ಷ. ಡೇವಿಡ್ ಮತ್ತು ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾಗೆ ಮೂವರು ಪುತ್ರರಿದ್ದಾರೆ: ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್ ಜೋಸೆಫ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ([[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ, ಲಂಡನ್‌]]ನಲ್ಲಿ 1999 ಮಾರ್ಚ್ 4ರಂದು ಜನನ), ರೊಮಿಯೊ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ (ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ, ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ 2002 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1ರಂದು ಜನನ) ಮತ್ತು ಕ್ರೂಜ್ ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ([[ಸ್ಪೇನ್‌ನ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ 2005 ಫೆಬ್ರವರ 20ರಂದು ಜನನ) (&quot;ಕ್ರಾಸ್‌&quot;ಗೆ [[ಸ್ಪಾನಿಷ್‌]]ನಲ್ಲಿ ''&quot;ಕ್ರೂಜ್&quot; '' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ). ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ರೊಮಿಯೊ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಗಾಡ್‌ಫಾದರ್ [[ಎಲ್ಟನ್ ಜಾನ್]] ಮತ್ತು ಗಾಡ್‌ಮದರ್ [[ಎಲಿಜಬೆತ್ ಹರ್ಲಿ]] ಆಗಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://marriage.about.com/od/sports/a/davidbeckham.htm |title=Victoria and David Beckham Marriage Profile |publisher=Marriage.about.com |date= |accessdate=2008-11-13 |archive-date=2012-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120205204021/http://marriage.about.com/od/sports/a/davidbeckham.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಾವು ಬಯಸಿದ್ದೇವೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ಮಗಳನ್ನು ಪಡೆದರೆ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ದಂಪತಿಗಳು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.people.com/people/article/0,,1029920,00.html |title=David, Victoria Beckham Have a Third Son - Birth, David Beckham, Victoria Beckham : People.com |publisher=People.com |author=Stephen M. Silverman |date=13 November 2008 |accessdate=2008-11-13 |archive-date=2016-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160806042245/http://www.people.com/people/article/0,,1029920,00.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
ಜುಲೈನಲ್ಲಿ [[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ]]ಗೆ ವರ್ಗವಾಗಲಿದ್ದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಕುಟುಂಬ 2007 ಎಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ [[ಬೇವರ್ಲಿ ಹಿಲ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ [[ಇಟೆಲಿಯನ್]] [[ವಿಲ್ಲಾ]]ವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು.

ಈ ಮನೆ $22 ದಶಲಕ್ಷ ಮೌಲ್ಯದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಖ್ಯಾತನಾಮರಾದ [[ಟಾಮ್ ಕ್ರೂಸ್]], [[ಕೇಟೀ ಹೋಲ್‌ಮ್ಸ್]], ಟಿವಿ ನಿರೂಪಕ [[ಜೇ ಲೆನೊ]] ನಿವಾಸಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇದೆ. ನಗರಕ್ಕೆ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮನೆಗಳ ಪೈಕಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮನೆಯೂ ಒಂದು.

=== ಪ್ರಣಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ===

ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ತಮ್ಮ ಜೊತೆ ವಿವಾಹೇತರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರಾಗಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌‌ರ ಮಾಜಿ ಸಹಾಯಕಿ [[ರೆಬೆಕ್ಕಾ ಲೂಸ್‌]] ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ 2004 ಎಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಟಾಬ್ಲಾಯಿಡ್ ''[[ನ್ಯೂಸ್ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌]]''  ವರದಿ ಮಾಡಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/3614993.stm |title=BBC.co.uk: '&amp;#39;Beckham story is tabloids' dream'&amp;#39; |publisher=BBC News |date=2004-04-09 |accessdate=2009-05-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=News |first=Pa |url=http://www.timesonline.co.uk/article/0,,1-1066358,00.html |title='&amp;#39;Beckham flies back to Madrid from holiday'&amp;#39; |publisher=TimesOnline |date= |accessdate=2009-05-04 |archive-date=2023-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231108152955/https://www.thetimes.co.uk/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಒಂದು ವಾರದ ನಂತರ, ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಜೊತೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ತಾನು ಹಾಸಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಗಿ [[ಮಲೇಶಿಯಾ]] ಸಂಜಾತ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರೂಪದರ್ಶಿ ಸರಾಹ್ ಮಾರ್ಬೆಕ್ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು. ಈ ಎಲ್ಲ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, &quot;ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದ&quot; ಎಂದಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{Cite news | title = Beckham to stay in Spain | work = BBC News, 20 May 2004 | url = http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/europe/3733607.stm | dateformat = dmy |accessdate = 7 October 2005 }}&lt;/ref&gt; ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ದಾಂಪತ್ಯ ದ್ರೋಹ ಆರೋಪದ ಬಗ್ಗೆ ಇದುವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳು ದೊರೆತಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;[http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-300554/Did-Becks-threesome.html &quot;ಡಿಡ್ ಬೆಕ್ಸ್ ಹ್ಯಾವ್ ಎ ತ್ರೀಸಮ್‌?&quot;] ''ಡೈಲಿ ಮೇಲ್''  8 ಎಪ್ರಿಲ್ 2004 ಲೇಖನದಿಂದ. 2008-05-07ನಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;
 ''[[W ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌]]'' ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ವರದಿಗಾರನೊಂದಿಗೆ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ; &quot;ನಾನು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಲಾರೆ: ಅದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕಷ್ಟಕಾಲವಾಗಿತ್ತು.

''ನಮ್ಮ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ನುಂಗಲಾರದ ತುತ್ತಾಗಿತ್ತು. '' ''ಆದರೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಂದಿಗೆ ಅವರದ್ದೇ ಆದ ಮೌಲ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡೆ.&quot;'' &lt;ref&gt;{{Cite web | title = American Idols | work = W magazine, 1 August 2007 | url = http://www.wmagazine.com/celebrities/2007/08/beckhams_steven_klein?currentPage=1 | dateformat = dmy | accessdate = 20 February 2009 | archive-date = 17 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090217021215/http://www.wmagazine.com/celebrities/2007/08/beckhams_steven_klein?currentPage=1 | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

=== ಕಾನೂನು ವಿವಾದಗಳು ===
ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಕೂಡ ಕಾನೂನು ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಹೊರತಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, 2008 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಅಂಗರಕ್ಷಕನ ವಿರುದ್ಧ [[ಪಾಪರಾಜಿ]] ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಎಮಿಕ್‌ಲ್ಸ್ ಡಿ ಮತಾ ಕೇಸು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. [[ಬೇವರ್ಲಿ ಹಿಲ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ತೆಗೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಇಬ್ಬರೂ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಆರೋಪ. ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಟರಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ತಾನು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾಗಿ ದೂರಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಆರೋಪಗಳಲ್ಲಿ ನಿಖರತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;[http://www.tmz.com/2009/01/26/beckham-sued-accused-of-beating-photog/ ಛಾಯಾಗ್ರಹಕನ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ; ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ] TMZ.com, 26 ಜನವರಿ 2009&lt;/ref&gt;

== ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಚೆಗಿನ ಖ್ಯಾತಿ ==
[[File:David Beckham Nov 11 2007 Autographs.jpg|200px|right|thumb|LA ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ದಿ ಮಿನ್ನೆಸೋಟಾ ಥಂಡರ್ ಮಧ್ಯೆ ನಡೆದ ಮೊದಲ ವಾರ್ಷಿಕ COPA ಮಿನ್ನೆಸೋಟಾ ಸಹಾಯಾರ್ಥ ಆಟದ ನಂತರ ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅವರು ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಹಸ್ತಾಕ್ಷರ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು.]]ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರ ಖ್ಯಾತಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ [[ಅಂಕಣ]]ದಿಂದಾಚೆಗೂ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿತ್ತೆಂದರೆ [[ಕೋಕಾ-ಕೋಲಾ]] ಮತ್ತು [[ಐಬಿಎಂ]] ನಂತಹ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಕೂಡ ಇವರನ್ನು ತತ್‌ಕ್ಷಣವೇ ಗುರುತು ಹಿಡಿಯಲು ಶಕ್ಯವಾಗಿದ್ದವು.&lt;ref name=&quot;thisismoney&quot;&gt;[http://www.thisismoney.co.uk/news/special-report/article.html?in_article_id=409642&amp;in_page_id=108 ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌ವೈಡ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್], ಜೂನ್ 2006  [[ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ನ್ಯೂ ಮೀಡಿಯಾ]] ವೆಬ್‌ಸೈಟ್&lt;/ref&gt; ಇದಲ್ಲದೆ [[ಸ್ಪೈಸ್ ಗರ್ಲ್ಸ್]] ತಂಡದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜೊತೆಗಿನ ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಬಂಧ ಕೂಡ ಡೇವಿಡ್‌ರ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಿಂದಾಚೆಗೆ ಒಯ್ಯಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಯಿತು.

ಫ್ಯಾಶನ್‌ಗೆ ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, ಈಗ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ವಸ್ತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸಕರು, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಫಿಟ್ನೆಸ್ ತಜ್ಞರು, ಫ್ಯಾಶನ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ಗಳು, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕಗಳ ತಯಾರಕರು, ಕೂದಲು ವಿನ್ಯಾಸಕರು, ವ್ಯಾಯಾಮ ಪ್ರಚಾರಕರು, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ವಿನೋದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಅತಿ ಬೇಡಿಕೆಯುಳ್ಳ ಲಾಭದಾಯಕ ದಂಪತಿಗಳಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಆಫ್ಟರ್ ಶೇವ್ ನಂತರ ಹಾಕುವ ಹೊಸ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸುಗಂಧಗಳಿಗೆ ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಂಕ್ಟ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.beckham-fragrances.com/ |title=David Beckham Instinct |publisher=Beckham-fragrances.com |date= |accessdate=2009-05-04}}&lt;/ref&gt; 2002ರಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರೋಸೆಕ್ಶುವಲ್ ಪದವನ್ನು&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://dir.salon.com/story/ent/feature/2002/07/22/metrosexual/print.html |title=Salon.com Politics &amp;#124; Meet the metrosexual |publisher=Dir.salon.com |date= |accessdate=2008-11-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.marksimpson.com/blog/2007/07/13/america-meet-david-beckham/ |title=America - meet David Beckham &amp;#124; MARK SIMPSON.com |publisher=Marksimpson.com |date= |accessdate=2008-11-13}}&lt;/ref&gt; ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಟ &quot;[[ಮೆಟ್ರೋಸೆಕ್ಶುವಲ್]]&quot; ಎಂದು ಕರೆದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಅನೇಕ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ರನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಯಿತು.

2007ರಲ್ಲಿ USನಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡಲು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಗೆ $13.7 ದಶಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಫ್ಯಾಶನ್ ಜಗತ್ತಿನ ಅನೇಕ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ಗಳ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಡೇವಿಡ್ ರಾರಾಜಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಲೆಕ್ಕವೇ ಇಲ್ಲ. 2007ರಲ್ಲಿ U.S.ಕವರ್ಸ್ ತನ್ನ ಅಗಸ್ಟ್ 2007 ''[[W]]''  ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಕೂಡ ಇದರಲ್ಲಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.style.com/w/feat_story/071107 |title=ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್: ಅಮೆರಿಕನ್ ಐಡಲ್ಸ್: W ಪೀಚರ್ ಸ್ಟೋರಿ ಆನ್ Style.com |access-date=2009-12-01 |archive-date=2008-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080718213746/http://www.style.com/w/feat_story/071107 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[ಗೂಗಲ್‌]] ಪ್ರಕಾರ, 2003 ಮತ್ತು 2004ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್‌ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಇತರಾವುದೇ  ಕ್ರೀಡೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ &quot;ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್&quot; ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಹುಡುಕಲ್ಪಟ್ಟ ಆಟಗಾರ.&lt;ref&gt;{{Cite web | title = 2003 Year-End Google Zeitgeist | work = Google.com | url = http://www.google.com/press/zeitgeist2003.html | dateformat = dmy | accessdate = 9 October 2005 }}, {{Cite web | title = 2004 Year-End Google Zeitgeist | work = Google.com | url = http://www.google.com/press/zeitgeist2004.html | dateformat = dmy | accessdate = 9 October 2005 }}&lt;/ref&gt;

2007 ಜುಲೈ 12ರಂದು ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್‌ಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ದಂಪತಿಗಳು ಆಗಮಿಸಿದಾಗ, ಇನ್ನೂ ಔಪಚಾರಿಕ ಪರಿಚಯವಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ [[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]] ಪಾಪರಾಜಿ ಮತ್ತು ಸುದ್ದಿ ವರದಿಗಾರರಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿತ್ತು.&lt;ref&gt;[http://www.etonline.com/celebrities/spotlight/48967/ The ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್s ಟೇಕ್ ಹಾಲಿವುಡ್]{{Dead link|date=May 2009}}&lt;/ref&gt;  ಮರುದಿನ ರಾತ್ರಿ LAಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಲು [[NBC]] ಟಿವಿಯ [[ದಿ ಟೂನೈಟ್ ಶೋ]]ನಲ್ಲಿ [[ಜೇ ಲೆನೊ]] ಜೊತೆ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಮತ್ತು ಲೆನೊಗೆ ಅವರದ್ದೇ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ 23 ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿರುವ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ಜಾಕೀಟನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದರು.  ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಕೂಡ ತಮ್ಮ [[NBC]] TV ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು.

ಜುಲೈ 22ರಂದು [[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್‌ನ, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಕಂಟೆಂಪರರಿ ಆರ್ಟ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಭಾರಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಗತಕೂಟ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
[[A-ಪಟ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿದ್ದ [[ಸ್ಟೀವನ್ ಸ್ಪೀಲ್‌ಬರ್ಗ್]], [[ಜಿಂ ಕ್ಯಾರಿ]], [[ಜಾರ್ಜ್ ಕ್ಲೂನಿ]], [[ಟಾಮ್ ಕ್ರೂಸ್]], [[ಕೇಟಿ ಹೋಮ್ಸ್]], [[ವಿಲ್ ಸ್ಮಿತ್]], [[ಜೇಡಾ ಪಿಂಕೆಟ್ ಸ್ಮಿತ್]], ಮತ್ತು [[ಓಪ್ರಾ ವಿನ್ಫ್ರೆ]] ಮೊದಲಾದ ಖ್ಯಾತನಾಮರು  ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Eller |first=Claudia |url=http://www.latimes.com/business/la-fi-beckham19jul19,1,1699340.story?track=rss |title=Hollywood breathlessly awaits Beckhams |publisher=Latimes.com |date=2007-07-19 |accessdate=2009-05-04}}&lt;/ref&gt;

ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅನೇಕ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಬುಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅತ್ಯಂತ ಅತ್ಯಂತ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಕ್ರೀಡಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು.

ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಜೊತೆಗಿನ 10 ವರ್ಷಗಳ ಹಳೆಯ ಜಾಹೀರಾತು ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ 2008 ಡಿಸೆಂಬರ್ 31ರಂದು ಪೆಪ್ಸಿ ಕೊ. ಘೋಷಿಸಿತು.&lt;ref&gt;[https://news.yahoo.com/s/nm/20081231/en_nm/us_pepsi_beckham_1 ಪೆಪ್ಸಿ ಮತ್ತು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ತಮ್ಮ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿದರು.]{{Dead link|date=May 2009}}&lt;/ref&gt;

== ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಸೇವೆ ==
[[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್]] ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಾಗಿನಿಂದಲೂ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[UNICEF]]ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲದೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡದ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದಾಗ 2005 ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನವಿಟ್ಟು UNICEFನ ಸೌಹಾರ್ದ ರಾಯಭಾರಿಯಾದರು.

[[ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಒಂದಾಗಿ, AIDS ವಿರುದ್ಧ ಒಂದಾಗಿ]] ಎಂಬ ಹಾಲಿ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದು ಇತ್ತೀಚಿನ ನಿದರ್ಶನ.

2007 ಜನವರಿ 17ರಂದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[ಕೆನಡಾ]]ದ [[ಒಂಟಾರಿಯೋ]]ದ [[ಹಾಮಿಲ್ಟನ್‌]]ನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗಿ 19 ವರ್ಷದ ರೆಬೆಕ್ಕಾ ಜಾನ್‌ಸ್ಟೋರ್‌ಗೆ ದೂರವಾಣಿ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಅಚ್ಚರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಡವಿದರು. ಇದು ಅವರ ಮಾನವೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ.

ದೂರವಾಣಿ ಮಾತುಕತೆ ಬಳಿಕ ತಮ್ಮ ಸಹಿಯಿರುವ [[ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌]] ಜಾಕೀಟನ್ನು ಆಕೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು.

ಆದರೆ ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ 2007 ಜನವರಿ 29ರಂದು ರೆಬೆಕ್ಕಾ ನಿಧನರಾದರು.&lt;ref&gt;{{Cite news
|title=To Rebecca, with love
|url=http://www.thestar.com/Sports/article/175193
|publisher=Toronto Star
|date=2007-01-26
|accessdate=2007-02-02
}}&lt;/ref&gt;

2006ರಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ [[ಮಲೇರಿಯಾ ನೊ ಮೋರ್]]‌ಗೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ವಕ್ತಾರರಾಗಿದ್ದರು. [[ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದಲ್ಲಿ [[ಮಲೇರಿಯಾ]]ದಿಂದಾಗಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಕೊನೆ ಹಾಡುವುದೇ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.

ಅಗ್ಗದ ಸೊಳ್ಳೆ ಪರದೆ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಬಗ್ಗೆ 2007ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಘೋಷಣೆ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.

[[ಫಾಕ್ಸ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್]] ಅಡಿಯಲ್ಲಿ [[ಫಾಕ್ಸ್ ಸಾಕರ್ ಚಾನೆಲ್]] ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು U.S.ನಲ್ಲಿ ಈಗ ಪ್ರಸಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ TV ಸ್ಪಾಟ್‌‌ಅನ್ನು [[ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{Cite web|author=April 25, 2007 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Va-PGV9RM4c |title=David Beckham: Fight Malaria by Donating a $10 Bed Net |publisher=Youtube.com |date=2007-04-25 |accessdate=2009-05-04}}&lt;/ref&gt;

ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ [[ಮೇಜರ್ ಲೀಗ್ ಸಾಕರ್‌]]ಗೆ ಸೇರಿದಾಗಿನಿಂದ &quot;MLS W.O.R.K.S.&quot; ನಂತಹ ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಸೇವೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ U.S.ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. MLSನ ಮಾಜಿ ಮತ್ತು ಹಾಲಿ ಆಟಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿಯ [[ಹಾರ್ಲೆ‌ಮ್‌]]ನಲ್ಲಿ 2007 ಅಗಸ್ಟ್ 17ರಂದು ಯುವ ಕ್ಲಿನಿಕ್ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಮಾರನೇ ದಿನವೇ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ರೆಡ್ ಬುಲ್ಸ್]] ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ಆಡುವುದರಲ್ಲಿದ್ದರು. ಎದುರಾಳಿ ತಂಡದ [[ಜಾಝಿ ಅಲ್ಟಿಡೋರ್‌]] ಮತ್ತು [[ಜುವಾನ್ ಪಾಬ್ಲೊ ಎಂಜೆಲ್]] ಅವರು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಜೊತೆಗಿದ್ದು, [[FC ಹಾರ್ಲೆ‌ಮ್ ಲಯನ್ಸ್‌‌]]ಗೇ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಯುವಕರಿಗೆ ಪಾಠ ಮಾಡುವ ಕೌಶಲವನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.paddocktalk.com/news/html/modules.php?op=modload&amp;name=News&amp;file=article&amp;sid=63413&amp;mode=thread&amp;order=0&amp;thold=0|title=Video: Juan Pablo Angel, David Beckham to Assist MLS W.O.R.K.S.|work=paddocktalk.com|accessdate=2007-08-21|date=2007-08-18|archive-date=2007-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928013401/http://www.paddocktalk.com/news/html/modules.php?op=modload&amp;name=News&amp;file=article&amp;sid=63413&amp;mode=thread&amp;order=0&amp;thold=0|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟನೆ ==
=== ಬೆಂಡ್ ಇಟ್ ಲೈಕ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ===
2002ರ ''[[ಬೆಂಡ್ ಇಟ್ ಲೈಕ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್]]''  ಚಲನಚಿತ್ರದ ಆರ್ಕೈವ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ನಟಿಸಿಲ್ಲ.

ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅತಿಥಿ ನಟರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ್ದರೂ, ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಸ್ಥಳೀಯ ತದ್ರೂಪಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;{{imdb title | id=0286499 | title=Bend It Like Beckham}}&lt;/ref&gt;

=== ದಿ ಗೋಲ್‌! ಕೃತಿತ್ರಯ ===
2005ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ''[[ಗೋಲ್!: ದಿ ಡ್ರೀಮ್ ಬಿಗಿನ್ಸ್]]''  ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಜೆನೆಡಿನ್ ಜಿದಾನೆ]] ಮತ್ತು [[ರೌಲ್]] ಜೊತೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅತಿಥಿ ನಟನಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು. ''ಬೆಂಡ್ ಇಟ್ ಲೈಕ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್''  ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದ ಆಂಡಿ ಹಾರ್ಮರ್ ಈ ಚಿತ್ರದ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲೂ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಪಾತ್ರಾದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.beckhamlookalike.com/clients.htm |title=beckhamlookalike.com |publisher=Beckhamlookalike.com |date= |accessdate=2008-11-13 |archive-date=2007-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070501102202/http://www.beckhamlookalike.com/clients.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಬೆಂಡ್ ಇಟ್ ಲೈಕ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ''[[Goal! 2: Living the Dream...]]'' &lt;ref&gt;{{imdb title | id=0473360 | title=Goal! 2: Living the Dream... }}&lt;/ref&gt; ದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಸ್ವತಃ ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಧಾರಿ [[ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌‌]]ಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಥೆ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ಮತ್ತು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಸುತ್ತ ತಿರುಗುತ್ತದೆ, ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪಾತ್ರಗಳ ಜೊತೆ ಮೈದಾನದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ತಂಡದ ಇತರ ಆಟಗಾರರ ಜೀವನದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ನಟಿಸಿರುವ''[[Goal! 3: Taking on the World]]''  ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು [[ನೇರವಾಗಿ DVD]] ರೂಪದಲ್ಲಿ 2009 ಜೂನ್ 15ರಂದು ಹೊರತರಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.imdb.com/name/nm0065743/ |title=David Beckham |publisher=Imdb.com |date= |accessdate=2008-11-13}}&lt;/ref&gt;

[[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್]], [[ಕ್ಯಾಲಿಪೋರ್ನಿಯಾ]]ಕ್ಕೆ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹೋದಾಗ್ಯೂ, ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ತಮಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲ, ಅದು ತಮಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.askmen.com/gossip/david-beckham/david-beckham-hollywood-snub.html|title=David Beckham's Hollywood snub|work=askmen.com|accessdate=2007-08-15|date=2007-03-02|archive-date=2007-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20071001005010/http://www.askmen.com/gossip/david-beckham/david-beckham-hollywood-snub.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ದಾಖಲೆಗಳು ==
ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದ ನಾಯಕ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thefa.com/WorldCup2006/NewsAndFeatures/Postings/2006/06/BeckhamStandsDown.htm|title=Beckham stands down|date=2 July 2006 accessdate=14 July 2007}}&lt;/ref&gt; ನಾಗಿದ್ದಾಗ, [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌]] ತಂಡವನ್ನು 59 ಬಾರಿ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು, ಇದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು.

[[2006 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌]]ನ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಈಕ್ವಡೋರ್]] ವಿರುದ್ಧ ಫ್ರೀ ಕಿಕ್ ಗೋಲು ಹೊಡೆದು ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಜಗತ್ತಿನ ಎರಡು ವಿಶೇಷ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು: ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮೂರು ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ಗಳಲ್ಲೂ ಗೋಲು ಹೊಡೆದ ಏಕೈಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆಟಗಾರ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಬದಿಗಿರಿಸಿದರೆ ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ 21ನೇ ಆಟಗಾರ; [[ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌‌]]ನ ಸಹ ಆಟಗಾರ [[ರೌಲ್‌]] ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆಯಷ್ಟೇ ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;&quot;[http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/world_cup_2006/4991536.stm ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ 1-0 ಇಕ್ವಡೋರ್]&quot;, BBC ಸ್ಪೋರ್ಟ್, 25 ಜೂನ್ 2006, 25 ಜೂನ್ 2006ರಂದು ಮರು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ನೇರ ಫ್ರೀ ಕಿಕ್‌ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಬಾರಿ ಗೋಲು ಹೊಡೆದ 5ನೇ ಆಟಗಾರನೂ ಹೌದು; ಇತರ ನಾಲ್ವರೆಂದರೆ [[ಪೀಲೆ|[[ಪೀಲೆ]]]], [[ರೊಬರ್ಟೊ ರಿವೆಲಿನೊ]], [[ಟಿಯೋಫಿಲೊ ಕ್ಯುಬಿಲ್ಲಾಸ್]], ಮತ್ತು [[ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಗೆಂಘಿನಿ]] (ಈ ಮೊದಲು [[1998 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌]]ನ ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಕೊಲಂಬಿಯಾ]] ವಿರುದ್ಧ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಈ ರೀತಿ ಗೋಲು ಹೊಡೆದಿದ್ದರು.

ಎಲ್ಲ ಮೂರು ಗೋಲುಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ ತಂಡಗಳ (ಕೊಲಂಬಿಯಾ, [[ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ]], ಮತ್ತು ಈಕ್ವೆಡೋರ್) ವಿರುದ್ಧ ಬಂದಿವೆ(ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎರಡು ಫ್ರೀ ಕಿಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ವಿರುದ್ಧ ಪೆನಾಲ್ಟಿ).

== ಟಟೂಗಳು (ಹಚ್ಚೆ) ==
ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹಚ್ಚೆಗಳಿವೆ. ಈ ಪೈಕಿ ಅವರ ಪತ್ನಿ [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ]] ಹೆಸರನ್ನು [[ಹಿಂದಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿಡುವುದು &quot;ಮೋಜಿನ&quot;ನಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು ಎಂಬುದು ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು.

ಇನ್ನೊಂದು ಹಚ್ಚೆ [[ಹಿಬ್ರ್ಯೂ]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದೆ,  לדודי ודודי לי הרעה בשושנים, ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದಾಗ ಹೀಗೆ ಓದಿಸುತ್ತದೆ: &quot;ಐ ಆಮ್ ಮೈ ಬಿಲವೆಡ್ಸ್, ಆಂಡ್ ಮೈ ಬಿಲವೆಡ್ ಈಸ್ ಮೈನ್, ದ್ಯಾಟ್ ಶೆಫರ್ಡ್ಸ್ ಅಮಾಂಗ್ ದಿ ಲಿಲೀಸ್.&quot;

ಇದನ್ನು [[ಹಿಬ್ರ್ಯೂ]] ಬೈಬಲ್‌ನ [[ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ಸಾಂಗ್ಸ್‌]]ನಿಂದ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆ ಬಗ್ಗೆ ಈ [[ಪ್ರಶಂಸಾಗೀತೆ]] [[ಯಹೂದಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. 
ಮಿತಿಯಿಲ್ಲದ ಹಚ್ಚೆಗಳು, ಅವುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿರುವ ಸ್ಥಳದಿಂದಾಗಿ &quot;[[ಹೆಲ್ಸ್ ಏಂಜೆಲ್ ಬೈಕರ್]]&quot; ಮತ್ತು &quot;ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಪುಂಡ&quot; ನಂತೆ ಕಂಡ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ನಗೆಪಾಟಲಿಗೀಡಾದರು.

ಹಚ್ಚೆಗಳು ಕೆಲವರ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ ನೋವುಂಟು ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್, 
ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಡುವಾಗ ಹಚ್ಚೆಗಳು ಕಾಣದಂತೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉದ್ದ ಕೈ ಅಂಗಿಯನ್ನೇ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{Cite news
|title=David Beckham Biography
|url=http://www.imdb.com/name/nm0065743/bio
|publisher=IMDb
|date=
|accessdate=2008-08-20
}}&lt;/ref&gt;

ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಹಚ್ಚೆಗಳ ಕಾಲಗಣನೆ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ:

* ಎಪ್ರಿಲ್ 1999 - ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಪುತ್ರ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್ ಹೆಸರು
* ಎಪ್ರಿಲ್ 1999 - ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ &quot;ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಏಂಜೆಲ್&quot;
* 2000 - ಎಡತೋಳಿನಲ್ಲಿ &quot;ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ&quot; ಹೆಸರು (ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ)
* ಎಪ್ರಿಲ್ 2002 - ಮುಂದೋಳಿನಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಂಖ್ಯೆ VII (7) on his right forearm
* ಮೇ 2003 - ಬಲತೋಳಿನಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ನುಡಿಗಟ್ಟು''&quot;ಪರ್ಫೆಕ್ಟೋ ಇನ್ ಸ್ಪಿರಿಚು&quot;'', &quot;ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ&quot;, ಎಂದು ಭಾಷಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ.
* ಮೇ 2003 - ಲ್ಯಾಟಿನ್ ನುಡಿಗಟ್ಟು ''&quot;ಅಟ್ ಅಮೆಮ್ ಇಟ್ ಫೊವೆಮ್&quot;'', &quot;ಹಾಗಾಗಿ ನಾನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಸಲಹುತ್ತೇನೆ&quot;,ಎಂದು ಭಾಷಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ.
* 2003 - ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಪುತ್ರ ರೋಮಿಯೋ ಹೆಸರು
* 2003 - ಬಲ ಭುಜದಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆ
* 2004 - ಕೊರಳಿನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜಯ ಶಿಲುಬೆ
* 2004 - ಬಲ ತೋಳಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಏಂಜೆಲ್ &quot;ಇನ್ ಫೇಸ್ ಆಫ್ ಅಡ್ವರ್ಸಿಟಿ&quot; 
* ಮಾರ್ಚ್ 2005 - ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಪುತ್ರ ಕ್ರೂಜ್‌ ಹೆಸರು
* ಜೂನ್ 2006 - ಬಲ ತೋಳು ಮತ್ತು ಭುಜಕ್ಕೆ ಎರಡನೇ ಏಂಜೆಲ್ ಮತ್ತು ಮೋಡಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
* ಜನವರಿ 2008 - ಎಡ ಮುಂದೋಳಿನಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾಳ ಚಿತ್ರ
* ಫೆಬ್ರವರಿ 2008 - ಎಡ ಮುಂದೋಳಿನಲ್ಲಿ &quot;ಫಾರ್‌ಎವರ್ ಬೈ ಯುವರ್ ಸೈಡ್&quot; 
* 9 ಮಾರ್ಚ್ 2008 4ನೇ ಮಹಡಿ, ನಂ 8, [[ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ರಸ್ತೆ]], [[ತ್ಸಿಂ ಶಾ ತ್ಸುಯಿ]] ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್&lt;ref&gt;[http://www1.appledaily.atnext.com//template/apple/art_main.cfm?iss_id=20080310&amp;sec_id=4104&amp;subsec_id=12731&amp;art_id=10845406 ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಟಟೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080312203246/http://www1.appledaily.atnext.com/template/apple/art_main.cfm?iss_id=20080310&amp;sec_id=4104&amp;subsec_id=12731&amp;art_id=10845406 |date=2008-03-12 }} (ಅನುಮತಿ 19/03/2008)2008, ಮಾರ್ಚ್ 9ರಂದು ಬೆಕ್ಹಾಂ ಹಾಂಗ್‌ ಕಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಬೀ ಎಂಬ ಕಲಾವಿದರೊಬ್ಬರಿಂದ  ಹಚ್ಚೆ(=ಟಟೂ)ಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

[[ಲಿಬ್ರಾನ್ ಜೇಮ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಕೋಬ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಟ್]] ಕೂಡ ಅದೇ ಕಲಾವಿದನಿಂದ ಟಟೂವನ್ನು ಪಡೆದರು.&lt;/ref&gt; - ದಿ ಚೈನೀಸ್ ಪ್ರೊವರ್ಬ್ &quot;Shēng sǐ yǒu mìng fù guì zaì tiān&quot; (生死有命 富貴在天)
&quot;ಮರಣ ಮತ್ತು ಜೀವನ ದೈವಕ್ಕೆ ಅಧೀನವಾಗಿದೆ. ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳನ್ನು ಸ್ವರ್ಗ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ&quot; ಎಂದು ಮುಂಡದ ಕೆಳಗೆ ಎಡಬದಿಯ [[ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿ]]ನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ [[ತೊಡೆಸಂದಿನ]]ವರೆಗೆ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.

* ಜುಲೈ 2009 - 10ನೇ ವಿವಾಹ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಎಡ ತೋಳಿನಲ್ಲಿ &quot;ರಿಂಗ್ o' ರೋಸಸ್&quot;.

ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಶರೀರದಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಹಚ್ಚೆಗಳು [[ಗೀಳು-ಬಲತ್ಕಾರ]]ದಿಂದಾಗಿ ಆಗಿವೆ, ಸೂಜಿಯ ನೋವಿನ ಚಟಕ್ಕೂ ಅವರು ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://ocdtodayuk.org/famous_people.html |title=OCD-TODAY - Famous People |publisher=Ocdtodayuk.org |date= |accessdate=2008-11-13 |archive-date=2010-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101121094918/http://ocdtodayuk.org/famous_people.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-381802/The-obsessive-disorder-haunts-life.html |title='The obsessive disorder that haunts my life' &amp;#124; Mail Online |publisher=Dailymail.co.uk |date= |accessdate=2008-11-13}}&lt;/ref&gt;

== ಇದನ್ನು ನೋಡಿರಿ ==

* [[ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ಆಟಗಾರ]]
* [[ಹಾಲಿ MLS ಆಟಗಾರರ ಪಟ್ಟಿ]]

== ಆಕರಗಳು ==
=== ಪುಸ್ತಕಗಳು ===

* {{Cite book | last = Beckham | first = David | title = David Beckham: My Side | publisher = HarperCollinsWillow | year = 2002 | id = (ISBN 0-00-715732-0) }}
* {{Cite book | last = Beckham | first = David | coauthors = Freeman, Dean | title = Beckham: My World | publisher = Hodder &amp; Stoughton Ltd | year = 2001 | id = (ISBN 0-340-79270-1) }}
* {{Cite book | last = Beckham | first = David | coauthors = Watt, Tom | title = Beckham: Both Feet on the Ground | publisher = HarperCollins | year = 2003 | id = (ISBN 0-06-057093-8) }}
* {{Cite book | last = Crick | first = Michael | title = The Boss -- The Many Sides of Alex Ferguson | publisher = Pocket Books | year = 2003 | id = (ISBN 0-7434-2991-5) }}
* {{Cite book | last = Ferguson | first = Alex | coauthors = McIlvanney, Hugh | title = Managing My Life -- My Autobiography | publisher = Hodder &amp; Stoughton | year = 1999 | id = (ISBN 0-340-72855-8) }}

=== ಅಂತರಜಾಲ ===
{{Reflist|3}}

== ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು ==
{{wikiquote}}
{{commons2}}

* {{FIFA player|161454|David Beckham}}
* [http://www.davidbeckham.com/ ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್]
* [http://www.davidbeckhamacademy.com/ ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಅಕಾಡೆಮಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100325194024/http://www.davidbeckhamacademy.com/ |date=2010-03-25 }}
* [http://la.galaxy.mlsnet.com/players/bio.jsp?team=t106&amp;player=beckham_d&amp;playerId=bec369464&amp;statType=current MLS ಆಟಗಾರನ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100119003132/http://la.galaxy.mlsnet.com/players/bio.jsp?team=t106&amp;player=beckham_d&amp;playerId=bec369464&amp;statType=current |date=2010-01-19 }}
* [http://www.acmilan.com/LM_Actor.aspx?idSquadra=3&amp;idStagione=15&amp;idPersona=8029&amp;name=Beckham%20David AC ಮಿಲನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ]

{{start box}}
{{s-sports}}
{{succession box|title=[[List of England national football team captains|England football captain]]|before=[[Tony Adams (footballer)|Tony Adams]]|after=[[John Terry]]|years=November 2000 – 2006}}
{{succession box|title=[[Los Angeles Galaxy]] captain|before=[[Landon Donovan]]|after=[[Landon Donovan]]|years=2007 – 2008}}
{{end box}}
{{Navboxes colour
|bg=gold
|fg=navy
|title= Awards
|list1=
{{FIFA 100}}
{{BBC Sports Personality of the Year winners}}
{{PFA Young Player of the Year}}
{{UEFA Club Footballer of the Year}}
{{start box}}
{{s-ach}}
{{succession box|title=[[UEFA Club Football Awards#Best Midfielder|UEFA Club Football Awards Best Midfielder]]|before=[[Zinedine Zidane]] |after=[[Gaizka Mendieta]]|years=1998–99}}
{{end box}}
}}
{{Navboxes colour
|title= England squads
|bg= white
|fg= navy
|bordercolor=
|list1=
{{England Squad 1998 World Cup}}
{{England Squad 2000 European Championship}}
{{England Squad 2002 World Cup}}
{{England Squad 2004 European Championship}}
{{England Squad 2006 World Cup}}
}}
{{Los Angeles Galaxy squad}}

{{Persondata
|NAME=Beckham, David
|ALTERNATIVE NAMES=
|SHORT DESCRIPTION=Professional football player
|DATE OF BIRTH={{Birth date and age|df=yes|1975|5|2}}
|PLACE OF BIRTH=[[Leytonstone]], [[ಲಂಡನ್]]
|DATE OF DEATH=
|PLACE OF DEATH=
}}
{{DEFAULTSORT:Beckham, David}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:1998 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಆಟಗಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:2002 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಆಟಗಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:2006 FIFA ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಆಟಗಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:೨೦ನೇ-ಶತಮಾನದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜನರು]]
[[ವರ್ಗ:೨೧ನೇ-ಶತಮಾನದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜನರು]]
[[ವರ್ಗ:A.C. ಮಿಲನ್ ಆಟಗಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:BBC ವರ್ಷದ ಕ್ರೀಡಾ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ವಲಸಿಗ ಕ್ರೀಡಾಳುಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಇಟೆಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ವಲಸಿಗರು]]
[[ವರ್ಗ:ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ವಲಸಿಗರು]]
[[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ 21 ವರ್ಷ ಕೆಳಗಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬ್ಲಾಗರ್ಸ್]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಲಸಿಗರು]]
[[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಫುಟ್‌‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:ಇಟೆಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಲಸಿಗ ಫುಟ್‌‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವಲಸಿಗ ಫುಟ್‌‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ವಲಸಿಗ ಸಾಕರ್ ಆಟಗಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪುರುಷ ರೂಪದರ್ಶಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:FIFA 100]]
[[ವರ್ಗ:FIFA ಸೆಂಚುರಿ ಕ್ಲಬ್]]
[[ವರ್ಗ:ಫುಟ್‌‌ಬಾಲ್(ಸಾಕರ್) ಮಿಡ್‌ಫೀಲ್ಡರ್ಸ್]]
[[ವರ್ಗ:ಲಾ ಲಿಗಾ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ಆಟಗಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:ಮೇಜರ್ ಲೀಗ್ ಸಾಕರ್ ಆಟಗಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ F.C. ಆಟಗಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಲಿಟಾನ್‌ಸ್ಟೋನ್‌ನ ಜನರು]]
[[ವರ್ಗ:ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಆಟಗಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:ಪ್ರಿಸ್ಟನ್ ನಾರ್ಥ್ ಎಂಡ್ F.C. ಆಟಗಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ C.F. ಆಟಗಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:ಸೀರಿ A ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ಆಟಗಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:UEFA ಯುರೋ 2000 ಆಟಗಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:UEFA ಯುರೋ 2004 ಆಟಗಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:1975 ಜನನಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಬದುಕಿರುವ ಜನ]]
[[ವರ್ಗ:ಫುಟ್‌ಬಾಲ್]]</text>
      <sha1>n3k9qtvsu55vx3yh3uagt48gnp1hrn8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21894</id>
    <revision>
      <id>1373657</id>
      <parentid>1354578</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T07:29:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="183348" sha1="lx1b65tyjg4ms6swd12tyh7blxp28ui" xml:space="preserve">{{distinguish|Facebox}}
{{Infobox Dotcom company
| company_name = Facebook, Inc.
| company_logo = Facebook.svg
| company_type = [[Private company|Private]]
| foundation = [[Cambridge, Massachusetts|Cambridge]], [[Massachusetts]], USA (February 4, 2004)&lt;ref name=&quot;Growth&quot;/&gt;
| location = [[Palo Alto, California|Palo Alto]], [[California]]&lt;br /&gt;[[Dublin]], [[Republic of Ireland|Ireland]] (international headquarters for Europe, Africa, Middle East)&lt;br /&gt;[[Seoul]], [[South Korea]] (international headquarters for Asia) 
| key_people = [[Mark Zuckerberg]], [[Entrepreneur|Founder]] and [[Chief executive officer|CEO]]&lt;br /&gt;[[Dustin Moskovitz]], Co-founder&lt;br /&gt;[[Sheryl Sandberg]], [[Chief operating officer|COO]] &lt;br /&gt; [[Matt Cohler]], VP of [[Product Management]]&lt;br /&gt;[[Chris Hughes (Facebook)|Chris Hughes]], Co-founder
| revenue = {{profit}} 300 million USD (2008 est.)&lt;ref name=&quot;Estimated annual sales&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.forbes.com/2008/09/16/billionaire-bachelors-single-lists-cx_mm_0916bachelor_slide_11.html?thisSpeed=30000|title= By The Numbers: Billionaire Bachelors|accessdate=2008-09-20 |publisher=[[Forbes]] }}&lt;/ref&gt;
| net_income =
| num_employees = 900+ &lt;ref name=&quot;pressinfo&quot;&gt;[http://www.facebook.com/press/info.php &quot;Press Info&quot;], Facebook. Retrieved August 31, 2009.&lt;/ref&gt;
| url = [http://www.facebook.com/ Facebook.com]
| website_type = [[Social network service]]
| language = [[Afrikaans]], [[Albanian language|Albanian]],  [[Arabic language|Arabic]], [[Azeri language|Azeri]], [[Basque language|Basque]], [[Bengali language|Bengali]], [[Bosnian language|Bosnian]], [[Bulgarian language|Bulgarian]], [[Catalan language|Catalan]], [[Chinese language|Chinese]] ([[Simplified Chinese character|simplified]]), Chinese ([[Hong Kong Cantonese|Hong Kong]]), Chinese ([[Taiwanese Mandarin|Taiwan]]), [[Croatian language|Croatian]], Czech, [[Danish language|Danish]], [[Dutch language|Dutch]], English ([[British English|UK]]), English ([[American English|US]]), English (Pirate), [[Esperanto]], [[Estonian language|Estonian]], [[Faroese language|Faroese]], [[Filipino language|Filipino]], [[Finnish language|Finnish]], [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ|ಫ್ರೆಂಚ್]] ([[Quebec French|Canada]]), French ([[Languages of France|France]]), [[Galician language|Galician]], [[Georgian language|Georgian]], [[ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ|ಜರ್ಮನ್]], [[Greek language|Greek]], [[Hebrew language|Hebrew]], [[Hindi]], [[Hungarian language|Hungarian]], [[Icelandic language|Icelandic]], [[Indonesian language|Indonesian]], Irish, [[Italian language|Italian]], [[Japanese language|Japanese]], [[Korean language|Korean]], [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]], [[Latvian language|Latvian]] [[Lithuanian language|Lithuanian]], [[Macedonian language|Macedonian]], [[Malay language|Malay]], [[Malayalam language|Malayalam]], [[Maltese language|Maltese]], [[Nepali language|Nepali]],  [[Norwegian language|Norwegian]] ([[Bokmål]]), Norwegian ([[Nynorsk]]),  Polish, [[Portuguese language|Portuguese]] ([[Brazilian Portuguese|Brazil]]), Portuguese ([[European Portuguese|Europe]]), [[Persian language|Persian]],  [[Punjabi language|Punjabi]], [[Romanian language|Romanian]], [[Russian language|Russian]], [[Serbian language|Serbian]], [[Slovak language|Slovak]], [[Slovene language|Slovene]], [[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆ|ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್]], Spanish ([[Castilian Spanish|Castile]]), [[Swahili language|Swahili]], [[Swedish language|Swedish]], [[Tamil language|Tamil]], [[ತೆಲುಗು]], [[Thai language|Thai]], [[Turkish language|Turkish]], [[Ukrainian language|Ukrainian]],  [[Vietnamese language|Vietnamese]], [[Welsh language|Welsh]]
| advertising = [[Banner ads]], [[referral marketing]]
| registration = Required
| launch_date = February 2004
| alexa = 2&lt;ref&gt;{{cite web| url=http://www.alexa.com/siteinfo/facebook.com| title=facebook.com - Traffic Details from Alexa| publisher=[[Alexa Internet]], Inc| accessdate=2009-10-17| archive-date=2016-12-21| archive-url=https://web.archive.org/web/20161221123429/http://www.alexa.com/siteinfo/facebook.com| url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
}}

'''ಫೇಸ್‌ಬುಕ್''' ಒಂದು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಕವಾದ [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕದ]] ಜಾಲತಾಣ, ಇದರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮತ್ತು [[ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಮಾಲಿಕತ್ವ]] ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪನಿ Facebook, Inc.&lt;ref name=&quot;Growth&quot;&gt;{{cite web|accessdate=2008-12-19|url=http://venturebeat.com/2008/12/18/2008-growth-puts-facebook-in-better-position-to-make-money/|title=2008 Growth Puts Facebook In Better Position to Make Money|work=VentureBeat|date=2008-12-18|author=Eldon, Eric.|archive-date=2008-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20081219102830/http://venturebeat.com/2008/12/18/2008-growth-puts-facebook-in-better-position-to-make-money/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಮಿತ್ರರನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರವನ್ನು ಸಹ ನವೀಕರಿಸಿ ಮಿತ್ರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಬಹುದು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಬಳಕೆದಾರರು ಊರು, ಕಾರ್ಯಾಲಯ, ಶಾಲೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದವರು ಸಂಘಟಿಸಿದ ಸಂಪರ್ಕಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸೇರಬಹುದು. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನಿರ್ವಾಹಕರು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪರಸ್ಪರರನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚಿತರಾಗಲಿ ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ [[ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವರ್ಷ]]ದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಆಡುಮಾತಿನ ಹೆಸರಿಂದ ಈ ವೆಬ್‍ಸೈಟ್‌‍ನ ಹೆಸರು ಉಗಮಗೊಂಡಿದೆ.

[[ಮಾರ್ಕ್‌‍ ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್]] [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌‍ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಕಾಲೇಜಿನ [[ಜೊತೆವಾಸಿಗರು]] ಮತ್ತು [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್]]ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಗೆಳೆಯರಾದ [[ಎಡ್ವಾರ್ಡೊ ಸೆವರಿನ್]], [[ಡಸ್ಟಿನ್ ಮಸ್ಕೊವಿಟ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಕ್ರಿಸ್ ಹ್ಯುಸ್]]‌ರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಶೋಧಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;companybios&quot;&gt;[http://www.facebook.com/press/info.php?founderbios= &quot;ಫೌಂಡರ್‌ ಬೈಯಾಸ್‌&quot;], ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌. ಮರುಸಂಪಾದನೆ ಜುಲೈ 31, 2009.&lt;/ref&gt;
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಜಾಲತಾಣದ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಕೇವಲ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ನಂತರ ಅದು [[ಬೊಸ್ಟನ್]] ಏರಿಯಾ, ದಿ [[ಐವಿ ಲೀಗ್]], ಮತ್ತು [[ಸ್ಟಾನ್‌‍ಫೋರ್ಡ್‌‍ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಂತಹ ಇತರ ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿತು. ನಂತರ ಇನ್ನೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತ ಯಾವುದೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೂ ಕೂಡ ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡತೊಡಗಿತು, ನಂತರ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಮತ್ತು ಕೊನೆಯದಾಗಿ 13 ವರ್ಷ ಹಾಗು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರು ಯಾರಾದರೂ ಸೇರಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಈ ಜಾಲತಾಣವು ಇಂದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ 300 ಮಿಲಿಯನ್‌‍ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.&lt;ref&gt;[http://www.facebook.com/press/info.php?statistics &quot;ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಸ್ಟಾಟೀಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌&quot;]. ಮರುಸಂಪಾದನೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 18, 2009.&lt;/ref&gt;

ಫೇಸ್‌‍ಬುಕ್ ಕೆಲವು [[ವಿವಾದ]]ಗಳಿಗೆ ಕೂಡಾ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. [[ಸಿರಿಯಾ]],&lt;ref&gt;[http://www.economist.com/world/mideast-africa/displaystory.cfm?story_id=11792330 &quot;ರೆಡ್‌ ಲೈನ್ಸ್‌ ದಟ್‌ ಕ್ಯಾನ್‌ನಾಟ್‌ ಬಿ ಕ್ರಾಸ್‌ಡ್‌&quot;], ದಿ ಎಕಾನಾಮಿಸ್ಟ್‌, ಜುಲೈ 24, 2008. ಅಗಸ್ಟ್ 17, 2008ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.&lt;/ref&gt; [[ಚೀನಾ]]&lt;ref name=&quot;chinablock&quot;&gt;{{cite web |title= China's Facebook Status: Blocked|url= http://blogs.abcnews.com/theworldnewser/2009/07/chinas-facebook-status-blocked.html|date= July 8, 2009|work= |publisher= ABC News|accessdate=13 July 2009}}&lt;/ref&gt;, [[ವಿಯಟ್ನಾಮ್‌‍]]&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/n/a/2009/11/17/international/i033256S37.DTL|title=Vietnam Internet users fear Facebook blackout|author=Ben Stocking|publisher=Associated Press|date=2009-11-17|accessdate=2009-11-17|archive-date=2010-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20100521004654/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fn%2Fa%2F2009%2F11%2F17%2Finternational%2Fi033256S37.DTL|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;, ಮತ್ತು [[ಇರಾನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ‍ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಇದನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಗಿತ್ತು.

ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಸಮಯ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡಬಾರದೆಂದು ಇದನ್ನು ಹಲವು ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ರದ್ದು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;ಬೆನ್‌ಜೀ, ರಾಬರ್ಟ್‌.[http://www.thestar.com/News/article/210014 &quot;][http://www.thestar.com/News/article/210014 ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಬ್ಯಾನ್ಡ್‌ ಫಾರ್‌ ಒಂಟಾರಿಯೊ ಸ್ಟಾಫ್ಫರ್ಸ್‌&quot;], ದಿಸ್ಟಾರ್‌.ಕಾಂ, ಮೇ 3, 2007. ಅಗಸ್ಟ್ 16, 2008ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.&lt;/ref&gt;
[[ಗೋಪ್ಯತೆ]] ಕೂಡ ಒಂದು ವಿವಾದಾಂಶವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಸೋರ್ಸ್ ಕೋಡ್‌ ಹಾಗು ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ಥಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಫೇಸ್‌‍ಬುಕ್‌‌ ಇತ್ಯರ್ಥ ಮಾಡಿತು.&lt;ref&gt;[http://bits.blogs.nytimes.com/2008/04/07/facebook-to-settle-thorny-lawsuit-over-its-origins/ &quot;ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಟು ಸೆಟ್ಲ್‌ ಥಾರ್ನಿ ಲಾಸೂಟ್‌ ಓವರ್ ‌ಇಟ್ಸ್‌ ಆರಿಜಿನ್ಸ್‌&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110510084908/http://bits.blogs.nytimes.com/2008/04/07/facebook-to-settle-thorny-lawsuit-over-its-origins/ |date=2011-05-10 }}, ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌, ಏಪ್ರಿಲ್‌ 7, 2008. ಮರುಸಂಪಾದನೆ ನಂವೆಂಬರ್‌ 5, 2009.&lt;/ref&gt;

2009ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ [[Compete.com]] ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನ[[ಮೈಸ್ಪೇಸ್]]ನ ನಂತರ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ತಿಂಗಳ ಸಕ್ರಿಯ ಬಳಕೆದಾರರಿಂದ ಹಲವು ಸಲ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಎಂದು ಫೇಸ್‌‍ಬುಕ್‌ಗೆ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Kazeniac&quot;&gt;{{cite news|author=Kazeniac, Andy|title=Social Networks: Facebook Takes Over Top Spot, Twitter Climbs|url=http://blog.compete.com/2009/02/09/facebook-myspace-twitter-social-network/|date=2009-02-09|publisher=Compete.com|accessdate=2009-02-17|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721111825/http://blog.compete.com/2009/02/09/facebook-myspace-twitter-social-network/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ಇತಿಹಾಸ ==
=== ಫೇಸ್‌‍ಮ್ಯಾಶ್‌ ===
[[ಚಿತ್ರ:MarkZuckerberg.jpg|thumb|[[Mark Zuckerberg]] created Facebook in his [[Harvard University|Harvard]] dorm room.]]
[[ಹಾರ್‌ವರ್ಡ್‌]] ನಲ್ಲಿ ಸೊಪೊಮೋರ್‌ರಾಗಿ ಹಾಜರಿದ್ದಾಗ [[ಮಾರ್ಕ್ ಜ಼ುಕರ್‌ಬರ್ಗ್]] ಅಕ್ಟೋಬರ್ 28,2003ರಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‌‍ಮ್ಯಾಶ್‌‍ ಅನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು. ಹಾರ್‌ವರ್ಡ್ ಕ್ರಿಂಸನ್ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸೈಟ್ ಹಾರ್‌ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಆವೃತ್ತಿ ಹಾಟ್‌ ಆರ್‌ ನಾಟ್‌‍ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=357292 |title=Hundreds Register for New Facebook Website |first=Alan J. |last=Tabak |date=February 9, 2004 |publisher=Harvard Crimson |accessdate=2008-11-07 |archive-date=2005-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050403215543/http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=357292 |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; ಆ ರಾತ್ರಿ, ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್ ಒಂದು ಹುಡುಗಿ ಅವನಿಗೆ ಹೇಗೆ ತಳ್ಳಿದಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಕುರಿತು ಬ್ಲಾಗ್ ಬರೆಯುತ್ತಿದರು ಮತ್ತು ಈಗ ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊರ ಹಾಕಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು:&lt;ref name=&quot;Hoffman, Claire&quot;&gt;{{cite web|accessdate=2009-02-05|url=http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook/|title=The Battle for Facebook|publisher=Rolling Stone|date=2008-06-28|author=Hoffman, Claire|archive-date=2008-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20080703220456/http://www.rollingstone.com/news/story/21129674/the_battle_for_facebook/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news | first=Bari | last=Schwartz | coauthors= |authorlink= | title=Hot or Not? Website Briefly Judges Looks | date=2003-11-04 | publisher= | url =http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=349808 | work =Harvard Crimson | pages = | accessdate = 2009-07-26 | language = }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| accessdate=2009-02-05| url=http://www.techcrunch.com/2008/05/13/facemash-returns-as-what-else-a-facebook-app-uliken/| title=Facemash Returns As (What Else?) A Facebook App Called ULiken| publisher=Tech Crunch| date=2008-05-13}}&lt;/ref&gt;

{{quote|I'm a little intoxicated, not gonna lie. So what if it's not even 10 p.m. and it's a Tuesday night? What? The Kirkland [dorm] facebook is open on my desktop and some of these people have pretty horrendous facebook pics. I almost want to put some of these faces next to pictures of farm animals and have people vote on which is more attractive.|9:48 pm}}

{{quote|Yea, it's on. I'm not exactly sure how the farm animals are going to fit into this whole thing (you can't really ever be sure with farm animals . . .), but I like the idea of comparing two people together.|11:09 pm}}

{{quote|Let the hacking begin.|12:58 am}}

[[ಹಾರ್‌ವರ್ಡ್ ಕ್ರಿಮ್‍ಸನ್]]'' ಪ್ರಕಾರ, ಫೇಸ್‍ಮ್ಯಾಶ್‌ &quot;ಆನ್‍ಲೈನ್ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ಗಳ ಒಂಭತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಸಂಕಲನ ಮಾಡಿದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕವಿಟ್ಟು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಇವರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಹೆಚ್ಚು ’ಚುರುಕಾ’ಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಕೇಳುವುದು.&quot; ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು, ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್ ಹಾರ್‌ವರ್ಡ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರಸಾರ ಕೆಂದ್ರದ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನುಗ್ಗಿ ಖಾಸಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಿಲಯದ ಮನೆಗಳ ಐಡಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಕಲಿಸಿಕೊಂಡರು. ''

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌‌‌ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಮಾಹಿತಿಗಳ ವಿವರ ಸೂಚಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಹಾಗು ಆರಂಭದ ತಾಣ 450 ವೀಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು 22,000 ಛಾಯಾಚಿತ್ರ-ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ಘಂಟೆಗಳು ಆನ್‌ಲೈನ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.&lt;ref&gt;ಲೊಕೆ, ಲಾರಾ. [http://www.time.com/time/business/article/0,8599,1644040,00.html &quot;ದ ಪ್ಯುಚರ್‌ ಆಪ್‌ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100309054110/http://www.time.com/time/business/article/0,8599,1644040,00.html |date=2010-03-09 }}, ಟೈಮ್‌ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌, ಜುಲೈ 17, 2007. ಮರುಸಂಪಾದನೆ ನವೆಂಬರ್‌ 13, 2009ರಲ್ಲಿ.&lt;/ref&gt; 
ಆರಂಭದ ಸೈಟ್ ಭೌತಿಕ ಜನಸಮುದಾಯವನ್ನು ತೋರಿಸಿತು -- ಅವರ ವಾಸ್ತವ ಸ್ವರೂಪದೊಂದಿಗೆ—ಮುಖ್ಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿ ನಂತರ ಇದೇ ಫೇ‍ಸ್‍ಬುಕ್ ಆಯಿತು.&lt;ref&gt;ಮ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರಿಟ್‌, ಎಲ್ಲೆನ್‌. [http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html &quot;ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌’ಸ್‌ ಮಾರ್ಕ್‌ ಜುಕರ್ಬಗ್‌: ಹ್ಯಾಕರ್‌. ][http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html ಡ್ರಾಪ್‌ಔಟ್‌. ][http://www.fastcompany.com/magazine/115/open_features-hacker-dropout-ceo.html ಸಿಇಓ. &quot;], ಫಾಸ್ಟ್‌ ಕಂಪನಿ, ಮೇ 1, 2007. ನವೆಂಬರ್‌ 5, 2009ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದನೆ.&lt;/ref&gt;

&quot;ಬಹುಶ ಇದು ಇತರ ಶಾಲೆಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಇದರ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳದೇ ಪ್ರಾಯಶಃ ಹಾರ್‌ವರ್ಡ್ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ತೆಗಳಬಹುದು (ಒಳ್ಳೆಯವರಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವ ಜನರಲ್ಲಿ ಕೂಡ ...),&quot; 
ಎಂದು ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್ ತಮ್ಮ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಬ್ಲಾಗ್‍ನಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. 
&quot;ಆದರೆ ಒಂದು ಅಂಶ ನಿಶ್ಚಿತ ಮತ್ತು ಅದು ಈ ಸೈಟ್ ತಯಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಒಂದು ಸೆಳೆತವಿತ್ತು. ಓಹೊ ಒಳ್ಳೆಯದು. 
ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರು ಇದನ್ನು ಮಾಡಲೇಬೇಕಿತ್ತು ...&quot; 
&lt;ref name=&quot;02138Mag&quot;&gt;{{cite news | first=Luke | last=O'Brien | url=http://www.02138mag.com/magazine/article/1724.html | title=Poking Facebook | work=[[02138]] | date=November/December 2007 | pages=66 | accessdate=2008-06-26 | archive-date=2019-02-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190220230053/http://www.02138mag.com/magazine/article/1724.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಈ ಸೈಟ್ ಬೇಗನೆ ಹಲವು ಆವರಣಗಳ ಸಮೂಹದ ಲಿಸ್ಟ್-ಸರ್ವರುಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಲಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಹಾರ್‌ವರ್ಡ್ ನಿರ್ವಾಹಕರಿಂದ ಬಂದ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 
ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್ [[ಭದ್ರತೆಯ ನಿಯಮ ಭಂಗ]] ಮಾಡಿದ್ದಾರೆಂದು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಆಪಾದಿಸಿತು, ಕಾಪಿರೈಟ್‍ಗಳ ಮತ್ತು ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಗೋಪ್ಯಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಾಡಿರುವರೆಂದು ಅವರು [[ಬಹಿಷ್ಕಾರ]]ವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು, ಆದರೆ ಅಂತಿಮದಲ್ಲಿ ಆಪಾದನೆಗಳನೆಲ್ಲ ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದರು.&lt;ref name=&quot;facemash survives&quot;&gt;{{cite web|accessdate=2009-02-05|url=http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=350143|title=Facemash Creator Survives Ad Board |publisher=[[The Harvard Crimson]]|date=2003-11-19|author=Kaplan, Katherine}}&lt;/ref&gt;

ಈ ಆರಂಭದ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್‌ರ ಅವಧಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು, ಆರು ತಿಂಗಳಕಾಲದ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಲೆಯ ಇತಿಹಾಸದ ಕೊನೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ಉಪಕರಣವೊಂದನ್ನು 500 ಆಗಸ್ಟನ್ ಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆಒಂದು ಪುಟದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿತ್ರದ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಟಿಪ್ಪಣಿಯೂ ಇರುವಂತೆ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. 
ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಹಪಾಠಿಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಜಾಲತಾಣವನ್ನು ತೆರೆದರು ಮತ್ತು ಜನರು ತಮ್ಮ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. 
&quot;ಇವರೆಗಿನ ಯಾವುದೆ ಅಂತಿಮ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿಗಿಂತ ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಉತ್ತಮ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿರುವರು ಎಂದು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ಹೇಳಿದರು. 
ಇದು ನನ್ನ ಮೊದಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ನೂಕು ನುಗ್ಗಲು. ಫೇಸ್‌‍ಬುಕ್‌‍ ಜೊತೆ, ಹಾರ್‌ವರ್ಡ್‌‍ ಅನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡಲು ನಾನು ಏನಾದರೊಂದು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದೆ,&quot; ಎಂದು ಜೂಕರಬರ್ಗ್ ಟೆಕ್‌ಕ್ರಂಚ್‌‍ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.

===ದ ಫೇಸ್‌‍ಬುಕ್‌‍===
thumb|left|250px|ಫೆಬ್ರುವರಿ 12, 2004ರಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌

ಬರುವ ಆರು ತಿಂಗಳಕಾಲದ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ, ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್ ಒಂದು ಹೊಸ ಜಾಲತಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಜನವರಿ 2004ರಲ್ಲಿ ಕೋಡ್ ಬರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದರು. 
ಫೇಸ್‍ಮ್ಯಾಶ್ ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ದ ಹಾರ್‌ವರ್ಡ್ ಕ್ರಿಮ್‍ಸನ್ ಸಂಪಾದಕೀಯದಿಂದ ಅವರು ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದರೆಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. 
ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆ ಗಮನಿಸಿದ ಹಾಗೆ,&quot;ಕೇಂದ್ರಿಕೃತವಾದ ಜಾಲತಾಣ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಬೇಕಿರುವ ತಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರ ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಿದೆ&quot;. 
&quot;ಇದಕ್ಕೆ ತೊಂಬಾ ಲಾಭಗಳಿವೆ&quot;.&lt;ref name=&quot;Hoffman, Claire&quot;/&gt; 
ಫೆಬ್ರುವರಿ 4, 2004,ರಂದು ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್‍ '''ದ ಫೇಸ್‌‍ಬುಕ್‌‍''' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದು ಮೂಲವಾಗಿ thefacebook.com ರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದೆ.&lt;ref name=&quot;skepticism&quot;&gt;{{cite web|accessdate=2008-04-30|url=http://online.wsj.com/article/SB118539991204578084.html?mod=googlenews_wsj|title=Judge Expresses Skepticism About Facebook Lawsuit |work=[[The Wall Street Journal]]|date=2007-07-25|author=Seward, Zachary M. }}&lt;/ref&gt;

&quot;ಎಲ್ಲರು ಹಾರ್‌‍ವರ್ಡ್‌‍ನೊಳಗಿನ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಫೇಸ್‌‍ಬುಕ್‌‍ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ,&quot; ಎಂದು ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್ ದಿ ಹಾರ್‌ವರ್ಡ್ ಕ್ರಿಮ್‌‍ಸನ್‌‍ ಹೇಳಿದರು. &quot;ಇದು ಅವಿವೇಕಿತನ ಎಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸುತ್ತೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಸುತ್ತ ಸುಳಿಯಲು ಕೂಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಾಗಬಹುದು. ನಾನು ಅವರಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಮಾಡಬಲ್ಲೆ ಅದು ಕೂಡ ಒಂದೇ ವಾರದಲ್ಲಿ.&quot;&lt;ref name=&quot;Hundreds register&quot;&gt;{{cite web|accessdate=2008-11-07|url=http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=357292|title=Hundreds Register for New Facebook Website|publisher=Harvard Crimson|date=February 9, 2004|author=Tabak, Alan|archive-date=2005-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20050403215543/http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=357292|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
ಮಾರ್ಕ್ ಸೈಟ್‍ನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದಾಗ,ಅವರು ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಗೆಳೆಯರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ಆನಂತರ ಅವರಲೊಬ್ಬರು ಇದನ್ನು ಕರ್ಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌‍ ಹೌಸ್ ಆನ್‌‍ಲೈನ್‌ ಮೇಲಿಂಗ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು, ಅದು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮುನ್ನುರು ಜನರಿದ್ದ ಹಾಗೆ,&quot; ಕೊಠಡಿ ಸಹವಾಸಿ [[ಡಸ್‌‍ಟಿನ್‌‍ ಮೊಸ್ಕವಿಟ್ಸ್‌]]ರ ಪ್ರಕಾರ. &quot;ಒಂದು ಸಲ ಅವರು ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಹಲವು ಜನರು ಸೇರಿದರು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರು ಇತರ ಮನೆಯವರ ಜನರಿಗೆ ಹೇಳತೊಡಗಿದರು. ರಾತ್ರಿಯಾದ ಹಾಗೆ, ನಾವು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೋಡತೊಡಗಿದೆವು. ಇಪ್ಪತ್ತು-ನಾಲ್ಕು ಘಂಟೆಗಳೊಳಗೆ, ನಮ್ಮ ಹತ್ತಿರ ಸುಮಾರು ಹನ್ನೆರಡು ನೂರರಿಂದ ಹದಿನೈದು ನೂರರವರೆಗೆ ದಾಖಲಾತಿಗಳಿದ್ದವು.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news | first=John | last=Cassidy | coauthors= |authorlink= | title=Me Media | date=2006-05-13 | publisher= | url =http://www.newyorker.com/archive/2006/05/15/060515fa_fact_cassidy | work =[[The New Yorker]] | pages = | accessdate = 2009-07-20 | language = }}&lt;/ref&gt;

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಕೇವಲ [[ಹಾರ್‌ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿ]]ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಮೊದಲನೆಯ ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಹಾರ್‌ವರ್ಡ್‍ನ ಅರ್ಧಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು [[ಪದವಿ ಪಡೆಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ]] ಸಮೂಹ ಈ ಸೇವೆಗೆ ದಾಖಲಾತಿ ಪಡೆದ್ದಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-07|url=https://www.theguardian.com/technology/2007/jul/25/media.newmedia|title=A brief history of Facebook |work=[[The Guardian]]|date=2007-07-25|author=Phillips, Sarah }}&lt;/ref&gt; 
[[ಎಡ್ವಾರ್ಡೊ ಸೇವರ್ನ]] (ವ್ಯಾಪಾರದ ರೂಪಗಳು), [[ಡಸ್ಟಿನ್ ಮೊಸ್ಕವಿಟ್ಸ್]] (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್), ಆಂಡ್ರು ಮ್ಯಕಾಲಮ್ (ದೃಶ್ಯ ಸಂಕೇತಗಳ ಕಲೆಗಾರ), ಮತ್ತು [[ಕ್ರಿಸ್ ಹ್ಯೂಸ್‍ರವರು]] ಜಾಲತಾಣದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಜ್ಯೂಕರ್‌‌‍ಬರ್ಗ್ ಜೊತೆಗೂಡಿದರು.

 
ಮಾರ್ಚ್ 2004ರಲ್ಲಿ, ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ [[ಸ್ಟಾನ್‍ಫೊರ್ಡ್]], [[ಕೊಲಂಬಿಯ]], ಮತ್ತು ಯೇಲ್ ಗೆ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿತು.&lt;ref name=&quot;timeline&quot;&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-05|url=http://www.facebook.com/press/info.php?timeline|title=Press Room |publisher=Facebook|date=2007-01-01 }}&lt;/ref&gt; 
ಈ ವಿಸ್ತಾರ [[ಐವಿ ಲೀಗ್]] ಮತ್ತು ಬೊಸ್ಟನ್ ಏರಿಯಾ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ತೆರೆಯುವ ತನಕ ಮುಂದುವರೆಯಿತು, ಹೀಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಹುತೇಕ ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಶುರುವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-06-13|url=http://www.forbes.com/2006/09/11/facebook-opens-up-cx_rr_0911facebook.html|title=Open Facebook |publisher=[[Forbes]]|date=2006-09-11|author=Rosmarin, Rachel }}&lt;/ref&gt; 
ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ 2004ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್ ಅವರಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿ [[ಶೊನ್ ಪಾರ್ಕರ್‌]]ರವರು ಈ ಕಂಪನಿಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು.&lt;ref name=&quot;NYT_260505&quot;&gt;{{cite news | author = Rosen, Ellen | title = Student's Start-Up Draws Attention and $13 Million | url = https://www.nytimes.com/2005/05/26/business/26sbiz.html?_r=2&amp;scp=1&amp;sq=thefacebook+parker&amp;st=nyt | publisher = ''[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'' | year = 2005 | date = 2005-05-26 | accessdate = 2009-05-18 }}&lt;/ref&gt; 
ಜೂನ್ 2004ರಲ್ಲಿ, ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳ ನೆಲೆಯನ್ನು [[ಪ್ಯಾಲೊ ಆಲ್ಟೊ]], [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ]]ಗೆ ಜರಗಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;timeline&quot;/&gt; 
2005ರಲ್ಲಿ $200,000ಗೆ facebook.com [[ಡೊಮೇನ್ ಹೆಸರ]]ನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ ನಂತರ ಕಂಪನಿಯು ಅದರ ಹೆಸರಿನಿಂದ ''ದ'' ತ್ಯಜಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-06-13|url=http://www.theregister.co.uk/2007/10/01/facebook_domain_dispute/| title=Facebook wins Manx battle for face-book.com |publisher=The Register|date=2007-10-01|author=Williams, Chris }}|&lt;/ref&gt;

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2005ರಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಒಂದು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದನ್ನು ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್ ಅವರು ಮುಂದಿನ ತರ್ಕಬದ್ಧವಾದ ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Facebook is the go-to Web site for students looking to hook up|work=[[Dayton Daily News]]|date=2006-08-03|author=Dempsey, Laura}}&lt;/ref&gt; 
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ಪ್ರಸಾರಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರಲು ಆಮಂತ್ರಣ ಬೇಕಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-06-13|url=http://www.forbes.com/security/2007/01/25/myspace-security-identity-tech-security-cx_ll_0124myspaceage.html|title=Why MySpace Doesn't Card|publisher=[[Forbes]]|date=2007-01-25|author=Lerer, Lisa|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080602081817/http://www.forbes.com/security/2007/01/25/myspace-security-identity-tech-security-cx_ll_0124myspaceage.html|archivedate=2008-06-02|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 
ನಂತರ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು, [[Apple Inc.]] ಮತ್ತು [[Microsoft]] ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಹಲವು ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-09|url=http://www.businessweek.com/technology/content/sep2006/tc20060912_682123.htm?chan=top+news_top+news+index_technology|title=Facebook: Opening the Doors Wider |work=[[BusinessWeek]]|date=2006-09-12|author=Lacy, Sarah }}&lt;/ref&gt; 
ಆನಂತರ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 26, 2006 ರಂದು, ಸಕ್ರಮವಾದ [[ಇ-ಮೆಲ್ ವಿಳಾಸ]]ವನ್ನು ಹೊಂದ 13 ವರ್ಷದವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರಿಗೆ ತೆರೆದಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;welcome&quot;&gt;{{cite news | first=Carolyn | last=Abram | url=http://blog.facebook.com/blog.php?post=2210227130|accessdate=2008-03-08|publisher=Facebook | title=Welcome to Facebook, everyone | date=2006-09-26}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;tos&quot;&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-05|url=http://www.facebook.com/terms.php|title=Terms of Use|publisher=Facebook|date=2007-11-15}}&lt;/ref&gt; 
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ, ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ತನ್ನ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ಡಬ್ಲಿನ್, ಐರಲ್ಯಾಂಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-11-30|url=http://www.facebook.com/press/releases.php?p=59042|title=Press Releases|publisher=Facebook|date=2008-11-30}}&lt;/ref&gt;

== ಆಯವ್ಯಯ ಶಾಸ್ತ್ರ ==
[[ಚಿತ್ರ:1601californiaavelobby.jpg|thumb|right|ಸ್ಟಾನ್ಫೋರ್ಡ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌, ಪಾಲೊ ಆಲ್ಟೊ, ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇಂದ್ರಕಛೇರಿಗಳಿಗೆ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಪ್ರವೇಶ]]
[[File:Windowsat1601californiaave.jpg|thumb|right|
ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇಂದ್ರಕಛೇರಿಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ನೋಟ]]

ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ಗೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಬಂಡವಾಳ [[US$]] 500,000 ಜೂನ್ 2004ರಲ್ಲಿ [[PayPal]] ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕ [[ಪೀಟರ್ ಟೀಯಲ್]] ಇವರಿಂದ ದೊರಕಿತು.&lt;ref name=&quot;beware&quot;&gt;{{cite web|accessdate=2008-04-30|url=http://www.theage.com.au/news/general/beware-facebook/2008/01/18/1200620184398.html?page=fullpage#contentSwap2|title=Why you should beware of Facebook |work=[[The Age]]|date=2008-01-20 }}&lt;/ref&gt; 
ಇದನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ [[ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಈಡುಮಾಡುವ ಬಂಡವಾಳ]]ದಲ್ಲಿ [[ಆಕ್ಸೆಲ್‌ ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್ಸ್‌]] ಇವರಿಂದ $12.7 ಮಿಲಿಯನ್, ಮತ್ತು ನಂತರ [[ಗ್ರೇಲಾಕ್‌]] ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್ಸ್ ಇವರಿಂದ $27.5 ಮಿಲಿಯನ್‍ರಷ್ಟು ದೊರಕಿತು.&lt;ref name=&quot;beware&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;25mil&quot;&gt;{{cite news|accessdate=2008-03-08 | first=Sam | last=Teller | url=http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=503336| archiveurl=https://web.archive.org/web/20070818200839/http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=503336 | title=Investors Add $25M to Facebook’s Coffers |work=[[The Harvard Crimson]] | date=2006-04-25|archivedate=2006-04-25}}&lt;/ref&gt; 
ಒಂದು [[ಹಣ ಸರಾಗದ ವಿವರಣೆ]]ಯ ರಹಸ್ಯ ಸೋರಿಕೆ ತೋರಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ 2005ರ [[ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ]]ದಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ಗೆ $3.63 ಮಿಲಿಯನ್‍ರಷ್ಟು ನಷ್ಟವಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;cash flows&quot;&gt;{{cite web|accessdate=2008-04-30|url=http://www.02138mag.com/asset/1138.html|title=Statement of Cash Flows|work=[[02138]]|archive-date=2018-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20181005044046/http://www.02138mag.com/asset/1138.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಜುಲೈ 19, 2005ರಲ್ಲಿ [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕ್]] ಜಾಲತಾಣ [[ಮೈಸ್ಪೇಸ್]] ಮಾರಾಟ [[News Corp]]ಗೆ ಆದ ನಂತರ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಕೂಡ ಯಾವುದಾದರು ದೊಡ್ಡ ಮಾಧ್ಯಮ ಕಂಪನಿಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗಬಹುದೆಂದು ವದಂತಿ ಹರಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|accessdate=2008-03-07|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/4695495.stm|title=News Corp in $580&amp;nbsp;m internet buy|publisher=BBC News|date=2005-07-19 }}&lt;/ref&gt; 
ಜುಕರ್ಬರ್ಗ್‌ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಮಾರುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಈಗಾಗಲೆ ಹೇಳಿ ಎಲ್ಲಾ ವದಂತಿಗಳನ್ನು ವಿರೊದ್ಧಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://facebook.com/topic.php?uid=2208601394&amp;topic=1841&amp;start=500#post5339 | title=Free Flow of Information on the Internet discussions | accessdate=2006-09-13 | author=Zuckerberg, Mark | last=Zuckerberg | first=Mark | publisher=Facebook |date=2006-09-08}}&lt;/ref&gt; 
ಮಾರ್ಚ್ 28, 2006ರಲ್ಲಿ, ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ನ ಸಂಭಾವ್ಯ ಗಳಿಕೆಯ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಬಿಸಿನೆಸ್‍ವೀಕ್ ವರದಿಸಿತು. 
ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಒಬ್ಬ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಸವಾಲುದಾರನ $750 ಮಿಲಿಯನ್‍ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಈ ಘಟನೆಯ ನಂತರ ಪುನಃ, ಇವರ ಮಾರುವ ಬೇಲೆ $2 ಬಿಲಿಯನ್‍ಗೆ ಏರಿದೆ ಎಂದು ವದಂತಿ ಹಬ್ಬಿತು.&lt;ref name=&quot;2bil&quot;&gt;{{cite news | first=Steve | last=Rosenbush | url=http://www.businessweek.com/technology/content/mar2006/tc20060327_215976.htm | title=Facebook's on the Block | work=[[BusinessWeek]] | date=2006-03-28 | accessdate=2006-04-03}}&lt;/ref&gt;

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006ರಲ್ಲಿ, ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ನ ಗಳಿಕೆಗೆ ಸಂಭಂಧ ಪಟ್ಟಂತೆ Facebook ಮತ್ತು [[Yahoo!]] ನಡುವೆ ಗಂಭೀರ ಮಾತುಗಳಾದವು, ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ $1 ಬಿಲಿಯನ್‍ರಷ್ಟಿಗೆ ಬೆಲೆಗಳು ಏರಿದವು.&lt;ref&gt;{{cite news| last = Delaney| first = Kevin| title = Facebook, Riding a Web Trend, Flirts With a Big-Money Deal| page = 1| publisher = [[Dow Jones]]| date = 2006-09-21| accessdate = 2006-09-21 }}&lt;/ref&gt; 
ಆಗ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಬೋರ್ಡ್‍ನ ಸದಸ್ಯರಾದ ಟೀಯಲ್, ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ನ ನಿಯೋಜಿತ ಆದಾಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ 2015ರ ವೇಳೆಗೆ ಅವರ ಆಂತರಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಸುಮಾರು $8 ಬಿಲಿಯನ್‍ರಷ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು [[MTV]] ಬ್ರಾಂಡ್‍ರವರ ವೈಯಕಾಮ್, shared target demographic audience ನ ಕಂಪನಿ ಜೊತೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-04-30|url=https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601204&amp;sid=aqwoCAVu._zA|title=Facebook, Courted By Yahoo, Won't Sell, Director Says (Update3) |publisher=[[Bloomberg L.P.]]|date=2006-12-15|author=Sullivan, Brian }}&lt;/ref&gt;

ಜುಲೈ 17, 2007ರಲ್ಲಿ, ನಾವು ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ಅನ್ನು ಮಾರುವುದಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಅದನ್ನು ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಮಾಡುವರೆಂದು ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್‌ರವರು ಹೇಳಿದರು, ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದು &quot;ನಾವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕಂಪನಿ ಮಾರುವುದನ್ನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ... ನಾವು [[IPO]] ಗಳನ್ನು ಸಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಿಲ್ಲ. 
ಇದು ಕಂಪನಿಯ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ ಅಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲ.&quot;&lt;ref name=&quot;future&quot;&gt;{{cite news|accessdate=2008-03-05|url=http://www.time.com/time/business/article/0,8599,1644040,00.html|title=The Future of Facebook|work=[[Time (magazine)|Time]]|date=2007-06-17|author=Sakuma, Paul|archive-date=2010-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20100309054110/http://www.time.com/time/business/article/0,8599,1644040,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007 ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ 5% ಹಕ್ಕನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅನುಮತಿಯ ಬದಲಿಗೆ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ನೀಡಿ [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್]] ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ಗೆ ಸಮೀಪಿಸಿತು, ಅವರು ಅಂದಾಜು $300–500 ಮಿಲಿಯನ್‍ರಷ್ಟು ಬಂಡವಾಳದ ಮಂಡನೆ ನೀಡಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-04-30|url=http://www.usatoday.com/tech/techinvestor/corporatenews/2007-10-02-facebook-suitors_N.htm|title=Tech giants poke around Facebook |work=[[USA Today]]|date=2007-10-02|author=Swartz, Jon }}&lt;/ref&gt; 
ಆ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಗೂಗಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಇತರ ಕಂಪನಿಗಳು, ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ನ ಒಂದು ಭಾಗ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-05|url=http://online.wsj.com/article/SB119065193646437586.html?mod=hps_us_whats_news |title=Microsoft Fires Volley At Google in Ad Battle|work=[[The Wall Street Journal]]|date=2007-09-25|author=Delaney, Kevin}}&lt;/ref&gt;

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24,2007ರಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ನ 1.6% ರಷ್ಟು ಪಾಲಿಗೆ $240 ಮಿಲಿಯನ್‍ಗೆ ಖರೀದಿಸಿತು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು, ಒಟ್ಟು ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಮೌಲ್ಯ ಸುಮಾರು $15 ಬಿಲಿಯನ್‍ರಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ಗೆ ನೀಡಿತು.&lt;ref name=&quot;MSPR1&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.microsoft.com/Presspass/press/2007/oct07/10-24FacebookPR.mspx |title=Facebook and Microsoft Expand Strategic Alliance |accessdate=2007-11-08 |publisher=[[Microsoft]] |date=2007-10-24 }}&lt;/ref&gt; 
ಹೇಗೆಯಾದರು, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕುಗಳಿರುವ ಆಯ್ದುಕೊಂಡ ಸ್ಟಾಕ್‍ನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿತ್ತು, &quot;ಲಿಕ್ವಿಡೇಷನ್ ಪ್ರಿಫರೆನ್ಸಸ್&quot; ನಂತಹ ಸ್ಟಾಕ್‍ಗಳು, ಇದರ ಅರ್ಥ ಕಂಪನಿ ಮಾರಾಟವಾದರೆ ಅನ್ಯ ಸ್ಟಾಕ್‍ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಗೆ ಮೊದಲು ಹಣ ಪಾವತಿಸಲಾಗುವುದು. 
ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ನ ಖರೀದಿಯಿಂದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾಹಿರಾತುಗಾರರು ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ನ ಮೇಲೆ ಅವರ ಜಾಹಿರಾತನ್ನು ಇಡಲು ಅನುಮತಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಸೇರಿತು.&lt;ref name=&quot;BW-6Aug08&quot;/&gt;

ನವೆಂಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ, [[ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್‍ನ]] ಬಿಲಿಯನೆರ್ [[ಲಿ ಕ-ಶಿಂಗ್]] ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ನಲ್ಲಿ $60 ಮಿಲಿಯನ್ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಹೂಡಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-04-30|url=http://www.tehrantimes.com/index_View.asp?code=158391|title= Li Ka-shing invests 60 million dollars in Facebook: report |work=[[Tehran Times]]|date=2007-12-03 }}&lt;/ref&gt;

ಆಗಸ್ಟ್ 2008ರಲ್ಲಿ, ''[[ಬಿಸಿನೆಸ್‍ವೀಕ್]]'' ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಂದ ಖಾಸಗಿ ಮಾರಾಟ ಅಲ್ಲದೆ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಈಡುಮಾಡುವ ಬಂಡವಾಳದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಖರೀದಿಗಳು, ಪಾಲು ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಇದರಿಂದ ಕಂಪನಿಯ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ $3.75 ಬಿಲಿಯನ್‍ರಿಂದ $5 ಬಿಲಿಯನ್‍ರಷ್ಟು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;BW-6Aug08&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.businessweek.com/magazine/content/08_33/b4096000952343.htm?chan=rss_topEmailedStories_ssi_5|title=Facebook Stock For Sale|accessdate=2008-08-06|publisher=BusinessWeek}}&lt;/ref&gt;

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ, ಜ಼ುಕರಬರ್ಗ್‍ ಹೇಳಿದರು &quot;ನನಗೆ ಅನಿಸುತ್ತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕ್‍ಗಳನ್ನು ಹೂಡುಕುಗಳ ತರಹ ಹಣದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ತರಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ... 
ಈಗಿನಿಂದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿನ್ಯಾಸ ಯಾವುದೆಂದು ನಾವು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಬೇಕು 
ಆದರೆ ಇವತ್ತು ಅದು ನಮ್ಮ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಲ್ಲ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.alleyinsider.com/2008/10/zuckerberg-facebook-will-have-a-business-plan-in-three-years |work=Silicon Alley Insider |date=October 10, 2008 |title =Zuckerberg: Facebook Will Have A Business Plan In Three Years |author=Peter Kafka }}&lt;/ref&gt;

ಆಗಸ್ಟ್ 2009ರಲ್ಲಿ, [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ]]ದ ವಾಸ್ತವ-ಸಮಯ [[ವಾರ್ತೆಯ ಮೊತ್ತಾದಾರ]] [[FriendFeed]] ಅನ್ನು ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಗಳಿಸಿತು.&lt;ref&gt;[http://www.techcrunch.com/2009/08/10/facebook-acquires-friendfeed/ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಅಕ್ವೈರ್ಸ್‌ ಫ್ರೆಂಡ್‌ಪೀಡ್‌] ಟೆಕ್‌ಕ್ರಂಚ್‌&lt;/ref&gt; FriendFeed ಆಗ ತಾನೆ ಆರಂಭವಾದ ಒಂದು ಕಂಪನಿ, ಇದನ್ನು ಮಾಜಿ Google ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮತ್ತು [[Gmail]]ನ ಮೊದಲನೇಯ ಇಂಜಿನೀಯರಾದ [[ಪೌಲ್ ಬುಖೈಟ್]] ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಅವರು &quot;[[ದುಷ್ಟರಾಗ ಬೇಡಿ]]&quot; ಎಂಬ ನುಡಿಗಟ್ಟನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;[http://blogoscoped.com/archive/2007-07-16-n55.html ಪಾಲ್‌ ಬುಚೈಟ್‌ ಆನ್‌ ಜಿ‍ಮೇಲ್‌, ಆಡ್ಸೆನ್ಸ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಂಡ್‌ ಮೋರ್‌] ಗೂಗಲ್‌ ಬ್ಲಾಗೊಸ್ಕೊಪ್ಡ್‌&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://googlesystem.blogspot.com/2008/03/dont-be-evil-trigger-for-ethical.html ಡೊಂಟ್‌ ಬಿ ಎವಿಲ್‌, ಎ ಟ್ರಿಗ್ಗರ್‌ ಫಾರ್‌ ಎಥಿಕಾಲ್‌ ಕ್ವಾಶನ್ಸ್‌] ಗೂಗಲ್‌ ಆಪರೇಟಿಂಗ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಬ್ಲಾಗ್‌&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.crazyengineers.com/small-talk/1-cover-story/78-small-talk-with-mr-paul-buchheit-creator-of-gmail-adsense-a-friendfeed ಜಿಮೇಲ್‌ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ-ಮಿ.ಪಾಲ್‌ ಬುಚ್ಚೈಟ್‌ ಜೊತೆ ಸಣ್ಣ ಮಾತುಕತೆ, ಅಡ್ಸೆನ್ಸ್‌ &amp;amp; ಪ್ರೆಂಡ್‌ಪೀಡ್‌!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090318080321/http://www.crazyengineers.com/small-talk/1-cover-story/78-small-talk-with-mr-paul-buchheit-creator-of-gmail-adsense-a-friendfeed |date=2009-03-18 }} ಕ್ರೇಜಿಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್‌&lt;/ref&gt;

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009ರಲ್ಲಿ, ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತನ್ನ [[ಹಣದ ಪ್ರವಾಹ]]ವನ್ನು ಗುಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಹಕ್ಕುಸಾಧಿಸು.&lt;ref&gt;[http://www.cbc.ca/technology/story/2009/09/16/tech-facebook-300-million-users.html ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ 'ಕ್ಯಾಶ್‌ ಫ್ಲೊ ಪಾಸಿಟಿವ್‌,' ಸೈನ್ಸ್‌ 300M ಯುಸರ್ಸ್‌]
&lt;/ref&gt;

== ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ==
[[ಚಿತ್ರ:Facebook log in.png|right|thumb|250px|ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಹೋಮ್‌ಫೇಜ್‌ ಲಕ್ಷಣವು ನಿರ್ಗಮಿಸುವ ಬಳಕೆದಾರಿಗಿರುವ ಮೇಲ್ಬಾಗದ ಬಲಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಲಾಗಿನ್‌ ಮಾಡುವ ರೂಪವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಭೇಟಿಗಾರರಿಗಾಗಿ ನೇರ ನೋಂದಾವಣಿ ಇದೆ.]]

ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಆಸಕ್ತಿಯ ಅಥವಾ ನೈಪುಣ್ಯದ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅನುಸಾರ 200ರಷ್ಟು ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಸೇರಬಹುದು ಅಥವಾ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು.&lt;ref&gt;[http://www.facebook.com/pages/Groups/2361831622 ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಡಾಟ್‌.ಕಾಂ], ಅಕ್ಸೆಸ್ಡ್‌ ಆಗಸ್ಟ್‌ 17, 2009&lt;/ref&gt; 
ಆ ಸಮೂಹ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆದಿದ್ದರೆ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ನ ಹುಡುಕು ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ತೋರುವುದು.&lt;ref&gt;[http://www.facebook.com/help/search.php?hq=What+are+the+group+privacy+options%3F&amp;amp;ref=hq ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌.ಕಾಂ], ಅಕ್ಸೆಸ್ಡ್‌ ಆಗಸ್ಟ್‌ 16, 2009&lt;/ref&gt; 
ಬಳಕೆದಾರರು ಅಪರಿಚಿತರ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಪುಟಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಆಸಕ್ತಿಯ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2009-06-13|url=http://www.facebook.com/pages/?browse|title=Fan pages |publisher=Facebook }}&lt;/ref&gt; 
ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಪ್ರೋಫೈಲ್‍ನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಎಂದು ಸೆಟ್ ಮಾಡಿ ಪರಿಚಿತರು ತಮ್ಮನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು. 
ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಪ್ರೋಫೈಲ್‍ಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಎಂದು ಕೂಡ ಸೆಟ್ ಮಾಡಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2009-06-13|url=http://www.facebook.com/privacy/?view=search|title=Search Privacy |publisher=Facebook }}&lt;/ref&gt; 
ಇದರಿಂದ ಆಪ್ತ ಮಿತ್ರರು ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರನಿಗೆ ಮಿತ್ರ ಎಂದು ಸೇರಿಸಕೊಳ್ಳಬಹುದು. 
ಇದು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಪ್ರೋಫೈಲ್‍ಗಳನ್ನು ಅಪ್‍ಡೇಟ್ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ಆಪ್ತ ಮಿತ್ರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡುತ್ತದೆ. 
ಅವರು ಊರು, ವೃತ್ತಿಯ ಸ್ಥಾನ, ಶಾಲೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‍ಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸೇರಿ ತಮ್ಮ ಆಪ್ತ ಮಿತ್ರರ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-07|url=http://www.facebook.com/editaccount.php?networks|title=Facebook—My Account |publisher=Facebook }}&lt;/ref&gt; 
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರೋಫೈಲ್‍ಗಳು ಯಾವುದೆ ಅಪರಿಚಿತ ಅಥವಾ ಪರಿಚಿತರನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಗೋಪ್ಯತನವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ. 
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರೋಪೈಲ್‍ಗಳನ್ನು ಯಾರಾದರು ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು ಆದರೆ ಖಾಸಗಿ ಪ್ರೋಫೈಲ್‍ಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಈ ಜಾಲತಾಣ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಉಚ್ತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು [[ಬ್ಯಾನರ್ ಜಾಹಿರಾತು]] ಸೇರಿದಂತೆ ಜಾಹಿರಾತುಗಳಿಂದ ಆದಾಯ ಉತ್ಪತ್ತಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;tc&quot;&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-09|url=http://news.zdnet.com/2100-9588_22-6066533.html|title=Facebook goes corporate|publisher=[[ZDNet]]|date=2006-04-28|author=Barton, Zoe|archive-date=2008-05-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20080526001748/http://news.zdnet.com/2100-9588_22-6066533.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
ಬಳಕೆದಾರರು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಆಸಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ, ಖಾಸಗಿ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂದೇಶಗಳ ಬದಲಾವಣೆ, ಮತ್ತು ಮಿತ್ರರ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಸೇರುವುದು, ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರೋಫೈಲ್‍ಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-07|url=http://www.facebook.com/sitetour/profile.php|title=Edit Your Profile |publisher=Facebook }}&lt;/ref&gt; 
ಡಿಫಾಲ್ಟ್ ಆಗಿ, ಪ್ರೋಫೈಲ್ ಡೇಟಾದ ವಿವರಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಒಂದೆ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‍ನ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಮತ್ತು &quot;ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಬಲ್ಲ ಸಮುದಾಯದ ಮಿತಿಗಳಿಗೆ&quot; ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Principles&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.facebook.com/policy.php?ref=pf|title=Facebook Principles|publisher=Facebook|accessdate=2009-01-14}}&lt;/ref&gt;

[[ಬ್ಯಾನರ್ ಜಾಹಿರಾತು]]ಗಳ ನೀಡುವುದಲ್ಲಿ Microsoft ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ನ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಪಾಲುದಾರ,&lt;ref&gt;{{cite web|title=Product Overview FAQ: Facebook Ads|url=http://www.facebook.com/press/faq.php#Facebook+Ads|publisher=Facebook|accessdate=2008-03-10}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಬರೀ Microsoftನ [[ಜಾಹಿರಾತು ವಸ್ತುಗಳ ವಿವರ]]ದಲ್ಲಿದ್ದ ಜಾಹಿರಾತುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡುವುದು. 
ಒಂದು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ [[ವ್ಯಾಪಾರ ಅಧ್ಯಯನ]]ದ ಕಂಪನಿ [[comScore]] ಪ್ರಕಾರ, ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ತನ್ನ ಸಂದರ್ಶಕರಿಂದ Google ಅಥವಾ Microsoft ರಷ್ಟು ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು, ಆದರೆ [[Yahoo!]]ಗಿಂತ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Story, Louise|title=To Aim Ads, Web Is Keeping Closer Eye on You|url=https://www.nytimes.com/2008/03/10/technology/10privacy.html|work=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]|date=2008-03-10|accessdate=2008-03-09}}&lt;/ref&gt;

=== ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನದ ವಿಕಾಸನೆ===

&lt;gallery&gt;
File:Original-facebook.jpg|(ದ) ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ ಸಿರ್ಕಾ2004–2005.
File:Facebookzuckerberg.png|ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ ಸಿರ್ಕಾ 2006.
File:Facebook2007.jpg|ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ ಸಿರ್ಕಾ 2007.
File:Facebook-lite.png|ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ ಸಿರ್ಕಾ 2009.
&lt;/gallery&gt;

==== ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಲೈಟ್====

ಆಗಸ್ಟ್ 2009ರಲ್ಲಿ, ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ತನ್ನ ಜಾಲತಾಣದ ಹೊಸ &quot;[[ಲೈಟ್]]&quot; ಆವೃತ್ತಿಯ ತೆರೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು, ನಿಧಾನವಾದ ಅಥವಾ ಬಿಟ್ಟು ಬಿಟ್ಟು ಬರುವ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಪರ್ಕ್‍ದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಇದು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. 
ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಲೈಟ್ ಕೆಲವು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು, ಹಲವು ಮೂರನೆಯ-ಸದಸ್ಯರ ಉಪಯೋಗಳನ್ನು ವರ್ಜಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಬ್ಯಾಂಡ್‍ವಿಡ್ತನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇತ್ತು.&lt;ref name=&quot;BBCLite&quot;&gt;{{Cite news |title=Facebook slims down to Facebook Lite |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/technology/8249835.stm |date=11 September 2009 |publisher=BBC |accessdate=12 September 2009 }}&lt;/ref&gt; 
ಸ್ಲಿಮ್ಡ್-ಡೌನ್ ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನದ ಒಂದು ಬೀಟಾ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ ಪರೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು,&lt;ref&gt;[http://mashable.com/2009/08/12/facebook-lite-screenshots/ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಲಿಟೆ: ದಿ ಅರ್ಲಿ ಡೀಟೈಲ್ಸ್‌ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಶಾಟ್ಸ್‌]&lt;/ref&gt; [[USA]],[[ಕ್ಯಾನಡ]] ಮತ್ತು [[ಇಂಡಿಯ]]ದ ಬಳಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಗಲವಾದ ರೊಲೌಟ್ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಮುಂಚೆ.&lt;ref name=&quot;BBCLite&quot;/&gt;

=== ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ===
{{Main|Facebook features}}

ಹಲವು ಬಾರಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ನ್ನು [[ಮೈಸ್ಪೇಸ್‍ಗೆ]] ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಎರಡು ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಗ್ರಾಹಕೀಯಗೊಳಿಸು ಮಟ್ಟ.&lt;ref&gt;{{cite news|accessdate=2008-03-08|url=https://www.nytimes.com/2007/05/25/technology/25social.html|title=Facebook Expands Into MySpace’s Territory |work=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]|author=Stone, Brad|date=2007-05-25 }}&lt;/ref&gt; 
ಮೈಸ್ಪೇಸ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರೋಫೈಲ್‍ಗಳನ್ನು [[HTML]] ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಸ್‍ಕೇಡಿಂಗ್ ಸ್ಟೈಲ್ ಶೀಟ್ಸ್]] (CSS) ಬಳಸಿ ಅಲಂಕರಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಬರೀ [[ಸಾದಾ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್]] ಬರಿಗೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-04-30|url=http://www.pcworld.com/article/id,134635-c,categories/article.html|title=Is Facebook the New MySpace?|work=[[PC World (magazine)|PC World]]|date=2007-07-24|author=Sullivan, Mark|archive-date=2013-06-26|archive-url=https://www.webcitation.org/6HfswytHQ?url=http://www.techhive.com/article/134635/article.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ನ ಹಲವು ವೈಶಿಷ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಬಳಕೆದಾರರು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು. 
ಅದರಲ್ಲಿ ಇವುಗಳು ಸೇರಿವೆ: [[ವಾಲ್]], ಪ್ರತಿ ಬಳಕೆದಾರರ ಪ್ರೋಫೈಲ್ ಪುಟದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸ್ಥಳ, ಬಳಕೆದಾರನು ನೋಡಲು ಮಿತ್ರರು ಇಲ್ಲಿ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ;&lt;ref name=&quot;off&quot;&gt;{{cite web |last=Der |first=Kevin |url=http://blog.facebook.com/blog.php?post=3532972130 |title=Facebook is off-the-wall |accessdate=2007-07-30|publisher=Facebook }}&lt;/ref&gt; [[ಪೋಕ್ಸ್]], ಬಳಕೆದಾರರು ಪರಸ್ಪರರಿಗೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ &quot;ತಿವಿತ&quot; ಕಳುಹಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ(ಒಂದು ಪ್ರಕಟನೆ ನಂತರ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅವರಿಗೆ ತಿವಿತಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುವುದು);&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-09|url=http://www.facebook.com/help.php?page=20|title=Inbox, Messages and Pokes |publisher=Facebook }}&lt;/ref&gt; [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು]], ಇಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಆಲ್ಬಮ್ ಮತ್ತು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಪ್‍ಲೋಡ್ ಮಾಡಬಹುದು;&lt;ref name=&quot;gifts&quot;&gt;{{cite web|url=http://blog.facebook.com/blog.php?post=2406207130|accessdate=2008-03-05|title=The Facebook Gifts|publisher=Facebook}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು [[ಸ್ಥಾನಮಾನ]], ಇದು ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಮಿತ್ರರಿಗೆ ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳ ಹಾಗು ಆಗುಹೊಗೂಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.news.com.au/technology/story/0,25642,22822400-5014108,00.html | title=Facebook is... reconsidering the word &quot;is&quot; | accessdate=2008-03-08|publisher=[[News Limited]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071128222428/http://www.news.com.au/technology/story/0,25642,22822400-5014108,00.html|archivedate=2007-11-28}}&lt;/ref&gt; 
ಬಳಕೆದಾರರ ಪ್ರೋಫೈಲ್‍ನ ಗೋಪ್ಯತೆಯ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ಸ್ ಅನುಸಾರ ಯಾರಿಗಾದರು ಅವರ ವಾಲ್‍ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಫೈಲ್ ಕಾಣುವುದು. 
ಜುಲೈ 2007ರಲ್ಲಿ, ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ತನ್ನ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ವಾಲ್ ಮೇಲೆ ಅಟ್ಯಾಚ್‍ಮೇನ್ಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪೋಸ್ಟ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಆದರೆ ಈ ವಾಲ್ ಮೊದಲಿಗೆ ಬರಿ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;off&quot;/&gt;

ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆ, ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ಹಲವು ಹೊಸ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಅದರ ಜಾಲತಾಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 6, 2006ರಂದು, ಒಂದು [[ನ್ಯೂಸ್‌ ಫೀಡ್‌]] ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು, ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಬಳಕೆದಾರರ ಮುಖಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಮುಂಬರುವ ಸಂಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ನೇಹಿತರ ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನಗಳ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://blog.facebook.com/blog.php?post=2207967130|title=Facebook Gets a Facelift|accessdate=2008-02-11|last=Sanghvi|first=Ruchi|date=2006-09-06|publisher=Facebook}}&lt;/ref&gt;

ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಸ್‌ ಫೀಡ್‌, ಫೇಸ್‌ ಬುಕ್‌ ಬಳಕೆದಾರರಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು; ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅಪೇಕ್ಷಿತವಲ್ಲದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ದೋಷಾರೋಪಣೆ ಮಾಡಿದ್ದರು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇತರ ಬಳಕೆದಾರರು ಇದನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಇತರ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ವಯಕ್ತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ತುಂಬಾ ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು (ಸಂಬಂಧಗಳ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಸಂಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಬಳಕೆದಾರರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಭಾಷಣೆ ಮುಂತಾದವುಗಳು).&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-06-28|url=http://www.businessweek.com/technology/content/sep2006/tc20060908_536553.htm?campaign_id=rss_tech|title=Facebook Learns from Its Fumble |publisher=[[BusinessWeek]]|date=2006-09-08|author=[[Sarah Lacy|Lacy, Sarah]] }}&lt;/ref&gt; 
ಈ ಅಸಮಾಧನದ ಪ್ರತಿವುತ್ತರವಾಗಿ, ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಬೇಕಿರುವ ಗ್ರಾಹಕೀಯಕರಣದ ಗೋಪ್ಯತೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದಲ್ಲಿ ಅಸಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಒಂದು ಕ್ಷಮಾಯಾಚನೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದರು. 
ಅಂದಿನಿಂದ, ಬಳಕೆದಾರರು ಯಾವ ತರಹದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಚಾಲಿತವಾಗಿ ಮಿತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ತಾನೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ. 
ಬಳಕೆದಾರರು ಈಗ ತಮ್ಮ ಕೆಲವು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ತರಹದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಅಪ್‍ಡೇಟ್‍ನ್ನು ಮಿತ್ರರು ನೋಡದ ಹಾಗೆ ತಡೆಯಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ರೋಫೈಲ್ ಬದಲಾವಣೆ, ವಾಲ್ ಪೋಸ್ಟ್ಸ್, ಮತ್ತು ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದ ಮಿತ್ರರ ಮಾಹಿತಿ.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-06-28|url=http://www.informationweek.com/news/internet/ebusiness/showArticle.jhtml?articleID=192700574|title=Facebook Founder Apologizes In Privacy Flap; Users Given More Control |publisher=[[InformationWeek]]|date=2006-09-08|author=Gonsalves, Antone }}&lt;/ref&gt;

ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‍ನ ತುಂಬ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಒಂದು ಉಪಯೋಗವೆಂದರೆ [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ]]ಗಳ ಬಳಸುವಿಕೆ, ಇಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರು ಆಲ್ಬಮ್ ಮತ್ತು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಪ್‍ಲೋಡ್ ಮಾಡಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-06-28|url=http://www.techcrunch.com/2007/05/24/facebook-launches-facebook-platform-they-are-the-anti-myspace/|title=Facebook Launches Facebook Platform; They are the Anti-MySpace |publisher=[[TechCrunch]]|date=2007-05-24|author=[[Michael Arrington|Arrington, Michael]] }}&lt;/ref&gt; ಫೇಸ್‍ಬುಕ್ ತನ್ನ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅಸೀಮಿತ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಪ್‍ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ, [[Photobucket]] ಮತ್ತು [[Flickr]] ರಂತಹ ಇತರ [[ಚಿತ್ರಗಳ ಹೋಸ್ಟಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ]] ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಅವುಗಳು ತನ್ನ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅಪ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡುವ ಮಿತಿಯನ್ನು ಹೇರಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ಬಳಕೆದಾರರು ಒಂದು ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ 60 ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅಪ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡುವದನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, 200 ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳ ಹೊಸ ಮಿತಿಯ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅವರು ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಕೆಲವು ಬಳಕೆದಾರರು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಕೆಲವು ಸದಸ್ಯರುಗಳು 200-ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳ ಮಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಾಗ ಇತರರಿಗೆ ಇಲ್ಲದ ಈ ಸೌಲಭ್ಯದ ಕುರಿತ ವಿಶಯಗಳು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.facebook.com/topic.php?uid=2305272732&amp;topic=7363 |title=Upload: 60 or 200 photos in the same album? |accessdate=2009-01-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.facebook.com/topic.php?uid=2305272732&amp;topic=4947 |title=How can I add more than 60 photos to an album? |accessdate=2009-01-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.facebook.com/album.php?aid=2003726&amp;l=5f3c8&amp;id=1352160452 |title=Example of album from a regular user with a 200-photo limit |accessdate=2009-01-25}}&lt;/ref&gt; ಬಳಕೆದಾರರ ಗುಂಪನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಯಕ್ತಿಕ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಬಹುದಾದ ಗೌಪ್ಯತೆ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್‌ಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕೂಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೇವಲ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮಾತ್ರ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಅನ್ನು ವೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗೌಪ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಫೇಸ್‌ ಬುಕ್‌ ವೀಕ್ಷಕರೂ ಅಲ್ಲಿರುವ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವಂತೆ, ಕೂಡಾ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಛಾಯಾಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇರುವ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಅವಕಾಶವೆಂದರೆ ನಾವು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು [[ಟ್ಯಾಗ್‌]] ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಛಾಯಾಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಫೋಟೊಗಳನ್ನು ಲೇಬಲ್‌ ಮಾಡಬಹುದು.                                                            ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಛಾಯಾಚಿತ್ರವು ಬಳಕೆದಾರನ ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಬಳಕೆದಾರನು ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನು ತನ್ನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಗ್‌ ಮಾಡಬಹುದು.  ಇದು ಸ್ನೇಹಿತನಿಗೆ ನೀವು ಅವರನ್ನು ಟ್ಯಾಗ್‌ ಮಾಡಿರುವುದಾಗಿ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೆಯೇ ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತ ಆ ಛಾಯಾಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡಲು ಲಿಂಕ್‌ ಒಂದನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-15|url=http://www.facebook.com/help.php?page=7|title=Photos|publisher=Facebook|archiveurl=https://archive.today/20120909021131/http://www.facebook.com/help/?page=7|archivedate=2012-09-09|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ಫೇಸ್‌ ಬುಕ್‌ ನೋಟ್ಸ್‌‍ ಅನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್‌‍ 22, 2006ರಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಗ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಗಿಂಗ್‌ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಹಾಗೂ ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ನೀಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿತು. ನಂತರ ಬಳಕೆದಾರರು [[Xanga]] [[LiveJournal]], [[Blogger]] ಹಾಗೂ ಇನ್ನೀತರ ಬ್ಲಾಗಿಂಗ್‌ ಸರ್ವಿಸ್‌ಗಳಿಂದ ಬ್ಲಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;welcome&quot;/&gt;

ವಿವಿಧ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಚಾಟ್‌ ಮಾಡಲು [[ತ್ವರಿತ ಸಂದೇಶ]] ಕಳುಹಿಸಬಹುದಾದ ಒಂದು [[Comet]]-ಆಧಾರಿತ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‌ ಅನ್ನು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಏಪ್ರಿಲ್‌‍ 7, 2008ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿತು, ಇದು ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್‌-ಆಧಾರಿತ [[ತ್ವರಿತ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವ]] ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಗೆ ಸಮನಾಗಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-06-02|url=http://www.facebook.com/note.php?note_id=14218138919&amp;id=9445547199&amp;index=0|title=Facebook Chat |publisher=Facebook|date=2008-05-14|author=Eugene }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite press release | title = April 6, 2008 Press Release | publisher = Facebook | date = 2008-04-06 | url = http://www.facebook.com/press/releases.php?p=27681 | accessdate = 2008-04-11 }}&lt;/ref&gt;

ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ವಸ್ತುನಿಷ್ಟ ಉಡುಗೊರೆಗಳು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುವ ರೀತಿಯ ಒಂದು [[ಉಡುಗೊರೆಗಳ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ 2007ರ ಪೆಬ್ರುವರಿ 8ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಲು 1.೦೦ ಡಾಲರ್‌ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಈ ಉಡುಗೊರೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವಯಕ್ತಿಕ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕಳುಹಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-15|url=http://blog.facebook.com/blog.php?post=2234372130|title=Give gifts on Facebook! |publisher=Facebook }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-15|url=http://www.facebook.com/help.php?page=16|title=Gifts|publisher=Facebook|archiveurl=https://archive.today/20121127225727/http://www.greenleft.org.au/node/14550|archivedate=2012-11-27|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಉಚಿತ ಕ್ಲಾಸಿಪೈಡ್‌ ಜಾಹಿರಾತುಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುವ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂಥಹ [[ಮಾರ್ಕೇಟ್‌ಪ್ಲೇಸ್‌]] ಅನ್ನು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ 2007ರ ಮೇ 14ರಂದು ಆರಂಭಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-15|url=http://blog.facebook.com/blog.php?post=2383962130|title=The Marketplace Is Open... |publisher=Facebook }}&lt;/ref&gt; [[CNET]]ಯು ಮಾರ್ಕೇಟ್‌ಪ್ಲೇಸ್‌ ಅನ್ನು [[Craigslist]] ಜೊತೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿತ್ತು, ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಇವೆರಡರ ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ,  ಬಳಕೆದಾರರಿಂದ ಮಾರ್ಕೇಟ್‌ಪ್ಲೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಅದೇ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಬಳಕೆದಾರರು ಮಾತ್ರ ವೀಕ್ಷಣೆಮಾದಬಹುದು ಆದರೆ Craigslistನಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಯಾರು ಬೇಕಾದರು ವೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-15|url=http://www.news.com/8301-10784_3-9718779-7.html|title=Hands-on with Facebook Marketplace|publisher=[[CNET]]|date=2007-05-13|author=McCarthy, Caroline|archive-date=2021-08-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829185733/https://www.cnet.com/news/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಆಯ್ದುಕೊಂಡ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಒಂದು ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತ ನವವಿನ್ಯಾಸವಾದ &quot;ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಬೇಟಾ&quot;ವನ್ನು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ 2008ರ ಜುಲೈ 20ರಂದು ಆರಂಭಿಸಿತು.

ಮಿನಿ-ಫೀಡ್ ಮತ್ತು ವಾಲ್‌ಗಳು ಏಕೀಕರಣಗೊಂಡಿದ್ದವು, ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ಟ್ಯಾಬ್ಡ್‌ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು, ಮತ್ತು &quot;ಪರಿಶುದ್ಧವಾದ&quot; ನೋಟದ ರಚನೆಗಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/idg/IDG_852573C4006938800025748D0064C292.html?ref=technology &quot;ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಫೇಸ್‌ಲಿಪ್ಟ್‌ ಟಾರ್ಗೆಟ್ಸ್‌ ಏಜಿಂಗ್‌ ಯುಸರ್ಸ್‌ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ ನ್ಯೂ ಕಾಂಪಿಟೇಟರ್ಸ್‌&quot;].
ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್ ಜುಲೈ 21, 2008.&lt;/ref&gt;
ಪ್ರಥಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕೊಟ್ಟ ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ 2008ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ತನ್ನ ಹೊಸ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://blog.new.facebook.com/blog.php?post=30074837130|title=Moving to the new Facebook|publisher=Facebook|accessdate=2008-09-12}}&lt;/ref&gt;

ಸುಲಭವಾದ ಹೊಸ ಸೈನ್‌ಅಪ್‌ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು 2008ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 11ರಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;[http://www.techcrunch.com/2008/12/11/facebook-testing-even-simpler-sign-up-closing-the-gap-with-myspace-in-the-us/ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಟೆಸ್ಟಿಂಗ್‌ ಇವನ್‌ ಸಿಂಪ್ಲರ್‌ ಸೈನ್‌ ಅಪ್‌; ಕ್ಲೋಸಿಂಗ್‌ ದ ಗ್ಯಾಪ್‌ ವಿತ್‌ ಮೈಸ್ಪೇಸ್‌ ಇನ್‌ ದ ಯು.ಎಸ್‌], [[ಟೆಕ್‌ಕ್ರಂಚ್‌‍]]. ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದು ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 11, 2008.&lt;/ref&gt; 2009ರ ಜೂನ್‌ 13ರಂದು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌, ಪುಟಗಳನ್ನು [[URL]]ಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅಂದರೆ &lt;code&gt;http://www.facebook.com/facebook&lt;/code&gt;, ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ &lt;code&gt;http://www.facebook.com/profile.php?id=20531316728&lt;/code&gt;ಗೆ ಜೋಡಿಸಬಹುದಾದ ಒಂದು &quot;ಯೂಸರ್‌ನೇಮ್‌&quot; ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2009-06-13|url=http://blog.facebook.com/blog.php?post=90316352130|title=Coming Soon: Facebook Usernames|author=DiPersia, Blaise|date=2009-06-09}}&lt;/ref&gt;

=== ವೇದಿಕೆ ===
{{Update|date=November 2009}}
[[ಚಿತ್ರ:Facebook mobile.jpg|thumb|ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಮೊಬೈಲ್‌ ಭೌಗೋಳಿಕ ಬಳಕೆದಾದ ಅಂತರಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನ]]

[[ಚಿತ್ರ:Facebookheadquarters.jpg|thumb|right|ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌‍ನ ಹಳೆ ಕೇಂದ್ರಕಛೇರಿಗಳು ಕ್ಯಾಲಿಪೊರ್ನಿಯಾದ ಪಾಲೊ ಆಲ್ಟೊ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿವೆ.]]
ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂಥಹ [[ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌]]ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು [[ಸಾಪ್ಟ್‌ವೇರ‍್‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವವರಿಗೆ]] ಒಂದು [[ಚೌಕಟ್ಟ]]ನ್ನು ಒದಗಿಸಿಕೊಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ತನ್ನ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಯನ್ನು 2007ರ ಮೇ 24ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;CNN&quot;&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-05|url=http://money.cnn.com/2007/05/24/technology/facebook.fortune/|title=Facebook's plan to hook up the world|publisher=CNN|date=2007-05-29|author=Kirkpatrick, David|archive-date=2008-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20080226142813/http://money.cnn.com/2007/05/24/technology/facebook.fortune/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;F8&quot;&gt;{{cite news | url=http://developers.facebook.com/news.php?blog=1&amp;story=21 | title=Facebook Platform Launches | publisher=Facebook | date=2007-05-27 | accessdate=2007-09-03 | archive-date=2009-07-01 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090701102219/http://developers.facebook.com/news.php?blog=1&amp;story=21 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಮಾರ್ಕಪ್‌ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್‌]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಕಪ್‌ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್ಅನ್ನು ಸಮಕಾಲೀನವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು; ಇದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವವರು ರಚಿಸುವ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಗ್ರಾಹಕೀಯಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ &lt;ref name=&quot;CNN&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;F8&quot;/&gt; ಉಡುಗೊರೆಗಳು, ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ವಸ್ತುನಿಷ್ಟ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವ , [[ಮಾರ್ಕೇಟ್‌ಪ್ಲೇಸ್‌]], ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಉಚಿತ ಕ್ಲಾಸಿಪೈಡ್ ಜಾಹಿರಾತುಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುವ ಅವಕಾಶ, [[ಘಟನೆಗಳು]], ಮುಂಬರುವ ಘಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ವಿಧಾನ, ಮತ್ತು [[ವೀಡಿಯೋ]]ಗಳು, ಕುಟುಂಬ ಸಂಬಂಧಿ ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|accessdate=2008-05-03|url=http://www.theglobeandmail.com/servlet/story/RTGAM.20070705.wgtfacebook05/BNStory/Technology/|title=Facebook users embracing the Marketplace |work=[[Globe and Mail]]|date=2007-07-05|author=George-Cosh, David |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080823222240/http://www.theglobeandmail.com/servlet/story/RTGAM.20070705.wgtfacebook05/BNStory/Technology/|archivedate=2008-08-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-05-03|url=http://www.pcworld.com/article/132245-1/article.html?tk=nl_dnxnws|title=Facebook Launches Video System|work=[[PC World (magazine)|PC World]]|date=2007-05-25|author=Schwankert, Steven|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323155658/http://www.pcworld.com/article/132245-1/article.html?tk=nl_dnxnws|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ [[ಚೆಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಕ್ರಾಬಲ್‌]] ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು ಈ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-15|url=http://www.facebook.com/apps/application.php?id=2427617054&amp;ref=s|title=Chess |publisher=Facebook}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-15|url=http://online.wsj.com/article/SB119222790761657777.html|title=Networking Your Way To a Triple-Word Score |work=[[The Wall Street Journal]]|date=2007-10-13|author=Brophy-Warren, Jamin }}&lt;/ref&gt; ಈ ಆಟಗಳು [[ಅಸಿಂಕ್ರೊನಿಯಸ್‌‍]] ರೀತಿಯವುಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಅಂದರೆ ಬಳಕೆದಾರರು ಆಡುವಾಗ ಮಾಡಿದ ನಡೆಗಳು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು, ಒಂದು ನಡೆ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ನಡೆಯ ನಡುವೆ ಸಮಯಾವಕಾಶ ನೀಡಿ ಆಟ ಆಡಬಹುದಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-15|url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/c/a/2007/11/20/BU5LTFF6N.DTL&amp;type=business|title=Mountain View startup Meebo aims to revolutionize instant messaging|work=[[San Francisco Chronicle]]|archive-date=2008-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20081001004012/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/c/a/2007/11/20/BU5LTFF6N.DTL&amp;type=business|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

2007, ನವೆಂಬರ್‌ 3ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪ್ರತಿ ದಿನ ನೂರರಂತೆ, ಏಳು ಸಾವಿರ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite news|accessdate=2008-05-07|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/11/02/AR2007110201894_pf.html|title=Widgets Become Coins of the Social Realm |work=[[The Washington Post]]|date=2007-11-03|author=Rampell, Catherine|page=D01 }}&lt;/ref&gt; 2008ರ ಜುಲೈ 23ರ ಅಭಿವರ್ಧಕರ ಎರಡನೆಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮಾವೇಶದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 33,000&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2008/07/23/BU7C11TAES.DTL |title=Developers compete at Facebook conference |accessdate=2008-08-14 |last=Ustinova |first=Anastasia |date=2008-07-23 |work=San Francisco Chronicle |publisher= |doi= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080804160746/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2008/07/23/BU7C11TAES.DTL |archivedate=2008-08-04 |quote= |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಗಳಸ್ಟಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ನೋಂದಾಯಿತ ಅಭಿವರ್ಧಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯು 400,000ವನ್ನು ಮೀರಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.facebook.com/press/releases.php?p=48242 |title=Facebook Expands Power of Platform Across the Web and Around the World |accessdate=2008-08-14 |date=2008-07-23 |publisher=Facebook |doi= |archiveurl= |archivedate= |quote= }}&lt;/ref&gt;

ಫೇಸ್‌ಬು‍ಕ್‌ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಬಿಸಿದ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳ ಒಳಗೆ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ &quot;ಸ್ಪ್ಯಾಮಿಂಗನ್ನು&quot; ಸ್ಥಾಪಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬ &quot;ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ [[ಸ್ಪ್ಯಾಮ್‌]]ಗೆ&quot; ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ವಿವಾದ ಎದ್ದಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-15| url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/08/29/AR2007082900041_pf.html|title=Facebook cracks down on developer spam |work=[[The Washington Post]] }}&lt;/ref&gt; 2008ರ ಆರಂಭದಿಂದ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ ಸಾಪ್ಟ್‌ವೇರ‍್‌ಗಳನ್ನು ಫೇಸ್‌ಬು‍ಕ್‌ ವೀಕ್ಷಕರ ಕುಸಿತದ ಮೂಲ ಕಾರಣಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು{{By whom|date=November 2009}}, ಇದರ ಕುಸಿತ ಬೇಳವಣಿಗೆ ಡೆಸೆಂಬರ್‌ 2007ರಿಂದ ಜನೇವರಿ 2008ರ ವರೆಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು. 2004ರಲ್ಲಿನ ಇದರ ಕಾರ್ಯಾರಂಬದಿಂದಲೇ ಮೊದಲ ಕುಸಿತ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು.

[[Xbox 360]] ಮತ್ತು [[Nintendo DSi]]ನೊಂದಿಗೆ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜೂನ್‌ 1ರಂದು E3ಯಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.xbox.com/en-US/community/events/e3/facebook.htm |title=ಮೈಕ್ರೊಸಾಪ್ಟ್‌ ಇ3 ಅನೌನ್ಸ್‌ಮೆಂಟ್‌ |access-date=2009-12-07 |archive-date=2009-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090611152155/http://www.xbox.com/en-us/community/events/e3/facebook.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== ಐಪೋನ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಪ್‌ ===

ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಐಫೋನ್‌ ಜಾಲತಾಣವು ಆಗಸ್ಟ್‌ 2007ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು 2008ರ ಜುಲೈ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ,1.5 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಜನರು ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;facebook2&quot;&gt;[http://blog.facebook.com/blog.php?post=22389032130 ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಫಾರ್‌ ಐಪೋನ್‌ | ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌]&lt;/ref&gt; 
[[ಐಫೋನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಐಪಾಡ್‌ ಟಚ್‌]]ಗಳಿಗಾಗಿ ಉಚಿತ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‌ &quot;ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಫಾರ್‌ ಐಫೋನ್‌&quot;ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 2008ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;facebook2&quot;/&gt; 
ಈ ಆ‍ಯ್‌ಪ್‌ನ 2.0 ಆವೃತ್ತಿಯು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2008ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕ ಮನವಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಚನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತಹ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸೇವೆಗಳ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |author=&quot;Hoffman, Harrison&quot; |title=Facebook delivers version 2.0 of its iPhone App&quot; |url=http://news.cnet.com/8301-13515_3-10054221-26.html?tag=mncol |date=2008-09-30 |accessdate=2009-08-28 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 3.೦ ಆವೃತ್ತಿಯು ಆಗಸ್ಟ್‌ 2009ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಕೆಅವು ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಐಫೋನ್‌ 3ಜಿಎಸ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಶೇಖರಿಸುವಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |author=&quot;Dolcourt, Jessica&quot; |title=Facebook 3.0 for iPhone pours on the features&quot; |url=http://news.cnet.com/8301-17939_109-10319772-2.html?tag=mncol |date=2008-08-27 |accessdate=2009-08-28 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಇನ್ನಿತರ ತಂತ್ರಗಳು ===
ಅನೇಕ [[ಹೊಸ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌]]ಗಳು ತನ್ನ ವೆಬ್‌ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. [[ನೊಕಿಯಾ]]ವು ನೊಕಿಯಾ S60 ತಂತ್ರವಾದ N97ಗಾಗಿ ತನ್ನ [[ಓವಿಐ ಸ್ಟೋರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಫ್‌ ಅನ್ನು ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಜಾಲತಾಣದ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Facebook for Nokia N97 and Nokia 5800 |url=http://www.themobileblog.in/2009/07/08/facebook-for-nokia-n97-and-nokia-5800/ |date=2009-07-08 |accessdate=2009-08-28 |archive-date=2009-07-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090731014924/http://www.themobileblog.in/2009/07/08/facebook-for-nokia-n97-and-nokia-5800/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; &lt;br /&gt;ಗೂಗಲ್‌ನ [[ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ರಾಯಿಡ್‌]]ಓಎಸ್‌ ಎರಡು ಕಂಪನಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಪ್ರತಿಟಿಸಲು ಅಧಿಕೃತ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಅಪ್ಲೀಕೇಶನ್‌ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Arrington, Michael |title=Don't hold your breath for the Facebook Android App |url=http://www.techcrunch.com/2008/10/22/dont-hold-your-breathe-for-the-facebook-android-app/}}&lt;/ref&gt; ಹೀಗಾಗಿ,&quot;ವ್ರಾಫರ್‌&quot; ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳಾದ ಎಫ್‌ಬುಕ್‌ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು,ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಮೊಬೈಲ್‌ ಜಾಲತಾಣದ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Android gets Facebook application after all |url=http://androidcommunity.com/android-gets-facebook-application-after-all-20081113/ |date=2008-11-13 |accessdate=2009-08-28}}&lt;/ref&gt; ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಕೆಲವು ಮೂರನೇ ಗುಂಪಿನ ಅಪ್ಲೀಕೇಶನ್‌ಗಳಾದ ಬ್ಲೂ ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಬ್ಬರ್‌ಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದವು. ಅವು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಎಪಿಐನ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bloo, Babbler Bring Native Facebook Apps to Android Phones|url=http://www.insidefacebook.com/2009/07/06/bloo-babbler-bring-native-facebook-apps-to-android-phones/|date=2009-07-06|accessdate=2009-08-28|archive-date=2009-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20090811091631/http://www.insidefacebook.com/2009/07/06/bloo-babbler-bring-native-facebook-apps-to-android-phones/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
&lt;br /&gt; [[ಆರ್‌ಐಎಮ್‌]] ತನ್ನ [[ಬ್ಲಾಕ್‌ಬೆರ್ರಿ]] ತಂತ್ರದ ಮಾದರಿಗಾಗಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಅಪ್ಲೀಕೇಶನ್‌ ಅನ್ನು ಸಹ ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅದು ಬ್ಲಾಕ್‌ಬೆರ್ರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರಿನಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಮಾದರಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾಲರ್‌ ಐಡಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ವ್ಯಕ್ತಿವಿವರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=BlackBerry – Facebook for BlackBerrySmartphones|url=http://www.na.blackberry.com/eng/devices/features/social/facebook.jsp#tab_tab_overview accessdate=2009-08-28|access-date=2009-12-07|archive-date=2009-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20091103062359/http://na.blackberry.com/eng/devices/features/social/facebook.jsp#tab_tab_overview|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== ಅಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸೋರಿಕೆ===

ಕೆಲವು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಗಮನವನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸೆಳೆಯಲು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸೋರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಎ2007 ಸೋರಿಕೆಯು ಭದ್ರತಾ ರಹಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ, ಕೆಲವು ಬಳಕೆದಾರರು ಬೇರೆ ಬಳಕೆದಾರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮೇಲ್‌ ಅನ್ನು ಓದಲು ಅದು ಶಕ್ತವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.zdnetasia.com/news/security/0,39044215,62030242,00.htm |title=ಕಾರೊಲಿನ್‌ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಾರ್ಥಿ, &quot;ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಔಟೇಜ್‌ ಡ್ರಾಸ್‌ ಮೋರ್‌ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಕ್ವಶನ್ಸ್‌&quot;, ''CNET News.com, ಜೆಡ್‌ಡಿನೆಟ್‌ ಏಷಿಯಾ'' , ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 2, 2007. |access-date=2009-12-07 |archive-date=2008-05-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080531013330/http://www.zdnetasia.com/news/security/0,39044215,62030242,00.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 2008ರಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಈ ತಾಣ್ವು ಒಂದು ದಿನ ಪೂರ್ತಿ ದೊರೆಯದಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;[http://www.thewhir.com/web-hosting-news/062608_Facebook_Outage_Hits_Some_Countries ಡೇವಿಡ್‌ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್‌, &quot;ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಔಟೇಜ್‌ ಹಿಟ್ಸ್‌ ಸಮ್‌ ಕಂಟ್ರೀಸ್‌&quot;, ''ವೆಬ್‌ ಹೋಸ್ಟ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ರಿವ್ಯೂ'' , ಜನವರಿ. 26, 2008.]&lt;/ref&gt; ಈ ಘಟನೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ,[[ಪಿಂಗ್‌ಡಮ್‌]] ಫೌಂಡ್‌ನಿಂದ ಒಂದು ವರದಿ ಪ್ರಕವಾಯಿತು, ಅದೇನೆಂದರೆ ಅಧಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಿಗಿಂತ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ 2008ರಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಅಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.informationweek.com/news/internet/social_network/showArticle.jhtml?articleID=214501925&amp;cid=nl_IWK_daily_H |title=ಕೆ.ಸಿ.ಜೋನ್ಸ್‌, &quot;ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌, ಮೈಸ್ಪೇಸ್‌ ಮೋರ್‌ ರಿಲಿಯೆಬಲ್‌ ದ್ಯಾನ್‌ ಪೀರ್ಸ್‌ &quot;, ''ಇನ್‌ಫಾರ್ಮೆಷನ್‌ ವೀಕ್‌'' , ಫೆ. 19, 2009. |access-date=2021-08-29 |archive-date=2009-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090314002839/http://www.informationweek.com/news/internet/social_network/showArticle.jhtml?articleID=214501925&amp;cid=nl_IWK_daily_H |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 16, 2009ರಲ್ಲಿ ಜನರು ಸೈನ್‌ ಇನ್‌ ಆದಾಗ, ಭಾರವಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡೇ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌18, 2009ರಲ್ಲಿ, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ 2009ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಕುಸಿಯಿತು,ಇರಾನಿನ ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸತತವಾಗಿ ಭಾಷಣದಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತಹ ರಾಜಕೀಯ ಭಾಷಣಕಾರನನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಲು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಡೆಯುವವರ ಗುಂಪುಗಳು ಆಳವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ,ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕುಸಿಯಿತು.{{Citation needed|date=September 2009}} ಅಕ್ಟೋಬರ್‌, 2009 ರಲ್ಲಿ, ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಬಳಕೆದಾರರು ಮೂರುವಾರಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ತಮ್ಮ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://news.cnet.com/8301-13577_3-10370788-36.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-07 |archive-date=2011-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110220032915/http://news.cnet.com/8301-13577_3-10370788-36.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://news.cnet.com/8301-13577_3-10372417-36.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-07 |archive-date=2010-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101007150340/http://news.cnet.com/8301-13577_3-10372417-36.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://facebooklogin.net/news/facebookaccount-unavailable/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-07 |archive-date=2009-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091015210803/http://facebooklogin.net/news/facebookaccount-unavailable/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.pcworld.com/article/173550/facebook_outage_silences_150000_users.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-07 |archive-date=2009-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091225222111/http://www.pcworld.com/article/173550/facebook_outage_silences_150000_users.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.computerworld.com/s/article/9139311/ಫೇಸ್‌ಬು೮ಕ್‌_ಡೀಲ್ಸ್‌_ವಿತ್‌_ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್‌_ಅಕೌಂಟ್ಸ್‌_150_000_ಆ‍ಯ್‌೦ಗ್ರಿ_ಯುಸರ್ಸ್‌{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== ಪುರಸ್ಕಾರ ==
[[ಕಾಮ್‌ಸ್ಕೋರ್‌]] ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಮಾಸಿಕ ಸರಿಸಾಟಿಯಿಲ್ಲದ ಭೇಟಿಗಾರರನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ,ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2008ರಲ್ಲಿ ಮೈಸ್ಪೇಸ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಪರ್ಧಾರ್ಥಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.techtree.com/India/News/Facebook_Largest_Fastest_Growing_Social_Network/551-92134-643.html |title=Facebook: Largest, Fastest Growing Social Network |accessdate=2008-08-14 |author=Techtree News Staff |date=2008-08-13 |work=Techtree.com |publisher=ITNation |doi= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080818203142/http://www.techtree.com/India/News/Facebook_Largest_Fastest_Growing_Social_Network/551-92134-643.html |archivedate=2008-08-18 |quote= |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಕಾಮ್‌ಸ್ಕೋರ್‌ ವರದಿಗಳಂತೆ, ಜೂನ್‌ 2008ರಲ್ಲಿ 117.6 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಸರಿಸಾಟಿಯಿಲ್ಲದ ಭೇಟಿಗಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದ ಮೈಸ್ಪೇಸ್‌ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ 132.1 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಸರಿಸಾಟಿಯಿಲ್ಲದ ಭೇಟಿಗಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.comscore.com/press/release.asp?press=2396 |title=Social Networking Explodes Worldwide as Sites Increase their Focus on Cultural Relevance |accessdate=2008-08-14 |date=2008-08-12 |publisher=comScore |doi= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090204212650/http://www.comscore.com/press/release.asp?press=2396 |archivedate=2009-02-04 |quote= |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[ಅಲೆಕ್ಸಾ]] ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಎಲ್ಲಾ ಜಾಲತಾಣಗಳ ನಡುವೆ ಜಾಲತಾಣದ ಸ್ಥಾನವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2006ಯಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2007ವರೆಗೆ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ದಟ್ಟಣೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 60ನೇ ಸ್ಥಾನದಿಂದ 7ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.&lt;ref name=&quot;alexatrafficrank&quot;&gt;{{cite web |title=Related info for: facebook.com/ |publisher=[[Alexa Internet]] |url=http://www.alexa.com/data/details/traffic_details/facebook.com?q=facebook |accessdate=2008-03-08 |archive-date=2008-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080919052343/http://www.alexa.com/data/details/traffic_details/facebook.com?q=facebook |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
ದಟ್ಟಣೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯು.ಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಕ್ವಾಂಟಾಸ್ಟ್‌]] ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನ 4ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-08-14|url=http://www.quantcast.com/facebook.com|title=facebook.com Web Site Audience Profile|publisher=[[Quantcast]]|archive-date=2012-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20120510105800/http://www.quantcast.com/facebook.com|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು [[ಕಾಂಪೀಟ್‌.ಕಾಂ]] ಯು.ಎಸ್‌.ನಲ್ಲಿ ಅದರ 2ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-05-07|url=http://siteanalytics.compete.com/facebook.com/?metric=uv|title=Snapshot of facebook.com|publisher=[[Compete.com]]|archive-date=2018-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20181006053318/http://siteanalytics.compete.com/facebook.com/?metric=uv|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಈ ಜಾಲತಾಣವು ಫೊಟೋಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಅದು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ 14ಮಿಲಿಯನ್‌ ಫೊಟೋಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-06-28|url=http://www.thestar.com/printArticle/310272|title=Has Facebook fatigue arrived?|work=Toronto Star|date=2008-03-07|author=Sorensen, Chris|archive-date=2008-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20081219191717/http://www.thestar.com/printArticle/310272|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಫೇಸ್‌ ಬುಕ್‌ ಕೆನಡಾ, ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ,&lt;ref name=&quot;canada&quot;&gt;{{cite web|accessdate=2008-04-30|url=http://network.nationalpost.com/np/blogs/posted/archive/2007/05/18/facebook-says-thanks-canada.aspx|title=Facebook says 'Thanks, Canada'|work=[[National Post]]|date=2007-05-18|author=Yum, Kenny|archive-date=2011-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20110513031409/http://network.nationalpost.com/np/blogs/posted/archive/2007/05/18/facebook-says-thanks-canada.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಅನೇಕ [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌-ಮಾತನಾಡುವ ದೇಶಗಳ]]ಲ್ಲಿ,&lt;ref name=&quot;uk&quot;&gt;{{cite web|accessdate=2008-04-30|url=http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2007/09/25/nface125.xml|title=Facebook is UK's biggest networking site|work=[[The Daily Telegraph]]|date=2007-09-26|author=Malkin, Bonnie|archive-date=2008-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20080419053846/http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=%2Fnews%2F2007%2F09%2F25%2Fnface125.xml|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |first=Doug |last=Caverly |title=comScore: Facebook Catches MySpace in U.S. |url=http://www.webpronews.com/topnews/2009/06/16/comscore-facebook-catches-myspace-in-us |work=WebProNews |publisher=iEntry Network |date=16 June 2009 |quote= |accessdate=24 September 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Facebook grows as MySpace cuts back |url=http://atlanta.bizjournals.com/atlanta/stories/2009/06/15/daily47.html |work=Atlanta Business Chronicle |date=17 June 2009 |quote=The Conference Board report on first quarter online users in the U.S. showed Facebook with an even larger lead, with 78 percent of social network participants, followed by MySpace (42 percent), LinkedIn (17 percent) and Twitter (10 percent). |accessdate=24 September 2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |first=Drew |last=Hasselback |title=Comscore says Facebook has surpassed MySpace for U.S. users |url=http://network.nationalpost.com/np/blogs/fpposted/archive/2009/06/17/comscore-says-facebook-has-surpassed-myspace-for-u-s-users.aspx |work=FP Posted |publisher=The National Post Company |date=17 June 2009 |quote=Comscore says Facebook surpassed MySpace among U.S. users in May, while Nielsen figures that actually happened back in January. |accessdate=24 September 2009 |archive-date=13 ಮೇ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110513031404/http://network.nationalpost.com/np/blogs/fpposted/archive/2009/06/17/comscore-says-facebook-has-surpassed-myspace-for-u-s-users.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |first=Cara |last=Wood |title=Keeping pace with mainstream social media |url=http://www.dmnews.com/keeping-pace-with-mainstream-social-media/article/147429/ |work=DMNews |publisher=Haymarket Media |page= |pages= |doi= |date=31 August 2009 |quote=The giant in the space remains Facebook, which gets 87.7 million unique viewers per month, according to ComScore. MySpace, with nearly 70 million unique monthly visitors, has seen growth stagnate over the past year. |accessdate=24 September 2009 |archive-date=10 ಮೇ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510033834/http://www.dmnews.com/keeping-pace-with-mainstream-social-media/article/147429/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಈ ಜಾಲತಾಣವು 2007ರಲ್ಲಿ ''[[ಪಿಸಿ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್‌]]'' ನಿಂದ &quot;ಟಾಪ್‌ ಕ್ಲಾಸಿಕ್‌ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ಸ್‌&quot;ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-05-09|url=http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2169354,00.asp|title= Social Networking |work=[[PC Magazine]]|date=2007-08-13 }}&lt;/ref&gt; 2008ರಲ್ಲಿ [[ವೆಬ್ಬಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌]]ಗಳಿಂದ &quot;ಪೀಪಲ್ಸ್‌ ವಾಯ್ಸ್‌ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌&quot; ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.&lt;ref name=&quot;webby&quot;&gt;{{cite web|accessdate=2008-05-06|url=http://www.webbyawards.com/webbys/current.php?season=12|title=12th Annual Webby Awards Nominees |publisher=[[International Academy of Digital Arts and Sciences]] }}&lt;/ref&gt; ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮೂಹದಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ 2006ರ ಅಧ್ಯಯನವು, ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತಿ ಪಡೆದಿರುವಂತಹ [[ನ್ಯೂ ಜೆರ್ಸಿ]]ಮೂಲದ ಒಂದು ಕಂಪನಿ ಕಾಲೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮೂಹವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿತ್ತು, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಪದವಿಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಂದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, [[ಬೀರ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆಗೊಂಡು [[ಐಪಾಡ್‌]]ಗಿಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-10|url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,198632,00.html|title=Survey: College Kids Like IPods Better Than Beer |publisher=[[Fox News]]|date=2006-06-08 }}&lt;/ref&gt;

2005ರಲ್ಲಿ, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಬಳಕೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಫಸರಿಸಿತ್ತು, ಅದು ಬೇರೆಯವರ ವ್ಯಕ್ತಿವಿವರಗಳನ್ನು ಬ್ರೌಸಿಂಗ್‌ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ಆತನ ಸ್ವವಿವರಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಬಳಸುವಂತೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕ್ರಿಯಾಪದ &quot;ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ಕಿಂಗ್‌&quot;ಅನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Facebooking, the rage on college campuses|author=Soraya Nadia McDonald|newspaper=The Seattle Times|date=July 4, 2005|accessdate=September 14, 2009|url=http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=20050704&amp;slug=btfacebook04|archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 5, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100305111307/http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=20050704&amp;slug=btfacebook04|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== Use by courts ===
ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2008ರಲ್ಲಿ, [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]]ವು ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನೋಟೀಸುಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಕಾನೂನು ಸಮ್ಮತವಾದ [[ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಕಟ್ಟಳೆಯನ್ನು ಹೊರ‍ಡಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಸಲಾದ [[ಕಾನೂನಿನ ಕರೆ ಆಜ್ಞೆಗಳು]] ಶಾಸನಬದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಿರುವ ಜಗತ್ತಿನ ಮೊದಲ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ತೀರ್ಪು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;[http://www.theage.com.au/articles/2008/12/16/1229189579001.html ದ ಏಜ್‌ ಲೇಖನವು ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರಥಮ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿತ್ತು. ]&lt;/ref&gt;

ಏಕ್ಸ್‌ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ ಗಾರ್ಡನ್‌ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಕ್ರೇಗ್‌ ಏಕ್ಸ್‌ ಮೇಲೆ ಕಾನೂನು ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಂತೆ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ಗೆ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;[http://www.theage.com.au/news/technology/web/kiwis-follow-australian-facebook-precedent/2009/03/16/1237054723620.html ಎನ್‌ಜೆಡ್‌ ಮೇಲಿನ ದ ಏಜ್‌ ಲೇಖನವು ಕೋರ್ಟ್‌ ಆದೇಶದ ವಿವಾದವಾಗಿಯೂ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು]; [http://www.iol.co.za/index.php?set_id=1&amp;amp;click_id=13&amp;amp;art_id=vn20090405104820309C778226&amp;amp;newslett=1&amp;amp;em=197599a6a20090405ah &quot;ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಟ್ರಾಪ್‌ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ಈಟ್ಸ್‌ ವೆಬ್‌&quot;].&lt;/ref&gt;

=== ಟೀಕೆಗಳು ===
{{Main|Criticism of Facebook}}
{{See also|Use of social network websites in investigations}}

ಹಿಂದಿನ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಹಲವಾರು ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.

==== ೧೩ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ====
೧೩ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಬಳಕೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ವಯಸ್ಸಿನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕಗೊಳಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/7325019.stm ಬಿಬಿಸಿ ಸುದ್ದಿಗಳು | ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ| ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಿಗೆ ಮಕ್ಕಳು ಒತ್ತಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ]&lt;/ref&gt; ಅದು ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣಾ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಿತ್ತು.&lt;ref&gt;[http://www.msnbc.msn.com/id/11165576/ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100208225651/http://www.msnbc.msn.com/id/11165576/ |date=2010-02-08 }} ಮೈಸ್ಪೇಸ್‌, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ಗಳು ಅಂತರಜಾಲ ಪರಭಕ್ಷಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿವೆ – ಬ್ರೈನ್‌ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನೈಟ್ಲೀ ನ್ಯೂಸ್‌- msnbc.com. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು 2009-10-14-09.&lt;/ref&gt;

==== ಮೊದಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಘಟನೆಗಳು ====
ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2005ರಲ್ಲಿ, [[ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವು ಅದರ ಆವರಣದಲ್ಲಿನ ಗಣಕಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;lobo&quot;&gt;{{cite news | first=Caleb | last=Fort | url=http://www.dailylobo.com/news/2005/10/12/News/Cirt-Blocks.Access.To.Facebook.com-1017983.shtml | title=CIRT blocks access to Facebook.com | publisher=[[University of New Mexico]] | date=2005-10-12 | accessdate=2006-04-03 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ಅದು [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಬಳಕೆ]] ನಿಯಮದ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಗಣಕಯಂತ್ರದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಉದಾಹರಿಸಿದೆ,ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಾಗಿ ಜಾಲತಾಣದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳುವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಯೋಗ್ಯತಾ ಪತ್ರಗಳ ಬಳಕೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. 
ಆ ಶಾಲೆಯು, ಲಾಗಿನ್‌ ಪುಟದ ನೋಟೀಸನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರಿಂದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಜಾಲತಾಣ ನಿವಾರಿಸಿದ ನಂತರ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಪ್ರತಿಬಂಧ ಮುಕ್ತವಾಯಿತು, ಅದು ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಖಾತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಯೋಗ್ಯತಾಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಜಾಲತಾಣವು ಒಬ್ಬರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;UNMUnblock&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.unm.edu/~market/cgi-bin/archives/001003.html |title=Popular website, Facebook.com, back online at UNM |accessdate=2007-04-15 |date=2006-01-19 |publisher=[[University of New Mexico]] |archive-date=2012-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120402164838/http://www.unm.edu/~market/cgi-bin/archives/001003.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  [[ಒಂಟಾರಿಯೋ ಸರ್ಕಾರ]]ವು ಕೂಡ ತನ್ನ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗಾಗಿ ಮೇ 2007ರಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸಿತ್ತು. ಅದು ಜಾಲತಾಣವು, &quot;ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಸಿಲ್ಲ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://toronto.ctv.ca/servlet/an/local/CTVNews/20070503/facebook_ontario_070503?hub=TorontoHome|publisher=[[CTV Television Network]]|title=Organizations blocking facebook|accessdate=2008-03-05|date=2007-05-03|archive-date=2012-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20120225072340/http://toronto.ctv.ca/servlet/an/local/CTVNews/20070503/facebook_ontario_070503?hub=TorontoHome|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಜನವರಿ 1, 2008ರಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಸ್ಮರಣೀಯ ಗುಂಪು ಕೊಲೆಯಾಗಲ್ಪಟ್ಟ [[ಟೊರೆಂಟೋ]]ನ ಹದಿಹರೆಯದ ಸ್ಟೆಫಾನೀ ರೆಂಜಾಲ್‌ನ ಗುರುತನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿತ್ತು, ಅವರ ಕುಟುಂಬವು [[ಟೊರೆಂಟೊ ಪೋಲೀಸ್‌ ಸರ್ವೀಸ್‌]]ಗೆ ದೂರ ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಅನುಮತಿಯಂತೆಆಕೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅಂತೆಯೇ ಆಕೆಯ ಆರೋಪಿತ ಕೊಲೆಗಾರರ ಗುರುತುಗಳ(ಮೆಲಿಸ್ಸಾ ಟೊಡೊರೊವಿಕ್‌&lt;ref&gt;{{cite news|accessdate=2009-07-28|url=http://www.cbc.ca/canada/toronto/story/2009/07/28/rengel-sentence.html|title=Rengel's murderer sentenced to life|work=[[CBC.ca|CBC]]|date=2009-07-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090731150515/http://www.cbc.ca/canada/toronto/story/2009/07/28/rengel-sentence.html|archivedate=2009-07-31}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಡಿ.ಬಿ.) ಅಂಶ ಬಯಲಾಯಿತು,ಅದೇನೆಂದರೆ ಕೆನಡಾದ [[ಯುತ್‌ ಕ್ರಿಮಿನಲ್‌ ಜಸ್ಟೀಸ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್‌]]ಗೆ ಇದು ಸಂಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ,ಇದು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವಾಗಿದ್ದು ವಯಸ್ಕರಲ್ಲದ ಅಪರಾಧಿ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|accessdate=2008-03-05|url=http://www.theglobeandmail.com/servlet/Page/document/v5/content/subscribe?user_URL=http://www.theglobeandmail.com%2Fservlet%2Fstory%2FLAC.20080105.STAB05%2FTPStory%2FTPNational%2FOntario%2F&amp;ord=2107530&amp;brand=theglobeandmail&amp;force_login=true|title=Facebook proves problematic for police|work=[[The Globe and Mail]]|date=2008-01-05|author=Drudi, Cassandra|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080314155144/http://www.theglobeandmail.com/servlet/Page/document/v5/content/subscribe?user_URL=http%3A%2F%2Fwww.theglobeandmail.com%2Fservlet%2Fstory%2FLAC.20080105.STAB05%2FTPStory%2FTPNational%2FOntario%2F&amp;ord=2107530&amp;brand=theglobeandmail&amp;force_login=true|archivedate=2008-03-14|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ಅದೇ ವೇಳೆ ಪೊಲೀಸ್‌ ಮತ್ತು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗಿರುವ ಆಕೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಗುಪ್ತ ಕಾಯಿದೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮ್ಮತಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು. ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪುನಃ ಮರುಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಿದಂತಹ ಪೋಲೀಸ್‌ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬಳಕೆದಾರರು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟವೆನಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-04-30|url=http://www.thestar.com/printArticle/290941|title=Gag orders in a Facebook age|work=[[Toronto Star]]|date=2008-01-04|author=Powell, Betsy|archive-date=2008-05-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20080508205322/http://www.thestar.com/printArticle/290941|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==== ಸರ್ಕಾರಗಳಿಂದ ನಿಷೇಧ ====
ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಮುಕ್ತ ಸ್ವಭಾವದ ಕಾರಣದಿಂದ, [[ಸಿರಿಯ]],&lt;ref name=&quot;syria&quot;/&gt; [[ಚೈನಾ]]&lt;ref name=&quot;chinablock&quot;/&gt; ಮತ್ತು [[ಇರಾನ್‌]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಇದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದವು.&lt;ref name=&quot;iran&quot;&gt;{{cite web|accessdate=2008-04-30|url=http://www.hamsaweb.org/crime/4.html|title=Facebook Faces Censorship in Iran|publisher=[[American Islamic Congress]]|date=2007-08-29|archive-date=2018-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20181005160634/http://www.hamsaweb.org/crime/4.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

===== ಆಪ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ =====
ಈ ಜಾಲತಾಣವು ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ಮೇಲಿನ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೇಲೆ ಸಿರಿಯಾ ಸರಕಾರವು ಇದರ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಹೇರಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;syria&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.reuters.com/article/worldNews/idUSOWE37285020071123|title=Syria blocks Facebook in Internet crackdown|accessdate=2008-03-05|author=Yacoub Oweis, Khaled|publisher=Reuters|date=2007-11-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1195546712184&amp;pagename=JPost/JPArticle/ShowFull| title=Syrian gov't blocks use of Facebook| work=[[The Jerusalem Post]]| date=2007-11-24| accessdate=2008-03-08| archive-date=2012-01-11| archive-url=https://web.archive.org/web/20120111142804/http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1195546712184&amp;pagename=JPost%2FJPArticle%2FShowFull| url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಸರಕಾರವು ಸಿರಿಯಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಮೇಲೆ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಮೂಲಕ ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ನುಸುಳುವಿಕೆಯ ಭಯವನ್ನು ಕೂಡ ಹೊಂದಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;syria&quot;/&gt; ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ವಿಮರ್ಶೆಮಾಡಲು ಸಿರಿಯಾದ ನಾಗರೀಕರಿಂದ ಕೂಡ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಮತ್ತು ಸಿರಿಯಾ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಮರ್ಶೆಯು ಬಂಧನಾರ್ಹ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;syria&quot;/&gt;

2008ರ ಪೆಬ್ರುವರಿ 5ರಲ್ಲಿ, ಮೊರಕ್ಕೊದ [[ಯುವರಾಜ ಮೌಲಿ ರ್ಯಾಚಿಡ್‌]]ನ ನಕಲು ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರವನ್ನು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಅಪರಾದಕ್ಕಾಗಿ [[ಮೊರಕ್ಕೊ]]ದ ನಾಗರೀಕನಾದ [[ಫಾರ್ಡ್ ಮೌರ್ಟಾಡಾ]]ನನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web
 | url = http://www.map.ma/eng/sections/general/police_arrests_fraud/view
 | title = Police arrests fraudster for identity theft of Moroccan prince on Facebook
 | publisher = Maghreb Arab Presse
 | accessdate = 2008-03-05
 | archive-date = 2008-02-20
 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080220095500/http://www.map.ma/eng/sections/general/police_arrests_fraud/view
 | url-status = dead
 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news
 | url = http://www.cnn.com/2008/WORLD/africa/02/07/morocco.facebook/index.html?eref=rss_latest
 | title = Police arrest man for 'villainous' theft of prince's ID on Facebook
 | publisher = CNN
 | accessdate=2008-03-05
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news
 | url = https://www.nytimes.com/2008/02/07/world/africa/07briefs-identity.html?ex=1360040400&amp;en=28cce9bbc525d4cd&amp;ei=5088&amp;partner=rssnyt&amp;emc=rss
 | title = Moroccan held for alleged royal ID theft
 | publisher = Yahoo
 | accessdate=2008-03-05
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news
 | url = https://www.nytimes.com/2008/02/07/world/africa/07briefs-identity.html?ex=1360040400&amp;en=28cce9bbc525d4cd&amp;ei=5088&amp;partner=rssnyt&amp;emc=rss
 | title = Morocco: Man Held in Alleged Royal Identity Theft
 | publisher = New York Times
 | accessdate=2008-03-05
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
 | url = http://www.theregister.co.uk/2008/02/18/morocco_fb_fake_prince/
 | title = Moroccan IT engineer arrested over fake Facebook account
 | publisher = The Register
 | accessdate=2008-03-05
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
 | url = http://www.foxnews.com/story/0,2933,328973,00.html
 | title = Police Arrest Man for Stealing Prince's Identity on Facebook
 | publisher = Fox News
 | accessdate=2008-03-05
}}&lt;/ref&gt;

[[ಇರಾನಿನ 2009ರ ಚುನಾವಣೆಯ]] ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ವಿರೋಧಪಕ್ಷದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಭಯದ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಜಾಲತಾಣವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಅದಾಗ್ಯೂ ಕೂಡ ಮತ್ತೆ ಮೊದಲಿನಂತೆ ಇದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;iran&quot;/&gt;

===== Far east =====
[[ಜುಲೈ ೨೦೦೯ ಉರ್‌‍ಮ್‌‍ಖ್ವಿ ದಂಗೆ]] ಘಟನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಚೈನಾದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಅನ್ನು [[ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು]].&lt;ref name=&quot;chinablock&quot;/&gt;
&quot;[[ಝಿನಿಗಾಗ್‌‍ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯತೆ]]&quot;ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಅವರ ಸಂವಹನ ಪ್ರಸಾರದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು Huanqi.com ಪ್ರತಿಪಾಧಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |title= 80 pct of netizens agree China should punish Facebook|url= http://english.people.com.cn/90001/90776/90882/6697993.html|date= July 10, 2009|work= |publisher= The People's Daily Online|accessdate=13 July 2009}}&lt;/ref&gt;

==== ಬೀಕನ್‌ ====
{{Main|Facebook Beacon}}
ನವೆಂಬರ್ 7, 2007ರಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ಯಮ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ [[ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಬೀಕನ್‌]] ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಇದು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ಒಬ್ಬ ಬಳಕೆದಾರನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವರ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ &quot;ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಹಿರಾತುಗಳಾಗಿ&quot; ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರಪಡಿಸಲು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Facebook Beacon&quot;&gt;{{cite press release |title=Leading Websites Offer Facebook Beacon for Social Distribution |publisher=Facebook|date=2007-11-06 |url=http://www.facebook.com/press/releases.php?p=9166 |accessdate=2007-11-09}}&lt;/ref&gt; ಬೀಕನ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವಾಗ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಹೇಳಿತು, &quot;ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ರಚಿಸುವ ಜಾಹೀರಾತುದಾರರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುವಂತಹ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ&quot;, ಮತ್ತು, &quot;ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರು ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ.&quot;&lt;ref name=&quot;Facebook Ads&quot;&gt;{{cite press release |title=Facebook Unveils Facebook Ads |publisher=Facebook |date=2007-11-06 |url=http://www.facebook.com/press/releases.php?p=9176 |accessdate=2007-11-09 }}&lt;/ref&gt;

ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಬಳಕೆದಾರರ ಕುರಿತಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಜಾಹಿರಾತುದಾರರ ಉದ್ದೇಶವಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಈ ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ಜೂಕರ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 5,2007ರಂದು ಬೀಕನ್‌ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುತ್ತಾ &quot;ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ರೀತಿ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿಧಾನದಿಂದ ಆಪ್ಟ್‌-ಔಟ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಆಪ್ಟ್‌-ಇನ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಬಳಕೆದಾರರು ಕೆಲವೊಂದು ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಮರೆತರೆ ಇದು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬೀಕಾನ್‌ ಇದನ್ನು ಮೀರಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಸ್ನೇಹಿತರ ಜೊತೆಗೂ ಇದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ನೀಡಿತು&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-14|url=http://www.pcworld.com/article/id,140182-c,onlineprivacy/article.html|title=Facebook's Beacon More Intrusive Than Previously Thought|work=[[PC World (magazine)|PC World]]|date=2007-11-30|author=Perez, Juan Carlos|archive-date=2008-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20080303235643/http://www.pcworld.com/article/id,140182-c,onlineprivacy/article.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://blog.facebook.com/blog.php?post=7584397130 | title=Thoughts on Beacon | publisher=Facebook|author=Zuckerberg, Mark |date=2007-12-05 | accessdate=2007-11-06 }}&lt;/ref&gt;

==== ಗೋಪ್ಯತೆ ====
ಫೇಸ್‍ಬುಕ್‌ನ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸಲು ಮತ್ತು [[ದತ್ತಾಂಶ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ]]ಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವಾರು ಆಸಕ್ತಿಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು.&lt;ref name=&quot;cgcs&quot;&gt;{{cite news|accessdate=2008-05-06|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/02/22/AR2008022202630.html|title=What Facebook Knows That You Don't|work=[[The Washington Post]]|date=2008-02-23|author=Rampell, Catherine|page=A15}}&lt;/ref&gt; ಇಬ್ಬರು [[MIT]] ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ನಾಲ್ಕು ಶಾಲೆಗಳಿಂದ ([[MIT]], [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[Oklahoma ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], ಮತ್ತು [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]) ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಮೇಲಿನ ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆಯ ಸಲುವಾಗಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ [[shell script]]ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸುಮಾರು 70,000 ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು 2008ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 14 ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;jonessoltren&quot;&gt;{{cite paper | author=Jones, Harvey; Soltren, José Hiram| title=Facebook: Threats to Privacy |year=2005 | url=http://www.swiss.ai.mit.edu/6095/student-papers/fall05-papers/facebook.pdf|publisher=[[Massachusetts Institute of Technology]]|accessdate=2008-04-30|format=PDF}} ([[ಪಿಡಿಎಫ್‌]])&lt;/ref&gt; 2008ರ ಮೇನಲ್ಲಿ ರುಜುವಾತುಪಡಿಸಿದಂತೆ ದತ್ತಾಂಶ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಹಾಗೆಯೇ ಊಳಿದುಕೊಂಡವು, ದ್ವೇಷದ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಬಳಕೆದಾರರ ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರ ವಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಕದಿಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು [[BBC]]ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ &quot;[[ಕ್ಲಿಕ್‌]]&quot; ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/click_online/7375772.stm | title=Identity 'at risk' on Facebook | publisher=BBC | date=2008-05-01 | accessdate=2008-05-01 }}&lt;/ref&gt;

ಗೋಪ್ಯತಾ ತತ್ವ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ತಾಣದ ಗೋಪ್ಯತಾ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು, ಇದು &quot;ನಿಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ನಾವು ಯಾವುದೇ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲದಂತೆ ವಾರ್ತಾಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಅಂತರಜಾಲ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬ್ಲಾಗುಗಳು, ತ್ವರಿತ ಮಾಹಿತಿ ಸೇವೆಗಳು, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ವೇದಿಕೆಯ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಮತ್ತು ಇತರ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಇತರ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ನಿಮ್ಮ ಬಗೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಳಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.&lt;ref name=&quot;privacypolicy&quot;&gt;{{cite web| url=http://www.facebook.com/policy.php| title=Facebook Privacy Policy|publisher=Facebook| date=2007-08-12| accessdate=2008-05-06}}&lt;/ref&gt; &quot;ನಾವು ಗೌರವಯುತವಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊದಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಓಳಗೊಂಡಂತೆ ನಿಮ್ಮ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮೂರನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಡನೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು&quot; ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬಳಕೆದಾರರ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇನ್ನೊಂದು ಟಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-06-28|url=http://www.gwhatchet.com/home/index.cfm?event=displayArticle&amp;ustory_id=65d53002-d568-4511-ade8-0d40866e6406|title=Employers, marketers and parents accessing Facebook database|work=[[GW Hatchet]]|date=2005-11-14|author=Roper, Eric|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217154347/http://www.gwhatchet.com/home/index.cfm?event=displayArticle&amp;ustory_id=65d53002-d568-4511-ade8-0d40866e6406|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &quot;ನಾವು ಯಾವತ್ತಿಗೂ ನಮ್ಮ ಬಳಕೆದಾರರ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಮೂರನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ, ನಮಗೆ ಆ ಉದ್ಧೇಶವಿರಲಿಲ್ಲ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿ [[ಕ್ರಿಸ್‌ ಹ್ಯೂಗಸ್‌]]ನಿಂದ ಈ ವಿಷಯವು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;informer&quot;&gt;{{cite news | first=Chris | last=Peterson | title=Who's Reading Your Facebook? | work=[[The Virginia Informer]] | date=2006-02-13}}&lt;/ref&gt;

ಬಳಕೆದಾರರ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೂಡ ತಲ್ಲಣಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಮೊದಲು, ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮ ಖಾತೆಯನ್ನು &quot;ನಿಷ್ಕ್ರೀಯಗೊಳಿಸಲು&quot; ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ಹೆಚ್ಚು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಬಳಕೆದಾರರು ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿಯು ಜಾಲತಾಣದ [[ಸರ್ವರು]]ಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಿತ್ತು.
&quot;ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜೀವನದ ದಿನಗಳಿಂದ ಇರುವ ಮುಜುಗರದ ಮತ್ತು ಅತೀ-ವಯಕ್ತಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು, ಮುಂದೆ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸೇರಿದ ನಂತರ ಮಾಲಿಕರಿಂದ ಅವುಗಳು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ&quot; ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅಳಿಸಿಹಾಕಲು ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ತಮ್ಮ ಖಾತೆಯನ್ನು ಖಾಯಂ ಆಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕಾಗಿ ಬಂದ ಹಲವಾರು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-15|url=http://writ.news.findlaw.com/ramasastry/20080229.html|title=On Facebook Forever? Why the Networking Site was Right to Change its Deletion Policies, And Why Its Current Policies Still Pose Privacy Risks |publisher=[[FindLaw]]|date=2008-02-29|author=Ramasastry, Anita }}&lt;/ref&gt;  ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ತನ್ನ ಖಾತೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ನೀತಿಯನ್ನು 2008ರ ಪೆಬ್ರುವರಿ 29ರಂದು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿತು, ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಖಾತೆಯನ್ನು ಖಾಯಂ ಆಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಲ್ಲಿ ಜಾಲತಾಣಕ್ಕೆ ಮನವಿಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-15|url=http://www.facebook.com/help.php?page=9|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070830164535/http://www.facebook.com/help.php?page=9|archivedate=2007-08-30|title=Privacy and Security |publisher=Facebook via Internet Archive}}&lt;/ref&gt; 2009ರ ಮೇ 7ರಂದು, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಒಂದು ಬಗ್‌ ಬಳಕೆದಾರರ ವಯಕ್ತಿಕ ಈ-ಮೇಲ್‌ ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]] ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು. &quot;ಈ ವಿಷಯ ನಮಗೆ ವರಧಿಯಾದ ಒಂದು ಘಂಟೆಯ ಓಳಗೆ&quot; ಆ ಬಗ್‌ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2009-05-07|url=http://gadgetwise.blogs.nytimes.com/2009/05/07/a-facebook-bug-revealed-personal-e-mail-addresses/|title=A Facebook &quot;Bug&quot; Revealed Personal E-mail Addresses |publisher=[[New York Times]]|date=2009-05-07|author=Richmond, Rita }}&lt;/ref&gt;

ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಕೆನಡಾದ ಹಲವಾರು ಖಾಸಗಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತ &quot;ಬಳಕೆದಾರರ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರವೂ ಅವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕದೇ ಮತ್ತು ಚಂದಾದಾರರಿಗೆ ಗೊಂದಲದ ಮತ್ತು ಅಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ&quot; ಎಂಬ ವಿಷಯವು 2009ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, [[ಕೆನಡಾದ ಖಾಸಗೀ ಆಯೋಗ]]ದಿಂದ ಬೇಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತು. &quot;ಈ ವಿವಾದವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಆಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ&quot; ಎಂದು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಖಾಸಗಿ ಅಧಿಕಾರಿ [[ಕ್ರಿಸ್‌ ಕೆಲ್ಲಿ]] ಹೇಳಿದ್ದರು. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುನರ್‌ವಿಮರ್ಶೆ ಮತ್ತು ಸುದಾರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ CPCಯು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ಗೆ 30 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಕೆನಡಾದ ಲಿಖಿತ ಶಾಸನಗಳಿಗೆ ಸಹಕರಿಸದಿದ್ದರೆ ಈ ವಿವಾದವನ್ನು ಫೆಡರಲ್‌ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಸಾದ್ಯತೆಗಳಿದ್ದವು.&lt;ref name=&quot;BBCCanLaw&quot;&gt;{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/8155367.stm|title=Facebook 'breaches Canadian law' |date=2009-07-17|publisher=BBC News Online|accessdate=2009-07-18}}&lt;/ref&gt;

==== ಪ್ರೌಢ ವಯಸ್ಕರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳು ====
[[ವಿನ್ಸೆಂಟ್‌ ನಿಕೋಲ್ಸ್‌]]ನ [[ರೋಮನ್‌ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್‌]][[ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್‌ ಆಪ್‌ ವೆಸ್ಟ್‌ ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌]], ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್‌ ಬಿಷೆಪ್‌,ಪ್ರೌಢ ವಯಸ್ಕರು [[ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ]]ಗೆ ಮುಂದಾಗಬಹುದೆಂದು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳಿಸಿದರು. ನಿಕೋಲ್ಸ್‌ ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು [[ಆಪ್ತಸಂಬಂಧಗಳ]]ನ್ನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಬಲ್ಲದು ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿಯಿಲ್ಲದ [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ]]ನ್ನು ಪ್ರೌಡರು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite news | first=Jonathan | last=Wynne-Jones | coauthors= | authorlink= | title=Facebook and MySpace can lead children to commit suicide, warns Archbishop Nichols | date=2009-08-01 | publisher= | url=http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/religion/5956719/Facebook-and-MySpace-can-lead-children-to-commit-suicide-warns-Archbishop-Nichols.html | work=Daily Telegraph | pages= | accessdate=2009-08-21 | language= | archive-date=2009-08-26 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090826094541/http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/religion/5956719/Facebook-and-MySpace-can-lead-children-to-commit-suicide-warns-Archbishop-Nichols.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==== ಫ್ರೊ-ಮಾಫಿಯಾ ಗ್ರೂಪ್ಸ್‌‍ ಕೇಸ್‌ ====
[[ಇಟಾಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೊ-[[ಮಾಫಿಯಾ]] ಗ್ರೂಪ್‌&lt;ref&gt;[http://www.facebook.com/srch.php?q=bernardo++provenzano&amp;amp;k=200000010#/group.php?gid=38328116025 ಸಮ್‌ ಆಪ್‌ ದ ಪ್ರೊ-ಮಾಫಿಯಾ ಗ್ರೂಪ್ಸ್‌]; ಒನ್‌ ಆಪ್‌ ದೆಮ್‌ ಕ್ಲೈಮ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ [[ಬರ್ನಾರ್ಡೊ ಪ್ರೊವೆನ್ಜ್‌’]] ಸ್‌ ಸೈಂಥ್‌ವುಡ್‌.&lt;/ref&gt; ಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಇದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.france24.com/en/20090109-anger-mafia-groups-facebook-internet-italy | title=Anger at pro-Mafia groups on Facebook | date=2009-01-09 | accessdate=2009-02-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090906152054/http://www.france24.com/en/20090109-anger-mafia-groups-facebook-internet-italy|archivedate=2009-09-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.iht.com/articles/2009/01/20/europe/mafia.1-411653.php| title=Italian authorities wary of Facebook tributes to Mafia | date=2009-01-20 | accessdate=2009-02-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090123032250/http://www.iht.com/articles/2009/01/20/europe/mafia.1-411653.php|archivedate=2009-01-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.webpronews.com/topnews/2009/01/12/italy-troubled-over-mafia-on-facebook | title=Italy Troubled Over Mafia On Facebook | date=2009-01-12 | accessdate=2009-02-14 | archive-date=2009-09-06 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090906112636/http://www.webpronews.com/topnews/2009/01/12/italy-troubled-over-mafia-on-facebook | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಅಲ್ಲದೆ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601204&amp;sid=aTVfRMcum1Qk | title=Italy Debates Law That May Block Access to Facebook | date=2009-02-11 | accessdate=2009-02-14}}&lt;/ref&gt;. ಅಲ್ಲದೆ ತಕ್ಷಣ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಕಾನೂನು [[ISP]]ಯು ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸದಂತೆ ತಡೆಹಾಕಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಅಂತಹ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಅಂತಹ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು [[ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್‌]]ಗಳನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಅಪರಾದ ಮಾತುಕತೆ]] [[ಕ್ಷಮಾಯಾಚನೆ]] ಅಥವಾ [[ಅಪರಾದ]]ಕ್ಕೆ ಕುಮ್ಮಕ್ಕು ಕೊಡುವಂತಹ ವಿಷಯಗಳು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬದರೆ ಅಂತವುಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗುವುದು.

ಫೆಬ್ರುವರಿ 5,2008ರಂದು ಸೆನೆಟ್‌ ಒಂದು ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡದಂತೆ&lt;ref&gt;{{it}} [http://mobile.senato.it/japp/bgt/showdoc/frame.jsp?tipodoc=Emend&amp;amp;leg=16&amp;amp;id=391198&amp;amp;idoggetto=413875 ಪಠ್ಯವು ಸೆನಾಟೆಯಿಂದ ಅಂಗೀಕೃತವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090415212815/http://mobile.senato.it/japp/bgt/showdoc/frame.jsp?tipodoc=Emend&amp;leg=16&amp;id=391198&amp;idoggetto=413875 |date=2009-04-15 }}&lt;/ref&gt; ಚೆಂಬರ್‌ ಆಪ್‌ ಡೆಪ್ಯೂಟೀಸ್‌ ಇಂದ ಅದು ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಲಾಯಿತು.

ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಮತ್ತು ಇನ್ನೀತರ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌, [[ಗೂಗಲ್‌]] ಕೂಡಾ ಸೇರಿ&lt;ref&gt;{{cite web| url=http://www.networkworld.com/news/2009/021309-google-criticizes-italian-internet.html| title=Google criticizes Italian Internet legislation| date=2009-02-13| accessdate=2009-02-14| archive-date=2009-02-18| archive-url=https://web.archive.org/web/20090218234813/http://www.networkworld.com/news/2009/021309-google-criticizes-italian-internet.html| url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಎಲ್ಲವೂ ಈ ಅಮೆಂಡ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಅನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದವು. ಇದು ಯಾವ ಕಾನೂನನ್ನೂ ದುರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದ ಬಳಕೆದಾರರ [[ವಾಕ್‌ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]]ದ ವಿರುದ್ಧ ಎಂದು ಅವು ಹೇಳಿದವು.

==== ಫಿಶಿಂಗ್‌ ====
2009ರ ಮೇನಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಫೆಸ್‌ಬುಕ್‌ಬಳಕೆದಾರರು [[ರಷ್ಯದ]] ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರಿನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವವರಿಂದ [[ಲಾಟ್ವಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಚೈನಾದ]] ಸರ್ವರ್‌ಗಳಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕ [[ಫಿಶಿಂಗ್‌]] ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಿಂದ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದರು, ಇದು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಖಾತೆಗಳು ಅಪಹರಣಕ್ಕೊಳಗಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://facebook.of-cour.se/2009/05/19/phishing-attacks-on-facebook-afoiru-arepsat-bestsat-bestspacebe-brungaat-indigolinebe-kirgoat-nutpicat-picobandbe-ponbonim-redbuddybe-redfriendbe-sweeterbe-et-al/ | title=Phishing attacks on Facebook | date=2009-05-19 | accessdate=2009-05-24 | archive-date=2009-05-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090527084001/http://facebook.of-cour.se/2009/05/19/phishing-attacks-on-facebook-afoiru-arepsat-bestsat-bestspacebe-brungaat-indigolinebe-kirgoat-nutpicat-picobandbe-ponbonim-redbuddybe-redfriendbe-sweeterbe-et-al/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಈ ವಿಶಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿಳಂಬದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಆ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸುಮ್ಮನೆ ಈ ಆಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ಅನ್ನು ಟೀಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು

==== ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ ಖಂಡನಾ ಗುಂಪುಗಳು ====
[[JIDF]],[[ಯಹೂದ್ಯರನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸು]]ವ ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಂಘಟನೆ ತನ್ನ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ
[[ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಖಂಡನೆಯ]] ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಿದ್ಧರಿಂದ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ಅನ್ನು ಟೀಕೆ ಮಾಡಿತ್ತು, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ಅನ್ನು ಭಂಗ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ JIDFನ ಸ್ಥಾಪಕ TOS. ಡೇವಿಡ್‌ ಆ‍ಯ್ಪಲ್‌ಟ್ರೀ &quot;ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಖಂಡನೆಯು ಒಂದು ದ್ವೇಷದ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಯಹೂದ್ಯರನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವಿಕೆ&quot; ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/technology/8097979.stm ದಿ ರೈಸ್‌ ಆಪ್‌ ಹೇಟ್‌ 2.0]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.thejidf.org/2008/10/letter-to-facebook-regarding-illegal.html ಜೆಐಡಿಎಫ್‌ ಪತ್ರವೂ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರ ಅಂಶವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತದೆ ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.thejidf.org/2009/05/holocaust-denial-on-facebook-is-just.html ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಲೊಕಾಸ್ಟ್‌ ಡೇನಿಯಲ್‌ ಐಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

ಪ್ರಖ್ಯಾತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬ್ಲಾಗರ್‌ಗಳು ಕೂಡ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ಅನ್ನು ವಿಮರ್ಶೆಮಾಡಲು ಜೊತೆ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದರು. [[ಮಾರ್ಕ್‌ ಕ್ಯುಬನ್‌]]ನ ಸಹೋದರ ಹಾಗು [[ಡಲ್ಲಾಸ್‌ ಮೇವರಿಕ್ಸ್‌]]ನ ಮಾಲಿಕರಾದ ಬ್ರಿಯಾನ್‌ ಕ್ಯುಬನ್‌, ತನ್ನ ಬ್ಲಾಗ್‌ ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, &quot;ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ ನಿರಾಕರಣೆಮಾಡುವುದು ಅಸಹ್ಯವಾದುದು ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನ&quot; ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ CEO [[ಮಾರ್ಕ್‌‍ ಜ್ಯೂಕರ್‌‍ಬರ್ಗ್]]ನಿಗೆ ಈ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.briancuban.com/facebook-holocaust-denial-should-be-discussed-openly/ |title=ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌: ಹೊಲೊಕಾಸ್ಟ್‌ ಡೇನಿಯಲ್‌ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ |access-date=2009-12-07 |archive-date=2009-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090716233857/http://www.briancuban.com/facebook-holocaust-denial-should-be-discussed-openly/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.briancuban.com/open-letter-to-facebook-ceo-mark-zuckerberg/ |title=ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಸಿಇಓ ಮಾರ್ಕ್‌ ಜುಕರ್ಬಗ್‌ಗೆ ಪತ್ರವನ್ನು ತೆರೆಯಿರಿ |access-date=2009-12-07 |archive-date=2009-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091113171009/http://www.briancuban.com/open-letter-to-facebook-ceo-mark-zuckerberg/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[Techcrunch]]ನ CEO [[ಮೈಕೆಲ್‌ ಅರಿಂಗ್‌ಟನ್‌]] ಅವರು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಹಟಮಾರಿತನದ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕದಿರುವುದು ತಪ್ಪು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;[http://www.techcrunch.com/2009/05/12/facebook-remains-stubbornly-proud-of-position-on-holocaust-denial/ ಹೊಲೊಕಾಸ್ಟ್‌ ಡೆನಿಯಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಪಟ್ಟುಬಿಡದ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ]&lt;/ref&gt;

=== ಲ್ಯಾಮ್‌ಬುಕ್‌ ===
ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಬಳಕೆದಾರರು ಇತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಸಾರ ತಾಣಗಳಿಂದ ಮೋಜಿನ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ನಮೂದಿಸಬಹುದಾದ ಬ್ಲಾಗ್‌ನ ರೀತಿಯ ಈ [[ಲ್ಯಾಮ್‌ಬುಕ್‌]]ಅನ್ನು ಎಪ್ರಿಲ್‌ 2009ರಲ್ಲಿ, ಇಬ್ಬರು ಆಸ್ಟಿನ್‌ನ ಗ್ರಾಫಿಕ್‌ ಡಿಸೈನರುಗಳು ರಚಿಸಿದರು. ಈ ತಾಣವು ಒಂದು ದಿನಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ ಸರಿಸುಮಾರು ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್‌ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ثطن{{Citation needed|date=October 2009}}

== ದಾವೆ ಹಾಕುವುದು ==
=== ಕನೆಕ್ಟ್ ಯು ===
{{Main|Criticism of Facebook#Connectu.com lawsuit}}
2004ರಲ್ಲಿ ಕನೆಕ್ಟ್ ಯು (ConnectU) ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಜ್ಯೂಕರ್‌ಬರ್ಗ್‌‌‍ನ ಸಹಪಾಠಿಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಕಲುಮಾಡಿ&lt;ref name=&quot;globe&quot;&gt;{{cite news|title=Facebook, ConnectU settle dispute:Case an intellectual property kerfuffle|url=http://www.boston.com/business/technology/articles/2008/06/27/facebook_connectu_settle_dispute/|author=Michael Levenson|publisher=Boston Globe|date=2008-06-27|accessdate=2009-03-23}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ತಮಗೆ ಸೇರಿದ [[ಸೋರ್ಸ್‌‍ ಕೋಡ್‌‍]] ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಫೆಸ್‌ಬುಕ್‌ ಸೈಟ್‌ ಅನ್ನು ತಮಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ [[ಮೌಖಿಕ ಒಪ್ಪಂದ]]ವನ್ನು ಜ್ಯೂಕರ್‌ಬರ್ಗ್‌‍ ಮುರಿದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಫೆಸ್‌ಬುಕ್ ವಿರುದ್ಧ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೂಡಿದರು.&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{cite news | first=Luke | last=O'Brien | url=http://www.02138mag.com/magazine/article/1724.html | title=Poking Facebook | work=[[02138]] | date=November/December 2007 | page=66 | accessdate=2008-06-26 | archive-date=2019-02-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190220230053/http://www.02138mag.com/magazine/article/1724.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Crimson&quot;&gt;{{cite news | first=Timothy J. | last=McGinn |url=http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=513007| archiveurl=https://web.archive.org/web/20070815192011/http://www.thecrimson.com/article.aspx?ref=513007 | title=Lawsuit Threatens To Close Facebook | work=[[Harvard Crimson]] | date=2004-09-13|archivedate=2004-09-13|accessdate=2008-03-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Princetonian&quot;&gt;{{cite news | accessdate=2008-03-08 | first=Alexander | last=Maugeri | url=http://www.dailyprincetonian.com/archives/2004/09/20/news/10767.shtml | title=TheFacebook.com faces lawsuit | work=[[The Daily Princetonian]] | date=2004-09-20 | archiveurl=https://archive.today/20120724125832/http://www.dailyprincetonian.com/2004/09/20/10767/ | archivedate=2012-07-24 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Facebook in court over ownership&quot;&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-15|url=https://www.theguardian.com/media/2007/jul/25/digitalmedia.usnews|title=Facebook in court over ownership |work=[[The Guardian]]|date=2007-07-25|author=Tryhorn, Chris }}&lt;/ref&gt; 2008ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಗಡಗಳು ರಹಸ್ಯವಾದ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ರಾಜಿಯಾದವು.&lt;ref name=&quot;nytb&quot;&gt;{{cite news|publisher=New York Times|url=http://bits.blogs.nytimes.com/2008/06/26/judge-ends-facebooks-feud-with-connectu/index.html|date=2008-06-28| title=Judge Ends Facebook’s Feud With ConnectU|author=Brad Stone|accessdate=2009-03-23}}&lt;/ref&gt; ಫೆಸ್‌ಬುಕ್‌ ಮೂದಲು ಆದ ಮಾತುಕಥೆಯ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಹಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರು 2008ರಲ್ಲಿ ರಾಜಿಯನ್ನು ವಜಾಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನ ಯಶಸ್ಸಾಗಲ್ಲಿಲ್ಲಾ.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-03-15|url=http://www.livemint.com/2008/03/11000507/Getting-the-startup-documenta.html|title=Getting the start-up documentation right |work=[[The Wall Street Journal]]|date=2008-03-11|author=Jagadeesh, Namitha }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.wired.com/techbiz/startups/news/2007/10/facebook_future|title=Facebook Got Its $15 Billion Valuation — Now What?|accessdate=2008-07-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.marketwatch.com/news/story/internal-facebook-valuation-points-strategic/story.aspx?guid=E0ED3368-7496-4854-8440-6DB6FFDBA4A8&amp;dist=SecEditorsPicks|
title=Internal Facebook valuation points to strategic merit – Valuation is far below the $15 billion cited at time of Microsoft investment|accessdate=2008-07-07|publisher=Wall Street Journal}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bizreport.com/2007/07/advertisers_disappointed_with_facebooks_ctr.html|title=Advertisers disappointed with Facebook's CTR|accessdate=2008-07-07|archive-date=2013-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20130712033039/http://www.bizreport.com/2007/07/advertisers_disappointed_with_facebooks_ctr.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://blogs.wsj.com/law/2008/06/27/facebook-wins-connectu-appeal-blames-fee-dispute/|publisher=Wall Street Journal|date=June 27, 2008|title=Facebook Wins ConnectU Appeal, Blames Fee Dispute|author=Dan Slater|accessdate=2009-03-23|archive-date=2018-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20181211181833/https://blogs.wsj.com/law/2008/06/27/facebook-wins-connectu-appeal-blames-fee-dispute/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ರಹಸ್ಯ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ConnectU ಪ್ರತಿನಿಧಿಯ ಮಾತಿಗೆ ಲಕ್ಷಕೊಡದೆ 65 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ನ್ನು ಫೈಸಲು ಇತ್ಯರ್ಥ ಹಣ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ ವ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2009-02-10|url=http://www.law.com/jsp/ca/PubArticleCA.jsp?id=1202428139731|title=Quinn Spills Value of Facebook Deal|work=[[The Recorder]]|date=2009-02-10|author=Zusha Elinson|archive-date=2009-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090214014113/http://law.com/jsp/ca/PubArticleCA.jsp?id=1202428139731|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== StudiVZ ===
{{date|2008-07-18}}StudiVZ ತನ್ನ ಮುಖಮುದ್ರೆಯನ್ನು, ಸ್ಪರ್ಶ, ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಕಲು ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಫೆಸ್‌ಬುಕ್‌ [[StudiVZ]] ವಿರುದ್ಧ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯದ ಫೆಡರಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ದಾವೆಯನ್ನು ಹೂಡಿತು. StudiVZ ಈ ಹಕ್ಕುಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿತು [[ಘೋಷಣಾತ್ಮಕ ತೀರ್ಪಿ]]ಗಾಗಿ [[ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟುಗ್ರಾಟ್]] ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲದ ಮೂರೆ ಹೋಯಿತು.&lt;ref&gt;[http://www.reuters.com/article/internetNews/idUSN2034220420080720 .reuters.com, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಅರ್ಹತೆಯಿಲ್ಲದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಿರುವುದರಿಂದ ಜರ್ಮನ್‌ ಜಾಲತಾಣವು ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದೆ]&lt;/ref&gt; 
{{date|2009-09-10}}StudiVZ ಫೆಸ್‌ಬುಕ್‌ಗೆ ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸದ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿ ಮಾಡುವ ಮುಖಾಂತರ ಇಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಜ್ಯ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಎರಡು ಕಂಪನಿಗಳು ಮೂದಲಿನಂತೆಯೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://uk.techcrunch.com/2009/09/10/facebook-and-studivz-end-legal-dispute/ |title=TechCrunch.com, &quot;ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಟುಡಿವಿಜ್‌ಗಳ ಕಾನೂನು ವಿವಾದ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿವೆ&quot; |access-date=2009-12-07 |archive-date=2009-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091008005908/http://uk.techcrunch.com/2009/09/10/facebook-and-studivz-end-legal-dispute/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== ಗ್ರಾನ್ಟ್ ರಾಫೆಲ್ ===
ಗೋಪ್ಯತೆಗೆ ಭಂಗತಂದ ಮತ್ತು ಮಿಥ್ಯಾರೋಪ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ ಗ್ರಾನ್ಟ್ ರಾಪೆಲ್‌ GBP £22,000 (ಅಂದು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ವಿನಿಮಯ ದರ, ಸರಿಸುಮಾರು USD $43,೭೦೦) ದಂಡ ತೆರಬೇಕೆಂದು ಲಂಡನ್‌ನ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ 2008ರ ಜುಲೈ 24ರಂದು ಆದೇಶನೀಡಿತು. 2000ರಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದ ಎನ್ನಲಾಗುವ ತನ್ನ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿನ ಹಳೆಯ ಸ್ನೇಹಿತ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಹವರ್ತಿ ಮ್ಯಾಥ್ಯು ಫ್ರಿಸ್ಟ್‌ನ ಕುರಿತಂತೆ ರಾಫೆಲ್ ನಕಲಿ ಫೆಸ್‌ಬುಕ್‌ ಫೇಜ್‌ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದ. ಒಂದು ನಕಲಿ ಪುಟವು, Firsht ಒಬ್ಬ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗೆ ಅರ್ಹನಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಹಕ್ಕಿನಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಮೀರಿ ಸೋಶಿಯಲ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್ ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅತಿಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವವರ [[ಗೋಪ್ಯತೆಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆ]] ಮತ್ತು [[ಮಾನನಷ್ಟ]] ಮೂಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಹಾಕಿ ಯಶಸ್ಸುಕಂಡ ಮೂದಲ ವ್ಯಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/uk/2008/jul/25/law.facebook ಲಿಬೆಲ್‌: ಹೈಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಷ್ಟಪರಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಮಾಜಿ-ಸ್ನೇಹಿತನ ಪ್ರತಿಕಾರದ ಬೆಲೆ £22,೦೦೦ಯಾಗಿದೆ | ಯುಕೆ ನ್ಯೂಸ್‌ | ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌]. ಅಗಸ್ಟ್ 13, 2008ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/7523128.stm ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್‌ | ಯುಕೆ | ತಪ್ಪು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ ಅನ್ನು ಪಾವತಿಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದೆ]. ಆಗಸ್ಟ್ 13, 2008ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.thisislondon.co.uk/news/article-23520507-details/Businessman+awarded+22,000+in+landmark+libel+ruling+over+malicious+fake+Facebook+profile/article.do ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಅವಾರ್ಡೆಡ್‌ £22,000 ಇನ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಮಾರ್ಕ್‌ ಲಿಬೆಲ್‌ ರೂಲಿಂಗ್‌ ಓವರ್‌ ಮಾಲ್ಸಿಯಸ್‌ ಫೇಕ್‌ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌| ನ್ಯೂಸ್‌ |ದಿಸ್‌ ಈಸ್‌ ಲಂಡನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090323171713/http://www.thisislondon.co.uk/news/article-23520507-details/Businessman+awarded+22,000+in+landmark+libel+ruling+over+malicious+fake+Facebook+profile/article.do |date=2009-03-23 }}. ಆಗಸ್ಟ್ 13, 2008ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://news.sky.com/skynews/Home/Technology/Facebook-Libel-Case-Won-In-High-Court-By-Mathew-Firsht-Against-His-Former-Friend-Grant-Raphael/Article/200807415052473?f=rss ಹೈಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಫರ್ಸ್ಟ್‌ ಅವರ ತನ್ನ ಮಾಜಿ ಗೆಳೆಯ ಗ್ರಾಂಟ್‌ ರಾಫೆಲ್‌ ವಿರುದ್ಧದ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಮಾನನಷ್ಟ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಜಯಗಳಿಸಿದೆ | ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ| ಸ್ಕೈ ನ್ಯೂಸ್‌]. ಅಗಸ್ಟ್ 13, 2008ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20080802032101/http://www.iht.com/articles/ap/2008/07/24/europe/EU-Britain-Facebook-Damages.php ನಷ್ಟಪರಿಹಾರದಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ಬಲಿಪಶು ವ್ಯಕ್ತಿವಿವರ ಸಾವಿರಾರು ಜಯಗಳಿಸಿದೆ-ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌ ಟ್ರಿಬ್ಯುನೆ]. ಆಗಸ್ಟ್ 13, 2008ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/2453538/Businessman-awarded-and16322,000-damages-over-fake-Facebook-site.html ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಅವಾರ್ಡೆಡ್‌ £22,000 ಡ್ಯಾಮೇಜಸ್‌ ಓವರ್‌ ಫೇಕ್‌ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಸೈಟ್‌-ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220093437/http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/2453538/Businessman-awarded-and16322,000-damages-over-fake-Facebook-site.html |date=2009-02-20 }}. ಆಗಸ್ಟ್ 13, 2008ರಲ್ಲಿ ಮರು ಸಂಪಾದನೆ.&lt;/ref&gt;

=== ಆ‍ಯ್ಡಮ್‌ ಗಾರ್ಬೇಜ್‌ ===
ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌, [[ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್‌]]ನ [[ಕೆನಡೀಯ]] ಆ‍ಯ್ಡಮ್‌ ಗಾರ್ಬೇಜ್‌ ಅವರ ವಿರುದ್ದದ ಸುಮಾರು 873 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಡಾಲರುಗಳ ಮೌಲ್ಯದ ಒಂದು ಕಾನೂನು ದಾವೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತ್ತು. [[ಶಿಶ್ನ ವೃದ್ಧೀಕರಣ]] ಮತ್ತು [[ಮರಿಜುವಾನಾ]] ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವಿವಿಧ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಿಂದ ಜಾಲತಾಣವನ್ನು ಗಾರ್ಬೇಜ್‌‍ ಸ್ಪ್ಯಾಮ್‌ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಗಾರ್ಬೇಜ್‌‌‍ ಅವರು ಅಟ್ಲಾಂಟೀಸ್‌ ಬ್ಲೂ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು‍.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.ctv.ca/servlet/ArticleNews/story/CTVNews/20081124/facebook_spam_081124/20081124?hub=TopStories|title=Facebook wins lawsuit against Montreal spammer|accessdate=2008-11-24|publisher=[[CTV.ca]]|archive-date=2009-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20090610033506/http://www.ctv.ca/servlet/ArticleNews/story/CTVNews/20081124/facebook_spam_081124/20081124?hub=TopStories|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== ಅಲೆಸ್ಸ್ಯಾಂಡ್ರೋ ಡೆಲ್‌ ಪಿಯರೋ ===
ನಕಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರವು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಮತ್ತು [[ನಾಜಿ]] [[ಪ್ರಚಾರ]] ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದ್ದುದರಿಂದ [[ಜುವೆಂಟಸ್‌]]ನ [[ಪುಟ್‌ಬಾಲ್‌ (ಸೊಕರ್)]] ಆಟಗಾರ [[ಅಲೆಸ್ಸ್ಯಾಂಡ್ರೋ ಡೆಲ್‌ ಪಿಯರೋ]] ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಮೇಲೆ ದಾವೆಯನ್ನು ಹೂಡಿದ್ದ, ಎಂದು 2009ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 2ರಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ನಕಲಿ ಖಾತೆಯೊಂದು ತನ್ನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಮತ್ತು ಆತನನ್ನು ನವ-ನಾಜಿ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದುದರಿಂದ ಇಟಲಿಯ ಪುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಆಟಗಾರ ದುಖಿ:ತನಾಗಿದ್ದ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು. ಡೆಲ್ ಪಿಯರೋ ತಾನು ಯಾವತ್ತಿಗೂ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನಿಡಿದ್ದನು.&lt;ref&gt;ಲೇಂಡನ್‌, ಜಾನ್‌ (2009-02-09). [http://www.theregister.co.uk/2009/02/09/del_piero_facebook_lawsuit/ ಫೂಟಿ ಸ್ಟಾರ್‌ ಸೂಸ್‌ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಓವರ್‌ ಫೇಕ್‌ ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್‌ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌]. [[ದಿ ರಿಜಿಸ್ಟಾರ್‌]]. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು 2009-07-20.&lt;/ref&gt;

=== ಜ್ಯಾಕ್ ಥಾಮ್ಸನ್‌ ===
{{See also|Jack Thompson (activist)#Facebook lawsuit}}
2009ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29ರಲ್ಲಿ, ಜ್ಯಾಕ್ ಥಾಮ್ಸನ್‌ ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಧಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಗೋಸ್ಕರ U.S. ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಫೇಸ್‌ಬು‌ಕ್‌ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ 40 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಡಾಲ‌ರುಗಳ ಕಾನೂನು ದಾವೆಯನ್ನು ಹೂಡಿದ್ದನು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಸಾರಕೇಂದ್ರಗಳ ತಾಣಗಳು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಬಳಕೆದಾರರಿಂದ ನೆಲೆಗೋಳಿಸಲಾದ ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅಂಚೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕದೆ ಆತನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದವು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದನು. 
ಹಲವಾರು ಪಂಗಡಗಳು ಅವನಿಗೆ ''ಮಹಾ ತೊಂದರೆ ಮತ್ತು ಯಾತನೆ'' ಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾದಿದ್ದವು ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳಿದ್ದನು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.goodgearguide.com.au/article/320607 |title=ಜಾಕ್‌ ಥಾಮ್ಪ್‌ಸನ್‌ ಸೂಸ್‌ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಫಾರ್ $40M |access-date=2009-12-07 |archive-date=2009-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091004083917/http://www.goodgearguide.com.au/article/320607 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ==

* [[ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ವಿಮರ್ಶೆ]] 
* [[ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಬೀಕಾನ್‌]]
* [[ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಲಕ್ಷಣಗಳು]]
* [[ಮೈಸ್ಪೇಸ್‌]]
* [[ಕೊನಾಮಿ ಕೋಡ್‌]]

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{reflist|colwidth=30em}}

== ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು ==

{{Spoken Wikipedia|Facebook.ogg|2009-08-15}}

{{Wiktionary|facebook}}
{{wikinewshas|news involving Facebook|
* [[n:Bloggers investigate social networking websites|Bloggers investigate social networking websites]]
* [[n:News services and World Wide Web companies increase Farsi services after Iranian presidential election|News services and World Wide Web companies increase Persian language services after Iranian presidential election]]
}}
{{Commons category|Facebook}}
* [http://www.facebook.com/ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ]
* [http://www.istrategylabs.com/2009-facebook-demographics-and-statistics-report-276-growth-in-35-54-year-old-users/ 2009 ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಡೆಮಾಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್‌ ಆ‍ಯ್‌‍೦ಡ್‌ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌ ರಿಪೋರ್ಟ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090625165338/http://www.istrategylabs.com/2009-facebook-demographics-and-statistics-report-276-growth-in-35-54-year-old-users/ |date=2009-06-25 }}
* [http://www.telegraph.co.uk/technology/facebook/ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌] ಬೈ ''[[ದಿ ಡೈಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್‌]]'' 
* [http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1904147,00.html ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್‌ ಡಿವೋರ್ಸ್‌: ಏರಿಂಗ್‌ ದ ಡರ್ಟಿ ಲಾಂಡ್ರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130826145617/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1904147,00.html |date=2013-08-26 }} ಬೈ ಬೆಲಿಂಡ ಲುಸ್ಕಾಂಬೆ, ''ಟೈಮ್‌ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌'' ,ಜೂನ್‌ 22 2009

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌]]
[[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಪೋರ್ನಿಯಾದ ಪಾಲೊ ಆಲ್ಟೊದಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಗಳು ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ]]
[[ವರ್ಗ:ಜಾಗತಿಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದಾಯ]]
[[ವರ್ಗ:ಅಂತರಜಾಲ ಸ್ವತ್ತುಗಳು 2004 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದವು.]]
[[ವರ್ಗ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತರಜಾಲ]]
[[ವರ್ಗ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ]]
[[ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]
[[ವರ್ಗ:ಜಾಲ 2.0]]
[[ವರ್ಗ:ಬ್ಲಾಗ್ ತಂತ್ರಾಂಶ]]
[[ವರ್ಗ:ಅನ್‌ಡ್ರಾಯಿಡ್‌ ತಂತ್ರಾಂಶ]]
[[ವರ್ಗ:ಐಪೋನ್‌ ಓಎಸ್‌ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್]]
[[ವರ್ಗ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ]]
[[ವರ್ಗ:ಬ್ಲಾಗ್ ಅತಿಥೇಯ ಸೇವೆ]]
[[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಕಂಪನಿಗಳು ಗೌಪ್ಯತೆಯಾಗಿ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.]]</text>
      <sha1>lx1b65tyjg4ms6swd12tyh7blxp28ui</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌ 2</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22095</id>
    <revision>
      <id>1373597</id>
      <parentid>1372020</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T12:29:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 5 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="228576" sha1="mjqdeg9dgfpj9h47auys964so98use8" xml:space="preserve">{{About|the film|the video game|Transformers: Revenge of the Fallen (video game)|the toy line|Transformers: Revenge of the Fallen (toy line)}}
{{Infobox film
| name           = Transformers: Revenge of the Fallen
| image          = TF2SteelPoster.jpg
| caption        = Theatrical release poster
| alt            =
| director       = [[Michael Bay]]
| producer       = [[Steven Spielberg]] (executive) &lt;br /&gt;[[Lorenzo di Bonaventura]] &lt;br /&gt;[[Ian Bryce]] &lt;br /&gt;[[Tom DeSanto]]&lt;br /&gt;[[Don Murphy]]
| writer =[[Roberto Orci]]&lt;br /&gt;[[Alex Kurtzman]]&lt;br /&gt;[[Ehren Kruger]]
| starring       = [[Shia LaBeouf]] &lt;br /&gt;[[Megan Fox]] &lt;br /&gt;[[Josh Duhamel]] &lt;br /&gt;[[Tyrese Gibson]]&lt;br /&gt;and [[John Turturro]] &lt;br /&gt;'''Voices''': &lt;br /&gt;[[Peter Cullen]] &lt;br /&gt;[[Hugo Weaving]] &lt;br /&gt;[[Mark Ryan (actor)|Mark Ryan]] &lt;br /&gt;[[Frank Welker]]&lt;br /&gt;[[Jess Harnell]]&lt;br /&gt;[[Charles Adler (voice actor)|Charlie Adler]] &lt;br /&gt;[[Robert Foxworth]]&lt;br /&gt;[[Tony Todd]]&lt;br /&gt;[[Tom Kenny]]&lt;br /&gt;[[Grey DeLisle]]&lt;br /&gt;[[André Sogliuzzo]] &lt;br /&gt;[[Kevin Michael Richardson]] &lt;br /&gt;Calvin Wimmer
| music          = [[Steve Jablonsky]] &lt;br /&gt;[[Linkin Park]]
| cinematography = Ben Seresin
| editing        = [[Roger Barton]]&lt;br /&gt;[[Paul Rubell]]&lt;br /&gt;Joel Negron&lt;br /&gt;Thomas Muldoon
| studio         = [[Hasbro]]&lt;br /&gt;Di Bonaventura Pictures
| distributor    = [[DreamWorks|DreamWorks Pictures]]&lt;br /&gt;[[Paramount Pictures]]
| released       = '''United Kingdom and Republic of Ireland:'''&lt;br /&gt;June 19, 2009&lt;br /&gt;'''North America, Philippines, Australia and New Zealand:'''&lt;br /&gt;June 24, 2009
| runtime        = 150 minutes&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/website/Classified.nsf/ClassifiedWorks/CA2CAAEEF2A4116C802575D6004F36BE|title=Transformers - Revenge of the Fallen rated 12A by the BBFC|publisher=[[British Board of Film Classification|BBFC]]|date=2009-06-15|accessdate=2009-06-28|archive-date=2012-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20120417093752/http://www.bbfc.co.uk/website/Classified.nsf/ClassifiedWorks/CA2CAAEEF2A4116C802575D6004F36BE|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;!-- U.S. theatrical release: 149:44 --&gt;
| country        = United States
| language       = English
| budget         = $200 million
| gross          = $833,229,011&lt;!--Updated the accessdate in this reference when updating gross--&gt;&lt;ref name=&quot;budget&quot; /&gt;
| preceded_by    = ''[[Transformers (film)|Transformers]]''
| followed_by    =
}}


'''''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌:ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್'' ''' [[(2009)]], ಈ [[ಸಾಹಸ ಪ್ರಧಾನ]], [[ಕಲ್ಪಿತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ]] ಕತೆಯುಳ್ಳ [[ಅಮೇರಿಕಾ]]ದ ಸಿನೆಮಾವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದವರು [[ಮೈಕಲ್ ಬೇ]] ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ [[ಸ್ಟೀವನ್ ಸ್ಪೀಲ್ಬರ್ಗ್]]. ಇದು ''[[ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌]]'' (2007)ರ [[ಉತ್ತರಾರ್ಧ]]ವಾಗಿದ್ದು [[ಲೈವ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌ ಸರಣಿ|ಲೈವ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ [[''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌'' ಸರಣಿ]]]]ಯ ಎರಡನೇಯ ಸಿನೆಮಾವಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರದ ಕತೆಯು [[ಆಟೋಬೊಟ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್ಸ್]] ಮಧ್ಯ ನಡೆಯುವ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿ ಬಿದ್ದಿರುವ [[ಸ್ಯಾಮ್ ವಿಟ್ವಿಕ್ಕಿ]]([[ಶಾಯಾ ಲಬಾಫ್]])ಎನ್ನುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸುತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಈತನಿಗೆ ಸೈಬರ್ಟ್ರೋನಿಯನ್ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಸ್ವಪ್ನದರ್ಶನವಾಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ತುಂಬಾ ಕಾಲದಿಂದ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿ ಬಿದ್ದಿರುವ ತಮ್ಮ ನಾಯಕ[[ದ ಫಾಲನ್‌]]ನ ಆಜ್ಞೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್ಸ್ ಈತನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಫಾಲನ್‌ನನು ಪ್ರಥ್ವಿಯ ಮೇಲೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಳೆದುಹೋಗಿರುವ ಯಂತ್ರವನ್ನೊಂದನ್ನು ಹುಡುಕಿ, ಅದನ್ನು ಚಾಲನೆಗೊಳಿಸಿ, ಅದರಿಂದ [[ಎನರ್ಗೊನ್]] ಎಂಬ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಗ್ರಹದ ಮೇಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವರಾಶಿಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಯೋಜಿಸಿರುತ್ತಾನೆ.

ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಅಂತಿಮ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೇ ಯು [[ಅಮೇರಿಕಾದ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕೂಟ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಕ್ರೀನ್ ನಟರ ಕೂಟ]]ಗಳ ಮುಷ್ಕರದಿಂದ ಇಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟರೂ ಕೂಡ ಆತನ ಬರಹಗಾರರಾದ [[ರೋಬರ್ಟೋ ‍ಓರ್ಸಿ]], [[ಅಲೆಕ್ಸ್ ಕರ್ಜಮನ್]] ಮತ್ತು ಸರಣಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ [[ಎಹ್ರೆನ್ ಕ್ರುಗರ್]] ಇವರುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ [[ಮುನ್ನೋಟ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌]]ಗಳ ಮೂಲಕ ನಿಗದಿತ ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಮುಗಿಸಿದ. ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಮೇನಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 2008ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌:ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್‌''  ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ &quot;ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು&quot; ದೊರೆತರೂ ಕೂಡ ಬುಧವಾರದ ಮೊದಲ ದಿನದ ಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪಾದಿಸಿ [[ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಜಯಭೇರಿಯನ್ನು ಬಾರಿಸಿತು. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ 62 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚಾದ್ಯಂತ ಸರಿ ಸುಮಾರು 100 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಿತು. ಈ ಸಿನೆಮಾ [[ದಿ ಡಾರ್ಕ್ ನೈಟ್ಸ್]] ಸಿನೆಮಾದ ನಂತರ ಎರಡನೆಯ ದಿನದ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಸಂಪಾದನೆ '''(67.8 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್)'''  ಗಳಿಸಿದ ಚಿತ್ರವೂ ಆಗಿದೆ.  ಸಧ್ಯದ ಮಟ್ಟಿಗೆ 2009ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಪ್ರಪಂಚಾದ್ಯಂತದ ಸಿನೆಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಸಂಪಾದನೆ ಗಳಿಸಿದ ಮೂರನೆಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು ([[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಮತ್ತು ಹಾಫ್ ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್]] ''ನಂತರದಲ್ಲಿ '' ), ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ 2009ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ಚಿತ್ರಗಳ ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಕೇವಲ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಒಳಗೆ ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ಲ ಸಿನೆಮಾಗಳ ಒಟ್ಟು ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಹಾಕಿತು. ಈ ಸಿನೆಮಾವನ್ನು ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಡಿವಿಡಿ ಮತ್ತು [[ಬ್ಲೂ ರೇ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 20,2009‍ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಿನಲ್ಲಿ 30 ನವೆಂಬರ್ 2009ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.


== ಕಥಾವಸ್ತು ==

ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಾಚಿನ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿ ಎನರ್ಗಾನ್ ಮೂಲವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಶೋಧಿಸುವ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿತ್ತು.  ಪ್ರೈಮ್ ರಾಜವಂಶ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವವರು, ಸನ್ ಹಾರವೆಸ್ಟರ್ ಯಂತ್ರಗಳ ಮುಖಾಂತರ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೀರಿ ಅದನ್ನು ಎನರ್ಗೊನ್ ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ಟ್ರೋನ್‌ಗಳ [[ಆಲ್ ಸ್ಪಾರ್ಕ್‌]]ನ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.    ಈ ಪ್ರೈಮ್‌ಗಳು ಜೀವರಾಶಿಯಿರುವ ಪ್ರಪಂಚಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಬಾರದೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಸಹಿತ, ಕ್ರಿ.ಪೂ.17,000ರಲ್ಲಿ [[ದ ಫಾಲ‍ನ್]] ಎನ್ನುವ ಸಹೋದರನನೊಬ್ಬ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸನ್ ಹಾರವೆಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ.  ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಉಳಿದ ಸಹೋದರರು ಪೃಥ್ವಿಯ ಮೇಲೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದಿರುವ ದ ಫಾಲನ್‌ನಿಂದ ಈ ಸನ್ ಹಾರವೆಸ್ಟರ್ ಚಲಾಯಿಸಲು ಬೇಕಾದ [[ಮಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಲೀಡರ್ ಶಿಪ್]] ಅನ್ನು ಬಚ್ಚಿಡಲು ತಮ್ಮ ಶರೀರವನ್ನು ಬಲಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ.


ಹಳೆಯ ಸಿನೆಮಾದ ಘಟನೆಗಳ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, [[ಆಪ್ಟಿಮಸ್ ಪ್ರೈಮ್‌]]ನು NEST ಎಂಬ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಮನುಷ್ಯರ ಸೇನೆ ಮತ್ತು [[ಆಟೊಬೊಟ್ಸ್‌‍]]([[ಆರ್ಕೀ]],[[ಕ್ರೊಮಿಯಾ]] [[ಎಲಿಟಾ ಒನ್]], [[ಸೈಡ್‌ಸ್ವೈಪ್]],[[ಜೊಲ್ಟ್]], ದ ಟ್ವಿನ್ಸ್ [[ಸ್ಕಿಡ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಮಡ್‌ಫ್ಲಾಪ್]] ಎಂಬ ಹೊಸಬರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ)ಗಳ ತಂಡವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬದುಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್‌ಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. [[ಶಾಂಘೈ]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಪ್ಟಿಮಸ್ ಮತ್ತು ಆತನ ತಂಡದವರು ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್‌‌ಗಳಾದ [[ಸೈಡ್ ವೇ]] ಮತ್ತು [[ಡೆಮೊಲೀಶರ್‌]]ರನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಯವನು &quot;ದ ಫಾಲ‍ನ್ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಲಿದ್ದಾನೆ&quot; ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿ ಅಸುನೀಗುತ್ತಾನೆ. ಇತ್ತ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್ ವಿಟ್ವಿಕ್ಕಿಗೆ ನಾಶವಾದ ಆಲ್‌ಸ್ಪಾರ್ಕಿನ ಸೀಳು ತುಂಡೊಂದು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆ ತುಂಡಿನ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಅದು ಆತನ ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ಟ್ರೋನಿಯನ್ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ತುಂಬತೊಡಗುತ್ತದೆ.  ಇದರ ಅಪಾಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಸ್ಯಾಮ್ ಆ ಸೀಳನ್ನು ತನ್ನ ಗರ್ಲ್ ಫ್ರೆಂಡ್ ಮೈಕಿಲಾಗೆ ವಹಿಸಿ, ಆಕೆ ಮತ್ತು [[ಬಂಬಲ್‌ಬೀ]]ಯನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟು ತಾನು ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.  ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹಿಂದಿರಿಗಿದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್ ಅನ್ಯಗ್ರಹ ಜೀವಿಗಳ ಪಿತೂರಿಯ ಜಾಲತಾಣವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಆತನ ಕಾಲೇಜ್ ರೂಮಿನ ಸಹಪಾಠಿ ಲಿಯೋ ಸ್ಪಿಟ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಲೈಂಗಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಅಲಿಸ್‌ಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.  ಅತ್ತ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್ [[ವೀಲಿ]] ಆ ಸೀಳು ತುಂಡನ್ನು ಕದಿಯಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಮೈಕಿಲಾಳಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.  ಸ್ಯಾಮ್ ಸೈಬರ್ಟ್ರೋನಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಕೆತಪ್ಪಿ ಬರೆಯಲು ತೊಡಗಿ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗೆ ಒಳಗಾಗಾಗಿ ಮೈಕಿಲಾಗೆ ಕಾಲ್ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆಕೆ ತಕ್ಷಣ ಅವನಿದ್ದಲ್ಲಿ ಹೊರಡುತ್ತಾಳೆ.


ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್ [[ಧ್ವನಿತರಂಗಗಳು]] ಆಮೇರಿಕಾದ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಭೇಧಿಸಿ ಸತ್ತಿರುವ ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್ ಲೀಡರ್ [[ಮೆಗಾಟ್ರೋನ್]] ಮತ್ತು ಆಲ್ ಸ್ಪಾರ್ಕಿನ ಸೀಳು ತುಂಡು ಇರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುತ್ತದೆ.  ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್ನರು ಆ ಸೀಳು ತುಂಡನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಅದರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮೇ‍ಗಾಟ್ರೋನ್‌ನನ್ನು ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾರಿ ನೆಮೆಸಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಸ್ಕ್ರೀಮ್ ಮತ್ತು ಆತನ ಮಾಸ್ಟರ್ ದ ಫಾಲನ್‌ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.   
ದ ಫಾಲನ್‌‌ನನು ಮೆಗಾಟ್ರೋನ್ ಮತ್ತು [[ಸ್ಟಾರ್‌ಸ್ಕ್ರೀಮ್‌]]ಗೆ ಮಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಲೀಡರ್ ಶಿಪ್ ಇರುವ ಸ್ಥಳದ ಪತ್ತೆಗಾಗಿ ಸ್ಯಾಮ್‌ನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೈಕಿಲಾ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗೆ ಬರುತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಸ್ಯಾಮ್‌ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಆಲಿಸ್ ತಾನು ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್ [[ಪ್ರಿಟೆಂಡರ್]] ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಬಯಲುಮಾಡಿ ಸ್ಯಾಮ್‌ನ ಮೇಲೆ ಧಾಳಿಮಾಡುತ್ತಾನೆ.   ಮೈಕಿಲಾ, ಸ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ಆತನ ರೂಮ್‌ಮೇಟ್ ಲಿಯೋ ಎಲ್ಲ ಸೇರಿ ಆಲಿಸ್‌‍ನನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಕಾರು ಚಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್ [[ಗ್ರಿಂಡರ್]] ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುತ್ತಾರೆ.  ಡಾಕ್ಟರ್ ಸ್ಯಾಮ್ ಎನ್ನುವ ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್ ಸ್ಯಾಮ್‌ನ ಮಿದುಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಆಪ್ಟಿಮಸ್ ಮತ್ತು ಬಂಬಲ್‌ಬೀ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಬಂದು ಆತನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.  ತರುವಾಯ ಸಂಭವಿಸುವ ಸೆಣಸಾಟದಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಟ್ರೋನ್, ಗ್ರಿಂಡರ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್‌ಸ್ಕ್ರೀಮ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಆಪ್ಟಿಮಸ್ ಕಾದಾಟಕ್ಕೆ ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಆಪ್ಟಿಮಸ್ ಗ್ರಿಂಡರ್‌ನನ್ನು ಸಾಯಿಸಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಸ್ಕ್ರೀಮ್‌ನ ಕೈಯನ್ನು ಕೀಳಲು ಸಫಲನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಸ್ಯಾಮ್‌ನನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಭರದಲ್ಲಿ ಗಮನ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹರಿದು ಮೆಗಾಟ್ರೋನ್‌‍ನಿಂದ ಎದೆಗೆ ತಿವಿತ ಬಿದ್ದು ಸಾಯುತ್ತಾನೆ. ಅದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ ಆಟೊಬೊಟ್ಸ್‌‍ ತಂಡವನ್ನು ಕಂಡು ಮೇಗಾಟ್ರೋನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್‌‍ಸ್ಕ್ರೀಮ್ ಅಲ್ಲಿಂದ ಪರಾರಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆಟೊಬೊಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸ್ಯಾಮ್‌ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಆಪ್ಟಿಮಸ್‌ನನ್ನು ಬದುಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಪ್ರೈಮ್‌‍ನ ಸಾವಿನ ನಂತರ ದ ಫಾಲನ್‌ನನ್ನು ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿ ಮೆಗಾಟ್ರೋನ್ ಪೃಥ್ವಿಯ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಧಾಳಿಗೆ ಆದೇಶ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ದ ಫಾಲನ್ ವಿಶ್ವದ ಜನತೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡುತ್ತ ಸ್ಯಾಮ್‌ನು ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್‌‍ರಿಗೆ ಶರಣಾಗತನಾಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಮುಂದುವರೆಸುವುದಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸ್ಯಾಮ್, ಮೈಕಿಲಾ, ಲಿಯೋ, ಬಂಬಲ್‌ಬೀ, ದ ಟ್ವಿನ್ಸ್ ಮತ್ತು ವೀಲಿ ಮತ್ತೆ ಒಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. ಲಿಯೋ ತನ್ನ ಆನ್ ಲೈನ್ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ &quot;ರೋಬೋ ವಾರಿಯರ್&quot;ನನ್ನು ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ರೋಬೋ ವಾರಿಯರ್ ತಾನು ಹಳೆಯ ಸೆಕ್ಟರ್ 7ರ ಏಜೆಂಟ್ ಸಿಮನ್ಸ್ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಬಯಲುಗೊಳಿಸಿ ಆ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್‌ರು ಓದಲು ಬಲ್ಲರು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಗುಂಪಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಮೈಕಿಲಾ ವೀಲಿಯನ್ನು ವಿಮುಕ್ತಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆತನಿಗೆ ಆ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಓದಲು ಬಾರದಿದ್ದರೂ ಅದು ಪ್ರೈಮ್‌‍ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಗುಂಪನ್ನು ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್ ಸೀಕರ್ [[ಜೆಟ್‌ಫೈರ್‌]]ನತ್ತ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ.   [[ಎಫ್ ಉದ್ವರ್ ಹಾಜಿ ಸೆಂಟರಿನಲ್ಲಿ]] ಜೆಟ್‌ಫೈರ್‌‍ನನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ಆತನನ್ನು ಆಲ್ ಸ್ಪಾರ್ಕಿನ ಸೀಳು ತುಂಡಿನಿಂದ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರನ್ನು [[ಇಜಿಪ್ಟಿ]]ಗೆ ಟೆಲಿಪೋರ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ತದನಂತರದಲ್ಲಿ ದ ಫಾಲನ್‌ನನ್ನು ಒಬ್ಬ ಪ್ರೈಮ್ ಮಾತ್ರ ಕೊಲ್ಲಬಲ್ಲ ಎಂದು ಜೆಟ್‌‍ಫೈರ್ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆತನು ಆ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದಾಗ ಅದು ಒಂದು ಒಗಟಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಒಗಟು ಮಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಲೀಡರ್ ಶಿಪ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇರುವ ಮರಳುಗಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ಸಾಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ.     ಆ ಸುಳಿವುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ ಹೋರಾಟ ಇವರ ಗುಂಪು ಒಂದು ಗೋರಿಯ ಎದುರು ಬಂದು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಸಿಕ್ಕಿದರೂ ಅದು ಸ್ಯಾಮ್‌‍ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪುಡಿ ಪುಡಿಯಾಗಿ ಧೂಳಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ.  ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಆಪ್ಟಿಮ‍ಸ್‌ನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜೀವಂತವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ಯಾಮ್ ಆ ಪುಡಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟು ಮಾಡಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಮೇಜರ್ ವಿಲಿಯಂ ಲೆನೋಕ್ಸ್‌ನಿಗೆ ಕಾಲ್ ಮಾಡಿ ಉಳಿದ ಆಟೊಬೊಟ್‌ಗಳ ಜೊತೆ ಆಫ್ಟಿಮಸ್‌ನ ಶರೀರವನ್ನು ತರಲು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಆಟೊಬೊಟ್‌ಗಳ ಸೈನ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್‌ಗಳೂ ಕೂಡ ಬಂದು ಇಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾದಾಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್‌ [[ಡಿವಾಸ್ಟೇಟರ್]] ಹುಟ್ಟಿ ಬಂದು ಸನ್ ಹಾರವೆಸ್ಟರ್‌ನನ್ನು ಪಿರಮಿಡ್ಡಿನ ಒಳಗಿನಿಂದ ಎತ್ತಿ ತರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಏಜೆಂಟ್ ಸಿಮನ್ಸ್‌ನ ಸಹಾಯದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಮಿಲಿಟರಿಯು ಡಿವಾಸ್ಟೇಟರ್‌ನನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಜೆಟ್‌ಫೈರ್ ಆಗಮಿಸಿ [[ಮಿಕ್ಸ್‌ಮಾಸ್ಟರ್‌]]ನನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವಾಗ ಸ್ಕೋರ್‌ಪೊನೊಕ್‌ನಿಂದ ಗಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.  ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ [[ವಾಯುಸೇನೆ]]ಯೂ ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್‌ರ ಮೇಲೆ [[ಕಾರ್ಪೆಟ್ ಬಾಂಬ್]] ಹಾಕತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ಮೆಗಾಟ್ರೋನ್ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಸ್ಯಾಮ್‌ನನ್ನು ಸಾಯಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಸ್ವಪ್ನದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್ ಉಳಿದ ಪ್ರೈಮ್‍ಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ಅವರಿಂದ ಮಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಲೀಡರ್‌ಶಿಪ್ ಅನ್ನುವುದು ಹುಡುಕಿದರೆ ಸಿಗುವ ವಸ್ತು ಅಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಅದನ್ನು ಗಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ನೀನು ಈಗಾಗಲೇ ಪಡೆಸುಕೊಂಡಿದ್ದಿಯೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಸ್ಯಾಮ್‌ನಿಗೆ ಆಪ್ಟಿಮಸ್ ನಡೆಗೆ ಇರುವ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಅಭಾರವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ ಆಪ್ಟಿಮಸ್‌ನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಲು ಮೊದಲು ಆತನ ಸ್ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್‌ ಒಂದಾಗಿಸಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತೆ ಧೂಳಿನ ಪುಡಿಯಿಂದ ಎದ್ದು ಬರುತ್ತದೆ. ಸ್ಯಾಮ್ ಅದನ್ನು ಆಪ್ಟಿಮಸ್‌ನನ್ನು ವಾಪಸು ಪಡೆಯಲು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. ಅದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ ದ ಫಾಲ‍ನ್ ಆಟೊಬೊಟ್‌ಗಳನ್ನೂ ಸೋಲಿಸಿ, ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್‌ನ್ನು ಕದ್ದು, ಸನ್ ಹಾರ್ವೆಸ್ಟರ್‌ನ್ನು ಚಾಲನೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.  ಕೊನೆಯ ಘಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜೆಟ್‌ಫೈರ್ ತನ್ನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸ್ಪಾರ್ಕ‌ನ್ನು ಆಪ್ಟಿಮಸ್‌ಗೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ವರ್ಧಿಸಿದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಪ್ಟಿಮಸ್ ಸನ್ ಹಾರವೆಸ್ಟರ್‌ನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿ ದ ಫಾಲನ್‌ನ್ನು ಸಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇತ್ತ ಸ್ಯಾಮ್ ಮೈಕಿಲಾ ಜೊತೆ ಪ್ರೀತಿಯ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಅತ್ತ ಬದುಕುಳಿದ ಮೆಗಾಟ್ರೋನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್‌ಸ್ಕ್ರೀಮ್‌ ಈ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ನಿಲ್ಲಕೊಡವೆಂದು ಶಪಥ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಚಿತ್ರದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆಪ್ಟಿಮಸ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಮನುಷ್ಯರು ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್ ಇಬ್ಬರು ಒಂದೇ ಗತಕಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಬರುತ್ತಿರುವಾಗ ಸ್ಯಾಮ್ ಪುನಃ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಮರಳುತ್ತಾನೆ.

== ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳು ==
{{Anchors|Cast}}

=== ಮನುಷ್ಯರು ===

* [[ಶಾಯಾ ಲಬಾಫ್]] [[ಮೆಗಾಟ್ರೋನ್‌]]ನನ್ನು ಸಾಯಿಸುವ [[ಸ್ಯಾಮ್ ವಿಟ್ವಿಕ್ಕಿ]]ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಪಂಚ ರಕ್ಷಕ ಎಂಬ ಬಿರುದಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಮಿತಿಮೀರಿ ಕಾಯಲು ಯತ್ನಿಸುವ ಪಾಲಕರು ಮತ್ತು ಬಂಬಲ್‌ಬೀಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಮಾಮೂಲಾಗಿ ಬದುಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು [[ಈಸ್ಟ್ ಕೋಸ್ಟ್]] ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ &lt;ref name=&quot;poor&quot;&gt;{{cite news|author=Robert Stern|title=Michael Bay at Princeton|publisher=[[Michael Bay]]'s blog|date=2008-06-25|url=http://www.michaelbay.com/newsblog/files/aa5f50e3bf54359aa4e6e2c34f89618c-224.html|accessdate=2008-09-29|archive-date=2008-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080912223036/http://www.michaelbay.com/newsblog/files/aa5f50e3bf54359aa4e6e2c34f89618c-224.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;[[ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರ]]ವನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಲು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.  ಅಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುತ್ತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆತನಿಗೆ ಎನರ್ಗೋನ್ ಮೂಲವನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸುವ ಸೈಬರ್ಟ್ರೋನಿಯನ್ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಸ್ವಪ್ನದರ್ಶನ ಆಗತೊಡಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.iesb.net/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=6866&amp;Itemid=99|title=Shia LaBeouf Says Symbols in his Mind are a Map in TRANSFORMERS REVENGE OF THE FALLEN|publisher=IESB.net|date=2009-05-07|accessdate=2009-05-11}}&lt;/ref&gt; ಈ ಮಾಹಿತಿಯ ಸಲುವಾಗಿ ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್ಸ್ ಆತನ ಹಿಂದೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ. 27 ಜುಲೈ, 2008ರಲ್ಲಿ ಲಬಾಫ್ ತನ್ನ ಸಹ ನಟಿ [[ಇಸಾಬೆಲ್ ಲುಕಾಸ್]] ಜೊತೆ ಕಾರ್ ಕ್ರಾಶ್‌ಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಕೈ ಸರ್ಜರಿಗೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tfw2005.com/boards/2324689-post833.html|title=Welcome Mr. Robert Orci, you may ask him questions|publisher=TFW2005.com|date=2008-08-27|accessdate=2008-08-28|dateformat=dmy}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ಕಥೆಯಲ್ಲಿನ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಲ್ಪಡುವ ಪಾತ್ರದ ರಚನೆಯು ಅಪ್ರಸ್ತುತವಾದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿತ್ತು.  ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಬೇ ಎರಡನೆಯ ಯುನಿಟ್ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ತನ್ನಿಂದಾಗಿ ಕೇವಲ ಎರಡು ದಿನ ವಿಳಂಬಗೊಂಡಿತೆಂದು ಲಬಾಫ್ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ನಂತರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಬಹುಬೇಗ ಗುಣಮುಖನಾಗಿ ಸೆಟ್‌ಗೆ ‍ಮರಳಿದ&lt;ref&gt;{{cite news|title=Shia LaBeouf Talks Crash; More Surgery On The Way|work=[[Access Hollywood]]|date=2008-09-14|url=http://www.accesshollywood.com/shia-labeouf-talks-crash-more-surgery-on-the-way_article_11252|accessdate=2008-09-16|archive-date=2015-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20150722002257/http://www.accesshollywood.com/shia-labeouf-talks-crash-more-surgery-on-the-way_article_11252|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.  ಬೇ ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಆತನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಕೈಗೆ ಪೆಟ್ಟಾಗಿದೆಯೆಂದು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಸಿದ&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.accesshollywood.com/article/10616/transformers-director-michael-bay-shia-labeouf-was-not-drunk-during-crash/|title='Transformers' Director Michael Bay: Shia LaBeouf 'Was Not Drunk' During Crash|work=[[Access Hollywood]]|date=2008-07-31|accessdate=2008-08-01|archive-date=2008-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20080805072632/http://www.accesshollywood.com/article/10616/transformers-director-michael-bay-shia-labeouf-was-not-drunk-during-crash/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಓರ್ಸಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಉಳಿದ ಶಾಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆತನ ಕೈಗಾದ ಪೆಟ್ಟನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲು ಅಲ್ಲೇ ಸೆಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕತೆಯ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tfw2005.com/boards/transformers-movie-discussion/180451-welcome-mr-robert-orci-you-may-ask-him-questions-69.html#post2310348|title=Welcome Mr. Robert Orci, you may ask him questions|publisher=TFW2005.com|date=2008-08-21|accessdate=2008-08-26}}&lt;/ref&gt;.    ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮುಗಿಯುವ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಲಬಾಫ್ ಪ್ರೋಪ್ ಒಂದಕ್ಕೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು ಮತ್ತೆ  ಕಣ್ಣಿಗೆ ಗಾಯ ಮಾಡಿಕೊಂದು ಏಳು ಹೊಲಿಗೆ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡ. ಎರಡು ತಾಸಿನ ಬಳಿಕ&lt;ref&gt;{{cite news|author=Larry Carroll|title=Shia LaBeouf Is 'Fine' After Latest Injury, 'Transformers' Producer Says|work=[[MTV]]|date=2008-10-02|url=http://www.mtv.com/movies/news/articles/1596187/story.jhtml|accessdate=2008-10-03|archive-date=2009-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090316192439/https://www.mtv.com/movies/news/articles/1596187/story.jhtml|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾದರೂ ಆ ಗಾಯ ಅಂತಿಮ ಸಿನೆಮಾದ ಕೆಲ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಬರುತ್ತದೆ. 
* [[ಮೇಘನ್ ಫೊಕ್ಸ್]] ಸ್ಯಾಮ್‌ನ ಗರ್ಲ್ ಫ್ರೆಂಡ್ ಆದ [[ಮೈಕಿಲಾ ಬೆನ್ಸ್]] ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಣದ ಮುಗ್ಗಟ್ಟಿನಿಂದ ಮೈಕಿಲಾಗೆ ಸ್ಯಾಮನ ಜೊತೆ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ&lt;ref name=&quot;poor&quot;/&gt;.   ಆ ಕಾರಣ ಆಕೆ ತನ್ನ ತಂದೆ ಕಾಲ್‌ನ ಜೊತೆ ಅವರ ಮೋಟರ್ ರಿಪೇರಿ ಮಾಡುವ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.   ಫಾಕ್ಸ್‌ಗೆ ನಿಜಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬೈಕ್ ಚಲಾಯಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಆಕೆ ಬೈಕ್ ಬಿಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಾಡಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿನಿಂದ ತಳ್ಳಬೇಕಾಗುತಿತ್ತು&lt;ref name=&quot;trailerbreakdown2&quot;&gt;{{cite web|title=Transformers: Revenge Of The Fallen Trailer Breakdown|work=[[Empire (magazine)|Empire Online]]|url=http://www.empireonline.com/features/transformers-revenge-of-the-fallen-trailer-breakdown/|accessdate=2009-05-02|archive-date=2009-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090507124613/http://www.empireonline.com/features/transformers-revenge-of-the-fallen-trailer-breakdown/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.  ಫಾಕ್ಸ್ ''[[ಜೆನ್ನಿಫರ್]]'' ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ತೂಕವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದ್ದಳು. ಮತ್ತೆ ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಕೇವಲ ಎರಡು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ತೂಕವನ್ನು ಹತ್ತು ಪೌಂಡ್ ಏರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು.  ಆಕೆ &quot;ಮೈಕಲ್‌ಗೆ ಸ್ಕಿನ್ನಿ ಹುಡುಗಿಯರೆಂದರೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|author=Hollie McKay|title=Pop Tarts: Scary Skinny Megan Fox Stopped Eating, Forced to Gain Weight|work=[[Fox News]]|date=2008-07-15|url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,382450,00.html|accessdate=2008-07-15}}&lt;/ref&gt; ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾಳೆ. 
* [[ಜೋಶ್ ದುಹಾಮೆಲ್]] [[ಅಮೇರಿಕಾದ ಆರ್ಮಿ ರೆಂಜರ್]] ಮತ್ತು ಆಟೊಬೊಟ್‌ಗಳ ಸಹಾಯಕ&lt;ref name=&quot;wilson&quot;/&gt; ನಾದ [[ಮೇಜರ್]] ವಿಲಿಯಮ್ ಲೆನಕ್ಸ್ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2007ರ ಸಿನೆಮಾದಿಂದ ಲೆನಕ್ಸ್ [[NEST]]ಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್‌ರ ವಿರುದ್ಧ ಆಟೊಬೊಟ್‌‌ಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಹೋರಾಡುವ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟಾಸ್ಕ್ ಫೋರ್ಸ್ ಆಗಿದೆ&lt;ref name=&quot;taskforce&quot;/&gt;.
* [[ಟಯರೆಸ್ ಗಿಬ್ಸನ್]] ಇದರಲ್ಲಿ [[ಅಮೇರಿಕಾದ ವಾಯುಸೇನೆ]]ಯ [[ಯುದ್ಧನಿಯಂತ್ರಕ ಅಧಿಕಾರಿ]] ಮತ್ತು NESTಯ ಸದಸ್ಯನಾದ ರೋಬರ್ಟ್ ಎಪ್ಸ್‌ನ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ&lt;ref name=&quot;wilson&quot;/&gt;. ಈತ ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ [[ಮುಖ್ಯ ಮಾಸ್ಟರ್ ಸರ್ಜೆಂಟ್]] ಆಗಿ ಭಡ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ&lt;ref name=&quot;wrap&quot;/&gt;.  ಈತನಿಗೆ ಮರ್ಚೆಂಡೈಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ದ ಲಾಸ್ಟ್ ಪ್ರೈಮ್''  ಕತೆಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ''ರೇ ಏಪ್ಸ್''  ಅಂತಲೂ, ''ದ ಮೂವಿ ಯುನಿವರ್ಸ್''  ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ''ಜೂಲಿಯಸ್ ಎಪ್ಸ್''  ಅಂತಲೂ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.
*  ಸ್ಯಾಮ್‌ನ ರೂಮಮೇಟ್‌ ಆದ ಲಿಯೊ ಸ್ಪಿಟ್ಜ್ ಆಗಿ [[ರಮೊನ್ ರೋಡ್ರಿಗಸ್]] ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈತ ಒಳಸಂಚಿನ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಜಾಲತಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಈತನು ಸ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ಮೈಕಿಲಾರ ಜೊತೆ ಇಜಿಪ್ಟ್‌ನವರೆಗೂ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಇಜಿಪ್ಟಿನ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೋಡ್ರಿಗಸ್ 100ಎಂಪಿಎಚ್ [[ಫ್ಯಾನ್]] ಗಾಳಿಗೆ ಮೈಯೊಡ್ಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಅದರಿಂದ ಆತನ ಭುಜದ ಮೂಳೆಗಳು ಪಲ್ಲಟಗೊಂಡವು ಮತ್ತು 45 ನಿಮಿಷ ಮರಳಿನ ಗಾಳಿಗೆ ಕಣ್ಣನ್ನು ಒಡ್ಡಬೇಕಾಯಿತು&lt;ref&gt;{{cite news|author=Eric Ditzian|title='Transformers' Sequel Is 'Bigger, Badder, Better,' Cast Says|work=[[MTV]]|date=2009-04-21|url=http://www.mtv.com/movies/news/articles/1609632/story.jhtml|accessdate=2009-04-21|archive-date=2009-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20090422150621/http://www.mtv.com/movies/news/articles/1609632/story.jhtml|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.  ಒಂದು ಸಲ ರೊಡ್ರಿಗಸ್‌ನನ್ನು ಕೈ ಬಿಟ್ಟು [[ಜೋನ್ ಹಿಲ್‌]]ನನ್ನು ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸಲು ಆಲೋಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.slashfilm.com/2008/04/30/jonah-hill-in-transformers-2/|title=Jonah Hill in Transformers 2|date=2008-04-30|accessdate=08-12-09|work=/Film|archive-date=2008-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20080607023726/http://www.slashfilm.com/2008/04/30/jonah-hill-in-transformers-2/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.
* ಸೆಯ್ಮೊರ್ ಸಿಮನ್ಸ್ ಆಗಿ [[ಜೋನ್ ಟರ್ಟುರ್ರೊ]] ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈತ ಮೊದಲು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೊನೆಗೊಂಡ ಸೆಕ್ಟರ್ 7 ಯುನಿಟ್‌ನ ಎಜೆಂಟ್‌ ಆಗಿದ್ದ&lt;ref name=&quot;wilson&quot;/&gt;. ಸ್ಯಾಮ್ ತನ್ನ ಬೆಂಬಲಿಗರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ಆತ ಮೊದಲಿನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ.  ಈತನು ಸ್ಯಾಮ್‌ನ ಗುಂಪಿನ ಜೊತೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸನ್ ಹಾರ್ವೆಸ್ಟರ್ ಎದುರುಗಡೆಯಿಂದ ಡಿವಾಸ್ಟೇಟರ್‌ನನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲು ಕಾಲ್ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ&lt;ref name=&quot;trailerbreakdown2&quot;/&gt;.
* ಸ್ಯಾಮ್‌ನ ಪಾಲಕರಾದ ರೊನ್ ಮತ್ತು ಜುಡಿ ವಿಟ್ವಿಕ್ಕಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಕೆವಿನ್ ಡನ್]] ಮತ್ತು [[ಜೂಲಿ ವೈಟ್]] ಇದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಈ‍ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌ ಯಾರೆಂಬ ಸತ್ಯ ಗೊತ್ತಿದೆ&lt;ref name=&quot;barricade&quot;&gt;{{cite news|author=[[Roberto Orci]]|title=Orci and Kurtzman Questions: Post movie|publisher=Official site|date=2007-07-06|url=http://boards.transformersmovie.com/showpost.php?p=384946&amp;postcount=33|accessdate=2007-12-16|archive-date=2007-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928015848/http://boards.transformersmovie.com/showpost.php?p=384946&amp;postcount=33|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.
*  ಥಿಯೊಡೊರ್ ಗಾಲೊವೇ ಆಗಿ [[ಜೊನ್ ಬೆಂಜಿಮನ್ ಹಿಕ್ಕಿ]] ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈತ ಅಮೇರಿಕಾದ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರ]]ನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಆತ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್ಸ್ ಇನ್ನೂ ಇರುವುದಕ್ಕೆ ಆಟೊಬೊಟ್‌ಗಳೇ ಕಾರಣವೆಂದು ಬಲವಾಗಿ ನಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.transformersmovie.com/intl/uk/|title=Transformers UK official site|publisher=Transformersmovie.com|accessdate=2009-06-24|archive-date=2009-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090626232831/http://www.transformersmovie.com/intl/uk/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.
* NESTನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಜನರಲ್ ಮೊರ್ಶೋವರ್‌ನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಗ್ಲೆನ್ ಮರ್ಶೊವರ್‌]] ಇದ್ದಾರೆ. ಈತ ಪೆಂಟಗಾನ್‌ನ ಸ್ಕಾಡ್ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ. 2007ರ ಸಿನೆಮಾದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ನೌಕೆಯೊಂದು ಬ್ಲಾಕೌಟ್‌ನಿಂದ ನಾಶವಾಗುವ ದೃಶ್ಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಈತ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದ&lt;ref&gt;{{cite news|author=Eric Goldman|title=24 Star Talks Transformers 2 Role|work=[[IGN]]|date=2009-05-13|url=http://uk.movies.ign.com/articles/982/982686p1.html|accessdate=2009-05-14|archive-date=2009-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090520031505/http://uk.movies.ign.com/articles/982/982686p1.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. 
* ಗ್ರಾಹಮ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಮಾಥ್ಯೂ ಮಾರ್ಸೆಡನ್]] ಇದ್ದಾರೆ. ಈತ SASFನ ಏಜೆಂಟ್ ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಿಶೇಷ ಸೇನಾಬಲ]]ದ ಸದಸ್ಯ. ನಂತರ ನೆಸ್ಟ್ ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಮಾರ್ಸೆಡನ್ [[ಕಾಮಿಕ್ಸ್]] ಓದುತ್ತ ಬೆಳೆದವನು. ಆತನಿಗೆ 2007ರ ಸಿನೆಮಾ ತುಂಬಾ ಹಿಡಿಸಿತ್ತು. ಬೇ‌ಗೆ ಈತನ ಆಡಿಶನ್‌ ಇಷ್ಟವಾಗಿ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರದ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಸಮಯವನ್ನು ಜಾಸ್ತಿ ಮಾಡಿದ&lt;ref name=&quot;taskforce&quot;&gt;{{cite news|author=Larry Carroll|title='Transformers 2' Co-Star Matthew Marsden Leaks Sequel Info|work=[[MTV]]|date=2008-07-14|url=http://www.mtv.com/movies/news/articles/1590778/story.jhtml|accessdate=2008-07-14|archive-date=2008-09-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080915073920/http://www.mtv.com/movies/news/articles/1590778/story.jhtml|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.
* ಸ್ಯಾಮ್‍ನ ಲೆಕ್ಚರ್ ಆದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆರ್ ಎ ಕೊಲನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ರಯಾನ್ ವಿಲ್ಸ್‌ನ್]] ಇದ್ದಾರೆ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.transformers2.net/wp-content/uploads/2009/06/transformers_2_alice.jpg|title=Isabel Lucas as Alice holds a book by Prof. Colan|publisher=3.bp.blogspot.com|accessdate=2009-05-27|archive-date=2011-01-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20110105051746/http://www.transformers2.net/wp-content/uploads/2009/06/transformers_2_alice.jpg|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=New RotF Movie Images (Updated)|url=http://transformerslive.blogspot.com/2009/05/new-rotf-movie-images.html|date=2009-05-18|accessdate=2009-06-29}}&lt;/ref&gt;. ಬೆಯ ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಆತನ ನಿಜ ಜೀವನದ [[ವೆಸ್ಲೆಯನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ]] ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಒಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮೇಲೆ ಆತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರ ಜೊತೆ ಜಾಸ್ತಿ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಎಂಬ ರೂಮರ್ ಇತ್ತು&lt;ref name=&quot;darkmoments&quot;&gt;{{cite news|author=Geoff Boucher|title=Michael Bay shows us 'Transformer 2' footage and talks about Shia LaBeouf's dark moments|work=[[Los Angeles Times]]|date=2009-05-21 | url = http://latimesblogs.latimes.com/herocomplex/2009/05/michael-bay-shows-us-transformer-2-footage-and-talks-about-shia-labeoufs-dark-moods.html |accessdate=2009-05-21 
}}&lt;/ref&gt;.
ಜಾರ್ಜ್ &quot;ಫಿಗ್&quot; ಫಿಗೊರಾ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಬೇ‌ಯು [[ಅಮ್ಯೂರಿ ನೊಲಸ್ಕೊ]]ನನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದ. ಆದರೆ ಶೆಡ್ಯೂಲಿಂಗ್ ತೊಂದರೆಯಿಂದ ಆತ ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ&lt;ref&gt;{{cite news | url = http://moviesblog.mtv.com/2008/10/15/amaury-nolasco-says-his-transformers-character-is-alive-could-return-in-transformers-3/ | title = Amaury Nolasco Says His 'Transformers' Character Is Alive, Could Return In 'Transformers 3' | date = 10-15-08 | accessdate = 08-25-09 | work = MTV Movies Blog | archive-date = 2010-03-28 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100328223940/http://moviesblog.mtv.com/2008/10/15/amaury-nolasco-says-his-transformers-character-is-alive-could-return-in-transformers-3/ | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;.


=== ಆಟೊಬೊಟ್ಸ್ ===

* [[ಪೀಟರ್ ಕಲನ್]] [[ಆಟೊಬೊಟ್‌]]ಗಳ ನಾಯಕ [[ಆಪ್ಟಿಮಸ್ ಪ್ರೈಮ್‌]]ಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈತ ಆತನ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಕೆಂಪು ಜ್ವಾಲೆಯ ಚಿತ್ರವಿರುವ ಪೀಟರ್ಬಿಲ್ಟ್ ಟ್ರಕ್ ಆಗೇ ಇದ್ದಾನೆ. ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಈತನ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಟ್ರೇಲರ್ ಅನ್ನು ಈತನ ಪವರ್ ಅಪ್ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವಂತಹ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವೆಲ್ಲ ಜೆಟ್‌ಫೈರ್‌ನ ಪರವಾಗಿ ಹೋಯಿತು&lt;ref name=&quot;bdextra&quot;/&gt;. ಅಗಸ್ಟ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಕಲನ್ ಪ್ರಾರಂಭದ ದೃಶ್ಯವೊಂದಕ್ಕೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದ. ಆದರೆ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು ನವೆಂಬರಿನಿಂದಲೇ&lt;ref&gt;{{cite news|author=Ian Spelling|title=Heavy metal: Peter Cullen's voice powers 'Transformers'|work=[[Reading Eagle]] |date=2008-08-19 |url=http://www.readingeagle.com/article.aspx?id=102824 | accessdate=2008-08-19 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|author=Brian Jacks|title=Optimus Prime Takes Shape For 'Transformers 2' As Voice Artist Peter Cullen Returns To Work|work=[[MTV]] Movies Blog|date=2008-09-25|url=http://moviesblog.mtv.com/2008/09/25/optimus-prime-takes-shape-for-transformers-2-as-voice-artist-peter-cullen-returns-to-work/|accessdate=2008-09-26|archive-date=2008-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20080926075924/http://moviesblog.mtv.com/2008/09/25/optimus-prime-takes-shape-for-transformers-2-as-voice-artist-peter-cullen-returns-to-work/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. ಮೊದಲು ಈತನಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸಿನೆಮಾದ ಕೊನೆಯ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಿಲ್ಲ&lt;ref&gt;{{cite news|author=[[Roberto Orci]]|title=Welcome Mr. Roberto Orci, you may ask him questions|publisher=TFW2005|date=2008-09-09|url=http://www.tfw2005.com/boards/2351211-post1101.html|accessdate=2008-09-09|quote=Its in the script... let's see if Bay shoots it...|archive-date=2008-09-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080915005937/http://www.tfw2005.com/boards/2351211-post1101.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.
* [[ಬಂಬಲ್‌ಬೀ]] ಎನ್ನುವ ಅಟೊಬೊಟ್ ಸ್ಯಾಮನ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿದ್ದು, [[ಐದನೇಯ ತಲೆಮಾರಿನ ಚಿವರೊಲೆಟ್ ಕ್ಯಾಮರೋ]] ಆಗಿ ವೇಷಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.  2007ರ ಸಿನೆಮಾದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಈತನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಇವನ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತೆ ಹಾಳಾಗಿದೆ. ಆತ ತನ್ನ ರೇಡಿಯೊದ ಚಿಕ್ಕ ಧ್ವನಿತುಂಡುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಇದರ ಸಹ ಕಾಮಿಕ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಧ್ವನಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿದ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಸ್ಕ್ರೀಮ್ ಜೊತೆಗಿನ ಕಾದಾಟವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅದು ಮತ್ತೆ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಕ್ ರಯಾನ್‌ನನ್ನು ಬಂಬ್ಲೀಬಿಯ ಧ್ವನಿಗಾಗಿ ಪುನಃ  ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಪಾತ್ರ ಮಾತಾಡುವುದನ್ನು ಅಂತಿಮ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಜೊತೆಗೆ ರೆಯಾನ್ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರೊಬೊಟ್‌ಗಳ ಸ್ಟಾಂಡ್ ಇನ್ ಆಗಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ&lt;ref&gt;{{cite news|title=Mark Ryan returns for Transformers: RotF!|publisher=Seibertron|date=2008-07-21|url=http://www.seibertron.com/news/view.php?id=13570|accessdate=2008-07-22}}&lt;/ref&gt;. ಬಂಬಲ್‌ಬೀಯ ಹಳೇ ಚೆಹರೆಯಾಗಿದ್ದ 2006ನ ಕಾಮರೋವನ್ನು ಚಿತ್ರ ತಯಾರಕರು ಹೊಸತಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು 2010ರ [[ಸುಪರ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌]]ನ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಮಾಡೆಲ್ ಅಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಚಿತವಾಗಿದೆ&lt;ref name=&quot;stingray&quot;/&gt;. ಎಡ್ ವೆಲ್ಬರ್ನ್,ಉಪ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು,ಜಿಎಂ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಡಿಸೈನ್‌ ಇವರ ಪ್ರಕಾರ ಹೊಸ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಬಂಬ್ಲೀಬಿ ಪಾತ್ರ ಇನ್ನೂ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿದೆ&lt;ref name=&quot;welburn&quot;&gt;{{cite news|title=Behind the Bots|work=[[FOX News]]|date=2009-02-13|url=http://www.foxnews.com/video2/video08.html?maven_referralObject=3569672&amp;maven_referralPlaylistId=&amp;sRevUrl=http://www.foxnews.com/leisure/index.html|format=Video interview|accessdate=2009-02-23}}&lt;/ref&gt;. 
* [[ಮಾರ್ಕ್ ರೆಯಾನ್]] [[ಜೆಟ್‌ಫೈರ್‌]]ಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈತ ಡಿಸೆಪ್ಟೀಕನ್ [[ಸೀಕರ್]]. ಬೇಕೆಂದಾಗ ತನ್ನನ್ನು [[SR-71 ಬ್ಲಾಕ್‌ಬರ್ಡ್‌]]ಗೆ ರೂಪಾಂತರಿಸಬಲ್ಲ. ತನಗಾದ ಗಾಯ ಮತ್ತು ಇಳಿವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಈತನಿಗೆ ಆಟೊಬೊಟ್ ಆಗದೇ ಬೇರೆ ದಾರಿ ಇರಲಿಲ್ಲ&lt;ref name=&quot;fire&quot;&gt;{{cite news|author=Anthony Breznican|title=LaBeouf, Fox really under fire in 'Transformers 2'|work=[[USA Today]]|date=2008-12-28|url=http://www.usatoday.com/life/movies/news/2008-12-28-transformers-side_N.htm|accessdate=2008-12-29}}&lt;/ref&gt;. ಕತೆಗಾರರಿಗೆ ಒಂದು ವಯಸ್ಸಾದ ರೊಬೊಟ್ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕಾರಣ ಸ್ಕ್ರೀಪ್ಟ್ ಬರೆಯುವಾಗ ಜೆಟ್‌ಫೈರ್‌ಗೆ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ವಭಾವ ನೀಡಿದರು&lt;ref&gt;{{cite news|author=[[Roberto Orci]]|title=Welcome Mr. Roberto Orci, you may ask him questions | date=2009-03-18| url = http://www.tfw2005.com/boards/transformers-movie-discussion/180451-welcome-mr-roberto-orci-you-may-ask-him-questions-226.html#post3409235 |accessdate=2009-03-18}}&lt;/ref&gt;. ಈತ ಕಿರುಗುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಈತನ  ಖಾಲಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ [[ಎನರ್ಗೊನ್]] ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ&lt;ref name=&quot;trailerbreakdown2&quot;/&gt;. ಜೊತೆಗೆ ಈತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಉದ್ದದ ಕೊಡಲಿಯಾಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲ ಬೆತ್ತವೊಂದರ ಜೊತೆ ನಡೆದಾಡುತ್ತಾನೆ.
* ದ ಟ್ವಿನ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಮಡ್‌ಫ್ಲಾಪ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕಿಡ್ಸ್ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ರೆನೊ ವಿಲ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಟೊಮ್ ಕೆನ್ನಿ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಆಟೊಬೊಟ್ ಗೂಢಚಾರಿಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೆಂಪು [[ಶೆವರ್ಲೇ ಟ್ರಾಕ್ಸ್]] ಮತ್ತು ಹಸಿರು [[ಶೆವರ್ಲೇ ಬೀಟ್]] ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲರು&lt;ref name=&quot;stingray&quot;&gt;{{cite news|url=http://media.gm.com/us/gm/en/news/events/autoshows/09chicago/brands/transformers.htm|title=Autobots with bow ties|publisher=[[General Motors]]|date=2009-02-11|accessdate=2009-02-12|archive-date=2009-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090214170054/http://media.gm.com/us/gm/en/news/events/autoshows/09chicago/brands/transformers.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. ಮಡ್‌ಫ್ಲಾಪ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚೆ ಕ್ರಿಯಾಶಾಲಿ. ಅದೇ ಸ್ಕಿಡ್ಸ್ ತಮ್ಮಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಜಾಣನೆಂದು ಹಮ್ಮಿನಿಂದ ಪ್ರೌಢನಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಮಾತಾಡದೇ ಇರಲು ಆತನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://tformers.com/transformers_database/movie/393/skids_Autobots_Deluxe.html|title=Skids' entry in Toy Database by|publisher=TFormers|accessdate=2009-02-17}}&lt;/ref&gt;. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಕಚ್ಚಾಡಿಕೊಳ್ಳದೇ ಇರುವಾಗ ತಮ್ಮಲ್ಲೇ ಸೈಕಿಕ್ ಲಿಂಕ್‌ನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಅವರಿಗೆ ಯುದ್ಧರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತವಾಗಿ ಕಾದಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.hasbro.com/transformers/en_US/discover/Battle-Bios.cfm |title=Battle Bios |publisher=Hasbro.com |date=2008-07-15 |accessdate=2009-07-22 |archive-date=2010-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100427172841/http://www.hasbro.com/transformers/en_US/discover/Battle-Bios.cfm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.  ಬೇ ಅವರು ''[[ದಿ ಲಿಟಲ್ ಎಂಜಿನ್ ದಟ್ ಕುಡ್]]''  ಕಥೆಯಲ್ಲಿನ ಈ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಿರುವ ಆದರೆ ನಾಯಕನ ಪಾತ್ರಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತುಲನೆ ಮಾಡಿದರು.&lt;ref name=&quot;robobrawlersbigandsmall&quot;/&gt;
ಈತ ಬೀಟ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾಕ್ಸ್ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಾರುಗಳು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ ಎಂದು ಇವುಗಳನ್ನು ಈ ಆಟೊಬೊಟ್ ಅವಳಿಗಳಿಗಾಗಿ ಆರಿಸಿದ&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://moviesblog.mtv.com/2009/02/19/michael-bay-handpicked-gm-concept-cars-for-transformers-revenge-of-the-fallen/|title=Michael Bay Handpicked 'Transformers: Revenge of the Fallen' Concept Cars|work=[[MTV]] Movies Blog|author=Brian Warmoth|date=2009-02-19|accessdate=2009-02-19|archive-date=2009-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20090221082525/http://moviesblog.mtv.com/2009/02/19/michael-bay-handpicked-gm-concept-cars-for-transformers-revenge-of-the-fallen/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. ಬೇ ಕಾರುಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಸಣ್ಣ ಕಾರುಗಳು ದೊಡ್ಡ ಕಾರುಗಳಿಗಿಂತ ನೋಡಲು ಕಣ್ಣಿಗೆ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದೇವು ಎಂದು ಎಡ್ ವೆಲ್ಬರ್ನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ&lt;ref name=&quot;edwelburn&quot;&gt;{{cite news|title=Behind the Bots|work=[[Fox News]]|date=2009-02-13 | url = http://www.foxnews.com/video2/video08.html?maven_referralObject=3569672&amp;maven_referralPlaylistId=&amp;sRevUrl=http://www.foxnews.com/leisure/index.html |format=Video interview|accessdate=2009-02-23}}&lt;/ref&gt;. ಈ ಅವಳಿಗಳು ಒಂದಾಗುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಗುಲಾಬಿ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ [[ಐಸ್‌ಕ್ರೀಮ್ ವ್ಯಾನ್|ಐಸ್‌ಕ್ರೀಮ್ ವ್ಯಾನ್&lt;ref name=&quot;alliance&quot;/&gt;]] ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಿನೆಮಾ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಪ್ರೋಡಕ್ಷನ್ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಚನೆಯನ್ನು ಕೈ ಬಿಡಲಾಯಿತು. ಮೊದಲು ಹೇಳಿದ್ದ ಪ್ರಕಾರ ಇವು ಒಂದಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ರೊಬೊಟ್ ಆಗುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದವು&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.empireonline.com/features/transformers-revenge-of-the-fallen-trailer-breakdown/8.asp|title=Mention of the Twins combining in bot mode|publisher=Empireonline.com|accessdate=2009-06-24|archive-date=2012-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20121020182526/http://www.empireonline.com/features/transformers-revenge-of-the-fallen-trailer-breakdown/8.asp|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. 2007ರ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಸನ್ ಫೆಂಜಿಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದ.
* [[ಜೆಸ್ ಹರ್ನೆಲ್]] [[ಐರನ್‌ಹೆಡ್‌]]ಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈತ ಆಟೋಬೊಟ್‌ಗಳ ವೆಪನ್ ಸ್ಪೆಶಲಿಸ್ಟ್. ಈತ [[GMC Topkick]] ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲ&lt;ref name=&quot;autographs&quot;&gt;{{cite news|title=ROTF Trading Card Autographs Revealed Plus More|work=Seibertron|date=2009-03-19|url=http://www.seibertron.com/transformers/news/rotf-trading-card-autographs-revealed-plus-more/15423/|accessdate=2009-03-20}}&lt;/ref&gt;.
* [[ರ್ರಾಚೆಟ್‌]]ಗೆ [[ರೊಬರ್ಟ್ ಫೊಕ್ಸ್‌ವರ್ತ್]] ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈತ ಆಟೋಬೊಟ್‌ಗಳ ಮೆಡಿಕ್. ಈತ [[ಹುಡುಕಿ ರಕ್ಷಿಸಬಲ್ಲ]] [[Hummer H2]] ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲ&lt;ref name=&quot;autographs&quot;/&gt;.
* ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೊಟರ್ ಸೈಕಲ್ ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲ ಮೂರು [[ಸ್ತ್ರೀ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌‌]]ಗಳಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರಿಯರಿಗೆ [[ಗ್ರೇ ಡೆಲಿಸ್ಲಿ]] ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮೂರು ಬೈಕ್‌ಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸುಪ್ತ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಓಡಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ರೊಬೊಟ್ ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರಿಸಬೇಕೆಂದು ಮೊದಲು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಆಮೇಲೆ ಸಿನೆಮಾಲ್ಲಿ ಕೈ ಬಿಟ್ಟರು&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.donmurphy.net/board/showpost.php?p=1379637&amp;postcount=22916|title=&quot;The All New &quot;Hey Roberto&quot; Thread|work=Don Murphy|date=2009-06-30|accessdate=2009-07-14|archive-date=2012-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20120216085259/http://www.donmurphy.net/board/showpost.php?p=1379637&amp;postcount=22916|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಿನೆಮಾದ ಕಾದಂಬರೀಕರಣದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು&lt;ref&gt;{{cite web|title=Botcon 2009 Hasbro Product Preview Panel and Q&amp;A|url=http://www.tfw2005.com/transformers-news/conventions-15/botcon-2009-hasbro-product-preview-panel-and-qa-167769/|date=2009-05-30|accessdate=2009-06-14}}&lt;/ref&gt;.  ಅಧಿಕೃತ ಟೊಯ್ ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರು ಸಹೋದರಿಯರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಹೆಸರುಗಳು ಇದ್ದರೂ ಕೂಡ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ &quot;ಆರ್ಕೀ&quot; ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೂ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರ್ಕೀಗೆ ಡೆಲಿಸ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದವರು ಎಂದು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;br /&gt;ಈ ಮೂರು ಸಹೋದರಿಯರು ಇಂತಿವೆ:
** ಟೊಯ್ ಲೈನಿನ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ [[Ducati 848]]  [[ಆರ್ಕೀ]] &lt;ref name=&quot;arceechromia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.retrosbk.com/?p=262|title=Arcee….. And the winner is|work=RetroSBK|date=2009-06-25|accessdate=2009-06-26|archive-date=2011-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20110715175600/http://www.retrosbk.com/?p=262|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
** ಟೊಯ್ ಲೈನಿನ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ [[Suzuki B-King 2008]] [[ಕ್ರೊಮಿಯಾ]]&lt;ref name=&quot;arceechromia&quot;/&gt;
** ಟೊಯ್ ಲೈನಿನ ನೆರಳೆ ಬಣ್ಣದ [[MV Agusta F4 R312]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tfg2.com/attachment/Mon_0906/53_71646_22d8ec7f8bb6b4a.jpg|title=Image of the third Arcee sister|accessdate=2009-06-24}}&lt;/ref&gt; [[ಎಲಿಟಾ ಒನ್]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=www.actionfigs.com/index.php?categoryid=21&amp;p2_articleid=2471|title=Hasbro Transformers Q&amp;A of October 21st|date=10-22-2009|accessdate=11-11-2009|work=ActionFigs.com}}&lt;/ref&gt;. ಮೊದಲೊಮ್ಮೆ ಈಕೆಯನ್ನು [[ಫ್ಲೇರ್‌ಅಪ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://transformerslive.blogspot.com/2009/07/san-diego-comic-con-2009-transformers.html|title=San Diego Comic Con 2009 Transformers Info|date=07-24-09|accessdate=07-24-09|work=Transformers Live Action Movie Blog}}&lt;/ref&gt;.

:ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ಮೋಟರ್‌ ಸೈಕಲ್‌ಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಗ್ರಾಹಕೀಯಕರಣವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು ಕಸ್ಟಮ್‌ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ಬೈಕ್‌ ಬಿಲ್ಡರ್‌ ''[[retroSBK]]''.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.venturacountystar.com/news/2008/jun/15/shifting-gears-for-hollywood/|title=Shifting gears for Hollywood|work=Ventura County Star|author=Allison Bruce|date=2009-06-15|accessdate=2009-05-09|archive-date=2009-06-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20090619073209/http://www.venturacountystar.com/news/2008/jun/15/shifting-gears-for-hollywood/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;br /&gt;2007ರ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಆರ್ಕೀಯನ್ನು ಬೈಕಿನಿಂದ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲ ರೊಬಟ್ ಆಗಿ ತೋರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಉಳಿದ ರೊಬೊಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಆರ್ಕೀ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಈಕೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು&lt;ref&gt;{{cite web 
|author=Wizard Entertainment | title='TRANSFORMERS' WRITERS: A REVEALING DIALOGUE 
| url = http://www.wizarduniverse.com/movies/transformersmovie/005082421.cfm 
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20070708200751/http://www.wizarduniverse.com/movies/transformersmovie/005082421.cfm | archivedate=2007-07-08 }}&lt;/ref&gt;. ಜೊತೆಗೆ ನಿಜಾಂಶ ಎಂದರೆ ಕತೆಗಾರರಿಗೆ ಈಕೆಯ ಲಿಂಗದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಲು ತಕ್ಕದಾದ ಸಮಯಾವಕಾಶ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಈಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ [[ಉಳಿದ ಸ್ತ್ರೀ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫೋರ್ಮಸ್‌]]ಗಳು 2007ರ ಸಿನೆಮಾದ ಟೊಯ್ ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಟೈ-ಇನ್ ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ&lt;ref name=&quot;robobrawlersbigandsmall&quot;&gt;{{cite news|author=Anthony Breznican|title=Robo-brawlers big, small in new 'Transformers'|work=[[USA Today]]|date=2009-04-01|url=http://www.usatoday.com/life/movies/news/2009-04-01-transformers-first-look_N.htm|accessdate=2009-04-02}}&lt;/ref&gt;. ಈ ರೊಬೊಟ್‌ಗಳನ್ನು ಲಿಂಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗುರುತಿಸಬೇಕೆ ಬೇಡವೇ ಅನ್ನುವುದನ್ನು ಸಿನೆಮಾದ ಪೋಸ್ಟ್-ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಸಮಯದವರೆಗೂ ಕತೆಗಾರರಿಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆ ಕಾರಣ ಅಂತಿಮ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಏನನ್ನೂ ಹೇಳಲಾಗಲಿಲ್ಲ&lt;ref name=&quot;okscifiwire&quot;&gt;{{cite news|url=http://scifiwire.com/2009/03/orci-kurtzman-reveal-tran.php|author=Patrick Lee|title=Orci &amp; Kurtzman reveal Transformers: Revenge of the Fallen details|work=[[Sci Fi Wire]]|date=2009-03-31|accessdate=2009-03-31|archive-date=2009-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20090505182303/http://scifiwire.com/2009/03/orci-kurtzman-reveal-tran.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. ಆರ್ಕೀಯ ರೈಡರ್ ಹೊಲೊಗ್ರಾಮ್‌ಗಳನ್ನು [[ಎರಿನ್ ನಾಸ್]] ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt1055369/fullcredits#cast|title=Full cast and crew for ''Transformers: Revenge of the Fallen''|publisher=[[IMDB]]|accessdate=June 24, 2009}}&lt;/ref&gt;.

* [[ಸೈಡ್‌ಸ್ವೈಪ್‌]]ಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದವರು [[ಆಂಡ್ರಿ ಸೊಜಿಲೊಜ್.]]  ಇದು ಬೆಳ್ಳಿ ಬಣ್ಣದ [[ಶೆವರ್ಲೇ ಕಾರ್ವೆಟ್]] ಸ್ಟಿಂಗ್‌ರೇ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿದೆ. ಈತನ ಕೈಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಜೋಡಿಸಬಲ್ಲಂತಹ ಕತ್ತಿಯ ಅಲಗಿನಂತಿದ್ದರೆ, ಕಾಲುಗಳು ಚಕ್ರಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿವೆ. ಈತನು 2007ರ ಸಿನೆಮಾದ ಬೊನ್‌ಕ್ರಶರ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಕೇಟಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತ ಓಡಾಡುತ್ತಾನೆ. ಈತನ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರರು [[ರೊಲರ್ ಡೆರ್ಬಿ]] ಆಟಗಾರರಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ&lt;ref&gt;''ಡಿಕನ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿಂಗ್‌ ವಿಶುವಲ್‌ ಬೇಹೆಮ್‌''  ಬ್ಲ್ಯೂ-ರೇ ಎಕ್ಸ್ಟ್ರಾ, ''ಲ್ಯಾಂಬೋರ್ಗಿನಿ ಜಂಪ್‌''  ಸೆಗ್‌ಮೆಂಟ್.&lt;/ref&gt;. ಸೈಡ್‌ಸ್ವೈಪ್ [[Transformers: Generation 1|G1]]ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಈತನನ್ನು [[ಲ್ಯಾಂಬೋರ್ಗೀನಿ]] ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸ್ಕ್ರೀಪ್ಟ್ ಬರೆದಿದ್ದರೂ ಸಹಿತ ಬೇ ಈತನನ್ನು ಸ್ಟಿಂಗ್‌ರೇ ಆತಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.allspark.com/forums/index.php?showtopic=58955&amp;view=findpost&amp;p=1224530|title=The Allspark at Botcon: The Official News, Rumors &amp; More Thread! - The Allspark Forums|publisher=Allspark.com|accessdate=2009-06-24}}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.
* [[ಜೊಲ್ಟ್]], ಇದು ಒಂದು ಜೊತೆ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಚಾವಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ [[ಶಿವರ್ಲೇ ವೋಲ್ಟ್]]. ಇದು ಇದರ ಇನ್ನೊಂದು ರೂಪವಾದ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಕಾರಿಗೆ ತಕ್ಕುದಾಗಿದೆ&lt;ref&gt;{{cite web|author=04:40 PM|url=http://www.tfw2005.com/boards/attachments/transformers-movie-discussion/27083783d1240975340-concerning-jolt-jolt_page.jpg|title=Picture of Jolt's FAB toy bio|publisher=Tfw2005.com|accessdate=2009-05-13}}&lt;/ref&gt;. ಸಿನೆಮಾಗೆ ಕಾರುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ [[ಜನರಲ್ ಮೋಟರ್ಸ್]] ವೊಲ್ಟ್ ಕಾರಗೆ ಪ್ರಚಾರ ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೊನೆಯ ಘಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು&lt;ref name=&quot;unicron&quot;/&gt;. ರೈಟರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಮುಷ್ಕರಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆಯೇ ಈ ಪಾತ್ರವು ಆಟೊಬೊಟ್ ತಂಡದ ಜೊತೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ರಚಿಸಿ, ಬೇ‌ನ ಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಈ ಕಾರನ್ನು ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕೆಂದು ಕತೆಗಾರರು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದರು&lt;ref&gt;{{cite web|author=[[Roberto Orci]] 
| title=Welcome Mr. Roberto Orci, you may ask him questions | publisher=TFW2005 | date=2009-01-19 
| url = http://www.tfw2005.com/boards/transformers-movie-discussion/180451-welcome-mr-roberto-orci-you-may-ask-him-questions-190.html#post3231606 | accessdate=2009-01-19 
}}&lt;/ref&gt;. ವೊಲ್ಟ್ ಕಾರಿನ ಗುಣಗಳ ಪ್ರತಿಮೆಯಾಗಿರುವ ಜೊಲ್ಟ್‌ನನ್ನು ಮತ್ತು ಅದು ಆ ಕಾರಿನ ವಿನ್ಯಾಸದ ವಿಶಿಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸಿದಕ್ಕೆ ವೆಲ್ಬರ್ನ್ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ&lt;ref name=&quot;edwelburn&quot;/&gt;.
* [[ಪ್ರೈಮ್ ರಾಜವಂಶ]]ದ ಮೂರು ಸದಸ್ಯರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು [[ಮೈಕಲ್ ಯೊರ್ಕ್]], [[ಕೆವಿನ್ ಮೈಕಲ್ ರಿಚರ್ಡ್‌ಸನ್]] ಮತ್ತು [[ರೊಬಿನ್ ಆಟ್‌ಕಿನ್ ಡೌನ್ಸ್]] ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರಾಜವಂಶವು ಏಳು ಮೂಲವಾದ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫೊರ್ಮ್‌ರ್ಸ್ ಹೊಂದಿದ್ದು, ದ ಫಾಲನ್ ಮೊದಲೊಮ್ಮೆ ಇದರ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದ.

=== ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್ಸ್ ===

* [[ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್‌]]ಗಳ ನಾಯಕನಾದ [[ಮೆಗಾಟ್ರೋನಿ]]ನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು [[ಹ್ಯುಗೊ ವೇವಿಂಗ್]] ನೀಡಿದ್ದಾರೆ&lt;ref&gt;{{cite news|author=Andrew Fenton|title=Weaving confirms Megatron’s return in Transformers: Revenge of the Fallen|work=[[The Advertiser (Adelaide)|The Advertiser]]|date=2009-03-04|url=http://blogs.news.com.au/adelaidenow/turkeyshoot/index.php/adelaidenow/comments/weaving_confirms_megatrons_return_in_transformers_revenge_of_the_fallen|accessdate=2009-03-05|archive-date=2009-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20090311033228/http://blogs.news.com.au/adelaidenow/turkeyshoot/index.php/adelaidenow/comments/weaving_confirms_megatrons_return_in_transformers_revenge_of_the_fallen|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. ಮೈಕಲ್ ಬೇಯ್ ಮೊದಲು ಈತನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದ. 2007ರ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಈತನನ್ನು ಸಾಯಿಸಿ [[ಲೌರೆಂಟಿಯನ್ ಅಬೈಸ್‌]]ಗೆ ಬೀಸಾಕಿದ್ದರು. ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್‌ಗಳು ಆಲ್ ಸ್ಪ್ರಾರ್ಕಿನ ಸೀಳು ತುಂಡಿನಿಂದ ಈತನನ್ನು ಸೈಬರ್ಟ್ರೋನಿಯನ್ ವಿಂಗ್ ಇರುವ ಟಾಂಕ್ ಆಗಿ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಿನೆಮಾದ ಕೆಲವು ಮಾರ್ಪಾಡಾದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಆತ 2007ರ ಸಿನೆಮಾದಂತೆ ಸೈಬರ್ಟೋನಿಯನ್ ಜೆಟ್ ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಈತ ಮೂರು ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದಾನೆ. [[ಆಲ್ ಸ್ಪಾರ್ಕ್‌]]ನಿಂದ ಹತನಾಗಿದ್ದ ಈತ ಈಗ ಅದನ್ನು ಹೀರಿದ್ದರಿಂದ ಇನ್ನೂ ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ&lt;ref&gt;{{cite news | title=First Images and Bio of Transformers Revenge of the Fallen Leader Class Megatron Toy |work=TFW2005 |date=2009-02-22 | url= http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-toys--products-30/first-images-and-bio-of-transformers-revenge-of-the-fallen-leader-class-megatron-toy-166882/ | accessdate=2009-02-22 
}}&lt;/ref&gt;. ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಬರೆಯಬೇಕಾದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡು ಮಾಡಬಾರದೆಂದು ಈತನನ್ನು [[ಗಾಲ್ವಟ್ರೊನ್]] ಎಂದು ಹೊಸ ಹೆಸರಿಡಲಿಲ್ಲ&lt;ref name=&quot;galvatron&quot;&gt;{{cite web 
| title=Roberto Orci - Leonard Nimoy, Frank Welker in the running for the role of voicing The Fallen 
| work=TFW2005 | date=2009-03-21 | url = http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-just-movie-31/roberto-orci---leonard-nimoy-frank-welker-in-the-running-for-the-role-of-voicing-the-fallen-167125/ | accessdate=2009-03-22 
}}&lt;/ref&gt;.
* [[ದ ಫಾಲನ್]] ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ [[ಟೊನಿ ಟೊಡ್]] ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈತ [[ಪ್ರೈಮ್ ರಾಜವಂಶ]]ದವನು ಮತ್ತು ಮೆಗಾಟ್ರೋನ್‌ನ ಮಾಸ್ಟರ್.   ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಈತನನ್ನು ನೆಮಿಸಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ನಿದ್ರಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿನಾಕಾರಣ ತೋರಿಸುತ್ತರಾದರೂ ಇದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಬಂದ ಸಿನೆಮಾದ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಈತನೆಸಗಿದ ನಂಬಿಕೆದ್ರೋಹದಿಂದ ತನ್ನ ಸಹೋದರರಿಂದಲೇ ಇನ್ನೊಂದು ಆಯಾಮದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ.  ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈತನು ಉಳಿದ ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅಂತರ್ ಆಯಾಮದ ಕಿಟಕಿಯ ಮುಖಾಂತರ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ. ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ ಮೂಡುವ ಈತನ ಚಿತ್ರವೇ ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್‌ಗಳ ಲಾಂಛನಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಕವಾಗಿತ್ತು&lt;ref name=&quot;defiance&quot;/&gt;. [[ಆಕಾಶ ಸೇತುವೆ]]ಗಳನ್ನು ಈತನು ತನ್ನ ಇಚ್ಚಾಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ತೆರೆಯಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದನು&lt;ref name=&quot;transformerslive1&quot;&gt;{{cite web|url=http://transformerslive.blogspot.com/2009/05/transformers-movie-universe-preview.html|title=Transformers Live Action Movie Blog: Transformers Movie Universe Preview|publisher=Transformerslive.blogspot.com|date=2009-05-18|accessdate=2009-05-24}}&lt;/ref&gt;. [[ಲೊರೆಂಜೊ ದಿ ಬೊನ್‌ವೆಂತುರಾ]] ದ ಫಾಲನ್‌‌ನನ್ನು [[ಜುದಾಸ್ ಇಸ್ಕಾರಿಯಟ್‌]]ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದಾನೆ&lt;ref name=&quot;toyfare&quot;/&gt;.  ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಈತ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ ಸಹಿತ, ಈತನ ಟೊಯ್ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಈತ ಸೈಬರ್ಟ್ರೋನಿಯನ್ ಡಿಸ್ಟ್ರೊಯರ್ ಏರ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲ&lt;ref&gt;{{cite news | title=New Transformers Revenge of the Fallen Toy - The Fallen Revealed! | publisher=TFW2005 | date=2009-02-07 | url = http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-toys--products-30/new-transformers-revenge-of-the-fallen-toy---the-fallen-revealed-166761/ | accessdate=2009-02-07 
}}&lt;/ref&gt;.  ಕತೆಗಾರರು ಹಲವು ಕಾರ್ಟೂನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಮಿಕ್ಸ್ ಹುಡುಕಿ ಆದ ಮೇಲೆ ದ ಫಾಲನ್‌ನನ್ನು ಆರಿಸಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಈತ &quot;ಎಲೆಮೆಂಟಲ್&quot; ವಿಲನ್ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದರು&lt;ref name=&quot;okscifiwire&quot;/&gt;. ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್ ನಿಮೊಯ್]] &lt;ref&gt;{{cite news | author=Larry Carroll | title=Michael Bay afraid to offend Leonard Nimoy with Transformers family reunion offer | work=[[MTV]] | date=2009-04-21 | url=http://moviesblog.mtv.com/2009/04/21/michael-bay-afraid-to-offend-leonard-nimoy-with-transformers-family-reunion-offer/ | accessdate=2009-04-21 | archive-date=2011-02-20 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110220032538/http://moviesblog.mtv.com/2009/04/21/michael-bay-afraid-to-offend-leonard-nimoy-with-transformers-family-reunion-offer | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|author=George Roush|title=Leonard Nimoy To Michael Bay: &quot;Call Me!&quot;|work=[[MTV]]|date=2009-04-25|url=http://latinoreview.com/news/leonard-nimoy-to-michael-bay-call-me-6682/|accessdate=2009-04-29|archive-date=2009-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090428150133/http://www.latinoreview.com/news/leonard-nimoy-to-michael-bay-call-me-6682|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಫ್ರಾಂಕ್ ವೆಲ್ಕರ್‌&lt;ref name=&quot;galvatron&quot;/&gt; ನನ್ನು ದ ಫಾಲನ್‌ನ ಧ್ವನಿಗೆ ಆರಿಸಲು ಯೋಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
* [[ಸ್ಟಾರ್‌ಸ್ಕ್ರೀಮ್‌]]ಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದು [[ಚಾರ್ಲಿ ಎಡ್ಲರ್]]&lt;ref name=&quot;autographs&quot;/&gt;. ಈತ ಏರ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಗಿದ್ದು [[F-22 ರಾಪ್ಟೋರ್‌‍]] ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನ ಸಿನೆಮಾದ ಮುಕ್ತಾಯದಲ್ಲಿ ಈತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾರಿ ಹೋಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಶರೀರದ ಮೇಲೆ ಸೈಬರ್‌ಟ್ರೋನಿಯನ್ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಒಂದು ಹೊಸ ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್‌ಗಳ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ&lt;ref name=&quot;toyfairpics&quot;/&gt;. ಓರ್ಸಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ಅವರಿಗೆ ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ 2007ರ ಸಿನೆಮಾಗಿಂತ ಈತನಿಗೆ ಜಾಸ್ತಿ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಆಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು&lt;ref name=&quot;orcifirstquestions&quot;/&gt; ಮತ್ತು ಪೊಸ್ಟ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್‌ಲ್ಲಿನ ಡೈಲಾಗ್ ಅಡಿಶನ್ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಸ್ಕ್ರೀಮ್‌ನನ್ನು ಆತನ 1980ಯ ಅವತಾರದ ಸಮೀಪ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು&lt;ref name=&quot;additions&quot;&gt;{{cite news 
| title=Roberto Orci Discusses Scene Additions, Fan Love, Starscream, and 40 Robots|work=TFW2005|date=2009-01-27| url = http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-just-movie-31/roberto-orci-discusses-scene-additions-fan-love-starscream-and-40-robots-166683/
| accessdate=2009-01-27 
}}&lt;/ref&gt;.
* ಮೆಗಾಟ್ರೊನ್‌ನ ವಿಶೇಷ ಸಂಪರ್ಕಾಧಿಕಾರಿಯಾದ [[ಸೌಂಡ್‌ವೇವ್‌]]ಗೆ [[ಫ್ರಾಂಕ್ ವೆಲ್ಕರ್]] ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ&lt;ref&gt;{{cite news|title=Frank Welker to officially voice Soundwave|work=[[UGO Networks]]|date=2009-04-27|url=http://movieblog.ugo.com/movies/roberto-orci-frank-welker-to-officially-voice-soundwave|accessdate=2009-04-27|archive-date=2009-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20090430094616/http://movieblog.ugo.com/movies/roberto-orci-frank-welker-to-officially-voice-soundwave|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಈತ ಯಾವುದೇ ರೊಬೊಟ್ ಅಥವಾ ವಾಹನವಾಗಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಟೊಯ್ ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ &quot;ಸೆಟಲೈಟ್ ಮೊಡ್&quot; ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡೀದ್ದಾನೆ. ಈತ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಮಿಲಿಟರಿ ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡು ಪ್ರಪಂಚಾದ್ಯಂತದ ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್‌ರ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಈತನ ಟೊಯ್ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ರೂಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಈತನಿಗೆ ಒಂದು ರೊಬೊಟ್ ರೂಪ ಸಹ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಈತ ಸೈಬರ್‌ಟ್ರೋನಿಯನ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲ&lt;ref name=&quot;toyfairpics&quot;/&gt;. ವಿನ್ಯಾಸಕಾರರು ಈತನನ್ನು [[ಚೆವ್ರೊಲೆಟ್‌ ಸಿಲ್ವರಾಡೊ]] ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ್ದರೂ ತದನಂತರ ಅದನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು ಎಂದು ಓರ್ಸಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|title=TF2 Soundwave Satellite and Truck Concept Art with Ravage|publisher=TFW2005|date=2008-10-25|url=http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-9/tf2-soundwave-satellite-and-truck-concept-art-with-ravage-166074/ |accessdate=2008-10-26}}&lt;/ref&gt; ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಕಾರರು 2007ರ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಸೌಂಡ್‌ವೇವ್‌ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪಾತ್ರಗಳು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಔಟ್‌ ಮತ್ತು [[ಫ್ರೆಂಜೀ]]ಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು.  ನಂತರದ ಪಾತ್ರಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಿನ್ನವಾದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು.&lt;ref&gt;''ದೇಯರ್ ವಾರ್‌: ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್ಸ್‌ ಸ್ಟ್ರೈಕ್‌'', 2007 DVD featurette&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=[[Roberto Orci]]|url=http://boards.transformersmovie.com/showpost.php?p=351304&amp;postcount=4161|title=Roberto and Alex: Questions|publisher=Official site|date=[[2007-05-19]]|accessdate=2008-06-06|dateformat=dmy|archive-date=2012-02-08|archive-url=https://www.webcitation.org/65IMrpoHq?url=http://boards.transformersmovie.com/showpost.php?p=351304|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
** [[ರಾವೇಜ್‌‍]], ಇದು ದೊಡ್ಡ ಒಂದು-ಕಣ್ಣಿನ ಪುಮಾಗೆ ಹೋಲುವ ಸೌಂಡ್‌ವೇವ್‌ನ ಸೇವಕ.&lt;ref name=&quot;robobrawlersbigandsmall&quot;/&gt; ಆರಂಭದ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ, ಈತನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ನಂತರದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮೀನಿನ ಹೋಲಿಕೆಯುಳ್ಳ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಈತನನ್ನು ರೂಪಾಂತರಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅಂತಿಮ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಈತನನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;vaulttheft&quot;&gt;''ಡಿಕನ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿಂಗ್‌ ವಿಶುವಲ್‌ ಬೇಯ್‌ಹೆಮ್‌''  ಬ್ಲ್ಯೂ-ರೇ ಎಕ್ಸ್ಟ್ರಾ, ''ವಾಲ್ಟ್‌ ಥೆಪ್ಟ್''  ಸೆಗ್‌ಮೆಂಟ್‌.&lt;/ref&gt;
*** ಒಂದು-ಕಣ್ಣಿನ ಹರಿತವ ಅಲಗಿನಷ್ಟು ತೆಳ್ಳಗಿನ ರೊಬೊಟ್ ರೀಡ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ಗೆ ಪ್ರ್ಯಾಂಕ್‌ ವೆಲ್ಕರ್ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ರೀಡ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ರಾವೇಜ್ ಮಾರ್ಬಲ್ ಗಾತ್ರದ &quot;ಮೈಕ್ರೋನ್ಸ್&quot;‌&lt;ref name=&quot;bdextra&quot;/&gt; ಗಳನ್ನು ಚದುರಿಸುತ್ತಾ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಅವು ಮಧ್ಯದ ಕೀಟವನ್ನು ಹೋಲುವ ರೊಬೊಟ್ ರೂಪವನ್ನು ತಳೆಯುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಅವೆಲ್ಲ ಗುಂಪು ಗುಂಪಾಗಿ ರೀಡ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಆಗಿ ರೂಪ ತಳೆಯತ್ತವೆ. ರೀಡ್‌ಮ್ಯಾನ್ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ತೆಳ್ಳಗಿರುವುದು ಈತನ ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಶತ್ರುವಿನ ಎದುರು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿರುವಷ್ಟು ಕಾಲ ಈತ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅಗೋಚರವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
*** [[ದ ಡಾಕ್ಟರ್]]ಗೆ(ಟೊಯ್ ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಲ್ಪೆಲ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡವ) ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದು ಜೊನ್ ಡಿ ಕೊಸ್ಟಾ. ಈತ ಚಿಕ್ಕ ಜೇಡದ ಹೋಲಿಕೆಯಿರುವ ರೊಬೊಟ್ ಆಗಿದ್ದು ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ [[ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ]] ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ.  ಈತ ಒಬ್ಬ ಮೆಡಿಕ್ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಈ ಉಪಕರಣಗಳಿಂದಲೇ ಸ್ಯಾಮ್‌ನ ಮೆದುಳಿನಿಂದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈತನ ಸ್ಕೌಟ್-ಕ್ಲಾಸ್ ರೂಪವು ಈತನು ಯಾವುದೇ ಜೀವಿಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಮತ್ತೆ ನಿರ್ಮಿಸಬಲ್ಲ ನೈಪುಣ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದವನಂತೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;robobrawlersbigandsmall&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=In Package Images Of Transformers: Revenge Of The Fallen Dune Runner and Scalpel|publisher=TFW2005|date=2009-04-02
| url = http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-toys--products-30/in-package-images-of-transformers-revenge-of-the-fallen-dune-runner-and-scalpel-167208/
| accessdate=2009-04-02 
}}&lt;/ref&gt;
* [[ಪ್ರಿಟೆಂಡರ್]] ಆಗಿರುವ [[ಅಲಿಸ್]] ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ [[ಇಸಾಬೆಲ್ ಲುಕಾಸ್]] ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.  ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಇದರ ಕಾದಂಬರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕಾಮಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಈಕೆ ಥೀಮ್ ಪಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ   ಅಲಿಸ್ ಇನ್ ವಂಡರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಅನಿಮಾಟ್ರೊನಿಕ್ ಆಕೃತಿ ನೋಡಿದ ನಂತರ ತನ್ನ ಅರ್ಥ ಮೊಡ್‌ನಿನಲ್ಲಿ ಈ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳುತ್ತಾಳೆ.
* [[ವೀಲಿ]] ಎಂಬ ನೀಲಿ [[ರೇಡಿಯೊ ನಿಯಂತ್ರಣ]]ದಲ್ಲಿರುವ [[ರಕ್ಕಸ ಟೊಯ್ ಟ್ರಕ್ಕ]]ನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಟೊಮ್ ಕೆನಿ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ವೀಲಿ ಮೊದಲು ಡಿಸೇಪ್ಟಿಕನ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆದರಿ ಅವರ ಪರ ವಹಿಸಿದರೂ ನಂತರ ಜೆಟ್‌ಫೈರ್‌ನನ್ನು ನೋಡಿ ತಾನೂ ಅವನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.seibertron.com/transformers/news/first-look-at-revenge-of-the-fallen-wheelie-figure/15129/|title=First Look at Revenge of the Fallen Wheelie Figure!|publisher=Seibertron.com|date=2009-02-07|accessdate=2009-02-07}}&lt;/ref&gt; ಸಿನೆಮಾದ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ವೀಲ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ.
* [[ಗ್ರಿಂಡರ್]] ಎನ್ನುವ ಈ ರೊಬೊಟ್ [[CH-53E ಸೂಪರ್ ಸ್ಟಾಲಿಯನ್]] ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲದು&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://img132.imageshack.us/img132/8884/transformers22009062920.jpg|title=Transformers: Revenge of the Fallen PC disclaimer mentioning Sikorsky Super Stallion|accessdate=2009-07-03}}&lt;/ref&gt;.  ಈತನ ವಾಹನ ಹಾಗೂ ರೋಬೋಟ್ ಮೊಡ್ ಎರಡೂ ಕೂಡ 2007ರ ಸಿನೆಮಾದ [[ಬ್ಲಾಕೌಟ್‌]]ನ ಚಹೆರೆಗೆ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಮೀಪ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಿನ್ನತೆಗಳೆಂದರೆ ತಿಳುಬಿಳುಪಿನ ಬಣ್ಣ, ವಿಭಿನ್ನ ಶಿರ ಮಾದರಿ. ಜೊತೆಗೆ ಬ್ಲಾಕೌಟ್‌‌ನ Pave Low ಗೆ ಇದ್ದಿದ್ದ ಮೂತಿಯ ರಾಡರ್ ಬಲ್ಬು ಸೂಪರ್ ಸ್ಟಾಲಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು.  ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಸಿನೆಮಾದ ಕತೆಗಾರ ರೊಬರ್ಟೊ ಓರ್ಸಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆಂದರೆ ಆತನಿಗೂ ಅದು [[ಬ್ಲಾಕೌಟ್]] ಅಥವಾ ಗ್ರಿಂಡರ್ ಎನ್ನುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಇವೆರಡೂ ಒಂದೇ ಪಾತ್ರಗಳೇ ಆಗಬೇಕಿತ್ತೇ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲವೇ ಎನ್ನುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನವಿತ್ತು.[http://www.tfw2005.com/boards/transformers-movie-discussion/180451-welcome-mr-roberto-orci-you-may-ask-him-questions-283.html#post3785383 ]
* ದ ಕನ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಎನ್ನುವ ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್ ಒಳಗುಂಪು ಕಟ್ಟಡ ಕಟ್ಟುವ ವಾಹನಗಳಾಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದುತ್ತವೆ.
** [[ಡೆಮೊಲಿಶೊರ್‌]]ಗೆ ಕಾಲ್ವಿನ್ ವಿಮ್ಮರ್ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈತ ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ [[Terex]] [[O&amp;amp;K]] RH 400 ಜಲಚಾಲಿತ ಗಣಿ [[ಅಗೆದು ತೋಡುವ ಯಂತ್ರ]]ವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.&lt;ref name=&quot;constructicon1&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.slashfilm.com/2009/02/03/transformers-2-super-bowl-teaser-is-only-the-beginning-constructicon-details-revealed/|title=Transformers 2: Super Bowl Teaser is Only The Beginning; Constructicon Details Revealed|author=Peter Sciretta|work=/Film|date=2009-02-03|accessdate=2009-02-03|archive-date=2012-12-08|archive-url=https://archive.is/20121208183700/http://www.slashfilm.com/2009/02/03/transformers-2-super-bowl-teaser-is-only-the-beginning-constructicon-details-revealed/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ರೊಬೊಟ್ ಆಗಿರುವಾಗ ಈತನ ಟ್ರೆಡ್ಸ್ ಬೃಹತ್ ಚಕ್ರಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಆತನು ತನ್ನೆರಡು ಚಕ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿನ ಚಕ್ರವನ್ನು ತಲೆಯ ಹಿಂದಿನವರೆಗೆ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ಕೇವಲ ಎದುರುಗಡೆಯ ಚಕ್ರದ ಮೇಲೆ ಉರಳಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಣದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಿನೆಮಾದ ಕತೆಗಾರರು ಈತನನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ &quot;ವೀಲ್‌ಬೋಟ್&quot;&lt;ref name=&quot;okscifiwire&quot;/&gt; ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದರು. ಸಿನೆಮಾದ ಕ್ರೇಡಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಈತನನ್ನು ಇದೇ ಹೆಸರಿನಿಂದ ತಪ್ಪಾಗಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ.  ಅಲ್ಲದೆ ಈತನನ್ನು ಡೆಮೊಲಿಶರ್ ಎಂದು ಸಿನೆಮಾದ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. 
** [[ಮಿಕ್ಸ್‌ಮಾಸ್ಟರ್]]&lt;ref name=&quot;toyfairdevy&quot;/&gt;, ಈತ ಕಪ್ಪು ಮಾತು ಬೆಳ್ಳಿ ಬಣ್ಣದ [[ಮ್ಯಾಕ್]] ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮಿಕ್ಸರ್ ಟ್ರಕ್ ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲ. ಈತನಿಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಮೂರನೇಯ ಬಾಟಲ್ ಮೊಡ್ ಇದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಆತ ಗನ್‌ಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಇಡುವವನಾಗಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.toycollector.com/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=79130&amp;Itemid=522|title=Mixmaster Triple-Changer and RPMs|publisher=Toy Collector|accessdate=2009-06-24|archive-date=2009-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090629123948/http://www.toycollector.com/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=79130&amp;Itemid=522|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಆತನ ಟೊಯ್ ಚರಿತ್ರೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಈತ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಿಡಿಮದ್ದು ತಯರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿದ್ದು ಉಳಿದ ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್‌ಗಳ ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಸಿಡಿಮದ್ದು ಮತ್ತು ಪಾಷಾಣವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾನೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|author=11:04 AM|url=http://www.tfw2005.com/resources/rotf-decepticons-384/mixmaster-3494/|title=Mixmaster - ROTF Main Line - Transformers Resources|publisher=Tfw2005.com|accessdate=2009-06-24}}&lt;/ref&gt; ಕೆಲವು ಕಲ್ಪನಾವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಈತನನ್ನು [[ಮ್ಯಾಕ್‌ನೀಲಸ್]] ಮಿಕ್ಸರ್ ಟ್ರಕ್ ಆಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.&lt;ref&gt;[http://i463.photobucket.com/albums/qq352/mechamotoph/Transformers/TF%20RoTF/TFRoTFMixmaster.jpg ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಆಪ್ ಮಿಕ್ಸ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ ಆ‍ಯ್‌ಸ್‌ ಎ ಮ್ಯಾಕ್‌ನೀಲಸ್‌ ಟ್ರಕ್‌]&lt;/ref&gt;
** [[ಲೊಂಗ್ ಹೌಲ್]]&lt;ref name=&quot;toyfairdevy&quot;&gt;{{cite news|title=Toy Fair 2009 - Live Shots Of Revenge of the Fallen Devastator, Skids &amp; More|work=TFormers|date=2009-02-14|url=http://tformers.com/transformers-toy-fair-2009-live-shots-of-revenge-of-the-fallen-devastator-skids-more/10985/news.html |accessdate=2009-02-15}}&lt;/ref&gt; ಈತನ ಪರ್ಯಾಯ ಮೊಡ್ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಕ್ಯಾಟರ್‌ಪಿಲ್ಲರ್ 773 [[ಡಂಪ್ ಟ್ರಕ್]] ಆಗಿದೆ.  ''ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್‌'' ಗೆ ಹಸಿರುನಿಶಾನೆ ದೊರೆತ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಲೊಂಗ್ ಹೌಲ್‌ನ ಮೂಲ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿ ಈತನ ರೊಬೊಟ್ ಮೊಡ್‌ನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಲಾಕಾರನಾದ ಜೊಶ್ ನಿಜಿ ಫಾನ್ ಆರ್ಟ್ ಆಗಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದ.&lt;ref&gt;[http://www.tfw2005.com/boards/transformers-fan-art/142705-long-haul-transformers-2-concept-fun.html#post1450603 TFW2005 ಪೋಸ್ಟ್ ಬೈ ಜೋಶ್‌ ನಿಜ್ಜಿ ರಿವೀಲಿಂಗ್‌ ಹಿಸ್ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್‌ ಆರ್ಟ್‌ ಪಾರ್ ಲಾಂಗ್‌ ಹಾಲ್‌]&lt;/ref&gt; ಈತನ ಫ್ಯಾನ್ ಆರ್ಟ್ ಬೇ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದು ಅದೇ ಈತನನ್ನು ಸಿನೆಮಾಕ್ಕೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news 
| title=Devastator Confirmed for Transformers: Revenge of the Fallen 
| publisher=TFW2005|date=2008-09-10 
| url = http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-9/devastator-confirmed-for-transformers-revenge-of-the-fallen-165770/ |accessdate=2008-09-28 
}}&lt;/ref&gt; ಅದಾಗ್ಯೂ ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಕೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಲೊಂಗ್‌ಹೌಲ್‌ನ ಪರ್ಯಾಯ ಮೊಡ್ ಕ್ಯಾಟರ್‌ಪಿಲ್ಲರ್ 773B ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಟ್ರಕ್ ಆಗಿದೆ. ನಿಜಿ ಮೊದಲು ಲೊಂಗ್‌ಹೌಲ್‌ನನ್ನು [[ಕ್ಯಾಟರ್‌ಪಿಲ್ಲರ್ 797]] ಎಂಬ ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಡಂಪ್ ಟ್ರಕ್ ಆಗಿ ಮಾಡಿದ್ದ.&lt;ref&gt;[http://buybigtires.com/wordpress/wp-content/uploads/2009/02/long-haul.jpg ಲಾಂಗ್‌ ಹಾಲ್‌ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್‌ ಆರ್ಟ್‌ ಶೋವಿಂಗ್‌ ಹಿಸ್‌ ಕ್ಯಾಟರ್‌ಪಿಲ್ಲರ್‌ 797 ಆಲ್ಟ್‌ ಮೋಡ್‌]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
** ಕೆವಿನ್ ಮೈಕಲ್ ರಿಚರ್ಡಸನ್ [[ರಾಂಪೇಜ್‌]]ಗೆ ಸಹ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈತ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ [[ಕ್ಯಾಟರ್‌ಪಿಲ್ಲರ್ D9L]] [[ಬುಲ್ಡೊಜರ್]] ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;toyfairdevy&quot;/&gt; ಈತನ ರೊಬೊಟ್ ಮೊಡ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಟ್ರೆಡ್ಸ್‌ನ್ನು ಚಾವಟಿಯಾಗಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ನೆಟ್ಟಗೆ ಎದ್ದು ನಿಂತ ಹಾವಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.  ಟೊಯ್ ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ಈ ಮೊಡ್ ಅನ್ನು &quot;ಜಾಕ್‌ಹಾಮರ್ ಮೊಡ್&quot; ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈತನ ನಿಜವಾದ ರೊಬೊಟ್ ಮೊಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಈತ ನಾಲ್ಕು ಜೇಡನ ಹೋಲಿಕೆಯ ಕಾಲುಗಳುಳ್ಳ ಸಿಂಚರ್‌ಗೆ ಹೋಲುತ್ತಾನೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|author=11:04 AM| url = http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-toys--products-30/transformers-revenge-of-the-fallen-deluxe-rampage-cardback-reveals-bio-and-third-mode-167049/ |title=Transformers Revenge of the Fallen Deluxe Rampage Cardback reveals Bio and Third Mode! - Transformers News|publisher=Tfw2005.com|date=2009-03-13|accessdate=2009-06-24}}&lt;/ref&gt; ಈತನನ್ನು ಮೊದಲು ಹಳದಿಯಾಗಿ ಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರಾದರೂ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಬಲ್‌ಬೀಯ ಜೊತೆಗಿನ ಸೆಣಸಾಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಫುಟವಾಗಿ ಕಾಣಲು ಈತನನ್ನು ಕೆಂಪಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;''ಡೀಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿಂಗ್‌ ವಿಶುವಲ್‌ ಮೇಹೆಮ್‌''  ಬ್ಲೂ-ರೇ ಎಕ್ಸ್ಟ್ರಾ, ''ಜ್ಯಾಕ್‌ಹ್ಯಾಮರ್‌ ಫೈಟ್‌''  ಭಾಗ&lt;/ref&gt; ಈತ ಹಾರುತ್ತ ಅಡ್ಡಾಡುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈತನನ್ನು &quot;ಸ್ಕಿಪ್‌ಜಾಕ್&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.editorsguild.com/FromtheGuild.cfm?FromTheGuildid=84|title=The Sound of Transforming Robots|publisher=Motion Picture Editors Guild|date=2009-06-25}}&lt;/ref&gt; ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಸಿನೆಮಾದ ಕ್ರೇಡಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಈತನ ಹೆಸರನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
** [[ಸ್ಕ್ರಾಪರ್]],&lt;ref name=&quot;toyfairpics&quot;/&gt; ಈ ರೊಬೊಟ್ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ [[ಕ್ಯಾಟರ್‌ಪಿಲ್ಲರ್]] 992G [[ಸ್ಕೂಪ್ ಲೋಡರ್]] ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳಬಲ್ಲದು. 2007ರ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಟ್ರೋನ್ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಈತ ತನ್ನ ಕೈಗಳನ್ನು ಸರಪಳಿಗಳ ದಂಡದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಲ್ಲ.
** ಫ್ರಾಂಕ್ ವೆಲ್ಕರ್ [[ಡಿವಾಸ್ಟೇಟರಿ]]ಗೆ ಧ್ವನಿ ಇಫೆಕ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈತ ಅನೇಕ ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ರೂಪಗೊಂಡ {{Convert|46|ft|m}}ಉದ್ದನೆಯ ಆಜಾನುಬಾಹು ರೊಬೊಟ್. ಈತನು ಗೊರಿಲ್ಲಾ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಓಡಾಡುತ್ತಾನೆ.&lt;ref name=&quot;toyfare&quot;/&gt; ಈತ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ನೆಟ್ಟಗೆ ನಿಲ್ಲಲಾರ. ಆದರೆ ನಿಂತರೆ {{convert|100|ft|m}}ಉದ್ದಕೆ {{convert|120|ft|m}}ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.&lt;ref name=&quot;transformerslive1&quot;/&gt; ಈತನ ದವಡೆಗಳು ತೆರೆದುಕೊಂಡು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಸುಳಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗಬಲ್ಲದು. ಈತನ ಜೊತೆ [[ಗ್ರಾಪ್ಲಿಂಗ್ ಕೊಕ್ಕೆ]] ಇರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಬಳಸಿ ಈತ ಪಿರಾಮಿಡ್ ಹತ್ತುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;trailerbreakdown2&quot;/&gt; 2007ರ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಡಿವಾಸ್ಟೇಟರ್ ಹೆಸರನ್ನು ತಪ್ಪಾಗೆ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿದ್ದ [[ಬ್ರಾವ್ಲ್‌]]ಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿತ್ತು.&lt;br /&gt;ಆದಾಗ್ಯೂ ಮೊದಲು ಡಿವಾಸ್ಟೇಟರ್‌ನನ್ನು ಉಳಿದ ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿಕನ್‌ಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವನೆಂದು(ಟೊಯ ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿದೆ) ಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದರೂ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಈತನನ್ನು ಇವರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈತನ ಅವಯವಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ರೊಬೊಟ್ ಮೊಡ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಈತನ ರೊಬೊಟ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾರವನ್ನು ಕೈ ಬಿಟ್ಟು ಮೊದಲು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದ ವೆಹಿಕಲ್ ಮೊಡ್ ಒಂದೇ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;devastator&quot;&gt;[http://www.tfw2005.com/boards/attachments/transformers-movie-discussion/27099276d1247311885-devastator-constructicons-concept-art-devastator-concept-art-movie-constructicons.jpg ಬೆನ್ ಪ್ರೊಕ್ಟರ್‌ನ ಡಿವಾಸ್ಟರ್‌ನ ಭಾಗಗಳ ಕಲ್ಪಿತ ಚಿತ್ರ  WIP]&lt;/ref&gt;  ಆದರೂ ಕೂಡ ಹೈಟವರ್‌ಗೆ ರೊಬೊಟ್ ಮೊಡ್ ಕೊಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದವು. ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ ಅವುಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.stevejung.net/gallery/albums/userpics/10001/Constructicon_StudyA.jpg |title=ಸ್ಟೀವ್ ಜಂಗ್‌ನಿಂದ ಹೈಟವರ್ ರೋಬೊಟ್‌ನ ಕಲ್ಪಿತ ಚಿತ್ರ |access-date=2009-12-28 |archive-date=2015-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151107043214/http://www.stevejung.net/gallery/albums/userpics/10001/Constructicon_StudyA.jpg |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;   ಈ ಒವರ್‌ಲೋಡ್ ಮತ್ತು ಹೈಟವರ್‍ಗಳ ರೊಬೊಟ್ ಮೊಡ್‌ಗಳು ಕೇವಲ ಟೊಯ್ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ [[ಟಕಾರಾ ಟೊಮಿ]]ಯ EZ Collection DX ಡಿವಾಸ್ಟೇಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Revenge Of The Fallen EZ Collection DX Devastator Set|publisher=TFW2005|date=2009-05-12| url= http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-toys--products-30/revenge-of-the-fallen-ez-collection-dx-devastator-set-167544/ |accessdate=2009-05-12}}&lt;/ref&gt; &lt;br /&gt;ಡಿವಾಸ್ಟೇಟರ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ವಾಹನಗಳು ಇಂತಿವೆ:&lt;ref name=&quot;devastator&quot;/&gt;
*** ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಬಣ್ಣದ [[ಮ್ಯಾಕ್]] [[ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮಿಕ್ಸರ್]] ಟ್ರಕ್‌ ಈತನ ತಲೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈತನನ್ನು ಟೊಯ್ ಲೈನಿನಲ್ಲಿ [[ಮಿಕ್ಸ್‌ಮಾಸ್ಟರ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
*** ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ [[Terex]] [[O&amp;amp;K]] RH 400 ಜಲಚಾಲಿತ ಗಣಿ [[ಅಗೆದು ತೋಡುವ ಯಂತ್ರ]] ಎದೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ಕಾವೆಂಜರ್ ಎಂದು ಟೊಯ್ ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
*** ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ [[ಕ್ಯಾಟರ್‌ಪಿಲ್ಲರ್]] 992G  [[ಸ್ಕೂಪ್ ಲೋಡರ್]] ಬಲಗೈಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು [[ಸ್ಕ್ರಾಪರ್]] ಎಂದು ಟೊಯ್ ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
*** ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ [[Kobelco]]CK2500 ಕ್ರಾವ್‌ಲರ್ ಕ್ರೇನು ಎಡಗೈಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು [[ಹೈಟವರ್]] ಎಂದು ಟೊಯ್ ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
*** ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಟ್ರಕ್ ಲೋಡರ್ M930 ಮೊಡೆಲ್ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಮೊದಲು ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿಕನ್ಸ್ ಬಂದಿಳಿದ freighterನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಎಡಗೈಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತದೆ.
*** ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಕ್ಯಾಟರ್‌ಪಿಲ್ಲರ್ 773B ಎಂಡ್ ಡಂಪ್ ಟ್ರಕ್&lt;ref name=&quot;bdextra&quot;&gt;NEST:ಟ್ರಾನ್ಸಫೋರ್ಮರ್ಸ್ ಡಾಟಾ-HUB ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ&lt;/ref&gt; ಎದೆಯ ಹಿಂಭಾಗವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು [[Komatsu]] HD465-7 ಆರ್ಟಿಕ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಡಂಪ್ ಟ್ರಕ್ ಆಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;devastator&quot;/&gt;  ಇದನ್ನು ಓವರ್‌ಲೋಡ್ ಎಂದು ಟೊಯ್ ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
*** ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಕ್ಯಾಟರ್‌ಪಿಲ್ಲರ್ 773B [[ಡಂಪ್ ಟ್ರಕ್]] ಬಲ ಕಾಲಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಲೊಂಗ್ ಹೌಲ್ ಎಂದು ಟೊಯ್‌ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
*** ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ [[ಕ್ಯಾಟರ್‌ಪಿಲ್ಲರ್ D9L]] [[ಬುಲ್ಡೊಜರ್]] ಎಡ ಕಾಲಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು [[ರಾಂಪೇಜ್]] ಎಂದು ಟೊಯ್‌ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
** ಹೆಸರಿಡದ ಕನ್ಸ್ತ್ರಕ್ಟಿಕನ್ ಒಬ್ಬ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ  [[Volvo]] EC700C ಕ್ರಾವಲರ್ ಅಗೆದುತೋಡುವ ಯಂತ್ರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ [[Stanley]] UP 45SV ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಅಟಾಚ್ಮೆಂಟ್ ಇದೆ. ಇದು ಕನ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿಕನ್ಸ್ ಬಂದಿಳಿದ freighter ನಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕೇವಲ ವೆಹಿಕಲ್ ಮೊಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. 
** ಮೆಗಾಟ್ರೋನ್ ಅನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ರಿಟ್ರೈವಲ್ ಮಿಶನಿನಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಡದ ಕನ್ಸ್ತ್ರಕ್ಟಿಕನ್ ಒಬ್ಬನನ್ನು ( ದ ಲಿಟಲ್ ಒನ್ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ) ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ದ ಡಾಕ್ಟರ್‌ಗೆ ಮೆಗಾಟ್ರೋನ್‌ನನ್ನು ರಿಪೇರಿ ಮಾಡಲು ಬೇಕಾಗುವ ಭಾಗಗಳಿಗಾಗಿ ಈತನನ್ನು ಸಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  
* ಶಾಂಘೈನಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಬಣ್ಣದ [[Audi R8]] ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ [[ಸೈಡ್‌ವೇಸ್]] ಆಟೊಬೊಟ್‌ಗಳಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ತನಕ ಡಿಮೊಲಿಶರ್ ಜೊತೆ ಅಡಗಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ.&lt;ref name=&quot;trailerbreakdown&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.empireonline.com/features/transformers-revenge-of-the-fallen-teaser-trailer-breakdown/|title=A Closer Look At The Revenge Of The Fallen Teaser Trailer|work=[[Empire (magazine)|Empire Online]]|accessdate=2009-02-17|archive-date=2012-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20121020182627/http://www.empireonline.com/features/transformers-revenge-of-the-fallen-teaser-trailer-breakdown/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* [[ಸ್ಕೊರ್‌ಪೊಂಕ್]] ಇದು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರೊಬೊಟಿಕ್ ಚೇಳಾಗಿದೆ. 2007ರ ಸಿನೆಮಾದ ಘಟನಾವಳಿಗಳ ನಂತರ ಇದು ಮರಳುಗಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೂತು ತನ್ನ ಬಾಲವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ.


* ಇಜಿಪ್ಟಿನ ಯುದ್ಧರಂಗದಲ್ಲಿ [[ಬೊನ್‌ಕ್ರಶರ್]] ಅನ್ನು ಹೋಲುವ ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್ ಒಂದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಈತನಿಗೆ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಈತನೇ ಬೊನ್‌ಕ್ರಶರ್ ಎನ್ನುವುದೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
* ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕಿರಿಯ ರೊಬೊಟ್‌ಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಡದ ಅರ್ಥ್ ಮೊಡ್ ಇಲ್ಲದ ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್‌ಗಳಿವೆ. ಹಾಗೂ [[ಇನ್ಸೆಕ್ಟಿಕನ್ಸ್]] ಜೊತೆಗೆ ಆಲ್‌ಸ್ಪಾರ್ಕ್‌ನಿಂದ ಜೀವ ತಳೆದ ಸ್ಯಾಮ್‌ನ ಅಡಿಗೆ ಮನೆಯ ಸಾಧನಗಳಿವೆ. ಈ ಅಡಿಗೆಮನೆಯ ಬೋಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪೈರೊಮೆನಿಯಾ ಇರುವ ಟೋಸ್ಟರ್ ಬೋಟ್ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಇಜೆಕ್ಟರ್ ಎಂದು ಟೊಯ್ ಲೈನಿನಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.kotoys.com/forum/index.php?topic=151.msg328|title=Rotf Ejector Toaster Oven !!! Misp Package Photos!! The Toasters Got My Dew!!|publisher=Kotoys.com|date=2009-05-17|accessdate=2009-05-27|archive-date=2009-05-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20090531125827/http://www.kotoys.com/forum/index.php?topic=151.msg328|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. ಇದು 2007ರ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್ ಸಿನೆಮಾದ ಜೊತೆ ಟೈ-ಇನ್ ಇದ್ದ ಮೌಂಟೇನ್ ಡ್ಯೂ ಕಮರ್ಶಿಯಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಲ್ಲದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://theinspirationroom.com/daily/2007/mountain-dew-toaster/|title=Mountain Dew Toaster A Transformer|date=2007-06-30|accessdate=2009-06-24|publisher=The Inspiration Room|archive-date=2009-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090820052931/http://theinspirationroom.com/daily/2007/mountain-dew-toaster/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಅಲ್ಲದೇ [[ಫ್ರೆಂಜಿ]]ಯ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ತಲೆಯು ಸಿಯ್ಮೌರ್ ಸಿಮ್ಮನ್ಸ್‌ನ ತಾಯಿಯ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟಿನಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.


== ನಿರ್ಮಾಣ ==

=== ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ===
ಪ್ಯಾರಾಮೌಂಟ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ  ''[[ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫೋಮರ್ಸ್]]''  ಉತ್ತಾರಾರ್ಧದ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಜೂನ್ ಕೊನೆಯ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು&lt;ref&gt;{{cite news|author=Pamela McClintock|title='Transformers' sequel sets 2009 date|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=2007-09-26|url=http://www.variety.com/article/VR1117972852.html?categoryid=13&amp;cs=1|accessdate=2007-09-27}}&lt;/ref&gt;.  ಚಲನಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎದುರಾದ ವಿಘ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು [[2007-2008ರ ಅಮೇರಿಕಾ ಲೇಖಕರ ಕೂಟದ ಮುಷ್ಕರ]]. ಜೊತೆಗೆ [[ಅಮೇರಿಕಾ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕೂಟ]] ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕಾ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ನಟರ ಕೂಟ]]ದ ಮುಷ್ಕರ.
ಬೇ ಮೊದಲು 2007ರ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಕೆಲ ಪಾತ್ರಗಳ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ [[ಎನಿಮ್ಯಾಟಿಕ್]] ತಯಾರಿಸುವುದರಿಂದ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿದ. ಅವನ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವೇಳೆ [[ಅಮೇರಿಕಾ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕೂಟ]] ಜುಲೈ 2008ರಲ್ಲಿ ಮುಷ್ಕರಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿದ್ದರೆ ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಎನಿಮೇಟರ್‌ಗಳು ಕ್ರಮಾಗತಿಗಳನ್ನು ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಮುಷ್ಕರ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;heavymetal&quot;&gt;{{cite news|author=Jay Fernandez|title=Heavy metal for sequel|work=[[Los Angeles Times]]|date=2007-10-10|url=http://articles.latimes.com/2007/oct/10/entertainment/et-scriptland10|accessdate=2008-09-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Writer's Strike continues; DGA signs deal; Awards questioned|author=Danielle Davidson|work=The West Georgian|date=2008-01-23|url=http://media.www.thewestgeorgian.com/media/storage/paper523/news/2008/01/23/ArtsAndEntertainment/Writers.Strike.Continues.Dga.Signs.Deal.Awards.Questioned-3163849.shtml|accessdate=2008-09-28|archive-date=2009-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20090121145803/http://media.www.thewestgeorgian.com/media/storage/paper523/news/2008/01/23/ArtsAndEntertainment/Writers.Strike.Continues.Dga.Signs.Deal.Awards.Questioned-3163849.shtml|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್''  ಮತ್ತು ಅದರ ಉತ್ತಾರಾರ್ಧದ ಮಧ್ಯ ಇನ್ನೊಂದು ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಆದರೆ ಅವನಿಗೆ &quot;ತಮ್ಮ ಮಗುವನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಹೊಂದುವುದು ತಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ&quot; ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Adam B. Vary|title=Optimus Prime Time|work=[[Entertainment Weekly]]|date=2007-07-04|url=http://www.ew.com/ew/article/0,,20035285_20035331_20044598,00.html|accessdate=2007-12-16|archive-date=2007-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20070707075337/https://ew.com/ew/article/0,,20035285_20035331_20044598,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಈ ಸಿನೆಮಾಗೆ 2000 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಬಜೆಟ್ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು 2007ರ ಸಿನೆಮಾಗಿಂತ 50 ಮಿಲಿಯನ್ ಜಾಸ್ತಿ. ಜೊತೆಗೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದ ಕೆಲ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಇದರಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆಪ್ಟಿಮಸ್ ಪ್ರೈಮ್‌ನನ್ನು ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ರೀತಿ.&lt;ref name=&quot;empire&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;hide&quot;&gt;{{cite web|title=Transformers: Behind the scenes|work=[[The Hollywood Reporter]]|format=Video|url=http://link.brightcove.com/services/player/bcpid17054225001?bclid=18291076001&amp;bctid=18271280001|accessdate=2009-04-03}}&lt;/ref&gt; [[ಲೊರೆನ್ಜೊ ದಿ ಬೊನಾವೆನ್ಚುರಾ]] ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಒಂದೇ ಸಲ ಎರಡು ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆತ ಮತ್ತು ಬೇ ಇದು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮವಲ್ಲ ಎಂದು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;tccfair&quot;&gt;{{cite news|author=Brian Savage|title=TCC Exclusive: Transformers Revenge of the Fallen at Toy Fair 2009|work=Transformers Collectors Club|url=http://www.transformersclub.com/tfrof-intv09.cfm|accessdate=2009-02-17|archive-date=2013-05-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20130528051946/http://www.transformersclub.com/tfrof-intv09.cfm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;


ಕತೆಗಾರರಾದ [[ರೋಬರ್ಟೊ ಆರ್ಕಿ]] ಮತ್ತು [[ಅಲೆಕ್ಸ್ ಕರ್ಜಮನ್]] ತಮ್ಮ ಬ್ಯೂಸಿ ಶೆಡ್ಯುಲ್ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಸರಣಿಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಕಾರಣ ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಮೇ 2007ರಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಕತೆಗಾರರನ್ನು ಹುಡುಕತೊಡಗಿತು. ಆದರೆ ಬೇರೆ ಕತೆಗಾರರ [[ಶೈಲಿ]] ಇಷ್ಟವಾಗದೇ ಆರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಕರ್ಜಮನ್ ಹಿಂದಿರುಗುವಂತೆ ಮನವೊಲಿಸಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.&lt;ref name=&quot;heavymetal&quot;/&gt;  ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಬೇ‌ನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ [[ಎಹ್ರೆನ್ ಕ್ರುಗರ್]] ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್  ಪೌರಾಣಿಕತೆ&lt;ref name=&quot;Borys Kit&quot;&gt;{{cite news|author=Borys Kit|title=Writing team built fast for 'Transformers 2'|work=[[The Hollywood Reporter]]|date=2007-10-04|url=http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/film/news/e3i298d60247271e2fe1722233a840531a6|accessdate=2007-10-04|archive-date=2007-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20071011080933/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/film/news/e3i298d60247271e2fe1722233a840531a6|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಇರುವ ಹಾಗೂ ಓರ್ಸಿ, ಕರ್ಜಮನ್‌ರ ಸ್ನೇಹಿತ [[ಬ್ರಿಯಾನ್ ಗೊಲ್ಡ್‌ನರ್]] ಸಹಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.&lt;ref name=&quot;Borys Kit&quot;/&gt; ಈ ಕತೆಗಾರರಿಗೆ ಒಟ್ಟೂ ಎಂಟು ಮಿಲಿಯನ್ ನೀಡಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;heavymetal&quot;/&gt;  [[2007-08ರಲ್ಲಿ ಶುರುವಾದ ಅಮೇರಿಕಾ ರೈಟರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಮುಷ್ಕರ]]ದಿಂದ ಚಿತ್ರಕತೆ ಬರೆಯುವಾಗ ತೊಂದರೆಯಾಯಿತು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆ ನಿಲ್ಲಬಾರದೆಂದು ಕತೆಗಾರರು ಒಂದು [[ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್]] ಬರೆಯಲು ಎದಡು ವಾರಗಳ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಮುಷ್ಕರದ&lt;ref name=&quot;kickoff&quot;&gt;{{cite news|author=Alex Billington|title=Kicking Off 2009 with Writers Alex Kurtzman and Roberto Orci - Part Two: Transformers 2|work=FirstShowing.net|date=2009-01-14|url=http://www.firstshowing.net/2009/01/14/kicking-off-2009-with-writers-alex-kurtzman-and-roberto-orci-part-two-transformers-2/ |accessdate=2009-01-14}}&lt;/ref&gt; ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಕೊಟ್ಟರು. ತದನಂತರ ಬೇ ಅದನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಜೋಕ್‌ಗಳನ್ನು ತೂರಿಸಿ&lt;ref name=&quot;kickoff&quot;/&gt; ಅರವತ್ತು ಪುಟಗಳ [[ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್]]&lt;ref name=&quot;geriatric&quot;&gt;{{cite news|author=[[Anne Thompson]]|title=Oscar Watch: Bay Hosts Transformers Tech Show|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=2008-02-08|url=http://weblogs.variety.com/thompsononhollywood/2008/02/oscar-watch-bay.html|accessdate=2008-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080210061256/http://weblogs.variety.com/thompsononhollywood/2008/02/oscar-watch-bay.html|archivedate=2008-02-10|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ತಯಾರಿಸಿದ.&lt;ref name=&quot;okscifiwire&quot;/&gt;  ಈ ಮೂರು ಕತೆಗಾರರರು ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕತೆ ಮುಗಿಸಿದರು. ಇವರನ್ನು ಬೇ ಎರಡು ಹೊಟೆಲ್ ರೂಮಿನಲ್ಲಿ &quot;ಕೂಡಿ&quot; ಹಾಕಿದ್ದ. ಕ್ರುಗರ್ ತನ್ನ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕತೆ ಬರೆಯುತಿದ್ದರೂ ದಿನಕ್ಕೆರಡು ಬಾರಿ ಎಲ್ಲ ಸೇರಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Stephanie Sanchez|title=IESB Exclusive: Kurtzman and Orci on Transformers 2!|work=IESB|date=2008-09-17|url=http://www.iesb.net/index.php?option=com_ezine&amp;task=read&amp;page=1&amp;category=2&amp;article=5481|accessdate=2008-09-17}}&lt;/ref&gt;


ಆರ್ಕಿ ಈ ಸಿನೆಮಾದ ಮನೆಯಿಂದ ದೂರ ಇರುವಿಕೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅತೋಬೊಟ್ಸ್ [[ಸೈಬರ್ಟೋನ್]] ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗದೆ ಪೃಥ್ವಿಯಲ್ಲೇ ಉಳಿದಿದ್ದರೆ, ಸ್ಯಾಮ್ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ.&lt;ref name=&quot;theme&quot;&gt;{{cite news|url=http://moviesblog.mtv.com/2008/07/24/writers-reveal-theme-of-transformers-sequel-the-bad-news-no-dinobots/|author=Josh Horowitz|title=Writers Reveal Theme Of ‘Transformers’ Sequel. The Bad News? No Dinobots|work=[[MTV]] Movies Blog|date=2008-07-24|accessdate=2008-07-25|archive-date=2008-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20080828151829/http://moviesblog.mtv.com/2008/07/24/writers-reveal-theme-of-transformers-sequel-the-bad-news-no-dinobots/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಆತನಿಗೆ ರೋಬೋಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರ  ಲೊರೆನ್ಜೊ ಹೇಳಿದ್ದ ಪ್ರಕಾರ ಇದರಲ್ಲಿ ಸರಿ ಸುಮಾರು 40 ರೋಬೊಟ್‌ಗಳಿದ್ದವು ಎಂದು. ILM ನ ಸ್ಕಾಟ್ ಫಾರಾರ್ ಪ್ರಕಾರ ಇದರಲ್ಲಿ ಇದ್ದದ್ದು 60 ರೊಬೊಟ್‌ಗಳು. ಓರ್ಸಿಗೆ   ಬೇ ತನ್ನ ದ್ವನಿಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಗಡುಸು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಸಂತುಷ್ಟಗೊಳಿಸಲು ಇಚ್ಚಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಹೇಳಿದ್ದರು,&lt;ref name=&quot;collidervideo&quot;&gt;{{cite web|title=Exclusive Video: Director Michael Bay talks TRANSFORMERS Revenge of the Fallen|publisher=Collider|date=2009-02-09|url=http://www.collider.com/entertainment/interviews/article.asp/aid/10866/tcid/1|accessdate=2009-02-09|archive-date=2011-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920003747/http://collider.com/entertainment/interviews/article.asp/aid/10866/tcid/1|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಆತನ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಹೊರತಾಗಿಯೂ &quot;ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಿನೆಮಾ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ತರುವುದಕ್ಕೆ ಇದು ಒಂದು ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ ವಿಧಾನ ಎಂದು ತಾಯಿಯಂದಿರು ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು&quot;&lt;ref name=&quot;tccfair&quot;/&gt; ಈ ಚಿತ್ರದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಕರ್ಟ್ಸ್‌ಮನ್ ರಚಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|author=[[Roberto Orci]]|title=The All New &quot;Hey Roberto&quot; Thread|publisher=[[Don Murphy]]|date=2008-06-05|url=http://www.donmurphy.net/board/showpost.php?p=1176567&amp;postcount=11992|accessdate=2008-06-05|dateformat=dmy|archive-date=2008-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20080609081946/http://www.donmurphy.net/board/showpost.php?p=1176567&amp;postcount=11992|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
[[ಜಿ.ಬಿ. ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ರಾಕ್‌]] ಅವರ ಕಾಮಿಕ್ ಪಾತ್ರಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ತರಲು ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಬೇ ಆ ಹೆಸರುಗಳು ತುಂಬಾ ಕಾರ್ಟೂನ್‌ ರೀತಿಯದು ಎಂದುಕೊಂಡ.&lt;ref&gt;{{cite web|author=[[Roberto Orci]]|title=The All New &quot;Hey Roberto&quot; Thread|publisher=[[Don Murphy]]|date=2008-07-11|url=http://www.donmurphy.net/board/showpost.php?p=1199968&amp;postcount=14053|accessdate=2009-03-17}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;


''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌''  ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುನ್ನ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಟೊಮ್ ಡೆಸೆಂಟೊ]]ಗೆ [[ಡೈನೊಬೋಟ್ಸ್]]&lt;ref&gt;{{cite news|title=Transformer Producer Wants Dinobots in TF2|work=[[UGO Networks]]|date=2007-06-05|url=http://movieblog.ugo.com/index.php/movieblog/more/scoop_transformer_producer_wants_dinobots_in_tf2/|accessdate=2007-12-16|archive-date=2007-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20071214185401/http://movieblog.ugo.com/index.php/movieblog/more/scoop_transformer_producer_wants_dinobots_in_tf2/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಪರಿಚಯಿಸುವ &quot;ತುಂಬ ಸುಂದರವಾದ ಯೋಚನೆ&quot; ಬಂತು. ಆದರೆ ಬೇ‌ಗೆ 2007ರ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದ್ದ [[ಏರ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಕಾರಿಯರ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Patrick Kolan|title=Transformers Roundtable with Michael Bay|work=[[IGN]]|date=2007-06-13|url=http://uk.movies.ign.com/articles/796/796057p2.html|accessdate=2007-06-13|archive-date=2009-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20090122062726/http://uk.movies.ign.com/articles/796/796057p2.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಓರ್ಸಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಎರಡೂ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ''ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್''  ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಡೈನೊಬೋಟ್ಸ್‌ನ ಫಾರ್ಮ್‌‍&lt;ref name=&quot;theme&quot;/&gt; ಕುರಿತ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಏರ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಕಾರಿಯರ್ ಅನ್ನು ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲಿ ಆಗಲಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;tidalwave&quot;/&gt;  ಓರ್ಸಿಗೆ ಡೈನೊಸೊರ್ ಅಷ್ಟು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಆತನಿಗೆ ಡೈನೊಬೊಟ್ಸ್ ಪರಿಚಯಿಸಲು ಆಗಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. &quot;ಆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾನು ಉತ್ತಮನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡೆ&quot;, ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳಿದ್ದನು,&lt;ref name=&quot;Roberto Orci&quot;&gt;{{cite web|author=[[Roberto Orci]]|title=The All New &quot;Hey Roberto&quot; Thread|publisher=[[Don Murphy]]|date=2008-10-20|url=http://www.donmurphy.net/board/showpost.php?p=1262447&amp;postcount=16453|accessdate=2009-03-17|archive-date=2009-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090629061440/http://www.donmurphy.net/board/showpost.php?p=1262447&amp;postcount=16453|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Roberto Orci&quot;/&gt; ಆದರೆ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಂದ ಈ ಪಾತ್ರದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಈತನೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟನು.&lt;ref&gt;{{cite web|author=[[Roberto Orci]]|title=The All New &quot;Hey Roberto&quot; Thread|publisher=[[Don Murphy]]|date=2008-06-19|url=http://www.donmurphy.net/board/showpost.php?p=1189637&amp;postcount=13182|accessdate=2008-06-25|archive-date=2008-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20080626185522/http://www.donmurphy.net/board/showpost.php?p=1189637&amp;postcount=13182|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ನನಗೆ ಏಕೆ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌ ಹಲ್ಲಿಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಏಕೆ ವೇಷ ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆ ಎಂದು ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂದರೆ, ಸಿನೆಮಾ-ಪ್ರಕಾರ.  ಒಮ್ಮೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆಂದಾದರೆ, ಮುಂದೊಮ್ಮೆ ಡೈನೋಬೋಟ್‌ಸ್‌ನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸುತ್ತೇನೆ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|author=[[Roberto Orci]]|title=Welcome Mr. Roberto Orci, you may ask him questions|work=TFW2005|date=2008-08-08|url= http://www.tfw2005.com/boards/transformers-movie-discussion/180451-welcome-mr-roberto-orci-you-may-ask-him-questions-52.html#post2285336 |accessdate=2009-03-24}}&lt;/ref&gt; ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮೈಕಲ್ ಬೇ‌ನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದಾಗ ಆತ ಡೈನೊಬೊಟ್ಸ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವುದಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.seibertron.com/transformers/news/michael-bay-on-the-dinobots-i-hate-them/16618/|title=Michael Bay on the Dinobots: &quot;I hate them.&quot;|date=2009-07-27|accessdate=2009-07-27|work=Seibertron.com}}&lt;/ref&gt;


ಚಲನಚಿತ್ರದ ತಯಾರಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೇ, ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌ಗಳು ಹೇಗೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಚರ್ಚೆಯ ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ ಒಂದು ತಪ್ಪುಮಾಹಿತಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ರಚಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು ಜೊತೆಗೆ ಚಿತ್ರದ ಕಥೆಯ ಮೂಲಕ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ದೂರ ಸರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದರು.  ಆದರೆ, ಓರ್ಸಿ ಇದು ಕೈಗೂಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;tidalwave&quot;&gt;{{cite news | title=Roberto Orci - Soundwave will not be a Pick Up In Transformers Revenge of the Fallen | publisher=TFW2005|date=2008-10-18 | url = http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-9/roberto-orci---soundwave-will-not-be-a-pick-up-in-transformers-revenge-of-the-fallen-166024/ | accessdate=2008-10-19 
}}&lt;/ref&gt;  ದ ಸ್ಟೂಡಿಯೋ ಮೌರಿ ಮತ್ತು ಫರ್ಮನ್‌ ಅವರ ''[[MTV]]''  ಮತ್ತು ''[[ಕಾಮಿಕ್ ಬುಕ್ ರಿಸೋರ್ಸಸ್‌]]'' ಗಳ ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಾಡುವ ಹಂತಕ್ಕೂ ಹೋಯಿತು. ಅವರು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅರ್ಸೀ ಮತ್ತು ದ ಫಾಲನ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;radar&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.seibertron.com/transformers/news/transformers-2-the-fallen-falling-off-the-radar/13698/|title=Transformers 2: Did The Fallen Fall Off The Radar?|publisher=Seibertron|date=2008-08-05|accessdate=2008-08-06}}&lt;/ref&gt;  ''[[ಎಂಪಾಯರ್‌ಗೆ]]''  ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಬೇಯು ಮೆಗಾಟ್ರಾನ್ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ತರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಪಾತ್ರವು ಗೊಂಬೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ&lt;ref name=&quot;empire&quot;/&gt; ಎಂದು ಹೇಳಿದರು, ಆದರೆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಓರ್ಸಿಯವರು ಫೆಬ್ರುವರಿ 2009 ರಲ್ಲಿ ಬರುವ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೆಗಾಟ್ರಾನ್ ಪಾತ್ರವು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮರಳಿ ಬರಲಿದೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Megatron Confirmed for Transformers Revenge of the Fallen| publisher=TFW2005| date=2009-02-22| url = http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-just-movie-31/megatron-confirmed-for-transformers-revenge-of-the-fallen-166878/ |accessdate=2009-02-22
}}&lt;/ref&gt; ನಂತರ ಬೇಯು ತಾನು ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಮೊದಲ ವಾರದ&lt;ref&gt;{{cite news|title=Michael Bay Claims Leaked Movie Information is Fake|publisher=TFW2005|date=2008-07-21|url=http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-9/michael-bay-claims-leaked-movie-information-is-fake-165504/ |accessdate=2008-09-28}}&lt;/ref&gt; [[ದೈನಂದಿನ ಕಾಲ್ ಶೀಟ್‌]]ನ ವಿಷಯ ಹೊರಬಿದ್ದಿರುವುದು ತಾನು ನಕಲಿ ಮಾಡಿದ್ದೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡ. ಅದು ರೇಮನ್ ರೋಡ್ರಿಗ್ಸ್‌ನ ಪಾತ್ರ, ಮತ್ತು ಜೆಟ್‌ಫೈರ್ ಮತ್ತು ಅವಳಿಗಳು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದವು.&lt;ref name=&quot;callsheet&quot;&gt;{{cite news|title=TF2 - Bethlehem Callsheets - BIG SPOILERS|publisher=TFW2005|date=2008-06-05|url=http://www.tfw2005.com/boards/attachment.php?attachmentid=5195&amp;d=1212720423|accessdate=2008-06-06}}&lt;/ref&gt;


=== ಚಿತ್ರೀಕರಣ ===
ಮೇ 2008ರಲ್ಲಿ [[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;wilson&quot;&gt;{{cite news|author=Jay A. Fernandez, Borys Kit|title=Rainn Wilson in for 'Transformers 2'|work=[[The Hollywood Reporter]]|date=2008-05-29|url=http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/film/news/e3i3f3a21456cba6a51cf2da2541155c3a4|accessdate=2008-05-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080530090816/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/film/news/e3i3f3a21456cba6a51cf2da2541155c3a4|archivedate=2008-05-30|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[ಪ್ಲೆಯಾ ವಿಸ್ಟಾ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಮೊದಲಿನ [[ಹ್ಯೂಜಸ್ ಏರ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್‌]]ನ ಸೌಂಡ್ ಸ್ಟೇಜ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಿನೆಮಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಳಾಂಗಣ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಯಿತು.&lt;ref name=&quot;made&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.variety.com/article/VR1118001937.html|author=Peter Debruge|title=Who Made the Movie: 'Transformers II'|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=2009-03-31|accessdate=2009-04-01}}&lt;/ref&gt; ಜೂನ್ 2ರಿಂದ&lt;ref name=&quot;geriatric&quot;/&gt; ಮೂರು ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ [[ಶಾಂಘೈ]]ಯ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು [[ಪೆನ್ಸಿಲ್ವಾನಿಯಾದ ಬೆತ್ಲೆಹೆಮ್‌ನ]] [[ಬೆತ್ಲೆಹೆಮ್ ಸ್ಟೀಲ್]] ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;bethlehem&quot;&gt;{{cite news|author=Michael Duck|title=Officials fired up for Bethlehem filming|work=[[The Morning Call]]|date=2008-01-17}}&lt;/ref&gt; ತದನಂತರದಲ್ಲಿ [[ಸ್ಟೀವನ್ ಎಫ್ ಉಧ್ವರ್-ಹಾಜಿ ಸೆಂಟರಿ]]ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Keith Knight|title=More High-Fliers at Air &amp; Space|work=[[The Washington Post]]|date=[[2008-06-07]]|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/06/06/AR2008060603921.html |accessdate=2008-06-09}}&lt;/ref&gt; ಅದಾದ ಮೇಲೆ ಜೂನ್ 9ಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರತಂಡ [[ಫಿಲಿಡೆಲ್ಫಿಯಾ]]ಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿತು. ಇಲ್ಲಿ [[PECO]] ರಿಚ್ಮಂಡ್ ಪವರ್ ಸ್ಟೇಷನ್, [[ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೆನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಡ್ರೆಕ್ಸಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಪೆನಿಟೆನ್ಶಿಯರಿ]], [[ಫೇರ್‌ಮೌಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್]], [[ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ ಸಿಟಿ ಹಾಲ್]], [[ರಿಟೆನ್ ಹೌಸ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್]] ಮತ್ತು [[ಹಿಸ್ಟರಿಕ್ ಚಾನ್ಸೆಲರ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]] (ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ) ಹಾಗೂ [[ವನಾಮೇಕರ್ಸ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Michael Klein|title=Roll 'em|work=[[The Philadelphia Inquirer]]|date=2008-06-08|url=http://www.philly.com/philly/news/local/19637659.html|accessdate=2008-06-09|archive-date=2008-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20080611234128/http://www.philly.com/philly/news/local/19637659.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|author=Michael Klein |title=Inqlings: The big reach for an anchor|work=[[The Philadelphia Inquirer]]|date=2008-06-17|url= http://www.philly.com/philly/entertainment/20080617_Inqlings__The_big_reach_for_an_anchor.html |accessdate=2008-06-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080618112517/http://www.philly.com/philly/entertainment/20080617_Inqlings__The_big_reach_for_an_anchor.html|archivedate=2008-06-18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|author=Aaron Scott|title=&quot;Transformers&quot; Sequel Brings Movie Studio to Wanamaker Bldg.|work=[[CoStar Group]]|date=2008-06-23|url=http://www.costar.com/News/Article.aspx?id=E31D081165C6AD733CB6624649AD6947A |accessdate=2008-06-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|author=Kellvin Chavez|title=More Pics From Transformers 2 Set Plus Video!|work=LatinoReview.com|date=2008-06-14|url=http://www.latinoreview.com/news/more-pics-from-transformers-2-set-plus-video-4857|accessdate=2009-02-28|archive-date=2016-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20160121074412/http://www.latinoreview.com/news/more-pics-from-transformers-2-set-plus-video-4857|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಜೂನ್ 22ಕ್ಕೆ [[ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ]] ಚಿತ್ರ ತಂಡ ಬಂದಿಳಿಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Tashin Shamma|title='Transformers: Revenge of the Fallen' crash lands on campus|work=[[The Daily Princetonian]]|date=2008-06-24|url=http://www.dailyprincetonian.com/2008/06/24/21271/|accessdate=2008-06-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130518223640/http://www.dailyprincetonian.com/2008/06/24/21271/|archivedate=2013-05-18|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಇಲ್ಲಿನ ಕೆಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಿಟ್ಟಿಗೆ ಚಿತ್ರತಂಡ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಅವರು ಬೇ ಕೆಲ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ಹೆಸರನ್ನು ಆತ ಬಳಸಲಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರು. ಆದರೂ, ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಲೀ ಬೇನಿಗೆ ವಿವಿಯ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಮತಿಸಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್‌ನ ತಾಯಿ ತಮಾಶೆಗಾಗಿ ಮರಿಜುವಾನಾ ಇರುವ  &quot;funny 'mom' scene&quot; ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

[[ಚಿತ್ರ:PyramidsofGiza at night.jpg|thumb|ಇಜಿಪ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಕರಿಸಲು ಮೂರು ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆಯಲಾಯಿತು.]]
[[2008 ರ ಸ್ರ್ಕೀನ್ ಅಕ್ಟರ್ ಗಿಲ್ಡ್‌]]ನಿಂದ ನಡೆಯಬಹುದಾದ ಮುಷ್ಕರದ ಕಾರಣದಿಂದ ಬೇ ಜೂನ್ 30ರಿಂದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಲ್ಪವಿರಾಮ ಕೊಟ್ಟ. ನಂತರ ಆತ ಅನಿಮೇಶನ್ ಮತ್ತು [[ಎರಡನೇಯ ಯುನಿಟಿನ]] ದೃಶ್ಯಗಳತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Gwladys Fouché|title=Hollywood prepares for the actors' strike|work=[[The Guardian]]|date=2008-06-17|url=http://film.guardian.co.uk/news/story/0,,2286026,00.html|accessdate=2008-06-18}}&lt;/ref&gt; ಶಾಂಘೈನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಯುದ್ಧದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಮುಂದೆ [[ಲೊಂಗ್ ಬೀಚ್, ಕ್ಯಾಲಿಪ್ಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Peter Sciretta|title=Optimus Prime Spotted in Long Beach|work=Slash Film|date=2008-08-27|url=http://www.slashfilm.com/2008/08/27/optimus-prime-spotted-in-long-beach/|accessdate=2008-08-27|archive-date=2008-09-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20080902031026/http://www.slashfilm.com/2008/08/27/optimus-prime-spotted-in-long-beach/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರತಂಡವು [[ಹೊಲ್ಮನ್ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಬೇಸಿನ]]ಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]]ದಲ್ಲಿರುವ [[ವೈಟ್ ಸ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಮಿಸೈಲ್ ರೇಂಜ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಎರಡೂ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು 2007ರ ಸಿನೆಮಾದ [[ಖತಾರ್]] ಆಗಿಯೂ, ಈಗಿನ ಸಿನೆಮಾದ [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] ಆಗಿಯೂ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಿರಾಮಿಡ್ಡಿನ ಕ್ಲೋಸ್-ಅಪ್‌ಗಳಿಗೆ [[ಸ್ಕೇಲ್ ಮಾಡೆಲ್‌]]ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;empire&quot;&gt;{{cite news|author=Nick de Semelyn|title=20 to watch in 2009|work=[[Empire (magazine)|Empire]]|date=February 2009|pages=67–69}}&lt;/ref&gt; ''[[ಪ್ರೈಮ್ ಡೈರೆಕ್ಟಿವ್]]''  (''[[ಸ್ಟಾರ್ ಟ್ರೆಕ್]]''  ರೆಫರೆನ್ಸ್) ಎಂಬ ಸುಳ್ಳು ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ [[ಟಕ್ಸಾನ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[309ನೇಯ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಮೇಂಟೆನನ್ಸ್ ರೀಜನರೇಶನ್ ಗ್ರುಪ್ಸ್]] [[ಏರ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಬೊನ್‌ಯಾರ್ಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಅಕ್ಟೊಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Transformers 2 shooting in Tucson next week|work=Tucson Filmmaker Magazine|date=2008-09-27|url=http://www.greenless.com/tucsonfilmmaker/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=92&amp;Itemid=55|accessdate=2008-09-27}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;   ಇಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಜುಲೈನಲ್ಲೇ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಯಬೇಕಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Phil Villarreal|title=Moviemaking at local resort provides glitz, economic lift|work=[[Arizona Daily Star]]|date=2008-06-05|url=http://www.azstarnet.com/metro/242309|accessdate=2008-06-05|format=Registration required|archive-date=2008-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20080828031226/http://www.azstarnet.com/metro/242309|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[ಕ್ಯಾಂಪ್ ಪೆಂಡಲ್ಟನ್]] ಮತ್ತು [[ಡಾವಿಸ್ ಮಂತನ್ ಏರ್‌ಫೋರ್ಸ್ ಬೇಸ್‌]]ಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಯಿತು.&lt;ref name=&quot;made&quot;/&gt;


ಮೊದಲನೆಯ ಯುನಿಟ್(ಶಾಯಾ ಲಬಾಫ್ ಸೇರಿ) ಇಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಗಿಜಾ ಪಿರಾಮಿಡ್ ಸಂಕೀರ್ಣ]]ದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಲಕ್ಸ್‌ರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಸಿತ್ತು.   ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಕಾರಣದಿಂದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ತುಂಬಾ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಇಡಲಾಗಿತ್ತು. ಲೊರೆಂಜೊ ಡಿ ಬೊನಾವೆಂತುರಾ ಪ್ರಕಾರ 150 ಅಮೇರಿಕನ್ನರ ತಂಡ ಮತ್ತು ಹಲವು ಡಜನ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಇಜಿಪ್ಟಿಯನ್ ಜನರ ಸಹಾಯದಿಂದಾಗಿ ಶೂಟಿಂಗ್ ಸುಲಭವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|author=[[Sharon Waxman]]|title=Hollywood Steps Lightly: Spielberg and Soft Diplomacy in the Middle East|work=WaxWord|date=2008-10-21|url=http://sharonwaxman.typepad.com/waxword/2008/10/hollywood-steps.html |accessdate=2008-10-22}}&lt;/ref&gt;  ಬೇ ಪಿರಮಿಡ್ ಬಳಿ ಸಿನೆಮಾ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ಇಜಿಪ್ಟಿನ ಸರಕಾರದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆದಿದ್ದ. ಆತ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದ [[ಜಾಹಿ ಹವಾಸ್]] &quot;ನನ್ನ ಬಾಹು ಬಳಸಿ, ’ನನ್ನ ಪಿರಾಮಿಡ್ಡಿಗೇನೂ ತೊಂದರೆ ಮಾಡಬೇಡ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದ ಎಂದು ಬೇ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.{{'&quot;}}&lt;ref name=&quot;made&quot;/&gt; ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಐವತ್ತು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಕ್ರೇನ್ ಕ್ಯಾಮೆರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. [[ಜೋರ್ಡನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ದಿನ ಕಳೆಯಲಾಯಿತು. [[ರೊಯಲ್ ಜೊರ್ಡೇನಿಯನ್ ಏರ್‌ಫೋರ್ಸ್]] [[ಪೆಟ್ರಾ]], [[ವಾದಿರಮ್]] ಮತ್ತು [[ಸಾಲ್ಟ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ದೇಶದ ರಾಜಕುಮಾರಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ 2007ರ ಸಿನೆಮಾ ಇಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.variety.com/article/VR1117999584.html|title=Jordan hosts 'Transformers' shoot|author=Ali Jafaar|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=2009-02-04|accessdate=2009-02-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;canvas&quot;&gt;{{cite news|author=Geoff Boucher|title=Michael Bay, master of the 'huge canvas'|work=[[Los Angeles Times]]|date=2009-05-24|url=http://www.latimes.com/entertainment/news/la-ca-transformers24-2009may24,0,1314378.story |accessdate=2009-05-25}}&lt;/ref&gt;  ಪ್ಯಾರೀಸ್‌ನ [[ಪ್ಲೇಸ್ ದೆ ಲ ಕನ್ಕಾರ್ಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇಯ ಯುನಿಟ್ [[ಐಫೆಲ್ ಟವರ್]] ಮತ್ತು [[ಆರ್ಕ್ ದಿ ಟ್ರಿಂಪ್]] ಎದುರು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮುಂದುವರೆಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Revenge of the Fallen Primary Shooting Completed, Second Unit Shooting in Paris|publisher=TFW2005|date=2008-10-28| url = http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-9/revenge-of-the-fallen-primary-shooting-completed-second-unit-shooting-in-paris-166092/ |accessdate=2008-10-28}}&lt;/ref&gt; ನವೆಂಬರ್ 2,2008ರಲ್ಲಿ  ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮುಗಿಸಿತು.

ಬೇ ಹೇಳಿಕೆಯಂತೆ ಆತನಿಗೆ 2007ರ ಸಿನೆಮಾದ ಕ್ಲೈಮಾಕ್ಸ್ ದುರ್ಬಲ ಎಂದು ಎನ್ನಿಸಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಐದು ಸಿಟಿ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ ಗೊಂದಲಮಯವಾಗಿ ಕಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ, ಇಜಿಪ್ಟಿನಲ್ಲಿನ ಕೊನೆಯ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಏನು ಆಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ವೀಕ್ಷಕನಿಗೆ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯವಾಗುವಂತೆ ತೆಗೆಯಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;trailerbreakdown2&quot;/&gt;

=== ಪರಿಣಾಮಗಳು ===
[[ಚಿತ್ರ:Transformers Revenge of the Fallen Decepticon and Sam.jpg|thumb|ಸ್ಟಾರ್‌ಸ್ಕ್ರೀಂ ಸ್ಯಾಮ್ ಜೊತೆ ಮುಖಮುಖಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ2007ರ ಸಿನೆಮಾದ ಶ್ರಾವ್ಯ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೈಕನ್ ಬೇ ತನಗೆ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ರೊಬೊಟ್‌ಗಳ ಕ್ಲೊಸ್-ಅಪ್ ಬೇಕು ಎಂದಿದ್ದ]]
[[ಹಾಸ್‌ಬ್ರೋ]] ಹಿಂದಿನ 2007ರ ಸಿನೆಮಾಗಿಂತ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿ ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ರೊಬೊಟ್ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅವರು ಮತ್ತು [[ಟಾಕರ್‌‍ ಟೋಮಿ]] ಚಿತ್ರ ತಯಾರಕರಿಗೆ ರೋಬೋಟ್‌ಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಸರಣಿಯ &quot;main draw for the sequel.&quot;&lt;ref name=&quot;orcifirstquestions&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=TakaraTomy Staff interview Translation - Mr. Starscream|publisher=TFW2005|date=2009-05-17|url=http://www.tfw2005.com/boards/transformers-news-rumors/233718-takaratomy-staff-interview-translation-mr-starscream.html |accessdate=2009-05-17}}&lt;/ref&gt;      ಇವರು ಮರಳಿ ಬರುತ್ತಿರುವ ಕೆಲವು ಪಾತ್ರಗಳ ಪರ್ಯಾಯ ಮೊಡ್‌ ಅನ್ನು ಮೊದಲಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಇಡಬೇಕೆಂದು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಪಾತ್ರಗಳ ಹೊಸ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|author=[[Roberto Orci]]|title=Welcome Mr. Roberto Orci, you may ask him questions|publisher=TFW2005|date=2008-06-27|url=http://www.tfw2005.com/boards/showpost.php?p=2186879&amp;postcount=171 |accessdate=2008-06-28}}&lt;/ref&gt;  ಬೇ ಯುದ್ಧರಂಗದ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ [[F-16 ಫೈಟಿಂಗ್‌ ಫಾಲ್ಕನ್‌]] ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಂಕ್ ಫೈರ್ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ್ದ.&lt;ref name=&quot;tccfair&quot;/&gt; [[ಜನರಲ್ ಮೊಟಾರ್ಸ್‌‍]] ಕಳಿಸಿದ ಹೊಸ ಆಟೊಬೊಟ್ ಕಾರುಗಳಿಗೆ ಹೊಳೆಯುವ ಬಣ್ಣ ಬಳಿದು ಅವು ಉಳಿದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;edwelburn&quot;/&gt;

ಸ್ಕಾಟ್‌‍ ಫಾರರ್ ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮದ ಸೂಪರ್‌ವೈಸರ್ ಆಗಿ ಪುನಃ ಸೇರಿಕೊಂಡ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಂದರ್ಭದ ಭಾವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬಳಸುವುದನ್ನು ಮತ್ತು [[ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್ಸ್‌ರ]] ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಆಳವಾಗಿ ಮಾಡವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದ. ಈತ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಅಂತಿಮ ಗಡುವಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ಪೊಸ್ಟ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ &quot;ಸರ್ಕಸ್&quot; ತರಹ ಆಗಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Cindy White|title=Transformers 2 More Ambitious|work=[[Sci Fi Wire]]|date=2007-10-01|url=http://www.scifi.com/scifiwire/index.php?category=0&amp;id=44393|accessdate=2007-10-01|archive-date=2008-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20080609220512/http://www.scifi.com/scifiwire/index.php?category=0&amp;id=44393|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ದೊಡ್ಡ ಬಜೆಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪೇಷಲ್ ಇಫೆಕ್ಟ್‌ನಿಂದಾಗಿ, ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್ ಪಾತ್ರವು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಬಹುದೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. [[ಪೀಟರ್ ಕಲನ್]] ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, &quot;[[ಡಾನ್ ಮರ್ಫಿ]] ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಹೇಳಿದರು, ’ಆಪ್ಟಿಮಸ್ ಪ್ರೈಮ್‌ನನ್ನು ಎನಿಮೇಟ್ ಮಾಡಲು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಖರ್ಚಾದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ [ 2007 ರ ಚಿತ್ರ]ದಷ್ಟೇ ಆಯಿತು’.  ಆದರೆ, ಆತ ಹೇಳಿದರು, ’ಮುಂದಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಚಲನಚಿತ್ರ ಯಶಸ್ವಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಟನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ಹಣವನ್ನು ನೀವು ಪಡೆಯಬಹುದು’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು&quot;&lt;ref name=&quot;Anthony Breznican&quot;&gt;{{cite news|author=Anthony Breznican|title=Fan buzz: Flesh out those 'bots|work=[[USA Today]]|date=2007-07-12|url=http://www.usatoday.com/life/movies/news/2007-07-11-transformers-bots_N.htm?csp=34 |accessdate=2007-07-12}}&lt;/ref&gt;.&lt;ref name=&quot;Anthony Breznican&quot;/&gt; ಮೈಕಲ್ ಬೇ ರೊಬೊಟ್ ಮುಖಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ [[ಕ್ಲೋಸ್ ಅಪ್‌]]ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಆಶಿಸಿದ್ದ.&lt;ref&gt;[[ಮೈಕಲ್ ಬೇ‌]]ನ ಡಿವಿಡಿನಲ್ಲಿನ [[ಶ್ರಾವ್ಯ ವಿವರಣೆ]] - ''[[ಟ್ರಾನ್ಸಫೋರ್ಮರ್ಸ್]]'', 2007, [[ಪಾರಾಮೌಂಟ್]]&lt;/ref&gt;  ಅನಿಮೇಟರ್‌ಗಳು ಎರಚುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೊಡೆಯುವಿಕೆ, ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದಾಟ, ಮರಗಳಿಗೆ ಗುದ್ದಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ [...] ವಸ್ತುಗಳು ಒಡೆದು ಚೂರಾಗುವಿಕೆ, ಅವುಗಳು [ರೋಬೋಟ್‌ಗಳು] ಬಿರಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅನಿಲಹೊರಬಿಡುವಿಕೆ, ಬೆವರುವಿಕೆ, ಬುಸುಗುಟ್ಟುವಿಕೆ...&quot; ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಿದರು ಎಂದು ಫಾರರ್ ಹೇಳಿದ. [[IMAX]]ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೆಸಲ್ಯೂಷನ್‌ನಲ್ಲಿ  ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಒಂದು ಅನಿಮೇಶನ್ ಫ್ರೇಮ್ ರೆಂಡರ್ ಆಗಲು 72 ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;sixty&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.variety.com/article/VR1118001940.html|title=Michael Bay keeps VFX shops busy|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|author=David S. Cohen|date=2009-03-31|accessdate=2009-04-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;funfacts&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.michaelbay.com/newsblog/files/3e4c18d680b4b259ce0c3c8b0566ace4-521.html|title=Transformers Revenge of the Fallen Fun Facts|work=michaelbay.com|date=2009-06-17|accessdate=2009-06-29|archive-date=2009-06-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20090622030004/http://michaelbay.com/newsblog/files/3e4c18d680b4b259ce0c3c8b0566ace4-521.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಐ.ಎಲ್.ಎಂ. 2007ರ ಸಿನೆಮಾಕ್ಕೆ 15 [[ಟೆಟ್ರಾಬೈಟ್ಸ್]] ಬಳಸಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಉತ್ತರಾರ್ಧಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದ್ದು 140 ಟೆಟ್ರಾಬೈಟ್ಸ್.&lt;ref name=&quot;canvas&quot;/&gt;

ಓರ್ಸಿ ಪ್ರಕಾರ, ರೊಬೊಟ್ ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್‌ಗಳು ಪೂರ್ತಿ ಗಣಕ ನಿರ್ಮಿತಗಳಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;additions&quot;/&gt;

=== ಸಂಗೀತ ===
{{See also|Transformers: Revenge of the Fallen - The Album|Transformers: Revenge of the Fallen - The Score}}
''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್: ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್''  ಗೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದು [[ಸ್ಟೀವ್ ಜಬ್ಲೊನ್‌ಸ್ಕಿ.]] ಈತ ಮತ್ತೆ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮೈಕ್ಲ್ ಬೇ ಜೊತೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ [[ಹಾಲಿವುಡ್ ಸ್ಟೂಡಿಯೋ ಸಿಂಫನಿಯ]] 71-ಪೀಸ್ ಮೇಳವನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೋನಿ ಸ್ಕೊರಿಂಗ್ ಸ್ಟೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ್ದ.&lt;ref name=&quot;scoring&quot;&gt;{{cite news|author=Dan Goldwasser|url=http://www.scoringsessions.com/news/191/|title=Steve Jablonsky scores ''Transformers: Revenge of the Fallen''|publisher=ScoringSessions.com|date=[[2009-06-18]]|accessdate=2009-06-18}}&lt;/ref&gt;


ಜ್ಯಾಬ್ಲೊನ್‌ಸ್ಕೀ ಮತ್ತು ಆತನ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದ [[ಹ್ಯಾನ್ಸ್‌ ಜಿಮ್ಮರ್‌]] ಈ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ [[ಲಿಂಕಿನ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌]]ರವರ &quot;[[ನ್ಯೂ ಡಿವೈಡ್‌]]&quot; ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಗೀತೆಯ ವಿವಿಧ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|author=[[Mike Shinoda]]|url= http://www.mikeshinoda.com/blog/special_events-recommended_music-in_the_studio-featured-linkin_park_/transformers_2_new_linkin_park_song_and_score|title=Transformers 2|date=2009-04-24|accessdate=2009-04-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=
Transformers 2 song is 'New Divide'|work=The Linkin Park Times|date=2009-05-06|url=http://lptimes.com/news.php?subaction=showfull&amp;id=1241654007&amp;archive=&amp;start_from=&amp;ucat=1&amp;|accessdate=2009-05-07}}&lt;/ref&gt;


== ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ==
ಜೂನ್ 8, 2009ರಂದು ಜಪಾನಿನ ಟೊಕಿಯೊದಲ್ಲಿ ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌, ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್''  ಇದರ ಪ್ರಿಮಿಯರ್ ನಡೆಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Transformers Revenge of the Fallen World Premiere in Japan June 8|publisher=TFW2005.com|date=2009-04-24|url= http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-just-movie-31/transformers-revenge-of-the-fallen-world-premiere-in-japan-june-8-167411/ |accessdate=2009-04-24}}&lt;/ref&gt;  ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಜೂನ್ 19,2009 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು  IMAX ಸಿನೆಮಾ ಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಜೂನ್ 24ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=52843|title=Transformers Moved Up Two Days|publisher=ComingSoon.net|date=2009-02-12|accessdate=2009-02-12|archive-date=2014-09-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20140906023326/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=52843|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.(ಆದರೂ ಕೆಲವು ಸಿನೆಮಾ ಜೂನ್ 22 ರಂದು ಮಂದಿರಗಳು ಮಿತ-ಪ್ರವೇಶದ ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ಚಿತ್ರಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು)  ಮೂರು ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು IMAX ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳಲ್ಲಿ&lt;ref name=&quot;collidervideo&quot;/&gt; ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇವಲ IMAX ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಉಳಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರದೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೊಬೊಟ್ ಕಾದಾಟದ ದೃಶ್ಯಗಳು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite news|title=IMAX To Feature Longer Cut of Transformers 2 With &quot;More Robot Fighting&quot;|url=http://www.slashfilm.com/2009/06/07/imax-to-feature-longer-cut-of-transformers-2-with-more-robot-fighting/|date=06-08-2009|accessdate=06-08-2009|archive-date=2009-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20090810192903/http://www.slashfilm.com/2009/06/07/imax-to-feature-longer-cut-of-transformers-2-with-more-robot-fighting/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಅಗಸ್ಟ್ 2008ರ ಪೋಸ್ಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಓರ್ಸಿ IMAX ಫೂಟೇಜ್‌ಗಳು ಈ 3ಡಿ&lt;ref&gt;{{cite news|author=[[Roberto Orci]]|title=Welcome Mr. Roberto Orci, you may ask questions|publisher=TFW2005|date=2008-09-24|url=http://www.tfw2005.com/boards/2384404-post1356.html|accessdate=2008-09-24|quote=Some sequences will be in IMAX 3D|archive-date=2016-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20160121074414/http://www.tfw2005.com/boards/2384404-post1356.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದ. ಆಮೇಲೆ ಬೇ ಹೇಳಿಕೆ ಪ್ರಕಾರ ಆತನು ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಣದ ಹಳೆ ಸ್ಕೂಲ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ್ದವನಾದ್ದರಿಂದ ಆತನಿಗೆ ಈ 3ಡಿ ಗಿಮಿಕ್ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಜೊತೆಗೆ IMAX ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸುವುದು [[ಸ್ಟೀರಿಯೋಸ್ಕೋಪಿಕ್]] ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳಿಗಿಂತ ಸುಲಭ ಎಂದೂ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Michael Bay talks TRANSFORMERS 2 and 3 at ShoWest|work=Collider|date=2009-04-02|url=http://www.collider.com/entertainment/interviews/article.asp/aid/11461/tcid/1|accessdate=2009-04-03|archive-date=2009-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20090406014024/http://www.collider.com/entertainment/interviews/article.asp/aid/11461/tcid/1|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;


150 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಡಾಲರುಗಳನ್ನು ಸಿನೆಮಾದ ಪ್ರಪಂಚಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Transformers: ROTF Premiere, LaBeouf's Wild Life|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|url=http://weblogs.variety.com/thompsononhollywood/2009/06/transformers-rotf-premiere-party-labeouf-news.html|date=2009-06-23|accessdate=2009-07-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090627065319/http://weblogs.variety.com/thompsononhollywood/2009/06/transformers-rotf-premiere-party-labeouf-news.html|archivedate=2009-06-27|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[ಹಾಸ್ಬ್ರೋ]]ನ [[Transformers: Revenge of the Fallen (toys)|''ರಿವೆಂಜ್‌ ಆಫ್‌ ಫಾಲನ್‌'' ‍ನ ಆಟಿಕೆಗಳು]] ಅಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಅಚ್ಚುಗಳು ಮತ್ತು ಪುನ‍ರಾಗಮನವಾಗುವ ಪಾತ್ರಗಳು ಅಲ್ಲದೆ 2007ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರೂಪದ ಅಚ್ಚುಗಳ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಬಣ್ಣದ ಸ್ಕೀಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದವು.&lt;ref name=&quot;toyfairpics&quot;&gt;{{cite web|title=Transformers at Toy Fair 2009|work=Transformers Collectors Club|url=http://www.transformersclub.com/toyfair09/TFmainline09.html|accessdate=2009-02-14}}&lt;/ref&gt;  ಮೊದಲ ಸರಣಿಯನ್ನು ಮೇ 30ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಬಂಬ್ಲ್‌‍ಬೀ ಮತ್ತು ಸೌಂಡ್‌‍ವೇವ್‌‍ಗಳು ಈ ಮೊದಲೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದವು.&lt;ref name=&quot;toyfare&quot;&gt;{{cite news|title=Transformers: Revenge of the Fallen Coverage from Toyfare #140|work=TFW2005|date=2009-02-11|url= http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-toys--products-30/transformers-revenge-of-the-fallen-coverage-from-toyfare-140-166791/ |accessdate=2009-02-11 
}}&lt;/ref&gt;  ಎರಡನೇ ಸರಣಿಯು ಆಗಸ್ಟ್‌‍ 2009ರಲ್ಲಿ, ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಅದು 2 1/4-ಇಂಚು ಇರುವ, ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ರೋಬೋಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳಲಾರದ ರೇಸ್ ಪಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಕಾರು-ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾನವ ನಟನಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿತು. ಮೂರನೇ ಸರಣಿ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರಲಿದ್ದು, ನಂತರದಲ್ಲಿ [[2010]] ಮುಂದಿನ ಐದು ಸರಣಿಗಳು ಬರಲಿವೆ.  ಈ ಚಿತ್ರದ ಉತ್ಪನ್ನ ನಿಯೋಜನೆ ಜಾಹೀರಾತು ಪಾಲುದಾರರಲ್ಲಿ [[ಬರ್ಗರ್ ಕಿಂಗ್]], [[7-ಎಲೆವೆನ್]], [[LG ಫೋನ್ಸ್]], [[ಕೆಮಾರ್ಟ್]], [[ವಾಲ್-ಮಾರ್ಟ್]], [[ಯೂಟ್ಯೂಬ್]], [[Nike, Inc.]] ಮತ್ತು [[M&amp;amp;M's]], ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ [[ಫಿಲಿಫೈನ್ಸ್‌]]ನ [[ಜಾಲಿಬೀ]] ಸಹಾ ಸೇರಿವೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.newworlds.ph/?p=1622 |title=Official Press Release: Jollibee Transformers Revenge of the Fallen |publisher=Newworlds.ph |date=2009-06-16 |accessdate=2009-07-22}}&lt;/ref&gt; [[ಜನರಲ್ ಮೋಟಾರ್ಸ್]] ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ಚಿತ್ರದ ಮುಂದಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಪ್ಯಾರಾಮೌಂಟ್ ಜಿಎಂ ನೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೂ ಸಹಾ ಅವರ ಪ್ರಚಾರ ಯೋಜನೆ ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು 2007 ರ ಚಿತ್ರದ ಗೆಲುವು ಅದರ ಬೆನ್ನಿಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Claudia Eller|title=GM's troubles deprive 'Transformers 2' of crucial horsepower|work=[[Los Angeles Times]]|date=2009-04-06|url=http://www.latimes.com/business/la-fi-cotown-transformers6-2009apr06,0,5419006.story|accessdate=2009-04-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Transformers 2 Product Placement|work=Product Placement News|date=2008-09-04|url=http://www.productplacement.biz/200809042432/News/Product-Placement/Transformers-2-Product-Placement.html|accessdate=2008-09-04|archive-date=2009-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20091023143042/http://www.productplacement.biz/200809042432/News/Product-Placement/Transformers-2-Product-Placement.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|author=Josh Modell|title=Taste Test Special Report: The National Association Of Convenience Stores Convention|work=[[The A.V. Club]]|date=2008-10-07|url=http://www.avclub.com/content/feature/taste_test_special_report_the|accessdate=2008-10-10|archive-date=2009-01-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20090101161249/http://www.avclub.com/content/feature/taste_test_special_report_the|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  [[ಕೈಲ್ ಬುಷ್]] ''ರಿವೇಂಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್'' /M&amp;amp;M ನ ಡಿಕೋ ಕಾರನ್ನು [[ಇನ್‌ಫಿನಿಯನ್ ರೇಸ್‌ವೇ]]ಯಲ್ಲಿ ಜೂನ್ 21, 2009&lt;ref&gt;{{cite web|title=Kyle Busch #18 Transformers 2: Revenge of the Fallen / M&amp;M's 2009 Firebird Diecast|work=BuddysToys|url=http://www.buddystoys.com/kyle-busch-transformers-diecast-transformers-the-movie-2009.php|accessdate=2009-01-22|dateformat=dmy|archive-date=2009-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090125055258/http://buddystoys.com/kyle-busch-transformers-diecast-transformers-the-movie-2009.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ರಂದು ಓಡಿಸಿದ, ಮತ್ತು [[ಜೋಷ್ ದುಹಾಮೆಲ್]] 2010 ಕ್ಯಾಮೆರೋ ಕಾರನ್ನು [[ಇಂಡಿಯಾನಾಪೋಲೀಸ್ 500]]ರಲ್ಲಿ ಓಡಿಸಿದ.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Actor Duhamel To Drive Indy 500 Pace Car|work=The Indy Channel|date=2009-04-30|url=http://www.theindychannel.com/entertainment/19333697/detail.html|accessdate=2009-04-30|archive-date=2009-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20090503223403/http://www.theindychannel.com/entertainment/19333697/detail.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ವೋಕ್‌ಸ್ವಾಗನ್ ಜೆಟ್ಟಾ]] ಬಳಸಿ ಬಂಬಲ್‌ಬೀಯ ಒಂದು ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Ramsey |first=Jonathon |url=http://www.autoblog.com/2009/07/16/beijing-mall-builds-its-own-transformer-out-of-vw-jetta/ |title=Beijing mall builds its own Transformer out of VW Jetta |publisher=Autoblog.com |date=2009-07-16 |accessdate=2009-07-22}}&lt;/ref&gt;


=== ಪ್ರಿಂಟ್ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ===
ದ್ ರೇನ್ ಆಫ್ ಸ್ಟಾರ್‌ಸ್ಕ್ರೀಮ್ ಕಾಮಿಕ್ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಜತೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ [[ಕ್ರಿಸ್ ಮೌರಿ]] ಮತ್ತು ಕಲಾಕಾರ [[ಅಲೆಕ್ಸ್ ಮಿಲ್ನೆ]] ಇಬ್ಬರೂ [[IDW ಪ್ರಕಾಶನ]]ದ ಪೂರ್ವಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒ೦ದಾದರು.  ಮೂಲವಾಗಿ ಐದು ಭಾಗಗಳ ಸರಣಿ ಎಂದು ಎಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ''ಡೆಸ್ಟಿನಿ''  ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪಡೆಯಿತು,&lt;ref name=&quot;destiny&quot;&gt;{{cite news|author=Brian Jacks|title=EXCLUSIVE: 'Transformers 2' Prequel Comic Gives Inside Scoop On 2009 Movie|work=[[MTV]] Splash Page|date=2008-08-01|url=http://splashpage.mtv.com/2008/07/28/exclusive-transformers-2-prequel-comic-gives-inside-scoop-on-2009-movie/|accessdate=2008-08-01|archive-date=2008-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20080828090928/http://splashpage.mtv.com/2008/07/28/exclusive-transformers-2-prequel-comic-gives-inside-scoop-on-2009-movie/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಇದು ಎರಡು ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಣೆಗೊಂಡ ಸರಣಿಗಳಂತೆ ವಿಂಗಡಿತವಾಯಿತು, ''ಅಲೈಯನ್ಸ್''  ಹಾಗು ''ಡಿಫೈಯನ್ಸ್''  ಎಂದು ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪಡೆಯಿತು.  ''ಆಲಿಯನ್ಸ್''  ಸರಣಿಯು ಮಿಲ್ನ್‌ರವರಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಡಿಸೆ೦ಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊ೦ಡಿತು. ಇದು ಮಾನವರು ಹಾಗೂ ಆಟೊಬೋಟ್‌ಗಳ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮೇಲೆ ಕೇ೦ದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;alliance&quot;&gt;{{cite comic|writer=Chris Mowry|penciller=[[Alex Milne]]|title=Transformers: Alliance|publisher=[[IDW Publishing]]|date=December 2008 to March 2009}}&lt;/ref&gt;  ''ಡಿಫೈಯನ್ಸ್'', ಅದರ ನಂತರದ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಇದನ್ನು ಡಾನ್ ಖನ್ನಾರವರು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಈ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರದ ಮೊದಲು ಹೊಂದಿಸಿ ಯುದ್ಧದ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗುವುದು.&lt;ref name=&quot;defiance&quot;&gt;{{cite comic|writer=Chris Mowry|title=Transformers: Defiance|publisher=[[IDW Publishing]]|date=January to April 2009}}&lt;/ref&gt;


2007ರ ಚಿತ್ರದ ನಂತರ ಹಾಗೂ ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಬ೦ಧವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು [[ಅಲಾನ್ ಡೀನ್ ಫೋಸ್ಟರ್]] [381]''[[Transformers: The Veiled Threat]]''  ಬರೆದಿದ್ದು ''Infiltration'' (ಅಂತರಾಕ್ರಮಣ)ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.   ಈ ಬರವಣಿಗೆಯ ಸ೦ದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಫೋಸ್ಟರ್, ಕಥೆಗಳು ಒ೦ದಕ್ಕೊ೦ದು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರದಿದ್ದುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು IDW ದೊ೦ದಿಗೆ ಜತೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|author=[[Alan Dean Foster]]|title=Updates|date=2008-11-01|url=http://www.alandeanfoster.com/version2.0/frameset.htm|accessdate=2008-12-10 |dateformat=dmy}}&lt;/ref&gt;


ಮೊದಲ ಮುದ್ರಿತ ಮಾಧ್ಯಮ ನೇರವಾಗಿ ಎರಡನೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಪ್ರಕಾಶಕ [[ಹಾರ್ಪರ್ ಕಾಲಿನ್ಸ್]](ISBN {{ISBNT|0061729671}}[386]) ರ 32-ಪುಟಗಳ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ. ಮೇ 5,2009 ರಂದು ಲಭ್ಯವಾದ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಬಹಿರ೦ಗಗೊಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯಾಗಿದೆ.


ಜೂನ್ 1, 2009 ರಂದು [[DK ಪ್ರಕಾಶನಾಲಯ]]ವು ಒಂದು 96-ಪುಟಗಳ ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌: ದ ಮೂವಿ ಯುನಿವರ್ಸ್''  (ISBN{{ISBNT|0756651727}}) ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಇದು ಚಲನಚಿತ್ರದ ಪಾತ್ರಗಳ ಮೇಲಿನ ವಾಸ್ತವವಾದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ನೀಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ.  ಆದರೆ ಈ  ಅ೦ಕಿಸ೦ಖ್ಯೆಯು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವ೦ತೆಯೇ ಅನೇಕ ತಪ್ಪುಗಳಿ೦ದ ಕೂಡಿದ್ದು ಹಾಗೂ ಅಸಮ೦ಜಸವಾಗಿದೆಯೆ೦ದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.


ಜೂನ್ 10, 2009 ರಂದು [[ಸಿಮೋನ್ ಫರ್‌ಮ್ಯಾನ್‌]]ರಿ೦ದ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಚಲನಚಿತ್ರದ (ISBN{{ISBNT|160010455X}}) ರೂಪ೦ತರ ಕಾಮಿಕ್ ಪುಸ್ತಕವು ಬಿಡುಗಡೆಗೊ೦ಡಿತು.&lt;ref&gt;3{{cite web|title=Preview: Transformers: Revenge of the Fallen Official Movie Adaptation|work=[[Comic Book Resources]]|url=http://www.comicbookresources.com/?page=preview&amp;id=2806|accessdate=2009-06-21|archive-date=2009-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090629215649/http://www.comicbookresources.com/?page=preview&amp;id=2806|url-status=dead}}[389] ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಫಾಲನ್‌ನ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಪಾರಾಮೌಂಟ್ ಸೆನ್ಸರ್ ಮಾಡಿ ತೆಗೆದುಹಾಗುವ ಮೊದಲಿನ ಮೂಲ ಪ್ರತಿ ಇಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ:[http://www.fortmax05.10gbfreehost.com/movie/CCI.html ]&lt;/ref&gt;


ಜೊತೆಗೆ ಅಲಾನ್ ಡೀನ್ ಫೋಸ್ಟರ್, (ISBN{{ISBNT|0345515935}}) ಚಿತ್ರದ [[ಕಾದ೦ಬರಿ ರೂಪಾಂತರ]]ವನ್ನೂ ಬರೆದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|title=New Transformers Revenge of the Fallen Books including Five Novels|work=TFW2005|date=2008-11-20|url= http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-9/news-transformers-revenge-of-the-fallen-books-including-five-novels-166244/ |accessdate=2008-11-21}}&lt;/ref&gt;


ಈ ನಡುವೆ ಡ್ಯಾನ್ ಜಾಲಿ,ಫೋಸ್ಟರ್‌ಗಿ೦ತ ಬಿನ್ನವಾಗಿ ಯುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು 144 ಪುಟಗಳ  ''ಟ್ರಾನ್ಸಫಾರ್ಮರ್ಸ್ : ರಿವೇ೦ಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್: ದ ಜೂನಿಯರ್ ನಾವೆಲ್'' (ISBN{{ISBNT|0061729736}})ಎ೦ಬ ಪುಸ್ತಕವೊ೦ದನ್ನು ಬರೆದರು.


ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ''ಟ್ರಾನ್ಸಫೋರ್ಮಸ್: ದ ಆರ್ಟ ಆಫ್ ದ ಮೂವೀಸ್‌''  (ISBN{{ISBNT|1848563736}}) ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ದೃಶ್ಯಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕವೊ೦ದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.


ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳೆ೦ದರೆ ''ಟ್ರಾನ್ಸಫಾರ್ಮರ್ಸ್: ರಿವೇ೦ಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್: ದ ಲಾಸ್ಟ್ ಪ್ರೈಮ್'',''ಟ್ರಾನ್ಸಫಾರ್ಮರ್ಸ್: ರಿವೇ೦ಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್: ದ ರೀಯೂಸಬಲ್ ಸ್ಟಿಕರ್ ಬುಕ್''  (ISBN)[397], ''ಟ್ರಾನ್ಸಫಾರ್ಮರ್ಸ್: ರಿವೇ೦ಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್: ಮೇಡ್ ಯು ಲುಕ್'' (ISBN)[398],  (ISBN{{ISBNT|006172971X}}), ''ಟ್ರಾನ್ಸಫೋರ್ಮಸ್: ರಿವೆಂಜ್ ಒಫ್ ದ ಫಾಲನ್: ರೈಸ್ ಒಫ್ ದ ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕಾನ್ಸ್''  (ISBN{{ISBNT|0061729701}}),''ಟ್ರಾನ್ಸಫೋರ್ಮಸ್: ರಿವೆಂಜ್ ಒಫ್ ದ ಫಾಲನ್: ಸ್ಪೊಟ್ ದ ಬೊಟ್ಸ್''  (ISBN{{ISBNT|006172968X}}), ''ಟ್ರಾನ್ಸಫೋರ್ಮಸ್: ರಿವೆಂಜ್ ಒಫ್ ದ ಫಾಲನ್ ಮಿಕ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಮ್ಯಾಚ್''  (ISBN{{ISBNT|0794418791}}), ''ಒಪರೇಷನ್ ಆಟೊಬೊಟ್''  (ISBN{{ISBNT|0061729663}}), ''ವೆನ್ ರೊಬೊಟ್ಸ್ ಅಟ್ಯಾಕ್''  (ISBN{{ISBNT|0061729655}}) ಮತ್ತು ''ಟ್ರಾನ್ಸಫೋರ್ಮಸ್: ರಿವೆಂಜ್ ಒಫ್ ದ ಫಾಲನ್ 2010 ವಾಲ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್''  (ISBN{{ISBNT|0768899451}}) ಸೇರಿವೆ.


=== ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ಸ್‌ ===
{{Main|Transformers: Revenge of the Fallen (video game)}}


''ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್ '' ಇದರ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟೂ ಐದು ವಿಡಿಯೊ ಗೇಮ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

* ಪ್ಲೇ‍ಸ್ಟೇಷನ್3 ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಬೊಕ್ಸ್ 360 ಆವೃತ್ತಿ ([[ಲಕ್ಸೊಫ್ಲಕ್ಸ್]] ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವುದು ಮತ್ತು [[ಎಕ್ಟಿವಿಷನ್]] ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವುದು)&lt;ref&gt;{{cite web|title=Transformers: Revenge of the Fallen (PS3)|url=http://www.gamecrazy.com/games/game.aspx?id=14190|publisher=Game Crazy|accessdate=2009-06-20|archive-date=2009-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090629150840/http://www.gamecrazy.com/games/game.aspx?id=14190|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|author=César A. Berardini|title=X-Men Origins: Wolverine and Transformers: Revenge of the Fallen Movie Tie-ins Announced|work=[[TeamXbox]]|date=2008-07-15|url=http://news.teamxbox.com/xbox/17079/XMen-Origins-Wolverine-and-Transformers-Revenge-of-the-Fallen-Movie-Tieins-Announced/|accessdate=2008-07-15|archive-date=2008-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080717164712/http://news.teamxbox.com/xbox/17079/XMen-Origins-Wolverine-and-Transformers-Revenge-of-the-Fallen-Movie-Tieins-Announced/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* ಪಿಎಸ್‌3 ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಬೊಕ್ಸ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆಯಿರುವ ವಿಂಡೊಸ್‌ಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಗೇಮ್ ಆವೃತ್ತಿ (ಅಭಿವೃದ್ಧಿ-[[ಬೀನೊಕ್ಸ್]])&lt;ref&gt;{{cite web|title=Vengeance Has Arrived as Transformers: Revenge of the Fallen Game Hits Retail Shelves Nationwide|url=http://www.testfreaks.com/blog/press-releases/vengeance-has-arrived-as-transformers-revenge-of-the-fallen-game-hits-retail-shelves-nationwide/|date=[[2009-06-23]]|publisher=Test freaks|accessdate=2009-06-27|archive-date=2009-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090624164408/http://www.testfreaks.com/blog/press-releases/vengeance-has-arrived-as-transformers-revenge-of-the-fallen-game-hits-retail-shelves-nationwide/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* Wii ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್2 ಆವೃತ್ತಿ (ಅಭಿವೃದ್ಧಿ-[[ಕ್ರೊಮ್ ಸ್ಟುಡಿಯೊ]])&lt;ref&gt;{{cite web|title=Exclusive Transformers: Revenge of the Fallen Game Interview|url=http://www.superherohype.com/news/transformersnews.php?id=8453|date=[[2009-06-23]]|publisher=[[Superhero Hype]]|accessdate=2009-06-27|archive-date=2009-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090626043303/http://www.superherohype.com/news/transformersnews.php?id=8453|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ ಪೋರ್ಟೇಬಲ್ ಆವೃತ್ತಿ (ಅಭಿವೃದ್ಧಿ-ಸಾವೇಜ್ ಎಂಟರ್‌‍ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್)&lt;ref&gt;{{cite web|title=&quot;TRANSFORMERS: REVENGE OF THE FALLEN&quot; GAME HITS SHELVES NATIONWIDE|url=http://www.comicbookresources.com/?page=article&amp;id=21737|date=[[2009-06-23]]|publisher=[[Comic Book Resources]]|accessdate=2009-06-27|archive-date=2009-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090628083403/http://www.comicbookresources.com/?page=article&amp;id=21737|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* ನಿಂಟೆಂಡೋ ಡಿಎಸ್ ಆವೃತ್ತಿ  ( ಅಭಿವೃದ್ಧಿ- [[ವಿಕ್ಯಾರಿಯಸ್ ವಿಶನ್ಸ್]]), ಇದು ಆಟೊಬೊಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡಿಸೆಪ್ಟಿಕನ್ಸ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಗೇಮ್ ಆಗಿ ವಿಂಗಡನೆಹೊಂದಿದೆ.

=== ಹೋಂ ಮಿಡಿಯಾ ===
ಅಕ್ಟೊಬರ್ 20, 2009ರಲ್ಲಿ ''ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್''  ಇದರ ಎರಡು ಡಿಸ್ಕಿನ [[ಬ್ಲೂ-ರೇ]] ಮತ್ತು [[ಡಿವಿಡಿ]] ಆವೃತ್ತಿಗಳು, ಹಾಗೇಯೇ ಒಂದು ಡಿಸ್ಕಿನ ಡಿವಿಡಿ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಲಭ್ಯವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.michaelbay.com/newsblog/files/a53a5998351fdb940b16e2823ddc71f3-558.html|title=Revenge of The Fallen DVD/Blu-ray: October 20th|date=2009-08-20|accessdate=2009-08-21|work=MichaelBay.com|archive-date=2009-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20090930065655/http://www.michaelbay.com/newsblog/files/a53a5998351fdb940b16e2823ddc71f3-558.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2009ರ ಬಹುನೀರಿಕ್ಷಿತ ಹೋಂ ರಿಲಿಸ್ ಎಂದು ಇದನ್ನು ಮತ ಹಾಕಿ ಆರಿಸಲಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=October 2009}} ಚಾರ್ಲಿ ಡಿ ಲೈಜಿರಿಕಾ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಈ ಸಿನೆಮಾದ ಬ್ಲೂ-ರೇ ಬಿಡುಗಡೆಯು [[IMAX ವಿಧಾನ]]ದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ದೃಶ್ಯಗಳ ಎಸ್ಪೆಕ್ಟ್ ರೇಶಿಯೊವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದಾದ ಫೀಚರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಮೈಕಲ್ ಬೇ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.  [[ವಾಲ್ ಮಾರ್ಟಿ]]ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾದ ವಿಶೇಷ ಆವೃತ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.film.com/celebrities/michael-bay/story/interview-michael-bay-talks-transformers/28824606|title=Interview: Michael Bay Talks Transformers II, The DVD, Extra IMAX Footage, and the &quot;Autobot Twins&quot;|work=Film.com|date=2009-06-24|accessdate=2009-06-26}}&lt;/ref&gt;
ಹೋಮ್ ಆವೃತ್ತಿ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೊನಸ್ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ವಿವಿಧ ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಹೆಸರು &quot;ದ ಆಲ್‌ಸ್ಪಾರ್ಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟ್&quot; ಎಂದಿದ್ದು ಅದು ಸರಣಿಯ ಮೂರನೇಯ ಸಿನೆಮಾದ ಬಗೆಗಿನ ಮೈಕಲ್ ಬೇ‌ನ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬಯಲುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. [[ಟಾರ್ಗೆಟ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಡಿವಿಡಿ ಮತ್ತು ಬ್ಲೂ-ರೇ ಆವೃತ್ತಿಗಳ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಬಲ್ಲ ಬಂಬಲ್‌ಬೀಯ ಡಿಸ್ಕ್ ಕೇಸನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸಿನೆಮಾದ ಡಿವಿಡಿ ಮತ್ತು ಬ್ಲೂ-ರೇ ನಲ್ಲಿನ ಎರಡು ಡಿಸ್ಕ್ ಆವೃತ್ತಿಯು, ಪಾರಾಮೌಂಟಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾದ [[ಆಗುಮೆಂಟೆಡ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ]] ಯನ್ನು ಬಳಸಿದ ಮೊದಲ ಸಿನೆಮಾ ಆಗಿದೆ. ಈ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯದ ಮೂಲಕ ಬಳಕೆದಾರನು ವೆಬ್ ಕ್ಯಾಮ್ ಎದುರು ಚಿತ್ರದ ಪ್ಯಾಕೇಜನ್ನು ಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪದರೆಯ ಮೇಲೆ ಆಪ್ಟಿಮಸ್ ಪ್ರೈಮ್‌ನ 3ಡಿಪ್ರತಿಕೃತಿಯನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.videobusiness.com/article/CA6671607.html|title=Star Trek flies out with space-age box|date=07-06-09|accessdate=2009-08-21|work=VideoBusiness|archive-date=2016-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20160121074412/http://www.videobusiness.com/article/CA6671607.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲೇ ಡಿವಿಡಿ ಮಾರಾಟ 7.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಕಾಪಿಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿತು. ಮತ್ತು ಬ್ಲೂ-ರೇ ಆವೃತ್ತಿಯು 1.2 ಮಿಲಿಯನ್ ಯುನಿಟ್ ಮಾರಾಟವಾಗಿ, ಇದು 2009ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದ ಬ್ಲೂ-ರೇ ಸಿನೆಮಾ ಆಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/news/e3i7906335d5f3231a26b1958dc8bb608ac|title='Transformers' boosts video sales, rentals|date=10-28-2009|accessdate=11-15-2009|work=The Hollywood Reporter|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091101034234/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/news/e3i7906335d5f3231a26b1958dc8bb608ac|archivedate=2009-11-01|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== ಪುರಸ್ಕಾರ ==

=== ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ===
ಸಿನೆಮಾ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ’ಸಾಮಾನ್ಯದಿ೦ದ ಋಣಾತ್ಮಕದವರೆಗೆ’ ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.&lt;ref name=&quot;Metacritic&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.metacritic.com/film/titles/transformers2|title=''Transformers: Revenge of the Fallen'' (2009)|publisher=[[Metacritic]]|accessdate=June 24, 2009|archive-date=ಜೂನ್ 23, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090623070502/http://www.metacritic.com/film/titles/transformers2|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[ರಾಟನ್‌ ಟೊಮೆಟೋಸ್‌]]‍ನಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ 227 ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಂದ ''ರಿವೆಂಜ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಫಾಲನ್‌'' ‍ ಸುಮಾರು 19% ಅಂಕವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rottentomatoes.com/m/transformers_revenge_of_the_fallen/|title=Transformers: Revenge of the Fallen''|publisher=[[Rotten Tomatoes]]|accessdate=June 26, 2009|quote=Transformers: Revenge of the Fallen is a noisy, underplotted, and overlong special effects extravaganza that lacks a human touch.}}&lt;/ref&gt;  
ಇದನ್ನು ಹೋಲಿಸುತ್ತ, [[ಮೆಟಾಕ್ರಿಟಿಕ್]]‌, ತಾನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಸುಮಾರು 32 ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಂದ 100ಕ್ಕೆ 35ರಷ್ಟು ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು.&lt;ref name=&quot;Metacritic&quot;/&gt; ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ದೊರೆತ ಋಣಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಯ ನಡುವೆ ವೀಕ್ಷಕರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಧನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು.    
ಆದೇನೆ ಇದ್ದರೂ [[ಸಿನೆಮಾ ಸ್ಕೋರ್‌‍]] ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ವರದಿಯಲ್ಲಿನ  A+ ದಿ೦ದ F ವರೆಗಿನ ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಚಿತ್ರವೀಕ್ಷಕರು ಇದಕ್ಕೆ &quot;B+&quot; ನೀಡಿದ್ದು, ಮೂಲ ಚಿತ್ರ ಗಳಿಸಿದ &quot;A&quot; ಅ೦ಕಕ್ಕೆ ಇದು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Pamela Mcclintock|url=http://www.variety.com/article/VR1118005468.html?categoryid=1236&amp;cs=1|title='Transformers' on top with $390.4 mil|publisher=[[Variety Magazine]]|date=[[2009-06-29]]|accessdate=[[2009-06-30]]}}&lt;/ref&gt;


ದಿ ಹೊಸ್ಟನ್‌ ಕ್ರೋನಿಕಲ್‌ ಇದನ್ನು &quot; ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಇಂದನ ತುಂಬಿದ, ಸದ್ದು ಮಾಡುವ ಬೇಸಿಗೆಯ ಸಾಹಸಿ ವಾಹನದಂತೆ ಈ ಸಿನೆಮಾ ಇದೆ. ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚೂ ಕೂಡ ಇದೆ.&quot; ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಿತು.  ವೆರಾಯಿಟಿಯ ಜೊರ್ಡಾನ್‌ ಮಿನ್ಸ್ಟ್‌ಜರ್‌ ಹೇಳಿದ‍ ಪ್ರಕಾರ ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್‌: ರಿವೆಂಜ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಫಾಲನ್‌'' ‍ ಇದು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಉನ್ನತ ಹಂತಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ದಿದೆ. ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌ ವೀಕ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಪ್ರಕಾರ &quot;ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್‌ ದಿ ಫಾಲನ್‌ ಇದು ಅನಗತ್ಯವಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಪ್‌ಕಾರ್ನ್ ಇದ್ದಂತೆ ಅಲ್ಲದೆ ಅದನ್ನು ಮೊಟಾರ್‌ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಹುರಿದಂತೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತು ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರನ್ನು ಹೇಗೆ ತಿನ್ನುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ.&quot; ''[[ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್‌ ಪೋಸ್ಟ್‌]]''  ಹೇಳಿದ ಪ್ರಕಾರ ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್:ರಿವೆಂಜ್‌ ಆಫ್ ದಿ ಫಾಲನ್‌‍'', ಬೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ''[[ಪರ್ಲ ಹಾರ್ಬರ್‌]]''  ಸಿನೆಮಾಗಿಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಸಿನೆಮಾ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;washingtonpost-critics&quot;&gt;{{cite news|author=Zak, Dan|date=2009-07-01|title=Reaching Critical Mass|work=[[The Washington Post]]|page=C1}}&lt;/ref&gt;                                       ''[[ದಿ ಹಾಲಿವುಡ್‌ ರಿಪೋರ್ಟ್‌]]'' ನ ರೇ ಬೆನೆಟ್‌ ತನ್ನ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದು &quot;ಈ ರೀತಿಯ ಸಿನೆಮಾದ ಕುರಿತು ಪೂರ್ವಕಲ್ಪನೆಯಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಇದು ಕರ್ಕಶ, ತ್ರಾಸದಾಯಕ ಮತ್ತು 147 ನಿಮಿಷ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯದಂತೆ ಎನಿಸುತ್ತದೆ&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/hr/film-reviews/film-review-transformers-revenge-of-the-1003984572.story|title=Transformers: Revenge of the Fallen Review|publisher=Hollywood Reporter|date=2009-06-15|accessdate=2009-06-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090618082449/http://www.hollywoodreporter.com/hr/film-reviews/film-review-transformers-revenge-of-the-1003984572.story|archivedate=2009-06-18|url-status=live}}&lt;/ref&gt;   2007ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಸಿನೆಮಾಕ್ಕೆ ಮೂರು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದ [[ರೋಜರ್‌ ಎಬರ್ಟ್]], ''ರಿವೆಂಜ್‌ ಆಫ್‌ ಫಾಲನ್‌''  ಸಿನೆಮಾಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಸ್ಟಾರ್‌ ನೀಡಿತ್ತು ಇದನ್ನು &quot;...ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ಸಮಯ ತಿನ್ನುವ ಭಯಂಕರ ಅನುಭವ.&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20090623/REVIEWS/906239997|title=Transformers: Revenge of the Fallen :: rogerebert.com :: Reviews|publisher=Rogerebert.suntimes.com|accessdate=2009-06-24|archive-date=2009-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090625063138/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20090623%2FREVIEWS%2F906239997|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನ ಬ್ಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ &quot;''ಮುಂದೆ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪಾರ್ಮರ್ಸ್‌:ರಿವೆಂಜ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಫಾಲನ್‌''  ರೀತಿಯ ಸಿನೆಮಾಗಳನ್ನೂ ಸಿನೆಮಾ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಂತಹ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕ್ರತಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವ ಕಾಲ ಬರಬಹುದೇನೋ&quot; ಎಂದು ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ.             &quot;ಇದನ್ನು ಈ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಘಟ್ಟದ ಮುಖ್ಯ ಗುರುತಾಗಿ ಹಿನ್ನೋಟದ ಅಂಶವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.     ಇದನ್ನು ಹೊರತಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು CGIನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹಲವಾರು ಸಾಹಸಮಯ ಮಹಾನ್‌ ಚಿತ್ರಗಳು ಇರಬಹುದು ಆದರೆ ಈ ರೀತಿಯ ವಿಪರೀತದ, ಅತಿಯಾದ, ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದಂತಹ, ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅವಧಿಯ (149 ನಿಮಿಷ) ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚದ ($190 ಮಿಲಿಯನ್) ಸಿನೆಮಾ ಇನ್ನೊಂದು ಇರದು.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://blogs.suntimes.com/ebert/2009/06/the_fall_of_the_revengers.html|title=The Fall of the Revengers|publisher=suntimes.com|date=June 24, 2009|accessdate=June 24, 2009|archive-date=ಜೂನ್ 26, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090626222720/http://blogs.suntimes.com/ebert/2009/06/the_fall_of_the_revengers.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;   ''[[ರೋಲಿಂಗ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌]]''  ವಿಮರ್ಶಕ ಪೀಟರ್‌ ಟ್ರಾವೆರ್ಸ್‌ &quot;''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮಸ್‌ 2''  ಈ ದಶಮಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ಸಿನೆಮಾ ಎಂದು ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ&quot; ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡುತ್ತಾ ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಕೊಡಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite web |author=(Posted: Jun 24, 2009) |url=http://www.rollingstone.com/reviews/movie/25458013/review/28840142/transformers_revenge_of_the_fallen |title=Transformers: Revenge of the Fallen : Review |publisher=Rolling Stone |date=2009-06-24 |accessdate=2009-07-22 |archive-date=2009-06-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090628030922/http://www.rollingstone.com/reviews/movie/25458013/review/28840142/transformers_revenge_of_the_fallen |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;      ''[[ದಿ ಎ.ವಿ.ಕ್ಲಬ್‌]] '' ಈ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ’ಸಿ’ ಅಂಕವನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Robinson |first=Tasha |url=http://www.avclub.com/articles/transformers-revenge-of-the-fallen,29564/ |title=Transformers: Revenge Of The Fallen &amp;#124; Film |publisher=A.V. Club |date= |accessdate=2009-07-22}}&lt;/ref&gt;


ಅಲ್ಲಿ ಮಡ್‌ಫ್ಲಾಪ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಕಿಡ್ಸ್‌ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾರ್ಹವಾದ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೂ ಸಹ ಹೊಂದಿದ್ದವು, ಅವರು ಒಂದೇ ಪ್ರಕಾರದ ಜನಾಂಗವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡ ಆರೋಪ ಹೊತ್ತಿದ್ದರು. &quot;ಹಾಲಿವುಡ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಅಲೆಮಾರಿ ಗಾಯಕ ಕಲೆ]]ಯು [[ಜಾರ್ ಜಾರ್ ಬಿಂಕ್ಸ್‌]] [[ಜಾರ್ಜ್‌ ಲುಕಾಸ್‌]]ನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದ ಸಮಯದಿಂದ ಫ್ಯಾಷನ್‌ ಆಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಆ ಪಾತ್ರಗಳು... ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ&quot; ಎಂದು ''[[ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]]'' ನ ಮನೊಹ್ಲಾ ಡಾರ್ಗಿಸ್‌ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Dargis|first=Manohla|url=http://movies.nytimes.com/2009/06/24/movies/24transform.html?hpw|title=Movie Review - Transformers: Revenge of the Fallen - Invasion of the Robot Toys, Redux - NYTimes.com|publisher=Movies.nytimes.com|accessdate=2009-06-24}}&lt;/ref&gt;  &quot;ಆ ಎರಡು ಪಾತ್ರಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಆಶ್ಚರ್ಯದಾಯಕವಾದಂತಹ ಜನಾಂಗೀಯ ಅಣಕು ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ನಾನು ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ್ದೇನೆ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ನ್ಯೂನೋಕ್ತಿಯಾಗಬಹುದು.&quot; ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕ ಸ್ಕಾಟ್‌ ಮೆಂಡೆಲ್ಸನ್‌ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/scott-mendelson/huff-post-review---transf_b_219510.html|title=Scott Mendelson: Huff Post Review: Transformers Revenge of the Fallen: The IMAX Experience(2009)|publisher=Huffingtonpost.com|accessdate=2009-06-24}}&lt;/ref&gt;
[[ಐಂ’ಟ್‌ ಈಟ್‌ ಕೂಲ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌]]ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ [[ಹೈರಿ ನೊಲ್ಜ್‌]] ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿದು ತನ್ನ ಓದುಗರಿಗೆ &quot;ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಬೇಡಿ&quot; ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ &quot;ಒಂದೇ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಮನೋಭಾವದ, ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಹಾಸ್ಯವಿರುವ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ನೋಡಲು [ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು] ನೀವು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಿರಿ&quot; ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.aintitcool.com/node/41512|title=Harry says TRANSFORMERS 2 is foul mouthed, racist &amp; misogynistic! It also runs an hour too long! - Ain't It Cool News: The best in movie, TV, DVD, and comic book news|publisher=Aintitcool.com|accessdate=2009-06-24}}&lt;/ref&gt; ನಿರ್ದೇಶಕ ಬೇ ಅವರು &quot;ಉತ್ತಮ ಶುದ್ಧ ಹಾಸ್ಯ&quot;ದಂತಿರುವ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅದು &quot;ನಾವು ಇದರಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದೇವೆ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|author=By SANDY COHEN, AP Entertainment Writer|url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/n/a/2009/06/24/entertainment/e034954D88.DTL|title=Jive-talking twin Transformers raise race issues|publisher=Sfgate.com|accessdate=2009-06-24|archive-date=2009-06-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090628132207/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fn%2Fa%2F2009%2F06%2F24%2Fentertainment%2Fe034954D88.DTL|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &quot;ಇದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ನಮಗೆ ಬಹಳ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ತುಂಬಾ ಹಾಸ್ಯಸ್ಪದವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಯೋಚಿಸಿದ್ದೇನೆ, ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಅಸಂತೋಷಪಡಬೇಕೆಂದು ಯಾರಾದರೂ ಬಯಸಿದ್ದರೆ, ಅಂತವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದು ಸರಿ. ನಾವು ಇದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಬಹಳ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡಿದ್ದೆವು ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನಾವೇ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೆವು. ಏನಾದರೂ ಇದ್ದರೆ, ನಾವು ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೂಪವನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಅಷ್ಟೆ&quot;, ಎಂದು ರಾಬರ್ಟೊ ಓರ್ಸಿ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸ್‌ ಕುರ್ಟ್ಜಮನ್‌ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmschoolrejects.com/news/orci-and-kurtzman-respond-to-claims-of-racism-in-transformers-2.php|title=Orci and Kurtzman Respond to Claims of Racism in ‘Transformers 2′|publisher=Film School Rejects|date=2009-06-24|accessdate=2009-06-27|archive-date=2009-06-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090627124144/http://www.filmschoolrejects.com/news/orci-and-kurtzman-respond-to-claims-of-racism-in-transformers-2.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;


=== ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ===
ಈ ಚಿತ್ರವು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ದೊರೆತರೂ ಕೂಡ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಅಂಕಿಗಳು ತೋರಿಸುವಂತೆ ಆಕರ್ಷಕ ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್ ಅದರ ಮಿಡ್‌ನೈಟ್ ಪ್ರಿಮಿಯರಿನಲ್ಲೇ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ 16 ಮಿಲಿಯನ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತಲ್ಲದೇ,ಬುಧವಾರದ ಗಳಿಕೆಗಳಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆ.

ಮು೦ದುವರೆದು,ಚಿತ್ರವು 62 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಹಣವನ್ನು ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಮೊದಲ ದಿನವೇ ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇತಿಹಾಸದ ಬುಧವಾರದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದೆನಿಸಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ''[[ಡಾರ್ಕ್ ನೈಟ್]]''  ಚಿತ್ರದ ನಂತರ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮೊದಲ ದಿನದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕ೦ಡ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.

ಚಿತ್ರವು ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿ 108.9 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಲಾಭ ಮಾಡಿತಲ್ಲದೇ, 2009 ರ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಾರದ ಗಳಿಕೆಯಾಗಿ ದಾಖಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನದ ಐದು ದನಗಳಲ್ಲಿ 200 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಲಾಭ ತ೦ದು ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು.ಮೊದಲನೆಯದು ''ಡಾರ್ಕ್ ನೈಟ್'' ಚಿತ್ರದ '''203.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಗಳಿಕೆ'''. ಇದು ಈವರೆಗಿನ ಅತ್ಯ೦ತ ದೊಡ್ಡ ಐದು ದಿನದ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಲಾಭದ ದಾಖಲೆ.

''ರಿವೇ೦ಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್''  ಎರಡು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹತ್ತಿರದ ಮಾರ್ಜಿನ್ ಗೆ ಬರುವ ಮೂಲಕ #1 ಆಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಅ೦ದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ವಾರದ ಕೊನೆಯ ಹೊಸ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ''[[Ice Age: Dawn of the Dinosaurs]]''  ಗಳಿಕೆ ಹಾಗೂ ಈ ಚಿತ್ರದ ಗಳಿಕೆ ಸಮವಾಗಿತ್ತು. ಆದರ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ''ರಿವೇ೦ಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್''  42,320,877 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಹಣ ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ #1 ಆಗಿಯೇ ಉಳಿಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/weekend/chart/?view=&amp;yr=2009&amp;wknd=27&amp;p=.htm |title=Weekend Chart on BOM |publisher=Boxofficemojo.com |date= |accessdate=2009-07-22}}&lt;/ref&gt;  ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಚಿತ್ರ ಸ್ವದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ 300 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ದುಡ್ಡು ಗಳಿಸಿದ 2009 ರ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹೆಸರಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.newsarama.com/film/070908-Transformers2300.html|title=Transformers 2 Passes $600 Million Worldwide Box Office|date=07-08-09|accessdate=07-08-09|work=Newsarama|archive-date=2012-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20121002113515/http://www.newsarama.com/film/070908-Transformers2300.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;


''ರಿವೇ೦ಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್'' ಚಿತ್ರ ಜುಲೈ 20, 2009 ಕ್ಕೆ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊ೦ಡ ತಿ೦ಗಳೊಳಗಾಗಿ 2007 ರ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್ ನ ಸ೦ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹಿ೦ದಿಕ್ಕಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-just-movie-31/transformers-revenge-of-the-fallen-surpasses-lifetime-profits-of-first-film-168182/ |title=Transformers Revenge of the Fallen Surpasses Lifetime Profits of First Film|date=2009-07-21|accessdate=2009-07-24|work=TFW2005}}&lt;/ref&gt;  ಜುಲೈ 27 ರಂದು ಪ್ರದರ್ಶನದ ಒಂದು ತಿ೦ಗಳ ನಂತರ ಚಿತ್ರವು ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ 379.2 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಹಣ ಸ೦ಪಾದಿಸಿತು. ಇದು ಚಿತ್ರವನ್ನು 2009 ರ ಅಗಸ್ಟನಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ 10 ನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಹು ಲಾಭ ಗಳಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ೦ತೆ ಮಾಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.transformers-movie-buzz.com/featured/945/revenge-of-the-fallen-cracks-the-top-10-all-time-list.html|title=‘Revenge of the Fallen’ Cracks the Top 10 All-Time List|date=2009-07-27|accessdate=2009-07-28|work=Movie Buzz|archive-date=2012-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20120514110824/http://www.transformers-movie-buzz.com/featured/945/revenge-of-the-fallen-cracks-the-top-10-all-time-list.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್: ರಿವೇ೦ಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್''  ಚಿತ್ರವು [[ಚೈನಾ]]ದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ಕೂಡ.


ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13, 2009 ಕ್ಕೆ ಈ ಚಿತ್ರವು ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 402,095,833 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಸ೦ಪಾದಿಸಿದೆಯೆ೦ದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ 430,635,467 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ನಷ್ಟು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದೆ. ಪ್ರಪ೦ಚದಾದ್ಯ೦ತ ಇದರ ಗಳಿಕೆ ಸುಮಾರು 832,747,337 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್. ''[[ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್]]'' ಹಾಗೂ ಹಾಫ್ ಬ್ಲಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಚಿರ್ತಗಳ ನಂತರ 2009 ರ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದುಡ್ಡು ಗಳಿಕೆಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.''[[Ice Age: Dawn of the Dinosaurs]]'' &lt;ref name=&quot;budget&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=transformers2.htm|title=Transformers: Revenge of the Fallen|publisher=boxofficemojo|date=2009-06-30|accessdate=2009-10-17}}&lt;/ref&gt;  ಇದು 2009 ರಲ್ಲಿ 400 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಗಳಿಕೆ ಮುಟ್ಟಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವೂ ಹೌದು.

== ಉತ್ತರಾರ್ಧ ==
[[ಚಿತ್ರ:transformers3.png|right|thumb|ಹ್ಯಾಸ್‌ಬ್ರೋದಿಂದ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌ III ರ ಪ್ರಮೋಶನಲ್ ಚಿತ್ರಗಳು]]
ರಿವೆಂಜ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಫಾಲನ್‌‍ ಸಿನೆಮಾ ಬಿಡುಗಡೆಗಿಂತ ಮೊದಲೇ ಪ್ಯಾರಾಮೌಂಟ್ ಮತ್ತು ಡ್ರೀಮ್‌ವರ್ಕ್ಸ್‌ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಜುಲೈ 1, 2011ರಂದು ಮೂರನೇ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮ್‌‍ರ್‌‍ ಸಿನೆಮಾವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡ್                ಬೇ ಈ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿ, &quot;ನಾನು ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್''  ಸಿನೆಮಾದಿಂದ ದೂರ ಇರಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದ.

ಪ್ಯಾರಾಮೌಂಟ್ ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್-3 '' ದಿನಾಂಕವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಅವರು ನನಗೆ ದೂರವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ದಿನಾಂಕದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದರು ನಾನು ಜುಲೈ 4ಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದು ಹೌದು ಆದರೆ ಅದು 2012ಕ್ಕೆ

2011ಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲ. ಅಂದರೆ ನಾನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವತಯಾರಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕು.  ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ.  ನನ್ನ ಮೆದುಳಿಗೆ ರೋಬೋಟ್‌ಗಳ ಹೊಡೆದಾಟಗಳಿಂದ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಬೇಕಾಗಿದೆ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web | title = Transformers 3 release date | publisher = [[Michael Bay]] | date = 2009-03-17 | url = http://michaelbay.com/newsblog/files/3f197617a57cc2502d459e79ffb5ec42-262.html | accessdate = 2009-03-17 | archive-date = 2009-08-13 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090813043250/http://michaelbay.com/newsblog/files/3f197617a57cc2502d459e79ffb5ec42-262.html | url-status = dead }}&lt;/ref&gt; &quot;ಮುಂದಿನ ಸರಣಿ ನಿರಸವಾಗುವ ತೊಂದರೆಯಿರುವ&quot; ಕಾರಣ ನೀಡಿ ''ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ಫಾಲನ್''  ಸಿನೆಮಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದಂತೆ ಓರ್ಸಿ ಮತ್ತು ಕರ್ಟ್ಜಾನ್‌‍ ಮುಂದಿನ ಸರಣಿಗೆ ಬರುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಬರವಸೆ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web | author = [[Roberto Orci]] | title = The All New &quot;Hey Roberto&quot; Thread | publisher = [[Don Murphy]] | date = 2009-03-19 | url = http://www.donmurphy.net/board/showpost.php?p=1334939&amp;postcount=21151 | accessdate = 2009-03-26 | archive-date = 2009-06-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090629060333/http://www.donmurphy.net/board/showpost.php?p=1334939&amp;postcount=21151 | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;  ಓರ್ಸಿ [[ಯುನಿಕಾರ್ನ್‌]]‍ ಅನ್ನು &quot;ಅಳತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ&quot; ಪರಿಚಯಿಸಲು ಬಯಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ.&lt;ref name=&quot;unicron&quot;&gt;{{cite news | title = Ask Roberto Orci Roundup January 14—Mythology, Money Shots, Jolt, Military, and Bringing Chaos  | date = 2009-01-15  |  url  =  http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-just-movie-31/ask-roberto-orci-roundup-january-14---mythology-money-shots-jolt-military-and-bringing-chaos-166603/  | accessdate = 2009-01-15}}&lt;/ref&gt; ಸಹಾಯಕ ಬರಹಗಾರ ಕೂಡ [[ಟ್ರಿಪಲ್‌ ಚೇಂಜರ್‌]]‍ ಪಾತ್ರದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೂತೂಹಲವನ್ನು ಮೂಡಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ.&lt;ref&gt;{{cite news | title = Transformers Revenge of the Fallen will not feature triple changers | publisher = TFW2005 | date = 2008-09-22 | url =  http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-9/transformers-revenge-of-the-fallen-will-not-feature-triple-changers-165854/ | accessdate = 2008-10-19 }}&lt;/ref&gt;

ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‍ 1, 2009ರಂದು [[ಮೈಕೆಲ್‌ ಬೇ]] ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌ 3''  ಈಗಾಗಲೇ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪೂರ್ವ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಬಿಡುಗಡೆಯ ದಿನಾಂಕವು ಮೊದಲಿನಂತೆ 2012ಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲದೆ ಜುಲೈ 1, 2011ಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ.       ಎಹ್ರೆನ್‌ ಕ್ರೂಗರ್‌ ಮತ್ತೇ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು. [[ಶಿಯಾ ಲೀಬೌಫ್‌]] ಮತ್ತು [[ಮೇಘನ್‌ ಫಾಕ್ಸ್‌‍]], ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ಯಾಮ್‌ ಮತ್ತು ಮೈಕೆಲಾ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪುನಃ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://michaelbay.com/newsblog/files/a2bd79bb4c222b807e27707aaf1497e6-570.html|title=Transformers 3: July 1st, 2011|date=10-01-2009|accessdate=11-11-2009|work=MichaelBay.com|archive-date=2009-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20091012221644/http://www.michaelbay.com/newsblog/files/a2bd79bb4c222b807e27707aaf1497e6-570.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ರಾಬರ್ಟ್ ಓರ್ಸಿ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸ್‌ ಕರ್ಟ್ಜ್‌‍ಮ್ಯಾನ್‌ ಇವರಿಬ್ಬರು ಮೊದಲೆರಡು ಸಿನೆಮಾಗಳಿಗೆ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು, ಮೂರನೇ ಕಂತಿನ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಇವರು ತಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite news | url = http://www.tfw2005.com/transformers-news/transformers-movie-just-movie-31/orci-and-kurtzman-not-returning-to-write-transformers-3-168586/ | title = Orci and Kurtzman not returning to write Transformers 3 | date = 2009-10-06 | accessdate = 2009-10-06 | work = TFW2005}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.worstpreviews.com/headline.php?id=4234 |title=Optimus Prime Confirms &quot;Transformers&quot; Trilogy |date=2007-06-07 |accessdate=2009-09-10 |archive-date=2011-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110929114604/http://www.worstpreviews.com/headline.php?id=4234 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;


ಇನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿದ್ದ ಉಳಿದ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತಂತೆ ಬೇ, ''ರಿವೆಂಜ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಫಾಲನ್‌'' ‍ನ ಬ್ಲ್ಯೂ ರೇ ಆವೃತ್ತಿಯಂತೆ ''ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌ 3'' ನ್ನು ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳಿತು ''ರಿವೆಂಜ್‌ ಆಫ್‌ ಫಾಲನ್‌'' ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದ ಹೇಳಿದ. ಅಲ್ಲದೆ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿಯ ಪಾತ್ರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಸೂಕ್ತ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗಾಢವಾಗಿ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸಿದ.       ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ [[ಯುನಿಕಾರ್ನ್‌]]ನ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕೂಡ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ.&lt;ref&gt;{{cite news | url = http://tformers.com/transformers-allspark-experiment-secret-video-bay-says-transformers-3-goes-deeper/12562/news.html | title = AllSpark Experiment Secret Video - Bay Says Transformers 3 Goes Deeper | date = 2009-10-30 | accessdate = 2009-02-11 | work = TFormers.com }}&lt;/ref&gt;


== ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿರಿ ==

* [[Transformers: Revenge of the Fallen (toy line)]]
* [[Transformers: Revenge of the Fallen (video game)]]
* [[Transformers: Revenge of the Fallen – The Album]]
* [[Transformers: Revenge of the Fallen – The Score]]


== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{reflist|colwidth=30em}}


== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==
{{Commons category|Transformers: Revenge of the Fallen}}

* ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌, ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ
** [http://www.apple.com/trailers/paramount/transformersrevengeofthefallen/ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳು]
* {{imdb title|1055369|Transformers: Revenge of the Fallen}}
* {{amg title|1:420017|Transformers: Revenge of the Fallen}}
* ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌,ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್ ಮೆಟಾಕ್ರಿಟಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ
* {{mojo title|transformers2|Transformers: Revenge of the Fallen}}
* {{rotten-tomatoes|transformers_revenge_of_the_fallen|Transformers: Revenge of the Fallen}}
* ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌,ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್ ಯಾಹೂ!ನಲ್ಲಿ
* ''[http://tfwiki.net/wiki/Revenge_of_the_Fallen_(film) ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌,ರಿವೆಂಜ್ ಆಫ್ ದ ಫಾಲನ್]''  ಇದು [http://tfwiki.net/ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್ ವಿಕಿ] ಯಲ್ಲಿ

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:2009ರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:2000ದ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:2000ದ ವೈಜ್ನಾನಿಕ ಕಲ್ಪನಾ ಕತೆಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ವೈಜ್ನಾನಿಕ ಕಲ್ಪನಾ ಕತೆಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಕಲ್ಪನಾ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಗಗನಗಾಮಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ]]
[[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಮೈಕಲ್ ಬೇ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಸ್ಟೀವನ್ ಸ್ಪೀಲ್ಬರ್ಗ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಇಜಿಪ್ಟಿನ ಸಿನೆಮಾ ಸೆಟ್‌ಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಪ್ಯಾರಿಸಿನ ಸಿನೆಮಾ ಸೆಟ್‌ಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಶಾಂಘೈನಲ್ಲಿಯ ಸಿನೆಮಾ ಸೆಟ್‌ಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ವರ್ಜಿನಿಯಾದ ಸಿನೆಮಾ ಸೆಟ್‌ಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ವಿಕೃತರೂಪದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:70ಎಂಎಂನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ವಿವಿಧ ನಮೂನೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಅರಿಜೊನಾದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂ ಜೆರ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:IMAX ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಡ್ರೀಮ್ ವರ್ಕ್ಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಪಾರಾಮೌಂಟ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ರೋಬೊಟ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಆಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಕಾರ್ಟೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ತೆಗೆದ ಲೈವ್-ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಷನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]]</text>
      <sha1>mjqdeg9dgfpj9h47auys964so98use8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬಾರ್ಬಿ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22128</id>
    <revision>
      <id>1373665</id>
      <parentid>1355318</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T10:23:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66718" sha1="tho8db3klk6zt3r4dpvbfg6g1pxjee7" xml:space="preserve">{{Infobox character
| colour = #FF69B5
| name = Barbie
| image =  [[ಚಿತ್ರ:Barbie doll modern.jpg|220px]] 
| caption =  Barbara 'Barbie' Millicent Roberts
| first = [[March 9]] [[1959]]
| last = 
| cause = 
| nickname = Barbie
| occupation = See: [[Barbie's careers]]
| title = 
| family = See: [[List of Barbie's friends and family]]
| spouse = 
| children = 
| relatives = 
| episode = 
| portrayer = 
| creator = [[Ruth Handler]]
}}

[[ಅಮೆರಿಕಾದ]] ಗೊಂಬೆ-ತಯಾರಿಕಾ ಕಂಪೆನಿ [[ಮಾಟೆಲ್ ಇಂಕ್.]] 1959ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಫ್ಯಾಷನ್ [[ಬೊಂಬೆ]]ಯೇ '''ಬಾರ್ಬಿ'''. ಅಮೆರಿಕಾದ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿ [[ರುತ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲರ್]] (1916-2002)[[ಬಿಲ್ಡ್ ಲಿಲ್ಲಿ]] ಎಂಬ [[ಜರ್ಮನ್‌]] ಗೊಂಬೆಯಿಂದ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಪಡೆದು ಬಾರ್ಬಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು.ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಗೊಂಬೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿವಾದ [[ವ್ಯಾಜ್ಯ]]ಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತಲೇ [[ಟೀಕೆ]]ಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಲೇ ಬೆಳೆಯಿತು ಬಾರ್ಬಿ ಹಾಗೂ ಆಕೆಯ ಜೀವನ ಶೈಲಿ.  ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಬಿಗೆ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ [[ಬ್ರಾಜ್]]ಸರಣಿಯ ಗೊಂಬೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ. 
== ಇತಿಹಾಸ ==
ತಮ್ಮ ಮಗಳು ಬಾರ್ಬರಾ ಕಾಗದದ ಬೊಂಬೆಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡವರ ಪಾತ್ರ ನೀಡಿ ಆಟ ಆಡುತ್ತ ಖುಷಿ ಪಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು [[ರುತ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲರ್]] ಗಮನಿಸಿದರು.  ಆಗೆಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳ ಗೊಂಬೆಗಳು ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿದ್ದವು.  ಗೊಂಬೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಕಂದರ ಇದ್ದುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲರ್ ತಮ್ಮ ಗಂಡ ಹಾಗೂ [[ಮಾಟೆಲ್]] ಗೊಂಬೆ ಕಂಪೆನಿಯ ಸಹ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಎಲಿಯಟ್ ಅವರಿಗೆ ದೊಡ್ಡವರ ದೇಹ ಹೊಂದಿದ ಗೊಂಬೆ ತಯಾರಿಸುವಂತೆ ತಿಳಿಸಿದರು.   ಆದರೆ ಆತ ಕೂಡ ಮಾಟೆಲ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶಕರಂತೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಉತ್ಸಾಹ ತೋರಲಿಲ್ಲ. 1956ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಾದ ಬಾರ್ಬರಾ ಮತ್ತು ಕೆನೆತ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ [[ಯೂರೋಪ್]] ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡ ರುತ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲರ್ [[ಜರ್ಮನ್]] ಗೊಂಬೆ [[ಬಿಲ್ವ್ ಲಿಲಿ]]ಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿತರು.&lt;ref&gt;''ಫಾರ್‌ಎವರ್ ಬಾರ್ಬಿ'' ಯ ಲೇಖಕರಾದ ಎಮ್.ಜಿ.ಲಾರ್ಡ್‌ರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ರುತ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲರ್ ಅವರು ಗೊಂಬೆಯನ್ನು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಲುಸೆರ್ನೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ  ಆದಾಗ್ಯೂ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲ್ಲಿ ಇತರೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬೊಂಬೆಯನ್ನು ಜುರಿಚ್ ಅಥವಾ ವಿಯಿನ್ನಾದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲರ್ ಅವರು ನೋಡಿರುವುದಾಗಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt;  ಹ್ಯಾಂಡ್ಲರ್ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ-ವಯಸ್ಸಿನ ಗೊಂಬೆಯಂತೆಯೇ ಇದ್ದುದನ್ನು ಕಂಡ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲರ್ ಮೂರು ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು.  ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಆಕೆ ಉಳಿದವನ್ನು ಮಾಟೆಲ್ ಕಂಪೆನಿಗಾಗಿ ಕೊಂಡೊಯ್ದರು.ರೈನ್‌ಹರ್ಡ್ ಬ್ಯೂತಿನ್ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆ ''[[ಡೈ ಬಿಲ್ಡ್ ಜೈತುಂಗ್‌]]'' ಗಾಗಿ ಬರೆದ [[ಕಾಮಿಕ್ ಸರಣಿ]] ಲಿಲಿ ಗೊಂಬೆಯ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿತ್ತು.  ಲಿಲಿ ತನ್ನ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನರಿತ ಒಬ್ಬ ವೃತ್ತಿಪರ ಹೆಣ್ಣಾಗಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ತನಗೆ ಬೇಕಾದ್ದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪುರುಷರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಆಕೆ ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. 1955ರಲ್ಲಿ ಲಿಲ್ಲಿ ಗೊಂಬೆ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು.ಮೊದಲು ದೊಡ್ಡವರೇ ಅದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೊಂಡರೂ ಮಕ್ಕಳ ಮನಗೆಲ್ಲುವಲ್ಲಿ ಅದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಆಕೆಗೆ ತೊಡಿಸುವ ಉಡುಪುಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯ ಇದ್ದವು. [[ಅಮೆರಿಕ]]ಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲರ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ [[ಜಾಕ್ ರ್ಯಾನ್]]) ಅವರ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ಹೊಸ ಗೊಂಬೆ ತಯಾರಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಮಗಳು ಬಾರ್ಬರಾ ಹೆಸರನ್ನು ಹೋಲುವಂತೆ ''ಬಾರ್ಬಿ''  ಎಂಬ ಹೆಸರಿಟ್ಟರು. [[9 ಮಾರ್ಚ್]], [[1959]]ರಂದು [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಅಮೆರಿಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೊಂಬೆ ಮೇಳ]]ದಲ್ಲಿ ಈ ಗೊಂಬೆ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿತು.  ಈ ದಿನದಂದೇ ಬಾರ್ಬಿಯ ಅಧಿಕೃತ [[ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬ]] ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.1964ರಲ್ಲಿ ಮಾಟೆಲ್ [[ಬಿಲ್ಡ್ ಲಿಲ್ಲಿ ಗೊಂಬೆ]] ಯ ಎಲ್ಲ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ನಂತರ ಅದರ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.ಮೊದಲ ಬಾರ್ಬಿ ಗೊಂಬೆಗೆ ಕಪ್ಪು ಬಿಳುಪು ಜೀಬ್ರಾ ಪಟ್ಟಿಗಳಿರುವ ಈಜುಡುಗೆ ತೊಡಿಸಿ [[ಜುಟ್ಟು]] ಕಟ್ಟಿದಂತೆ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.[[ಹೊಂಬಣ್ಣ]] ಅಥವಾ [[ಕಂದು ಗೌರವರ್ಣ]]ದ ಜುಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಗೊಂಬೆಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ ಇದ್ದವು. ಮಾಟೆಲ್ ವಸ್ತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸಕ ಚಾರ್ಲಟ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಅವರು ರೂಪಿಸಿದ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಗೊಂಬೆಯನ್ನು &quot;ಹದಿ ಹರೆಯದ ಫ್ಯಾಷನ್ ರೂಪದರ್ಶಿ&quot; ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಿ ಮಾರಲಾಯಿತು.[[ಜಪಾನ್‌]]ನ  [[ಗುಡಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು]]ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹೊಲಿದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮೊದಲ ಬಾರ್ಬಿ ಗೊಂಬೆಗಳು ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದವು.  ಮೊದಲ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 350,000 ಬಾರ್ಬಿ ಗೊಂಬೆಗಳು ಮಾರಾಟವಾದವು. ವಯಸ್ಕ ರೀತಿಯ ಪೋಷಾಕು ಬಾರ್ಬಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದ ಹ್ಯಾಂಡ್ಲರ್ ಅವರಿಗೆ ಮೊದಲ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಶೋಧನೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಗೊಂಬೆಯ ಉಬ್ಬಿದ ಎದೆಭಾಗದ ಬಗ್ಗೆ ಪೋಷಕರು ಅಸಂತೃಪ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬಂತು. ಬಾರ್ಬಿಯ ಚಹರೆಯನ್ನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದ್ದು 1971ರಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ವಾರೆನೋಟಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ನೇರವಾಗಿ ನೋಡುವಂತೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಟೆಲಿವಿಷನ್ [[ಜಾಹೀರಾತು]] ಬಳಸಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಮೊದಲ ಗೊಂಬೆ ಬಾರ್ಬಿಯಾಗಿದ್ದು ನಂತರ ಬಂದ ಗೊಂಬೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಈ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವು. 150 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈವರೆಗೆ ೧೦೦ ಕೋಟಿ ಬಾರ್ಬಿ ಗೊಂಬೆಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದು ಮಾಟೆಲ್ ಕಂಪೆನಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರುವಂತೆ ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ಮೂರು ಬಾರ್ಬಿ ಗೊಂಬೆಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತವೆಯಂತೆ.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/5370398.stm BBC NEWS | Business | Vintage Barbie struts her stuff]&lt;/ref&gt; [[1:6 scale|1/6]] ಅಳತೆ ಅಥವಾ ''ಪ್ಲೇಸ್ಕೇಲ್''  ಅಳತೆಯಂತೆ ಬಾರ್ಬಿಯ ಪ್ರಮಾಣಿಕೃತ ಗಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://miniatures.about.com/od/glossaryofminiatureterms/g/playscale.htm |title=&quot;Playscale per About.com |access-date=2009-12-30 |archive-date=2011-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110707075027/http://miniatures.about.com/od/glossaryofminiatureterms/g/playscale.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  ಬಾರ್ಬಿ ಕೇವಲ ಗೊಂಬೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ಉಡುಪಿನ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಬಾರ್ಬಿ ಬ್ರಾಂಡ್‌ನ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಫ್ಯಾಷನ್ ವಸ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ [[ವೀಡಿಯೊ ಗೇಮ್‌]]ಗಳು ಕೂಡ ಲಭ್ಯ ಇವೆ.   ಬಾರ್ಬಿ ಅನೇಕ [[ಅನಿಮೇಷನ್ ಸರಣಿ ಚಿತ್ರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು 1999ರ ''[[ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ 2]]''  ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ನಟಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ.  ಬಾರ್ಬಿಯು [[ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಪ್ರತಿಮೆ]] ಯಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಗೊಂಬೆ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಅತಿ ವಿರಳವಾಗಿ ಸಿಗುವಂತದ್ದು ಎಂದು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 1974ರಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ]]ಯ ಒಂದು ವಿಭಾಗವಾದ [[ಟೈಮ್ಸ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌]]ಅನ್ನು ಒಂದು ವಾರದವರೆಗೆ ಬಾರ್ಬಿ ಬೊಲಿವರ್ಡ್ ಎಂದು ಮರುಹೆಸರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1985ರಲ್ಲಿ ಕಲಾಕಾರ 0}ಆಂಡಿ ವರೊಲ್ ಬಾರ್ಬಿಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದನು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.goodbyemag.com/apr02/handler.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-30 |archive-date=2007-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070414222029/http://www.goodbyemag.com/apr02/handler.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.pbs.org/wgbh/theymadeamerica/whomade/handler_hi.html Who Made America? ][http://www.pbs.org/wgbh/theymadeamerica/whomade/handler_hi.html | Innovators | Ruth Handler]&lt;/ref&gt;
== ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ/ಜೀವನವೃತ್ತಾಂತ ==
ಬಾರ್ಬಿಯ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು '''ಬಾರ್ಬರಾ ಮಿಲಿಸೆಂಟ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್'''.  1960ರಲ್ಲಿ 0}ರಾಂಡಮ್ ಹೌಸ್‌ ಎಂಬುವವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕಥೆಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ, ಫಿಕ್ಷನಲ್‌ಟೌನ್ ಆಫ್ ವಿಲ್ಲೋಸ್, [[ವಿಸ್ಕೋನ್ಸಿನ್]] ಎಂಬ ಊರಿನವರಾದ  ಅವಳ ತಂದೆ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರುಗಳು ಜಾರ್ಜ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಎಂದು ನಮೂದಿತವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite book | last = Lawrence | first = Cynthia | coauthors = Bette Lou Maybee | title = Here's Barbie| publisher = [[Random House]] | date = 1962 | oclc = 15038159 }}&lt;/ref&gt; ರಾಂಡಮ್ ಹೌಸ್ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ, ಬಾರ್ಬಿಯು ವಿಲ್ಲೋಸ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿತಿರುವುದಾಗಿ, ಹಾಗೂ 1999ರಲ್ಲಿ [[ಗೋಲ್ಡನ್ ಬುಕ್ಸ್‌]] ಪ್ರಕಾಶನದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾದ  ''ಜನರೇಶನ್ ಗರ್ಲ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಬಿಯು [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ]]ದ   ಫಿಕ್ಷನಲ್ ಮ್ಯಾನ್‌ಹಾಟನ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿತಿರುವುದಾಗಿಯೂ ನಮೂದಿತವಾಗಿದೆ (ಆದರೆ ಅವಳ ನಿಜ ಜೀವನದಲ್ಲಿ [[ಸ್ಟುವೆಸಂಟ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಕಲಿತಿದ್ದಾಳೆ&lt;ref&gt;{{cite news |first= Marcia |last=Biederman |url=http://nymag.com/nymetro/urban/family/features/2033/ |title=Generation Next: A newly youthful Barbie takes Manhattan. |publisher=''[[New York (magazine)|New York]]'' |date=September 20, 1999 |accessdate=2009-06-04}}&lt;/ref&gt;).  ಅವಳು ತನ್ನ ಬಾಯ್‌ಫ್ರೆಂಡ್ [[ಕೆನ್]] ('''ಕೆನ್ ಕಾರ್ಸನ್''' )ನೊಂದಿಗೆ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬುದು 1961ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದಿತು.   2004ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಟೆಲ್‌ನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಒಂದು [[ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಬಿ ಮತ್ತು ಕೆನ್ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ದೂರವಾಗುವ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುವರೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ 2006ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಒಂದಾದರು&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/3484949.stm BBC NEWS | World | Americas | Passion over for Barbie and Ken]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://edition.cnn.com/2006/US/02/09/ken.barbie.reut/ |title=CNN.com - Madeover Ken hopes to win back Barbie - Feb 10, 2006 |access-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 30, 2009 |archive-date=ಜನವರಿ 27, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230127121734/http://edition.cnn.com/2006/US/02/09/ken.barbie.reut/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;[[ಬೆಕ್ಕು]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ನಾಯಿ]]ಗಳು, [[ಕುದುರೆ]]ಗಳು, ಒಂದು [[ಪಾಂಡ]], ಒಂದು [[ಸಿಂಹ]]ದ ಮರಿ, ಹಾಗೂ ಒಂದು [[ಝೀಬ್ರಾ]]ವು ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ನಲವತ್ತು [[ಮುದ್ದು ಪ್ರಾಣಿ]]ಗಳನ್ನು ಬಾರ್ಬಿಯು ಹೊಂದಿದ್ಡಳು. ಬಾರ್ಬಿಯು ಪಿಂಕ್ [[ಕಾರ್ವೆಟ್]] [[ಕನ್ವರ್ಟಿಬಲ್‌]]ಗಳು, ಟ್ರೈಲರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು [[ಜೀಪ್‌]]ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಬೃಹತ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ವಾಹನಗಳ ಒಡತಿಯಾಗಿದ್ದಳು  ಅವಳು [[ಪೈಲಟ್]] ಪರವಾನಗಿಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದಳು, ಹಾಗೂ [[ಫ್ಲೈಟ್ ಅಟೆಂಡೆಂಟ್‌]] ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದಲ್ಲದೆ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಏರ್‌ಲೈನರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ನಿಯಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.  [[ಬಾರ್ಬಿಯ ಉದ್ಯೋಗಗಳು]], ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬಲ್ಲಳೆಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು  ಬೊಂಬೆಗಳು ''ಮಿಸ್ ಆಸ್ಟೋನಾಟ್ ಬಾರ್ಬಿ''  (1965), ''ಡಾಕ್ಟರ್ ಬಾರ್ಬಿ''  (1988) ಮತ್ತು ''ನಾಸ್ಕರ್ ಬಾರ್ಬಿ''  (1998) ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿವೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://groups.msn.com/BarbiesSecret/barbiesmanycareers.msnw |title=Barbie's Secret |access-date=2009-12-30 |archive-date=2008-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080302204206/http://groups.msn.com/BarbiesSecret/barbiesmanycareers.msnw |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
ಬಾರ್ಬಿಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ [[ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್]] ತೆರೆಸಾ, [[ಮಿಡ್ಜ್]], [[ಅಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್]]  ಕ್ರಿಸ್ಟೀ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀವನ್ (ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯ ಬಾಯ್‌ಫ್ರೆಂಡ್) ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಶ್ರೇಣಿಯ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಮಾಟೆಲ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.  ಬಾರ್ಬಿಯ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರು ಮತ್ತು ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿಗಳಾದ [[ಸ್ಕಿಪ್ಪರ್]], [[ಟುಟ್ಟಿ]] (ಟೋಡ್‌ನ ಅವಳಿ ಸೋದರಿ), [[ಟೋಡ್]] (ಟುಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟೇಸೀಯ ಅವಳಿ ಸೋದರ), [[ಸ್ಟೇಸಿ]] (ಟೋಡ್‌ನ ಅವಳಿ ಸೋದರಿ), [[ಕೆಲ್ಲಿ]], [[ಕ್ರಿಸ್ಸಿ]], [[ಫ್ರಾನ್ಸಿ]], ಮತ್ತು ಜಾಝೀಯ ಗೊಂಬೆಗಳೂ ಸಹ ಸೃಷ್ಠಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.
:''[[ಬಾರ್ಬಿಯ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ]]ವನ್ನೂ ನೋಡಿ''
== ವಿವಾದಗಳು ==
ಬಾರ್ಬಿಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಆಟದ ಮೇಲೆ ಆಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಮಕ್ಕಳು ಬಾರ್ಬಿಯನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಆದರ್ಶವನ್ನಾಗಿ ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡು ಆಕೆಯನ್ನೇ ಅನುಕರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುವರೆಂಬ ಊಹೆಗಳು ಟೀಕೆಗಳಿಗೆಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿವೆ.

*  ಬಾರ್ಬಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಟೀಕೆಯೆಂದರೆ ಆಕೆ ಮಾನವ ದೇಹದ ಬಗ್ಗೆ ಅತಿರಂಜಿತ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಅಂತೆಯೇ ಇರಬೇಕೆಂಬ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ ಅವರುಗಳು ಬಾರ್ಬಿಯಂತೆಯೇ ಆಗಲೆಳಸಿ [[ಅನೋರೆಕ್ಸಿಕ್]] ಆಗುವಂತೆ ಮಾಡುವಳೆಂಬುದು.    ಒಂದು ಬಾರ್ಬೀ ಗೊಂಬೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ 11.5 ಇಂಚುಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರವಿದ್ದು, ಇದು 5 ಅಡಿ 9 ಇಂಚುಗಳನ್ನು [[1/6 ಅಳತೆ]]ಗೆ ಇಳಿಸಿದರೆ ಬರುವ ಅಳತೆಯಾಗಿದೆ.  ಬಾರ್ಬಿಯ ದೈಹಿಕ ಅಳತೆಗಳು 36 ಇಂಚುಗಳು (ಎದೆ), 18 ಇಂಚುಗಳು (ಕಟಿ) and 33 ಇಂಚುಗಳು (ನಿತಂಬಗಳು) ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.  [[ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]]ನ [[ಹೆಲ್ಸಿಂಕಿ]]ಯ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಯೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು [[ಋತುಮತಿ]]ಯಾಗಲು ಅವಶ್ಯಕವಿರುವ 17 ರಿಂದ 22 ಶೇಕಡಾ ದೈಹಿಕ ಕೊಬ್ಬಿನ ಕೊರತೆ ಬಾರ್ಬಿಯಲ್ಲಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://answers.yahoo.com/question/index?qid=1006032310828 |title=What would Barbie's measurements be if she were a real woman ? - Yahoo! Answers |access-date=2021-07-20 |archive-date=2021-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210422181444/https://answers.yahoo.com/question/index?qid=1006032310828 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  1965ರ ''ಸ್ಲಂಬರ್ ಪಾರ್ಟಿ ಬಾರ್ಬಿ'' ಯು ''ಹೌ ಟು ಲೂಸ್ ವೆಯಿಟ್''  ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದು ಆ ಪುಸ್ತಕವು &quot;ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಬೇಡಿ&quot; ಎಂಬ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.   ಈ ಗೊಂಬೆಯ ಜತೆ ಬಂದ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ಬಾತ್‌ರೂಮ್ ತೂಕದ ಯಂತ್ರವು 110 ಪೌಂಡುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಇದು 5 ಅಡಿ 9 ಇಂಚು ಎತ್ತರದ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ಇರಬೇಕಾದ್ದಕ್ಕಿಂತ 35 ಪೌಂಡ್ ಕಡಿಮೆಯಿತ್ತು.&lt;ref&gt;ಎಂ.ಜಿ. ಲಾರ್ಡ್ ''Forever Barbie'', Chapter 11 ISBN 0-8027-7694-9&lt;/ref&gt; 1997ರ ಬಾರ್ಬಿ ಅಚ್ಚನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸೊಂಟದ ಸುತ್ತಳತೆಯಿರುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಟ್ಟೆಲ್ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಹೊಸ ಫ್ಯಾಶನ್ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಕ್ಕನಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/32312.stm BBC News | Business | Barbie undergoes plastic surgery]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/magazine/7920962.stm  What would a real life Barbie look like?]&lt;/ref&gt;
* ಜುಲೈ 1992ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಟ್ಟೆಲ್ ಹೊರತಂದ ''ಟೀನ್ ಟಾಕ್ ಬಾರ್ಬಿ''  ಹಲವಾರು ಮಾತುಗಳನ್ನೂ ಆಡುತ್ತಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ - &quot;Will we ever have enough clothes?&quot;, &quot;I love shopping
!&quot;, ಮತ್ತು &quot;Wanna have a pizza party?&quot;  ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗೊಂಬೆಯೂ ಆಯ್ದ  270 ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನ್ನು ಹೇಳುವಂತೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗೊಂಬೆಯೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು.   ಈ 270 ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ &quot;[[Math]] class is tough!&quot; ಎಂಬುದೂ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. (ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ &quot;Math is hard&quot; ಎಂದು ಉದ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ). ಮಾರಾಟಕ್ಕಿಟ್ಟ ಗೊಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 1.5% ಮಾತ್ರ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದುವಾದರೂ ಇದು [[American Association of University Women]]ನಿಂದ ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಯಿತು.  1992ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಟ್ಟೆಲ್ ''ಟೀನ್ ಟಾಕ್ ಬಾರ್ಬಿ'' ಯು ಇನ್ನುಮುಂದೆ ಆ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲವೆಂದೂ, ಯಾರ ಬಳಿಯಾದರೂ ಆ ಗೊಂಬೆಯಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾದಲಾಗುವುದೆಂದೂ ಘೋಷಿಸಿತು.&lt;ref&gt;[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E0CE7DE103AF932A15753C1A964958260 COMPANY NEWS: Mattel Says It Erred; Teen Talk Barbie Turns Silent on Math - New York Times]&lt;/ref&gt;
[[File:Oreo Fun Barbie.jpg|thumb|right|100px| 1997ರ ನಂತರ ಒರಿಯೊ ಫನ್ ಬಾರ್ಬಿಯು ಬೊಂಬೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಋಣಾತ್ಮಕ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯಿಂದ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು.]]
*  1967ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ &quot;ಕಲರ್ಡ್ [[ಫ್ರಾನ್ಸೀ]]&quot;ಯನ್ನು ಕೆಲಬಾರಿ ಮೊತ್ತಮೊದಲ [[ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್]] ಬಾರ್ಬೀ ಗೊಂಬೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಆದರೆ ಈ ಗೊಂಬೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು [[ಬಿಳಿಯ]] ಫ್ರಾನ್ಸೀ ಗೊಂಬೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಅಚ್ಚನ್ನೇ ಬಳಸಿದ್ದುದರಿಂದ ಇದರಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪುಚರ್ಮವೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಯಾವುದೇ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. 1968ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಕ್ರಿಸ್ಟೀಯನ್ನು ಬಾರ್ಬೀ ಸರಣಿಯ ಮೊತ್ತಮೊದಲ [[ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್]]ಗೊಂಬೆಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mastercollector.com/articles/dolls/dollnews31301.shtml |title=African American Fashion Dolls of the 60s |access-date=2009-12-30 |archive-date=2011-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110822175140/http://www.mastercollector.com/articles/dolls/dollnews31301.shtml |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://kattisdolls.net/faces/christie.htm |title=Faces of Christie |access-date=2009-12-30 |archive-date=2011-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110720091540/http://kattisdolls.net/faces/christie.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  1980ರಲ್ಲಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಬಾರ್ಬಿಯನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಹೊರತರಲಾಯಿತಾದರೂ ಅದೂ ಬಿಳಿಯ ಬಾರ್ಬಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೇ ಹೊಂದಿತ್ತು.  2009ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮ್ತಾಟ್ಟೆಲ್ ಹೊರತಂದ [[So In Style]] ಸರಣಿಯು ಕಪ್ಪು ಜನರನ್ನು ಹಳೆಯ ಗೊಂಬೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನೈಜವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,562706,00.html|title=Mattel introduces black Barbies, to mixed reviews|work=[[Fox News]]|date=2009-10-09|accessdate=2009-10-18}}&lt;/ref&gt;
*  1997ರಲ್ಲಿ [[Nabisco]] ಜತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡ ಮ್ಯಾಟ್ಟೆಲ್, ಬಾರ್ಬಿ ಮತ್ತು [[Oreo]] [[ಕುಕೀ]]ಗಳ ಜಂಟಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವರ್ತನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ''ಓರಿಯೋ ಫನ್ ಬಾರ್ಬೀ'' ಯನ್ನು ಶಾಲೆಯ ನಂತರ ಪುಟ್ಟ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಆಡಬಹುದಾದ ಮತ್ತು &quot;ಅಮೆರಿಕಾದ ನೆಚ್ಚಿನ ಕುಕೀ&quot;ಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಗೊಂಬೆಯಾಗಿರುವುದಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ನೀಡಲಾಯಿತು.   ತನ್ನ ಪದ್ಧತಿಯಂತೆ ಮ್ತಾಟ್ಟೆಲ್ [[ಬಿಳಿಯ]] ಮತ್ತು [[ಕಪ್ಪು]] ಗೊಂಬೆಗಳೆರಡನ್ನೂ ತಯಾರು ಮಾಡಿತು.  ಇದರ ಟೀಕಾಕಾರರು [[ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್]] ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ  ''Oreo''  ಒಂದು ನಿಂದನಾತ್ಮಕ ಪದವಾಗಿರುವುದೆಂದೂ ಅದು ಈ ಚಾಕೊಲೆಟ್ ಕುಕಿಯಂತೆಯೇ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು &quot;ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಕಪ್ಪಗಿದ್ದು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಬಿಳಿಯನಾಗಿರುವುದನ್ನು&quot; ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆಯೆಂದೂ ವಾದಿಸಿದರು.   ಈ ಗೊಂಬೆಯು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸೋತು ಮ್ಯಾಟ್ಟೆಲ್ ಮಾರಲಾಗದೆ ಉಳಿದವನ್ನು ವಾಪಾಸು ತೆಗೆದುಕೊಂಡದ್ದರಿಂದ ಇವು ಸಂಗ್ರಹಕಾರರಿಗೆ ಬಹಳ ಬೇಕಾದವಾದವು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.authentichistory.com/diversity/african/images/2001_Oreo_Barbie.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-30 |archive-date=2007-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071012041355/http://www.authentichistory.com/diversity/african/images/2001_Oreo_Barbie.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* 1997ರ ಮೇಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಟ್ಟೆಲ್ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ [[ವೀಲ್‍ಚೇರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ''ಶೇರ್ ಎ ಸ್ಮೈಲ್ ಬೆಕೀ''  ಎಂಬ ಗೊಂಬೆಯನ್ನು ಹೊರತಂದಿತು. [[ಟಕೋಮಾ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್]]ನ ಸೆರೆಬ್ರಲ್  with [[ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ಪಾಲ್ಸೀ]] ಇದ್ದ 17 ವಯಸ್ಸಿನ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ಕೆರ್ಸ್ಟೀ ಜಾನ್ಸನ್ ಈ ಗೊಂಬೆಯು ಬಾರ್ಬಿಯ $100 ಡ್ರೀಮ್‌ಹೌಸ್‌ನ  [[ಎಲಿವೇಟರ್]]ನೊಳಗೆ ಸೇರುವುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ತೋರಿಸಿದಳು. ಮ್ಯಾಟ್ಟೆಲ್ ತಾನು ಮುಂದೆ ತಯಾರಿಸುವ ಮನೆಗಳು ಈ ಗೊಂಬೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಇರುವುವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.&lt;ref&gt;[http://www.washington.edu/doit/Press/barbie.html Barbie's Disabled Friend Can't Fit]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://gallery.bcentral.com/GID4729088P1681774-COLLECTIBLES/BARBIE/SHARE-A-SMILE-BECKY.aspx |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-30 |archive-date=2007-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070617002332/http://gallery.bcentral.com/GID4729088P1681774-COLLECTIBLES/BARBIE/SHARE-A-SMILE-BECKY.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*  2000ದ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಂಟೇಜ್ ಬಾರ್ಬೀ ಗೊಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಗಟ್ಟಿ [[ವಿನೈಲ್]] ಪದಾರ್ಥವು ವಿಷಯುಕ್ತ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಹೊರಬಿಡುವುದೆಂದೂ, ಇದರ ಜತೆ ಆಡುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅಪಾಯವಿದೆಯೆಂದೂ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಗಳು ಓಡಾಡತೊಡಗಿದವು.  ಈ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಣಿತರು ಸುಳ್ಳೆಂದು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.  ಆಧುನಿಕ ಬಾರ್ಬೀ ಗೊಂಬೆಯ ದೇಹವನ್ನು [[ABS]] ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ನಿಂದಲೂ, ತಲೆಯನ್ನು ಮೆದುವಾದ [[PVC]]ಯಿಂದಲೂ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;[http://collectdolls.about.com/library/ucbarbieresponse.htm Kiss That Barbie! ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081210202506/http://collectdolls.about.com/library/ucbarbieresponse.htm |date=2008-12-10 }}[http://collectdolls.about.com/library/ucbarbieresponse.htm Why There Is No Such Thing As A Toxic Barbie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081210202506/http://collectdolls.about.com/library/ucbarbieresponse.htm |date=2008-12-10 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.webmd.com/news/20000825/malibu-barbie-holiday-barbie-toxic-barbie Malibu Barbie, Holiday Barbie... ][http://www.webmd.com/news/20000825/malibu-barbie-holiday-barbie-toxic-barbie Toxic Barbie?]&lt;/ref&gt; 
* 2003ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಮಧ್ಯಪೂರ್ವ]]ದೇಶವಾದ [[ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಬೀ ಗೊಂಬೆಗಳು [[ಇಸ್ಲಾಮ್‌]]ನ ಆದರ್ಶಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕುನಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ಕಾರಣ ನೀಡಿ ಅವುಗಳ  ಮಾರಾಟವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು.  [[Committee for the Propagation of Virtue and Prevention of Vice]] ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ &quot;ಈ ಯಹೂದೀ ಬಾರ್ಬೀ ಗೊಂಬೆಗಳು ತಮ್ಮ ಬಟ್ಟೆಗಳು, ಕೆಟ್ಟ ನಿಲುವು, [[ಆಕ್ಸೆಸರಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಕರಗಳೊಂದಿಗೆ [[ತಪ್ಪುದಾರಿಗೆಳೆಯುವ]] ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರತೀಕಗಳಾಗಿವೆ. ಅವಳು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದಾದ ತೊಂದರೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.adl.org/main_Arab_World/barbie.htm |title=&quot;Jewish&quot; Barbie Dolls Denounced in Saudi Arabia |access-date=2009-12-30 |archive-date=2011-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110525154306/http://www.adl.org/main_Arab_World/barbie.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  [[ಮಧ್ಯಪೂರ್ವ]] ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಬೀಯಂತೆಯೇ ಇರುವ ಆದರೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆದರ್ಶಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕನಾಗಿರುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳೆಸಲಾಗಿರುವ [[ಫುಲ್ಲಾ]] ಎಂಬ ಗೊಂಬೆಯು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿದೆ.  ಫುಲ್ಲಾಳನ್ನು ಮ್ಯಾಟ್ಟೆಲ್ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಮತ್ತು [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] ಅನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಮಧ್ಯಪೂರ್ವ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಬಾರ್ಬೀ ಲಭ್ಯವಿದೆ.&lt;ref&gt;[http://weekly.ahram.org.eg/2006/797/li1.htm Al-Ahram Weekly | Living | Move over, Barbie]&lt;/ref&gt;  [[ಇರಾನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಬೀ ಗೊಂಬೆಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ [[ಸಾರಾ ಮತ್ತು ದಾರಾ ಗೊಂಬೆಗಳು]] ಲಭ್ಯವಿವೆ.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/1856558.stm BBC News | MIDDLE EAST | Muslim dolls tackle 'wanton' Barbie]&lt;/ref&gt; 
[[ಚಿತ್ರ:Tramp Stamp Barbie.jpg|thumb|left| 2009ರಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಟೂ ಇರುವ ಬಾರ್ಬಿಯು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.]]
* 2009ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ &quot;ಟೋಟಲೀ ಟ್ಯಾಟೂಸ್&quot; ಬಾರ್ಬೀಯನ್ನು ಸಾದರಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಈ ಬಾರ್ಬಿಯ ಜತೆ ಅದಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಬಹುದಾದ [[ಕೆಳಬೆನ್ನಿನ ಟ್ಯಾಟೂ]]ವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ ಹಲವಾರು ಟ್ಯಾಟೂಗಳು ಇದ್ದಿದ್ದು ವಿವಾದಕ್ಕೆಡೆಮಾಡಿತು. ಮ್ಯಾಟ್ಟೆಲ್‌ನ ಪ್ರಚಾರಸಾಮಗ್ರಿಯಲ್ಲಿ &quot;ಫ್ಯಾಶನ್ ಅನ್ನು ನಿಮ್ಮಿಚ್ಚೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ರೂಪುಗೊಳಿಸಿ, ಈ ತತ್ಕಾಲೀನ ಫನ್ ಟ್ಯಾಟೂಗಳನ್ನು ನೀವೂ ಹಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಿ&quot; ಎಂದಿದ್ದರೂ, Consumer Focusನ ಪ್ರಧಾನ ನಿರ್ವಾಹಕನಾದ ಎಡ್ ಮೇಯೋ ಇದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳು ತಾವೂ ಟ್ಯಾಟೂಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಬಹುದು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ.&lt;ref&gt;[http://www.dailymail.co.uk/news/article-1175039/Chav-Barbie-gets-tattoos-mimic-high-profile-celebs-like-Amy-Winehouse.html Barbie given tattoos by makers to mimic high-profile celebrities like Amy Winehouse]&lt;/ref&gt;
* 2005ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]]ನ [[ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಬಾಥ್]]ನ  ಡಾ. ಆಗ್ನೆಸ್ ನೇರ್ನ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಬಾರ್ಬೀ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವ ಹಂತವೊಂದಿದೆಯೆಂದೂ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು [[ಅಂಗವಿಚ್ಛೇದನ]] ಮತ್ತು [[ಮೈಕ್ರೋವೇವ್ ಅವನ್]]ನೊಳಗೆ ಇಡುವುದೇ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಶಿಕ್ಷೆಗಳಿಗೊಳಪಡಿಸುತ್ತಾರೆಂದೂ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಯಿತು.   ಡಾ. ನೇರ್ನ್ ಹೇಳಿದಂತೆ: &quot;ಬಾರ್ಬೀಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ದೂರೀಕರಿಸುವುದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಭೂತಕಾಲದ ನಿರಾಕರಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.&quot;&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/somerset/4539862.stm BBC NEWS | England | Somerset | Barbie dolls become 'hate' figure]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.bath.ac.uk/news/articles/releases/barbie161205.html |title=Press Release - 19 December 2005 University of Bath |access-date=30 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009 |archive-date=4 ಜೂನ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604132440/http://www.bath.ac.uk/news/articles/releases/barbie161205.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
== ವಿಡಂಬನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳು ==
[[ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಬಿಯನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪದೇಪದೇ ಬಾರ್ಬಿ [[ವಿಡಂಬನೆ]]ಗೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳೆಂದರೆ:
* 1997ರಲ್ಲಿ ಡೇನಿಶ್-ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಪಾಪ್-ನೃತ್ಯತಂಡವಾದ [[ಅಕ್ವಾ]] &quot;[[ಬಾರ್ಬೀ ಗರ್ಲ್]]&quot; ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಅದು &quot;''You can brush my hair / Undress me everywhere'' &quot; ಎಂಬಂತಹ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ ಈ ಹಾಡಿನ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಪಿಂಕ್ ಬಾರ್ಬಿಯ [[ಲೋಗೋ]]ನ ರೀತಿಯದೇ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು.   [[ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್]] ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆಯೆಂದು ವಾದಿಸಿದ ಮ್ಯಾಟ್ಟೆಲ್, [[1997]]ರ [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11]]ರಂದು [[MCA Records]] ವಿರುದ್ಧ [[ಮಾನಹಾನಿ]] ದಾವೆ ಹೂಡಿತು,. 2002ರ ಜುಲೈಯಲ್ಲಿ ಜಡ್ಜ್ [[ಅಲೆಕ್ಸ್ ಕೊಜಿನ್ಸ್‍ಕಿ]] ಈ ಹಾಡು ಕಾನೂನಿನ [[First Amendment to the United States Constitution]] ಪ್ರಕಾರ ವಿಡಂಬನೆಯೆನ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೆಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದರು.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/2150432.stm BBC NEWS | World | Americas | Barbie loses battle over bimbo image]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.purelyrics.com/index.php?lyrics=fhjpacrk |title=Aqua Barbie Girl lyrics |access-date=2009-12-30 |archive-date=2011-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629231234/http://purelyrics.com/index.php?lyrics=fhjpacrk |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* [[ಆಟೋಮೊಬೈಲ್]] ಕಂಪನಿಯಾದ [[ನಿಸ್ಸಾನ್]]ನ ಜಾಹೀರಾತೊಂದರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಬೀ ಮತ್ತು ಕೆನ್‌ರನ್ನು ಹೋಲಿವ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದು 1997ರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಮೊಕದ್ದಮೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.  ಈ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ [[GI Joe]]ಅನ್ನು ಹೋಲುವ ಗೊಂಬೆಯೊಂದು ಒಂದು ಹೆಣ್ಣುಗೊಂಬೆಯನ್ನು ಕಾರ್‌ನೊಳಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುವುದನ್ನು ಕೆನ್‌ ಅನ್ನು ಹೋಲುವ ಗೊಂಬೆಯೊಂದು ಬೇಸರದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ [[ವ್ಯಾನ್ ಹೇಲೆನ್‌]]ನ ''[[You Really Got Me]]'' ಯನ್ನು ನುಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಈ ಜಾಹೀರಾತಿನ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಗೊಂಬೆಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ರಾಕ್ಸಾನ್, ನಿಕ್ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಡ್ ಎಂದಾಗಿದ್ದವು.  ಮ್ಯಾಟ್ಟೆಲ್ ಈ ಜಾಹೀರಾತಿನಿಂದ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗದ ಘಾಸಿಯುಂತಾಗಿದೆಯೆಂದು ವಾದಿಸಿದರೂ,&lt;ref&gt;[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9B00E0DB163BF933A1575AC0A961958260 Mattel Sues Nissan Over TV Commercial]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.mtv.com/news/articles/1424993/19970924/aqua.jhtml After Aqua, Mattel goes after Car Ad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090114121646/http://www.mtv.com/news/articles/1424993/19970924/aqua.jhtml |date=2009-01-14 }} MTV.com ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 24, 1997&lt;/ref&gt; ನಂತರ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;[http://www.thefreelibrary.com/BATTLEGROUND+BARBIE%3a+WHEN+COPYRIGHTS+CLASH.(News)-a083824028 Battleground Barbie: When Copyrights Clash] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121021184125/http://www.thefreelibrary.com/BATTLEGROUND+BARBIE:+WHEN+COPYRIGHTS+CLASH.(News)-a083824028 |date=2012-10-21 }} ಪೀಟರ್ ಹಾರ್ಟ್‌ಲಾಬ್, The Los Angeles Daily News, [[ಮೇ 31]], [[1998]]. Accessed [[ಜುಲೈ 3]], [[2009]].&lt;/ref&gt;
* ''[[Saturday Night Live]]''  ಕಾಲ್ಪನಿಕ &quot;ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟಾ ಬಿಚ್ ಬಾರ್ಬೀ&quot; ಗೊಂಬೆ ಮತ್ತು ಒಂದು &quot;ಟೂಪಾಕ್ ಕೆನ್&quot; ಗೊಂಬೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಬಾರ್ಬೀ ಜಾಹೀರಾತುಗಳ ಒಂದು ವಿಡಂಬನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿತು.&lt;ref&gt;[http://www.chillibomb.com/barbie/pages/gangsta-barbie_jpg.htm Barbie / gangsta-barbie.jpg]&lt;/ref&gt;
* ''[[The Tonight Show with Jay Leno]]'' ದಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ &quot;ಬಾರ್ಬೀ [[ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಮೆಥ್]] ಲ್ಯಾಬ್&quot; ನ ಮೂಲಕ ಬಾರ್ಬೀ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು &quot;ಇಂದಿನ ಸಮಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಅದೂ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಿಡುಗುಗಳ ಬಗ್ಗೆ&quot; ಹೊಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆನ್ನುವುದನ್ನು ಲೇವಡಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
* [[ಮಾಲಿಬು ಸ್ಟೇಸೀ]] ಎಂಬುದು ''[[ದ ಸಿಂಪ್ಸನ್ಸ್]]''  ಕಾರ್ಟೂನ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಬೀಯನ್ನು ವಿಡಂಬನೆ ಮಾಡುವ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. 1994ರ ಸರಣಿಯ &quot;[[ಲಿಸಾ ವರ್ಸಸ್ ಮಾಲಿಬು ಸ್ಟೇಸೀ]]&quot; ''ಟೀನ್ ಟಾಕ್ ಬಾರ್ಬೀ''  ವಿವಾದವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಸ್ಟೇಸೀ ಗೊಂಬೆಯು &quot;let's buy make-up so the boys will like us&quot; ಎಂಬಂತಹ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳುವಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮಾಲಿಬು ಸ್ಟೇಸಿಯ &quot;[[ಲೈಂಗಿಕ]] ಭಾಷಾ ಕೊರೆತದಿಂದ&quot; ರೋಸಿಹೋದ ಲಿಸಾ ತನ್ನದೇ ಆದ &quot;ಲಿಸಾ ಲಯನ್‌ಹಾರ್ಟ್&quot; ಎಂಬ ಗೊಂಬೆಯನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡುತ್ತಾಳೆ. 
* 1993ರಲ್ಲಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]]ನ &quot;Barbie Liberation Organization&quot; ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಗುಂಪೊಂದು ಬಾರ್ಬೀ ಗೊಂಬೆಗಳಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವ [[G.I. Joe]] ಗೊಂಬೆಯ ಧ್ವನಿಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡಿ ಈ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ವಾಪಾಸು ಗೊಂಬೆ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಮರಳಿಸಿತು.    ಈ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಂಡ ತಂದೆತಾಯಂದಿರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಈ ಗೊಂಬೆಗಳು &quot;Eat lead, Cobra
!&quot; ಮತ್ತು &quot;Vengeance is mine.&quot; ಎಂದೆಲ್ಲ ಮಾತನಾಡತೊಡಗಿದಾಗ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾದರು.&lt;ref&gt;[http://sniggle.net/barbie.php Barbie Liberation]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F0CE6D9143EF932A05751C1A965958260&amp;amp;sec=&amp;amp;spon=&amp;amp;pagewanted=all While Barbie Talks Tough, G. I. Joe Goes Shopping - New York Times]&lt;/ref&gt;
* 1999ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಟ್ಟೆಲ್ ಟಾಮ್ ಫಾರ್‌ಸೈದ್ ಎಂಬ [[ಯುಟಾ]]ದ ಕಲಾವಿದನ ವಿರುದ್ಧ ''ಫುಡ್ ಚೈನ್ ಬಾರ್ಬೀ''  ಎಂಬ ಚಿತ್ರಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಬೀ ಗೊಂಬೆಯೊಂದು [[ಬ್ಲೆಂಡರ್]]ನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ  ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿತು.  ಈ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ಸೋತುಹೋದ ಮ್ಯಾಟ್ಟೆಲ್ ಶ್ರೀ ಫಾರ್‌ಸೈದ್‌ಗೆ $1.8 ಮಿಲಿಯನ್ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ತೆರಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿತು.&lt;ref&gt;[http://www.out-law.com/page-4681 Barbie-in-a-blender artist wins $1.8 million award | OUT-LAW.COM]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://barbieinablender.org/ |title=National Barbie-in-a-Blender Day! |access-date=2009-12-30 |archive-date=2012-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120211205103/http://www.barbieinablender.org/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20071129055525/http://www.alteredbarbie.com/pdf/mattelfeescase.pdf&lt;/ref&gt;
* 2002ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ a [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]]ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರೊಬ್ಬರು [[ಬ್ರಿಟೀಶ್]] ಮೂಲದ ಕಲಾವಿದೆ ಸುಸಾನ್ ಪಿಟ್‌ಳ ವಿರುದ್ಧ ಡಂಜನ್ ಬಾರ್ಬೀ ಎಂಬ [[ಬಾಂಡೇಜ್]] ಉಡುಪು ಧರಿಸಿದ್ದ ಗೊಂಬೆಯೊಂದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ [[ಇಂಜಂಕ್ಷನ್]] ವಿಧಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.  ಜಡ್ಜ್ ಲಾರಾ ಟೇಲರ್ ಸ್ವೇನ್ ತನ್ನ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ: &quot;ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಪ್ರಕಾರ ಮ್ಯಾಟೆಲ್‍ ಯಾವುದೇ [[S&amp;amp;M]] ಬಾರ್ಬೀ ಸರಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.&quot;&lt;ref&gt;[http://thescotsman.scotsman.com/international.cfm?id=1242812002 The Scotsman]&lt;/ref&gt;
* 2004ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಟ್ಟೆಲ್ [[ಕೆನಡಾ]]ದ [[ಕ್ಯಾಲಗರಿ]]ಯ ಬಾರ್ಬರಾ ಆಂಡರ್ಸನ್-ವಾಲಿಯ [[ಫೆಟಿಶ್]] ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಮಾರುವ ಜಾಲತಾಣವಾದ &lt;code&gt;www.barbiesshop.com&lt;/code&gt; ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿತು. ಮಿಸ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ ವಾಲಿ ತಾನು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ &quot;ಬಾರ್ಬೀ&quot; ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಪರಿಚಿತಳಾಗಿದ್ದುದಾಗಿಯೂ ಗೊಂಬೆಯ ಟ್ರೇಡ್‍ಮಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಯಾವ ಉದ್ದೇಶವೂ ತನಗಿಲ್ಲವೆಂದೂ ವಾದಿಸಿದಳು. ಈ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]]ನ ಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೂಡಲಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಕೋರ್ಟು ತನಗೆ ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದಿಲ್ಲವೆಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಕೇಸು ಖುಲಾಸೆಗೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.barbiesshop.com/news.htm |title=Barbies Shop in the news |access-date=2009-12-30 |archive-date=2009-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090611121552/http://barbiesshop.com/news.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.lawdit.co.uk/reading_room/room/view_article.asp?name=..%2Farticles%2FMattel%20Loses%20Trade%20Mark%20Battle%20with.htm |title=Mattel Loses Trade Mark Battle with 'Barbie' |access-date=2021-08-10 |archive-date=2012-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120219102401/http://www.lawdit.co.uk/reading_room/room/view_article.asp?name=..%2Farticles%2FMattel%20Loses%20Trade%20Mark%20Battle%20with.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
== ಸಂಗ್ರಹಣೆ ==
[[ಚಿತ್ರ:Vintagebarbie.jpg|thumb|left| 1962ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೂಲ ಬಾಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ವಿಂಟೇಜ್ #5 ಪೋನಿಟೇಲ್ ಬಾರ್ಬಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು]]
ಸುಮಾರು 100,000  ಬಾರ್ಬಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಉತ್ಸಾಹಿ ಜನರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಮಾಟೆಲ್ ಕಂಪನಿಯು ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ ಅದರಲ್ಲಿ 90% ಹೆಂಗಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಸರಾಸರಿ 40ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರು ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 20ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಅದರಲ್ಲಿ 45%ರಷ್ಟು ಜನರು ವರ್ಷಕ್ಕೆ $1000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಂಟೇಜ್ ಬಾರ್ಬಿ ಬೊಂಬೆಗಳು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ [[ಹರಾಜಿ]]ನಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಮೂಲ ಬಾರ್ಬಿಯು 1959ರಲ್ಲಿ $3.00ಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿತ್ತು.1959ರ ನಾಣ್ಯದ ಡಬ್ಬಿಯ ಬಾರ್ಬಿಯು 2004ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಈಬೇ]]ಯ ಮೂಲಕ  $3552.50ಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://scoop.diamondgalleries.com/scoop_article.asp?ai=6539&amp;si=123 |title=Scoop - Where the Magic of Collecting Comes Alive! - 1959 Blonde Ponytail Barbie Brings Over $3,000! |access-date=2023-02-10 |archive-date=2006-11-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061126150408/http://scoop.diamondgalleries.com/scoop_article.asp?ai=6539&amp;si=123 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[2006]]ರ [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 26]]ರಂದು ಲಂಡನ್‌ನ [[ಕ್ರಿಸ್ಟೀ]] ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಸ್ಟೆರ್ಲಿಂಗ್]] ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ £9,000 ಗಳಿಗೆ (US $17,000) ಮಾರಾಟವಾಗಿ ಬಾರ್ಬಿ ಗೊಂಬೆಯು ವಿಶ್ವದಾಖಲೆ ಮಾಡಿತು.  ಈಟ್ಜೆ ರೇಬೆಲ್ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮಗಳು ಮರೀನಾ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು[[ಡಚ್‌]] ಮಹಿಳೆಯರ ಖಾಸಗಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 4000 ಬಾರ್ಬಿ ಬೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು, ಅದರಲ್ಲಿ 1965ರ ಬೊಂಬೆ ಬಾರ್ಬಿ ಇನ್ ಮಿಡ್‌ನೈಟ್ ರೆಡ್ ಕೂಡ ಇತ್ತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://au.news.yahoo.com/060926/15/10osv.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2006-10-03 |archive-date=2006-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061003010439/http://au.news.yahoo.com/060926/15/10osv.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;} ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಟೆಲ್ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬೊಂಬೆ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮಾಡುವವರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬೃಹತ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಬಾರ್ಬಿ ಬೊಂಬೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿತು, ಅವೆಂದರೆ ''[[ದಿ ಮನ್‌ಸ್ಟರ್ಸ್]]''  ಮತ್ತು ''[[Star Trek: The Original Series|ಸ್ಟಾರ್ ಟ್ರೆಕ್]]''  ಎಂಬ ದೂರದರ್ಶನದ ಸರಣಿಯನ್ನಾಧರಿಸಿದ [[ಪೋರ್ಸಲೈನ್]]    ರೂಪಗಳು, ವಿಂಟೇಜ್ ರಿಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್, ಮತ್ತು ಡೆಪಿಕ್ಷನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬಾರ್ಬಿ ಎನ್ನುವ ಶ್ರೇಣಿಯ ಬೊಂಬೆಗಳು.&lt;ref&gt;[http://www.barbiecollector.com/showcase/product.aspx?id=1001084&amp;amp;t=modern BarbieCollector.com - Welcome to the official Mattel site for Barbie Collector]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.barbiecollector.com/showcase/product.aspx?id=150303&amp;amp;t=modern BarbieCollector.com - Welcome to the official Mattel site for Barbie Collector]&lt;/ref&gt;  ಸಂಗ್ರಾಹಕರ ಆವೃತ್ತಿಯ ಬೊಂಬೆಗಳಾದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕತೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಬಾರ್ಬಿ ಬೊಂಬೆಗಳು ಕೂಡ ಇವೆ.&lt;ref&gt;[http://www.barbiecollector.com/showcase/gallery.aspx?t=modern&amp;amp;y=tmp1 BarbieCollector.com - Welcome to the official Mattel site for Barbie Collector]&lt;/ref&gt; 2004ರಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಾಹಕ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಕಾಲರ್ ಟೈರ್ ಸಿಸ್ಟಂ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಪಿಂಕ್, ಸಿಲ್ವರ್, ಗೋಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಟಿನಮ್‌ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ.&lt;ref&gt;[http://www.barbiecollector.com/collecting/tiers/ BarbieCollector.com - Welcome to the official Mattel site for Barbie Collector]&lt;/ref&gt; ಮಾರ್ಚ್‌‌ 2009ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಬಿಯು ತನ್ನ 50ನೆಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಈ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ 1959ರ ಮೂಲ ಬಾರ್ಬಿ ಬೊಂಬೆಯನ್ನು ಮಾಟೆಲ್ ಪುನಃಉತ್ಪಾದಿಸಿತು.
== ಬ್ರಾಟ್ಜ್ ಬೊಂಬೆಗಳ ಜೊತೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ==
ಜೂನ್ 2001ರಲ್ಲಿ [[MGA ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್]] ಕಂಪನಿಯು ಬ್ರಾಟ್ಜ್ ಗೊಂಬೆಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಬೊಂಬೆಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಬಿಯ ಜೊತೆ ಗಂಭೀರ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತು.  2004ರಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದ ಅಂಕಿಗಳು, ಬ್ರಾಟ್ಜ್ ಗೊಂಬೆಗಳು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಮಾಟೆಲ್]] ಕಂಪನಿಯು ಬಾರ್ಬಿ ಬೊಂಬೆಗಳ, ಅದರ ಬಟ್ಟೆಗಳ ಮತ್ತು ಇತರೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/3640958.stm BBC NEWS | Business | Bratz topple Barbie from top spot]&lt;/ref&gt;  2005ರ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ  ಬಾರ್ಬಿ ಗೊಂಬೆಗಳ ಮಾರಾಟವು 30% ಕುಸಿದಿದೆ,&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/4350846.stm BBC NEWS | Business | Barbie blues for toy-maker Mattel]&lt;/ref&gt; ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ 18%, ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಬ್ರಾಟ್ಜ್ ಗೊಂಬೆಗಳ ಹೆಚ್ಚಿದ ಜನಪ್ರಿಯತೆ.2006ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಟೆಲ್ ಕಂಪನಿಯು MGA ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಕಂಪನಿಗೆ $500 ಮಿಲಿಯನ್ ಮೊತ್ತದ ಹಣವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿ ಒಂದು ಕಟ್ಟಳೆ ಹೊರಡಿಸಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಬ್ರಾಟ್ಜ್ ಗೊಂಬೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಕಾರ್ಟೆರ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಬ್ರಾಟ್ಜ್ ಗೊಂಬೆಯ ಕಲ್ಪನೆ ಮಾಡಿ ಅದಕ್ಕೆ ರೂಪ ಕೊಟ್ಟಾಗ ಆತ ಮಾಟೆಲ್ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ.&lt;ref&gt;{{cite news |first=Jacqui |last=Goddard |title=Barbie takes on the Bratz for $500m |url=http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2006/12/10/wdoll10.xml |publisher=''[[The Daily Telegraph]]'' |date=December 11, 2006 |accessdate=2008-12-07 |archive-date=2008-02-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080224012657/http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=%2Fnews%2F2006%2F12%2F10%2Fwdoll10.xml |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  2008ರ  ಜುಲೈ 17ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಟ್ಜ್ ಸೃಷ್ಠಿಕರ್ತ ಕಾರ್ಟರ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಮಾಟೆಲ್ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಬ್ರಾಟ್ಜ್‌ನ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆಂದು ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಸಮ್ಮತಿಸಿದರು. ಜ್ಯೂರಿಯ ಪ್ರಕಾರ MGA ಮತ್ತು ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ [[ಐಸಾಕ್ ಲೇರಿಯನ್]] ಮ್ಯಾಟ್ಟೆಲ್ ಸ್ವತ್ತನ್ನು ಸ್ವಂತ ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಟ್ಟೆಲ್ ಜತೆ ಬ್ರ್ಯಾಂಟ್‌ಗೆ ಇದ್ದ ಒಪ್ಪಂದದ ನಡುವೆ ಮೂಗುತೂರಿಸಿದ ಆರೋಪಗಳು ಸಾಬೀತಾದವು.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2008/07/18/business/18toy.html?_r=1&amp;ref=business&amp;oref=slogin |title= Jury rules for Mattel in Bratz doll case |publisher=''[[New York Times]]'' |date=July 18, 2008 |accessdate=2008-12-07}}&lt;/ref&gt; ಆಗಸ್ಟ್ 26ರಂದು ಮ್ಯಾಟ್ಟೆಲ್‌ಗೆ $100 million ನಷ್ಟು ನಷ್ಟವನ್ನು ತೆರಬೇಕಾಗುವುದೆಂದು ಜ್ಯೂರಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು. [[೨೦೦೮]]ರ [[ಡಿಸೆಂಬರ್ 3]]ರಂದು ಯು.ಎಸ್‌ನ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಸ್ಟೀಫನ್ ಲಾರ್ಸನ್ MGA ಬ್ರಾಟ್ಜ್ ಅನ್ನು ಮಾರುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದರು. ಆ ಚಳಿಗಾಲದ ರಜೆಯ ಅವಧಿಯವರೆಗೂ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಮಾರಲು ಅವರು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Barbie beats back Bratz |url=http://money.cnn.com/2008/12/04/news/companies/bratz_dolls.ap/index.htm?postversion=2008120406 |publisher=''[[CNN]] [[Money (magazine)|Money]]'' |date=December 4, 2008 |accessdate=2008-12-07 |archive-date=2008-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081205164800/http://money.cnn.com/2008/12/04/news/companies/bratz_dolls.ap/index.htm?postversion=2008120406 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |first=David |last=Colker |title=Bad day for the Bratz in L.A. court |url=http://latimesblogs.latimes.com/lanow/2008/12/bad-day-for-the.html |publisher=''[[Los Angeles Times]]'' |date=December 4, 2008 |accessdate=2008-12-07}}&lt;/ref&gt; MGA ಈಗ ಈ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನ ವಿರುದ್ಧ ಅಪೀಲು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದೆ. 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ MGA [[ಮಾಕ್ಸಿ ಗರ್ಲ್ಸ್]] ಎಂಬ ಸರಣಿಯ ಬೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಬ್ರಾಟ್ಜ್ ಬೊಂಬೆಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |first=Mae |last=Anderson |title=Bratz maker introduces new doll line|url=http://www.newsday.com/bratz-maker-introduces-new-doll-line-1.1343720 |publisher=''[[Associated Press]]'' |date=August 3, 2009 |accessdate=2009-10-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090804205321/http://www.newsday.com/bratz-maker-introduces-new-doll-line-1.1343720|archivedate=2009-08-04}}&lt;/ref&gt;

== ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿರಿ ==
* [[ಬಾರ್ಬಿ ಚಿತ್ರಗಳ ಸರಣಿ]]
* [[ಬಾರ್ಬಿ ಮಿನಿ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ]]
* [[ಬಾರ್ಬಿ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್]]
* [[ಪ್ಲೇಸ್ಕೇಲ್ ಮಿನಿಯಟುರಿಸಂ]]
* [[ಬ್ರಾಜ್]]
* [[Superstar: The Karen Carpenter Story]]
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{reflist|2}}
== ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ ==
* {{Cite book | last=Gerber | first=Robin | author=Robin Gerber | coauthors= | title=Barbie and Ruth: The Story of the World's Most Famous Doll and the Woman Who Created Her | date=2009 | publisher=Collins Business | location= | isbn=978-0-06-134131-1 | pages=}}
* ನಾಕ್, ಸಿಲ್ಕ್, &quot;German Fashion Dolls of the 50&amp;amp;60&quot;. Paperback www.barbies.de.
* {{Cite book | last=Lord | first=M. G. | author=M. G. Lord | coauthors= | title=Forever Barbie: the unauthorized biography of a real doll | date=2004 | publisher=Walker &amp; Co. | location=New York  | isbn=978-0-8027-7694-5 | pages=}}
* {{Cite book | editor1-last=Plumb | editor1-first=Suzie | title=Guys 'n' Dolls: Art, Science, Fashion and Relationships | date=2005 | publisher=Royal Pavilion, Art Gallery &amp; Museums | isbn=0-948723-57-2 }}
* {{Cite book | last=Rogers | first=Mary Ann | author=Mary Ann Rogers | coauthors= | title=Barbie culture | date=1999 | publisher=SAGE Publications | location=London  | isbn=0-7619-5888-6 | pages=}}
* {{Cite book | last=Singleton | first=Bridget | author=Bridget Singleton | coauthors= | title=The art of Barbie | date=2000 | publisher=Vision On | location=London  | isbn=0-9537479-2-1 | pages=}}
== ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ ==
{{commons cat|Barbie dolls}}
* [http://www.barbie.com The Official Barbie Website] —  [http://www.mattel.com Mattel] ಒಡೆತನಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದೆ.
* [http://www.barbiecollector.com The Official Barbie Collector Website] — [http://www.mattel.com Mattel] ಒಡೆತನಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದೆ.
* St. Petersburg Times Floridian: [http://www.sptimes.com/2005/05/15/Floridian/The_doll_that_has_eve.shtml &quot;The doll that has everything - almost&quot;],  &quot;ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಬಾರ್ಬೀ&quot;ಯ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಸನ್ ಟೇಲರ್ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ರ ಲೇಖನ.
* USA Today: [http://www.usatoday.com/life/people/2006-10-16-influential-people_x.htm Barbie at number 43 on the list of ''The 101 Most Influential People Who Never Lived'' ] 
* The Telegraph: [http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/northamerica/usa/4014779/Doll-power-Barbie-celebrates-50th-anniversary-and-toy-world-dominance.html Doll power: Barbie celebrates 50th anniversary and toy world dominance]
* NPR Audio Report: [http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=87997519 Pretty, Plastic Barbie: Forever What We Make Her]
* [http://www.wsaz.com/home/headlines/40657447.html? Lawmaker Wants Barbie Banned in W.Va.; Local Residents Quickly React] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140227065852/http://www.wsaz.com/home/headlines/40657447.html |date=2014-02-27 }} ಮಾರ್ಚ್ 3, 2009

{{Barbie movies}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಮ್ಯಾಟೆಲ್]]
[[ವರ್ಗ:ಬಾರ್ಬಿ]]
[[ವರ್ಗ:ಫ್ಯಾಷನ್ ಗೊಂಬೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಪ್ಲೇಸ್ಕೇಲ್ ಚಿತ್ರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:1991 ಪೀಠಿಕೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:1950ರ ಗೊಂಬೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಗೊಂಬೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸಂಗತಿಗಳು]]</text>
      <sha1>tho8db3klk6zt3r4dpvbfg6g1pxjee7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ನೈಕ್, ಇಂಕ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22134</id>
    <revision>
      <id>1373638</id>
      <parentid>1352415</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T23:57:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87956" sha1="lgwphbvm4doay6d4mtgbg9f2c54apqb" xml:space="preserve">{{Infobox company
|company_name = Nike, Inc.
|company_logo = Logo NIKE.svg
|company_type =  [[Public company|Public]] ({{nyse|NKE}})
|slogan = Just Do It!
|foundation=೨೪ January ೧೯೬೪&lt;br /&gt;[[1978]]&lt;ref&gt;[http://www.nike.com/nikebiz/inveafstors/annual_report/ar_07/docs/10k.pdf 2007 Annual Report, p. 2 (PDF)]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Nike, Inc., Retrieved on January ೭, ೨೦೦೭.&lt;/ref&gt;
|founder = [[Bill Bowerman|William J. &quot;Bill&quot; Bowerman]]&lt;br /&gt;[[Philip Knight|Philip H. Knight]]
|location = [[Beaverton, Oregon]], United States
|area_served = Worldwide
|key_people=[[Philip Knight|Philip H. Knight]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Chairman]])&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;[[Mark Parker]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[CEO]]) &amp; ([[President]])&lt;/small&gt;
|industry = [[Designing]] and [[Manufacturing]]: [[Sportswear]]&lt;br /&gt;[[Sports equipment]]
|products = [[Athletic shoe]]s&lt;br /&gt;[[clothing|Apparel]]&lt;br /&gt;[[Sports equipment]]&lt;br /&gt;[[fashion accessory|Accessories]]
|num_employees = ೩೦,೨೦೦ (''೨೦೦೮'')
|market cap = [[United States Dollar|US$]] ೩೩.೯೯ billion (''೨೦೦೮'')
|revenue= {{Profit}} US$ ೧೮.೬೨೭ billion (''೨೦೦೮'')
|operating_income = {{Profit}} US$ ೨.೧೯೯ billion (''೨೦೦೭'')
|net_income= {{Profit}} US$ ೧.೮೮೩ billion (''೨೦೦೮'')
|assets = {{increase}} US$ ೧೨.೪೪೩ billion (''೨೦೦೮'')
|equity = {{increase}} US$ ೭.೮೨೫ billion (''೨೦೦೮'')
| homepage = [http://www.nike.com/nikeos/p/nike/en_US/ Official Website]
}}

({{pron-en|ˈnaɪki}}) ({{nyse|NKE}}) ಯುನೈಟೆದ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಕ್ರೀಡಾಉಡುಪು ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವ '''ನೈಕ್, Inc.'''  ಒಂದು [[ಬಹಿರಂಗ ವ್ಯಾಪಾರ|ಬಹಿರಂಗ ವ್ಯಾಪಾರಸಂಸ್ಥೆ]].   
ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯವು ಪೊರ್ಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೆಟ್ರೊಪೊಲಿಟನ್ ವಲಯದಲ್ಲಿನ [[ಬೀವರ್ಟನ್]],[[ಒರಿಗನ್|ಒರಿಗನ್‌ನಲ್ಲಿದೆ]]. ಇದು ಪ್ರಪಂಚದ [[ಕ್ರೀಡಾ ಪಾದರಕ್ಷೆ]] ಮತ್ತು [[ಉಡುಪುಗಳ]]&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://uk.reuters.com/article/companyNews/idUKWNAS924120080626|title=Nike profit up but shares tumble on U.S. concerns|last=Sage|first=Alexandria|date=June 26, 2008|work=[[Reuters]]|accessdate=2008-07-10|archive-date=2008-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20081007060930/http://uk.reuters.com/article/companyNews/idUKWNAS924120080626|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ [[ಕ್ರೀಡಾ ಉಪಕರಣಗಳ]] ಪ್ರಮುಖ ತಯಾರಕರಾಗಿ ಅದರ ಆದಾಯ ೨೦೦೮ ಹಣಕಾಸಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ $೧೮.೬ ಬಿಲಿಯನ್ USD,  ( ಮೇ ೩೧, ೨೦೦೮ ರಂದು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವಂತೆ). ೨೦೦೮ನೆ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ, ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಸಂಸ್ಥೆಯು ೩೦,೦೦೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೊಗವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.   ''[[ದಿ ಓರೆಗೋನಿಯನ್]] ''  ನ ಪ್ರಕಾರ ನೈಕ್ ಮತ್ತು  [[Precision Castparts]]  ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಾತ್ರ   [[fortune 500]] ಗಳಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯವು ಓರಿಗನ್ ನಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.

ಜನವರಿ ೨೫, ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ  [[ಬಿಲ್ ಬೊವರ್ಮಾನ್]]  ಮತ್ತು [[ಫಿಲಿಫ್ ನೈಟ್]] ಏಂಬುವರು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು Blue Ribbon sports ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ೧೦೭೮ ರಲ್ಲಿ ನೈಕ್, Inc. ಎಂದು ಪರಿವರ್ತಿತವಾಯಿತು.  
ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು  ನೈಕ್ (Greek ''Νίκη''  {{pronounced|níːkɛː}}), ಗ್ರೀಕ್ ನ ಗೆಲುವಿನ ದೇವತೆ;ಎಂದು ಆಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ  ಮತ್ತು ಇದು [[ಈಜಿಪ್ಟಿಯನ್]]  ಪದಗಳಾದ &quot;ಶಕ್ತಿ&quot; ಮತ್ತು &quot;ಗೆಲುವು&quot;ಮತ್ತು ''[[nakht]]'' ಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತಗೊಂಡಿದೆ{{Citation needed|date=October 2009}} ನೈಕ್ ಅದರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸ್ವಂತ ಗುರುತಿನಿಂದ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು [[ನೈಕ್+]], [[ಏರ್ ಜೋರ್ಡನ್]], [[ನೈಕ್ ಸ್ಕೇಟ್‌ಬೋರ್ಡಿಂಗ್]] ಹಾಗೂ ಸಹಕಾರಿಗಳಾದ  [[ಕೋಲೆ ಹಾನ್]], [[ಹರ್ಲೆ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್]], [[ಉಂಬ್ರೊ]] ಮತ್ತು [[ಕಾನ್‌ವರ್ಸ್]] ಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಯೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನೈಕ್  ಸಂಸ್ಥೆಯ Bauer Hockey (ನಂತರದಲ್ಲಿ [[Nike Bauer]] ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಂಡಿತು) ೧೯೯೫ ಮತ್ತು ೨೦೦೮ ನಡುವಿನಲ್ಲಿ.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Nike sells Bauer Hockey for $200 Million | date = February 21, 2008 | publisher = [[The Sports Network]] | url = http://www.tsn.ca/nhl/news_story/?ID=230199&amp;hubname=nhl | accessdate = 2008-06-02 }}&lt;/ref&gt; ಕ್ರೀಡಾಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯು Niketown ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟಮಳಿಗೆಗಳನ್ನೂ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ನೈಕ್ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ತನ್ನದೆ ಆದ  &quot;Just do it&quot; ಮತ್ತು [[Swoosh]] ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಗುರುತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

== ಮೂಲ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ==

ನೈಕ್,   ಮೂಲತಃ Blue Ribbon sports ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಜನವರಿ ೧೯೬೪ ರಂದು [[ಓರಿಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]] ದ ಕ್ರೀಡಾಳು [[ಫಿಲಿಫ್ ನೈಟ್]] ಮತ್ತು ಅವನ ಕೋಚ್ [[ಬಿಲ್ ಬೊವರ್ಮಾನ್]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು  ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಪಾದರಕ್ಷೆ ತಯಾರಕರಾದ  [[ಒನಿತ್ಸುಕಾ ಟೈಗರ್‌]] ಗೆ ವಿತರಕರಾಗಿದ್ದು, ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ನೈಟ್ಸ್ ಆಟೊಮೊಬೈಲ್ಸ್‌ನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ  ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;http://www.nikebiz.com/company_overview/history/೧೯೫೦s.html{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಲಾಭ ಬಹಳ ಬೇಗ ವೃದ್ಧಿಗೊಂಡು, ಮತ್ತು ೧೯೬೬ ರಲ್ಲಿ, BRS ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದು,[[ಸಾಂತ ಮೊನಿಕ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ|ಸಾಂತ ಮೊನಿಕ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯದ]] ಪಿಕೊ ಬೌಲೆವರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ೧೯೭೧ ತನಕ, BRS  ಮತ್ತು ಒನಿತ್ಸುಕಾ ಟೈಗರ್‌ನ ಸಂಬಂಧವು ಕೊನೆ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತ್ತು. BRS ತಮ್ಮದೆ ಆದ ಪಾದರಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿತು, ಅದು  ಹೊಸದಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡ  [[Swoosh|Swooshಅನ್ನು]] ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;'Swoosh' by J.B. Strasser and 'Just Do It' by Donald Katz&lt;/ref&gt;

ಈ ಹೊಸ ವಿನ್ಯಾಸಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಪಾದರಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮೊದಲು ಮಾರಾಟವಾದ  [[soccer]] ಪಾದರಕ್ಷೆ  &quot;Nike&quot;, ೧೯೭೧ರ ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ೧೯೭೨ ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ ನಲ್ಲಿ, BRS  ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ನೈಕ್ ಪಾದರಕ್ಷೆಯನ್ನು  [[ಗ್ರೀಕ್ ನ ಗೆಲುವಿನ ದೇವತೆ]] ಯ ಅಧಾರಿತ ನೈಕ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ, BRS, Inc. ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನೈಕ್,Inc. ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಂಡಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ  BRS/Nike ಜೊತೆಗೆ ಓಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮೊದಲ ವೃತ್ತಿನಿರತ ಆಟಗಾರ [[ಇಲೀ ನಸ್ತಾಸೆ]],  ಆಟಗಾರರ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವವು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ವಾಯಿತು.

ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೊದಲ ಸ್ವ-ವಿನ್ಯಾಸದ ಉತ್ಪನ್ನವು  ಬೊವರ್ಮಾನ್ ನ &quot;waffle&quot; ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಪ್ರೇರೇಪಿತಗೊಂದಿದೆ.      ಓರಿಗಾನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಹೊಸರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡು [[Hayward Field]] ಆದಾಗ,ಬೊವೆರ್ಮನ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ಶೂನ ತಳಭಾಗವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲು ವಿವಿಧ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು ಒಂದು ಭಾನುವಾರ ಅವನು ಯುರೆಥೇನ್ ದ್ರವವನ್ನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯ waffle iron ಮೇಲೆ ಹಾಕಿದಾಗ ಅವನ ಶ್ರಮವು ಫಲ ಕೊಟ್ಟಿತು ಬೊವರ್ಮಾನ್ ಸಿದ್ದಗೊಳಿಸಿದ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ 'waffle' ಸೋಲ್,  ೧೯೭೪.ರಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ಐಕಾನಿಕ್ ವ್ಯಾಫಲ್ ಟ್ರೈನರ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತಗೊಂಡಿತು.

೧೯೮೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ,  ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಪಾದರಕ್ಷೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ  ೫೦% ಶೇರುಗಳನ್ನು ನೈಕ್ ತಲುಪಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಕಂಪೆನಿಯು ಅದೇ ವರ್ಷದ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.
ಅದರ ಅಭಿವೃಧಿಯು ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಜಾಹಿರಾತುಗಳಲ್ಲದೆ, 'word-of-foot' ಜಾಹಿರಾತು (to quote a Nike print ad from the late ೧೯೭೦s)ಮಾಡುವುದರಿಂದ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಯಿತು.  ನೈಕ್‌ನ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಹಿರಾತು ಅಕ್ಟೊಬರ್  ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾರಥಾನ್]] ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು ಪೋರ್ಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೂಲದ ಜಾಹಿರಾತು ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ [[Wieden+Kennedy]] ಜಾಹಿರಾತುಗಳನ್ನು  ಸಿದ್ಢಪಡಿಸಿತ್ತು, ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸುಮಾರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಮೊದಲೆ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿತ್ತು.

ನೈಕ್ ಮತ್ತು ವೀಡನ್+ಕೆನಡಿ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಸೇರಿ ಸುಮಾರು ಅಳಿಸಿಹೋಗದಂತಹ ಮುದ್ರಣಗಳು ಹಾಗೂ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಹಿರಾತುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತೆ ನೈಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಏಜೆನ್ಸಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯನಾದ [[ಡ್ಯಾನ್ ವೀಡನ್]]  ಈಗಿನ ಹೆಸರು ವಾಸಿಯಾದ ಸ್ಲೋಗನ್ &quot;Just Do It&quot;ನ್ನು ೧೯೮೮ ರ ನೈಕ್ ಜಾಹಿರಾತಿನ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು, ''ಅಡ್ವೆರ್ಟೈಸಿಂಗ ಏಜ್''  ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಐದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜಾಹಿರಾತು ಸ್ಲೋಗನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಸ್ಮಿತ್ಸೊನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;nikebiz.com&quot;/&gt;    ಜುಲೈ ೧, ೧೯೮೮ ರ ನೈಕ್ ನ ಮೊದಲ &quot;Just Do It&quot; ಜಾಹಿರಾತಿನಲ್ಲಿ [[ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕನ್]]  [[ವಾಲ್ಟ್ ಸ್ಟ್ಯಾಕ್]]  ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು.&lt;ref&gt;http://www.oregonlive.com/business/index.ssf/೨೦೦೮/೦೭/nikes_just_do_it_slogan_celebr.html{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

೧೯೮೦ ರ ಉದ್ದಕ್ಕೂ, ನೈಕ್ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಇತರ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.cs.ucla.edu/~gavin/pub/IntlBusMgmtNike.pdf |title=Nike Origins |access-date=2003-12-05 |archive-date=2003-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20031205030336/http://www.cs.ucla.edu/~gavin/pub/IntlBusMgmtNike.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== ಸ್ವತ್ತುಗಳು ===

*
ನವೆಂಬರ ೨೦೦೮ ರವರೆಗೆ, ನೈಕ್, Inc. ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಯಾವುದೆಂದರೆ [[ಕೋಲೆ ಹಾನ್]], [[ಹರ್ಲೆ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್]], [[ಕಾನ್‌ವರ್ಸ್ Inc]] ಮತ್ತು [[ಉಂಬ್ರೊ]].
*
೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ, ನೈಕ್ ಮೊದಲು ಅಪ್‌ಸ್ಕೇಲ್ ಪಾದರಕ್ಷ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ [[ಕೋಲೆ ಹಾನ್]] ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
* [[ಬಾಬ್ ಹರ್ಲೆ|ಬಾಬ್ ಹರ್ಲೆಯು]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಂತಹ ಸರ್ಫ್ ಅಪರಲ್ ಕಂಪನಿ [[ಹರ್ಲೆ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್]] ಅನ್ನು ೨೦೦೨ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ನೈಕ್   ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.surfline.com/mag/daily_grind/02_22_hurley.cfm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-30 |archive-date=2009-10-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091022102504/http://www.surfline.com/mag/daily_grind/02_22_hurley.cfm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
* ಐಕಾನಿಕ್ ಚಕ್ ಟೇಲರ್ ಆಲ್ ಸ್ಟಾರ್ಸ್‌ನ ನಿರ್ಮಾತರಾದ [[ಕಾನ್‌ವರ್ಸ್ Inc.|ಕಾನ್‌ವರ್ಸ್ Inc.ಅನ್ನು]] ತನ್ನ ಸ್ವಾದೀನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ೨೦೦೩ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ [[US$]]೩೦೫ ಅನ್ನು ನೈಕ್ ಪಾವತಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web | first = Joshua | last = Partlow | title = Nike Drafts An All Star | publisher = The Washington Post | date = July, 2003 | url = http://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn/A9001-2003Jul17?language=printer | accessdate = 2008-06-02}}&lt;/ref&gt;
* ಮಾರ್ಚ್ ೩, ೨೦೦೮ರಂದು Nikeಯು  [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಟೀಮ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಟೀಮ್‌ನ]] [[ಕಿಟ್‌ಗಳ]] ತಯಾರಕರಾಗಿದ್ದ [[Umbro]] ಎಂಬ ಕ್ರೀಡಾ [[ವಸ್ತ್ರ]] ಸರಬರಾಜು ಕಂಪನಿಯನ್ನು [[£]]೨೮೫ [[ಮಿಲಿಯನ್]] (ಹೆಚ್ಚುಕಡಮೆ [[US$]]೬೦೦ ಮಿಲಿಯನ್‌ನಷ್ಟು) ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.&lt;ref name=&quot;portland.bizjournals.com&quot;&gt;http://portland.bizjournals.com/portland/stories/2007/11/12/daily22.html&lt;/ref&gt; 
* Nikeಯು ಈ ಮೊದಲು ಹೊಂದಿದ್ದ ಆದರೆ ನಂತರದಲ್ಲ್ಲಿ ಮಾರಿದ ಸಹಾಯಕ ಕಂಪನಿಗಳು Bauer Hockey and Starter.&lt;ref name=&quot;portland.bizjournals.com&quot;/&gt;

== ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ==

[[ಚಿತ್ರ:Zoom elite 2.png|thumb|ಒಂದು ನೈಕ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಶೂ]]
[[ಚಿತ್ರ:Airjordan1985-1st.JPG|thumb|ನೈಕ್ ಏರ್ ಜೋರ್ಡನ್ ಶೂಗಳ ಒಂದು ಜೊತೆ]]
ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಕ್ರೀಡಾ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ನೈಕ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರ ಮೊದಲ ಉತ್ಪನ್ನವೆಂದರೆ ಟ್ರಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಓಡುವ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳು [[ಟ್ರ್ಯಾಕ್ &amp;amp; ಫೀಲ್ಡ್]], [[ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್]], [[ಐಸ್ ಹಾಕಿ]], [[ಟೆನ್ನಿಸ್]], [[ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್]], [[ಲ್ಯಾಕ್ರೊಸೆ]], [[ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್]] ಮತ್ತು [[ಕ್ರಿಕೆಟ್]]  ಆಟಗೊಳನ್ನೊಳಗೊಂಡು ಇನ್ನು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಆಟಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವರು ಶೂಗಳು, ಜೆರ್ಸಿಗಳು, ಶಾರ್ಟ್ಸ್,[[ಬೇಸ್‌ಲೇಯರ್ಸ್]] ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.  ನೈಕ್,Inc. [[ನೈಕ್ ಏರ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್]]   ಪಾದರಕ್ಷೆಯ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿತು. ನೈಕ್ ೬.೦, ನೈಕ್ NYX, ಮತ್ತು [[ನೈಕ್ SB]] ಶೂಗಳು ಅವರ ತಯಾರಿಕೆಯ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿವೆ, ಇವುಗಳನ್ನು [[ಸ್ಕೇಟ್ ಬೋರ್ಡಿಂಗ್‌|ಸ್ಕೇಟ್ ಬೋರ್ಡಿಂಗ್‌ಗೆಂದು]] ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೈಕ್ ಹೊಸದಾಗಿ
ಏರ್ ಝೂಮ್ ಯೋರ್ಕರ್ ಎಂಬ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ, ಅದು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ದಿಗಳಿಗಿಂತ ೩೦% ಕಡಿಮೆ ತೂಕವಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Nike launches cricket shoe Air Zoom Yorker | publisher = The Hindu Business Line | date = September 2, 2006 | url = http://www.blonnet.com/2006/09/02/stories/2006090203260500.htm | accessdate = 2008-06-02 | archive-date = 2008-06-21 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080621135148/http://www.blonnet.com/2006/09/02/stories/2006090203260500.htm | url-status = dead }}&lt;/ref&gt; ನೈಕ್ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ  ಏರ್ ಜೋರ್ಡನ್ XX೩ ಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು,ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್‌ಗಾಗಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪರಿಸರವನ್ನು ಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಶೂಗಳು ಮತ್ತು [[ಬಟ್ಟೆ|ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡು]] ಗಂಡಸರು, ಹೆಂಗಸರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಕ್ರೀಡಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಾದಂತಹ [[ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್]]&lt;ref&gt;http://www.soccerpro.com/Nike-Air-Zoom-Control-II-FS-Indoor-Soccer-Shoes-c೪೩೯/{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;, [[ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್]], [[ಓಡುವುದು]],  [[ಕೊಂಬಟ್ ಕ್ರೀಡೆಗಳು]], [[ಟೆನ್ನಿಸ್]], [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್]], [[ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್]], [[ಗಾಲ್ಫ್]] ಮತ್ತು [[ಕ್ರಾಸ್ ಟ್ರೈನಿಂಗ್]] ಗಳಿಗೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ನೈಕ್ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ.   ಹೊರಾಂಗಣ ಕ್ರೀಡೆಗಳಾದಂತಹ ಟೆನ್ನಿಸ್, ಗಾಲ್ಫ್, [[ಸ್ಕೇಟ್ ಬೋರ್ಡಿಂಗ್]], [[ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್]], [[ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್]], [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್]], [[ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್]], [[ವಾಲಿಬಾಲ್]], [[ಮಲ್ಲಯುದ್ಧ]], [[ಚೀರ್‌ಲೀಡಿಂಗ್]], ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳು, ಆಟೋ ರೇಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು  ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಹಾಗೂ
ಇತರೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ನೈಕ್ ಶೂಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನೈಕ್, [[ಯುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]], [[ಚವ್]] ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು [[ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ]] [[ನಗರದ ಫ್ಯಾಷನ್‌|ನಗರದ ಫ್ಯಾಷನ್‌ಗೆ]] ತಕ್ಕ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಹಾಗೂ ಲೋಕಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
Nikeಯು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ [[Apple Inc.|Apple Inc.ನ]] ಜತೆ ಓಟಗಾರನ ವೇಗವನ್ನು [[iPod nano]] ಒಂದಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕವಿರುವ ಶೂನಲ್ಲಿರುವ ರೇಡಿಯೋ ಸಾಧನದ ''ಮೂಲಕ''  ಅಳೆಯುವ [[Nike+]] ಎಂಬ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು.  ಈ ಉತ್ಪನ್ನವು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರೀ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಾದರೂ ಇದು [[ವೈರ್‌ಲೆಸ್ ಸೆನ್ಸರ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌|ವೈರ್‌ಲೆಸ್ ಸೆನ್ಸರ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌ನ]] ಪುಟ್ಟ, ನಿಕ್ಷಿಪ್ತ ಬುದ್ಧಿಜನಕ [[ಮೋಟ್‌ಗಳ]] ಮೂಲಕ ಬಳಕೆದಾರರ [[RFID]] ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಲ್ಲ ಸಂಶೋಧಕರ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cs.washington.edu/research/systems/nikeipod/tracker-paper.pdf|title=Devices That Tell On You: The Nike+iPod Sport Kit|author=T. Scott Saponas, Jonathan Lester, Carl Hartung, Tadayoshi Kohno|access-date=2009-12-30|archive-date=2012-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20120907051813/http://www.cs.washington.edu/research/systems/nikeipod/tracker-paper.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.news.com/NikeiPod-raises-RFID-privacy-concerns/2100-1029_3-6143606.html?part=dl&amp;tag=feed_2574&amp;subj=6143606&amp;tag=news|title=Nike+iPod raises RFID privacy concerns|author=Tom Espiner|date=2006-12-13|publisher=CNet}}{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಅವರು [[SPARQ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ]]/ವಿಭಾಗವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

Nikeನ ಕೆಲವು ಹೊಚ್ಚಹೊಸ ಶೂಗಳು [[Flywire]] ಮತ್ತು ಲೂನಾರ್‌ಲೈಟ್ ಫೋಮ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.  ಇವನ್ನು ಹಲವಾರು ಶೂಗಳ ತೂಕವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.icis.com/Articles/2008/08/04/9144388/latest-materials-improve-sportswear-performance.html |title=Latest materials improve sportswear performance  |accessdate=2008-10-14 |publisher=ICIS Chemical Business }}&lt;/ref&gt;

In the  [[Gran Turismo 4]] ಎಂಬ [[ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್|ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಕಂಡುಬರುವ Nikeಯ NikeOne ೨೦೨೨ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಕಾರ್ ಅನ್ನು ಫಿಲ್ ಫ್ರಾಂಕ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

== ಪ್ರಧಾನಕಚೇರಿ ==
{{Refimprove|section|date=July 2007}}
Nikeಯ ಜಾಗತಿಕ ಕೇಂದ್ರಕಚೇರಿಗಳು [[ಬೀವರ್‌ಟನ್, ಆರೆಗಾನ್]] ನಗರದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯಾದರೂ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಇದು ಅಸಂಯೋಜಿತ [[ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್ ಕೌಂಟಿ|ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್ ಕೌಂಟಿಯ]] ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ.

ಇದರಿಂದಾಗಿ,''The Oregonian''  ಪ್ರಕಾರ ಬೀವರ್‌ಟನ್ ಮತ್ತು Nike ನಡುವೆ ಕಂಪನಿಯು ಬೀವರ್‌ಟನ್‌ನ [[Jared Co-operation|Jared Co-operationನ]] ಎದುರಿಗಿರುವ ೭೪ ಎಕರೆಯಷ್ಟು (೦.೩ ಕಿ.ಮೀ) ಭೂಮಿಯನ್ನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಂಡಾಗಿಂದಲೂ ವಾದವಿವಾದಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಬಂದಿವೆ.     Nikeಯು ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಆ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಬಯಸಿದಾಗ,  ಅವರು [[MAX ಲೈಟ್ ರೈಲ್]] ಸ್ಟೇಶನ್ನಿನ ಬಳಿ ಮನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಎರಡು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾಯಿಸಬೇಕೆಂದು ಬೀವರ್‌ಟನ್ ಬಯಸಿತು, ಮತ್ತು Nikeಯು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಂಡಾಗಲೇ ಆ ವಲಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಆಗಲೇ ಸರಿಯಾದ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿದ್ದವು. ಬೀವರ್‌ಟನ್‌ನ ವಿನಂತಿಯು [[ಮೆಟ್ರೋನ]] ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಚಾರ-ಸಂಬಂಧೀ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿತ್ತು.  Nikeಯು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಸುಮಾರು ೫,೦೦೦ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಬೀವರ್‌ಟನ್ ಮನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲೇಬೇಕೆಂಬ ಒತ್ತಾಯವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತಾದರೂ Nike ವಸತಿಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಮರೆಯಲಿಲ್ಲ.

ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ವಿಳಂಬದಿಂದಾಗಿ ಬೀವರ್‌ಟನ್ ಬಲಪ್ರಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುವಂತಾಯಿತು.    Nikeಯು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮೊಕದ್ದಮೆಯೊಂದನ್ನು ಹೂಡಿತು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ [[ಲಾಬಿಯಿಂಗ್|ಲಾಬಿಯಿಂಗ್‌ನಿಂದಾಗಿ]] ೨೦೦೫ರ Oregon Senate Bill ೮೮೭ ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.  ಈ ಬಿಲ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ ಬೀವರ್‌ಟನ್ ಅನ್ನು Nike ಮ ತ್ತು[[Columbia Sportswear]] ೩೫ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಸಂಯೋಜಿತ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಈ ಸುರಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ೩೦ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ [[Electro Scientific Industries]] ಮತ್ತು [[Tektronix|Tektronixಗಳಿಗೆ]] ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;http://blog.oregonlive.com/oregonianextra/2006/06/appellate_court_rejects_beaver.html&lt;/ref&gt;

ಜಾಗತಿಕ ಕೇಂದ್ರಕಚೇರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚೂಕಡಿಮೆ {{convert|200|acre|km2}} ನಷ್ಟು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.   ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೊದಲ ಹಂತವನ್ನು ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ೧೯೯೨, ೧೯೯೯, ೨೦೦೧ ಹಾಗೂ ೨೦೦೮ ಹಲವಾರು ವಿಸ್ತರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿರುವ ೧೭ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಒಟ್ಟುಸೇರಿ ಅಂದಾಜು {{convert|2000000|sqft|m2}}ನಷ್ಟು ಕಚೇರಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.  ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೂ Nikeನ ಜತೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕೋಚ್ ಅಥವಾ ಅಥ್ಲೀಟ್‍ಗಳ ಹೆಸರನ್ನಿಡಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್]], [[ಲ್ಯಾನ್ಸ್ ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್]], [[ಮಿಯಾ ಹ್ಯಾಮ್]], [[ಮೈಕೆಲ್ ಜೋರ್ಡಾನ್]], [[ಪೀಟ್ ಸ್ಯಾಂಪ್ರಾಸ್]], [[ಜೋಅನ್ ಬೆನ್ವಾ ಸ್ಯಾಮುಯೆಲ್‌ಸನ್]], [[ಜಾನ್ ಮೆಕೆನ್ರೋ]] ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರರು.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಶಿಶು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾಗಿರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, [[ಜೋ ಪ್ಯಾಟೆರ್ನೋ]] and [[ಸಿ. ವಿವಿಯನ್ ಸ್ಟ್ರಿಂಗರ್|ಸಿ. ವಿವಿಯನ್ ಸ್ಟ್ರಿಂಗರ್‌ರ]] ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತ ಈ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ Nikeಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುವವರ ಸುಮಾರು ೫೦೦ ಮಕ್ಕಳ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ತೊರೆಯಿಂದ ಊಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾನವನಿರ್ಮಿತ ಕೆರೆಯೊಂದು ಸುಮಾರು {{convert|6|acre|m2}}ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿದ್ದು ಕ್ಯಾಂಪಸಿನ ಮೂಲಕ ಹಾಗುಹೋಗುವ ಸುರಕ್ಷಿತ ಜೌಗುಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತಿದೆ.    ಕೆರೆಯಲ್ಲಿನ ಹೂಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಜಾಗದ ಸುತ್ತಲೂ ಒಂದು {{convert|14|ft|m|sing=on}} ಎತ್ತರದ ದಿಣ್ಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿರುವುದು ಕ್ಯಾಂಪಸಿನ ಭಾವನೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.  ಜಾಗತಿಕ ಕೇಂದ್ರಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು ೫,೦೦೦ ಕೆಲಸಗಾರರಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ೨,೦೦೦-೨,೫೦೦ ಜನರು ಹತ್ತಿರದ ಕಚೇರಿ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.nikebiz.com/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-30 |archive-date=2011-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110129023326/http://www.nikebiz.com/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ತಯಾರಿಕೆ ==
ನೈಕ್ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ೭೦೦ಕ್ಕು ಹೆಚ್ಚು ಅಂಗಡಿಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು ಹಾಗೂ ಅದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ ಇನ್ನೂ ೪೫ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.nike.com/nikebiz/investors/reporting_sec/ar_99/corporate.html |title=NikeBiz {{!}} Investors {{!}} Corporate |access-date=2009-12-30 |archive-date=2007-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929090302/http://www.nike.com/nikebiz/investors/reporting_sec/ar_99/corporate.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಇಂಡೊನೇಶಿಯಾ, ಚೈನಾ, ಥೈವಾನ್, ಇಂಡಿಯಾ, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ವಿಯಿಟ್ನಾಂ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಫಿಲಿಫೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಲೇಶಿಯಾ ದೇಶಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಏಷಿಯಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.nike.com/nikebiz/gc/mp/pdf/disclosure_list_2005-06.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-30 |archive-date=2007-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070620125833/http://www.nike.com/nikebiz/gc/mp/pdf/disclosure_list_2005-06.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  ನೈಕ್ ಅದು ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳ ಹೆಸರು, ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ CorpWatch ಕಂಪನಿಯಂತಹವುಗಳು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಒರಟಾದ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ನೈಕ್ ತಾನು ಒಪ್ಪಂದ ಹೊಂದಿದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಡಳಿತದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದೆ.

=== ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ===
ಚೀನಾ, [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್]], [[ಇಂಡೋನೇಶಿಯಾ]] ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೋದಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳ ಜತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ Nikeಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ.   Vietnam Labour Watch ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಸಂಘವು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ೧೯೯೬ರಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ Nike ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳು ಕನಿಷ್ಟ ವೇತನ ಮತ್ತು ಓವರ್‌ಟೈಮ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಯಿತಾದರೂ Nikeಯು ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಈಗ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;[http://www.saigon.com/nike/reports/report1.html Nike Labor Practices in Vietnam]&lt;/ref&gt;  ಈ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಆಗಾಗ ಕೆಳದರ್ಜೆಯ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು, ಇವರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ತಯಾರಾಗುವ [[ಮುಕ್ತ ವ್ಯವಹಾರ ವಲಯ|ಮುಕ್ತ ವ್ಯವಹಾರ ವಲಯಗಳ]] ಅಗ್ಗವಾದ ಸಾಗರದಾಚೆಯ ಶ್ರಮದ [[ಶೋಷಣೆ|ಶೋಷಣೆಗಾಗಿ]] ಟೀಕಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.   [[ನಯೋಮೀ ಕ್ಲೈನ್|ನಯೋಮೀ ಕ್ಲೈನ್‌ರ]] ಪುಸ್ತಕ ''[[ನೋ ಲೋಗೋ]]''  ಮತ್ತು [[ಮೈಕೆಲ್ ಮೂರ್‌|ಮೈಕೆಲ್ ಮೂರ್‌ರ]] ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಗಳು ಈ ಟೀಕೆಯ ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ.

Nikeಯ ಮಹಿಳಾ [[ಸಬಲೀಕರಣ|ಸಬಲೀಕರಣದ]] ಬಗೆಗಿನ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇಂತಹ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಮಾಡುತ್ತಲೇ [[ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ|ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ]] ತನ್ನ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಬಲೀಕರಣವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ಹಲವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://cbae.nmsu.edu/~dboje/Whattodoaboutnike.html |title=NMSU:Nike |access-date=2009-12-30 |archive-date=2009-10-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091022132749/http://cbae.nmsu.edu/~dboje/Whattodoaboutnike.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

೧೯೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಾಕರ್ ಚೆಂಡುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗಾಗಿ [[ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ|ಪಾಕಿಸ್ತಾನಗಳ]] ಗುತ್ತಿಗೆ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ Nike ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.  ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು Nike ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪಾದನಾ ಗುತ್ತಿಗೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಕಂಪನಿಗಳು ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಮೇಲಿಚಾರಣೆಯ ನ್ಯೂನತೆಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕರ ಬಳಕೆಯಾಗದಿರುವಂತೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಅಡ್ಡಿಯುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.&lt;ref&gt;[http://web.mit.edu/ipc/publications/pdf/02-007.pdf MIT: ]&lt;/ref&gt;

೨೦೦೧ರ BBC ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಯೊಂದು Nike ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡಿದೆ ಕಾಂಬೋಡಿಯನ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಬಾಲಕಾರ್ಮಿಕರ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಪರಿಸರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿತು.&lt;ref&gt;http://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/panorama/970385.stm&lt;/ref&gt;  ಇದರಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾದ ಆರೂ ಹುಡುಗಿಯರು ವಾರದ ಏಳೂ ದಿನಗಳೂ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ೧೬ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಹಲವಾರು ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಜಾಗತೀಕರಣ-ವಿರೋಧಿ]] ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು [[United Students Against Sweatshops|United Students Against Sweatshopsದಂತಹ]] ಕೆಟ್ಟ ಕಾರ್ಯಪರಿಸರ ವಿರೋಧೀ ಗುಂಪುಗಳು  ಅಭಿಯಾನಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತ ಬಂದಿವೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.studentsagainstsweatshops.org//index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=45&amp;Itemid=27 |title=Sweatfree Campus Campaign Launch |access-date=2025-05-31 |archive-date=2016-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313145559/http://studentsagainstsweatshops.org/index.php?id=45&amp;itemid=27&amp;option=com_content&amp;task=view |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  ಈ ಅಭಿಯಾನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾದರೂ ಕೂಡ Nikeಯ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅದರ ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟು ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ $೬.೪ ಬಿಲಿಯನ್ ಇದ್ದುದು ೨೦೦೭ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ $೧೭ ಬಿಲಿಯನ್‌ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.

೨೦೦೮ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಅಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಚ್ಯಾನೆಲ್ ಆದ ೭ News ನಡೆಸಿದ ತನಿಖೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ Nikeಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಸ್ತ್ರೋದ್ಯಮ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಜೀತಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದುದು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತು.   ಮಲೇಶಿಯಾದಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ಪ್ಯಾಕ್ಟರಿಯ ದುರ್ಭರ ಜೀವನಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಜೀತಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಮಾರುವೇಷದಲ್ಲಿದ್ದ ಚ್ಯಾನೆಲ್ಲಿನ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿಕೊಂಡರು.  ಆಗಿನಿಂದ Nikeಯು ಈ ರೀತಿಯ ಶೋಷಣೆ ಇನ್ನುಮುಂದೆ ನಡೆಯದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುತ್ತ ಬಂದಿದೆ.&lt;ref&gt;[http://au.youtube.com/watch?v=9Qzm7MCusGM&amp;amp;feature=email YouTube - Nike Contractor in Malaysia using forced labour]&lt;/ref&gt;

[[ಲಿಯು ಕ್ಸಿಯಾಂಗ್]] ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಹಿಂದೆಗೆದ ನಂತರ Nikeಯು ಒಂದು ಅನಾಮಿಕ ಅಂತರಜಾಲ ಪೋಸ್ಟರೊಂದನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಗುರುತುಹಚ್ಚಲೆಂದು ಚೀನೀ ಸರ್ಕಾರದ &quot;ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸರ್ಕಾರೀ ವಿಭಾಗ&quot;ಗಳ ಸಹಾಯ ಕೋರಿದ್ದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://blogs.guardian.co.uk/sport/2008/08/22/how_does_nike_feel_about_consp.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2009-12-30 |archive-date=2008-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080822134411/http://blogs.guardian.co.uk/sport/2008/08/22/how_does_nike_feel_about_consp.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ==
ಸುಸಂಬದ್ಧವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ [[ವಸ್ತ್ರೋದ್ಯಮ|ವಸ್ತ್ರೋದ್ಯಮವು]] ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.    Nikeಯು ಈ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದರ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.  ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ವಸ್ತ್ರೋದ್ಯಮವು ನೀರಿನ ಕೊರತೆ, ಋತುಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ ಹಾಗೂ ಅವಶೇಷ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುಗಳ ಬಳಕೆ - ಇವುಗಳೆಲ್ಲದರಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.   ಇದರ ಜತೆಗೇ, ಇಂದಿನ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ವಸ್ತ್ರೋತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯಯ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೆ ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಫ್ಯಾಶನ್ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆದರದ ವಸ್ತ್ರೋತ್ಪಾದನೆಯ ದೆಸೆಯಿಂದ ಬಳಸಿ ಎಸೆವ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;[http://www.emergingtextiles.com/?q=stu&amp;amp;s=TI-green-textiles&amp;amp;c=stu080423-&amp;amp;peu=eu395&amp;amp;pus=us632 Emerging Textiles] February ೨೦೦೮. ಮೇ ೩೦, ೨೦೦೭ರಂದು ಪುನರ್‌ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ&lt;/ref&gt;  ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಾದರೂ, Nikeಯು ಇತರ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ  ಇದರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ.   Clean Air-Cool Planet ಎಂಬ ನ್ಯೂಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಪರಿಸರ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ, Nikeಯು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹೀ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ (ಒಟ್ಟು ೫೬ರಲ್ಲಿ) ಮೊದಲ ೩ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲೊಂದನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.&lt;ref&gt;[http://www.reuters.com/article/environmentNews/idUSN1840883720070619?feedType=RSS Reuters report]&lt;/ref&gt; Nikeಯು ತನ್ನ ([[ಉತ್ಪನ್ನ ಜೀವಮಾನ|ಉತ್ಪನ್ನ ಜೀವಮಾನವನ್ನು]] ಮುಚ್ಚುವ) [[Nike Grind]] ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ Climate Countsನಂತಹ ಸಂಘಗಳ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://climatecounts.org/scorecompany.php?co=43 |title=ClimateCounts: Nike |access-date=2009-12-30 |archive-date=2011-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110212032423/http://climatecounts.org/scorecompany.php?co=43 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  ಇದರ ಜತೆಗೇ, Nikeಯು Earth Day ೨೦೦೮ಗಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ಪ್ರಚಾರಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ [[ಸ್ಟೀವ್ ನ್ಯಾಶ್|ಸ್ಟೀವ್ ನ್ಯಾಶ್‌ನನ್ನು]] ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಲ್ಲಿ ಅವಶ್ಯಕವಿಲ್ಲವೆಂದು ಬದಿಗೆ ತಳ್ಳಲಾದ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಲೆದರ್‌ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ  Nikeಯ  Trash Talk ಶೂಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ Trash Talk ಶೂನ ಸೋಲ್‌ಗೆ ಒಂದು ಶೂ-ಮರುಬಳಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾದ ನುರಿದ ರಬ್ಬರ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು.   Nikeಯ ಇವು ಉತ್ಪಾದನಾ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಶೂಗಳೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿತಾದರೂ ಈ ರೀತಿಯ ೫,೦೦೦ ಜೊತೆ ಶೂಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;[http://www.brandweek.com/bw/news/recent_display.jsp?vnu_content_id=1003793129&amp;amp;imw=Y BRANDWEEK] April ೨೩, ೨೦೦೮. ಮೇ ೩೦, ೨೦೦೭ರಂದು ಪುನರ್‌ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ&lt;/ref&gt; Nikeಯು Nike's Reuse-A-Shoe ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಯೋಜನೆಯನ್ನೂ ಆರಂಭಿಸಿದೆ.  ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾದ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು Nikeಯ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಹಳೆಯ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಶೂಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅವನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದಾಗಿ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ - ಎರಡಕ್ಕೂ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗುವಂತಿದೆ.  ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ ಶೂಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನ್ನು ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು, ಓಟದ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಆಟೋಟ ಮೈದಾನಗಳೇ ಮುಂತಾದ ಕ್ರೀಡಾ ಮೇಲ್ಮೈ ತಯಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;[http://www.wickedlocal.com/lexington/news/business/x883026486 Wicked Local] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080725190907/http://www.wickedlocal.com/lexington/news/business/x883026486 |date=2008-07-25 }} April ೨೯, ೨೦೦೮. ಮೇ ೩೦, ೨೦೦೭ರಂದು ಪುನರ್‌ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ&lt;/ref&gt;

== ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ಯಮ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ==
{{Refimprove|section|date=July 2007}}
Nikeಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತಂತ್ರವು ಕಂಪನಿಯ ಯಶಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದೆ.  Nikeಯನ್ನು ಉತ್ತಮ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ, ದುಬಾರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರುವ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.   Nikeಯು ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಲಾಂಛನ ಮತ್ತು &quot;Just do it&quot; ಎಂಬ ಜಾಹಿರಾತು ಘೋಷಣೆಯಿಂದ ಲಭ್ಯವಾಗಿರುವ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ವರೂಪದ ಸುತ್ತ ತನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತಂತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Kasky v. Nike: Just the Facts | publisher = Reclaim Democracy.org | url = http://www.reclaimdemocracy.org/nike/kasky_nike_justfacts.html | accessdate = 2008-06-02 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;  Nike ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಪ್ರಚಾರ ನೀಡಲು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಅಥ್ಲೀಟ್‌ಗಳು, ವೃತ್ತಿಪರ ಆಟೋಟ ಟೀಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜು ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಗುಂಪುಗಳ ಜತೆ ಪ್ರಾಯೋಜಕ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.  ಹಾಗಿದ್ದರೂ, Nikeಯ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರಚಾರ ಮಿಶ್ರಣ|ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರಚಾರ ಮಿಶ್ರಣವು]] ಪ್ರಚಾರವೇ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇತರ ಅಂಶಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.  These are summarised below.

=== ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ===
೧೯೭೨ರಿಂದ ೧೯೮೨ರವರೆಗೆ Nikeಯು ''Track and Field News'' ನಂತಹ ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಹೆಚ್ಚೂಕಡಿಮೆ ಮುದ್ರಿತ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅವಲಂಬಿಸಿತ್ತು.   ಆರಂಭದ ದಿನಗಳ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಹೊಸ ಶೂಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದುದಲ್ಲದೆ ಯಾವಾಗಲೂ ತಮ್ಮ ಓಟದ, ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಮತ್ತು ಟೆನಿಸ್ ಶೂಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.   ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ John Brown and Partners ಎಂಬ ಹೊರಗಿನ ಜಾಹೀರಾತು ಏಜೆನ್ಸಿಯನ್ನು  ತೈನಾತಿಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರು ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ Nikeಯ ಪ್ರಪ್ರಥಮ  first 'ಲಾಂಛನ ಜಾಹೀರಾತು' ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು.  ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ರಸ್ತೆಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ಏಕಾಂಗಿ ಓಟಗಾರನೊಬ್ಬ ಓಡುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರವಿದ್ದ, &quot;There is no finish line&quot; ಎಂಬ ಟ್ಯಾಗ್‌ಲೈನನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಆ ಮುದ್ರಿತ ಜಾಹೀರಾತು ಕೂಡಲೇ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಜಾಹೀರಾತುಗಳ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು.  ಈ ಸರಳ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದಾಗಿ ಪ್ರೇರಿತಗೊಂಡ Nikeಯು ಇದೇ ಚಿತ್ರವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೋಸ್ಟರೊಂದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಪೋಸ್ಟರ್ ವಹಿವಾಟನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು.

೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ Nikeಯು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ [[Wieden+Kennedy]] ಎಂಬ ಹೊಸ ಜಾಹೀರಾತು ಏಜೆನ್ಸಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ತನ್ನ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೂರದರ್ಶನದ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡತೊಡಗಿತು.  ಇದರಿಂದ Nike ಮತ್ತು W+Kಯ ನಡುವೆ ಆರಂಭವಾದ ಯಶಸ್ವೀ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಹಾಗೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.   Cannes Advertising Festivalನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ Nike ಅನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ 'ವರ್ಷದ ಜಾಹೀರಾತುದಾರ'ನ ಬಿರುದಿನೊಂದಿಗೆ ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಗೌರವವು ಎರಡು ಬಾರಿ ಲಭಿಸಿರುವ ಏಕೈಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಇದಾಗಿದೆ(೧೯೯೪, ೨೦೦೩).&lt;ref&gt;http://www.allbusiness.com/marketing-advertising/4121690-1.html&lt;/ref&gt;

೧೯೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[Emmy Award|Emmy Awardಗಳನ್ನು]] ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೀಡಲಾರಂಭಿಸಿದಂದಿನಿಂದ Nikeಗೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಉತ್ತಮ ಜಾಹೀರಾತಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಲಭಿಸಿದೆ.  ಇದರಲ್ಲಿ ಜನವರಿ ೧ರಂದು Y೨Kಯ ಬಗ್ಗೆ ನುಡಿಯಲಾದ ಎಲ್ಲ ಭವಿಷ್ಯಗಳೂ ನಿಜವಾದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಓಟಗಾರ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬರಬಹುದಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಡಂಬನಾ ನೋಟ ಬೀರುವ &quot;The Morning After,&quot; ಎಂಬುದು ಮೊದಲನೆಯದು.&lt;ref&gt;http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9A0CEFDA1430F932A0575BC0A9669C8B63&lt;/ref&gt; Nikeಯ ಎರಡನೇ ಎಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಹಲವಾರು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಮತ್ತು ದಿನನಿತ್ಯದ ಅಥ್ಲೀಟ್‌ಗಳು ಹಲವಾರು ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುವ 2002ರ &quot;Move,&quot; ಎಂಬ ಜಾಹೀರಾತಿಗೆ ಲಭಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9D02E6D61130F933A1575AC0A9649C8B63&amp;amp;n=Top%2FNews%2FBusiness%2FCompanies%2FNike%20Inc.&lt;/ref&gt;

ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವುದರ ಜತೆಗೇ, Nike ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಹಲವಾರು ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವುದಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ:

==== Kasky ವರ್ಸಸ್ Nike ====
೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ [[ಗ್ರಾಹಕ ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ|ಗ್ರಾಹಕ ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನಾಗಿದ್ದ]] [[ಮಾರ್ಕ್ ಕ್ಯಾಸ್ಕೈ]] ಎಂಬಾತನು Nikeಯು ತನ್ನ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆಗಿನ ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿದ ಕೆಲವು ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಲ್ಲಿನ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಹಾಗೂ ಪತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ]]  ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದನು.  ಕ್ಯಾಸ್ಕೈನ ಪ್ರಕಾರ ಕಂಪೆನಿಯು [[ಹುಸಿ ಜಾಹೀರಾತು]] ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದಾದ ಎಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿತ್ತು.  ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ Nikeಯು ಕಂಪೆನಿಯು ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಂಥ ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಹುಸಿ ಜಾಹೀರಾತು ಕಾನೂನುಗಳಡಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲವೆಂದೂ, ಇವು [[First Amendment|First Amendmentನ]] ರಕ್ಷೆಗೆ ಅರ್ಹವಾಗಿವೆಯೆಂದೂ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು.  ಅಲ್ಲಿನ ಲೋಕಲ್ ಕೋರ್ಟು Nikeಯ ವಕೀಲರೊಂದಿಗೆ ಸಹಮತ ಸೂಚಿಸಿದರೂ, ಈ ತೀರ್ಪನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಸುಪ್ರೀಮ್ ಕೋರ್ಟ್]] ಒಂದು ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ನ ಎಲ್ಲ ನಿವೇದನೆಗಳೂ [[ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾತುಕತೆ|ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾತುಕತೆಗಳಾಗಿರುವ]] ಕಾರಣ ಅವು ಹುಸಿ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಕಾನೂನುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡುವುವೆಂದೂ ಹೇಳಿತು.

ಈ ಕೇಸನ್ನು (Nike ವರ್ಸಸ್ Kasky) ಸಮೀಕ್ಷಿಸಲು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸುಪ್ರೀಮ್ ಕೋರ್ಟ್]] ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತಾದರೂ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ವಿವಾದಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡದಲೇ ಈ ಕೇಸನ್ನು ಟ್ರಯಲ್ ಕೋರ್ಟಿಗೆ ವಾಪಾಸು ಕಳುಹಿಸಿತು.  Nikeಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನವೇ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳು ಕೋರ್ಟಿನ ಹೊರಗೆ ತಮ್ಮ ವಿವಾದವನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡರೂ, Nikeಯ ಇಮ್ಯೂನಿಟಿ ಹಕ್ಕುಬಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಸುಪ್ರೀಮ್ ಕೋರ್ಟು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದು ಇಂತಹ ಕೇಸುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಮಾದರಿಯಾಗುಳಿಯಿತು. ಈ ಮೊಕದ್ದಮೆಯು [[ಪೌರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ|ಪೌರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳ]] ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಕಾರ್ಯಾಗಾರ-ವಿರೋಧೀ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ವಿಶೇಷ ಗಮನವನ್ನು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾಯಿತು.

==== ಬೀಟ್‌ಲ್ಸ್ ಹಾಡು ====
Beatles ತಂಡದ ಅಧಿಕೃತ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ [[Apple Records|Apple Recordsನ]] ಇಚ್ಛೆಯನ್ನೂ ಮೀರಿ Nikeಯ ೧೯೮೭ರ ಒಂದು [[ಜಾಹೀರಾತು]] [[ಬೀಟ್‌ಲ್ಸ್ ಹಾಡು]] &quot;[[ರೆವೊಲ್ಯೂಶನ್]]&quot; ಅನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಕಟುವಾದ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. Nikಯು Beatlesನ ರೆಕಾರ್ಡುಗಳ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕನ್ ಪರವಾನಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದ [[Capitol Records]] Inc.ಗೆ ಈ Beatles ಹಾಡಿನ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಹಕ್ಕು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು $೨೫೦,೦೦೦ದಷ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ನೀಡಿತು.

Appleವು Nike Inc., Capitol Records Inc., [[EMI Records]] Inc. ಮತ್ತು [[Wieden+Kennedy]] ಅಡ್ವರ್ಟೈಸಿಂಗ್ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ ಮೇಲೆ $೧೫ million ಪರಿಹಾರಧನಕ್ಕಾಗಿ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿತು.&lt;ref&gt;According to a July ೨೮, ೧೯೮೭ article written by the [[Associated Press]].&lt;/ref&gt;  ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ Capitol-EMI, ಈ ಮೊಕದ್ದಮೆಯು 'ತಳಹದಿರಹಿತ’ವಾಗಿರುವುದೆಂದೂ, Capitol &quot;Revolution&quot;ನ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು  &quot;Appleನ ಶೇರುದಾರಳೂ, ನಿರ್ದೇಶಕಳೂ ಆಗಿದ್ದ [[ಯೋಕೋ ಓನೋ ಲೆನನ್|ಯೋಕೋ ಓನೋ ಲೆನನ್‌ಳ]] ಉತ್ತೇಜನ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲದಿಂದ&quot; ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.

ನವೆಂಬರ್ ೯, ೧೯೮೯ರಂದು ''[[Los Angeles Daily News]]'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಲೇಖನವೊಂದರಲ್ಲಿ &quot;Beatles ಮತ್ತು ಅದರ ವಿವಿಧ ಅಮೆರಿಕನ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟೀಶ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಣ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳ ಗೋಜಲನ್ನು ಈಗ ಬಿಡಿಸಿ ಇತ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ&quot; ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು.  ಕೋರ್ಟಿನ ಹೊರಗೆ ಇತ್ಯರ್ಥವಾದ ಈ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ ಇದರ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಈ ಮೂರು ಬಣಗಳ ನಡುವೆ ನಿಷ್ಕರ್ಷೆಯಾಯಿತು: [[ಜಾರ್ಜ್ ಹ್ಯಾರಿಸನ್]], [[ಪಾಲ್ ಮೆಕ್‌ಕಾರ್ಟ್ನೀ]], [[ರಿಂಗೋ ಸ್ಟಾರ್]]; ಯೋಕೋ ಓನೋ; ಹಾಗೂ Apple, EMI ಮತ್ತು Capitol Records.  Yoko Onoಳ ವಕ್ತಾರ ಬರೆದುಕೊಂಡಂತೆ  &quot;ಇದರ ವಿಷಯಗಳು ಎಷ್ಟೊಂದು ಗೊಂದಲಮಯವಾಗಿದೆಯೆಂದರೆ ಇದರ ಪ್ರಮುಖರಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರುವವರಿಗೂ ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟಕರವೆನಿಸುತ್ತಿದೆ.  ಈ ಕೇಸಿನಿಂದ ಬಂದ ಲಾಭದಿಂದ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ನ ಎರಡೂ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಇದರ ವಕೀಲರುಗಳು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣದವರೆಗಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸಿರಬಹುದು.&quot;

Nikeಯು ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೮೮ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ &quot;Revolution&quot; ಹಾಡನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು.  ನಂತರದಲ್ಲಿ ಯೋಕೋ ಓನೋ Nikeಗೆ [[ಜಾನ್ ಲೆನನ್‌|ಜಾನ್ ಲೆನನ್‌ನ]] &quot;ಇನ್‌ಸ್ಟಂಟ್ ಕರ್ಮಾ&quot; ಹಾಡನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದಳು.

==== Minor Threat ಜಾಹೀರಾತು ====
೨೦೦೫ರ ಜೂನ್ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ Nikeಗೆ [[ಡಿಸ್ಕಾರ್ಡ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್|ಡಿಸ್ಕಾರ್ಡ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌ನ]] ಮಾಲೀಕನೂ,[[ಫುಗಾಜೀ]] ಎಂಡ್ [[ದ ಈವನ್ಸ್|ದ ಈವನ್ಸ್‌ನ]] ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ/ಹಾಡುಗಾರನೂ, ಪಂಕ್ ತಂಡ [[ಮೈನರ್ ಥ್ರೆಟ್|ಮೈನರ್ ಥ್ರೆಟ್‌ನ]] ಪ್ರಮುಖನೂ ಆಗಿದ್ದ [[ಇಯಾನ್ ಮೆಕ್ ಏಯ್]] ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಕೃತಿಚೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲಾಚೌರ್ಯದ ದೂರಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಮೈನರ್ ಥ್ರೆಟ್‌ನ [[1981ರ ಅದೇ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅಲ್ಬಮ್‌|1981ರ ಅದೇ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅಲ್ಬಮ್‌ನ]] ಮೇಲುಹೊದಿಕೆಯ ಕಲೆಯನ್ನು [[Nike Skateboarding|Nike Skateboardingನ]] ೨೦೦೫ರ ಈಸ್ಟ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕಾ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಅಂತೆಯೇ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. &lt;br /&gt;
ಜೂನ್ ೨೭ರಂದು Nike Skateboardingನ ಜಾಲತಾಣವು Dischord, Minor Threat, ಮತ್ತು ಈ ಎರಡರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಂದ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಕ್ಷಮಾಪಣೆ ಕೇಳಿತಲ್ಲದೆ ಕೃತಿಚೌರ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಫ್ಲಯರ್‌ಗಳನ್ನೂ ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ನಾಶಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಸಾರಿತು.  ಅದರ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರರು ಸ್ಕೇಟ್‌ಬೋರ್ಡರ್‌ಗಳೂ, ಮೈನರ್ ಥ್ರೆಟ್‌ನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವರುಗಳು ಈ ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ಆ ಸಂಗೀತತಂಡಕ್ಕೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಅಭಿಮಾನ ತೋರುವ ಸಲುವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆಂದೂ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.nike.com/nikeskateboarding/v2/letter/index.html |title=Nike: Skateboarding |access-date=2009-12-30 |archive-date=2010-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101125082327/http://www.nike.com/nikeskateboarding/v2/letter/index.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಕೊನೆಗೂ Nike ಮತ್ತು Minor Threatನ ನಡುವಿನ ಈ ವಿವಾದವನ್ನು ಕೋರ್ಟಿನ ಹೊರಗೇ ಇತ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.  ಈ ನಿಷ್ಕರ್ಷೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ.

==== ಹಾರರ್ ಜಾಹೀರಾತು ====
ಹಾರರ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಲೇವಡಿ ಮಾಡುವಂತಿರುವ ಈ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ, ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಓಟಗಾರ [[ಸುಜಿ ಫೇವರ್-ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್]] ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಕಗ್ಗಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಮನೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಮುಖವಾಡ ಧರಿಸಿದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗರಗಸಧಾರೀ ಕೊಲೆಗಾರನೊಬ್ಬ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗುತ್ತಾನೆ.   ತಾನು ಬಳಸುವ Nike ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಂದಾಗಿ ಕೊಲೆಗಾರನಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾದ ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪಡೆದಿರುವ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ತನ್ನ ಮಿಂಚಿನ ಓಟ ಕಿತ್ತು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.  ಜಾಹೀರಾತಿನ ಕೊನೆಯ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಓಡಿ ಸುಸ್ತಾಗಿರುವ ಕೊಲೆಗಾರ ಕುಂಟಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು &quot;ಕ್ರೀಡೆ ಏಕೆ?&quot; ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಬೇಗನೆ &quot;ನೀವು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬದುಕುವಿರಿ, ಅದಕ್ಕೆ&quot; ಎಂಬ ಉತ್ತರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

೨೦೦೦ದ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್(ಶುಕ್ರವಾರ)ನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡ &quot;ಹಾರರ್&quot; ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಹೊತ್ತ ಈ ಜಾಹೀರಾತಿನ ವಿರುದ್ಧ ಸುಮಾರು ೨೦೦ ದೂರುಗಳು (NBCಯ ಪ್ರಕಾರ) ದಾಖಲಾದುದರಿಂದ ಜಾಲವು ಆ ಭಾನುವಾರದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ವಾಪಾಸು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.  ESPN ಕೂಡ ಹೀಗೆಯೇ ಮಾಡಿತಾದರೂ ಈ ಜಾಹೀರಾತು FOX, WB, UPN ಮತ್ತು Comedy Central ಮುಂತಾದ ಮಾಧ್ಯಮಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ವಿವಾದಗಳಿಲ್ಲದೆಯೇ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತ ಇತ್ತು.

ಇದರ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಈ ಜಾಹೀರಾತು ಮಹಿಳೆಯರ ವಿರುದ್ಧದ ದೌರ್ಜನ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆಯೆಂದೂ, ಮತ್ತೂ ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ನೋಡಲು, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ನೋಡಿ ಸಂತಸಪಡುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿಪರೀತ ಭಯವಾಗುತ್ತದೆಯೆಂದೂ ವಾದಿಸಿದರು.  Nikeಯ ವಕ್ತಾರರು ಈ ಜಾಹೀರಾತು ಹಾಸ್ಯಮಯವಾದ್ದೆಂದೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಸಹಾಯಕ ಮಹಿಳೆಯು ಕೊಲೆಗೀಡಾಗುವದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಹಾರರ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಲೇವಡಿ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಮಾತ್ರವಿದೆಯೆಂದೂ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ನೀಡಿದರು.   ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ಕೂಡ ಈ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಗಂಡನ್ನು ಸೋಲಿಸುವಂತೆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವುದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರೇರಣೆಯುಂಟುಮಾಡುವಂತಿದೆಯೆಂದೂ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದಳು.

==== ಚೈನೀಸ್ ಥೀಮಿನ ಜಾಹೀರಾತು ====
೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ [[ಲೆಬ್ರಾನ್ ಜೇಮ್ಸ್‌]] ಬಗೆಗಿನ ಜಾಹೀರಾತೊಂದರಲ್ಲಿ [[ಸಮರ ವಿದ್ಯೆ|ಸಮರ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿ]] ಕಾರ್ಟೂನ್‌ನ ಹಲವು ಸಮರವಿದ್ಯಾಪಾರಂಗತರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ [[ಚೀನೀ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್]] ಅನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವಂತೆ ತೋರಿಸಲಾದಾಗ ಚೀನೀ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಇದನ್ನು ದೈವದೂಷಣೆಯೆಂದೂ, ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಉಂಟುಮಾಡಲಾದ ಅವಮಾನವೆಂದೂ ಬಣ್ಣಿಸಿದರು.   ಈ ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ನಂತರ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೦೭ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಗದಿರುವ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಮರುಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web | first = Greg | last = Sandoval | title = China Bans LeBron James Nike Ad |  publisher = [[The Washington Post]] | date = December 7, 2004 | url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A41825-2004Dec6.html | accessdate = 2008-06-02}}&lt;/ref&gt;

==== ಪ್ರೆಟ್ಟೀ ====
[[2006 U.S. Open|2006 U.S. Openನ]] ಹೊತ್ತಿಗೆ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಪ್ರಚಾರ ನೀಡಲು Nike [[ಮಾರಿಯಾ ಶಾರಪೋವಾ|ಮಾರಿಯಾ ಶಾರಪೋವಾಳನ್ನು]] ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದ ''[[Pretty]]''  ಎಂಬ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಜಾಹೀರಾತು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಕವರ್ಗದ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನೂ ಪಡೆದುದಲ್ಲದೆ ಎರಡು [[Cannes Gold Lions|Cannes Gold Lionsಗಳನ್ನೂ]] ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಜಾಹೀರಾತು ಜಗತ್ತಿನ ಹಲವಾರು ಉಚ್ಚತಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

=== ಸ್ಥಳಗಳು ===
[[ಚಿತ್ರ:Niketown08.jpg|thumb|ಆಕ್ಸ್ ಫರ್ಡ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನ ನೈಕ್ ಟೌನ್, ಲಂಡನ್]]
Nike (ತನ್ನ Nike ಮತ್ತು &quot;Niketown&quot; ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) ಯು.ಎಸ್‌ನ ಸುಮಾರು ೨೫,೦೦೦ ವರ್ತಕರಿಗೆ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವದ ೧೬೦ ದೇಶಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರುತ್ತದೆ.  ಈ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಜಾಲತಾಣವಾದ  nikeid.comನಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ [[NIKEiD]] ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇದರ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಹಕರು ಕೆಲವು ಮಾದರಿಯ Nike ಶೂಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಕರ ಮೂಲಕವೇ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.  Nikeಯು ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿತರಕರು, ಪರವಾನಗಿದಾರರು, ಹಾಗೂ ಸಹಾಯಕರುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾರುತ್ತದೆ.

=== ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ ===

{{Main|Nike sponsorships}}

ನೈಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು  ವಿವಿಧ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಯ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಮತ್ತು  ಅವರ ಕಂಪೆನಿಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸಗಳ [[ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು]] [[ಉತ್ತೇಜಿಸಲು]] ತನ್ನ ಕಂಪೆನಿಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ

ರೊಮಾನಿಯನ್ ನ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಆಟಗಾರ  [[ಇಲೀ ನಸ್ತಾಸೆ]] ಅವರು ನೈಕ್ ನ ಪ್ರಥಮ ಧೃಡೀಕೃತ ವೃತ್ತಿನಿರತ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಓಟದ ದಂತಕತೆಯಾದ  [[ಸ್ಟೀವ್ ಫ್ರಿಫೊಂಟೈನ್|ಸ್ಟೀವ್ ಫ್ರಿಫೊಂಟೈನ್‌ಅವರು]] ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೊದಲ  ಧೃಡೀಕೃತ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಓಟಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಫ್ರಿಫೊಂಟೈನ್ [[ಓರೆಗಾನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಓರೆಗಾನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ]] ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕ [[ಬಿಲ್ ಬೊವರ್ ಮ್ಯಾನ್|ಬಿಲ್ ಬೊವರ್ ಮ್ಯಾನ್‌ನ]] ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದನು.     ಇಂದು,ನೈಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಲಯದ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಅವನ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ದಿ ಸ್ಟೀವ್ ಫ್ರಿಫೊಂಟೈನ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದ

ಫ್ರಿಫೊಂಟೈನ್‌ನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ,  ನೈಕ್ ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇತರ ಹಲವು ಯಶಸ್ವಿ  [[ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ಮೈದಾನದ ಆಟಗಾರರಾದ]] [[ಕಾರ್ಲ್ ಲಿವಿಸ್]], [[ಜಾಕಿ ಜೊನರ್-ಕೆರ್ಸೀ]] ಮತ್ತು [[ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ಕೋ]] ಅವರನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿದೆ.  ಹೀಗಿದ್ದರೂ Nikeಯ ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಮತ್ತು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಏರಿಕೆಯುಂಟಾಗಿದ್ದು ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ಅದು ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‍ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ [[ಮೈಕೆಲ್ ಜೋರ್ಡಾನ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿ ತನ್ನ ಯಶಸ್ವೀ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಜತೆಗೇ [[ಸ್ಪೈಕ್ ಲೀ|ಸ್ಪೈಕ್ ಲೀಯ]] ಜತೆಗೆ [[ಮಾರ್ಸ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಮೋನ್|ಮಾರ್ಸ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಮೋನ್‌ನ]] ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ತಕನಾದ ಮೇಲೆಯೇ.,

ಕಳೆದ ೨೦ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ,ನೈಕ್ ಪ್ರಮುಖ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಆಟಗಾರರರಿಗೆ ಉಡುಪು/ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಡಿದೆ. ನೈಕ್ ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿದ ಕೆಲವು ಈಗಿನ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಸಫಲವಾದ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಆಟಗಾರರೆಂದರೆ: [[ಜೇಮ್ಸ್ ಬ್ಲೇಕ್]], [[ಜಿಮ್ ಕೋರಿಯರ್]], [[ರೋಜರ್ ಫೆಡೆರರ್]], [[ಲೇಯ್ಟನ್ ಹೆವಿಟ್]], [[ಜುಆನ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಡೆಲ್ ಪೊಟ್ರೊ]], [[ಆಂಡ್ರೆ ಅಗಾಸ್ಸಿ]], [[ರಫೇಲ್ ನಡಾಲ್]], [[ಪೀಟ್ ಸಾಂಪ್ರಾಸ್]], [[ಮಾರಿಯನ್ ಬಾರ್ತೋಲಿ]], [[ಲಿಂಡ್ಸೇ ಡೆವೆನ್ಪೊರ್ಟ್]], [[ಡೆನಿಯೆಲಾ ಹಂಟುಚ್ಹೋವಾ]], [[ಮೆರಿ ಪೀಯರ್ಸ್]], [[ಮಾರಿಯಾ ಶರಾಪೋವಾ]], [[ಸೆರೇನಾ ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ಸ್]].

ನೈಕ್  ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ [[ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಕ್ಕೆ]],  ೨೦೦೬ ರಿಂದ ೨೦೧೦ರ ಕೊನೆಯ ವರೆಗೆ  ೫ ವರ್ಷದ ಕಿಟ್‌ಅನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿದೆ. ನೈಕ್ [[ಆಡಿಡಾಸ್]] ಮತ್ತು [[ಪ್ಯೂಮ|ಪ್ಯೂಮವನ್ನು]] ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತ ಹೂಡಿ (US$೪೩ Million total) ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿದೆ.

[[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್]], [[ಆರ್ಸೆನಾಲ್]], [[FC ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ]], [[ಇಂಟರ್ ಮಿಲನ್]], [[ಜುವೆಂಟಸ್]], [[ಶಕ್ತರ್]], [[ಪೋರ್ಟೋ]], [[ಸ್ಟೀವಾ]], [[ರೆಡ್ ಸ್ಟಾರ್]], [[ಕ್ಲಬ್ ಅಮೇರಿಕಾ]], [[ಅಸ್ಟನ್ ವಿಲ್ಲಾ]], [[ಸೆಲ್ಟಿಕ್]] ಮತ್ತು [[PSV ಇಂಧೋವನ್]] ಎಂಬ [[ಫುಟ್‌ಬಾಲ್]] ಕ್ಲಬ್‌ಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ನೈಕ್ ಪ್ರಾಯೊಜಿಸಿದೆ. [[ಡುಂಡೀ ಯುನೈಟೆಡ್‌|ಡುಂಡೀ ಯುನೈಟೆಡ್‌ಅನ್ನು]] ಕೂಡಾ ಬೇಸಿಗೆ ೨೦೦೯ರಿಂದ ನೈಕ್ ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಲಿದೆ.

[[ಟೈಗರ್ ವುಡ್ಸ್]], [[ಟ್ರೆವರ್ ಇಮೆಲ್‌ಮನ್]] ಮತ್ತು [[ಪಾಲ್ ಕೆಸೀ]] ಅವರುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ವಿಶ್ವದ ಬಹಳಷ್ಟು ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ [[ಗಾಲ್ಫ್]]  ಆಟಗಾರರನ್ನು ನೈಕ್ ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿದೆ.

Hoop It Up (ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್) ಮತ್ತು The Golden West Invitational (ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ಫೀಲ್ಡ್)ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸಹ ನೈಕ್ ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿದೆ. ಈ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಜಾಹೀರುಗೊಳಿಸಲು ಅಂತರಜಾಲದ ವೆಬ್ ತಾಣಗಳನ್ನು ನೈಕ್ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. nikebasketball.com, nikefootball.com, ಮತ್ತು nikerunning.com ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಆಟಗಳಿಗೆ ನೈಕ್ ಹಲವಾರು ವೆಬ್ ತಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{reflist|2}}

* {{cite news
|title=The swoon of the swoosh
|first=Timothy
|last=Egan
|work=New York Times Magazine; September 13, 1998
}}

== ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು ==
{{External links|date=October 2009}}
{{Commons category|Nike, Inc.}}
* [http://www.nikebiz.com/ Nikebiz.com - Business Site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129023326/http://www.nikebiz.com/ |date=2011-01-29 }}
* [http://www.sojones.com/news/i033007/mar_30_most-infamous_variant_nike-shoe_dealers__clyde-champion.html Interview With a Major Retailer of Fake Nike Shoes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090301045514/http://www.sojones.com/news/i033007/mar_30_most-infamous_variant_nike-shoe_dealers__clyde-champion.html |date=2009-03-01 }}
* [http://www.leg.state.or.us/05reg/measures/sb0800.dir/sb0887.en.html Oregon Senate Bill 887] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051230022020/http://www.leg.state.or.us/05reg/measures/sb0800.dir/sb0887.en.html |date=2005-12-30 }},ಗವರ್ನರ್ [[ಟೆಡ್ ಕುಲೊಂಗೊಸ್ಕಿ]] ಯಿಂದ ಸಹಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
* [https://biz.yahoo.com/ic/14/14254.html Company profile] 
[[ಯಾಹೂ!|ಯಾಹೂ!ನಿಂದ]]
* [http://www.nyse.com/listed/nke.html Company summary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203005758/http://www.nyse.com/listed/nke.html |date=2013-12-03 }}, [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ ಚೇಂಜ್]] ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ನಿಂದ
* [http://www.caa.org.au/campaigns/nike/ The NikeWatch Campaign] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081015215743/http://www.caa.org.au/campaigns/nike/ |date=2008-10-15 }}
* [http://www.fairlabor.org/?module=uploads&amp;amp;func=download&amp;amp;fileId=537 FairLabor.org annual report]
* [http://www.ReclaimDemocracy.org/nike/ Information on Kasky v. Nike]
* [http://www.villagevoice.com/news/0107,jockbeat,22274,3.html Making Nike Sweat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080830084734/http://www.villagevoice.com/news/0107,jockbeat,22274,3.html |date=2008-08-30 }} - on the Sweatshop issue (circa ೨೦೦೧)
* [http://www.saigon.com/nike Boycott Nike Homepage] -circa ೨೦೦೧ನಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ -  ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ

{{Coord|45.5093|-122.8299|region:US_type:landmark|display=title}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ನೈಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಗುರುತುಳ್ಳವುಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಸ್ಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ತಯಾರಕರು]]
[[ವರ್ಗ:ನೈಕ್‌, Inc.]]
[[ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಉಡುಪುಗಳ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಶೂ ಕಂಪನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಬಟ್ಟೆಯ ಕಂಪನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಕ್ರೀಡೆಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ತಯರಿಕಾ ಕಂಪೆನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಈಜುಡುಗೆ ತಯಾರಕರು]]
[[ವರ್ಗ:ಬಿವರ್ಟನ್, ಓರಿಗನ್ ಮೂಲದ ಕಂಪೆನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ ಚೇಂಜ್ ನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ ಕಂಪೆನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:1972ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಕಂಪೆನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಓರಿಗನ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಹಾಲ್ ಅಫ್ ಫೇಮ್]]
[[ವರ್ಗ:ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಶೂ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮ]]</text>
      <sha1>lgwphbvm4doay6d4mtgbg9f2c54apqb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ನೋಕಿಯಾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22406</id>
    <revision>
      <id>1373639</id>
      <parentid>1352464</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T00:08:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="187034" sha1="ameyydqxt5mx2hq7xfv6b7cy3nbnh9p" xml:space="preserve">{{Infobox_Company
| company_name     = ನೋಕಿಯಾ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್
| company_logo     = [[ಚಿತ್ರ:Nokia 2023.svg|175px]]
| company_type     = [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ]] – [[Osakeyhtiö|Oyj]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;({{OMX|HEX24311|NOK1V}}, {{nyse|NOK}}, {{FWB|NOA3}})&lt;/small&gt;
| foundation       = [[Tampere]], [[Finland]] (1865)&lt;br /&gt;incorporated in [[Nokia, Finland|Nokia]] (1871)
| founder          = [[Fredrik Idestam]]
| location_city    = [[Espoo]]
| location_country = Finland
| area_served      = Worldwide
| key_people       = [[Jorma Ollila]] &lt;small&gt;([[Chairman]])&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;{{nowrap begin}}[[Olli-Pekka Kallasvuo]] &lt;small&gt;([[President]] &amp; [[Chief executive officer|CEO]])&lt;/small&gt;{{nowrap end}}&lt;br /&gt;Timo Ihamuotila &lt;small&gt;([[Chief financial officer|CFO]])&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;[[Mary T. McDowell]] &lt;small&gt;([[Corporate title|CDO]])&lt;/small&gt;
| industry         = [[Telecommunication]]s&lt;br /&gt;[[Internet]]&lt;br /&gt;[[Computer software]]
| products         = [[Mobile phone]]s&lt;br /&gt;[[Smartphone]]s&lt;br /&gt;[[Mobile computing|Mobile computers]]&lt;br /&gt;[[Telecommunications network|Networks]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[List of Nokia products|See products listing]])&lt;/small&gt;
| services         = [[Service (economics)|Services]] and [[Computer software|Software]]&lt;br /&gt;[[Online service provider|Online services]]
&lt;!--| market cap   = {{increase}} €101.995 [[1000000000 (number)|bn]] (2007)--&gt;
| revenue          = {{decrease}} [[Euro|€]]50.722 bn (2008)&lt;ref name=&quot;Annual&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/A4126495|title=Nokia − Annual Information 2008|date=2009-01-22|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-01-22|archive-date=2018-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226110512/https://www.nokia.com/A4126495|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Form 20-F&quot;&gt;{{cite web|url=http://nokia.com/NOKIA_COM_1/About_Nokia/Financials/form20-f_08.pdf|title=Form 20-F 2008|date=2009-03-05|format=PDF|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-03-21|archive-date=2018-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20181226110505/https://www.nokia.com/NOKIA_COM_1/About_Nokia/Financials/form20-f_08.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| operating_income = {{decrease}} €4.966 bn (2008)
| net_income       = {{decrease}} €3.988 bn (2008)
| assets           = {{increase}} €39.582 bn (2008)
| equity           = {{decrease}} €16.510 bn (2008)
| num_employees    = 123,347 in 120 countries (September 30, 2009)&lt;ref name=&quot;Quarter&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/about-nokia/financials/quarterly-and-annual-information/q3-2009|title=Q3 2009: Quarterly and annual information|date=2009-10-15|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-10-15|archive-date=2009-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20091016233052/http://www.nokia.com/about-nokia/financials/quarterly-and-annual-information/q3-2009|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| divisions        = [[Nokia#Divisions|Devices&lt;br /&gt;Services&lt;br /&gt;Markets]]
| subsid           = [[Nokia Siemens Networks]]&lt;br /&gt;[[Navteq]]&lt;br /&gt;[[Symbian Ltd.|Symbian]]&lt;br /&gt;[[Vertu]]&lt;br /&gt;[[Qt Development Frameworks]] 
| homepage         = [http://www.nokia.com/ Nokia.com]
| intl             = Yes
}}

'''ನೋಕಿಯಾ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್'''  ({{pron-en|ˌnoʊˈkiːə}}; {{IPA-fi|ˈnɔkiɑ}}) ({{OMX|HEX24311|NOK1V}}, {{nyse|NOK}}, {{FWB|NOA3}}) ಒಂದು [[ಫಿನ್ಲೆಂಡ್]] ಮೂಲದ [[ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ]] ಸಂಪರ್ಕ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಆಗಿದ್ದು ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಫಿನ್ಲಂಡಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ [[ಹೆಲ್ಸಿಂಕಿ]]ಯ ನೆರೆಯಲ್ಲಿರುವ [[ಕೀಲನೀಮೀ]], [[ಎಸ್ಪೂ]]ನಲ್ಲಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/NOKIA_COM_1/About_Nokia/Sidebars_new_concept/Nokia_in_brief/InBriefJuly08.pdf|title=Nokia in brief (2007)|month=March|year=2008|format=PDF|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2008-05-14|archive-date=2011-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20111219133735/http://www.nokia.com/NOKIA_COM_1/About_Nokia/Sidebars_new_concept/Nokia_in_brief/InBriefJuly08.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Nokiaವು ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಹಾಗೂ ಸಂಪರ್ಕ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ತಳುಕು ಹಾಕಿರುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ 120 ದೇಶಗಳ 128,445 ಜನರಷ್ಟು ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು 150ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹೊಂದಿರುವುದಲ್ಲದೆ [[EUR]] 50.7 [[ಬಿಲಿಯನ್]]ನಷ್ಟು ಜಾಗತಿಕ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು 2008ರ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ 5.0 ಬಿಲಿಯನ್‌ನಷ್ಟು ಲಾಭ ಗಳಿಸಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Annual&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Form 20-F&quot;/&gt; ಇದು ಪ್ರಪಂಚದ [[ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನುಗಳ]] ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ತಯಾರಕನೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ: Q3 2008 ಮತ್ತು Q2 2009ರಲ್ಲ್ಲಿಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅದರ ಸಾಧನಗಳ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಶೇರು]]ಹೆಚ್ಚೂಕಡಿಮೆ 38%ನಷ್ಟಿದ್ದಿತು.&lt;ref name=&quot;Quarter&quot;/&gt; Nokiaವು  [[GSM]], [[CDMA]], ಮತ್ತು [[W-CDMA]] ([[UMTS]])ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ  [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಭಾಗ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ಪ್ರೋಟೊಕಾಲ್]]ಗಳಿಗೂ ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. Nokia ಒದಗಿಸುವ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೇವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರು [[ಸಂಗೀತ]], [[ನಕ್ಷೆ]]ಗಳು, [[ಮಾಧ್ಯಮ]], [[ಸಂದೇಶ ರವಾನೆ]] ಮತ್ತು [[ಆಟ]]ಗಳ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. Nokiaದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ [[Nokia Siemens Networks]]ವು [[ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲ]]ಸಾಧನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nokiasiemensnetworks.com/global/AboutUs/Company/?languagecode=en|title=Company|publisher=Nokia Siemens Networks|accessdate=2009-07-14|archive-date=2009-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20090604170943/http://www.nokiasiemensnetworks.com/global/AboutUs/Company/?languagecode=en|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಈ ಕಂಪೆನಿಯು ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಉಪವಿಭಾಗವಾದ [[Navteq]] ಮೂಲಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ನಕ್ಷೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Navteq&quot;&gt;{{cite press release|url=http://www.nokia.com/A4136001?newsid=1157198|title=Nokia to acquire NAVTEQ|date=2007-10-01|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-03-22}}&lt;/ref&gt; Nokia [[ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ]]ಗಾಗಿ ಹಲವಾರು ತಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಪಂಚದೆಲ್ಲೆಡೆ ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ [[ತಯಾರಿಕೆ]] ಮತ್ತು [[ಮಾರಾಟ]] ವಿಭಾಗಗಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008ರ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, Nokiaವು 16 ದೇಶಗಳಲ್ಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅದು ನಿಯಮಿಸಿರುವ 39,350 ಜನ ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗವು ಈ ಕಂಪೆನಿಯ ಒಟ್ಟು ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗದ ಸುಮಾರು 31%ರಷ್ತು  [[ಕಾರ್ಯಶಕ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಿತು.&lt;ref name=&quot;Annual&quot;/&gt;  1986ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ  Nokia Research Center ಎಂಬುದು Nokiaದ ಔದ್ಯಮಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಭಾಗವಾಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 500 ಮಂದಿ ಸಂಶೋಧಕರು, ಎಂಜಿನೀಯರುಗಳು ಹಾಗು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/NOKIA_COM_1/Press/twwln/press_kit/Nokia_Research_Center_Press_Backgrounder_October_2007.pdf|title=Nokia Research Center|month=October|year=2007|format=PDF|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2008-05-14|archive-date=2008-05-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20080528004605/http://www.nokia.com/NOKIA_COM_1/Press/twwln/press_kit/Nokia_Research_Center_Press_Backgrounder_October_2007.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://research.nokia.com/aboutus/index.html|title=About NRC – Nokia Research Center|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-03-17|archive-date=2009-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090123224653/http://research.nokia.com/aboutus/index.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಫಿನ್‌ಲಂಡ್, ಚೀನಾ, ಭಾರತ, ಕೀನ್ಯಾ, ಸ್ವಿಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್: ಹೀಗೆ ಏಳು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೋಕಿಯಾ ತನ್ನ ನಿವೇಶನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://research.nokia.com/locations/index.html|title=NRC Locations – Nokia Research Center|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-03-17|archive-date=2009-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20090212091502/http://research.nokia.com/locations/index.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, 2001ಲ್ಲಿ Nokiaವು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ [[INdT]] – Nokia Institute of Technology ಎಂಬ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು(ಮತ್ತು ಒಡೆತನ ಹೊಂದಿದೆ).&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.indt.org.br/institutional/index.php|title=INdT – Instituto Nokia de Tecnologia|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-03-17|archive-date=2009-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20090331172908/http://indt.org.br/institutional/index.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Nokiನ ಒಟ್ಟು 15 ತಯಾರಕ ಘಟಕಗಳು ಇಂತಿವೆ:&lt;ref name=&quot;FAQ&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/about-nokia/company/faq|title=Nokia – FAQ|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-03-16|archive-date=2009-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20090208110105/http://www.nokia.com/about-nokia/company/faq|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಫಿನ್‌ಲಂಡಿನ [[ಎಸ್ಪೂ]], [[ಔಲು]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಯಾಲೋ]]; ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ [[ಮಾನೌಸ್]]; ಚೀನಾದ [[ಬೀಜಿಂಗ್]], [[ಡಾಂಗ್‌ಗುವಾನ್]] ಮತ್ತು [[ಸುಝೌ]]; ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ [[ಫಾರ್ನ್‍ಬೋರೋ]]; ಹಂಗರಿಯ [[ಕೊಮ್ಯಾರೊಮ್]]; ಭಾರತದ [[ಚೆನ್ನೈ]]; ಮೆಕ್ಸಿಕೋನ [[ರೇನೋಸಾ]]; ರೊಮಾನಿಯಾದ [[ಜುಕು]] ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ [[ಮಸಾನ್]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/A4149133|title=Production units|month=June|year=2008|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2008-05-14|archive-date=2008-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080513164549/http://www.nokia.com/A4149133|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Romania&quot;&gt;{{cite press release|url=http://www.nokia.com/A4136001?newsid=1114420|title=Nokia to set up a new mobile device factory in Romania|date=2007-03-26|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2008-05-14}}&lt;/ref&gt; Nokiaದ ವಿನ್ಯಾಸ ವಿಭಾಗವು ಮಾತ್ರ ಫಿನ್‌ಲಂಡಿನ [[ಸ್ಯಾಲೋ]]ನಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.
Nokia ಒಂದು [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೀಮಿತ ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವ ಕಂಪನಿ]]ಯಾಗಿದ್ದು ಇದು [[ಹೆಲ್ಸಿಂಕಿ]], [[ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್‌ಫರ್ಟ್]], ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]] ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದೆ.&lt;ref name=&quot;FAQ&quot;/&gt; Nokiaವು [[ಫಿನ್ಲಂಡಿನ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ;  ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾದ [[ಫಿನ್ನಿಶ್ ಕಂಪೆನಿ]]ಯಾಗಿರುವುದೇ ಅಲ್ಲದೆ,2007ರ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಹೆಲ್ಸಿಂಕಿ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜಿನ (OMX Helsinki) ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು [[ಔದ್ಯಮಿಕ ದೇಶ]]ವೊಂದರ ವಿನೂತನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೆನ್ನಬಹುದಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.taloussanomat.fi/porssi-ja-raha/2007/07/24/Ulkomaalaiset+valtaavat+p%F6rssiyhti%F6it%E4/200717658/103|title=Ulkomaalaiset valtaavat pörssiyhtiöitä|last=Kapanen|first=Ari|date=2007-07-24|work=Taloussanomat|language=Finnish|accessdate=2008-05-14}}&lt;/ref&gt; ಇದು ಫಿನ್ಲಂಡಿನ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿದ್ದು ಅದರ [[ಪಾಲುದಾರರು]] ಮತ್ತು [[ಉಪಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು]]ಗಳಾಗಿರುವ ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕಂಪೆನಿಗಳೂ ಇಂದು ದೊಡ್ಡಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿವೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.etla.fi/files/940_FES_01_1_nokia.pdf|title=The role of Nokia in the Finnish Economy|last=Ali-Yrkkö|first=Jyrki|year=2001|format=PDF|publisher=ETLA (The Research Institute of the Finnish Economy)|accessdate=2009-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071024180817/http://www.etla.fi/files/940_FES_01_1_nokia.pdf|archivedate=2007-10-24}}&lt;/ref&gt; Nokiaವು ಫಿನ್ಲಂಡಿನ [[GDP]]ಯನ್ನು 1999ರ ವರುಷವೊಂದರಲ್ಲಿಯೇ ಶೇಕಡಾ 1.5ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಏರುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.  2004ರಲ್ಲಿ ಫಿನ್ನಿಶ್ GDPಯಲ್ಲಿ Nokiaದ ಪಾಲು 3.5% ಆಗಿದ್ದು ಇದು 2003ರಲ್ಲಿ ಫಿನ್ಲಂಡಿನ ರಫ್ತಿನ ಸುಮಾರು ಕಾಲುಭಾಗದಷ್ಟಾಗಿದ್ದಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.usatoday.com/money/industries/technology/maney/2004-06-30-maney_x.htm|title=Unlike some celebrity marriages, Nokia-Finland union won't end soon|last=Maney|first=Kevin|date=2004-06-30|work=USA TODAY|accessdate=2009-03-21}}&lt;/ref&gt;[[ಫಿನ್ನರು]]ಯಾವಾಗಲೂ Nokiaವನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫಿನ್ನಿಶ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.{{cn}} $34.೯ ಬಿಲಿಯನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಬೆಲೆಬಾಳುವ Nokia [[ಲಾಂಛನ]]ವು, [[Interbrand]]/''[[BusinessWeek]]'' ನ Best Global Brandsನ 2009ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಅತ್ಯಂತ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಜಾಗತಿಕ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದೆ (USನದಲ್ಲದ ಮೊದಲನೇ ಕಂಪೆನಿ).&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.interbrand.com/images/studies/-1_BGB2009_Magazine_Final.pdf|title=Best Global Brands 2009|date=2009-09-17|format=PDF|work=Interbrand|accessdate=2009-09-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091122051913/http://www.interbrand.com/images/studies/-1_BGB2009_Magazine_Final.pdf|archivedate=2009-11-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://images.businessweek.com/ss/09/09/0917_global_brands/index.htm|title=Best Global Brands 2009|date=2009-09-17|work=Interbrand|publisher=BusinessWeek|accessdate=2009-09-28|archive-date=2009-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090923122202/http://images.businessweek.com/ss/09/09/0917_global_brands/index.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಇದು ಏಷ್ಯಾದ  (2007ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.synovate.com/news/article/extra/20070824/Asia%27s%20Top%201000%20brands%20fact%20sheet.pdf|title=Asia's Top 1000 brands for 2007|date=2007-08-24|format=PDF|work=Synovate|accessdate=2008-05-14|archive-date=2008-08-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20080819212854/http://www.synovate.com/news/article/extra/20070824/Asia%27s%20Top%201000%20brands%20fact%20sheet.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿನ (2008ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ) ನಂಬರ್ ವನ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಿದ್ದು,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.eurobrand.cc/images/stories/eurobrand2008/BRAND-RANKING-Single-Brands.pdf|format=PDF|title=Eurobrand 2008|date=2008-09-17|work=European Brand Institute|accessdate=2008-09-24}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; [[Fortune]]ನ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಶ್ಲಾಘಿಸಲ್ಪಡುವ ಕಂಪೆನಿಗಳ 2009ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 42ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ (ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನ, ಏಳನೇ ಯು.ಎಸ್ ಮೂಲದ್ದಲ್ಲದ ಕಂಪೆನಿ),&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/mostadmired/2009/index.html|title=World's Most Admired Companies 2009 – Top 50|date=2009-03-06|publisher=Fortune|accessdate=2009-03-06|archive-date=2009-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20090306121427/http://money.cnn.com/magazines/fortune/mostadmired/2009/index.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು [[ಆದಾಯ]]ದ ಪ್ರಕಾರ ನೋಡುವುದಾದಲ್ಲಿ [[Fortune Global 500]]ರ 2009ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 85ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ ಹಾಗೂ ಇದು ಹಿಂದಿನ ವರುಷದ 88ನೆಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದುದಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2009/full_list/|title=''Fortune Global 500'' 2009|date=2009-07-14|publisher=Fortune|accessdate=2009-07-14|archive-date=2021-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210503170536/https://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2009/full_list/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2009ರ [[AMR Research]]ವು Nokiaನ ಜಾಗತಿಕ [[ಸರಬರಾಜು ಸರಪಳಿ]]ಗೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಆರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.amrresearch.com/supplychaintop25/|title=Supply Chain Top 25|date=2009-05-28|work=AMR Research|accessdate=2009-06-14|archive-date=2009-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090529072906/http://www.amrresearch.com/supplychaintop25/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ಇತಿಹಾಸ ==
{{double image|left|Fredrik Idestam.png|100|Leo Mechelin (cropped).png|107|[[Fredrik Idestam]], founder of Nokia.|[[Leo Mechelin]]}}
[[ಚಿತ್ರ:Nokia HQ.jpg|thumb|275px| ಫಿನ್ಲಂಡಿನ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಬಳಿಯ ಕೀಲನೀಮೀ, ಎಸ್ಪೂದಲ್ಲಿರುವ Nokiaದ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯಾಗಿರುವ The Nokia House ಅನ್ನು 1995 ಮತ್ತು1997ರ ನಡುವೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಸುಮಾರು 1,000 Nokia ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Towards Telecommunications&quot;&gt;[54]&lt;/ref&gt;]]

=== ದೂರಸಂಪರ್ಕ-ಪೂರ್ವ ಯುಗ ===
ಆಧುನಿಕ ನೋಕಿಯಾದ ಪೂರ್ವಜರು Nokia Company (Nokia Aktiebolag), [[Finnish Rubber Works Ltd]] (Suomen Gummitehdas Oy) ಮತ್ತು [[Finnish Cable Works Ltd]] (Suomen Kaapelitehdas Oy) ಎಂಬ ಕಂಪೆನಿಗಳು.&lt;ref name=&quot;First century&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/about-nokia/company/story-of-nokia/nokias-first-century|title=Nokia – Nokia's first century – Story of Nokia|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-03-16|archive-date=2009-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090223180120/http://www.nokia.com/about-nokia/company/story-of-nokia/nokias-first-century|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Nokia ಇತಿಹಾಸವು 1865ರಲ್ಲ್ಲಿಗಣಿ ಎಂಜಿನಿಯರ್ [[ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಈಡೆಸ್ಟಾಮ್]] ಎಂಬುವರು [[ಗ್ರೌಂಡ್‌ವುಡ್ ಪಲ್ಪ್ ಮಿಲ್]] ಒಂದನ್ನು [[ಟ್ಯಾಮರ್‌ಕೋಸ್ಕಿ]] ನದಿಯ ರಭಸದ ಹರಿವಿನ ಬಳಿ ನೈರುತ್ಯ ಫಿನ್ಲಂಡಿನ [[ಟ್ಯಾಂಪಿಯರ್]] ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ [[ಕಾಗದ ತಯಾರಿಕೆ]]ಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;The birth of Nokia&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/about-nokia/company/story-of-nokia/nokias-first-century/the-birth-of-nokia|title=Nokia – The birth of Nokia – Nokia's first century – Story of Nokia|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-03-16|archive-date=2009-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090217164929/http://www.nokia.com/about-nokia/company/story-of-nokia/nokias-first-century/the-birth-of-nokia|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 1868ರಲ್ಲಿ ಈಡೆಸ್ಟ್ಶಾಮ್  ಈ ರೀತಿಯ ಎರಡನೇ ಮಿಲ್ ಅನ್ನು [[ಜಲವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ]] ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ, ಟ್ಯಾಂಪಿಯರ್ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮದೆಡೆಗೆ ಹದಿನೈದು ಕಿಲೋಮೀಟರು(ಒಂಬತ್ತು ಮೈಲಿಗಳು) ದೂರವಿದ್ದ  ನೋಕಿಯನ್ವರ್ಟಾ ನದೀತಟದಲ್ಲಿದ್ದ ನೋಕಿಯಾ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;Idestam&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.kansallisbiografia.fi/english/?id=4296|title=Idestam, Fredrik (1838-1916)|last=Helen|first=Tapio|publisher=Biographical Centre of the Finnish Literature Society|accessdate=2009-03-22}}&lt;/ref&gt; 1871ರಲ್ಲಿ ಈಡೆಸ್ಟಾಮ್ ತನ್ನ ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳೆಯನೂ ರಾಜಕಾರಣಿಯೂ ಆಗಿದ್ದ [[ಲಿಯೋ ಮೆಚೆಲಿನ್]]ನ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಶೇರು ಕಂಪೆನಿಯನ್ನಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ಅದಕ್ಕೆ ನೋಕಿಯಾ ಕಂಪೆನಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟದ್ದು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Idestam&quot;/&gt; ನೋಕಿಯಾ ಪಟ್ಟಣದ ಹೆಸರು ಅದರ ನಡುಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ನದಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿತು. ಈ ನದಿಯ ಹೆಸರು ನೋಕಿಯನ್ವರ್ಟಾ ಎಂದಾಗಿದ್ದು ಈ ಪದವು ನೋಕಿಯನ್ವರ್ಟಾ ನದಿಯ ತಟದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿತ್ತೆನ್ನಲಾದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ, ಕಪ್ಪು ತುಪ್ಪಟವುಳ್ಳ ಪ್ರಾಣಿಯೊಂದರ ಪುರಾತನ ಫಿನ್ನಿಶ್ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದುದಾಗಿದೆ.  ಆಧುನಿಕ [[ಫಿನ್ನಿಶ್]] ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ''ನೋಕಿ'' ಎಂದರೆ [[ಮಸಿ]] ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿದ್ದು ''ನೋಕಿಯಾ''  ಎಂಬುದು ಈ ಪದದ [[ವಿಭಕ್ತಿರೂಪದ ಬಹುವಚನ]]ವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಪದವನ್ನು ಬಹಳ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ಪದವಾದ ''ನೋಯಿಸ್'' ನ ([[ಬಹುವಚನ]]ವಾದ ''ನೋಕಿಯಾ'' ) ಅಥವಾ ''ನೋಕಿನಾಟಾ''  (&quot;soot marten&quot;) ಎಂಬುದರ ಅರ್ಥ [[ಕೃಷ್ಣರೋಮಮೃಗ]] ಎಂದಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.students.tut.fi/~nipo/soopeli.html|title=Kuuluiko soopeli Suomen eläimistöön|language=Finnish|accessdate=2009-03-16|archive-date=2007-02-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20070219054952/http://www.students.tut.fi/~nipo/soopeli.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಈ sable ಅಥವಾ ಕೃಷ್ಣರೋಮಮೃಗವನ್ನು ಫಿನ್ಲಂಡಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ಸಂತತಿ ಅಳಿಯುವವರೆಗೂ ಬೇಟೆಯಾಡಿ ಮುಗಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ನಂತರ ಈ ಪದವನ್ನು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ''[[Martes]]''  ಜಾತಿಯ [[ಪೈನ್ ಮಾರ್ಟೆನ್]]ನಂತಹ ಯಾವುದೇ ಕಪ್ಪು ರೋಮದ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಇಂದಿಗೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://nds2.ir.nokia.com/EUROPE_NOKIA_COM_3/r2/aboutnokia/downloads/brochures/pdf/nokia_manor/NOKIA_MANOR.pdf|title=Nokia Manor's Seven Centuries|format=PDF|last=Ruonala|first=Katri-Mari|coauthors=Husa, Risto; Timgren, Karri|year=2000|work=Layout: Boström, Louise; Photos: Nokia’s photo archives, National Board of Antiquities, Ove Tammela|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-03-16|archive-date=2009-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090318073203/http://nds2.ir.nokia.com/EUROPE_NOKIA_COM_3/r2/aboutnokia/downloads/brochures/pdf/nokia_manor/NOKIA_MANOR.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
[[19ನೇ ಶತಮಾನ]]ದ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ [[ವಿದ್ಯುಚ್ಚಕ್ತಿ]] ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟು ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಕೆಂಬ ಮೆಚೆಲಿನ್‌ನ ಬಯಕೆಗಳು ಮೊದಮೊದಲು ಈಡೆಸ್ಟಾಮ್‌ನ ವಿರೋಧದಿಂದ ಈಡೇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ 1896ರಲ್ಲಿ ಈಡೆಸ್ಟಾಮ್ ಕಂಪೆನಿಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತನಾದುದರಿಂದ ಮೆಚೆಲಿನ್‌ಗೆ ಕಂಪೆನಿಯ ಚೇರ್ಮನ್ನನ ಸ್ಥಾನ(1898ರಿಂದ 1914ವರೆಗೆ) ದೊರಕಿ ತನ್ನ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಕಂಪೆನಿಯ ಶೇರುಗಳನ್ನು ಹೂಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;Idestam&quot;/&gt;  1902ರಲ್ಲ್ಲಿ Nokia [[ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆ]]ಯನ್ನು ತನ್ನ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು.&lt;ref name=&quot;The birth of Nokia&quot;/&gt;
==== ಔದ್ಯಮಿಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ====
1898ರಲ್ಲಿ ಎಡುವರ್ಡ್ ಪೋಲೋನ್ ಎಂಬಾತ [[Finnish Rubber Works]] ಎಂಬ [[ಗ್ಯಾಲೋಶಸ್]] ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ರಬ್ಬರ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಇದು ಮುಂದೆ Nokiaದ ರಬ್ಬರ್ ಉದ್ಯಮವಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;First century&quot;/&gt; [[20ನೇ ಶತಮಾನ]]ದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನೋಕಿಯಾ ಪಟ್ಟಣದ ಬಳಿ ತನ್ನ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಫಿನ್ನಿಶ್ ರಬ್ಬರ್ ವರ್ಕ್ಸ್, ನೋಕಿಯಾವನ್ನು ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನದ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಿ ಬಳಸಲಾರಂಭಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;Nokian Footwear&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nokianfootwear.fi/eng/our_story/|title=Nokian Footwear: History|publisher=Nokian Footwear|accessdate=2009-03-21}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;  1912ರಲ್ಲಿ ಆರ್ವಿಡ್ ವಿಕ್‌ಸ್ಟ್ರಾಮ್ ಎಂಬಾತನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ [[Finnish Cable Works]]ಎಂಬ ಕಂಪೆನಿಯು [[ದೂರವಾಣಿ]], [[ದೂರಸಂದೇಶ]] ಮತ್ತು [[ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಕೇಬಲ್]]ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಇದು Nokiaದ [[ಕೇಬಲ್]] ಮತ್ತು [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್]] ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ತಳಹದಿಯಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;First century&quot;/&gt; [[1910ರ]] ದಶಕದಲ್ಲಿ, [[ಮೊದಲನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ]]ದ ನಂತರ ನೋಕಿಯಾ ಕಂಪೆನಿಯು [[ದಿವಾಳಿ]]ಯಾಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಮೀಪಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;Kumi&quot;&gt;{{cite book|last=Palo-oja|first=Ritva|coauthors=Willberg, Leena|title=Kumi – Kumin ja Suomen kumiteollisuuden historia|publisher=Tampere Museums|location=Tampere, Finland|year=1998|pages=43–53|isbn=9789516090651|accessdate=2009-03-16|language=Finnish}}&lt;/ref&gt; Nokiaನ [[ಜನರೇಟರು]]ಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಸರಬರಾಜು ನಿಯಮಿತವಾಗಿರಲೆಂದು ಫಿನ್ನಿಶ್ ರಬ್ಬರ್ ವರ್ಕ್ಸ್ ಇನ್‌ಸಾಲ್ವೆಂಟ್ ಕಂಪೆನಿಯೊಂದರ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಕ್ಜೊಂಡುಕೊಂಡಿತು.&lt;ref name=&quot;Kumi&quot;/&gt; 1922ರಲ್ಲಿ ಫಿನ್ನಿಶ್ ರಬ್ಬರ್ ವರ್ಕ್ಸ್ ಫಿನ್ನಿಶ್ ಕೇಬಲ್ ವರ್ಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.kaapelitehdas.fi/php/image.php?id=4856|title=Finnish Cable Factory – Brief History|format=PDF|publisher=[http://www.kaapelitehdas.fi Kaapelitehdas.fi]|accessdate=2009-03-16|archive-date=2007-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20070705233815/http://www.kaapelitehdas.fi/php/image.php?id=4856|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 1937ರಲ್ಲಿ ಫಿನ್ಲಂಡಿನ ಪ್ರಥಮ [[ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಚಿನ್ನ ವಿಜೇತ]] ಕುಸ್ತಿಪಟುವಾಗಿದ್ದ [[ವರ್ನರ್ ವೆಕ್‌ಮ್ಯಾನ್]] ಎಂಬುವರು  16 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಫಿನ್ನಿಶ್ ಕೇಬಲ್ ವರ್ಕ್ಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.&lt;ref name=&quot;Weckman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/about-nokia/company/story-of-nokia/nokias-first-century/verner-weckman|title=Nokia – Verner Weckman – Nokia's first century – Story of Nokia|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-03-20|archive-date=2009-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090225074458/http://www.nokia.com/about-nokia/company/story-of-nokia/nokias-first-century/verner-weckman|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ]]ದ ನಂತರ ಫಿನ್ನಿಶ್ ಕೇಬಲ್ ವರ್ಕ್ಸ್ ಫಿನ್ಲಂಡಿನ [[ಯುದ್ಧ ಪರಿಹಾರ]]ಗಳಿಗಾಗಿ [[ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟ]]ಕ್ಕೆ ಕೇಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡತೊಡಗಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಂಪೆನಿಗೆ ಈ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ತಳವೂರಲು ಸಹಾಯವಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;Weckman&quot;/&gt; 1922ರಿಂದ ಜಂಟಿ ಒಡೆತನ ಹೊಂದಿದ್ದ ಈ ಮೂರೂ ಕಂಪೆನಿಗಳನ್ನು 1967ರಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ Nokia Corporation ಎಂಬ ನೂತನ ಔದ್ಯಮಿಕ [[ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು Nokia ನೋಕಿಯಾದ ಜಾಗತಿಕ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ದಾರಿಮಾಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/about-nokia/company/story-of-nokia/nokias-first-century/the-merger|title=Nokia – The merger – Nokia's first century – Story of Nokia|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-03-16|archive-date=2009-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090223193956/http://www.nokia.com/about-nokia/company/story-of-nokia/nokias-first-century/the-merger|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಹೊಸ ಕಂಪೆನಿಯು ಹಲವಾರು [[ಉದ್ಯಮ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,ಇದರಲ್ಲಿ [[ಕಾಗದ]]ದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, [[ಕಾರ್r]] ಮತ್ತು [[ಬೈಸಿಕಲ್]] [[ಟೈರ್]]ಗಳು, [[ಪಾದರಕ್ಷೆ]] ({0t}ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಬೂಟ್‍ಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು), ಸಂಪರ್ಕ [[ಕೇಬಲ್]]ಗಳುs, [[ದೂರದರ್ಶನ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ [[ಬಳಕೆಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್]] ವಸ್ತುಗಳು, [[ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್]]ಗಳು, [[ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನಾ]] ಮೆಶೀನುಗಳು, [[ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್]], [[ಕೆಪಾಸಿಟರ್]]ಗಳು, [[ಮಿಲಿಟರಿ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನಗಳು]] (ಉದಾ. [[SANLA M/90]] ಸಾಧನ ಮತ್ತು [[ಫಿನ್ನಿಶ್ ಸೈನ್ಯ]]ಕ್ಕಾಗಿ [[M61 ಗ್ಯಾಸ್ ಮುಖವಾಡ]]ಗಳು), [[ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್]]ಗಳು, [[ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್]] ಮತ್ತು [[ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು]] ಪ್ರಮುಖವಾದವು.&lt;ref name=&quot;Towards Telecommunications&quot;/&gt; ಪ್ರತಿ ವಹಿವಾಟು ವಿಭಾಗವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅವರು ನೋಕಿಯಾ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ನ ಪ್ರಥಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ  [[ಬ್ಯೋರ್ನ್ ವೆಸ್ಟರ್‌ಲುಂಡ್]]ರವರಿಗೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಫಿನ್ನಿಶ್ ಕೇಬಲ್ ವರ್ಕ್ಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಅವರು, 1960ರಲ್ಲಿ ಕಂಪೆನಿಯ ಪ್ರಥಮ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ವಿಭಾಗವು ಆರಂಭಗೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣಕರ್ತರಾಗಿದ್ದು ಇದರಿಂದ ದೂರಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ Nokiaವು ತನ್ನ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಂತಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;Cable electronics&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/about-nokia/company/story-of-nokia/nokias-first-century/first-electronic-dept|title=Nokia – First electronic dept – Nokia's first century – Story of Nokia|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-03-16|archive-date=2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20090401232550/http://www.nokia.com/about-nokia/company/story-of-nokia/nokias-first-century/first-electronic-dept|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 1990ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಬಳಕೆಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ ಕಂಪೆನಿಯು ಆಗಷ್ಟೇ ಅತಿವೇಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿದ್ದ ಟೆಲಿಸಂಪರ್ಕದ ವಿವಿಧ ವಿಭಾಗಗಳ ಕಡೆಗೆ ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗಮನವನ್ನು ಹರಿಸಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;Jorma Ollila&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/about-nokia/company/story-of-nokia/mobile-revolution/jorma-ollila|title=Nokia – Jorma Ollila – Mobile revolution – Story of Nokia|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-03-21|archive-date=2009-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20090413174914/http://www.nokia.com/about-nokia/company/story-of-nokia/mobile-revolution/jorma-ollila|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[Nokian Tyres]] ಎಂಬ ಟೈರ್‌ ತಯಾರಕ ಕಂಪೆನಿಯು ನೋಕಿಯಾ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ನಿನಿಂದ 1988&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nokiantyres.com/history-in-brief|title=History in brief|publisher=Nokian Tyres|accessdate=2009-03-22|archive-date=2009-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20090212122231/http://www.nokiantyres.com/history-in-brief|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ರಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯಾಗಿ ತನ್ನದೇ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದಾದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ರಬ್ಬರ್ ಬೂಟ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ [[Nokian Footwear]] ಎಂಬ ಕಂಪೆನಿಯು ಆರಂಭವಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;Nokian Footwear&quot;/&gt; 1990ರ ದಶಕದುದ್ದಕ್ಕೂ Nokia ಟೆಲಿಸಂಪರ್ಕವೊಂದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ತನ್ನ ಉಳಿದೆಲ್ಲಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಂದ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;Jorma Ollila&quot;/&gt;
=== ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಯುಗ ===
Nokiaದ ಈಗಿನ ರೂಪದ ಮೂಲವು 1960ರಲ್ಲಿ ಕೇಬಲ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಪ್ರಥಮ [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್]] ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 1962ರಲ್ಲಿ ಈ ವಿಭಾಗವು [[ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ]] ಸ್ಥಾವರಗಳ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಪಲ್ಸ್ ಅನಲೈಸರ್ ಎಂಬ ಪ್ರಥಮ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಸಾಧನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Cable electronics&quot;/&gt;  1967ರ ವಿಲೀನದ ವೇಳೆಗೆ ಈ ವಿಭಾಗವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿ, ಈ ಶಾಖೆಯು ಟೆಲಿಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.
==== ನೆಟ್ವರ್ಕಿಂಗ್ ಸಲಕರಣೆಗಳು ====
1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ Nokiaವು [[ಟೆಲಿಫೋನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್]]ಗಳಿಗೆ [[Nokia DX 200]] ಎಂಬ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ವಿಚ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ [[ಟೆಲಿಸಂಪರ್ಕ]]ಗಳ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗವಹಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. 1982ರಲ್ಲಿ ಈ DX&amp;nbsp;200 ಸ್ವಿಚ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ [[ಮೈಕ್ರೋಪ್ರೋಸೆಸರ್ ನಿಯಂತ್ರಿತ]] ಟೆಲಿಫೋನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ ಆಗಿದ್ದಿತು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದ ಪ್ರಥಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಡಿಜಿಟಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ ಕೂಡಾ ಆಗಿತ್ತು.  DX&amp;nbsp;200 ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಸಾಧನಗಳ ವಿಭಾಗದ ದುಡಿಮೆಯ ಯಂತ್ರವಾಗಿದ್ದಿತು. ಅದರ ಮಾಡ್ಯುಲಾರ್ ಮತ್ತು ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದ್ದ ರಚನೆಯಿಂದಾಗಿ ಅದನ್ನು ಹಲವಾರು ಸ್ವಿಚಿಂಗ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cs.helsinki.fi/u/kerola/tkhist/k2000/alustukset/puhelinkeskukset/|title=Automaattisten puhelinkeskusten historia|last=Kaituri|first=Tommi|year=2000|language=Finnish|accessdate=2009-03-21}}&lt;/ref&gt; 1984ರಲ್ಲಿ [[Nordic Mobile Telephony]] ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌ಗಾಗಿ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜಿನ ರೂಪಾಂತರವೊಂದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಕೆಲಸವು ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.etla.fi/files/677_dp855.pdf|title=Overcoming a Technological Discontinuity – The Case of the Finnish Telecom Industry and the GSM|last=Palmberg|first=Christopher|coauthors=Martikainen, Olli|date=2003-05-23|format=PDF|publisher=The Research Institute of the Finnish Economy|accessdate=2009-06-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060822195133/http://www.etla.fi/files/677_dp855.pdf|archivedate=2006-08-22}}&lt;/ref&gt; 1970ರ ದಶಕದ ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ, Nokiaನ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಸಾಧನಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮೂಲ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಮತ್ತು ಫಿನ್ನಿಶ್ ಸರ್ಕಾರದ ಒಡೆತನ ಹೊಂದಿದ್ದ ಕಂಪೆನಿಗಳ ಜಂಟಿ ಒಡೆತನದಡಿಯಲ್ಲಿ ''Telefenno''  ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಯಿತು. 1987ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಶೇರುಗಳನ್ನು Nokiaಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು 1992ರಲ್ಲಿ ಈ ಕಂಪೆನಿಯ ಹೆಸರನ್ನು Nokia Telecommunications ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.1970ರ ಮತ್ತು 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, Nokiaವು Sanomalaitejärjestelmä (&quot;ಸಂದೇಶ ಸಾಧನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ&quot;) ಎಂಬ ಡಿಜಿಟಲ್, ಭಾರವಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಎನ್‍ಕ್ರಿಪ್ಟೆಡ್ ಪಠ್ಯ-ಆಧರಿತ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನವೊಂದನ್ನು [[ಫಿನ್ನಿಶ್ ಸೈನ್ಯ]]ಕ್ಕಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mil.fi/maavoimat/kalustoesittely/index.dsp?level=81|title=Puolustusvoimat: Kalustoesittely – Sanomalaitejärjestelmä|date=2005-06-15|publisher=The Finnish Defence Forces|language=Finnish|accessdate=2008-05-14|archive-date=2010-01-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20100104094349/http://www.mil.fi/maavoimat/kalustoesittely/index.dsp?level=81|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಈಗ ಈ ಸಾಧನವನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ [[Sanomalaite M/90]] (SANLA M/90) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mil.fi/maavoimat/kalustoesittely/00030_en.dsp|title=The Finnish Defence Forces: Presentation of equipment: Message device|publisher=The Finnish Defence Forces|accessdate=2009-06-14|archive-date=2008-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20081019042239/http://www.mil.fi./maavoimat/kalustoesittely/00030_en.dsp|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
==== ಪ್ರಥಮ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನುಗಳು ====
ಆಧುನಿಕ ಸೆಲ್ಯುಲರ್ ಮೊಬೈಲ್ ಟೆಲಿಫೊನಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೊದಲು ಹಲವಾರು &quot;0G&quot; ಎಂಬ ಸೆಲ್ಯುಲರ್-ಪೂರ್ವ [[ಮೊಬೈಲ್ ರೇಡಿಯೋ ಟೆಲಿಫೊನಿ]] ಮಾನಕಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದವು. Nokiaವು ಸುಮಾರು 1960ರಷ್ಟು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೇ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಮಿಲಿಟರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೊಬೈಲ್ ರೇಡಿಯೋ ಸಂಪರ್ಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದುದಾದರೂ ಕಂಪೆನಿಯ ಈ ಭಾಗವನ್ನು ತರ್ಕಬದ್ಧ ವಿಲೀನಕ್ಕೆ ಕೆಲಕಾಲ ಮುನ್ನವೇ ಮಾರಲಾಯಿತು.  1964ರಿಂದ Nokiaವು Salora Oy ಜತೆಗೇ [[VHF]] ರೇಡಿಯೋವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು.  1966ರಲ್ಲಿ, Nokia ಮತ್ತು Saloraಗಳು [[ARP]] ಮಾನಕ (ಅಂದರೆ Autoradiopuhelin ಅಥವಾ ''ಕಾರ್ ರೇಡಿಯೋ ಫೋನ್'' ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಕಾರ್ ಆಧರಿತ ಮೊಬೈಲ್ ರೇಡಿಯೋ ಟೆಲಿಫೊನಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಫಿನ್ಲಂಡಿನ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸತೊಡಗಿದವು.  ಇದು 1971 ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆಯಿತು ಮತ್ತು 1978ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 100%ನಷ್ಟು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸತೊಡಗಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.it.lut.fi/kurssit/06-07/Ti5312600/luentokalvot/luento07-08.pdf|title=Siirtyvä tietoliikenne, luennot 7-8: Matkapuhelinverkot|last=Juutilainen|first=Matti|format=PDF|publisher=Lappeenranta University of Technology|language=Finnish|accessdate=2009-03-22|archive-date=2009-03-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090326131656/http://www.it.lut.fi/kurssit/06-07/Ti5312600/luentokalvot/luento07-08.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 1979ರಲ್ಲಿ Nokia ಮತ್ತು Saloraಗಳ ವಿಲೀನದಿಂದಾಗಿ Mobira Oy ಅಸ್ಥಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.  Mobiraವು [[NMT]] (Nordic Mobile Telephony) ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಮಾನಕಕ್ಕಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನುಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸತೊಡಗಿತು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ [[ಮೊದಲನೇ ಪೀಳಿಗೆಯ]], ಮೊದಲನೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ [[ಸೆಲ್ಯುಲರ್ ಫೋನ್]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು 1981ರಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆಗುವಂತಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;Mobile era&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/about-nokia/company/story-of-nokia/the-move-to-mobile/mobile-era-begins|title=Nokia – Mobile era begins – The move to mobile – Story of Nokia|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-03-20|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226031727/http://www.nokia.com/about-nokia/company/story-of-nokia/the-move-to-mobile/mobile-era-begins|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 1982ರಲ್ಲಿ Mobiraವು ತನ್ನ ಮೊತ್ತಮೊದಲ [[ಕಾರ್ ಫೋನ್]] ಆದ Mobira Senator ಅನ್ನು NMT-450 ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.&lt;ref name=&quot;Mobile era&quot;/&gt;
[[ಚಿತ್ರ:Nokia 150 and nokia 1100.jpg|thumb|150px|The Mobira Cityman 150, Nokiaದ 1989ರ NMT-900 ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ (ಎಡ), compared to the  from 2003ರ Nokia 1100ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Nokia 1100&quot;&gt;[105]&lt;/ref&gt; The Mobira Cityman ಸರಣಿಯನ್ನು 1987ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;Mobira Cityman&quot;/&gt;]]  1984ರಲ್ಲಿ Salora Oyಯನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಂಡ Nokiaವು ಈಗ ಆ ಕಂಪನಿಯ 100%ರಷ್ಟು ಒಡೆತನ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಆ ಕಂಪೆನಿಯ ಶಾಖೆಯ ಹೆಸರನ್ನು Nokia-Mobira Oy ಎಂದಿಟ್ಟಿತು. 1984ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ Mobira Talkman ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಸಂಚಾರೀ ಫೋನುಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದ್ದಿತು.   1987ರಲ್ಲಿ Nokiaವು NMT-900 ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಸ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ (ಇವು NMT-450ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಿಗ್ನಲ್ ಅನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು ಆದರೆ ಇವುಗಳ ರೋಮ್ ಕಡಿಮೆ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಿತು) Mobira Cityman 900 ಎಂಬ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಹ್ಯಾಂಡ್‍ಹೆಲ್ಡ್ ಫೋನುಗಳಲ್ಲೊಂದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು.. 1982ರ Mobira Senatorನ ತೂಕವು {{convert|9.8|kg|abbr=on}} ಮತ್ತು Talkmanನ ತೂಕವು {{convert|5|kg|abbr=on}}ಕ್ಕಿಂತ ಕೊಂಚ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೂ ಕೂಡ Mobira Cityman ನ ತೂಕ ಬ್ಯಾಟರಿಯೊಡನೆ ಕೇವಲ {{convert|800|g|abbr=on}} ಆಗಿದ್ದು ಇದರ ಬೆಲೆ 24,000 [[ಫಿನ್ನಿಶ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್]] (ಸುಮಾರು €4,560) ಆಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;Mobira Cityman&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/about-nokia/company/story-of-nokia/the-move-to-mobile/mobira-cityman|title=Nokia – Mobira Cityman – The move to mobile – Story of Nokia|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2008-05-14|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226031732/http://www.nokia.com/about-nokia/company/story-of-nokia/the-move-to-mobile/mobira-cityman|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಇಷ್ಟು ದುಬಾರಿಬೆಲೆಯವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಮೊದಲ ಫೋನುಗಳು ಬಿಸಿದೋಸೆಗಳಂತೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿಹೋದವು. ಮೊದಮೊದಲು ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಒಂದು &quot;[[ಯಪ್ಪೀ]]&quot; ಸಾಧನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಒಂದು [[ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಸಂಕೇತ]]ವೂ ಆಗಿದ್ದಿತು.&lt;ref name=&quot;Towards Telecommunications&quot;/&gt; 1987ರಲ್ಲಿ [[ಸೋವಿಯೆತ್]] ನಾಯಕ [[ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಗೋರ್ಬಚೇವ್]] [[ಹೆಲ್ಸಿಂಕಿ]]ಯಿಂದ [[ಮಾಸ್ಕೋ]]ದಲ್ಲಿದ್ದ ತನ್ನ ಸಂಪರ್ಕ ಮಂತ್ರಿಯೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಲು ಒಂದು Mobira Cityman ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರವು ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ Nokiaನ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನುಗಳಿಗೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಚಾರ ದೊರಕಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಫೋನಿಗೆ &quot;ಗೋರ್ಬಾ&quot; ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರು ಇಡಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;Mobira Cityman&quot;/&gt; 1988ರಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಶಾಖೆಯ [[CEO]]ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಅದೇ ಶಾಖೆಯ ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ಸಹಯೋಗಿಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ಯೋರ್ಮಾ ನೀಮಿನೆನ್, Benefon Oy (ಈಗ [[GeoSentric]] ಎಂದು ಬದಲಿಸಲಾದ) ಎಂಬ ಒಂದು ನೋಟಬಲ್ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.talouselama.fi/sijoittaminen/article165594.ece|title=Tähdet syöksyvät, Benefon|last=Karttunen|first=Anu|date=2003-05-02|work=Talouselämä|publisher=Talentum Oyj|language=Finnish|accessdate=2009-07-28|archive-date=2011-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20110930231956/http://www.talouselama.fi/sijoittaminen/article165594.ece|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ Nokia-Mobira Oy ತನ್ನ ಹೆಸರು ಬದಲಾಯಿಸಿ Nokia Mobile Phones ಎಂಬ ನೂತನ ಹೆಸರನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂದಿತು.
==== GSMನೊಂದಿಗೆ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ====
Nokiaವು ದತ್ತಾಂಶ ಮತ್ತು ವಾಯ್ಸ್ ಟ್ರಾಫಿಕ್‌ಗಳೆರಡನ್ನೂ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಸಾಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ [[GSM]] (Global System for Mobile Communications)&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://press.nokia.com/PR/199710/776687_5.html|title=Nokia´s Pioneering GSM Research and Development to be Awarded by Eduard Rhein Foundation|date=1997-10-17|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-03-22|archive-date=2009-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327145646/http://press.nokia.com/PR/199710/776687_5.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಎಂಬ [[ಎರಡನೇ ಪೀಳಿಗೆಯ]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ.  [[NMT]] (Nordic Mobile Telephony) ಎಂಬ ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ರೋಮಿಂಗ್]] ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಥಮ ಮೊಬೈಲ್ ಟೆಲಿಫೊನಿ ಮಾನಕವು Nokiaಗೆ ಬಹುಮೂಲ್ಯ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡಿತು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ 1987ರಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೊಬೈಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಹೊಸ ಮಾನಕವಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ GSM ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಂತಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://gsmworld.com/newsroom/press-releases/2070.htm|title=Global Mobile Communication is 20 years old|date=2007-09-06|publisher=GSM Association|accessdate=2009-03-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.zdnet.co.uk/leader/0,1000002982,39289154,00.htm|title=Happy 20th birthday, GSM|date=2007-09-07|work=ZDNet.co.uk|publisher=CBS Interactive|accessdate=2009-03-23|archive-date=2008-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20081020002543/http://news.zdnet.co.uk/leader/0,1000002982,39289154,00.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Nokiaವು ತನ್ನ ಪ್ರಥಮ GSM ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಅನ್ನು 1989ರಲ್ಲಿ ಫಿನ್ನಿಶ್ ನಿರ್ವಾಹಕ [[Radiolinja]]ಗೆ ಒದಗಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು.&lt;ref name=&quot;GSM&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/about-nokia/company/story-of-nokia/the-move-to-mobile/first-gsm-call|title=Nokia – First GSM call – The move to mobile – Story of Nokia|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-03-20|archive-date=2009-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20090330113453/http://www.nokia.com/about-nokia/company/story-of-nokia/the-move-to-mobile/first-gsm-call|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಜುಲೈ 1, 1991ರಂದು ಫಿನ್ಲಂಡಿನ [[ಹೆಲ್ಸಿಂಕಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಫಿನ್ಲಂಡಿನ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ]] [[ಹ್ಯಾರ್ರಿ ಹಾಲ್ಕೆರಿ]]ಯವರು ನೋಕಿಯಾ ಒದಗಿಸಿದ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಒಂದು ಮಾದರಿ Nokia GSM ಫೋನಿನ ಮೂಲಕ ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ GSM ಕರೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು.&lt;ref name=&quot;GSM&quot;/&gt; 1992ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ GSM ಫೋನ್ ಆದ [[Nokia 1011]] ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;GSM&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Nokia 1011&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.reghardware.co.uk/2007/11/09/ft_nokia_1011/|title=15 years ago: the first mass-produced GSM phone|last=Smith|first=Tony|date=2007-11-09|work=Register Hardware|publisher=Situation Publishing Ltd|accessdate=2009-03-23|archive-date=2012-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20120807122407/http://www.reghardware.com/2007/11/09/ft_nokia_1011/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಇದರ ಮಾಡೆಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಅದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ದಿನಾಂಕವಾದ model number refers to its launch date, 10 November.&lt;ref name=&quot;Nokia 1011&quot;/&gt; ಈ Nokia 1011 ಫೋನ್ Nokiaದ ವಿಶಿಷ್ಟ ರಿಂಗ್‌ಟೋನ್ ಆಗಿರುವ [[Nokia ಟ್ಯೂನ್]] ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ರಿಂಗ್‌ಟೋನನ್ನು 1994ರಲ್ಲಿ [[Nokia 2100 series]] ಫೋನುಗಳ ಜತೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/about-nokia/company/story-of-nokia/mobile-revolution/nokia-tune|title=Nokia – Nokia Tune – Mobile revolution – Story of Nokia|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-03-23|archive-date=2009-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20090401231852/http://www.nokia.com/about-nokia/company/story-of-nokia/mobile-revolution/nokia-tune|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; GSMನ ಅತ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟ ಮಟ್ಟದ ದನಿ ಕರೆಗಳು, ಸುಅಲಭವಾದ ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರಿಯ ರೋಮಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಮೆಸೇಜಿಂಗ್‌([[SMS]])ನಂತಹ ಹೊಸ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಅದು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಬೆಂಬಲಗಳಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚದೆಲ್ಲೆಡೆ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನುಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಬ್ಬರದ ಏರಿಕೆಯುಂಟಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;GSM&quot;/&gt; GSM ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಟೆಲಿಫೊನಿಯ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನಾಳಿದ್ದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ,  2008ರ ನಡುವಿನ ವೇಳೆಗೆ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಬಿಲಿಯನ್ ಮೊಬೈಲ್ ಟೆಲಿಫೋನ್ ಗ್ರಾಹಕರೂ, 218 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 700ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೊಬೈಲ್ [[ನಿರ್ವಾಹಕರೂ]] ಇದ್ದುದನ್ನು ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ತೋರುತ್ತವೆ. ಇಂದು ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡಿನಲ್ಲಿ 15 ಹೊಸ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಎಂದರೆ ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ 1.3 ಹೊಸ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.gsmworld.com/newsroom/press-releases/2008/1108.htm|title=3 Billion GSM Connections On The Mobile Planet – Reports The GSMA|date=2008-04-16|publisher=GSM Association|accessdate=2009-03-21}}&lt;/ref&gt;
==== ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು IT ಸಲಕರಣೆಗಳು ====
{{See also|MikroMikko|Nokia Booklet 3G}}
1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ Nokiaನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಭಾಗವಾದ Nokia Dataವು [[MikroMikko]] ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ [[ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್]]ಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.old-computers.com/museum/computer.asp?st=1&amp;c=630|title=Nokia MikroMikko 1|publisher=Old-Computers.com|accessdate=2008-05-14|archive-date=2010-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20100330165920/http://www.old-computers.com/museum/computer.asp?st=1&amp;c=630|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; MikroMikkoವು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು Nokia Data ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸರಣಿಯ ಪ್ರಥಮ ಮಾಡೆಲ್ ಆದ MikroMikko 1 ಅನ್ನು 1981ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29ರಂದು&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fujitsuservices.fi/historia/net/1980.htm|title=Net – Fujitsun asiakaslehti, Net-lehden historia: 1980-luku|publisher=Fujitsu Services Oy, Finland|language=Finnish|accessdate=2009-03-22|archive-date=2011-07-20|archive-url=https://archive.is/20110720183822/http://www.fujitsuservices.fi/historia/net/1980.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಮೊದಲ[[IBM PC]]ಯ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೇ ಹೊರತರಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಈ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಭಾಗವನ್ನು 1991ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಕಂಪೆನಿಯಾದ [[ICL]] (International Computers Limited) ಗೆ ಮಾರಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಮುಂದೆ [[Fujitsu]]ವಿನ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.fujitsu.com/fi/about/history/1991/|title=Historia: 1991–1999|publisher=Fujitsu Services Oy, Finland|language=Finnish|accessdate=2009-03-22|archive-date=2008-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20081008043049/http://www.fujitsu.com/fi/about/history/1991/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; MikroMikko ಮೊದಲು ICL ಮತ್ತು ನಂತರ Fujitsuವಿನ ವ್ಯಾಪಾಸ್ವಾಮ್ಯಮುದ್ರೆ (ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್)ಯಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು.  ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ MikroMikko ಸರಣಿಯನ್ನು Fujitsuವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಿಳಿಸುವಾಗ ErgoPro ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು [[Fujitsu Siemens Computers]]ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದ Fujitsu, ಫಿನ್ಲಂಡಿನ [[ಎಸ್ಪೂ]]ನಲ್ಲಿದ್ದ (1960ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ ಕಂಪ್ಯೂಟರುಗಳು ತಯಾರಾಗುತ್ತಿದ್ದ [[ಕಿಲೋ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ) ತನ್ನ ಏಕೈಕ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 2000ದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚುವುದರ ಮೂಲಕ,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.eiro.eurofound.eu.int/2000/02/feature/fi0002136f.html|title=Closure of Fujitsu Siemens plant – a repeat of Renault Vilvoorde?|last=Hietanen|first=Juha|date=2000-02-28|publisher=EIRO, European Industrial Relations Observatory on-line|accessdate=2008-05-14|archive-date=2007-01-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20070126122658/http://www.eiro.eurofound.eu.int/2000/02/feature/fi0002136f.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.eurofound.europa.eu/eiro/2000/02/word/fi0002136ffi.doc|title=Fujitsu Siemens tehdas suljetaan – toistuiko Renault Vilvoord?|last=Hietanen|first=Juha|date=2000-02-28|format=DOC|publisher=EIRO, European Industrial Relations Observatory on-line|language=Finnish|accessdate=2008-05-14|archive-date=2008-05-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20080528004537/http://www.eurofound.europa.eu/eiro/2000/02/word/fi0002136ffi.doc|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಆ ದೇಶದ ಬೃಹತ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಯಾರಿಕಾ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯ ಕಾಣಿಸಿತು. Nokiaವು ಪಿಸಿ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡಮಟ್ಟದ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಗುಣಮಟ್ಟದ [[CRT]] ಮತ್ತು ಮೊದಲ [[TFT LCD]] ಡಿಸ್‍ಪ್ಲೇಗಳನ್ನು ಕೂಡ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. Nokia Display Productsನ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಿದ್ದ ವಹಿವಾಟನ್ನು 2000ದಲ್ಲಿ [[ViewSonic]]ಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://press.nokia.com/PR/200001/775025_5.html|title=ViewSonic Corporation Acquires Nokia Display Products' Branded Business|date=2000-01-17|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-03-22|archive-date=2008-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20081209090630/http://press.nokia.com/PR/200001/775025_5.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಸ್‌ಪ್ಲೇಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, Nokiaವು [[DSL ಮೋಡೆಮ್]]ಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್l [[ಸೆಟ್-ಟಾಪ್ ಬಾಕ್ಸ್]]ಗಳನ್ನೂ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. 2009ರ ಆಗಸ್ಟಿನಲ್ಲಿ [[Nokia Booklet 3G]] ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮಿನಿ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ Nokiaವು PC ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಮರುಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿತು.&lt;ref name=&quot;Booklet 3G&quot;&gt;{{cite press release|url=http://www.nokia.com/press/press-releases/showpressrelease?newsid=1336683|title=Nokia Booklet 3G brings all day mobility to the PC world|date=2009-08-24|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-08-26}}&lt;/ref&gt;
==== ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸವಾಲುಗಳು ====
1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ CEO [[ಕಾರಿ ಕೈರಮೋ]]ರವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ Nokia ಹಲವಾರು ಅರ್ಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಲು ತೊಡಗಿತು. 1980ರ ದಶಕ ಮತ್ತು 1990ರ ದಶಕದ ಪ್ರಥಮ ಭಾಗದಲ್ಲ್ಲಿದೂರದರ್ಶನ ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕ ಮತ್ತು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಂಬಂಧವೇ ಇರದಿದ್ದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಹಿವಾಟುಗಳ ದೆಸೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ಭರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.taloussanomat.fi/arkisto/2000/09/27/kari-kairamon-nousu-ja-tuho/200026243/12|title=Kari Kairamon nousu ja tuho|last=Pietilä|first=Antti-Pekka|date=2000-09-27|work=Taloussanomat|language=Finnish|accessdate=2009-03-21}}&lt;/ref&gt; ಈ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ [[ನಷ್ಟ]]ದ ಸಂಶಯಗಳಿಂದಾಗಿ 1988ರಲ್ಲಿ ಕೈರಮೋ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.  ಕೈರಮೋ ಸಾವಿನ ನಂತರ [[ಸಿಮೋ ವ್ಯುಓರಿಲೆಹ್ಟೋ]] Nokiaದ ಚೇರ್ಮನ್ ಮತ್ತು CEO ಪದವಿಗಳನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. 1990–1993ರಲ್ಲಿ ಫಿನ್ಲಂಡಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ [[ದುರ್ಭರ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cepr.org/PRESS/EP29%20finland.htm|title=Finland: How bad policies turned bad luck into a recession|publisher=Centre for Economic Policy Research|accessdate=2009-04-05|archive-date=2016-03-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20160314112252/http://cepr.org/PRESS/EP29%20finland.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಕೂಡ Nokiaದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ವ್ಯುಓರಿಲೆಹ್ಟೋರ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ Nokiaವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಕ್ರಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.   ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಂಪೆನಿಯು ತನ್ನ ಟೆಲಿಸಂಪರ್ಕ ವಿಭಾಗವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸುವಂತಾದುದಲ್ಲದೆ  ದೂರದರ್ಶನ ಮತ್ತು PC ವಿಭಾಗಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Häikiö|first=Martti|coauthors=translated by Hackston, David|title=Nokia Oyj:n historia 1–3 (A history of Nokia plc 1–3)|publisher=Edita|location=Helsinki|year=2001|isbn=951-37-3467-6|url=http://www.finlit.fi/booksfromfinland/bff/102/nokia.htm|accessdate=2008-03-21|language=Finnish|archive-date=2007-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20071227000924/http://www.finlit.fi/booksfromfinland/bff/102/nokia.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 1992ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಹೊಸ CEO [[ಯೋರ್ಮಾ ಒಲ್ಲಿಲಾ]]ರವರು ಟೆಲಿಸಂಪರ್ಕದ ಕಡೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಗಮನ ಹರಿಸಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಪ್ರಮುಖ, ಆಯಕಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಧಾರವು ಬಹುಶಃ Nokiaದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Jorma Ollila&quot;/&gt;  ಹೀಗಾಗಿ, 1990ರ ದಶಕದ ಉಳಿದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ರಬ್ಬರ್]], [[ಕೇಬಲ್]] ಮತ್ತು [[ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್]] ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ಮಾರುತ್ತಾ ಬರಲಾಗಿ Nokia ಟೆಲಿಸಂಪರ್ಕವೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇನ್ನುಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ಉದ್ಯಮಗಳಿಂದ ಹೊರಬರಲಾರಂಭಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;Jorma Ollila&quot;/&gt; 1991ರಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ Nokiaದ ನಾಲ್ಕನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಆದಾಯವು ಇನ್ನೂ ಅದರ ಫಿನ್ಲಂಡಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತ ಇದ್ದಿತು.  ಆದರೆ, 1992ರ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನಂತರ, Nokia ತನ್ನ [[ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ]], [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ]] ಮತ್ತು [[ಏಷ್ಯಾ]]ಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರಂಭಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;Largest&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/about-nokia/company/story-of-nokia/mobile-revolution/leading-the-world|title=Nokia – Leading the world – Mobile revolution – Story of Nokia|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-03-21|archive-date=2009-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20090323031727/http://www.nokia.com/about-nokia/company/story-of-nokia/mobile-revolution/leading-the-world|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  Nokiaದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನಮಟ್ಟದ ಊಹೆಯನ್ನೂ ಮೀರಿ ಸಿಡಿದುಕ್ಕುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದುನಿಂತ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳ ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಂದಾಗಿ 1990ರ ದಶಕದ ನಡುಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಸಾಗಾಣಿಕೆ]]ಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಉಂಟಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.businessweek.com/globalbiz/content/aug2006/gb20060803_618811.htm|title=Nokia's Magnificent Mobile-Phone Manufacturing Machine|last=Reinhardt|first=Andy|date=2006-08-03|work=BusinessWeek Online Europe|accessdate=2009-03-21}}&lt;/ref&gt; ಇದರಿಂದಾಗಿ Nokia ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಗಾಣಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪುನರ್ವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://stuff.mit.edu/afs/athena/course/15/15.795/Nokia%20Supply%20Chain%20Case%20Study.pdf|title=Nokia Mobile Phones: Supply Line Management|last=Professor Voomann|first=Thomas E.|coauthors=Cordon, Carlos|year=1998|format=PDF|publisher=IMD – International Institute for Management Development|location=Lausanne, Switzerland|accessdate=2009-03-21}}&lt;/ref&gt;  1998ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಟೆಲಿಸಂಪರ್ಕದೆಡೆ Nokia ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದು ಮತ್ತು  GSM ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಕಂಪೆನಿಯು ಪ್ರಪಂಚದ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ತಯಾರಕರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರುವಂತಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;Largest&quot;/&gt; 1996 ಮತ್ತು 2001ರ ಮಧ್ಯೆ Nokiaದ ಆದಾಯವು ಸುಮಾರು ಐದುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿತು, ಎಂದರೆ 6.5 ಬಿಲಿಯನ್ ಯುರೋಗಳಿಂದ 31 ಬಿಲಿಯನ್ ಯುರೋಗಳಷ್ಟಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;Largest&quot;/&gt; ಸಾಗಾಣಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು Nokiaಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ [[ದರ್ಜೆಯ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಗಳ ಜತೆಗೇ ತನ್ನ ವಿರೋಧಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೇಲ್ಗೈ ಸಾಧಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.businessweek.com/magazine/content/07_31/b4044050.htm|title=Why Nokia Is Leaving Moto in the Dust|last=Ewing|first=Jack|date=2007-07-30|work=BusinessWeek Online|accessdate=2009-03-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://imba.nccu.edu.tw/OIP/EXchange/Docs/F04/mis/final/group6/SCM%20in%20Nokia%20-%20Written%20report-V1.0.pdf|title=Supply Chain Management Case Nokia|last=Lin|first=Porter|coauthors=Khan, Raedeep; Piekute, Vaida; Luhtasela, Jussi; Fang, Debby|date=2005-12-01|format=PDF|publisher=IMBA, College of Commerce, National Chengchi University|accessdate=2009-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090206095719/http://imba.nccu.edu.tw/OIP/EXchange/Docs/F04/mis/final/group6/SCM%20in%20Nokia%20-%20Written%20report-V1.0.pdf|archivedate=2009-02-06}}&lt;/ref&gt;
=== ಇತ್ತೀಚಿನ ಇತಿಹಾಸ ===
{{Article issues | section = y
| recent = May 2008
| proseline = March 2008
}}
==== ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಬಿಡುಗಡೆಗಳು ====
[[ಚಿತ್ರ:Nokia evolucion tamaño.jpg|thumb|right|225px|ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದು.]]
[[ಚಿತ್ರ:All 9xxx.png|thumb|225px| ನೋಕಿಯಾ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಟರ್ ಮಾದರಿ. ೯೦೦೦, ೯೧೧೦, ೯೨೧೦ ಮತ್ತು ೯೫೦೦ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.]]
Nokia ತನ್ನ [[ಕೊಮಾರೊಮ್]], [[ಹಂಗರಿ]]ಯ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯನ್ನು ಮೇ 5, 2000ರಂದು ಆರಂಭಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://press.nokia.com/PR/200005/780293_5.html|title=Hungarian and Finnish Prime Ministers Inaugurate Nokia's &quot;Factory of the Future&quot; in Komárom|date=2000-05-05|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-03-22|archive-date=2007-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20070922045648/http://press.nokia.com/PR/200005/780293_5.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
ಮಾರ್ಚ್ 2007ರಲ್ಲಿ, Nokiaವು [[ರೊಮಾನಿಯಾ]]ದ [[ಕ್ಲುಜ್ ಕೌಂಟಿ]] ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಜತೆಗೆ [[ಜುಕು]] ಕಮ್ಯೂನ್‌ನ ಬಳಿ ಹೊಸ ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸುತ್ತೋಲೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿತು.&lt;ref name=&quot;Romania&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.boston.com/news/world/europe/articles/2007/03/22/nokia_to_open_cell_phone_plant_near_cluj/|title=Nokia to open cell phone plant near Cluj|date=2007-03-22|agency=Associated Press|publisher=Boston.com|accessdate=2008-05-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.hs.fi/english/article/Nokia+to+build+mobile+phone+plant+in+Romania/1135226144930|title=Nokia to build mobile phone plant in Romania|date=2007-03-27|work=Helsingin Sanomat|accessdate=2008-05-14|archive-date=2008-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080512074254/http://www.hs.fi/english/article/Nokia+to+build+mobile+phone+plant+in+Romania/1135226144930|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯ [[ಬೋಚಮ್]]ನ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ವೇತನದ ದೇಶವೊಂದಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹಾಹಾಕಾರವೆದ್ದಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,3076534,00.html|title=German Politicians Return Cell Phones Amid Nokia Boycott Calls|date=2008-01-18|work=[[Deutsche Welle]]|accessdate=2009-03-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.spiegel.de/international/business/0,1518,540699,00.html|title=German State Demands €60 Million from Nokia|date=2008-03-11|work=[[Der Spiegel]]|accessdate=2009-03-22}}&lt;/ref&gt; ಮೇ 2007ರಲ್ಲಿ Nokiaವು 2003ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, 200 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರಫ್ತಾದ ತನ್ನ [[Nokia 1100]] ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಸೆಟ್&lt;ref name=&quot;Nokia 1100&quot;/&gt; ಅನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದ [[ಗಾಹಕ ಬಳಕೆಯ ವಸ್ತು]]ಗಳಲ್ಲಿ  ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆಯೆಂದು  ಘೋಷಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.reuters.com/article/technologyNews/idUSL0262945620070503|title=Nokia's cheap phone tops electronics chart|last=Virki|first=Tarmo|date=2007-03-05|agency=Reuters|accessdate=2008-05-14}}&lt;/ref&gt; ನವೆಂಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ Nokiaವು ತನ್ನ [[Nokia N82]] ಎಂಬ [[Xenon ಫ್ಲ್ಯಾಶ್]] ಉಳ್ಳ ಮೊದಲ (ಮತ್ತು ಏಕೈಕ)  Nseries ಫೋನ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.  World conference in ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007ರ Nokia ವಿಶ್ವ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ Nokia ತನ್ನ &quot;Comes With Music&quot; ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು: ಇದರ ಪ್ರಕಾರ Nokia ಸಾಧನದ ಕೊಳ್ಳುಗರು ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಸಂಗೀತದ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡುವ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;Nokia World 2007&quot;&gt;{{cite press release|url=http://www.nokia.com/A4136001?newsid=1172937|title=Nokia World 2007: Nokia outlines its vision of Internet evolution and commitment to environmental sustainability|date=2007-12-04|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2008-05-14}}&lt;/ref&gt;  ಈ ಸೇವೆಯು 2008ರ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗತೊಡಗಿತು.ಏಪ್ರಿಲ್ 2008ರಲ್ಲಿ Nokia ಜನರೊಂದಿಗೆ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಸಲುವಾಗಿ, &quot;ಪ್ರೇಕ್ಷಕ&quot; ವರ್ಗವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು Nokiaದ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಕಂಪೆನಿಯ ಭಾಗವಾಗಲು - ಒಂದು ಸಹಕಾರೀ ಫಿಲ್ಮಿನ ಚಿತ್ರೀಕರಣ, ನಟನೆ, ಸಂಕಲನ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಕೋರಿತು. Nokia Productions [[ಸ್ಪೈಕ್ ಲೀ]]ಯಿಂದ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಮೊಬೈಲ್ ಫಿಲ್ಮ್‌ಮೇಕಿಂಗ್ ಯೋಜನೆಯೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತು.  ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಹಕಾರೀ ಅನುಭವವು ಹಲವಾರು ಗಡಿರೇಖೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿನಿಂತದ್ದಲ್ಲದೆ ನೂರಾರು ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.  ಈ ಫಿಲ್ಮ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.nokia.com/press/press-releases/showpressrelease?newsid=1259528|title=Nokia Productions and Spike Lee premiere the world's first social film|date=2008-10-14|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-06-12}}&lt;/ref&gt; 2008ರಲ್ಲಿ Nokiaವು ಇತರ [[BlackBerry]] ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಪೈಪೋಟಿ ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯುಳ್ಳ [[Nokia E71]] ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.Nokia ಆಗಸ್ಟ್ 2009ರಲ್ಲಿ ತಾವು ಅತ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟ ಮಟ್ಟದ [[Windows]]-ಆಧರಿತ [[Nokia Booklet 3G]] ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ [[ಮಿನಿ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್]]ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿತು.&lt;ref name=&quot;Booklet 3G&quot;/&gt; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2, 2009ರಂದು Nokia X6 ಮತ್ತು X3 ಎಂಬ ಎರಡು ಹೊಸ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸೋಶಿಯಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕಿಂಗ್ ಫೋನುಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದಿತು.&lt;ref&gt;{{cite press release|title=Nokia seizes social internet and amplifies music experience|publisher=Nokia Corporation|date=2009-09-02|url=http://www.nokia.com/press/press-releases/showpressrelease?newsid=1338896|accessdate=2009-10-12}}&lt;/ref&gt;  Nokia X6ನಲ್ಲಿ 32GB ಆನ್-ಬೋರ್ಡ್ ಮೆಮೊರಿ, 3.2 ಇಂಚು ಫಿಂಗರ್ ಟಚ್ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್ ಇದ್ದು 35 ಗಂಟೆಗಳಷ್ಟು ಕಾಲ ಇದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳಿಸಬಲ್ಲುದು. The Nokia X3 ಒಂದು ಫಸ್ಟ್ ಸೀರೀಸ್ 40 Ovi ಸ್ಟೋರ್-ಎನೇಬಲ್ಡ್ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.   X3 ಒಮ್ದು ಸಂಗೀತ ಸಾಧನವಾಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀರಿಯೋ ಸ್ಪೀಕರ್‌ಗಳು, ಅಳವಡಿಕೆಗೊಂಡಿರುವ ಎಫ್.ಎಂ ರೇಡಿಯೋ ಮತ್ತು 3.2 ಮೆಗಾಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. 
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10, 2009ರಂದು Nokia ಸಾದರಪಡಿಸಿದ ಹೊಸ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಸೆಟ್ ಆದ 7705 Twist ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇದನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಬಿಚ್ಚಿದರೆ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ QWERTY ಕೀಪ್ಯಾಡ್ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Nokia 7705 Twist launched Stateside on Verizon (photo gallery)|url=http://conversations.nokia.com/2009/09/10/nokia-7705-twist-launched-stateside-on-verizon-photo-gallery/|publisher=Nokia Corporation|date=2009-09-10|accessdate=2009-10-11|archive-date=2009-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20090912042410/http://conversations.nokia.com/2009/09/10/nokia-7705-twist-launched-stateside-on-verizon-photo-gallery/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  Verizon Wireless ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿರುವ ಈ ಹೊಸ ಮೊಬೈಲ್, ಒಂದು 3 ಮೆಗಾಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ, ವೆಬ್ ಬ್ರೌಸಿಂಗ್, ವಾಯ್ಸ್ ಕಮ್ಯಾಂಡ್ ಮುಂತಾದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು 3.44 ಔನ್ಸ್ ತೂಕದ್ದಾಗಿದೆ.  web browsing, voice commands and weighs around  ounces.

==== ಪುನರ್ರಚನೆಗಳು ====
ಏಪ್ರಿಲ್ 2003ರಲ್ಲಿ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಸ್ ಸಾಧನಗಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಆ ವಿಭಾಗವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ [[ಲೇ-ಆಫ್‌]]ಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪುನರ್ರಚನೆಯೇ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಕ್ರಮ&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://press.nokia.com/PR/200304/898905_5.html|title=Nokia Networks takes strong measures to reduce costs, improve profitability and strengthen leadership position|date=2003-04-10|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2008-05-14|archive-date=2008-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20080505005636/http://press.nokia.com/PR/200304/898905_5.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಇದರಿಂದಾಗಿ ಫಿನ್ಲಂಡಿನಲ್ಲಿ Nokiaದ ಬಗೆಗಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿದ್ದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮೇಲುಕೆಳಗಾಯಿತು &lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www2.hs.fi/english/archive/news.asp?id=20030411IE6|title=Nokia Networks to shed 1,800 jobs worldwide; majority of impact felt in Finland|date=2003-04-11|work=Helsingin Sanomat|accessdate=2008-05-14|archive-date=2008-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20080511191446/http://www2.hs.fi/english/archive/news.asp?id=20030411IE6|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.theregister.co.uk/2003/04/10/nokia_networks_axes/|title=Nokia Networks axes 1,800 staff|last=Leyden|first=John|date=2003-04-10|work=The Register|accessdate=2008-05-14}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಹಲವಾರು [[ಕೋರ್ಟ್ ಕೇಸ್]]ಗಳು ಹಾಗೂ ನೋಕಿಯಾವನ್ನು ಟೀಕೆಮಾಡುವ ಒಂದು [[ದೂರದರ್ಶನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಶೋ]]ವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.yle.fi/mot/kj050117/englishscript.htm|title=Nokia's Law (transcription)|date=2005-01-17|publisher=YLE TV1, Mot|accessdate=2008-05-14|archive-date=2008-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20080430035551/http://www.yle.fi/mot/kj050117/englishscript.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಫೆಬ್ರುವರಿ 2006ರಲ್ಲಿ Nokia ಮತ್ತು [[Sanyo]] ತಮ್ಮ ನಡುವಣ [[CDMA]]ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಸೆಟ್ ವಹಿವಾಟಿನ ಜಂಟಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಬಗೆಗಿನ [[ಮೆಮೊರಾಂಡಮ್ ಆಫ್ ಅಂಡರ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್]] ಒಂದನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ಆದರೆ ಜೂನ್‌ನ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಅವರು ಯಾವುದೇ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬರದೇ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿದರು.  Nokia ತಾನು CDMA ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದ ಕೆಲವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ CDMA ವಹಿವಾಟನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.nokia.com/A4136002?newsid=1059331|title=Nokia and Sanyo proposed new company will not proceed|date=2006-06-26|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2008-05-14|archive-date=2008-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20080505005605/http://www.nokia.com/A4136002?newsid=1059331|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.nokia.com/A4136002?newsid=1059329|title=Nokia decides not to go forward with Sanyo CDMA partnership and plans broad restructuring of its CDMA business|date=2006-06-22|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2008-05-14}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.nokia.com/A4136002?newsid=1034612|title=Nokia and Sanyo Announce Intent to Form a Global CDMA Mobile Phones Business|date=2006-02-14|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2008-05-14|archive-date=2008-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20080505005556/http://www.nokia.com/A4136002?newsid=1034612|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಜೂನ್ 2006ರಲ್ಲಿ ಯೋರ್ಮಾ ಒಲ್ಲಿಲಾ ತನ್ನ [[CEO]] ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ತೊರೆದು [[Royal Dutch Shell]]&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.shell.com/home/content/media/news_and_library/press_releases/2005/pr_announcement_04082005.html|title=Shell appoints Jorma Ollila as new Chairman|date=2005-08-04|publisher=Royal Dutch Shell|accessdate=2009-03-22}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ನ  [[ಚೇರ್ಮನ್]] ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು [[ಆಲ್ಲಿ-ಪೆಕ್ಕಾ ಕಲ್ಲಾಸ್‌ವ್ಯುವೋ]]ರವರಿಗೆ ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.nokia.com/A4136002?newsid=1004430|title=Nokia moves forward with management succession plan|date=2005-08-01|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-03-22|archive-date=2009-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20090710010120/http://www.nokia.com/A4136002?newsid=1004430|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://finland.fi/netcomm/news/showarticle.asp?intNWSAID=41296&amp;LAN=ENG|title=Changing the guard at Nokia – Olli-Pekka Kallasvuo takes the helm|last=Repo|first=Eljas|coauthors=Melender, Tommi|date=2005-09-19|work=Ministry for Foreign Affairs of Finland|publisher=Virtual Finland|accessdate=2009-03-22}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ಮೇ 2008ರಲ್ಲಿ Nokia ತನ್ನ ವಾರ್ಷಿಕ ಶೇರುದಾರರ ಮೀಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ತಾವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ [[ಅಂತರಜಾಲ|ಇಂಟರ್ನೆಟ್]] ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕೆಂದಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.  Nokia ತನ್ನನ್ನು ಒಂದು [[ಟೆಲಿಫೋನ್]] ಕಂಪೆನಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಚಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ Google, [[Apple]] ಮತ್ತು [[Microsoft]] ಇದರ ಹೊಸ ರೂಪಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೈಪೋಟಿಗಳಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿಲ್ಲವಾದರೂ ಮುಂದೆ ಇವರುಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಆಟಗಾರರನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://nds1.nokia.com/NOKIA_COM_1/Microsites/AGM_2008/pdf/OPK_AGM_2008_ENGLISH.pdf|title=2008 Nokia Annual General Meeting (transcription)|last=Kallasvuo|first=Olli-Pekka; President and CEO|date=2008-05-08|publisher=Nokia Corporation|location=[[Helsinki Fair Centre]], Amfi Hall|format=PDF|accessdate=2009-06-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110714192007/http://nds1.nokia.com/NOKIA_COM_1/Microsites/AGM_2008/pdf/OPK_AGM_2008_ENGLISH.pdf|archivedate=2011-07-14}}&lt;/ref&gt; ನವೆಂಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ Nokia ತಾನು ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿತು.&lt;ref name=&quot;ノキア、日本の事業展開の見直し&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.nokia.co.jp/about/release_081127.shtml|title=ノキア、日本の事業展開の見直し|date=2008-11-27|publisher=ノキア・ジャパン – プレスリリース – ノキアについて|language=Japanese|accessdate=2008-12-05}}&lt;/ref&gt; ಮುಂದಿನ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, [[Nokia E71]]ನ ವಿತರಣೆಯನ್ನು [[NTT docomo]]ಮತ್ತು [[SoftBank Mobile]]ಗಳೆರಡರಿಂದಲೂ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. Nokia Japan ಇಂದಿಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು, ವ್ಯಾಪಾರದ ಸೋರ್ಸಿಂಗ್, ಹಾಗೂ docomoನ ಟೆಲಿಸಂಪರ್ಕ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ [[Vertu]] ಲಕ್ಷುರಿ ಫೋನುಗಳ [[MVNO]] ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. 
==== ಸ್ವತ್ತುಗಳು ====
{{Mainlist|List of acquisitions by Nokia}}
[[ಚಿತ್ರ:Nokia E55 01.jpg|thumb|225px|Nokia E55, Nokia Eseries ಸರಣಿಯ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಸೆಗ್ಮೆಂಟ್ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್.]]
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 22, 2003ರಂದು Nokia [[Sega]]ದ ಒಂದು ವಿಭಾಗವಾದ Sega.com ಅನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಇದು  Nokia [[N-Gage]] ಸಾಧನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ತಳಹದಿಯಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.nokia.com/A4136002?newsid=918198|title=Nokia completes acquisition of assets of Sega.com Inc.|date=2003-09-22|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-03-16|archive-date=2008-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20080205220723/http://www.nokia.com/A4136002?newsid=918198|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
ನವೆಂಬರ್ 16, 2005ರಂದು Nokia ಮತ್ತು [[Intellisync Corporation]] ಎಂಬ ದತ್ತಾಂಶ ಮತ್ತು PIM ಸಿಂಕ್ರೊನೈಸೇಶನ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನ ಪ್ರೊವೈಡರ್ ನಡುವೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ Nokia Intellisync ಅನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.nokia.com/A4136002?newsid=1021663|title=Nokia to extend leadership in enterprise mobility with  acquisition of Intellisync|date=2005-11-16|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-03-22|archive-date=2009-07-10|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20090710004837/http://www.nokia.com/A4136002?newsid=1021663|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಫೆಬ್ರುವರಿ 10, 2006ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ Nokia ಈ ಸ್ವಾಧೀನವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಗಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.nokia.com/A4136002?newsid=1034184|title=Nokia completes acquisition of Intellisync|date=2006-02-10|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-03-22|archive-date=2008-12-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20081204080614/http://www.nokia.com/A4136002?newsid=1034184|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
ಜೂನ್ 19, 2006ರಂದು Nokia ಮತ್ತು [[Siemens AG]] ತಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತ್ತು ಫಿಕ್ಸೆಡ್-ಲೈನ್ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಸಾಧನಗಳ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತೊ ದೊಡ್ಡ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ [[Nokia Siemens Networks]] ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದವು.&lt;ref name=&quot;NSN&quot;&gt;{{cite press release|url=http://www.nokia.com/A4136002?newsid=1057716|title=Nokia and Siemens to merge their communications service provider businesses|date=2006-06-19|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-03-22|archive-date=2009-07-10|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20090710010535/http://www.nokia.com/A4136002?newsid=1057716|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಇದರ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯ ಕಂಪೆನಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಕಂಪನಿಗಳೂ ತಲಾ 50% ಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಫಿನ್ಲಂಡಿನ [[ಎಸ್ಪೂ]]ನಲ್ಲಿದ್ದಿತು.  ಈ ಕಂಪೆನಿಗಳು 2010ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ €16 [[ಬಿಲಿಯನ್]]ನಷ್ಟು ಮಾರಾಟ ಹಾಗೂ €1.5 ಬಿಲಿಯನ್ ವೆಚ್ಚ ಉಳಿತಾಯವಾಗುವುದೆಂದು ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿದವು.  ಈ ಹೊಸ ಕಂಪೆನಿಗೆ Nokiaದ ಸುಮಾರು 20,000 ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗವನ್ನು ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಆಗಸ್ಟ್ 8, 2006ರಂದು Nokia ಮತ್ತು Loudeye Corp. ಎಂಬ ಕಂಪೆನಿಗಳೆರಡೂ ಸೇರಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ನಡುವೆ ಆಗಿರುವ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ Nokia ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸಂಗೀತ ವಿತರಕನಾಗಿರುವ Loudeye Corporation ಅನ್ನು  ಸುಮಾರು $60 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿದವು.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.nokia.com/A4136002?newsid=1067845|title=Nokia to acquire Loudeye and launch a comprehensive mobile music experience|date=2006-08-08|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2008-05-14|archive-date=2009-07-10|archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20090710002231/http://www.nokia.com/A4136002?newsid=1067845|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಇದನ್ನು ಕಂಪೆನಿಯು ಹೆಡ್ಸೆಟ್‌ಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸಂಗೀತ ಸೇವೆಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.  ಆಗಸ್ಟ್ 29, 2007ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂದ ಈ( ಸೇವೆಯು ತನ್ನ ಎದುರಾಳಿಯಾದ [[iTunes]]ಗೆ ಪೈಪೋಟಿ ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದೆ.  ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16, 2006ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ Nokia ಈ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.nokia.com/A4136001?newsid=1081455|title=Nokia completes Loudeye acquisition|date=2006-10-16|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2008-05-14}}&lt;/ref&gt; ಜುಲೈ 2007ರಲ್ಲಿ, Nokia ಫೋಟೋಗಳು, ವಿಡಿಯೋಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ಶೇರಿಂಗ್ ಸೊಲ್ಯೂಶನ್ಸ್ ಆಗಿರುವ [[Twango]]ನ ಎಲ್ಲಾ ಚಿರಸ್ಥಿರ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.nokia.com/A4136001?newsid=1141417|title=Nokia acquires Twango to offer a comprehensive media sharing experience|date=2007-07-24|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2008-05-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/NOKIA_COM_1/Press/Materials/NokiaTwangoFAQ.pdf|title=Nokia Acquires Twango – Frequently Asked Questions (FAQ)|format=PDF|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2008-05-14|archive-date=2008-05-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20080528004557/http://www.nokia.com/NOKIA_COM_1/Press/Materials/NokiaTwangoFAQ.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ Nokia ಮೊಬೈಲ್ ಜಾಹೀರಾತು [[ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]] ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ [[Enpocket]] ಅನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.nokia.com/A4136001?newsid=1153772|title=Nokia to acquire Enpocket to create a global mobile advertising leader|date=2007-09-17|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2008-05-14}}&lt;/ref&gt; ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಶೇರುದಾರರು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ಒಪ್ಪಿಗೆಗೂ ಮುನ್ನ, Nokia [[Navteq]] ಎಂಬ ಯು.ಎಸ್ ಆಧರಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಡ್ಯಾಟಾವನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು $8.1 ಬಿಲಿಯನ್ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿತು.&lt;ref name=&quot;Navteq&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.infoworld.com/article/07/10/01/Nokia-buys-mapping-service-for-8.1-billion_1.html|title=Nokia buys mapping service for $8.1 billion|last=Niccolai|first=James|date=2007-10-01|work=IDG News Service|publisher=InfoWorld|accessdate=2008-05-14}}&lt;/ref&gt; Nokia ಜುಲೈ 10, 2008ರಂದು ಈ ವಿಲೀನವನ್ನು ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.nokia.com/A4136001?newsid=1235107|title=Nokia completes its acquisition of NAVTEQ|date=2008-07-10|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-03-22}}&lt;/ref&gt; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ Nokiaವು OZ Communications ಎಂಬ ಖಾಸಗೀ ಒಡೆತನದ, ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್, ಕೆನಡಾದ 220 ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗದ ಹೊಂದಿದ್ದ ಕಂಪೆನಿಯೊಂದನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿತು.&lt;ref name=&quot;Nokia to acquire leading consumer email and instant messaging provider OZ Communications&quot;&gt;{{cite news|url=http://news.taume.com/World-Business/Business-Finance/Nokia-to-acquire-leading-consumer-email-and-instant-messaging-provider-OZ-Communications-6922|title=Nokia to acquire leading consumer email and instant messaging provider OZ Communications|date=September 30, 2008|work=Taume News|accessdate=2008-09-30}}&lt;/ref&gt; ಜುಲೈ 24, 2009ರಂದು Nokiaವು ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದು ಸುಮಾರು 14 ಜನ ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಖಾಸಗೀ ಒಡೆತನದ Cellity ಎಂಬ ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಕಂಪನಿಯ ಕೆಲವಾರು ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.nokia.com/press/press-releases/showpressrelease?newsid=1330831|title=Nokia to acquire cellity|date=2009-07-24|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-08-04}}&lt;/ref&gt; cellityಯ ವಿಲೀನವು ಆಗಸ್ಟ್ 5, 2009ರಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.nokia.com/press/press-releases/showpressrelease?newsid=1332884|title=Nokia completes acquisition of cellity|date=2009-08-05|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-08-06}}&lt;/ref&gt; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11, 2009ರಂದು Nokiaನ ಘೋಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ &quot;ಸುಮಾರು 10 ಮಂದಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಖಾಸಗೀ ಒಡೆತನದ, ಬಾಸ್ಟನ್, ಮೆಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ Plum Ventures Inc.ನ ಕೆಲವು ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು.  Plum Nokiaನ Social Location ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿರುವುದು.&quot; &lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://news.prnewswire.com/ViewContent.aspx?ACCT=109&amp;STORY=/www/story/09-11-2009/0005092316&amp;EDATE=|date=2009-09-11|publisher=PR Newswire|title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು|access-date=2021-08-10|archive-date=2009-09-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20090915175308/http://news.prnewswire.com/ViewContent.aspx?ACCT=109&amp;STORY=%2Fwww%2Fstory%2F09-11-2009%2F0005092316&amp;EDATE=|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಂಬಂಧಗಳು ==
=== ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ರಚನೆ ===
==== ವಿಭಾಗಗಳು ====
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2009ರಿಂದ Nokia ನಾಲ್ಕು ಔದ್ಯಮಿಕ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: '''ಸಾಧನಗಳು''', '''ಸೇವೆಗಳು''', '''ಪರಿಹಾರಗಳು''' ಮತ್ತು '''ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು'''.&lt;ref name=&quot;Structure&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/about-nokia/company/structure|title=Structure|date=2009-10-01|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-12-28|archive-date=2009-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20091008064142/http://www.nokia.com/about-nokia/company/structure|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಈ ನಾಲ್ಕೂ ವಿಭಾಗಗಳು [[ಮೇರಿ ಟಿ.ಮೆಕ್‌ಡೊವೆಲ್]] ನೇತೃತ್ವದ '''ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಡೆವೆಲಪ್‍ಮೆಂಟ್ ಆಫೀಸ್''' ನಿಂದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ನೆರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಈ ವಿಭಾಗವು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸುಸಂಧಿಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Structure&quot;/&gt; ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2007ರಂದು Nokiaನ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಸ್ ಉದ್ಯಮಗಳ ಗುಂಪನ್ನು [[Siemens]]ನ ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕುಗಳ ಸಾಗಾಣಿಕೆ ಸಂಬಂಧೀ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಜತೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ Nokia ಮತ್ತು Siemensಗಳ ಜಂಟಿ ಒಡೆತನವುಳ್ಳ ಹಾಗೂ Nokiaದಿಂದ ಕನ್ಸಾಲಿಡೇಟ್ ಮಾಡಲಾದ [[Nokia Siemens Networks]] ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.nokia.com/A4136002?newsid=1116423|title=Nokia Siemens Networks starts operations and assumes a leading position in the communications industry|date=2007-04-02|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-04-07}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
===== ಸಾಧನಗಳು =====
[[ಚಿತ್ರ:Nokia N900-1.jpg|thumb|225px| Nokia N900, Nokia's Nseries portfolioದಿಂದ a Maemo 5 Linux ಆಧರಿತ ಮೊಬೈಲ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಾಧನ ಮತ್ತು ಟಚ್‍ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‍ಫೋನ್.]] ಕಾಯ್ ಓಯಿಸ್ತಾಮೋರ ನೇತೃತ್ವದ ಸಾಧನಗಳ ವಿಭಾಗವು  Nokiaನ ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನ ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೋನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಜತೆಗೇ ಕಾಂಪೊನೆಂಟುಗಳ ಸೋರ್ಸಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಕೂಡಾ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Structure&quot;/&gt;  ಈ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಮೇನ್‌ಲೈನ್ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ಸ್ ಶಾಖೆಯಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ Multimedia ([[Nseries]] ಸಾಧನಗಳು) ಮತ್ತು Enterprise Solutions ([[Eseries]] ಸಾಧನಗಳು) ಮತ್ತು ಈ ಹಿಂದೆ  R&amp;amp;D – Technology Platformsಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸೆಂಟ್ರಲೈಸ್ಡ್ ಕೋರ್ ಸಾಧನಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಉಪವಿಭಾಗಗಳಿವೆ. ಈ ವಿಭಾಗವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್ ವಾಯ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡ್ಯಾಟಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನಗಳ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲ್ಲಿಹೈ-ವಾಲ್ಯೂಮ್‌ನ, ಗ್ರಾಹಕಪರವಾದ  ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನಗಳು ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿಯಾದ ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್-ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಾಧನಗಳು [[GSM]]/[[EDGE]], [[3G]]/[[W-CDMA]] ಮತ್ತು [[CDMA]] ಸೆಲ್ಯುಲರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. Nokiaನ [[Nseries]] ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ [[Symbian OS]] ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.2006ರ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ Nokia  MP3 ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ 15 ಮಿಲಿಯನ್ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು. ಇದರರ್ಥವೇನೆಂದರೆ, Nokiaವು ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ (Nokiaನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನುಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಅದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ Kodakಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ, ಇದರ ಜತೆಗೇ ಈಗ [[Apple]]ನ [[iPod]]ನ ಮಾರಾಟವನ್ನೂ ಹಿಂದೂಡಿರುವ Nokia ತನ್ನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಿಯೋ ಪ್ಲೇಯರ್(MP3 ಪ್ಲೇಯರ್ಸ್)ಗಳ ಸರಬರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಮೇಲುಗೈ ಪಡೆದಿದೆ. 2007ರ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ Nokia ಸುಮಾರು 440 ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನುಗಳನ್ನು ಅಂದರೆ ಜಾಗತಿಕ ಮೊಬೈಲ್ ಮಾರಾಟದ ಶೇಕಡಾ 40 ಭಾಗದಷ್ಟು -  ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.usatoday.com/money/economy/2008-04-17-173945271_x.htm|title=Nokia's 25 percent profit jump falls short of expectations|date=2008-04-17|agency=Associated Press|publisher=USA Today|accessdate=2008-05-14}}&lt;/ref&gt;
===== ಸೇವೆಗಳು =====
ಸೇವಾ ವಿಭಾಗವು ಬಳಕೆದಾರರ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೇವೆಗಳ ಐದು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ: ಸಂಗೀತ, ನಕ್ಷೆಗಳು, ಮಾಧ್ಯಮ, ಸಂದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಆಟಗಳು.&lt;ref name=&quot;Structure&quot;/&gt;  [[ನಿಕ್‌ಲಾಸ್ ಸವಾಂಡರ್]]ರ ನೇತೃತ್ವದ ಈ ವಿಭಾಗವು ಹಿಂದಿನ ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್ ಸೊಲ್ಯೂಶನ್ಸ್ ವಿಭಾಗಗಳ ಹಳೆಯ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಡ್ರೈವರ್ ಸೇವೆಗಳ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಹೊಸ ಸ್ವಾಧೀನದ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನೂ(Loudeye, Gate5, [[Enpocket]], [[Intellisync]], Avvenu and OZ Communications) ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗವು ಟೆಲಿಸಂಪರ್ಕ ಉದ್ಯಮದ ಹೊರಗಿನ ಕಂಪೆನಿಗಳ ಜತೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಏಳಿಗೆ ಸಾಧಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮತ್ತು [[ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸೇವೆಗಳು]], [[ಆಪ್ಟಿಕ್ಸ್]], ಸಂಗೀತದ ಮೇಳೈಸುವಿಕೆ(ಸಿಂಕ್ರೊನೈಸೇಶನ್) ಮತ್ತು [[ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಮೀಡಿಯಾ]]ದಂತಹ ಹೊಸ ಅನ್ವಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವದಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 
===== ಪರಿಹಾರಗಳು =====
ಪರಿಹಾರ ವಿಭಾಗವು Nokiaದ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಸೂಚಿಸುವುದಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನ, ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಕ್ರಮಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಈ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಆಲ್ಬೆರ್ತೋ ಟೊರೆಸ್ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
===== ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು =====
Nokiaದ ಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ವಿಭಾಗದ ಹೊಸ ಮುಖವಾಗಿರುವ ಈಗಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಭಾಗವು ಆನ್‌ಸ್ಸಿ ವಾನ್‌ಜೊಕಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ [[ಸರಬರಾಜು ಸರಣಿ]]ಗಳು, ಮಾರಾಟ ಹಾದಿಗಳು,ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಕಂಪೆನಿಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಾರ್ಯಕಲಾಪಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Structure&quot;/&gt;

==== ಸಹಾಯಕರುಗಳು ====
[[ಚಿತ್ರ:Nokia 5800 XpressMusic Browser.jpg|thumb|225px|The Nokia 5800 XpressMusic, ಇದು ಒಂದು ಟಚ್‍ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‍ಫೋನ್ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ಹಿನ್ನೆಲೆಗೆ ಒತ್ತುನೀಡುವ ಸಂಚಾರೀ ಮನರಂಜನಾ ಸಾಧನ.]]
Nokia ಹಲವಾರು ಅಧೀನ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ 2009ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾದುವೆಂದರೆ [[Nokia Siemens Networks]] ಮತ್ತು [[Navteq]].&lt;ref name=&quot;Structure&quot;/&gt;  ಇನ್ನುಳಿದ ಹೆಸರಿಸಬಹುದಾದ ಅಧೀನ ಕಂಪೆನಿಗಳೆಂದರೆ, ಬ್ರಿಟೀಶ್ ಮೂಲದ ಲಕ್ಷುರಿ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿರುವ [[Vertu]]; ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮೂಲದ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಕಂಪೆನಿಯಾದ [[Qt Software]], ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಇ-ಮೆಯಿಲ್ ಮತ್ತು ಇನ್‌ಸ್ಟಂಟ್ ಸಂದೇಶ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಕಂಪೆನಿಯಾದ OZ Communications. 2008ರವರೆಗೂ Nokiaವು ತಾನು ಮತ್ತು ಇತರ ತಯಾರಕರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ [[Symbian OS]] ಎಂಬ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರವಾನಗಿ ಕಂಪೆನಿಯಾದ [[Symbian Limited]]ನ ಪ್ರಮುಖ ಶೇರುದಾರನಾಗಿದ್ದಿತು.  2008ರಲ್ಲಿ Nokia Symbian Ltd ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಇತರ ಕೆಲವು ಕಂಪೆನಿಗಳ ಜತೆಗೆ [[Symbian platform]] ಅನ್ನು ರಾಯಧನ ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು [[ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್(ಮುಕ್ತ ಮೂಲ)]] ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ [[Symbian Foundation]] ಅನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು.
===== Nokia Siemens Networks =====
{{main|Nokia Siemens Networks}}
Nokia Siemens Networks (ಮುಂಚಿನ Nokia Networks) ಆಪರೇಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ವಿಸ್ ಪ್ರೊವೈಡರುಗಳಿಗೆ ವೈರ್‌ಲೆಸ್ ಮತ್ತು ವೈರ್ಡ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಸ್ ಪ್ಲಾಟ್‍ಫಾರಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Structure&quot;/&gt;  Nokia Siemens Networks [[GSM]], [[EDGE]], [[3G]]/[[W-CDMA]] ಮತ್ತು [[WiMAX]] ರೇಡಿಯೊ ಆಕ್ಸೆಸ್ ನೆಟ್ವರ್ಕುಗಳು; ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ IP ಮತ್ತು ಮಲ್ಟಿ ಆಕ್ಸೆಸ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೋರ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌ಗಳು; ಹಾಗೂ ಸೇವೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗಮನವನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಜೂನ್ 19, 2006ರಂದು Nokia ಮತ್ತು [[Siemens AG]]ಗಳು ತಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಫಿಕ್ಸೆಡ್-ಲೈನ್ ಫೋನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಸಾಧನಗಳ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ [[Nokia Siemens Networks]] ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;NSN&quot;/&gt;  Nokia Siemens Networksನ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಗುರುತನ್ನು 2007ರ ಫೆಬ್ರುವರಿಯಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 3GSM ವಿಶ್ವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆನಂತರ ಹೊರತರಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.underconsideration.com/brandnew/archives/the_wave_of_the_future.php|title=The Wave of the Future|date=2007-03-25|work=Brand New: Opinions on Corporate and Brand Identity Work|publisher=UnderConsideration LLC|accessdate=2008-05-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.identityworks.com/reviews/2007/Nokia_Siemens.htm|title=Reviews – 2007 – Nokia Siemens Networks|year=2007|work=Identityworks|accessdate=2008-05-14|archive-date=2013-08-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20130806150726/http://www.identityworks.com/reviews/2007/Nokia_Siemens.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಮಾರ್ಚ್ 2009ರವರೆಗಿನ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ Nokia Siemens Networks 150ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ 600ಕ್ಕು ಹೆಚ್ಚು ಆಪರೇಟರ್ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇದರ ನೆಟ್ವರ್ಕುಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಸುಮಾರು 1.5 ಬಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nokiasiemensnetworks.com/NR/rdonlyres/B905B5DD-63F3-4D39-8CF3-B78AC915462E/0/_Factsheet_March_09_final.pdf|title=Facts about Nokia Siemens Networks|month=March|year=2009|format=PDF|publisher=Nokia Siemens Networks|accessdate=2009-04-07|archive-date=2016-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20160308135700/http://nokiasiemensnetworks.com/nr/rdonlyres/b905b5dd-63f3-4d39-8cf3-b78ac915462e/0/_factsheet_march_09_final.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
===== Navteq =====
{{main|Navteq}}
Navteq ಎನ್ನುವುದು [[ಚಿಕಾಗೋ, ಇಲಿನಾಯ್ಸ್]] ಮೂಲದ್ದಾಗಿದ್ದು ಇದು ಆಟೋಮೋಟಿವ್ ನ್ಯಾವಿಗೇಶನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ನ್ಯಾವಿಗೇಶನ್ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮ್ಯಾಪ್ ಡ್ಯಾಟಾ ಒದಗಿಸುವುದು, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಆಧರಿತ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರೀ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರೀ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದೇ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Structure&quot;/&gt; Navteq ಅನ್ನು Nokia ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2007ರಂದು ವಿಲೀನ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು.&lt;ref name=&quot;Navteq&quot;/&gt;  Navteqನ ಮ್ಯಾಪ್ ಡ್ಯಾಟಾವು ಈಗ [[Nokia Maps]] ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸೇವೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರು ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು, ಧ್ವನಿ-ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ನ್ಯಾವಿಗೇಶನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂದರ್ಭಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ ಜಾಲ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Structure&quot;/&gt;  Nokia Maps ಎಂಬುದು Nokiaನ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಆಧರಿತ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸೇವೆಗಳ [[Ovi]] ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. 
==== ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತ ====
Nokiaನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಶೇರುದಾರರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ ಮತ್ತು ಗ್ರೂಪ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯುಟಿವ್ ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳ(ಎಡ) ನಡುವೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು,&lt;ref name=&quot;Group Executive Board&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/A4126335|title=Group Executive Board|month=April|year=2007|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2008-05-14|archive-date=2008-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080513164514/http://www.nokia.com/A4126335|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಇದನ್ನು ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ನ(ಬಲ) ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Board of Directors&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/A4126350|title=Board of Directors|month=April|year=2007|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2008-05-14|archive-date=2008-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080517101857/http://www.nokia.com/A4126350|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಗ್ರೂಪ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯುಟಿವ್ ಬೋರ್ಡ್‌ನ ಚೇರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ಸ್ ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತದೆ.  ಗ್ರೂಪ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯುಟಿವ್ ಬೋರ್ಡಿನ ಚೇರ್ಮನ್ ಮಾತ್ರ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೂOnly the Chairman of the Group Executive Board can belong to both, the Board of Directors and the Group Executive Board.  ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ನ ಸಮಿತಿಯು ಒಂದು ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ತಪಾಸಣಾ ಸಮಿತಿ,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/NOKIA_COM_1/About_Nokia/Sidebars_new_concept/Board_charters/audit_charter.pdf|title=Audit Committee Charter at Nokia|year=2007|format=PDF|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2008-05-14|archive-date=2012-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20120119090350/http://www.nokia.com/NOKIA_COM_1/About_Nokia/Sidebars_new_concept/Board_charters/audit_charter.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸಮಿತಿ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/NOKIA_COM_1/About_Nokia/Sidebars_new_concept/Board_charters/personnel_charter_2007.pdf|title=Personnel Committee Charter at Nokia|year=2007|format=PDF|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2008-05-14|archive-date=2012-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20120119064038/http://www.nokia.com/NOKIA_COM_1/About_Nokia/Sidebars_new_concept/Board_charters/personnel_charter_2007.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಆಡಳಿತ ಹಾಗೂ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/NOKIA_COM_1/About_Nokia/Sidebars_new_concept/Board_charters/CG_Charter_2008_Final_20080123.pdf|title=Corporate Governance and Nomination Committee Charter at Nokia|year=2008|format=PDF|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2008-05-14|archive-date=2012-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20120119031651/http://www.nokia.com/NOKIA_COM_1/About_Nokia/Sidebars_new_concept/Board_charters/CG_Charter_2008_Final_20080123.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/link?cid=EDITORIAL_4207|title=Committees of the Board|month=May|year=2007|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2008-05-14}}&lt;/ref&gt; ಕಂಪೆನಿಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಫಿನ್ನಿಶ್ ಕಂಪನೀಸ್ ಆಕ್ಟ್,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.lmr.fi/publications/companies_act_290906.pdf|title=New Finnish Companies Act designed to increase Finland’s competitiveness|last=Virkkunen|first=Johannes|date=2006-09-29|format=PDF|work=LMR Attorneys Ltd. (Luostarinen Mettälä Räikkönen)|accessdate=2008-05-14|archive-date=2012-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20120303103144/http://www.lmr.fi/publications/companies_act_290906.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Nokiaದ ಆರ್ಟಿಕಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/NOKIA_COM_1/About_Nokia/Company/Corporate_Governance/Articles_of_Association/Nokia_Articles_of_Association_10052007.pdf|title=Articles of Association|date=2007-05-10|format=PDF|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2008-05-14|archive-date=2008-05-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20080528004541/http://www.nokia.com/NOKIA_COM_1/About_Nokia/Company/Corporate_Governance/Articles_of_Association/Nokia_Articles_of_Association_10052007.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/NOKIA_COM_1/About_Nokia/Sidebars_new_concept/Board_charters/corporate_governance_guideline_sep06.pdf|title=Corporate Governance Guidelines at Nokia|year=2006|format=PDF|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2008-05-14|archive-date=2012-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20120203131255/http://www.nokia.com/NOKIA_COM_1/About_Nokia/Sidebars_new_concept/Board_charters/corporate_governance_guideline_sep06.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ಸ್‍ನ ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾವಣೆಗಳ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಒಳಗಡೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  
&lt;center&gt;
{| style=&quot;border-spacing:12px&quot;
|  style=&quot;width:50%;border:none;vertical-align:top&quot; align=&quot;center&quot;
|
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot; style=&quot;margin:0px 0px&quot;
!ಗ್ರೂಪ್ ಎಕ್ಸೆಕ್ಯುಟಿವ್ ಬೋರ್ಡ್ &lt;ref name=&quot;Group Executive Board&quot;/&gt;
|-
|  align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Finland|size=19px}} [[ಆಲ್ಲಿ-ಪೆಕ್ಕಾ ಕಲ್ಲಾಸ್‍ವ್ಯುಓ]] (ಚೇರ್ಮನ್), ಜನನ. 1953&lt;br /&gt;&lt;small&gt;ಜೂನ್ 1, 2006ರಿಂದ ನೋಕಿಯಾ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ನಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, CEO ಮತ್ತು ಗ್ರೂಪ್ ಎಕ್ಸೆಕ್ಯುಟಿವ್ ಬೋರ್ಡ್ ಚೇರ್ಮನ್.  &lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt; ಮೇ 3, 2007ರಿಂದ ನೋಕಿಯಾ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ನ ಸದಸ್ಯ  &lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;ನೋಕಿಯಾ 1980–1981ರೊಡನೆ, 1982ರಲ್ಲಿ ಮರುಸೇರ್ಪಡೆ, 1990ರಿಂದ ಗ್ರೂಪ್ ಎಕ್ಸೆಕ್ಯುಟಿವ್ ಬೋರ್ಡ್‌ನ ಸದಸ್ಯ.&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
|-
|  align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Finland|size=19px}} [[ಎಸ್ಕೋ ಆಹೋ]], ಜನನ. (1954).&lt;br /&gt;&lt;small&gt;ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳು&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;ನವೆಂಬರ್ 1, 2008ರಂದು ನೋಕಿಯಾಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆ, 2009ರಿಂದ ಗ್ರೂಪ್ ಎಕ್ಸೆಕ್ಯುಟಿವ್ ಬೋರ್ಡ್‌ನ ಸದಸ್ಯ&lt;/small&gt;
|-
|  align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Finland|size=19px}} ಟಿಮೋ ಇಹಾಮ್ಯುವೋಟಿಲಾ, b. 1966&lt;br /&gt;&lt;small&gt;ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ, ಮುಖ್ಯ ವಿತ್ತ ಅಧಿಕಾರಿ&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;ನೋಕಿಯಾದೊಡನೆ 1993–1996, 1999ರಲ್ಲಿ ಮರುಸೇರ್ಪಡೆ, 2007ರಿಂದ  ಗ್ರೂಪ್ ಎಕ್ಸೆಕ್ಯುಟಿವ್ ಬೋರ್ಡ್‌ನ ಸದಸ್ಯ&lt;/small&gt;
|-
|  align=&quot;left&quot;|{{flagicon|USA|size=19px}} [[ಮೇರಿ ಟಿ. ಮೆಕ್‌ಡೊವೆಲ್]], ಜನನ. 1964&lt;br /&gt;&lt;small&gt;ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆ, ಮುಖ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧಿಕಾರಿ&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;ನೋಕಿಯಾ 2004ಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆ, 2004ರಿಂದ ಗ್ರೂಪ್ ಎಕ್ಸೆಕ್ಯುಟಿವ್ ಬೋರ್ಡ್‌ನ ಸದಸ್ಯೆ.&lt;/small&gt;
|-
|  align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Norway|size=19px}} ಹಾಲ್‌ಸ್ಟೀನ್ ಮೋರ್ಕ್, ಜನನ. 1953&lt;br /&gt;&lt;small&gt;ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ, ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;ನೋಕಿಯಾ 1999ಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆ, 2004ರಿಂದ ಗ್ರೂಪ್ ಎಕ್ಸೆಕ್ಯುಟಿವ್ ಬೋರ್ಡ್‌ನ ಸದಸ್ಯ&lt;/small&gt;
|-
|  align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Finland|size=19px}} ಡಾ. ಟೇರೋ ಒಜಾನ್‌ಪೆರಾ, ಜನನ. 1966&lt;br /&gt;&lt;small&gt;ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ, ಸೇವೆಗಳು&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;ನೋಕಿಯಾ 1990ಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆ, 2005ರಿಂದ ಗ್ರೂಪ್ ಎಕ್ಸೆಕ್ಯುಟಿವ್ ಬೋರ್ಡ್‌ನ ಸದಸ್ಯ&lt;/small&gt;
|-
|  align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Finland|size=19px}} [[ನಿಕ್‌ಲಾಸ್ ಸವಾಂಡರ್]], ಜನನ. 1962&lt;br /&gt;&lt;small&gt;ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ, ಸೇವೆಗಳು&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;ನೋಕಿಯಾ 1997ಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆ, 2006ರಿಂದ ಗ್ರೂಪ್ ಎಕ್ಸೆಕ್ಯುಟಿವ್ ಬೋರ್ಡ್‌ನ ಸದಸ್ಯ&lt;/small&gt;
|-
|  align=&quot;left&quot;|{{flagicon|USA|size=19px}} ರಿಚರ್ಡ್ ಎ. ಸೈಮನ್‌ಸನ್, ಜನನ. 1958&lt;br /&gt;&lt;small&gt;ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ, ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನುಗಳು, ಸಾಧನಗಳು&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;ನೋಕಿಯಾ 2001ಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆ, 2004ರಿಂದ ಎಕ್ಸೆಕ್ಯುಟಿವ್ ಬೋರ್ಡ್‌ನ ಸದಸ್ಯ&lt;/small&gt;
|-
|  align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Venezuela|size=19px}} ಆಲ್ಬೆರ್ತೋ ಟೊರೆಸ್, b. 1965&lt;br /&gt;&lt;small&gt;ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ, ಪರಿಹಾರಗಳು&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;ನೋಕಿಯಾ 2004ಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2009ರಿಂದ ಗ್ರೂಪ್ ಎಕ್ಸೆಕ್ಯುಟಿವ್ ಬೋರ್ಡ್‌ನ ಸದಸ್ಯ&lt;/small&gt;
|-
|  align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Finland|size=19px}} ಆನ್‌ಸ್ಸಿ ವಾಂಜೊಕಿ, ಜನನ. 1956&lt;br /&gt;&lt;small&gt;ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;ನೋಕಿಯಾ 1991ಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆ, 1998ರಿಂದ ಗ್ರೂಪ್ ಎಕ್ಸೆಕ್ಯುಟಿವ್ ಬೋರ್ಡ್‌ನ ಸದಸ್ಯ&lt;/small&gt;
|-
|  align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Finland|size=19px}} ಡಾ. ಕಾಯ್ ಓಯಿಸ್ತಾಮೋ, ಜನನ. 1964&lt;br /&gt;&lt;small&gt;ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ, ಸಾಧನಗಳು&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;ನೋಕಿಯಾ 1991ಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆ, 2005ರಿಂದ ಗ್ರೂಪ್ ಎಕ್ಸೆಕ್ಯುಟಿವ್ ಬೋರ್ಡ್‌ನ ಸದಸ್ಯ&lt;/small&gt;
|}
| style=&quot;width:50%;border:none;vertical-align:top&quot; align=&quot;center&quot;
|
{| class=&quot;wikitable&quot; width=&quot;100%&quot; style=&quot;margin:0px 0px&quot;
!ನಿರ್ದೇಶಕರ ಸಮಿತಿ&lt;ref name=&quot;Board of Directors&quot;/&gt;
|-
|  align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Finland|size=19px}} [[ಯೊರ್ಮಾ ಓಲ್ಲಿಲಾ]] (ಚೇರ್ಮನ್), ಜನನ. 1950&lt;br /&gt;&lt;small&gt; 1995ರಿಂದ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯ, 1999ರಿಂದ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಸಮಿತಿಯ ಚೇರ್ಮನ್&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt; [[ರಾಯಲ್ ಡಚ್ ಶೆಲ್]] PLCಯ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಸಮಿತಿಯ ಚೇರ್ಮನ್&lt;/small&gt;
|-
|  align=&quot;left&quot;|{{flagicon|USA|size=19px}} [[ಡೇಮ್ ಮಾರ್ಜೊರೀ ಸ್ಕಾರ್ಡಿನೋ]] (ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆ), ಜನನ. 1947&lt;br /&gt;&lt;small&gt; 2001ರಿಂದ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯೆ&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt; ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವಿಧಾಯಕ ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಸಮಿತಿಯ ಚೇರ್ಮನ್, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯೆ &lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;[[Pearson PLC]]ಯ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯೆ&lt;/small&gt;
|-
|  align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Finland|size=19px}}ಜೋರ್ಗ್ ಎಹ್ರ್‌ನ್‌ರೂಥ್, ಜನನ. 1940&lt;br /&gt;&lt;small&gt; 2000ದಿಂದ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯ&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;ಲೆಕ್ಕಶೋಧನಾ ಸಮಿತಿಯ ಚೇರ್ಮನ್, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವಿಧಾಯಕ ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯ&lt;/small&gt;
|-
|  align=&quot;left&quot;|{{flagicon|India|size=19px}} [[ಲಲಿತಾ ಡಿ. ಗುಪ್ತೆ]], ಜನನ. 1948&lt;br /&gt;&lt;small&gt; 2007ರಿಂದ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯೆ, ಲೆಕ್ಕಶೋಧನಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯೆ&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt; [[ICICI Venture Funds Management Co Ltd.]]ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ಚೇರ್ಮನ್&lt;/small&gt;
|-
|  align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Finland|size=19px}} [[ಡಾ. ಬೆಂಗ್ಟ್ ಹೋಮ್‌ಸ್ಟ್ರಾಮ್]], ಜನನ. 1949&lt;br /&gt;&lt;small&gt;1999ರಿಂದ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯ&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt; [[ಮೆಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]] ಯಲ್ಲಿ [[ಪಾಲ್ ಎ. ಸ್ಯಾಮುಯೆಲ್ಸನ್]] ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ &lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;joint appointment at the [[MIT Sloan School of Management]]ನಲ್ಲಿ ಜಂಟಿ&lt;/small&gt;
|-
|  align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Germany|size=19px}} [[Dr. Henning Kagermann]], b. 1947&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Board member since 2007, Member of the Personnel Committee&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;CEO and Chairman of the Executive Board of [[SAP AG]]&lt;/small&gt;
|-
|  align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Finland|size=19px}} [[Olli-Pekka Kallasvuo]], b. 1953&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Board member since 2007&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;President and CEO of Nokia Corporation&lt;/small&gt;
|-
|  align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Sweden|size=19px}} Per Karlsson, b. 1955&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Board member since 2002, Independent Corporate Advisor&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Chairman of the Personnel Committee, Member of the Corporate Governance and Nomination Committee&lt;/small&gt;
|-
|  align=&quot;left&quot;|{{flagicon|France|size=19px}} Isabel Marey-Semper, b. 1967&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Board member since 2009, Member of the Audit Committee&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Chief Financial Officer, EVP in charge of strategy of [[PSA Peugeot Citroën]]&lt;/small&gt;
|-
|  align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Finland|size=19px}} [[Risto Siilasmaa]], b. 1966&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Board member since 2008, Member of the Audit Committee&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Founder and Chairman of [[F-Secure]]&lt;/small&gt;
|-
|  align=&quot;left&quot;|{{flagicon|Finland|size=19px}} Keijo Suila, b. 1945&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Board member since 2006, Member of the Audit Committee&lt;/small&gt;
|}
|}
&lt;/center&gt;
{{clear}}

===== Former corporate officers =====
{| style=&quot;margin:0.75em auto 0.75em auto&quot; cellspacing=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;0&quot; border=&quot;0&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot;| '''ಚೀಫ್ ಎಕ್ಸೆಕ್ಯುಟಿವ್ ಆಫೀಸರ್ಸ್''' 
| 
! colspan=&quot;4&quot; align=&quot;center&quot;| '''ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ಸ್‌ನ ಚೇರ್ಮನ್'''  &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.kolumbus.fi/taglarsson/dokumentit/yritys.htm|title=Suomalaisten yritysten ylin johto|language=Finnish|accessdate=2009-03-20|archive-date=2016-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20161127085116/http://www.kolumbus.fi/taglarsson/dokumentit/yritys.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|  [[ಬ್ಯೋರ್ನ್ ವೆಸ್ಟರ್‌ಲುಂಡ್]]
|  1967–1977
|  {{pad|3em}}
|  [[ಲಾರಿ ಜೆ. ಕಿವೆಕಾಸ್]]
|  1967–1977{{pad|1.25em}}
|   [[ಸೈಮೋ ವುಒರಿಲೆಹ್ತೋ]]
|  1988–1990
|-
|  [[ಕಾರಿ ಕೈರಮೋ]]
|  1977–1988
| 
|  [[ಬ್ಯೋರ್ನ್ ವೆಸ್ಟರ್‌ಲುಂಡ್]]{{pad|0.25em}}
|  1977–1979
|  [[ಮಿಕಾ ಟೀವೋಲಾ]]
|  1990–1992
|-
|  [[ಸೈಮೋ ವುಒರಿಲೆಹ್ತೋ]]
|  1988–1992
| 
|  [[ಮಿಕಾ ಟೀವೋಲಾ]]
|  1979–1986
|  [[ಕ್ಯಾಸಿಮಿರ್ ಎಹ್ರ್‌ರ್ನ್‌ರೂಥ್]]{{pad|0.25em}}
|  1992–1999
|-
|  [[ಜೋರ್ಮಾ ಓಲ್ಲಿಲಾ]]
|  1992–2006
| 
|  [[ಕಾರಿ ಕೈರಮೋ]]
|  1986–1988
|  [[ಜೋರ್ಮಾ ಓಲ್ಲಿಲಾ]]
|  1999–
|-
|  [[ಆಲ್ಲಿ-ಪೆಕ್ಕಾ ಕಲ್ಲಾಸುವುಓ]]{{pad|0.25em}}
|  2006–
| 
| 
| 
| 
| 
|}

=== ಚಿಹ್ನೆಗಳು ===
&lt;gallery class=&quot;center&quot;&gt;
File:Finnish Rubber Works (Nokia) logo 1965.svg| Finnish Rubber Worksನ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಚಿಹ್ನೆ, 1898ರಲ್ಲಿ ಹೆಲ್ಸಿಂಕಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.[323]1965–1966ರ ಲೋಗೋ.
File:Nokia arrows logo.svg| &quot;ಕನೆಕ್ಟಿಂಗ್ ಪೀಪಲ್&quot;ಗಿಂತ ಮೊದಲಿನ Nokia Corporationನ &quot;ಬಾಣಗಳು&quot; ಲೋಗೋ.
File:Nokia Connecting People.svg| ಓವೆ ಸ್ಟ್ರಾಂಡ್‍ಬರ್ಗ್ ರೂಪಿಸಿದ ಜಾಹೀರಾತು ಸ್ಲೋಗನ್ ಆದ &quot;ಕನೆಕ್ಟಿಂಗ್ ಪೀಪಲ್&quot; ಅನ್ನು Nokia ಪರಿಚಯಿಸಿತು.[325] ಸ್ಲೋಗನ್‌ನ ಈ ಮುಂಚಿನ ರೂಪವನ್ನು Times Roman SC (Small Caps) ಫಾಂಟ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು.[327]
File:Nokia - 2005 logo.svg|Nokiaದ ಈಗಿನ ಲೋಗೋ, ಹೊಸದಾಗಿ ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡ &quot;ಕನೆಕ್ಟಿಂಗ್ ಪೀಪಲ್&quot; ಸ್ಲೋಗನ್ ಜತೆಗೆ.  ಈ ಸ್ಲೋಗನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್ ಸ್ಪೀಕರ್‌ಮ್ಯಾನ್‍ನ ವಿನ್ಯಾಸದ Nokiaದ್ದೇ ಆದ 'Nokia Sans' ಫಾಂಟ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.[329]
File:Nokia Siemens Networks logo.svg|Nokia Siemens Networksನ ಲೋಗೋ. 2007ರಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು.
File:NAVTEQ logo.svg|Navteq ಲೋಗೋ.  1985ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, 2007ರಲ್ಲಿ Nokiaದ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. 
&lt;/gallery&gt;

=== ಷೇರುಗಳು ===
Nokiaವು ಒಂದು [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೀಮಿತ ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವ ಕಂಪೆನಿ]]ಯಾಗಿದ್ದು, [[ಹೆಲ್ಸಿಂಕಿ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್]]ನಲ್ಲಿ ಅದೇ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೆ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ(1915ರಿಂದ) ಕಂಪೆನಿಯೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Towards Telecommunications&quot;/&gt; Nokiaನ ಶೇರುಗಳನ್ನು [[ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್‌ಫರ್ಟ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್]]ನಲ್ಲಿ(1988ರಿಂದ) ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್]]ನಲ್ಲಿ(1994ರಿಂದ) ಕೂಡಾ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿವೆ.&lt;ref name=&quot;FAQ&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Towards Telecommunications&quot;/&gt;
=== ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ===
[[ಚಿತ್ರ:Nokian pääkonttori Keilaniemessä.jpg|thumb|275px|ಕೀಲನೀಮೀ, ಎಸ್ಪೂದಲ್ಲಿರುವ Nokiaದ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯಾಗಿರುವ The Nokia House, ಫಿನ್ಲಂಡ್]]
Nokiaದ ಅಧಿಕೃತ [[ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಯ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಯಾಗಿರುವ ''The Nokia Way'', ಒಂದು ಏರುತಗ್ಗುಗಳಿಲ್ಲದ [[ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಡ್ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯೊಂದರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರ ವೇಗ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭೋಚಿತತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆಯಾದರೂ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ನಿನ ಗಾತ್ರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಲಮಟ್ಟದವರೆಗೆ [[ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ]]ಯ ಮರ್ಜಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲಾಗದು.&lt;ref name=&quot;Nokia Way&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/A4126303|title=Nokia Way and values|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2008-05-14|archive-date=2009-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20090216164804/http://www.nokia.com/A4126303|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Nokiaದ ಅಧಿಕೃತ ವ್ಯವಹಾರ ಭಾಷೆ  [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] ಆಗಿದೆ.  ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನೂ ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದೇ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಂಪೆನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಲು ಮತ್ತು ಇ-ಮೆಯಿಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಮೇ 2007ರ ವರೆಗೆ ''Nokia Values''  ಅಥವಾ ನೋಕಿಯಾ ಮೌಲ್ಯಗಳು [[ಗ್ರಾಹಕರ ಸಂತೃಪ್ತಿ]], [[ಗೌರವ]], [[ಸಾಧನೆ]], ಮತ್ತು ನವೀಕರಣ ಆಗಿದ್ದುವು.  ಮೇ 2007ರಲ್ಲಿ Nokia ತನ್ನ ಕಂಪೆನಿಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಏನಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ನಡೆಸಿದ ಚರ್ಚೆಗಳ ಫಲಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಈ ಮೌಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿತು.   ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಸಲಹೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಹೊಸ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಹೀಗಿದ್ದವು: Engaging You, Achieving Together, Passion for Innovation ಮತ್ತು Very Human.&lt;ref name=&quot;Nokia Way&quot;/&gt;
== ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸೇವೆಗಳು ==
====.mobi ಮತ್ತು Mobile Web ====
Nokiaವು [[Mobile Web]]ಗಾಗಿಯೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿ  [[Top Level Domain]] (TLD) ಅನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿದ್ದು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅದು [[.mobi]] ಎಂಬ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಡೊಮೇನ್ ಹೆಸರನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿ ಅದನ್ನು ಹೊರತರುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://mtld.mobi/company/about/investors|title=dotMobi Investors|publisher=dotMobi|accessdate=2008-05-14|archive-date=2007-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20070820165736/http://mtld.mobi/company/about/investors|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://research.nokia.com/files/Haumont-dotMobi.pdf|title=dotMobi, a Key Enabler for the Mobile Internet|last=Haumont|first=Serge|coauthors=Siren, Ritva|format=PDF|publisher=Nokia Corporation|work=Nokia Research Center|accessdate=2008-05-14|archive-date=2008-05-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20080528004536/http://research.nokia.com/files/Haumont-dotMobi.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೂ Nokia [http://nokia.mobi Nokia.mobi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181125120421/http://nokia.mobi/ |date=2018-11-25 }} ಎಂಬ ಬೃಹತ್ ಮೊಬೈಲ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳೂ 100 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭೇಟಿಗಳು ದಾಖಲಾಗುತ್ತವೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.adservice.nokia.com/faq.jsp#12|title=Nokia Ad Business|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2008-05-14|archive-date=2008-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20080514075056/http://www.adservice.nokia.com/faq.jsp#12|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಇದರ ನಂತರ ಅದು ಮೊಬೈಲ್ ಜಾಹೀರಾತಿಗಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಮೊಬೈಲ್ [http://www.adservice.nokia.com/ Ad Service] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080911211630/http://www.adservice.nokia.com/ |date=2008-09-11 }}(ಜಾಹೀರಾತು ಸೇವೆ)ಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.com.com/2100-1039_3-6164800.html|title=Nokia introduces mobile ad services|last=Reardon|first=Marguerite|date=2007-03-06|work=CNET News.com|accessdate=2008-05-14|archiveurl=https://archive.today/20120719003208/http://news.cnet.com/2100-1039_3-6164800.html|archivedate=2012-07-19|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
==== Ovi ====
{{main|Ovi (Nokia)}}
[[ಚಿತ್ರ:Nokia-Ovi-logo.png|thumb|175px|Nokia Ovi ಲೋಗೋ.]]
ಆಗಸ್ಟ್ 29, 2007ರಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ [[Ovi]], Nokiaದ &quot;ಛತ್ರಿ ಕಲ್ಪನೆ&quot;ಯ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.nokia.com/A4136001?newsid=1149749|title=Meet Ovi, the door to Nokia's Internet services|date=2007-08-29|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-04-07}}&lt;/ref&gt;  Ovi.comನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುವ ಇದನ್ನು ಒಂದು &quot;ಪರ್ಸನಲ್ ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್&quot; ಎಂಬಂತೆ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಬಳಸುವವರು ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರ ಜತೆ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಸಂಗೀತ, ನಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಆಟಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಫೋನಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಹಾಗೂ Yahoo's [[Flickr]] ಫೋಟೋ ಸೈಟ್‌ನಂತಹ ಮೂರನೇ ಪಕ್ಷದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. Nokia ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೇವೆಗಳ ಪ್ರಪಂಚದ ಆಳದೆಡೆಗೆ ಧಾವಿಸುತ್ತಿರುವುದು, ಅದರಲ್ಲೂ ಪೈಪೋಟಿಗೆ [[Microsoft]], Google ಮತ್ತು [[Apple]]ನಂತಹವರಿರುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;nytimes&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/idg/IDG_002570DE00740E18002573A70046F2EF.html?ref=technology|title=Nokia Lays Plan for More Internet Services|last=Niccolai|first=James|date=2007-12-04|work=IDG News Service|publisher=New York Times|accessdate=2008-05-14}}&lt;/ref&gt; Oviಯ ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸಲಾಗುವ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದುವೆಂದರೆ the Ovi Store (Nokiaದ ಆಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಸ್ಟೋರ್), the Nokia Music Store, [[Nokia Maps]], Ovi Mail, ಹಲವಾರು [[S60]] [[smartphone]]ಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ [[N-Gage]] ಮೊಬೈಲ್ ಗೇಮಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಟ್‍ಫಾರ್ಮ್, Ovi Share, Ovi Files, ಮತ್ತು Contacts and Calendar.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/NOKIA_COM_1/Press/Materials/White_Papers/pdf_files/backgrounders2008/Backgrounder_Ovi_by_Nokia.pdf|title=Ovi by Nokia|format=PDF|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-04-07|archive-date=2011-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20110606133116/http://www.nokia.com/NOKIA_COM_1/Press/Materials/White_Papers/pdf_files/backgrounders2008/Backgrounder_Ovi_by_Nokia.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; The Ovi Store, the Ovi ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಸ್ಟೋರ್ ಅನ್ನು ಮೇ 2009ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.nokia.com/press/press-releases/showpressrelease?newsid=1317441|title=Ovi Store opens for business|date=2009-05-26|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-06-12}}&lt;/ref&gt;  Ovi Store ಅನ್ನು ತೆರೆಯುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ Nokia ತನ್ನ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್! ಸ್ಟೋರ್ ಅನ್ನು   ಮತ್ತು ಒಂದು ಹಾಳುಗೆಡವಲಾದ [[MOSH]] ಭಂಡಾರವನ್ನು ಹಾಗೂ [[WidSets]] ಎಂಬ ವಿಜೆಟ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಅದರೊಳಗೆ ಕೂಡಿಸಿ ಒಂದುಗೂಡಿಸಿ ಸಮಗ್ರಗೊಳಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.reuters.com/article/technologyNews/idUSTRE52H6AI20090318?pageNumber=1&amp;virtualBrandChannel=0|title=Nokia to shutter its &quot;Mosh&quot; success story|last=Virki|first=Tarmo|date=2009-03-18|work=Reuters|accessdate=2009-07-14}}&lt;/ref&gt;
==== My Nokia ====
Nokia ತನ್ನ ಬಳಕೆದಾರರಿಗಾಗಿ My Nokia (my.nokia.comನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ) ಎಂಬ ಉಚಿತ, ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/A4515032|title=Nokia – My Nokia|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-07-14|archive-date=2009-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20090707100010/http://www.nokia.com/A4515032|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡ My Nokia ಬಳಕೆದಾರರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸೇವೆಗಳ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು:
*  ಅಂತರಜಾಲ, ಇ-ಮೇಲ್ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಮೆಸೇಜುಗಳ ಮೂಲಕ ಟಿಪ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಅಲರ್ಟ್‌ಗಳು.  
* My Nokia Backup:  ಇದು ಮೊಬೈಲ್ ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟುಗಳು, ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಲಾಗ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಇನ್ನಿತರ ಫೈಲುಗಳಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಒಂದು ಉಚಿತ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಬ್ಯಾಕಪ್ ಸೇವೆಯಾಗಿದೆ.  ಈ ಸೇವೆಗಾಗಿ [[GPRS]] ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. 
* ಹಲವಾರು [[ರಿಂಗ್‌ಟೋನ್‌]]ಗಳು, [[ವಾಲ್‌ಪೇಪರ್‌]]ಗಳು, [[ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಸೇವರ್‌]]ಗಳು, ಆಟಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ವಿಶೇಷಗಳನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. 
==== ಕಮ್ಸ್ ವಿದ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ====
ಡಿಸೆಂಬರ್ 4, 2007ರಂದು Nokia ತನ್ನ &quot;Nokia Comes With Music&quot; ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿತು, ಹಾಗೂ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಂಗವಾಗಿ [[Universal Music Group International]],[[Sony BMG]], Warner Music Group, ಮತ್ತು EMIಗಳ ಜತೆಗೇ ನೂರಾರು ಸ್ವತಂತ್ರ  ಲೇಬಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು  ಸಂಗೀತ ಸಂಗ್ರಹಕಾರರೊಂದಿಗಿನ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಒಂದು Nokia Comes With Music ಎಡಿಶನ್ ಫೋನ್ ಅನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ 12, 18, ಅಥವಾ 24 ತಿಂಗಳುಗಳ ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದ ಉಚಿತ ಸಂಗೀತ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವಂತೆ ಏರ್ಪಾಡು ಮಾಡಿತು.   ಉಚಿತ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ಗಳ ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರವೂ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಈ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ.  ಈ ಡೌನ್‌ಲೋಡುಗಳು PC ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ -ಎರಡನ್ನೂ ಆಧರಿಸಿದವಾಗಿವೆ.&lt;ref name=&quot;Nokia World 2007&quot;/&gt;
==== Nokia ಮೆಸೇಜಿಂಗ್ ====
ಆಗಸ್ಟ್ 13, 2008ರಂದು Nokiaವು ಆರಂಭಿಸಿದ &quot;Nokia Email service&quot; ಎಂಬ ಹೊಸ ತಳ್ಳುವ [[ಇ-ಮೆಯಿಲ್]] ಸೇವೆಯ ಬೀಟಾ ಬಿಡುಗಡೆಯು ಇಂದು Nokia Messagingನ ಭಾಗವಾಗಿ ಬೆಳೆದುನಿಂತಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://betalabs.nokia.com/blog/2008/12/17/nokia-email-service-graduates-as-part-of-nokia-messaging/|title=Nokia Email service graduates as part of Nokia Messaging|last=Fields|first=Davis|date=2008-12-17|publisher=Nokia Corporation|work=Nokia Beta Labs|accessdate=2009-03-16|archive-date=2009-02-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20090228181844/http://betalabs.nokia.com/blog/2008/12/17/nokia-email-service-graduates-as-part-of-nokia-messaging/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  Nokia Messaging ಎಂಬುದು ಒಂದು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ, ಅತಿಥೇಯ ಸೇವೆಯಾಗಿದ್ದು ಇದು Nokia Messagingನ ಕ್ಲೈಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರನ ಇ-ಮೆಯಿಲ್ ಸರ್ವರ್‌ನ ನಡುವೆ ಬದಲೀ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.   ಇದು ಫೋನ್ ಮತ್ತು ಇ-ಮೆಯಿಲ್ ಸರ್ವರ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕವಾಗಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಇ-ಮೆಯಿಲ್ ಗುರುತುದಾಖಲೆಗಳನ್ನು Nokiaದ ಸರ್ವರ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://email.nokia.com/account/faq.action?change_locale=en|title=Nokia Messaging: FAQ|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-06-12}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;  ಕ್ಲೈಂಟ್ ಮತ್ತು ಸರ್ವರ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಇ-ಮೆಯಿಲುಗಳನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಆಗಿ [[IMAP]] ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
== ವಿವಾದ ==
=== NSN ಇರಾನ್‌ಗೆ ಇಂಟರ್ಸೆಪ್ಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದು. ===
[[ಚಿತ್ರ:Nokia Connecting people.jpg|thumb|275px| ನೋಕಿಯಾ ಇರಾನ್‍ನಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ಸೆಪ್ಟಿಂಗ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದು, ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ IRI ಆಳ್ವಿಕೆಯು ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಳಕೆಮಾಡಿ ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಪಡಿಸಿದ ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಕಾರ್ಟೂನ್.]]
2008ರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ Nokia ಮತ್ತು [[Siemens AG]]ಗಳ ನಡುವಿನ ಜಂಟಿ ಯೋಜನೆಯಾದ [[Nokia Siemens Networks]] [[ಇರಾನ್]]ನ ಏಕಾಧಿಪತ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಟೆಲಿಕಾಮ್ ಕಂಪೆನಿಗೆ ತಮ್ಮ ನಾಗರಿಕರ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲದೆ ಯಾವ ಮಟ್ಟದವರೆಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ವಿಚ್ಛೇದಿಸಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದಂತಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/technology/8112550.stm|title=Hi-tech helps Iranian monitoring|last=Cellan-Jones|first=Rory|date=2009-06-22|work=BBC News|accessdate=2009-07-14}}&lt;/ref&gt;  ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು [[ಡೀಪ್ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಷನ್]] ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು &quot;ಇ-ಮೆಯಿಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಫೋನ್ ಕರೆಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು [[Facebook]] ಮತ್ತು [[Twitter]]ನಂತಹ ಸೋಶಿಯಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕಿಂಗ್ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದೇಶಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಓದುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಕೂಡಾ&quot;.  ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದಾಗಿ &quot;ಅಧಿಕಾರವುಳ್ಳವರು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ಗಮನವಹಿಸಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಹೋಗದಂತೆ ಮಾಡಲು ಅದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ಒದಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು,&quot; ಎಂದು ಅಲ್ಲಿನ ಪರಿಣಿತರು ''[[The Wall Street Journal]]'' ಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.  ಜೂನ್ 2009ರ ಚುನಾವಣೆಗಳ ನಂತರ ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಇರಾನಿನ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಆಕ್ಸೆಸ್ ವೇಗವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇರಬೇಕಾದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹತ್ತುಪಟ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದುದು ಕಂಡುಬಂದದ್ದರಿಂದ ತಜ್ಞರು ಇದು ಇಂಟರ್ಸೆಪ್ಷನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತೆಂದು ಸಂದೇಹ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://online.wsj.com/article/SB124562668777335653.html#mod|title=Iran's Web Spying Aided By Western Technology|last=Rhoads|first=Christopher|coauthors=Chao, Loretta|date=2009-06-22|work=The Wall Street Journal|publisher=Dow Jones &amp; Company, Inc.|pages=A1|accessdate=2009-07-14}}&lt;/ref&gt; ಜಂಟಿ ಯೋಜನಾ ಕಂಪೆನಿಯಾಗಿದ್ದ Nokia Siemens Networks ತನ್ನ ಪ್ರೆಸ್ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಾನು ಇರಾನ್‌ಗೆ 'ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಿಚ್ಛೇದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ'ವನ್ನು &quot;ಕೇವಲ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ದನಿ ಕರೆಗಳ ನಿರೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಲು ಮಾತ್ರ&quot; ನೀಡಿರುವುದಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತು.   &quot;Nokia Siemens Networks ಇರಾನ್‌ಗೆ ಯಾವುದೇ ಡೀಪ್ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಷನ್, ವೆಬ್ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಶಿಪ್ ಅಥವಾ or ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಫಿಲ್ಟರಿಂಗ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿಲ್ಲ,&quot; ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.nokiasiemensnetworks.com/global/Press/Press+releases/news-archive/Provision+of+Lawful+Intercept+capability+in+Iran.htm|title=Provision of Lawful Intercept capability in Iran|date=2009-06-22|publisher=Nokia Siemens Networks|accessdate=2009-07-14|archive-date=2009-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090625174434/http://www.nokiasiemensnetworks.com/global/Press/Press+releases/news-archive/Provision+of+Lawful+Intercept+capability+in+Iran.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
ಜುಲೈ 2009ರಲ್ಲಿ Nokia [[ಇರಾನ್]]ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ [[ಬಹಿಷ್ಕಾರ]]ವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.  ಈ ಬಹಿಷ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡ ಗ್ರಾಹಕರು ಚುನಾವಣಾನಂತರದ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಆಂದೋಲನದ ಬಗ್ಗೆ ಸಹಾನುಭೂತಿ ಹೊಂದಿದವರಾಗಿದ್ದು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಜತೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದುವೆನ್ನಲಾದ ಕಂಪೆನಿಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದವರಾಗಿದ್ದರು. ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಸೆಟ್‌ಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ಇಳಿಮುಖವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರು [[SMS]] ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸತೊಡಗಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2009/jul/14/nokia-boycott-iran-election-protests|title=Iranian consumers boycott Nokia for 'collaboration'|last=Kamali Dehghan|first=Saeed|date=2009-07-14|work=The Guardian|publisher=Guardian News and Media Limited|accessdate=2009-07-27}}&lt;/ref&gt;
=== Lex Nokia ===
2009ರಲ್ಲಿ Nokiaವು [[ಫಿನ್ಲಂಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಂಪೆನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳೇನಾದರೂ ಮಾಹಿತಿಸೋರಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸಂಶಯ ಬಂದಲ್ಲಿ ಅವರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೆ ಬರಲು ಬಹಳ ಶ್ರಮವಹಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.theregister.co.uk/2009/03/06/finland_nokia_snooping/|title='Lex Nokia' company snoop law passes in Finland|last=Ozimek|first=John|date=2009-03-06|work=The Register|accessdate=2009-07-27}}&lt;/ref&gt;  ಊಹಾಪೋಹಗಳಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ [[ಕಣ್ಗಾವಲಿನ]] ಬಗೆಗಿನ ಕಾನೂನುಗಳು ಬದಲಾಗದೇ ಹೋಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೇಂದ್ರಕಚೇರಿಯನ್ನು ಫಿನ್ಲಂಡ್‌ನಿಂದ ಬೇರೆಡೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚನೆ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು Nokia ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಅಲ್ಲಗಳೆಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.cellular-news.com/story/35783.php|title=Nokia Denies Threat to Leave Finland|date=2009-02-01|work=cellular-news|accessdate=2009-07-27|archive-date=2009-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20090309161132/http://cellular-news.com/story/35783.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಫಿನ್ನಿಶ್ ಮಾಧ್ಯಮವು ಈ ಕಾನೂನನ್ನು ''Lex Nokia''  ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಿತು. ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಕೆಲವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ (''[[Lex Karpela]]''  ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ) ಫಿನ್ನಿಶ್ ಕಾಪಿರೈಟ್ ಕಾನೂನಿನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು.  
== ಪರಿಸರದ ದಾಖಲೆ ==
ಸೆಲ್‌ಫೋನುಗಳಂತಹ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ತಯಾರಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯ ಅವಧಿ ಮುಗಿದುಹೋಗಿ ಅವು [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯ]]ಗಳಾದ ನಂತರವೂ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಪರಿಸರಸ್ನೇಹೀ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ [[Greenpeace]]ನ ಪ್ರಕಾರ Nokia ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ [[ವಿಷಕಾರೀ]] [[ರಾಸಾಯನಿಕ]]ಗಳನ್ನು ಮಿತವಾಗಿ ಬಳಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟಿದೆ,[[ಮರುಬಳಕೆ]]ಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ನ ಇನ್ನಿತರ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ [[ಋತುಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ]]ಯ ಮೇಲೆ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. 13ನೇ Greenpeace Guide to Greener Electronicsನ ಪ್ರಕಾರ ನೋಕಿಯಾ 10ಕ್ಕೆ 7.5 ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನುಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.greenpeace.org/international/campaigns/toxics/electronics/how-the-companies-line-up|title=How the companies line up: Greenpeace Guide to Greener Electronics, 13th Edition|date=2009-09-30|publisher=Greenpeace International|accessdate=2009-09-30|archive-date=2007-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20070127021154/http://www.greenpeace.org/international/campaigns/toxics/electronics/how-the-companies-line-up|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite press release|title=Greenpeace Guide to Greener Electronics, 13th Edition|publisher=Greenpeace International|date=2009-09-30|format=PDF|url=http://www.greenpeace.org/raw/content/international/press/reports/guide-to-greener-electronics-13-edition.pdf|accessdate=2009-09-30|archive-date=2009-10-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20091007130002/http://www.greenpeace.org/raw/content/international/press/reports/guide-to-greener-electronics-13-edition.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಗೈಡ್‌ನ 13ನೇ ಅವತರಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ Nokia ತನ್ನ 84 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ 5,000 ಸಂಗ್ರಹಸ್ಥಾನಗಳ ಮೂಲಕ  [[ನಿರ್ಜೀವ]]ಗೊಂಡ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನುಗಳನ್ನು ವಾಪಾಸು ಪಡೆಯುವ ಸಯಂಪ್ರಯತ್ನವಾದ ಟೇಕ್-ಬ್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/environment/our-responsibility/environmental-report-2008/take-back-and-recycling|title=Recycling – Take-back and recycling|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-07-27}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;  ತ್ಯಾಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಕೂಡ ಅದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/environment/we-recycle/where-and-how-to-recycle|title=Where and how to recycle|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-07-27|archive-date=2009-08-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20090819115839/http://www.nokia.com/environment/we-recycle/where-and-how-to-recycle|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಹೀಗಿದ್ದರೂ Nokia ನಡೆಸಿದ ಜಾಗತಿಕ ಗ್ರಾಹಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ Nokia ಫೋನುಗಳ ಮರುಬಳಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು 2008ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 3-5%ನಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಇದ್ದಿತು.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.nokia.com/press/press-releases/showpressrelease?newsid=1234291|title=Global consumer survey reveals that majority of old mobile phones are lying in drawers at home and not being recycled|date=2008-07-08|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-07-27}}&lt;/ref&gt;  Nokiaವು ವಿಷಯುಕ್ತ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಬಳಕೆಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಒಳ್ಳೆಯ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು; 2005ರ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಅದು [[PVC]]ಮುಕ್ತ ಮಾಡೆಲ್‍ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, ಜನವರಿ 2007ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ [[BFRs]]ನ ಮಿಶ್ರಣಗಳಿಲ್ಲದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದಿತು, ಮತ್ತು 2010ರ ಆರಂಭದ ವೇಳೆಗೆ [[ಬ್ರೋಮಿನ್‌ಯುಕ್ತ]] ಮತ್ತು [[ಕ್ಲೋರಿನ್‌ಯುಕ್ತ ಮಿಶ್ರಣಗಳುಳ್ಳ]] ಹಾಗೂ [[ಆಂಟಿಮನಿ ಟ್ರಯಾಕ್ಸೈಡ್]]ನಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದಂತಹ ಹೊಸ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತರುವ ಗುರಿಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/environment/our-responsibility/substance-and-material-management|title=Managing our materials and substances|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-07-27|archive-date=2009-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090618074358/http://www.nokia.com/environment/our-responsibility/substance-and-material-management|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Nokiaವು 2006ರಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಖಚಿತವಾದ [[|{{co2}}]] ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು 2009ರಲ್ಲಿ 10%ರಷ್ಟು ಮತ್ತು 2010ರಲ್ಲಿ 18%ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವ ಗುರಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತೆ ಅತ್ಯಧಿಕ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/environment/our-responsibility/environmental-strategy/energy-saving-targets|title=Energy saving targets|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-07-27|archive-date=2009-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20090924032307/http://www.nokia.com/environment/our-responsibility/environmental-strategy/energy-saving-targets|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಉತ್ಪನ್ನದ [[ಚೈತನ್ಯ ದಕ್ಷತೆ]]ಯಲ್ಲೂ ಕೂಡ ನೋಕಿಯಾಗೆ ಉತ್ತಮ ಅಂಕಗಳು ದೊರಕಿದವು; ಏಕೆಂದರೆ ಒಂದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದೆಲ್ಲಾ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ [[ಚಾರ್ಜರ್‌ಗಳು/0} EPAಯ Energy Star ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು 30–90%ಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೀರಿದ್ದವು.|ಚಾರ್ಜರ್‌ಗಳು/0} [[EPA]]ಯ [[Energy Star]] ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು 30–90%ಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೀರಿದ್ದವು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/environment/we-energise/nokia-and-energy-efficiency|title=How Nokia contributes to energy efficiency|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-07-27|archive-date=2011-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20110606133456/http://www.nokia.com/environment/we-energise/nokia-and-energy-efficiency|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;]] Nokia ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಜತೆಗೂ ಎಕೋ-ಡಿಕ್ಲರೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/environment/we-create/devices-and-accessories/eco-declarations|title=Eco declarations|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-07-27|archive-date=2009-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20090912063806/http://www.nokia.com/environment/we-create/devices-and-accessories/eco-declarations|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
Nokia ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಮರುಬಳಕೆಯ [[ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್]] ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದೇ ಎಂದು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nokia.com/environment/we-create/materials-and-substances|title=Materials and substances|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-07-27|archive-date=2009-08-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20090831060420/http://www.nokia.com/environment/we-create/materials-and-substances|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ [[ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು]] ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು Nokia ಫೆಬ್ರುವರಿ 2008ರಲ್ಲಿ Remade ಎಂಬ ನೂತನ ಫೋನ್ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹೊರತಂದಿತು.&lt;ref name=&quot;Tech Goes Greener&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.pcworld.com/article/id,144482-c,recycling/article.html|title=Tech Goes Greener|last=Rubio|first=Jenalyn|date=2008-04-12|work=Computerworld Philippines|publisher=PC World|accessdate=2008-05-14|archive-date=2008-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20080604092739/http://www.pcworld.com/article/id,144482-c,recycling/article.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಈ ಫೋನ್ ಅನ್ನು ಬರೇ ಮರುಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದಲೇ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Tech Goes Greener&quot;/&gt; ಫೋನಿನ ಹೊರಭಾಗವನ್ನು ಮರುಬಳಕೆಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಾದ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಮ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಗಳು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಾಟಲುಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗವಾದ ಕಾರ್ ಟಯರುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Nokia Remade&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.mobiletor.com/2008/04/09/nokia-remade-concept-phone-goes-green/|title=Nokia Remade Concept Phone goes Green|date=2008-04-09|publisher=Mobiletor|accessdate=2008-05-14|archive-date=2008-09-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20080908000500/http://www.mobiletor.com/2008/04/09/nokia-remade-concept-phone-goes-green/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅನ್ನು ಮರುಬಳಕೆಯ ಗಾಜನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಹಿಡಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ರಬ್ಬರ್ ಟೈರುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.  ಫೋನಿನ ಒಳಭಾಗವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಾಪಾಸು ಪಡೆದ ಫೋನುಗಳ ಭಾಗಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಬ್ಯಾಕ್‌ಲೈಟನ್ನು ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುವಷ್ತೇ ಬೆಳಗುವಂತೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಚೈತನ್ಯವು ಹೆಚ್ಚುಕಾಲ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ರೀಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡುವುದು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
== ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳೊಡನೆ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಹಕಾರ ==
Nokiaವು [[ಮುಕ್ತ ಸಂಶೋಧನೆ]]ಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಕ್ರಿಯ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ವಿಶೇಷ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.   ಈಗಿನ ಸಹಕಾರೀ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://research.nokia.com/openinnovation|title=Open Innovation – Nokia Research Center|publisher=Nokia Corporation|accessdate=2009-04-01|archive-date=2009-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20090209231205/http://research.nokia.com/openinnovation|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* [[École Polytechnique Fédérale de Lausanne]], ಸ್ವಿಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್
* [[ETH Zurich]], ಸ್ವಿಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್
* [[Helsinki University of Technology]],ಫಿನ್ಲಂಡ್
* [[Massachusetts Institute of Technology]], ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್
* [[Stanford University]], ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್
* [[Tampere University of Technology]], ಫಿನ್ಲಂಡ್
* [[Tsinghua University]], ಚೀನಾ
* [[University of California, Berkeley]], ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್
* [[University of Cambridge]], ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್
* [[University of Southern California]], ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್
== ಇದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ ==
;ಪಟ್ಟಿಗಳು
* [[Nokia ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪಟ್ಟಿ]]
*  [[Nokia ಸ್ವಾಧೀನಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡ ಉದ್ಯಮಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಪಟ್ಟಿ]]
;ಸಾಮಾನ್ಯ
* [[Symbian]] – ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನಗಳಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಒಂದು ಮುಕ್ತ ಮೂಲದ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್.
* [[Gnokii]] −  ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನುಗಳ ಜತೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲೆಂದು ರೂಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್‌ಗಳ ಗುಂಪು.
* [[Maemo]] − ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವೇದಿಕೆ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಕೂಡಾ. 
* [[Nokia Beta Labs]] − Nokiaದ ಬೀಟಾ ಅನ್ವಯಗಳು.
* Nokia Ovi Suite – ಬಳಕೆದಾರನು ಅನುಕ್ರಮಣಿಕೆಯನ್ನು ತನ್ನ Nokia ಸಾಧನದೊಂದಿಗೆ ಮೇಳಯಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಳುಹಿಸುವುದು, ಸಾಧನದಿಂದ ಬ್ಯಾಕಪ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ನಕ್ಷೆ ಫೈಲುಗಳನ್ನು ಸಾಧನಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಧನದ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅನ್ನು ಅಪ್‌ಡೇಟ್ ಮಾಡುವುದೇ ಮೊದಲಾದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. 
* [[Nokia PC Suite]] − ಒಂದು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಪ್ಯಾಕೇಜ್
* [[Nokia Software Updater]] − ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನದ ಫರ್ಮ್‌ವೇರ್ ಅನ್ನು ಅಪ್‍ಡೇಟ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 
* [[Forum Nokia]] − ಸಮುದಾಯ ಅಭಿವರ್ಧಕ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್.
* [[Nokia head office]] − Nokiaನ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿ.
* [[Nokia, Finland]] − ಒಂದು ಫಿನ್ನಿಶ್ ಪಟ್ಟಣ.
* [[Nokian Tyres]] − 1988ರಲ್ಲಿ Nokia Corporationನಿಂದ ಬೇರಾದ ಒಂದು ಫಿನ್ನಿಶ್ ಟೈರ್ ತಯಾರಕ ಕಂಪೆನಿ.
* [[Nokian Footwear]] − 1990ರಲ್ಲಿ Nokia Corporationನಿಂದ ಬೇರಾದ ಒಂದು ಫಿನ್ನಿಶ್ ಬೂಟ್ಸ್ ತಯಾರಕ ಕಂಪೆನಿ.

== ಆಕರಗಳು ==
{{reflist|3}}

== ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%; margin:auto;&quot; |- ! ಶೀರ್ಷಿಕೆ Author !! Publisher !! ವರ್ಷ Length !! ISBN 0-7910-6772-6
{{Book list
 | title         = Work Goes Mobile: Nokia's Lessons from the Leading Edge
 | author        = Michael Lattanzi, Antti Korhonen, Vishy Gopalakrishnan
 | publisher     = [[John Wiley &amp; Sons]]
 | publish_date  = January 2006
 | isbn          = 0-470-02752-5
 | aux1          = 212 pp
}}
{{Book list
 | title         = Mobile Usability: How Nokia Changed the Face of the Mobile Phone
 | author        = Christian Lindholm, Turkka Keinonen, Harri Kiljander
 | publisher     = [[McGraw-Hill|McGraw-Hill Companies]]
 | publish_date  = June 2003
 | isbn          = 0-07-138514-2
 | aux1          = 301 pp
}}
{{Book list
 | title         = Business The Nokia Way: Secrets of the World's Fastest Moving Company
 | author        = Trevor Merriden
 | publisher     = [[John Wiley &amp; Sons]]
 | publish_date  = February 2001
 | isbn          = 1-84112-104-5
 | aux1          = 168 pp
}}
{{Book list
 | title         = The Nokia Revolution: The Story of an Extraordinary Company That Transformed an Industry
 | author        = Dan Steinbock
 | publisher     = AMACOM Books
 | publish_date  = April 2001
 | isbn          = 0-8144-0636-X
 | aux1          = 375 pp
}}
|}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==
{{Sisterlinks|Nokia}}
* [http://www.nokia.com/ Official Nokia portal] &lt;span style=&quot;font-size:0.95em;color:#555&quot;&gt;(with complete list of regional websites)&lt;/span&gt;
* [https://biz.yahoo.com/ic/41/41820.html Nokia Corporation Company Profile] at [[Yahoo!]]
* [http://www.nokiasiemensnetworks.com Nokia Siemens Networks] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100127092203/http://www.nokiasiemensnetworks.com/ |date=2010-01-27 }}
* [http://www.forum.nokia.com Official Forum Nokia for developers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080120155220/http://www.forum.nokia.com/ |date=2008-01-20 }}
* [http://russia.forum.nokia.com Official Russian Forum Nokia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090404051335/http://russia.forum.nokia.com/ |date=2009-04-04 }}
* [http://advertising.nokia.com Nokia Interactive Advertising] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090805052136/http://advertising.nokia.com/ |date=2009-08-05 }}

{{Nokia phones}}
{{OMX Helsinki 25 companies}}
{{OMX Stockholm 30 companies}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:Espooನಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:1972ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಕಂಪೆನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಲಂಡನ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಛೇಂಜಿನಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದ್ದ ಕಂಪೆನಿಗಳು.]]
[[ವರ್ಗ:ಹೆಲ್ಸಿಂಕಿ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಛೇಂಜಿನಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿರುವ ಕಂಪೆನಿಗಳು.]]
[[ವರ್ಗ:ಪ್ರದರ್ಶನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪೆನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಫಿನ್‌ಲಂಡಿನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಕಂಪೆನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಫಿನ್ನಿಶ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ತಯಾರಕರು]]
[[ವರ್ಗ:ನೋಕಿಯಾ]]
[[ವರ್ಗ:ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸಲಕರಣೆಗಳ ಮಾರಾಟಗಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮ]]</text>
      <sha1>ameyydqxt5mx2hq7xfv6b7cy3nbnh9p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬಿಎಂಡಬ್ಲ್ಯೂ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22460</id>
    <revision>
      <id>1373670</id>
      <parentid>1373004</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T11:30:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="112620" sha1="a1e7v4vep7bxuqq74vj2u6wtoblewkn" xml:space="preserve">{{Dablink|This article refers to the German automobile and motorcycle manufacturer. For all other uses see [[BMW (disambiguation)]]}}
{{Infobox company
|company_name      = Bayerische Motoren Werke (BMW) AG
|company_logo      = [[ಚಿತ್ರ:Former BMW logo.svg|160px]]
|company_type      = [[Aktiengesellschaft]] ({{FWB|BMW}})
|foundation        = ೧೯೧೬
|founder           = [[Franz Josef Popp]]
|location_city     = [[Munich]]
|location_country  = [[ಜರ್ಮನಿ]] 
|key_people        = [[Norbert Reithofer]] &lt;small&gt;([[chief executive officer|CEO]]&lt;ref&gt;[http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2006-07/6725645-bmw-to-appoint-production-head-reithofer-as-new-ceo-tomorrow-sources-020.htm BMW to appoint production head Reithofer as new CEO tomorrow]&lt;/ref&gt; and [[Chairman]] of Board of Management)&lt;/small&gt; &lt;br /&gt; Joachim Milberg &lt;small&gt;([[Chair (official)|Chairman]] of [[Supervisory Board]])&lt;/small&gt;
|industry          = [[Automotive industry]]
|products          = [[Automobile]]s, [[motorcycle]]s, [[bicycle]]s
|revenue           = [[Euro|€]]೫೩.೨೦ billion &lt;small&gt;(೨೦೦೮)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;AR2008&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.bmwgroup.com/annualreport2008/_downloads/BMW_Group_2008.pdf|format=PDF|title=Annual Report 2008|accessdate=2009-06-11|publisher=BMW Group|archive-date=2010-01-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20100106081431/http://www.bmwgroup.com/annualreport2008/_downloads/BMW_Group_2008.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|operating_income  = {{profit}} €೯೨೧ million &lt;small&gt;(೨೦೦೮)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;AR2008&quot; /&gt;
|net_income        = {{profit}} €೩೨೪ million &lt;small&gt;(೨೦೦೮)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;AR2008&quot; /&gt;
|num_employees     = ೧೦೦,೦೪೦ &lt;small&gt;(೨೦೦೮)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;AR2008&quot; /&gt;
|subsid            = [[Rolls-Royce Motor Cars]]
|divisions         = 
|homepage          = [http://www.bmw.com/ bmw.com]
|intl              = yes
}}
{{audio-nohelp|Bayerische Motoren Werke Aktiengesellschaft.ogg|'''Bayerische Motoren Werke AG'''}} ('''BMW''' )({{lang-en|Bavarian Motor Works}})೧೯೧೬ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡ &lt;ref&gt;https://www.google.co.in/search?q=establishment+of+bmw&amp;oq=establishment+of+BM&amp;aqs=chrome.2.69i57j0l3.15258j0j7&amp;client=ms-android-lenovo&amp;sourceid=chrome-mobile&amp;ie=UTF-8&lt;/ref&gt; ಜರ್ಮನಿಯ ಆಟೋಮೊಬೈಲ್(=ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ)‌, ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್‌ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನ್‌ ತಯಾರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ. BMW [[MINI]] ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಕಾರುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು [[ರೋಲ್ಸ್‌-ರಾಯ್ಸ್‌ ಮೋಟರ್‌ ಕಾರ್ಸ್‌|ರೋಲ್ಸ್‌-ರಾಯ್ಸ್‌ ಮೋಟರ್‌ ಕಾರ್ಸ್‌ನ]] ಮಾತೃ ಸಂಸ್ಥೆ. 
BMW ತನ್ನ ಸಮರ್ಥ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಿಂದಲೂ, ವಿಲಾಸೀ ವೈಭವದಿಂದಲೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
== ಸಂಸ್ಥೆಯ ಇತಿಹಾಸ ==
[[ಚಿತ್ರ:BMW-HQ.jpg|thumb|right|ಜರ್ಮನಿಯ ಮುನಿಚ್‌ನಲ್ಲಿರುವ BMW ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿ]]
{{Main|History of BMW}}
ಒಂದನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ [[ವರ್ಸೈಲ್ಸ್‌ ಅರ್ಮಿಸ್ಟೈಸ್‌ ಟ್ರೀಟಿ (=ವರ್ಸೈಲ್ಸ್‌ ಕದನ ವಿರಾಮ ಒಪ್ಪಂದ)|ವರ್ಸೈಲ್ಸ್‌ ಅರ್ಮಿಸ್ಟೈಸ್‌ ಟ್ರೀಟಿ (=ವರ್ಸೈಲ್ಸ್‌ ಕದನ ವಿರಾಮ ಒಪ್ಪಂದ)ದ]] ನಿಯಮಗಳಿಂದಾಗಿ  ವಿಮಾನ (ಎಂಜಿನ್‌) ಉತ್ಪಾದನೆ ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ  BMW ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.pilotenschule.ch/geschichte.htm |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070528021613/http://www.pilotenschule.ch/geschichte.htm |archivedate=2007-05-28 |title= Fliegerschule St.Gallen - history|accessdate=2008-08-24 |language=German }}&lt;/ref&gt; ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಕ್ರಮೇಣ ಸಂಸ್ಥೆಯು ೧೯೨೩ರಲ್ಲಿ [[ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್‌]] ತಯಾರಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com.au/books?id=8XEV3HRlBZ4C|title=BMW Motorcycles|author=Darwin Holmstrom, Brian J. Nelson|isbn=076031098X|publisher=MotorBooks/MBI Publishing Company|year=2002|archive-date=2012-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120120064425/http://books.google.com.au/books?id=8XEV3HRlBZ4C|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ನಂತರ ೧೯೨೮-೨೯ರಲ್ಲಿ ಆಟೋಮೊಬೈಲ್‌ಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿತು.
BMW ವೃತ್ತಾಕಾರದ ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ BMW ಲಾಂಛನ ಅಥವಾ ದುಂಡುಬಿಲ್ಲೆಯು ವಿಮಾನ ಪ್ರೋಪೆಲರ್‌ನ ಚಲನೆಯ ಮಾದರಿಯಂತೆ ರಚಿಸಿತು. ಇದು ನೀಲಿ ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ವಿಮಾನದ ಬಿಳಿ ರೆಕ್ಕೆಯ ದ್ಯೋತಕ.   ಇದನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಅಂದರೆ ೧೯೨೯ರಲ್ಲಿ BMW ತನ್ನ  ಲಾಂಛನ ಎಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://jeff.dean.home.att.net/roundel-myth.pdf |format=PDF |title=The Origin of the BMW Logo: Fact and Fiction |date= |accessdate=1 August 2009 |author=Dr. Florian Triebel |work=Mobile Tradition live / Issue 01.2005 |archive-date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090928181810/http://jeff.dean.home.att.net/roundel-myth.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|title=Uniquely BMW|volume= 1|year=2006|publisher=BMW North America}}&lt;/ref&gt; BMW ಸಂಸ್ಥೆಯು [[ರಾಪ್‌ ಮೋಟರೆನ್ವೆರ್ಕ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಲಾಂಛನವು ವಿಕಸನಗೊಂಡು, BMW ಲಾಂಛನವನ್ನು ರಚನೆಯಾಯಿತು. ಈ ದುಂಡುಬಿಲ್ಲೆಯಾಕಾರದ BMW ಲಾಂಛನವು [[ಬವರಿಯಾ]] ದೇಶದ ಬಾವುಟದ ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹಿಮ್ಮೊಗವಾಗಿ ತಿರುಗಿಸಿದರೆ ಕಾಣಿಸುವ ವರ್ಣ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು.
BMWನ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ವಿಮಾನ ಎಂಜಿನ್‌ BMW IIIa ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ೧೯೧೮ರ ದ್ರವದ ಮೂಲಕ ತಂಪುಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ (cooled) ಆರು ಪಿಸ್ಟನ್‌ಗಳನ್ನೂ   ಎಂಜಿನ್‌ ಅನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರದ ಹಾರಾಟದಲ್ಲಿನ ದಕ್ಷತೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=August 2008}} ೧೯೩೦ನೇ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್‌ ಸೇನೆಯ ಶಸ್ತ್ರ ವರ್ಧನೆಗಾಗಿ, ಸಂಸ್ಥೆಯು ಜರ್ಮನಿಯ ವಾಯುಪಡೆ ಲಫ್ಟ್‌ವಫ್ಫೆಗಾಗಿ ವಿಮಾನ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. [[BMW 132]] ಮತ್ತು [[BMW 801]] ಗಾಳಿಯಿಂದ  ತಂಪಾಗಬಲ್ಲಂಥ [[ರೇಡಿಯಲ್‌ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳು]], ಮತ್ತು [[ಹೀನ್‌ಕೆಲ್‌ ಹೆ 162]] ''ಸಲಮಂದರ್‌''  &quot;ತುರ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಮಾನ&quot;ದ ಚಿಕ್ಕ, ೧೯೪೪-೪೫-ಅವಧಿಯ ಜೆಟ್ ಎಂಜಿನ್‌ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪಡೆದ ಮೊದಲ [[BMW 003]] [[ಅಕ್ಷೀಯ-ಚಲನೆಯ]] [[ಟರ್ಬೊಜೆಟ್‍]] ಎಂಜಿನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ [[WWII]] ಎಂಜಿನ್‌ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು. ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಜೆಟ್‌ ಫೈಟರ್‌ ವಿಮಾನ  Messerschmitt Me ೨೬೨ರ, A-೧b ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ BMW ೦೦೩ ಜೆಟ್‌ ಎಂಜಿನ್‌ ಅನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ BMW ಎಂಜಿನ್‌ಗಳು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಾರಲು ವಿಫಲವಾದವು.&lt;ref&gt;https://www.google.co.in/search?q=bmw+engine&amp;oq=bmw+en&amp;aqs=chrome.1.69i57j0l3.4038j0j7&amp;client=ms-android-lenovo&amp;sourceid=chrome-mobile&amp;ie=UTF-8&lt;/ref&gt; ಇದು Junkers ಎಂಜಿನ್‌ಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವರೆಗೆ, ಜೆಟ್‌ ಫೈಟರ್‌ ವಿಮಾನ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{Citation |url=https://books.google.com/books?id=dSLBdP22fq0C&amp;pg=PA31 |title=The Jet Race and the Second World War |first=Sterling Michael |last=Pavelec |publisher=Greenwood Publishing Group |year=007 |isbn=0275993558, 9780275993559}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |last=Radinger |first=Will |first2= Walter |last2=Schick. |title=Me262 (in German) |location=Berlin |publisher=Avantic Verlag GmbH |year=1996 |isbn=3-925505-21-0 |page=23 }}&lt;/ref&gt;
೧೯೫೯ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ BMW ಅಟೋಮೋಟೀವ್‌ ವಿಭಾಗವು ಹಣಕಾಸಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿತ್ತು.&lt;ref&gt;https://www.google.co.in/search?q=bmw+automotive+careers&amp;oq=bmw+automotive&amp;aqs=chrome.1.69i57j0l3.12435j0j7&amp;client=ms-android-lenovo&amp;sourceid=chrome-mobile&amp;ie=UTF-8&lt;/ref&gt; ಈ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕೇ ಎನ್ನುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಷೇರುದಾರರ ಸಭೆಯು ಕರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಹಿಂದೆ ವಿಮಾನ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜರ್ಮನಿಯ Messerschmitt ಮತ್ತು Heinkelನಂಥ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕಾರು ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ BMW, ನಂತರ ಆಟೋಮೋಟಿವ್‌ ವಿಭಾಗದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಇಟಲಿಯ ಇಸೊ ಇಸೆಟ್ಟಾವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು. ಆ ಚಿಕ್ಕ ಕಾರುಗಳಿಗೆ BMW ತನ್ನ ಸುಧಾರಿತ ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್‌ ಎಂಜಿನ್‌ ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ  ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಪುನಃ ಲಾಭದತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಲು ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ೧೯೫೯ರಿಂದ BMW ಅಕ್ಟೀಂಗೆಸೆಲ್‌ಶಾಫ್ಟ್‌ದ ಬಹುಪಾಲು ಷೇರುಗಳು ಕ್ವಾಂಡ್ಟ್‌ ಸಮೂಹದ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿತ್ತು. ಅದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ೪೬%ನಷ್ಟು ಷೇರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಉಳಿದ ಷೇರು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿತ್ತು.
೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ]] [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಿನ್ಯಾಸ]] ಸ್ಟುಡಿಯೊ [[ಡಿಸೈನ್‌ವರ್ಕ್ಸ್‌USA|ಡಿಸೈನ್‌ವರ್ಕ್ಸ್‌USAನ]] ಬಹುಭಾಗದ ಷೇರನ್ನು BMW ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನಂತರ ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು. ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ BMW ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ [[ರೋವರ್ ಸಮೂಹ|ರೋವರ್ ಸಮೂಹವನ್ನು]]&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com.au/books?id=KdbY5QkQ64cC|title=Corporate Cultures And Global Brands|author=Albrecht Rothacher|year=2004|publisher=World Scientific|isbn=9812388567|pages=239}}&lt;/ref&gt; ಖರೀದಿಸಿತು (ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು [[ರೋವರ್‌]], [[ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ರೋವರ್‌]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟಿನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಮೊರಿಸ್‌|ಮೊರಿಸ್‌ದಂತಹ]] ಈಗ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಹಕ್ಕಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ [[MG]] ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು), ಮತ್ತು ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಸಿತು. ವರ್ಷ ೨೦೦೦ದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ರೋವರ್‌ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿತು. ಹಾಗಾಗಿ BMW ಸಂಸ್ಥೆಯು ರೋವರ್ ಸಮೂಹವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಣಯಿಸಿತು. MG ಮತ್ತು ರೋವರ್‌ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು [[MG ರೋವರ್‌]] ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್‌ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು. ಹಾಗೇಯೆ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ರೋವರ್‌ ಅನ್ನು [[ಫೋರ್ಡ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಯು ಖರೀದಿಸಿತು. ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಹೊಸ [[MINI|MINIಯನ್ನು]] ತಯಾರಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು BMW ತನ್ನಲ್ಲೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
ಸುಮಾರು ಹದಿನೇಳು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ, ೨೦೦೯ರ ಫೆಬ್ರುವರಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಾರ [[ಕ್ರಿಸ್‌ ಬ್ಯಾಂಗಲ್‌]] ತಾನು BMW ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹೊರನಡೆಯುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ಅವರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ [[ಅಡ್ರೀಯನ್‌ ವಾನ್‌ ಹೂಯ್ಡೊಂಕ್‌]] ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಇವರು ಬ್ಯಾಂಗಲ್‌ರ ಬಲಗೈ ಬಂಟರಾಗಿ ದುಡಿದಿದ್ದರು.  ೨೦೦೨ರ ಸರಣಿ-೭  ಮತ್ತು ೨೦೦೨ರ Z೪ನಂತಹ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಂದಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಗಲ್‌ ಖ್ಯಾತರು (ಅಥವಾ ಕುಖ್ಯಾತರು)ಆಗಿದ್ದರು.  ೨೦೦೭ರ ಜುಲೈಯಲ್ಲಿ, ತಯಾರಿಕಾ ಹಕ್ಕುಗಳು [[ಹಸ್‌ಕ್ವಾರ್ನಾ ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್ಸ್‌]] ಅನ್ನು ವರದಿಯಾದ ಪ್ರಕಾರ ೯೩ ದಶಲಕ್ಷ ಯುರೊಗಳಿಗೆ BMW ಖರೀದಿಸಿತು. BMW ಮೋಟರ್‌ರಾಡ್‌ ಹಸ್‌ಕ್ವಾರ್ನಾ ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಉದ್ಯಮವನ್ನಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಯೋಜನೆ ಮಾಡಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾರ್ಯಾಗಾರವನ್ನು ವರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
=== ನಾಜಿ ಸಂಪರ್ಕ ===
ಯುದ್ಧವಾಗಿ ೧೫ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದ ನಂತರ BMWಯ ಬಹುಪಾಲು ಷೇರನ್ನು [[ಗುಂದರ್ ಕ್ವಾಂಡ್ಟ್‌|ಗುಂದರ್ ಕ್ವಾಂಡ್ಟ್‌ರ]] ಕುಟುಂಬವು ಹೊಂದಿತ್ತು. ೧೯೩೩ರಿಂದ ಗುಂದರ್ ಕ್ವಾಂಡ್ಟ್‌ [[ನಾಜಿ]] ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಟ್ಲರ್‌ ಗೆದ್ದ ನಂತರ, ಕ್ವಾಂಡ್ಟ್‌ರನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪದವಿಯನ್ನು ನಾಜಿ ಯುದ್ಧ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕ್ವಾಂಡ್ಟ್‌ರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ನಾಜಿ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಯುದ್ಧೋಪರಕಣ, ಬಂದೂಕುಗಳು, ಫಿರಂಗಿ ಮತ್ತು ಫಿರಂಗಿದಳವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೆಲವು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಸೆರೆ ಶಿಬಿರಗಳಲ್ಲಿರುವ]] ಗುಲಾಮರನ್ನು ದುಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;businessweek.com&quot;&gt;[http://www.businessweek.com/globalbiz/content/oct2007/gb20071010_765240.htm BMW'ಸ್‌ ಕ್ವಾಂಡ್ಟ್‌ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಫೇಸಸ್‌ ಇಟ್ಸ್‌ ನಾಜಿ ಪಾಸ್ಟ್‌]&lt;/ref&gt; ಕ್ವಾಂಡ್ಟ್‌ರ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿ ಮಗ್ದಾ. ನಂತರ ಮಗ್ದಾ ನಾಜಿ ಪ್ರಚಾರಕ  ಮುಖಂಡ [[ಜೋಸೆಫ್‌ ಜೀಯೊಬಲ್ಸ್‌|ಜೋಸೆಫ್‌ ಜೀಯೊಬಲ್ಸ್‌ರನ್ನು]] ಮದುವೆಯಾದರು.&lt;ref&gt;[http://www.independent.co.uk/news/world/europe/the-gigolo-the-german-heiress-and-a-1636m-revenge-for-her-nazi-legacy-986855.html ಜರ್ಮನಿಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಣಿ ಗಿಗೊಲೊ ಮತ್ತು ಅವರ ನಾಜಿ ಆಸ್ತಿಗಾಗಿ £6m ಪ್ರತೀಕಾರ]&lt;/ref&gt;
ಕ್ವಾಂಡ್ಟ್‌ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಯುದ್ಧದ ನಂತರದ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯದಿಂದಲೂ ಸಹ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು ಎಂದು ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್‌ TVಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವು ಬಿಂಬಿಸಿದೆ. ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ BMW ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ದೋಷಾರೋಪಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕ್ವಾಂಡ್ಟ್‌ರ ಬಗ್ಗೆ ಏನೂ ಟೀಕೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅದರ ಸಮರ ಸಮಯದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;businessweek.com&quot;/&gt; ನಾಜಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಜರ್ಮನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬವು ಹೊಂದಿತ್ತೆನ್ನಲಾದ ನಾಜಿ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜಯೊಂದಕ್ಕೆ  ನಿಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದೆಂದು ಪಣ ತೊಡುವ ಮೂಲಕ ಕ್ವಾಂಡ್ಟ್‌ ಕುಟುಂಬವು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿತು.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7035485.stm ] ನಾಜಿ-ಯುಗದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸುವ ಕ್ವಾಂಡ್ಟ್ಸ್‌ ಕೊಂಡಿಗಳು&lt;/ref&gt;
ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಹಿಂದಿನ [[ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ]] ಕಾರ್ಲ್‌ ಅಡೊಲ್ಫ್‌ ಸೋರೆನ್‌ಸೆನ್‌ರಿಗೆ (b. ca. ೧೯೨೭) ಕ್ವಾಂಡ್ಟ್‌ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ಸಂಭನೀಯ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯಿರಿ ಎಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತಾದರೂ ಸಹ ತುಂಬಾ ತಡವಾಯಿತೆಂದು ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಪುನಃ ಪುನಃ ಅವರು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಗಂಡಾಂತರಕಾರೀ ರಸಾಯನಿಕಗಳ ದುಃಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಎದೆಯೊಡ್ಡಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ೧೭ ವರ್ಷದ ಬಾಲಕ ಕಾರ್ಲ್‌ ಮತ್ತು ಇತರ ೩೯ ಮಂದಿಯ ನಿಗ್ರಹ ದಳವನ್ನು  ಜರ್ಮನಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು.ಇಂಥ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ದುಡಿದ ಈ ತಂಡದ ಅನೇಕರು ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿಗೀಡಾದರು, ಕೇವಲ ನಾಲ್ವರು ಮಾತ್ರ ಬದುಕುಳಿದರು(೨೦೦೯ರ ಮೇ ತಿಂಗಳ ಅಂಕಿಅಂಶದಂತೆ).&lt;ref&gt;{{cite web|author=Af Peter Suppli Benson Lørdag den 9. maj 2009, 20:45 |url=http://www.berlingske.dk/article/20090509/danmark/705090081/ |title=BMW brugte danske tvangsarbejdere - Danmark |work=[[Berlingske Tidende]] |language=Danish |date= |accessdate=2009-05-10}}&lt;/ref&gt;
== ಉತ್ಪಾದನೆ ==
೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ, ತಯಾರಾದ ಚತುಷ್ಚಕ್ರ ವಾಹನದ ಸಂಖ್ಯೆ ೧,೩೬೬,೮೩೮;ಇದು ೫ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿತವಾದುದರ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://oica.net/wp-content/uploads/2007/07/bmw.pdf |title=ವಿಶ್ವದ ಮೋಟರ್‌ ವಾಹನ ಉತ್ಪಾದನೆ, OICA ವರದಿಗಾರರ ಸಮೀಕ್ಷೆ |access-date=2010-02-04 |archive-date=2010-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100612040841/http://oica.net/wp-content/uploads/2007/07/bmw.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!ದೇಶ
!ಉತ್ಪಾದಕರು
!ಕಾರುಗಳು (೨೦೦೬)
!ಮಾದರಿಗಳು
|-
| ಜರ್ಮನಿ
| BMW
| ೯೦೫,೦೫೭
| ಇತರೆ:
|-
| ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್
| [[Mini]]
| ೧೮೭,೪೫೪
| ಎಲ್ಲಾ ಮಿನಿಗಳು
|-
| 
| [[ರೋಲ್ಸ್‌-ರಾಯ್ಸ್‌]]
| ೬೭
| ಎಲ್ಲಾ ರೋಲ್ಸ್‌-ರಾಯ್ಸ್‌
|-
| ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ
| BMW
| ೧೧೪,೩೦೬
| BMW X೩
|-
| ಯುಎಸ್‍ಎ
| BMW
| ೧೦೫,೧೭೨
| BMW X೫, X೬
|-
| ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ
| BMW
| ೫೪,೭೮೨
| BMW ಸರಣಿ-೩
|-
| '''ಒಟ್ಟು''' 
| 
| ೧,೩೬೬,೮೩೮
| 
|}
== ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್ಸ್‌ ==
{{Unreferenced section|date=June 2008}}
{{See also|BMW Motorrad|History of BMW motorcycles}}
[[ಚಿತ್ರ:R32-pn.jpg|thumb|right|ದಿ R32.ಮೊದಲ BMW ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್‌]]
ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್‌ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ BMW [[ಮೊದಲನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಮೊದಲನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ]] ನಂತರ ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್‌ಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿತು. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್‌ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ [[BMW ಮೋಟರ್‌ರಾಡ್‌]] ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೆಲಿಯೊಸ್‌ ಮತ್ತು ಫ್ಲಿಂಕ್‌ ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ, ೧೯೨೩ರಲ್ಲಿ &quot;[[R32]]&quot; ಮೊದಲ ಯಶಸ್ವಿ ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್‌ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್‌ &quot;[[ಬಾಕ್ಸರ್‌]]&quot; ಜಂಟಿ ಎಂಜಿನ್‌ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಈ ಎಂಜಿನ್‌ ಯಂತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಯಿಂದಲೂ ಗಾಳಿ ಹರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಮುಂಚಾಚಿದ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಏಕ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ (ಇದು ಮೂಲತಃ ಅದೇ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ), ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ಮೊದಲು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿಭಿನ್ನ ವಿನ್ಯಾಸ ರಚನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇಂದಿಗೂ ಸಹ ಹಲವು BMW ವಾಹನಗಳನ್ನು ಇದೇ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುವುದು. ಇದನ್ನು [[R ಸರಣಿ]] ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.
[[ಚಿತ್ರ:R35-roundel.jpg|thumb|left|1939ರಲ್ಲಿ BMW ರೌಂಡೆಲ್‌(=ದುಂಡುಬಿಲ್ಲೆ)]]ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, BMW [[ಸೈಡ್‌ಕಾರ್‍‌]] (=ವಿಹಾರದ ವಾಹನ) ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ   [[BMW R75]] ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್‌ನ್ನು ತಯಾರಿಸಿತು. ಇದು [[ಜೂಂದಪ್‌]] KS೭೫೦ಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿನ್ಯಾಸದ ಪಡಿಯಚ್ಚು. ಇದರ ಸೈಡ್‌ಕಾರ್‌ ಚಕ್ರಗನ್ನೂ ಮೋಟರ್‌ ನೆರವಿನ ಚಾಲನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಹಲವಾರು ವಿಧದಲ್ಲಿ [[ಜೀಪ್‌|ಜೀಪ್‌ನ]] [[ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ|ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು]] ಹೋಲುವ ಈ ವಾಹನವು ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಓಡಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ.
೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ [[K ಸರಣಿ|K ಸರಣಿಯು]] ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದು ಶಾಫ್ಟ್‌ (=ಚಾಲಕ ದಂಡವನ್ನುರುಳಿಸಿ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಬಲ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು) ನೆರವಿನ ಚಾಲನೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ನೀರಿನಿಂದ ತಂಪುಗೊಳಿಸಿದ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನಿಂದ ಹಿಂದಿನವರೆಗೂ ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳ ನಂತರ, BMW ಏಕ ಮತ್ತು ಸಮಾಂತರ ಎರಡು [[ರೋಟ್ಯಾಕ್ಸ್‌]] ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆದ್ಯಂತ ರಹಿತ ಸರಪಳಿ ಚಾಲಿತವಾದ [[F]] ಮತ್ತು [[G]] ಸರಣಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
೧೯೯೦ ದಶಕದ ಮೊದಲು, BMW [[ಏರ್‌ಹೆಡ್‌]] ಬಾಕ್ಸರ್‌ ಎಂಜಿನ್‌ ಅನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿತು. ಈ ಮಾದರಿಯು [[ಆಯಿಲ್‌ಹೆಡ್‌]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಆಯಿಲ್‌ಹೆಡ್‌ ಎಂಜಿನ್‌ ಪ್ರತಿ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗೆ ಎರಡು ಸ್ಪಾರ್ಕ್‌ಪ್ಲಗ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ [[R1150GS|R1150GSನ]] ೮೫ hp (೬೩ kW) ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ೧೧೭೦ ccಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು [[R1200GS|R1200GSಗೆ]] ಅಭಿವೃದ್ದಿಪಡಿಸಿದ ೧೦೦ hp (೭೫ kW) ಕಾರ್ಯದಕ್ಷತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಮತೋಲನದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಅಂತರ್ನಿರ್ಮಿತ ಶಾಫ್ಟ್‌ನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದರು. ಆಯಿಲ್‌ಹೆಡ್‌ ಮತ್ತು ಹೆಕ್ಸ್‌ಹೆಡ್‌ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳ ಶಕ್ತಿಯುತ ವಿವಿಧ ರೂಪಾಂತರಗಳು R೧೧೦೦S ಮತ್ತು R೧೨೦೦Sನಲ್ಲಿ {{Convert|98|hp|kW|0|abbr=on}} {{Convert|122|hp|kW|0|abbr=on}} ಲಭ್ಯವಿದೆ.
[[ಚಿತ್ರ:K1200gt600.jpg|thumb|right|BMW K1200GT]]
೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ BMW ಹೊಸ K೧೨೦೦S ಕ್ರೀಡಾ ಬೈಕ್‌ನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಇದು BMW ತಯಾರಿಸಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬೈಕ್ ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಎಂಜಿನ್‌ ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿದ್ದು (ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌ F೧ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಘಟಕ ಸೇರಿ ರಚಿಸಿದ ಎಂಜಿನ್‌{{Convert|167|hp|kW|0|abbr=on}} ಆಗಿದೆ), ಹಿಂದಿನ K ಮಾದರಿಗಳಿಗಿಂತ ಹಗುರವಾಗಿದೆ. [[ಹೊಂಡಾ]], [[ಕವಾಸಕಿ]], [[ಯಮಾಹಾ]] ಮತ್ತು [[ಸುಜುಕಿ|ಸುಜುಕಿಯಂತಹ]] ಕ್ರೀಡಾ ಯಂತ್ರ ತಯಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಇದು BMW ಮಾಡಿದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನ. ಮುಂದಿನ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಅಕ್ಷಾಧಾರ (ಅಕ್ಷಾಧಾರ) ಮತ್ತು BMW ಡ್ಯುಯೊಲವರ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಹೋಸಾಕ್‌ ಮಾದರಿಯ ಮುಂದಿನ ಫೋರ್ಕ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ BMW ಹಲವಾರು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್‌ ಆಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಅಪೂರ್ವ ಅನ್ವೇಷಣೆಯನ್ನು BMW ನಡೆಸಿತು.  
೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ BMW ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ [[ಆಂಟಿ-ಲಾಕ್‌ ಬ್ರೇಕ್‌ಗಳನ್ನು(=ಬ್ರೇಕ್‌ ಹಾಕದೇ ವಾಹನ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ)]] ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಆಂಟಿ-ಲಾಕ್‌ ಬ್ರೇಕ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ BMW ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ [[ಆಯ ತಪ್ಪದಂತೆ ಸ್ಥಿರತೆ ಯಂತ್ರಿಸುವ]] ಮತ್ತು ಜಾರಿಕೆ ನಿಗ್ರಹಿಸುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು.
ಒಂದರೊಳಕ್ಕೊಂದನ್ನು ತೂರಿಸುವಂಥ ಮುಂದಿನ ಅಕ್ಷಾಧಾರವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ BMW ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್‌ನ ಅಕ್ಷಾಧಾರದ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಹೊಸತನವನ್ನು ಇತರ ತಯಾರಕರು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ತಂದಿದೆ. ಅವರು ನಂತರ [[ಎರ್ಲ್ಸ್‌ ಫೋರ್ಕ್‌]], ತೂಗಾಡುವ ಫೋರ್ಕ್‌ನಿಂದ (೧೯೫೫ಯಿಂದ ೧೯೬೯ವರೆಗೆ) ಮುಂದಿನ ಅಕ್ಷಾಧಾರ ಮಾದರಿಗೆ  ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ಬಹುಪಾಲು  ಆಧುನಿಕ BMWಗಳು ಸೂಕ್ತವಾದ ಹಿಂದಿನ ಸ್ವಿಂಗಾರ್ಮ್‌, ಹಿಂದೆ ಒಂದೇ ಕಡೆ ಸ್ವಿಂಗಾರ್ಮ್‌ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು (ಸಾಮಾನ್ಯ ತೂಗಾಡುವ ಫೋರ್ಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಮತ್ತು ತಪ್ಪಾಗಿ ಇದನ್ನು [[ತೂಗಾಡುವ ಕೈ]] ಎಂದು ಕರೆಯುವರು).
ಕೆಲವು BMWಗಳು ೧೯೯೦ರ ದಶಕದ ಮೊದಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಇನ್ನೊಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮುಂದಿನ ಅಕ್ಷಾಧಾರ ವಿನ್ಯಾಸ ಟೆಲಿಲಿವರ್‌ ಅನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದವು. ಅರ್ಲ್ಸ್‌ ಫೋರ್ಕ್‌ನಂತೆ, ಟೆಲಿಲಿವರ್‌ ಬ್ರೇಕ್‌ ಹಾಕುವಾಗ ವೇಗದ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ.
==ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಯಂತ್ರ(=ಆಟೋಮೊಬೈಲ್‌)==
{{Main|List of BMW vehicles}}
=== ನ್ಯೂ ಕ್ಲಾಸ್‌ ===
{{Main|BMW New Class}}
''ನ್ಯೂ ಕ್ಲಾಸ್‌''  (ಜರ್ಮನ್‌: ''ನ್ಯೂ ಕ್ಲಾಸೆ'' ) [[ಸೆಡಾನ್‌ಗಳು (=ನಾಲ್ವರು ಕೂಡಬಹುದಾದ ಮುಚ್ಚಿಗೆ ವಾಹನ)]] ಮತ್ತು ಕೂಪೆಗಳು (=ಇಬ್ಬರು ಕೂಡಬಹುದಾದ ಮುಚ್ಚಿಗೆ ವಾಹನ) ಎರಡರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಮಾದರಿಯಾಗಿದ್ದು, ೧೯೬೨ರಲ್ಲಿ  ೧೫೦೦ ಮಾದರಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಇದು, ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ೨೦೦೨ರ ಮಾದರಿಯವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು.  [[ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಕ್ಷಾಧಾರ, ಮುಂದೆ ಮ್ಯಾಕ್‌ಫೆರ್ಸನ್‌ ಸ್ಟ್ರಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಡಿಸ್ಕ್‌ ಬ್ರೇಕ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂಥ ನಾಲ್ಕು-ಸಿಲಿಂಡರ್‌|ಸಂಪೂರ್ಣ [[ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಕ್ಷಾಧಾರ]], ಮುಂದೆ [[ಮ್ಯಾಕ್‌ಫೆರ್ಸನ್‌ ಸ್ಟ್ರಟ್‌ಗಳು]] ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಡಿಸ್ಕ್‌ ಬ್ರೇಕ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂಥ ನಾಲ್ಕು-ಸಿಲಿಂಡರ್‌]]  [[M10]] ಎಂಜಿನ್‌ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನ್ಯೂ ಕ್ಲಾಸ್‌ ಮಾದರಿ ವಾಹನಗಳನ್ನು BMW ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಬಾಗಿಲಿನ ಸೆಡಾನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ಬಾಗಿಲಿನ ಕೂಪೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ನ್ಯೂ ಕ್ಲಾಸ್‌ ಸರಣಿಯು, ೧೯೬೬ರಲ್ಲಿ ''೦೨ ಸರಣಿ''  ೧೬೦೦ ಮತ್ತು ೨೦೦೨ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಎರಡು ಬಾಗಿಲಿನ ಕ್ರೀಡಾ ಸೆಡಾನ್‌ಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.
ಪವರ್‌ಟ್ರೈನ್‌ ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ಯಾವುದೇ ಚಿಕ್ಕ ಕಾರುಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶಗಳಿಗಿಂತಲೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು,ಈ ಕ್ರೀಡಾ ವಾಹನಗಳು, ವಾಹನೋತ್ಸಾಹಿಗಳ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು ಮತ್ತು BMW ಒಂದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಆಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಹೆಸರಾಂತ BMW [[ಸರಣಿ 3|ಸರಣಿ 3ರ]] ಹಿಂದಿನ ಮಾದರಿಗಳ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರುಗಳ ಯಶಸ್ಸು ಕಾರು ತಯಾರಕರ ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆವ ಮೂಲಕ, ಸಂಸ್ಥೆಯ ಭವಿಷ್ಯ ಗಟ್ಟಿಗೊಂಡಿತು. ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ &quot;೦&quot;ಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ನಾಲ್ಕು ಬಾಗಿಲಿನ ನ್ಯೂ ಕ್ಲಾಸ್‌ ಸರಣಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯದಾದ BMW ಸರಣಿ 5 ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ದುಬಾರಿ ೨೦೦೦C ಮತ್ತು ೨೦೦೦CS ಕೂಪೆಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು, ೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ ೨೮೦೦CS ಮಾದರಿಯೊಂದಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ[[ಆರು-ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಳನ್ನುಳ್ಳ]] [[BMW E9]] ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು.   ಎರಡು ಬಾಗಿಲಿನ ೧೬೦೦ ಕಾರಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ೧೯೭೫ರಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು, ೧೯೭೫ರಲ್ಲಿ ೨೦೦೨ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ೩೨೦i ಆಕ್ರಮಿಸಿತು.
=== ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾದರಿಗಳು ===
[[ಚಿತ್ರ:BMW E90.JPG|thumb|BMW ಸರಣಿ 3(E90)]]
೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ [[ಸರಣಿ 1|ಸರಣಿ 1ಯನ್ನು]] ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು BMWನ ಅತಿ ಚಿಕ್ಕ ಕಾರು ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಕೂಪೆ/ಕನ್ವರ್ಟಿಬಲ್‌ (E೮೨/E೮೮) ಮತ್ತು ಜಾರುಬಾಗಿಲು (E೮೧/E೮೭) ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ [[ದುಬಾರಿ ಕಾರು]] ಆಗಿರುವ [[ಸರಣಿ-3]] ಅನ್ನು [[ಮಾದರಿ ರಚನೆಯಾದ ವರ್ಷ]] ೧೯೭೫ರಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದು ಐದನೇ ಪೀಳಿಗೆಯ  ([[E90]]) ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ; ಕ್ರೀಡಾ ಸೆಡಾನ್‌ (E೯೦), ಸ್ಟೇಶನ್‌ ವೇಗನ್‌ (E೯೧), ಕೂಪೆ (E೯೨) ಮತ್ತು ಕನ್ವರ್ಟಿಬಲ್‌ (E೯೩) ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮೊದಲನೇ ಪಿಳಿಗೆಯ ಕಾರುಗಳ ನಂತರ, ಸರಣಿ ೩ನ್ನು ಮಾನದಂಡ/ಮೈಲಿಗಲ್ಲಿನಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದು, ಮತ್ತು BMW ಕಾರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಸನಿಹದಲ್ಲಿ ನಾವಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ BMW ಕಾರುಗಳು ಅಗ್ಗದ ಕಾರಿನ ಮಾದರಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ UKಯಲ್ಲಿ ಫೋರ್ಡ್‌ ಮೊಂಡಿಯೊಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗಿದೆ. ಇದು BMW ಜಾಗತಿಕ ಕಾರುಗಳ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. [[ಸರಣಿ-5]] [[ಮದ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ]] [[ದುಬಾರಿ ಕಾರು|ದುಬಾರಿ ಕಾರುಆಗಿದ್ದು]], ಸೆಡಾನ್‌ (E೬೦) ಮತ್ತು ಸ್ಟೇಷನ್ ವೇಗಾನ್‌ (E೬೧) ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವುದು. ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ [[ಸರಣಿ 5 ಗ್ರ್ಯಾನ್‌ ಟ್ಯುರಿಸ್ಮೊ]] (F೦೭) ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ.  ಸ್ಟೇಷನ್‌ ವೇಗಾನ್‌ ಮತ್ತು [[ಕ್ರಾಸ್‌ಓವರ್‌ SUV]] ನಡುವೆ ಇದು ಇನ್ನೊಂದು ವಿಭಾಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.newbmwseries.com/2009/05/bmw-5-series-gran-turismo/ |title=BMW 5-Series Gran Turismo |accessdate=2009-10-22 |work=reported by newBMWseries.com |archive-date=2011-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714170755/http://www.newbmwseries.com/2009/05/bmw-5-series-gran-turismo/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
[[ಚಿತ್ರ:Bmw-f01-wiki-paultan.org.jpg|thumb|BMW ಸರಣಿ 7(F01)]]
[[ಸರಣಿ 7]] [[ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ]] ಆಧಿಪತ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದ BMW [[ಸೆಡಾನ್‌]] ವಾಹನ ಎನಿಸಿದೆ. [[iDrive]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾದ ಹಲವಾರು ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳನ್ನು BMW ಸರಣಿ ೭ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಜಲಜನಕವನ್ನು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ದಹಿಸುವ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಎಂಜಿನ್‌ನನ್ನು ಸರಣಿ ೭ರ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.ಇಂಧನವನ್ನಾಗಿ ದ್ರವ ರೂಪೀ [[ಹೈಡ್ರೋಜನ್‌]](=ಜಲಜನಕ)ಅನ್ನು ಪೂರೈಸಲಾದ ಈ ಎಂಜಿನ್‌ ಉರಿದ ಮೇಲೆ ಕೇವಲ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಹಬೆಯನ್ನು ಹೊರಸೂಸುವುದು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಪೀಳಿಗೆ ಕಾರನ್ನು (F೦೧) ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. BMWನ ಸರಣಿ ೫ರ  ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, [[ಸರಣಿ 6]] [[ಆರಾಮವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ]] [[ಸುಖಕರವಾದ]] ಕ್ರೀಡಾ ಕೂಪೆ/ಕನ್ವರ್ಟಿಬಲ್‌ (E೬೩/E೬೪) ಕಾರು. [[Z3]], [[Z4]] (E೮೫) ಮಾದರಿಗಳ ನಂತರ ಬಂದಿರುವ ೨-ಆಸನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ರೋಡ್‌ಸ್ಟರ್‌]] ಮತ್ತು [[ಕೂಪೆ|ಕೂಪೆಯು]] ೨೦೦೨ರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯ ತನಕ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. 
[[ಚಿತ್ರ:BMW X3 2.jpg|thumb|right|BMW X3 SUV (E83)]]
BMWನ ಮೊದಲ [[ಕ್ರಾಸ್‌ಒವರ್‌ SUV]] (BMW ನಿರ್ಮಿಸಿದ [[SAV]] ಅಥವಾ &quot;ಕ್ರೀಡೋದ್ದೇಶದ  ವಾಹನ&quot; ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ) [[X3]] (E೮೩) ಅನ್ನು ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.  E೪೬/೧೬ ಸರಣಿ ೩ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು BMWನ xDrive ಎಲ್ಲಾ ಚಕ್ರಗಳೂ ಚಾಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಯುರೋಪ್‌ನ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ವಾಹನವನ್ನಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಒದಗಿಸಲಾಯಿತು. BMW ಎಲ್ಲಾ ಚಕ್ರ ಚಾಲನೆಯ X5 (E೭೦) ಮುಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಸುಖಕರ SUV (SAV) ಅನ್ನು ೨೦೦೦ರಿಂದಲೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ೪ ಆಸನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕ್ರಾಸ್‌ಒವರ್‌ SUV ಅನ್ನು BMW ೨೦೦೭ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. BMW [[X6]] ಅನ್ನು &quot;ಕ್ರೀಡೋದ್ದೇಶದ ಕೂಪೆ&quot;ಯಂತೆ (SAC) ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು. ಮುಂಬರುವ [[X1]] ಮಾದರಿಗೂ BMW ತನ್ನ ಕ್ರೀಡೋದ್ದೇಶದ ಸರಣಿ ಮಾದರಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.
=== BMW M ಮಾದರಿಗಳು ===
{{Main|BMW M}}
[[ಚಿತ್ರ:BMW M3 E92 coupe front.jpg|thumb|BMW M3 ಕೂಪೆ (E92)]]
ಸರಣಿ ೩ರನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ [[M3]] ಮಾದರಿಯು BMWಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊಸದಾಗಿರುವ ರೇಸ್‌ಗೆ ತಯಾರಾಗಿರುವ ವಾಹನ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.  ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ರಚನೆಯಿಂದಾಗಿ M೩ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದಲೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅತ್ಯಂತ ಹೊಸ V೮-ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ೨೦೦೭ರ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ೨೦೦೮ರ ಎರಡನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ U.S.ನಲ್ಲಿ ಕೂಪೆಯಾಗಿ (E೯೨), ನಂತರ ಕ್ಯಾಬ್ರಿಯೊಲೆಟ್‌ (E೯೩) ಮತ್ತು ಸೆಡಾನ್‌ನ (E೯೦) ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಸರಣಿ ೫ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ [[M5]] ಮಾದರಿಯು E೬೦ ಸರಣಿ ೫ರ M ವಿಭಾಗದ V೧೦-ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bmw.com/com/en/newvehicles/mseries/m5/2007/_shared/pdf/m5_sedan_touring_datasheet.pdf |title=Equipment and Technical data |accessdate=2008-05-17 |format=PDF |work=BMW AG}}&lt;/ref&gt; ಡ್ರೈವ್‌ಟ್ರೈನ್‌ M೫ನ ಮಾದರಿಯದ್ದಾದ [[M6,]] ಸರಣಿ ೬ರ M ವಿಭಾಗದ ಆವೃತ್ತಿ. Z೪ M, ಅಥವಾ [[M ಕೂಪೆ]]/[[M ರೋಡ್‌ಸ್ಟರ್‌]] Z೪ನ M ವಿಭಾಗದ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. [[X5M]] X೫ನ M ವಿಭಾಗದ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು [[X6M]] X೬ನ M ವಿಭಾಗದ ಇನ್ನೊಂದು ಆವೃತ್ತಿ. X೫M ಮತ್ತು X೬M ಎರಡೂ ಮಾದರಿಗಳು V೮ ಅವಳಿ ಸ್ಕ್ರೋಲ್‌ ಅವಳಿ ಟರ್ಬೊವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.
== ಮೋಟರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ==
{{Unreferenced section|date=June 2008}}
{{Main|BMW in motorsport}}
[[ಚಿತ್ರ:BMW Sauber F1 Team logo.png|thumb|BMW ಸೋಬರ್‌ F1 ತಂಡದ ಲಾಂಛನ.]]
[[ಚಿತ್ರ:Jacques Villeneuve Canada 2006.jpg|thumb|[47]ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್‌ ಅನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣ ತಂಡವಾಗಿ  BMW   ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.]]
BMW ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್‌ ಉದಯವಾದಾಗಿನಿಂದಲೂ ಮೋಟಾರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡೇ ಇದೆ.
=== ''ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ'' ===
* [[ಫಾರ್ಮುಲಾ BMW]] - ಕಿರಿಯರ ರೇಸಿಂಗ್‌ [[ಫಾರ್ಮುಲಾ]] ವರ್ಗ.
* [[ಕುಂಹೊ BMW ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]] - ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ BMWಗಾಗಿಯೇ ನಡೆಯುವ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ .
=== ಮೋಟಾರ್ ಸೈಕಲ್ ===
* [[ಐಲ್‌ ಆಫ್‌ ಮ್ಯಾನ್‌ TT]]- ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ [[ಜಾರ್ಜ್‌ ಮೀಯರ್‌]] ಒಡನೆ BMW ಐಲ್‌ ಆಪ್‌ ಮ್ಯಾನ್‌ TT ರೇಸ್‌ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ವಿದೇಶಿ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಯಿತು
* [[ಡಾಕರ್‌ ರ‌್ಯಾಲಿ]]- BMW ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್ಸ್‌ ಡಾಕರ್‌ ರ‌್ಯಾಲಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟು ಆರು ಬಾರಿ ಗೆದ್ದಿತ್ತು- ೧೯೮೧, ೧೯೮೩, ೧೯೮೪, ೧೯೮೫, ೧೯೯೯, ಮತ್ತು ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ .
* [[ಸೂಪರ್‌ಬೈಕ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]]- ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ BMW ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹೊಸ ಸುಪರ್‌ಬೈಕ್‌ [[BMW S1000RR|BMW S1000RRನೊಂದಿಗೆ]] ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ ರೋಡ್‌ ರೇಸಿಂಗ್‌ಗೆ ಮರಳಿತ್ತು.
=== ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್‌ ===
[[ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್‌|ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್‌ನಲ್ಲಿ]]  ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸ BMWಗೆ ಇದೆ.  BMW ಸಮರ್ಥ ಇಂಜಿನ್‌ ಹೊಂದಿದ ಕಾರುಗಳು ೨೦ ರೇಸುಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದವು.೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ BMW [[ಸೋಬರ್‌]] ತಂಡವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ, ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್‌ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಆಋಂಭಿಸಿತು. ೨೦೦೭ ಮತ್ತು ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಮಟ್ಟಿನ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. BMW ಸೋಬರ್‌ F೧ ತಂಡವು [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ಕ್ಯುಬಿಕಾ|ರಾಬರ್ಟ್‌ ಕ್ಯುಬಿಕಾಚಾಲನೆ]] ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕೆನಡಾದ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ    ಯಶ ಗಳಿಸಿದ್ದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಂದರೆ, ೨೦೦೮ರ ಜೂನ್‌ ೮ರಲ್ಲಿ. ಈ ಕೆಳಗಿನವು  ತಂಡದ  ಸಾಧನೆಗಳು:
* ಡ್ರೈವರ್‌ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌: ೧ (೧೯೮೩)
* ಕಂಸ್ಟ್ರಕ್ಟರ್‌ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌: ೦ (ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನ ೨೦೦೨, ೨೦೦೩, ೨೦೦೭)
* ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ ವಿನ್ಸ್‌: ೨೦
* ಪೋಡಿಯಮ್‌ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆ: ೭೬
* ಪೋಲ್‌ ಸ್ಥಾನ: ೩೩
* ಅತಿ ವೇಗದ ಲ್ಯಾಪ್ಸ್‌: ೩೩
[[ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌]], [[ಬೆನೆಟನ್‌]], [[ಬ್ರಾಬಮ್‌]] ಮತ್ತು [[ಆರೋಸ್‌|ಆರೋಸ್‌ಗೆ]] BMW ಎಂಜಿನ್‌ ಪೂರೈಕೆದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು. [[ಜೆನ್ಸನ್‌ ಬಟನ್‌]], [[ಜಾನ್‌ ಪಬ್ಲೊ ಮೊಂಟೊಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಸಬಾಸ್ಟಿಯನ್‌ ವೆಟ್ಟೆಲ್‌]] BMWಯೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್‌ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಚಾಲಕರು.
೨೦೦೯ ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಫಾರ್ಮುಲಾ ಒನ್‌ನಿಂದ ತನ್ನ ತಂಡವನ್ನು ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ೨೦೦೯ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ BMW ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news | url= http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/8173865.stm | publisher= BBC News | date= 29 July 2009 | accessdate= 29 July 2009 | title= 
BMW to quit F1 at end of season
}}&lt;/ref&gt;
=== ಕ್ರೀಡಾ ಕಾರು ===
* [[ಲೆ ಮ್ಯಾನ್ಸ್‌ 24 ಅವರ್ಸ್‌]] - ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ [[BMW V12 LMR]] ಕಾರಿನೊಂದಿಗೆ ಲೆ ಮ್ಯಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ BMW ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿತು. ಹಾಗೇಯೆ [[1995 ಆವೃತ್ತಿ|1995 ಆವೃತ್ತಿಯ]] BMW-ಎಂಜಿನ್‌ ಹೊಂದಿದ [[ಮ್ಯಾಕ್‌ಲೇರನ್‌ F1 GTR]] ರೇಸ್‌ ಕಾರಿನೊಂದಿಗೆ ಕೊಕುಸೈ ಕೈಹತ್ಸು ರೇಸಿಂಗ್‌ ತಂಡವು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.
* [[ನೂರ್ಬರ್‌ಗ್ರಿಂಗ್‌]] - BMW [[24 ಅವರ್ಸ್‌ ನರ್ಬರ್‌ಗ್ರಿಂಗ್‌]] ಅನ್ನು ೧೮ ಬಾರಿ ಗೆದ್ದಿತ್ತು ಮತ್ತು [[1000 ಕಿ.ಮೀನ ನೂರ್ಬರ್‌ಗ್ರಿಂಗ್‌]] ಅನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ (೧೯೭೬ ಮತ್ತು ೧೯೮೧) ಗೆದ್ದಿತ್ತು.
* [[24 ಅವರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಡೇಟೋನಾ-]] BMW ಒಂದು ಬಾರಿ ಗೆದ್ದಿತ್ತು (೧೯೭೬)
* [[ಸ್ಪಾ 24 ಅವರ್ಸ್-‌]] BMW ೨೧ ಬಾರಿ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತ್ತು.
* ಮ್ಯಾಕ್‌ಲೇರನ್‌ F೧ GTR  - BMW ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಎಂಜಿನ್‌ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ  ೧೯೯೦ ದಶಕದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿ GT ರೇಸಿಂಗ್‌ ಕಾರ್‌ ಆಗಿತ್ತು. ೧೯೯೫ ಮತ್ತು ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ BMW [[BPR ಗ್ಲೋಬಲ್‌ GT ಸರಣಿ]] ಮತ್ತು [[1995|1995ರಲ್ಲಿ]] [[24 ಅವರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಲೆ ಮ್ಯಾನ್ಸ್‌]] ಅನ್ನು ಗೆದ್ದಿತ್ತು.
=== ಪ್ರವಾಸಿ ಕಾರುಗಳು ===
ಪ್ರವಾಸಿ ಕಾರು ರೇಸಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ BMWಗೆ ಹಲವಾರು ಯಶಸ್ಸು ದಾಖಲಿಸಿದೆ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ.
* [[ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಟೂರಿಂಗ್ ಕಾರ್‌ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]] (ETCC) - ೧೯೬೮ರಿಂದ BMW ಹಲವು ತಯಾರಕರ ಮತ್ತು ತಂಡದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ೨೪ ಚಾಲಕರ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌{{Citation needed|date=July 2008}}ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು.
* [[ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಟೂರಿಂಗ್‌ ಕಾರ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]] (WTCC) - BMW ಚಾಲಕರ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ ಅನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ, ಅಂದರೆ ([[1987]], [[2005]], [[2006]] ಮತ್ತು [[2007]]) ಹಾಗೂ ತಯಾರಕರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು (೨೦೦೫–೨೦೦೭) ಮೂರು ಬಾರಿ ಗೆದ್ದಿತು.
* DTM ([[ಡಾಶ್‌ ಟೂರ್‌ವೇಗನ್‌ ಮಿಯಿಸ್ಟರ್‌ಷೆಫ್ಟ್‌]]) - BMW ಕಾರುಗಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವ DTM ಚಾಲಕರ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದವರಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವರು  BMW ಕಾರುಗಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದರು:
** ೧೯೮೯: [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ರವಾಗ್ಲಿಯಾ]], BMW M೩
** ೧೯೮೭: [[ಎರಿಕ್‌ ವಾನ್‌ ಡೆರ್‌ ಪೋಲೆ]], BMW M೩
* ೧೯೭೮ರಲ್ಲಿ [[ಹರಾಲ್ಡ್‌ ಎರ್‌ಟ್ಲ್‌|ಹರಾಲ್ಡ್‌ ಎರ್‌ಟ್ಲ್‌ರು]] [[BMW 320i]] [[ಟರ್ಬೊ]] ಕಾರಿನಲ್ಲಿ DRM ಅನ್ನು (ಡಾಶ್‌ ರೆನ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ ಮಿಸ್ಟರ್‌ಷೆಫ್ಟ್‌) ಗೆದ್ದರು.
* [[ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಟೂರಿಂಗ್‌ ಕಾರ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]] (BTCC) - ೧೯೮೮, ೧೯೯೧ ೧೯೯೨ ಮತ್ತು ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ BMW ಡ್ರೈವರ್ಸ್‌ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು ಮತ್ತು ೧೯೯೧ ಮತ್ತು ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನುಪ್ಯಾಕ್ಚರರ್ಸ್‌ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು.
* [[ಜಪಾನೀಸ್‌ ಟೂರಿಂಗ್‌ ಕಾರ್‌ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌]] (JTCC) - BMW ([[ಶ್ನಿಟ್ಜರ್‌]]) ಯುರೋಪ್‌‌ನಿಂದ ಜಪಾನಿಗೆ ಬಂದು JTCC ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದರು.
* [[ಮಿಲ್ಲೆ ಮಿಗ್ಲಿಯಾ]] - ೧೯೪೦ರಲ್ಲಿ [[328]] ಪ್ರವಾಸಿ ಕೂಪೆಗಳೊಂದಿಗೆ BMW ಮಿಲ್ಲೆ ಮಿಗ್ಲಿಯಾ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು. ೧೯೩೮ರಲ್ಲಿ ೩೨೮ ಕ್ರೀಡಾ ಕಾರುಗಳು ಉತ್ತಮ ವಿಜಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರು.
=== ರ‌್ಯಾಲಿ ===
* [[RAC ರ‌್ಯಾಲಿ]] - ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ [[328 ಕ್ರೀಡಾ ಕಾರು|328 ಕ್ರೀಡಾ ಕಾರುಗಳು]] ಇದನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದವು.
* [[ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ ಡಕರ್‌ ರ‌್ಯಾಲಿ]] - BMW ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್ಸ್‌ ೬ ಬಾರಿ ಗೆಲವು ಸಾಧಿಸಿತು.
* [[ಟೂರ್‌ ಡೆ ಕೋರ್ಸ್‌]] - ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ [[BMW M3 - E30]] ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿತ್ತು
== ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ದಾಖಲೆ ==
ಸಂಸ್ಥೆಯು [[U.S. ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ|U.S. ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ]] (EPA) ನ್ಯಾಶನಲ್‌ ಎನ್‌ವೈರ್ನಮೆಂಟಲ್‌ ಅಚೀವ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. EPAಯು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪರಿಸರ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. BMWನ ಸೌತ್‌ ಕ್ಯಾರೊಲಿನಾ ಎನ್ವೈರ್ನಮೆಂಟಲ್‌ ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್‌ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್‌ನ ಸದಸ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರು [[ಡೌವ್‌ಜೋನ್ಸ್‌]] ಸಮರ್ಥನೀಯ ಸಮೂಹ ಸೂಚಿಕೆಯ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದೆ.&lt;ref&gt;ಗ್ರಾಹ್ಲ್‌, ಸಿ: “ಗ್ರೀನ್‌ ಫಿನಿಷಿಂಗ್‌”, ಪುಟ ೩೫(೪). ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್‌ ಪೈಂಟ್‌ ಆಂಡ್‌ ಪೌಡರ್‌, ೨೦೦೬&lt;/ref&gt;
ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದಾಗುವ  ದುಃಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು BMW ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈಗಿರುವ ಕಾರಿನ ಮಾದರಿಗಳ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂಬರುವ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಇಂಧನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ  ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಬಾವ ಬೀರಬಲ್ಲ  ಕಾರುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ರಚನೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ: ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ, ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಶಕ್ತಿ (ಇಂಧನ ದಹಿಸುವಿಕೆ, ಎಂಜಿನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಮೋಟರ್‌ಗಳು) ಜಲಜನಕ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳು.&lt;ref&gt;ಬರ್ಡ್‌, ಜೆ ಆಂಡ್‌ ವಾಕರ್‌, ಎಮ್‌: “BMW ಎ ಸಸ್ಟೈನಬಲ್‌ ಫ್ಯೂಚರ್‌? ”, ಪುಟ ೧೧. ವೈಲ್ಡ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ೨೦೦೫&lt;/ref&gt;
EU೫/೬ರ ಹೊಗೆ ಉಗುಳುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಅನ್ವಯ BMW ೪೯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೦ ಮಾದರಿಗಳು ೧೪೦ ಗ್ರಾಮ್‌/ಕಿಮೀಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ CO೨ ಅನ್ನು ಉಗುಳುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ತೆರಿಗೆ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಮುಂದೆ ಕೆಲವು ಯುರೋಪಿನ ದೇಶಗಳು ನೀಡುವ ಪರಿಸರ ಬೋನಸ್‌ ಅನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, BMW ೧೬೦ ಗ್ರಾಂ CO೨/ಕಿಮೀನ ಸರಾಸರಿಯ ಮಟ್ಟದೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಧ ಲೀಟರ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಇಂಧನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬಳಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಇಂಧನವನ್ನು ಬಳಸಿತು.{{Citation needed|date=June 2009}} BMWಗೆ ನಿಟಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿರುವ   ಸಂಸ್ಥೆಯು{{Clarify|what are the competitors?|date=June 2009}} BMWಯ ೧೬ ಗ್ರಾಮ್‌ಗಳ CO೨ ಉಗುಳುವಿಕೆ ಮಟ್ಟಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು. ಇದರ ಮಾದರಿಗಳು ೨೮ ಗ್ರಾಮ್‌ಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಗುಳುವಿಕೆ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದು BMWನ ಒಂದು ಲೀಟರ್ ಡೀಸಲ್‌ ಉಗುಳುವಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುವುದು.{{Citation needed|date=June 2009}} ೨೦೦೬ ಮತ್ತು ೨೦೦೮ರ ಮಧ್ಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, BMW ಸುಮಾರು ೧೬%ನಷ್ಟು ಇಂಧನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿತು. ಆ ವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಇಂಧನ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ತಗ್ಗಿತು. BMW ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿನ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳ ಕಾರ್ಯ ಕ್ಷಮತೆ ಮಿಕ್ಕ ಸ್ಪರ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಾಹನಗಳ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಈಗಲೂ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=June 2009}}
ಇದೇನೇ ಇರಲಿ, BMW ಕೆಲವು ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ BMW ಹೈಡ್ರೋಜನ್‌ ೭ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ [[ಸೋಗಿನ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ(=ಗ್ರೀನ್‌ವಾಷ್‌)]] ಎಂಬ ಆರೋಪವನ್ನೂ  BMW  ಹೊರಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಜಲಜನಕ ಇಂಧನ]] ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅದು ಹೊರಹಾಕುವ ತ್ಯಾಜ್ಯಹೊಗೆಯುಗುಳುವ ಹಿಂಗೊಳವೆಯಲ್ಲಿ ಉಗುಳುವ ಹೊಗೆಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೋಜನ್‌ ೭ ಕಾರಿನಿಂದಾಗುವ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಕೈಗೊಳ್ಳ ಬೇಕಾದ ತುರ್ತು, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳ ಹಾದಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕೆಲವು ಟೀಕೆಗಳಿವೆ.
== ಬೈಸಿಕಲ್‌ಗಳು ==
BMW ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ವಿತರಕರ ಮೂಲಕ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸೈಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಮಕ್ಕಳ ಬೈಕ್‌ನಿಂದ EUR ೪,೪೯೯ನ ಎಂಡ್ಯುರೊ ಬೈಕ್‌ ವರೆಗಿನ ವಿವಿಧ ಶ್ರೇಣಿಯ ಬೈಸಿಕಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://shop.bmwgroup.com/is-bin/INTERSHOP.enfinity/WFS/Store-BMWShop-Site/en_GB/-/EUR/ViewStandardCatalog-Browse?CategoryName=LSMOBI&amp;CategoryDomainName=Store-Storefront |title=BMW Online Shop |publisher=Shop.bmwgroup.com |date=2009-03-21 |accessdate=2009-04-11 |archive-date=2012-12-17 |archive-url=https://archive.is/20121217133451/https://shop.bmwgroup.com/is-bin/INTERSHOP.enfinity/WFS/Store-BMWShop-Site/en_GB/-/EUR/ViewStandardCatalog-Browse?CategoryName=LSMOBI&amp;CategoryDomainName=Store-Storefront |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಕ್ರೂಸ್‌ ಬೈಕ್ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಬೈಕ್‌ ಮಾದರಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯ. 
== BMWನ ಅಶಿಷ್ಟ ಭಾಷೆ ==
'''ಬೀಮರ್‌''' , '''ಬಿಯಮರ್‌‌''' , '''ಬಿಮ್ಮರ್‌'''  ಮತ್ತು '''ಬೀ-ಎಮ್‌''' &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://catalogue.nla.gov.au/Record/3913069|title=Bee em / BMW Motorcycle Club of Victoria Inc|publisher=[[National Library of Australia]] |accessdate=2009-10-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bangkokpost.com/auto/autoreview/24915/no-toupees-allowed|title=No Toupees allowed|publisher=[[Bangkok Post]]|date=209-10-02|accessdate=2009-10-24}}&lt;/ref&gt;-ಇವು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನ ಅಶಿಷ್ಟ ಪದಗಳನ್ನು BMWನ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕಾರುಗಳು ಮತ್ತು ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವುದು‌.&lt;ref name=&quot;Lighter1&quot;&gt;{{Citation |title=Random House Historical Dictionary of American Slang: A-G |first=Jonathan E. |last=Lighter |publisher =Random House |year=1994 |volume=1 |isbn=0394544277, 9780394544274 |pages=126–7 |quote='''Beemer''' ''n.'' &lt;nowiki&gt;[BMW + ''er'']&lt;/nowiki&gt; a BMW automobile.  Also '''Beamer.'''  '''1982''' S. Black ''Totally Awesome'' 83 BMW (&quot;Beemer&quot;).  '''1985''' ''L.A. Times'' (Apr. 13) V 4: Id much rather drive my Beemer than a truck.  '''1989''' L. Roberts ''Full Cleveland'' 39: Baby boomers... in... late-model Beemers. '''1990''' ''Hull High'' (NBC-TV): You should ee my dad's new Beemer.  '''1991''' ''Cathy'' (synd. cartoon strip) (Apr. 21): Sheila... &lt;nowiki&gt;[ground]&lt;/nowiki&gt; multi-grain snack chips crumbs into the back seat of my brand-new Beamer! '''1992''' ''Time'' (May 18) 84: Its residents tend to drive pickups or subcompacts, not Beemers or Rolles.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lighter2&quot;&gt;{{Citation |title=Random House Historical Dictionary of American Slang: A-G |first=Jonathan E. |last=Lighter |publisher =Random House |year=1994 |volume=1 |isbn=0394544277, 9780394544274 |page=159 |quote='''Bimmer''' ''n.'' &lt;span style=&quot;font-variant: small-caps;&quot;&gt;Beemer.&lt;/span&gt;}}&lt;/ref&gt;
&quot;ನಿಜವಾದ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರೇಮಿ&quot;ಯ &lt;ref&gt;{{Citation |title=Doing Good |first=Pamela |last=Morsi |publisher=Mira |year=2002 |isbn=155166884X, 9781551668840 |page=18 |quote=True aficionados know that the nickname Beemer actually refers to the BMW motorcycle. Bimmer is the correct nickname for the automobile }}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು &quot;ಆರಂಭವಾಗದಿ&quot;ರುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ BMW ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬೀಮರ್‌ ಪದವನ್ನೂ, BMW ಕಾರುಗಳನ್ನು&lt;ref name=&quot;boston-bmwcca.org&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.boston-bmwcca.org/reference/Bimmer-Beemer.aspx|title=Bimmer vs. Beemer|accessdate=2007-06-23|work=boston-bmwcca.org|archive-date=2013-07-20|archive-url=https://www.webcitation.org/6IG1iBxKV?url=http://www.boston-bmwcca.org/reference/Bimmer-Beemer.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |title=The Savvy Guide to Motorcycles |first=Shirley |last=Duglin Kennedy |publisher=Indy Tech Publishing |year=2005 |isbn=0790613166, 9780790613161 |url=https://books.google.com/books?id=kEX7Ncd3hO4C&amp;pg=PA230 |quote='''Beemer''' -- BMW motorcycle; as opposed to Bimmer, which is a BMW automobile. }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |first=Brock |last=Yates  |quote='Bimmer' is the slang for a BMW automobile, but 'Beemer' is right when referring to the company's motorcycles. |url=http://ezproxy.spl.org:2048/login?url=http://proquest.umi.com/pqdweb?did=73786061&amp;Fmt=3&amp;clientId=11206&amp;RQT=309&amp;VName=PQD |date=12 March 1989 |title=You Say Porsch and I Say Porsch-eh |periodical=The Washington Post |page= w45}}{{Dead link|date=September 2009}}&lt;/ref&gt; ವಿವರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಮ್ಮರ್‌ ಪದವನ್ನೂ ಮಾತ್ರ ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು USನಲ್ಲಿ  ತಜ್ಞರು [[ನೋವಿನಿಂದಲೇ ಶಿಫಾರಸು]] ಮಾಡಿದರು. 
ಕೆನಡಾದ [[ಗ್ಲೋಬ್ ಮತ್ತು ಮೇಲ್‌]] ಬಿಮ್ಮರ್‌ನ್ನು ಬಳಸಲು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅದನ್ನು &quot;ಯುಪ್ಪೀ ಅಬೊಮಿನೇಷನ್‌&quot; ಎಂದು ಕರೆದರು.&lt;ref&gt;{{Citation |quote=If you're a Bimmer enthusiast (not that horrible leftover 1980s yuppie abomination Beemer), you've undoubtedly read the reviews, |url=http://www.theglobeandmail.com/auto/article874864.ece |title=Why wait for spring? Lease it now |first=Bob |last=English |date=7 April 2009 |periodical=Globe and Mail |location=Toronto, CA |publisher=CTVglobemedia Publishing |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091106051608/http://www.theglobeandmail.com/auto/article874864.ece|archivedate=6 November 2009}}&lt;/ref&gt; [[ಟ್ಯಾಕೋಮಾ ನ್ಯೂಸ್‌ ಟ್ರಿಬ್ಯುನ್‌]] ಪ್ರಕಾರ ಇದು &quot;ಅಟೋ ದಿಗ್ಗಜ&quot;ರು ಮಾಡಿದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಟಂಕಿಸಿದ ಪದವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;ದಿ ನೋಸ್‌: ಎಫ್‌ವೇ ಸ್ಟುಡೆಂಟ್ಸ್‌ ನ್ಯೂ ಹು ದೆ ವರ್ ವೋಟಿಂಗ್‌ ಫಾರ್‌ ಇನ್‌‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಪೋಲ್‌ :[ಸೌತ್‌ ಸೌಂಡ್‌ ಎಡಿಷನ್‌]. (೨೦೦೨ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ೨೫). ದಿ ನ್ಯೂಸ್‌ ಟ್ರಿಬ್ಯುನ್‌,ಪು. B೦೧. ಇದನ್ನು ಪ್ರೋಕ್ವಿಸ್ಟ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ೨೦೦೯ರ ಜುಲೈ ೬ರಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. (ದಾಖಲೆ ID: ೨೨೩೦೩೦೮೩೧) |quote=ಆಟೋ ದಿಗ್ಗಜರು ಹೇಳುವಂತೆ BMW ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್‌ ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು 'ಬೀಮರ್‌' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುವರು ಮತ್ತು BMW ಆಟೋಮೊಬೈಲ್‌ ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು 'ಬಿಮ್ಮರ್‌‌' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುವರು.&lt;/ref&gt; ತಪ್ಪಾದ ಪರಿಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ BMW ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೋವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವುದು.&lt;ref&gt;{{Citation |quote=I was informed a while back that BMW cars are 'Bimmers' and BMW motorcycles are 'Beemers' or 'Beamers.' I know that I am not here to change the world's BMW jargon nor do I even own a BMW, but I thought I would pass along this bit of info as not to offend the car enthusiast that enlightened me. |date=25 May  2005 |periodical=Las Vegas Review-Journal |title=ROAD WARRIOR Q&amp;A: Freeway Frustration |url=http://www.reviewjournal.com/lvrj_home/2005/May-25-Wed-2005/news/26427972.html |access-date=2010-02-04 |archive-date=2010-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100112104623/http://www.reviewjournal.com/lvrj_home/2005/May-25-Wed-2005/news/26427972.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |title=GWINNETT VENT.(Gwinnett News) |periodical=The Atlanta Journal-Constitution |location=Atlanta, GA |date=11 February 2006 |page=J2 |quote=It is Bimmers people, Bimmers. Not Beamers, not Beemers. Just Bimmers. And start pronouncing it correctly also.&lt;br /&gt;No, it's BMWs, not Bimmers.&lt;br /&gt;WOW! Some Beamer driver must be having a bad hair day. |url=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |quote=Bimmers (yes, it's 'Bimmer' for cars--the often misused 'Beemer' refers only to the motorcycles). |title=Why Is BMW Driving Itself Crazy? The Rover deal was a dog, but it didn't cure BMW's desire to be a big-league carmaker--even if that means more risky tactics. |periodical=Fortune Magazine |first=Sue |last=Zesiger |date=26 June 2000 |url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune_archive/2000/06/26/282975/index.htm |access-date=4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2010 |archive-date=19 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131219023058/http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune_archive/2000/06/26/282975/index.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Google searchನಲ್ಲಿ ಬೀಮರ್‌ಗಿಂತ ಬಿಮರ್ ಪದವು ೧೦ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ ದೊರೆತ ಪರಿಹಾರದಿಂದ [[ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್‌ ವೀಕ್‌|ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್‌ ವೀಕ್‌ನ]] ಸಂಪಾದಕರು ತೃಪ್ತರಾದರು.&lt;ref&gt;{{Citation |url=http://www.businessweek.com/magazine/content/03_26/c3839103_mz030.htm |quote=Editor's note: Both nicknames are widely used, though Bimmer is the correct term for BMW cars, Beemer for BMW motorcycles. A Google search yields approximately 10 times as many references to Bimmer as to Beemer.   |title=International -- Readers Report.   Not All BMW Owners Are Smitten | date=30 June 2003 | periodical=Business Week |publisher=The McGraw-Hill Companies  }}&lt;/ref&gt;
ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್‌ ಮಾದರಿ [[BSA|BSAಯನ್ನು]] ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬೀಜರ್ ಎಂದು ಉಚ್ಛರಿಸುವರು.&lt;ref&gt;{{Citation |url=https://books.google.com/books?id=FvkDAAAAMBAJ&amp;pg=PA6&amp;dq=Beemer+BMW+Beezer+BSA |title=Forfeit to War |first=Vera |last= Renouf |publisher =Trafford Publishing |year=2006 |isbn=1412245591, 9781412245593 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |url=https://books.google.com/books?id=1YugKeQL3tQC&amp;pg=PA273&amp;dq=beezer+BSA&amp;lr= |periodical=American Motorcyclist |title=Ride for Rights '84 |page=6 |date=July 1984 |volume= 38 |issue= 7 |issn= 0277-9358 |publisher= American Motorcyclist Assoc }}&lt;/ref&gt; 
BMW ಮಾದರಿಯ ಆದ್ಯಕ್ಷರವನ್ನು ಜರ್ಮನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.{{IPA-de|beː ɛm ˈveː|}}&lt;ref&gt;{{Citation |url=https://books.google.com/books?id=qOAYAAAAYAAJ&amp;pg=PA1 |title=A short German grammar for high schools and colleges|first=Edward |last=Stevens Sheldon |publisher=Heath |year=1891 |page=1 }}&lt;/ref&gt; ಮಾದರಿ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ:&quot;Einser&quot;(ಸರಣಿ ೧ಕ್ಕೆ &quot;One-er&quot;),&quot;Dreier&quot;  (ಸರಣಿ ೩ಕ್ಕೆ &quot;Three-er&quot;), &quot;Fünfer&quot;  (ಸರಣಿ ೫ಕ್ಕೆ &quot;Five-er&quot;), &quot;Sechser&quot; (ಸರಣಿ ೬ಕ್ಕೆ &quot;Six-er&quot;), &quot;Siebener&quot;  (ಸರಣಿ ೭ಕ್ಕೆ &quot;Seven-er&quot; ). ಇವುಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಶಿಷ್ಟ ಪರಿಭಾಷೆಯೇನಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಂತಹ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಜರ್ಮನ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುವುದು.
== BMW ನಾಮಕರಣ ಪದ್ಧತಿ ==
BMW ವಾಹನಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾದರಿಯ ನಾಮಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದು ೧ ಅಥವಾ ೨ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು  ೩ ಅಂಕೆಯ ಸಂಖ್ಯೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಸರಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದು. ಘನ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುವ [[ಎಂಜಿನ್‌ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟನ ಪ್ರಮಾಣ|ಎಂಜಿನ್‌ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು]] ೧೦೦ರಿಂದ ಭಾಗಿಸಿದಾಗ ಬರುವ ಸಂಖ್ಯೆಯು(ಭಾಗಲಬ್ಧ) ನಂತರದ ಎರಡು ಸಂಖ್ಯೆಗಳಾಗಿರುವುದು.&lt;ref&gt;ಡಬ್ಲ್ಯು.ಪಿ. BMW ಗ್ರೂಪ್‌ ಕೆನಡಾ Inc. http://www.bmw.ca&lt;/ref&gt; ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್‌ಗಳಾದ [[BMW ಮೋಟರ್‌ರಾಡ್‌|BMW ಮೋಟರ್‌ರಾಡ್‌ಗೂ]] ಸಹ ಅವರು[[ಇದೇ ಮಾದರಿಯ ನಾಮಕರಣ ಪದ್ಧತಿ]] ಬಳಸಿದರು.
ಸಂಯುಕ್ತ ಮಾದರಿಯ ಅಕ್ಷರಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುವುದು. ಅವು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:
* A = [[ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ರವಾನೆ]]
* C = E೪೬ ಮಾದರಿಯ ಕೂಪೆ
* c = [[ಕ್ಯಾಬ್ರಿಯೊಲೆಟ್‌]]
* d = [[ಡೀಸಲ್‌]]&lt;sup&gt;†&lt;/sup&gt;
* e = [[ಈಟಾ]] (ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, [[ಗ್ರೀಕ್ ಅಕ್ಷರ 'η'|ಗ್ರೀಕ್ ಅಕ್ಷರ 'η'ನಿಂದ]] ಬಂದಿದೆ)
* g = [[ಸಂಕುಚಿತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ/CNG]]
* h = [[ಜಲಜನಕ]]
* i = [[ಒಳನುಗ್ಗಿಸಿದ-ಇಂಧನ]]
* L = [[ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಚಕ್ರ]]
* s = ಕ್ರೀಡಾ, E೩೬ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ&lt;sup&gt;††&lt;/sup&gt; &quot;೨ dr&quot;ನಂತೆ ಕೂಡ
* sDrive = [[ಹಿಂಚಕ್ರದ ಚಲನೆ]]
* T = [[ಪ್ರವಾಸಿ (ವೇಗಾನ್‌/ಎಸ್ಟೇಟ್‌)]]
* Ti = [[ಹ್ಯಾಚ್‌ಬ್ಯಾಕ್‌]]
* x / xDrive = [[BMW xDrive]] [[ಎಲ್ಲಾ ಚಕ್ರದ ಚಾಲನೆ]]
&lt;sup&gt;†&lt;/sup&gt; ಹೆಸರಿಡುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ  ಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಕಾರ &quot;td&quot; ಎಂದರೆ &quot;ಟರ್ಬೊ ಡೀಸಲ್‌&quot; ಎಂದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಡೀಸಲ್‌ ಹ್ಯಾಚ್‌ಬ್ಯಾಕ್‌ ಅಥವಾ ಪ್ರವಾಸಿ ಮಾದರಿ(೫೨೪td, ೫೨೫td)ಎಂದಲ್ಲ.
&lt;sup&gt;††&lt;/sup&gt; ಕ್ರೀಡಾ ಮಾದರಿಯ ಆಸನಗಳು, ವಾಹನದ ಜಿಗಿತ ತಡೆ ಸಾಧನ, ವಾಯುಬಲದ ಬಾಡಿ ಕಿಟ್‌ (body kit), ಸುಧಾರಿತ ಚಕ್ರಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದು.
ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ೬.೦ ಲೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಇಂಧನ ಪಲ್ಲಟನದ  BMW ೭೬೦Li ಇಂಧನ ಒಳನುಗ್ಗಿಸುವ ಸರಣಿ ೭ ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ.
ಆದರೂ ಕೆಲವೊಂದು ಈ ನಿಯಮದಿಂದ ಹೊರತಾಗಿವೆ.&lt;ref&gt;ಕಾರ್ವರ್‌, ರಾಬರ್ಟ್‌. BMW ಸ್ಯಾನ್‌ ಅಂಟೋನಿಯೊ. BMW ಮಾಹಿತಿ http://www.mrbimmer.com/bmw.information {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090309092436/http://www.mrbimmer.com/bmw.information |date=2009-03-09 }}&lt;/ref&gt; BMW ೧೨೫i/೧೨೮i ೩.೦ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಇಂಧನ ಹೀರುವ ಎಂಜಿನ್ ಆಗಿದ್ದು‌, ಇದು ೨೫೦೦cc ಅಥವಾ ೨೮೦೦cc ಎಂಜಿನ್‌ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ನಂಬಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸರಣಿ ಹೆಸರಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ೨೦೦೭ BMW ೩೨೮iಯು ಸರಣಿ ೩ವು ೩.೦ ಲೀಟರ್‌ ಎಂಜಿನ್‌ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. E೩೬ ಮತ್ತು E೪೬ ೩೨೩i ಮತ್ತು E೩೯ ೫೨೩i ೨.೫ ಲೀಟರ್‌ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ೯೨-೯೫ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ೧.೮L ([[M42]]) ಎಂಜಿನ್‌ಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ೧೯೯೬ ನಂತರ ತಯಾರಿಸಲಾದ E೩೬ ೩೧೮i ೧.೯L ಎಂಜಿನ್‌ ([[M44]]) ಹೊಂದಿವೆ. ೨೦೦೭ BMW ೩೩೫i ಸಹ ೩.೦ ಲೀಟರ್‌ ಎಂಜಿನ್‌ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೂ [[ಟರ್ಬೊಛಾರ್ಜ್ಡ್-ಜೋಡಿ‌‌]] ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ನಾಮಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.
[[ಮೋಟಾರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್‌|ಮೋಟಾರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ಗಾಗಿರುವ]] 'M' ಅಕ್ಷರವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸರಣಿಯ  ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆಯ ಮಾದರಿಯಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. (ಉದಾ. M೩, M೫, M೬, ಇತ್ಯಾದಿ). ಉದಾಹರಣೆಗೆ: M೬, ಸರಣಿ ೬ರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಯ ದಕ್ಷತೆಯುಳ್ಳ ವಾಹನವಾಗಿದೆ. ಆದರೂ 'M' ಕಾರುಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಸರಣಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಂಗಡಿಸಬೇಕು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 'M' ಕಾರುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸರಣಿಯ ತಂಡದಂತೆ  ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು.
'L' ಸರಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದಾಗ (ಉದಾ. L೬, L೭, ಇತ್ಯಾದಿ),ಈ ವೈಭವೋಪೇತ  ವಾಹನವು , ಚರ್ಮವನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಾಡಲಾದ ವಿಶೇಷ ಒಳಾಂಗಣ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. L೭ ಮಾದರಿಯು E೨೩ ಮತ್ತು E೩೮ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು L೬ ಮಾದರಿಯು E೨೪ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.
'X' ಅನ್ನು ದೊಡ್ಡಕ್ಷರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಅದರ ಮುಂದೆ ಸಖ್ಯೆಯು ತನ್ನ  ಸರಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯ (ಉದಾ: X೩, X೫, ಇತ್ಯಾದಿ) ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಅದು [[BMWನ xDrive]] ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ BMWನ ಕ್ರೀಡೋದ್ದೇಶದ ವಾಹನಗಳನ್ನು (SAV) ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದು.
'Z' ಸರಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಎರಡು ಆಸನದ ರೋಡ್‌ಸ್ಟರ್‌ (e.g. Z೧, Z೩, Z೪, etc) ಸರಣಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದು. 'Z' ಮಾದರಿಗಳ 'M' ರೂಪಾಂತರಗಳು ಯಾವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು   ಆಧರಿಸಿ 'M' ಅನ್ನು ಪೂರ್ವ ಪ್ರತ್ಯಯವಾಗಿ  ಅಥವಾ ಉತ್ತರ ಪ್ರತ್ಯಯವಾಗಿ  ಸೇರಿಸಲಾಗುವುದು (ಉದಾ. ' 'Z೪ M' ಅನ್ನು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ 'M ರೋಡ್‌ಸ್ಟರ್‌' ಎಂದು ಕರೆಯುವರು).
ಹಿಂದಿನ X &amp; Z ವಾಹನಗಳು ಎಂಜಿನ್‌ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಸಂಖ್ಯೆ (ಲೀಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದಂತೆ) ನಂತರ 'i' ಅಥವಾ 'si' ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು. ಈಗ ವಾಹನದ ಎಂಜಿನ್‌ ಅನ್ನು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಎರಡು ಸಂಖ್ಯೆಯ ನಂತರ 'sDrive' ಅಥವಾ 'xDrive' ಅನ್ನು (ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಹಿಂದಿನ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲಾ ಚಕ್ರದ ಚಾಲನೆಗೊಳಪಟ್ಟಿದೆ ಎನ್ನುವ ಸರಳಾರ್ಥ)  ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ  BMW X &amp; Z ವಾಹನಗಳ&lt;ref&gt;೨೦೦೯ರ ಮೇ ೮ರ BMWBLOGನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ BMW Z೪ ಪತ್ರಿಕಾ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ FAQ. http://www.bmwblog.com/೨೦೦೯/೦೫/೦೮/faq-from-the-recent-bmw-press-conference{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ನಾಮಕರಣ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ  ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿತು (ಉದಾ. Z೪ sDrive೩೫iವು ೩.೦L ಜಂಟಿ-ಟರ್ಬೊ ಇಂಧನ ಒಳನುಗ್ಗಿಸಿದ ಎಂಜಿನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಹಿಂಬದಿ ಚಕ್ರ ಚಾಲನೆಯ Z೪ ರೋಡ್‌ಸ್ಟರ್‌ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ).
== ಸಮುದಾಯ ==
[[ಚಿತ್ರ:BMW Logo für Werbung auf Gestell montiert.JPG|thumb|ಡುಸೆಲ್‌ಡೊರ್ಫ್‌ನಲ್ಲಿ BMW ಲಾಂಛನವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ]]
೨೦೦೧ರ ಬೇಸಿಗೆಯಿಂದ ೨೦೦೫ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ವರೆಗೆ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವ ಕ್ರೀಡಾ ಮಾದರಿಯ ಕಾರುಗಳ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು BMW {{cite web |url=http://www.bmwfilms.com/ |title=BMW Films |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927185229/http://www.bmwfilms.com/ |archivedate=2007-09-27}} ತನ್ನ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಈ ವೀಡಿಯೊಗಳು ಕ್ರೀಡಾಭಿಮಾನಿಗಳ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಜಾಹೀರಾತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ತಿರುವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. 
೧೯೯೯ರಿಂದ ನಡೆಯುವ CAಯ ಸ್ಯಾಂಟ ಬಾರ್ಬರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ [[ಬಿಮ್ಮರ್‌ಫೆಸ್ಟ್‌|ಬಿಮ್ಮರ್‌ಫೆಸ್ಟ್‌ವರ್ಷೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ]] ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು BMWನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಬರುವರು. ಇದು U.S.ನಲ್ಲಿ ಜನರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ‌ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩,೦೦೦ ಜನರು ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ೧,೦೦೦ BMW ಕಾರುಗಳು ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿದ್ದವು. ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಮೇ ೫ರಂದು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
=== ಕಲೆ ===
[[ಚಿತ್ರ:Alexander Calder, 1975 BMW 3.0 CSL.jpg|thumb|left|1975ರಲ್ಲಿ BMW 3.0CSL ಕಾರಿಗೆ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಕ್ಯಾಲ್ಡರ್‌ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹಚ್ಚಿದರು.]]
ಕಾರುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರು ಉತ್ಪಾದಕರು [[ವಿನ್ಯಾಸಗಾರರ]] ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವರು.ಆದರೆ ಕಲೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಅಸಾಧಾರಣ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ ಎಂಬ ಮಾನ್ಯತೆ ಗಳಿಸುವತ್ತ BMW ಶ್ರಮಿಸಿದೆ;ಇದು ಮೋಟಾರ್‌ ವಾಹನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಮೀರಿ ಕಲೆಯತ್ತ ಸಾಗಿದೆ. BMWನ ಕಾರುಗಳಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಒದಗಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್‌ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Citation |title=BMW Commissions Artists for Auto Werke Art Project |periodical=Art Business News| date= 2000 |volume=27 |issue=13 |page=22 }}&lt;/ref&gt; ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ [[ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯ ಕಟ್ಟಡ|ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು]] ಕರ್ಲ್‌ ಶ್ವಾಂಜರ್‌ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;Patton2009&quot;/&gt; ಕಲಾಕಾರ [[ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್‌ ರಿಚ್ಟರ್‌]] ಕಟ್ಟಡದ ಪ್ರವೇಶ ಮಂಟಪವನ್ನು ತನ್ನ ''ಕೆಂಪು, ಹಳದಿ, ನೀಲಿ''  ಸರಣಿಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Citation |url=http://www.stoutbooks.com/cgi-bin/stoutbooks.cgi/76418.html |last1=Friedel |first1=Helmut |first2=Robert |last2=Storr |title=Gerhard Richter: Red - Yellow - Blue |publisher=Prestel |isbn=9783791338606 |year=2007 |access-date=2010-02-04 |archive-date=2008-04-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080411234700/http://www.stoutbooks.com/cgi-bin/stoutbooks.cgi/76418.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |periodical=[[Boston Globe]] |title=Action Painting, motorized |first= Christopher |last=Shea |date=27 March 2009 |url=http://www.boston.com/bostonglobe/ideas/brainiac/2009/03/action_painting.html}}&lt;/ref&gt; ೧೯೭೫ರಲ್ಲಿ [[24 ಅವರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಲೆ ಮಾನ್ಸ್‌|24 ಅವರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಲೆ ಮಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಹರ್ವೆ ಪೋಲೈನ್‌ ಓಡಿಸಿದ [[3.0CSL]] ಕಾರಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಬಳಿಯಲು [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಕ್ಯಾಲ್ಡರ್‌|ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಕ್ಯಾಲ್ಡರ್‌ರನ್ನು]] ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ [[ಡೇವಿಡ್‌ ಹಾಕ್ನಿ]], [[ಜೆನ್ನಿ ಹೋಲ್ಜರ್‌]], [[ರಾಯ್‌ ಲಿಚನ್‌ಸ್ಟೈನ್‌]] ಮತ್ತು ಇತರ ಕಲಾಕಾರರಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ [[BMW ಆರ್ಟ್‌ ಕಾರ್ಸ್‌(=ಕಲಾತ್ಮಕ ಕಾರುಗಳು]] ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡವು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಲಾ ಕಾರುಗಳು ೧೬ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು [[ಲೋವ್ರೆ]], [[ಬೈಲ್ಬಯೊದ ಗುಗೆನ್ಹೀಮ್‌ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ‌|ಬೈಲ್ಬಯೊದ ಗುಗೆನ್ಹೀಮ್‌ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ‌ದಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ [[ಲಾಸ್ ಎಂಜೆಲ್ಸ್‌ ಕಂಟ್ರಿ ಮ್ಯುಸಿಯಮ್‌ ಆಫ್‌ ಆರ್ಟ್‌]] ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ [[ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಟರ್ಮಿನಲ್‌|ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;Patton2009&quot;&gt;{{Citation
|last=Patton |first=Phil |date=12 March 2009 |title=These Canvases Need Oil and a Good Driver |periodical=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |url=https://www.nytimes.com/2009/03/15/automobiles/collectibles/15artcars.html |page=AU1 }}&lt;/ref&gt; BMW ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ [[ಒಲೊಮನ್‌ ಆರ್‌. ಗುಜೆನ್ಹೀಮ್‌ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] ಮತ್ತು ಇತರ ಗುಗೆನ್ಹೀಮ್‌ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ''[[ದಿ ಆರ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್ಸ್‌]]''  ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಯೋಜಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ BMW ಮತ್ತು ಗುಗೆನ್ಹೀಮ್‌ ನಡುವಿನ ಹಣಕಾಸು ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತು ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಅನೇಕ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಖಂಡನೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು.
{{Commons category|BMW Art Cars}}೨೦೦೬ &quot;BMW ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸರಣಿ&quot;ಗೆ ಕಪ್ಪು ಕಾರನ್ನು ಖರೀದಿಸುವವರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಚಾರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಜಾಜ್‌ ಸಂಗೀತಗಾರ ಮೈಕ್‌ ಫಿಲಿಪ್ಸ್‌ರ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು &quot;BMW Blackfilms.com ಚಲನಚಿತ್ರ ಸರಣಿ&quot;ಯ ಬ್ಲಾಕ್‌ ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಪಕರ ದೃಶ್ಯ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ &quot;BMW ಪಾಪ್‌-ಜಾಜ್‌ ಲೈವ್‌ ಸರಣಿ&quot;ಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Citation |title=BMW arts series aims at black consumers |periodical=Automotive News |volume=80 |issue=6215 |date=August 7, 2006 |page=37}}&lt;/ref&gt;
== ಸಾಗರೋತ್ತರ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳು ==
=== ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ===
[[ಪ್ರೆಟೋರಿಯಾ]] ಹತ್ತಿರದ [[ರೋಸಲಿನ್‌|ರೋಸಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ]] ಪ್ರಯಿಟರ್‌ ಮೊಂಟೀರ್ಡರ್‌ ಘಟಕವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೂಲಕ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ BMW ಜೋಡಣಾ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ೧೯೭೦ ರಿಂದಲೂ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ೧೯೭೩ರಲ್ಲಿ BMW ಪ್ರಯಿಟರ್‌ ಮೊಂಟೀರ್ಡರ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನಂತರ ಅದು '''BMW ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ'''  ಎಂದಾಯಿತು. ಇದು BMW ಜರ್ಮನಿಯ ಹೊರಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಮೊದಲ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. [[BMW ಸರಣಿ 3|BMW ಸರಣಿ 3ಕ್ಕೆ]] ೬-ಸಿಲಿಂಡರ್‌, ೩.೨ ಲೀಟರ್‌ ಎಂಜಿನ್‌ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ BMW ೩೩೩i,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bmwplant.co.za/Content/frame_content.jsp@content=http-3a-2f-2fhaf0gau02~5.htm |title=BMW South Africa - Plant Rosslyn |publisher=Bmwplant.co.za |date= |accessdate=2009-04-11}}&lt;/ref&gt; ಅಲ್ಪಿನಾ  ೨.೭ ಲೀಟರ್‌ ಎಂಜಿನ್‌ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ BMW ೩೨೫ ಮತ್ತು [[BMW M1|BMW M1ನ]] ಎಂಜಿನ್‌ ಅನ್ನು ಬಳಸಿದ [[E23]] M೭೪೫iಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ BMW  ತಯಾರಿಸಿದ ಮೂರು ಅನನ್ಯ ಕ್ರೀಡೋದ್ದೇಶದ ಮಾದರಿಗಳಾಗಿವೆ.
೧೯೮೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ದೇಶದಿಂದ ಹೊರನಡೆದ ಫೋರ್ಡ್‌ ಮತ್ತು [[GM|GMನಂತಹ]] U.S. ತಯಾರಕರಿಗಿಂತಲೂ ವಿಭಿನ್ನವಾದ  BMW ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಲೀಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿತು.
೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ [[ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿ|ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ]] ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು ಆಮದು ಸುಂಕ ಕಡಿಮೆಯಾದ ನಂತರ, BMW ಸೌತ್‌ ಆಫ್ರಿಕಾ, ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಾಗಿ ಸರಣಿ ೩ರ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸರಣಿ ೫ ಮತ್ತು ಸರಣಿ ೭ ಮಾದರಿಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. ಈಗ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ BMW ಕಾರುಗಳನ್ನು ಜಪಾನ್‌, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌, ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌, [[ಸಿಂಗಾಪೂರ್‌]] ಮತ್ತು ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್‌, [[ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಹರಾ ಮರುಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶ]] ಸೇರಿದಂತೆ [[ಬಲಗೈ ಚಾಲನೆ|ಬಲಗೈ ಚಾಲನೆಯ]] ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ೧೯೯೭ರಿಂದ BMW ಸೌತ್‌ ಆಫ್ರಿಕಾವು [[ತೈವಾನ್‌]], ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು [[ಇರಾನ್‌]], ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ ದೇಶಗಳಿಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಲು [[ಎಡಗೈ ಚಾಲನೆಯ]] ವಾಹನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ BMW ಕಾರುಗಳು &quot;NC೦&quot;ಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ [[VIN]] ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
=== ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ===
[[ಚಿತ್ರ:BMWZentrum.jpg|thumb|right|ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ BMW ಕಾರ್ಖಾನೆ]]
'''[[BMW ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್‌ ಕಂ]]''' ಯು USAಯ ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಸೌತ್‌ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ [[X5]] ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ X೬ನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿದೆ[[.|.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.worldcarfans.com/2060925.003/last-of-first-generation-bmw-x5-manufactured|title=Out with the old, in with the new|publisher=BMW AG|date=2006-10-16|accessdate=2008-09-04}}&lt;/ref&gt;]] ೨೦೦೯–೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ X೩ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಸ್ಪಾರ್ಟನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ BMWನ [[VIN]] ಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ &quot;೪US&quot; ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.
=== ಭಾರತ ===
[[BMW ಇಂಡಿಯಾ]] ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ [[ಗುರ್‌ಗಾಂವ್‌|ಗುರ್‌ಗಾಂವ್‌ನಲ್ಲಿ]]  (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ವಲಯ) ತನ್ನ ಮಾರಾಟ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ೨೦೦೭ರ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ [[ಚೆನ್ನೈ|ಚೆನ್ನೈಯಲ್ಲಿ]] BMW ಸರಣಿ ೩ ಮತ್ತು ೫ರ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಜೋಡಣಾ ಘಟಕವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಒಂದು ಶತಕೋಟಿ ಭಾರತದ ರೂಪಾಯಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಆರಂಭಿಕ ಹೂಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ೨೦೦೬ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಘಟಕದ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ೨೦೦೭ರ ಮೊದಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಘಟಕವು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. [[BMW ಸರಣಿ 3]] ಮತ್ತು BMW ಸರಣಿ 5ರ ವಿವಿಧ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Interone Worldwide GmbH |url=http://www.bmw.in/in/en/index_narrowband.html |title=International BMW website |publisher=Bmw.in |date=2006-12-11 |accessdate=2009-04-11 |archive-date=2009-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417153657/http://www.bmw.in/in/en/index_narrowband.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
=== ಚೀನಾ ===
ಈಶಾನ್ಯ ಚೀನಾದ [[ಶೆಂಯಾಂಗ್‌|ಶೆಂಯಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ]] BMW [[ಬ್ರಿಲಿಯನ್ಸ್‌ ಚೀನಾ ಆಟೊ|ಬ್ರಿಲಿಯನ್ಸ್‌ ಚೀನಾ ಆಟೊಮೊಟಿವ್]]‌ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ  ೨೦೦೪ರ ಮೇನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕವನ್ನು ತೆರೆಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.testdriven.co.uk/news.cfm/bmw-opens-china-factory |title=BMW opens China factory - TestDriven.co.uk |publisher=Testdriven.co.uk |date=2004-05-21 |accessdate=2009-04-11 |archive-date=2009-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090321202512/http://www.testdriven.co.uk/news.cfm/bmw-opens-china-factory |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕವು ಸರಣಿ ೩ ಮತ್ತು ೫ ಅನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ೩೦,೦೦೦ ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸರಣಿ ೧ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ೨ನೇ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕವನ್ನು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲು BMW ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.chinacartimes.com/category/bmw-china |title=ಚೀನಾ ಕಾರ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ BMW ಚೀನಾ ಸಾಧನೆ |access-date=2010-02-04 |archive-date=2008-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081219021302/http://www.chinacartimes.com/category/bmw-china/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
=== ಕೆನಡಾ ===
೨೦೦೮ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೀಡಿಯಾಕೋರ್ಪ್‌ ಕೆನಡಾ Inc.ರವರು ಆಯೋಜಿಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ BMW ಸಮೂಹ ಕೆನಡಾವು [[ಗ್ರೇಟರ್‌ ಟೊರೊಂಟೊ'ಸ್‌ ಟಾಪ್‌ ಎಂಪ್ಲಾಯರ್ಸ್‌]] ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು. ಇದನ್ನು [[ಟೊರೊಂಟೊ ಸ್ಟಾರ್‌]] ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.eluta.ca/top-employer-bmw-group-canada|title=Reasons for Selection, 2009 Greater Toronto's Top Employers Competition}}&lt;/ref&gt;
=== ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ ===
BMW X೩ ಅನ್ನು ಮಾಗ್ನಾ ಸ್ಟೇಯ್ರ್‌ ತಯಾರಿಸಿದೆ.  ಗ್ರಾಜ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಇದು ಕೆನಡಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. BMWಯಿಂದ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.
== ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ==
{{Unreferenced section|date=June 2008}}
[[ಚಿತ್ರ:BMW MINI Dealer Moncton.jpg|thumb|ಕೆನಡಾದ ಮೋಂಕ್ಟಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ BMW MINI ಸಂಯುಕ್ತ ವಿತರಣೆ]]
* [[AC ಶ್ನಿಟ್ಜರ್‌]]: BMW ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಅನುಭವವಿರುವ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ.
* [[ಎಲ್ಪಿನಾ]]: ತನ್ನದೇ ಆದ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಮೋಟರ್‌ ತಯಾರಿಸುವವರಾಗಿದ್ದು, BMW ಕಾರುಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ವಾಹನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವರು.
* [[ಅಟೋಮೊಬೈಲ್‌ವೆರ್ಕ್‌ ಏಸೆನಚ್‌]]
* [[ಬ್ರೆಯ್ಟನ್‌]]: BMW ಕಾರುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಅನುಭವವಿರುವ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ತಯಾರಕರು.
* [[ಡೈನಾನ್‌ ಕಾರುಗಳು]]: BMW ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ಕಾರುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಅನುಭವವಿರುವ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ
* [[G-ಪವರ್‌]]: BMW ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಅನುಭವವಿರುವ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ.
* [[ಗ್ಲಾಸ್‌]]
* [[ಹಮನ್ನ್‌ ಮೋಟಾರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್‌]]: BMW ಕಾರುಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ವಾಹನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಮೋಟಾರ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಶೇಷತಜ್ಞ.
* [[ಹರ್ಟಜ್‌]]: BMW, MINI ಮತ್ತು ರೇಂಜ್‌ ರೋವರ್‌ ಕಾರುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಅನುಭವವಿರುವ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ.
* [[ಹಸ್‌ಕ್ವಾರ್ನಾ ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್ಸ್‌]]
* [[ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ರೋವರ್‌]]: [[ಫೋರ್ಡ್‌|ಫೋರ್ಡ್‌ಗೆ]] ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ಈಗ ಇಇದನ್ನು ಭಾರತದ ಆಟೋ ತಯಾರಕ [[ಟಾಟಾ]] ಸಂಸ್ಥೆ ಖರೀದಿಸಿದೆ; ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾದರಿ [[ರೇಂಜ್‌ ರೋವರ್‌]] ಅನ್ನು BMWನ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೆ ಇದಕ್ಕೆ ೪.೪ L [[V8]] ಪೆಟ್ರೋಲ್‌ (ಗ್ಯಾಸೋಲಿನ್‌) ಎಂಜಿನ್‌ ಮತ್ತು BMW ೩.೦ L I೬ ಡೀಸಲ್‌ ಎಂಜಿನ್‌ ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
* [[MINI]]: ಚಿಕ್ಕ [[ಜಾರು ಗಾಡಿ]]; ಮೂಲ ಮಿನಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರೆಪಿತಗೊಂಡಿದೆ.
* [[MK-ಮೋಟಾರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್‌]]: BMW ಕಾರುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಅನುಭವವಿರುವ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ.
* [[ರೇಸಿಂಗ್‌ ಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್‌]]: BMW ಸಮೂಹದ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಅನುಭವವಿರುವ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಮೋಟರ್‌ ತಯಾರಕರು.
* [[ರೋಲ್ಸ್‌-ರಾಯ್ಸ್‌ ಮೋಟರ್ ಕಾರ್ಸ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌]]
* ರೋವರ್‌: ಇದು ೧೯೯೪ರಿಂದ ೨೦೦೦ವರೆಗೆ BMW ಒಡೆತನದಲ್ಲಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ ನಂತರವೂ BMW [[ಮಿನಿ|ಮಿನಿಯ]] ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು ([[MG ರೋವರ್ ಗ್ರೂಪ್‌]] ನೋಡಿ).
== ಇದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ ==
{|
|- style=&quot;vertical-align:top&quot;
| 
* [[BMW ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಬ್ಯುಲ್ಡಿಂಗ್‌]]
* [[BMW ಕ್ಲೀನ್‌ಎನರ್ಜಿ]]
* [[BMW ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]]
* [[BMW ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಗಳು]]
| 
* [[ಐಡ್ರೈವ್‌]]
* [[ಮೋಟಾರ್‌ಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ BMW]]
* [[BMW ಮೋಟರ್‌ರಾಡ್‌]]
* [[BMW ಇತಿಹಾಸ]]
| 
* [[BMW ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್‌ಗಳ ಇತಿಹಾಸ]]
* [[BMW ಎಂಜಿನ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿ]]
* [[ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ಕಾರ್ವರ್‌]] BMW ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಕಾರ್ವರ್ ಸ್ಕೇಟ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು
| 
|}
== ಆಕರಗಳು ==
{{Reflist|2}}
== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==
{{Commons category|BMW}}
* [http://www.bmwgroup.com/ BMW ಗ್ರೂಪ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌]
* [http://www.bmw.com/ BMW ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌] 
*[http://www.bmw.com/com/en/index.html BMW ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ಸ್‌ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌]
* [http://www.bmw-motorrad.com/com/en/index.html BMW ಮೋಟರ್‌ರಾಡ್‌ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100413235505/http://www.bmw-motorrad.com/com/en/index.html |date=2010-04-13 }}
* [http://www.mini.com/ MINI ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌]
* [http://www.rolls-roycemotorcars.com/ ರೋಲ್ಸ್‌-ರಾಯ್ಸ್‌ ಮೋಟರ್ಸ್‌]

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:BMW]]
[[ವರ್ಗ:ಮುನಿಚ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನ್‌ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಕಾರು ತಯಾರಕರು]]
[[ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನಿಯ ಮೋಟರ್‌ ವಾಹನ ತಯಾರಕರು]]
[[ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನಿಯ ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್‌ ತಯಾರಕರು]]
[[ವರ್ಗ:1916ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ತುರ್ತು ಸೇವಾ ಸಾಧನ ತಯಾರಕರು]]
[[ವರ್ಗ:ಆಟೋ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ಪೂರೈಕೆದಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನಿಯ ಆಟೋಮೋಟಿವ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಉಚ್ಚಾರಣಾ ನಮೂನೆಯನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿರುವ ಲೇಖನಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಮಾನ ಎಂಜಿನ್‌ ತಯಾರಕರು]]
[[ವರ್ಗ:ವಾಹನ ಕಂಪನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಉದ್ದಿಮೆ]]</text>
      <sha1>a1e7v4vep7bxuqq74vj2u6wtoblewkn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22465</id>
    <revision>
      <id>1373631</id>
      <parentid>1350499</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T17:57:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="288899" sha1="magd7gpssyswfote63b5jv1amhkj6v9" xml:space="preserve">{{About|the band}}

{{Infobox musical artist
|Name           =ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್
|Img            =The Fabs.JPG
|Img_capt       =೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್&lt;br /&gt;Clockwise (from top left): [[ಜಾನ್ ಲೆನ್ನನ್]], [[ಪಾಲ್ ಮೆಕ್‌ಕಾರ್ಟ್ನಿ]], [[ರಿಂಗೋ ಸ್ಟಾರ್ರ್‌]], [[ಜಾರ್ಜ್ ಹ್ಯಾರಿಸನ್]]
|Img_alt        =A square quartered into four head shots of young men with moptop haircuts. Clockwise from top left, one smiles jauntily towards his right, one faces forward excitedly with an opened mouth, one smiles with his left eye half closed as if blinking, and one looks up with his tongue stuck out slightly as if licking his lips. All four wear white shirts and dark coats.
|Img_size        =
|Background      =group_or_band
|Alias           =
|Origin          =[[ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್]], ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್
|Genre           =[[ರಾಕ್ ಸಂಗೀತ|ರಾಕ್]], [[ಪಾಪ್ ಸಂಗೀತ|ಪಾಪ್]]&lt;!--Please discuss on talk page before changing.--&gt;
|Years_active    =೧೯೬೦–೧೯೭೦&lt;!--Please discuss on talk page before changing.--&gt;
|Label           =[[EMI]], [[Parlophone]], [[Capitol Records|Capitol]], [[Odeon Records|Odeon]], [[Apple Records|Apple]], [[Vee-Jay Records|Vee-Jay]], [[Polydor Records|Polydor]], [[Swan Records|Swan]], [[Tollie Records|Tollie]], [[United Artists Records|UA]]
|Associated_acts =[[The Quarrymen]], [[Plastic Ono Band]]
|URL             =[http://www.thebeatles.com/ www.TheBeatles.com]
|Current_members =[[ಜಾನ್ ಲೆನ್ನನ್]]&lt;br /&gt;[[ಪಾಲ್ ಮೆಕ್‌ಕಾರ್ಟ್ನಿ]]&lt;br /&gt;[[ಜಾರ್ಜ್ ಹ್ಯಾರಿಸನ್]]&lt;br /&gt;[[ರಿಂಗೋ ಸ್ಟಾರ್ರ್‌]]
|Past_members    =[[ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಸುಟ್‌ಕ್ಲಿಫ್]]&lt;br /&gt;[[ಪೀಟ್ ಬೆಸ್ಟ್]]
}}
{{The Beatles history}}
'''ಬೀಟಲ್ಸ್'''  [[ಲಿವರ್ ಪೂಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ 1960ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಒಂದು [[ರಾಕ್]] ಸಂಗೀತ ತಂಡ. ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇದು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು [[ವಾಣಿಜ್ಯತ್ಮಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ಸು]]  ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಶ್ಲಾಘನೆ ಗಳಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.{{sfn|Unterberger|2009a}}  1962ರಿಂದ  [[ಜಾನ್ ಲೆನನ್]] ([ಸ್ವರತರಂಗ]ರಿದಮ್ ಗಿಟಾರ್, ಗಾಯನ), [[ಪೌಲ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಾರ್ಟ್ನಿ]] (ಬ್ಯಾಸ್ ಗಿಟಾರ್, ಗಾಯನ), [[ಜಾರ್ಜ್ ಹ್ಯಾರಿಸನ್]] (ಲೀಡ್ ಗಿಟಾರ್, ಗಾಯನ) ಮತ್ತು [[ರಿಂಗೋ ಸ್ಟಾರ್ರ್‌]] (ಡ್ರಮ್ಸ್, ಗಾಯನ) ರನ್ನು ಈ ತಂಡ  ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮೂಲತಃ [[ಸ್ಕಿಫಲ್]] ಮತ್ತು 1950ರ ದಶಕದ [[ರಾಕ್ ಎಂಡ್ ರೋಲ್]] ಶೈಲಿಯನ್ನು  ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು,  ನಂತರ [[ಜನಪದ ರಾಕ್]]  ಶ್ರೇಣಿಯಿಂದ  [[ಸೈಕಡೆಲಿಕ್ ಪಾಪ್]] ವರೆಗೆ ಹಲವು  [[ಪ್ರಕಾರ]]ದಲ್ಲಿ ಈ ತಂಡ ಕೆಲಸಮಾಡಿತು, [[ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬದ್ಧ]]  ಮತ್ತು ಇತರೆ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಸತನ ತರುವ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪದೇಪದೇ  ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿತು. ಅವರ ಅಗಾಧ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಸ್ವರೂಪ, ಮೊದಲು [[ಬೀಟಲ್‌ಮೆನೀಯಾ]] ಚಟದ ಹಾಗೇ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು, ಅವರ ಹಾಡು ಬರವಣಿಗೆ ಕೃತಕವಾಗಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಹಾಗೆ  ಮಾರ್ಪಡಾಯಿತು. ಅವರ ಪ್ರಭಾವ [[1960ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದನ್ನು ನೋಡಿ ತಂಡವು ಪ್ರಗತಿಪರ ಅದರ್ಶಗಳ  ಸಾಕಾರ ರೂಪದ ಹಾಗೆ  ಗ್ರಹಿಸಿತು.

ಲೆನೆನ್, ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಾರ್ಟ್ನಿ, ಹ್ಯಾರಿಸನ್, [[ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಸುಟ್ಕ್ಲಿಫ್ಫ್]] (ಬಾಸ್) ಮತ್ತು [[ಪಿಟ್ ಬೆಸ್ಟ್‌]]ರ (ಡ್ರಮ್ಸ್)  ಮೊದಲ ಐದು-ಅಂಶ/ತುಣಕುಗಳ ಸಾಲುಗಟ್ಟಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ, 1960ರಿಂದ ಮೂರು ವರ್ಷ ಕಾಲದ ವರೆಗೆ ಲೀವರ್‌ಪೂಲ್ ಮತ್ತು [[ಹ್ಯಾಮ್‌ಬರ್ಗ್‌]] ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ ಅವರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 1961ರಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಕಿಫ್ಫ್ ತಂಡವನ್ನು ತೊರೆದ, ಮತ್ತು ಬರುವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬೆಸ್ಟ್‌ ಅವನ ಜಾಗವನ್ನು ತುಂಬಿದನು. ಸಂಗೀತದ ಅಂಗಡಿಯ ಮಾಲೀಕ [[ಬ್ರೈನ್ Epstein]]ನಿಂದ  ವೃತ್ತಿಪರ ಉಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಕಾರ ಕೊಡಲಾಯಿತು, ನಂತರ ಅವನನ್ನು ತಂಡದ ನಿರ್ವಾಹಕನಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ನಿವೇದಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಮಾಪಕ [[ಜಾರ್ಜ್‌ ಮಾರ್ಟಿನ್]] ತೊಡಗಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಅವರ ಸಂಗೀತದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅಧಿಕವಾಯಿತು, 1962ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೀಟಲ್ಸ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಪ್ರತ್ಯೇಕ &quot;[[ಲವ್ ಮಿ ಡು]]&quot; ಯೊಂದಿಗೆ  UK ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು.  ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು, ಅವರು 1966ರ ವರೆಗೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದರು, ನಂತರ ರೇಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು, 1970ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೇರೆಯಾಗುವ ವರೆಗೆ.    ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ನಂತರ ಸ್ವತಂತ್ರ/ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಾರ್ಟ್ನಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಉಳಿದರು; 1980ರಲ್ಲಿ [[ಲೆನೆನ್‌ಗೆ ಗುಂಡು ಹೊಡೆದು ಕೊಂದರು]], ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿಸನ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನಿಂದ 2001ರಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟನು.

ಅವರ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ವರ್ಷಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬೀಟಲ್ಸ್‌ ವಿಮರ್ಶಕರು ಯಾವುದನ್ನು ಅವರ ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ಮೂಲವಸ್ತು/ವಿಷಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಾರೋ ಅವುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿ/ನಿರ್ಮಾಪಿಸಿದರು. ಅದರಲ್ಲಿ  ''[[ಸಾರ್ಜ್‌೦ಟ್‌.ಪೆಪ್ಪರ್ಸ್‌‍ ಲೋನ್ಲಿ ಹಾರ್ಟ್ಸ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ ಬ್ಯಾಂಡ್‌]]'' (1967) ಅಲ್ಬಂ ಸೇರಿದೆ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಒಂದು ಮೇರುಕೃತಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ವಿಯೋಜನೆಯ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನ ಸಂಗೀತ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳುವಿಕೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿದೆ. ಬೀಟಲ್ಸ್  UK  ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮೊದಲನೆಯದಾದ ಅಲ್ಬಂಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಗೀತ ನಟನೆಗಿಂತ ಧೀರ್ಘ ಕಾಲ  ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. [[RIAA]]ದೃಢೀಕರಣಗಳ ಪ್ರಕಾರs, ಅವರು ಇತರೆ ಯಾವುದೇ ಕಲಾವಿದರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಲ್ಬಂಗಳನ್ನು USನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.{{sfn|RIAA|2009a}} US  ಪ್ರತ್ಯೇಕಗಳ ಪಟ್ಟಿಯ  ಐವತ್ತನೇಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಸರ್ವ ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು-ಮಾರಾಟವಾಗುವ  [[ಹಾಟ್ 100]] ಕಲಾವಿದರ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು 2008ರಲ್ಲಿ, ''[[ಬಿಲ್‌ಬೊರ್ಡ್]]''  ನಿಯತಕಾಲಿಕ  ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, ಬೀಟಲ್ಸ್ ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು.{{sfn|Billboard|2008}} ಅವರು 7 [[ಗ್ರಾಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗಳ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ,{{sfn|Grammy.com}} ಮತ್ತು ಅವರು [[ಹಾಡುಬರಹಗಾರರು, ಸಂಯೋಜಕರು ಮತ್ತು ಲೇಖಕರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿ]]ಯಿಂದ 15 [[ಲ್ವೊರ್ ನವೆಲ್ಲೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು.{{sfn|Harry|2000a|pp=559–60}}  ''[[ಟೈಮ್ಸ್]]''  ನಿಯತಕಾಲಿಕದ  
[[Time 100: The Most Important People of the Century|20ನೇ ಶತಮಾನದ 100 ಅತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿ]]ಗಳ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ.{{sfn|Loder|1998}}

== ಇತಿಹಾಸ ==

=== ರಚನೆ ಮತ್ತು ಮುಂಚಿನ ವರ್ಷಗಳು (1957–1962) ===
ಹದಿನಾರು ವರ್ಷದ,ಹಾಡುಗಾರ ಮತ್ತು ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ [[ಜಾನ್ ಲೆನನ್]], [[ಲಿವರ್ ಪೂಲ್]] ಶಾಲೆಯ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿಕೊಂಡು 1957 ಮಾರ್ಚ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದು [[ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯದ]] [[ದಿ ಕ್ವೆರ್ರಿಮೆನ್]] ತಂಡವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.{{sfn|Unterberger|2009a}} ಆ ವರ್ಷದ ಜುಲೈ{{sfn|Spitz|2005|p=93}}ನಲ್ಲಿ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ [[ಪಾಲ್ ಮಿಕಾರ್ಟ್ನಿ]] ಮತ್ತು ಲೆನನ್ ಅವರ ಭೆಟ್ಟಿಯ ನಂತರ, ಪಾಲ್ ಅವರು ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕರಾಗಿ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರು. ಯಾವಾಗ ಮಿಕಾರ್ಟ್ನಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದ [[ಜಾರ್ಜ್ ಹ್ಯಾರ್ರಿಸನ್]] ಅವರನ್ನು ನಂತರದ ಫೆಬ್ರುವರಿಯಲ್ಲಿ ತಂಡ ವಿಕ್ಷಿಸಲು ಕರೆದರೋ, ಅವರೂ ಮುಖ್ಯ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕರಾಗಿ{{sfn|O'Brien|2001|p=12}} {{sfn|Miles|1997|p=47}}ತಂಡವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. 1960 ರಲ್ಲಿ ಲೆನೆನ್ ಅವರ ಶಾಲಾ ಗೆಳೆಯರು ಈ ತಂಡವನ್ನು ತೊರೆದರು,ಲೆನನ್ ಅವರು [[ಲಿವರ್ ಪೂಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್]] ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಓದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಈ ಮೂರು ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕರು ಯಾವಗಲಾದರು ಡ್ರಮ್ ಬಾರಿಸುವವರು {{sfn|Harry|2000b|pp=742–43}}ಸಿಕ್ಕಾಗ [[ರಾಕ್ ಎಂಡ್ ರೋಲ್]] ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.  ಲೆನನ್ ಅವರ ಒಡನಾಡಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ [[ಸ್ಟೂರ್ಟ್ ಸಟ್ ಕ್ಲಿಫೆ]],[[ಬಡ್ಡಿ ಹೋಲಿ]] ಮತ್ತು [[ದಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ಸ್]] ಅವರಿಗೆ ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ &quot;ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್&quot; ಎಂದು ತಂಡದ ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವರ್ಷದ{{sfn|Harry|2000b|p=65}}{{sfn|Harry|2000a|p=103}} ಮೊದಲ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳು &quot;ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್&quot; ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡರು. &quot;ಜಾನಿ ಎಂಡ್ ದಿ ಮೂನ್ ಡಾಗ್ಸ್&quot;,&quot;ಲಾಂಗ್ ಜಾನ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್&quot; ಮತ್ತು &quot;ದಿ ಸಿಲ್ವರ್ ಬೀಟಲ್ಸ್&quot;, ಎಂಬ ಹಲವಾರು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ನಂತರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ತಂಡವು &quot;ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್&quot; ಎಂದು ಅಗಸ್ಟ್ {{sfn|Harry|2000a|p=104}}ನಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.  ಈ ತಂಡದ ಅನಧಿಕೃತ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ [[ಅಲನ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್]] ಜರ್ಮನಿಯ [[ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್]] ನಲ್ಲಿ ಇವರ ಖಾಯಮ್ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿ ಏರ್ಪಡಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಸ್ಥಿರ ಡ್ರಮ್ ವಾದಕನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಈ ತಂಡ ಅನುಭವಿಸಿತು.{{sfn|Lewisohn|1996|p=215}} ಅಗಸ್ಟ್ ಅಂತ್ಯದ ಒಳಗೆ ಇವರು ಹಲವರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಒಬ್ಬ ಡ್ರಮ್ ವಾದಕ [[ಪೀಟ್ ಬೆಸ್ಟ್]],{{sfn|Harry|2000a|pp=146–47}} ಅವರನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡರು, ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಈ ಐದು ಜನರ ತಂಡ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿತು, ಫೇರ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ಶೋ ಮ್ಯಾನ್ [[ಬ್ರೂನೋ ಕಾಸ್ಚಿಮೈಡರ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ೪೮ ರಾತ್ರಿಗಳ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ರಾಕ್ ಎಂಡ್ ರೋಲ್ ಮ್ಯುಸಿಕ್ ಕ್ಲಬ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಕೇವಲ ಸ್ಟ್ರೈಪ್ ಕ್ಲಬ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂದು ಜೀವನಚರಿತ್ರಾಕಾರ [[ಫಿಲಿಪ್ ನಾರ್ಮನ್]] ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

{{blockquote|Bruno had the idea of bringing in rock groups to play in various clubs. They had this formula. It was a huge nonstop show, hour after hour, with a lot of people lurching in and the other lot lurching out. And the bands would play all the time to catch the passing traffic. In an American [[red-light district]], they would call it nonstop striptease.
Many of the bands that played in Hamburg were from Liverpool...It was an accident. Bruno went to London to look for bands. But he happened to meet a Liverpool entrepreneur in Soho, who was down in London by pure chance. And he arranged to send some bands over.{{sfn|Gladwell|2008|pp=47–49}}}}

ಆಗಸ್ಟ್ 196ರಂದು ಕೇವಲ ಹದಿನೇಳು ವರ್ಷದವನಿದ್ದ ಹ್ಯಾರಿಸನ್‌ ಜರ್ಮನ್‌ನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ವಯಸ್ಸಿನ ಬಗ್ಗೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಹ್ಯಾಮ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಮತಿ ಪಡೆದನು.{{sfn|Schinder|Schwartz|2007|p=163}} ಮೊದಲು ಇಂದಿರಾ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿ ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್  ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಪರೀತ ಗದ್ದಲದ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ಇಂದಿರಾವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದಾಗ ಕೋಶ್ಚ್‌ಮೈಡರ್ ಅದನ್ನು [[ಕೈಸರ್‌ಕೆಲ್ಲರ್‌]]ಗೆ ಅಕ್ಟೊಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದನು.{{sfn|Harry|2000a|p=551}}   ತಮ್ಮ ಎದುರಾಳಿ [[ಟಾಪ್‌ ಟೆನ್‌ ಕ್ಲಬ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಈ ಮೊದಲೆ ಆಗಿದ್ದ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮುರಿದ ಕಾರಣ ಕೊಶ್ಚ್‌ಮೈಡರ್ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕನಾದ ಹ್ಯಾರಿಸನ್‌ ಬಗ್ಗೆ ಅದಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ದೂರು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವನ ಗಡಿಪಾರು ಆಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾಗುತ್ತಾನೆ.{{sfn|Harry|2000a|p=475}}{{sfn|Lennon|2006|p=93}} ಮ್ಯಾಕ್‌ಕರ್ಟ್ನಿ ಮತ್ತು ಬೆಸ್ಟ್‌ ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಡೊಮ್‌ ಪ್ಯಾಕೇಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿ ದಾಂದಲೆ ಎಬ್ಬಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನೂ ಕೂಡ ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಲಾಯಿತು.{{sfn|Lewisohn|1996|p=24}}                      
          
ಲೆನನ್‌‍ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಲಿವರ‍್ಫೂಲ್‌ಗೆ ವಾಪಸ್‌ ಬಂದರು ಆದರೆ ಸಟ್‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆ ಹ್ಯಾಮ್‌ಬರ್ಗ್‌‍ನಲ್ಲೇ ಅವನ ಹೊಸ ಸಂಗಾತಿ [[ಆಸ್ಟ್ರೀಡ್‌ ಕಿರ್ಶ್ಚರ್‌‍]] ಜೊತೆ ಮತ್ತೊಂದು ತಿಂಗಳು ಇದ್ದನು.  ಕಿರ್ಶ್ಚರ್ ಮೊದಲ ವೃತ್ತಿಪರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತೆಗೆಸಿಕೊಂಡಳು ಮತ್ತು ಸಟ್‌ಕ್ಲಿಫ್‌ನ ಕೂದಲನ್ನು ಆಗಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದಿಗಳು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದಳು. ಇದೇ ಕೂದಲ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದೆ ಬೀಟ್ಲ್ಸ್‌ ತಂಡದವರು ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡರು.{{sfn|Spitz|2005|pp=4–5}}{{sfn|Miles|1997|p=74}}

ಮುಂದಿನ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಟಲ್ಸ್  ತಂಡವು ಹ್ಯಾಮ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸ್ತ್ಯವ್ಯ ಹೂಡಿತು.  ಇಡೀರಾತ್ರಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅವರು [[ಪ್ರೆಲ್ಯೂಡಿನ್‌]] ಮಾತ್ರೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.{{sfn|Miles|1997|pp=66–67}} 1961ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಟ್‍ಕ್ಲಿಫ್ ಈ ತಂಡವನ್ನು ಬಿಡುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಹಾಗೂ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಲೆಯ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಾನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕರ್ಟ್ನಿ ಗಿಟಾರ್ ನುಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.{{sfn|Miles|1997|p=74}}{{sfn|Lewisohn|1996|p=25}}{{sfn|Miles|2001|pp=37–38}}   ಜರ್ಮನ್‌ ನಿರ್ಮಾಪಕ [[ಬರ್ಟ್‌ ಕ್ಯಾಂಫರ್ಟ್]] ಇವರ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಈಗಿನ ಫೋರ್‌ ಪೀಸ್‌ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ [[ಟೋನಿ ಶೆರಿಡನ್‌]]ನ [[ಹಿನ್ನೆಲೆ ತಂಡ]]ವಾಗಿ ಸರಣಿ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.{{sfn|Lennon|2006|p=97}}  ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥವಾಗಿ &quot;ಟೋನಿ ಶೆರಿಡನ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಬೀಟ್‌ ಬ್ರದರ್ಸ್‌&quot;, ತಮ್ಮದೇ [[&quot;ಮೈ ಬೋನಿ&quot;]] ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು ''[[ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ಮಾರ್ಟ್‌]]''  ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 32ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.{{sfn|Everett|2001|p=100}}{{sfn|Spitz|2005|p=250}} ದಿ ಬೀಟ್ಲ್ಸ್‌ ತಂಡವು ಲಿವರ್‌ಫೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ತಂಡವು ಯಾವತ್ತೂ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ [[ದಿ ಕಾರ್ವೆನ್‌ ಕ್ಲಬ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಗೀತ ಮುದ್ರಣ ಸ್ಟುಡಿಯೋದ ಮಾಲಿಕ ಮತ್ತು ಅಂಕಣಕಾರ [[ಬ್ರೀಯಾನ್‌ ಎಪ್ಸ್‌ಟೈನ್‌]] ಅವರನ್ನು ಬೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ.{{sfn|Miles|1997|p=88}} 1962ರಲ್ಲಿ ತಂಡವು ಎಪ್ಸ್ಟೈನ್‌ ಅನ್ನು ನೇಮಕಮಾಡಿಕೊಂಡನಂತರ ಕ್ಯಾಂಫರ್ಟ್ ಜರ್ಮನ್‌ ಮುದ್ರಣ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.  [[ಡೆಕ್ಕಾ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌ ಕಂಪೆನಿಯು ತಂಡವನ್ನು]] &quot;ಗಿಟಾರ್‌ ತಂಡವು ಸರಿಯಾದ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲ ಮಾನ್ಯ್ ಎಪ್ಸ್ಟಿನ್‌ ಅವರೇ&quot; ಎಂದು ಟೀಕಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹೊರಹಾಕಿದಾಗ ನಿರ್ಮಾಪಕ [[ಜಾರ್ಜ್‌ ಮಾರ್ಟಿನ್‌]] ತಂಡವನ್ನು [[ಇಎಮ್‌ಐ]] [[ಪಾರ್ಲಾಫೋನ್‌]] ಕಂಪೆನಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.{{sfn|Miles|1997|p=88}}{{sfn|The Beatles|2000|p=68}}{{sfn|Miles|1997|p=90}}   ಪುನಃ ಹ್ಯಾಮ್‌ಬರ್ಗ್‌ಗೆ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ ದುಃಖದಾಯಕ ಸಂಗತಿಯೊಂದು ಇವರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿತು.{{sfn|Lewisohn|1996|p=69}}  ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದ ದುಃಖಿತನಾಗಿದ್ದ ಕಿರ್ಶ್ಚರ್‌ [[ಮೆದುಳು ರಕ್ತಸ್ರಾವ]]ದಿಂದಾಗಿ ಸಟ್‌ಕ್ಲಿಫ್‌ ತೀರಿಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. {{sfn|Lennon|2006|p=109}}

[[ಚಿತ್ರ:Abbey Rd Studios.jpg|thumb|Abbey Road Studios main entrance|ಆಲ್ಟ್=ಡಾಂಬರು ಹಾಕಿದ ಕಾರು ನಿಲುಗಡೆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಬಿಳಿಯ ಎರಡು ಅಂತಸ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡದ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರದವರೆಗೆ ಕಲ್ಲಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿವೆ.ನೆಲಮಾಳಿಗೆ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಗಾಜಿನ ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮೊದಲ ಅಂತಸ್ತು ಮೂರು ಚಿಕ್ಕ ಗಾಜಿನ ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ಕಟ್ಟಡದ ಅಡಿಪಾಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೆರಡು ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.ಬಾಗಿಲು ಮತ್ತು ಕಿಟಕಿಗಳ ಸುತ್ತ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕೆತ್ತನೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅವುಗಳಿಗೆ ಬೂದು ಬಣ್ಣ ಬಳಿಯಲಾಗಿದೆ.]]

ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೂನ್‌ 1962ರಲ್ಲಿ ಈ ತಂಡವು ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮುದ್ರಣವನ್ನು [[ಅಬೇ ರೋಡ್‌ ಸ್ಟುಡಿಯೋ]]ದಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡಿತು.  ಮಾರ್ಟಿನ್‌ನು ಎಪ್ಸ್ಟ್‌ನ್‌ಗೆ ಬೆಸ್ಟ್‌ನು ಡ್ರಮ್‌ ನುಡಿಸುವ ಕುರಿತು ದೂರು ನೀಡುತ್ತಾ ತಂಡವು ಆ ಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ [[ಸೆಷನ್‌ ಡ್ರಮ್ಮರ್‌]]ನನ್ನು ಬಳಸಲು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.{{sfn|Spitz|2005|pp=318, 322}}  ಬೆಸ್ಟ್‌ನ ಬದಲಾಗಿ [[ರಿಂಗೋ ಸ್ಟಾರ್]] ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಟಾರ್‌ನು ಬಿಟ್ಲ್ಸ್‌ ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ [[ರೋರಿ ಸ್ಟೋರ್ಮ್‌ ಮತ್ತು ಹರ್ರಿಕೇನ್‌]] ತಂಡವನ್ನು ತೊರೆದಿದ್ದ. ಅಲ್ಲದೇ ಬೆಸ್ಟ್ಟ್ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೀಡಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಬೀಟ್ಲ್ಸ್‌ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಡ್ರಮ್ಮ ನುಡಿಸುವವನಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದ.{{sfn|Spitz|2005|pp=328, 330}}  ಅಲ್ಲದೆ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಸೆಷನ್‌ ಡ್ರಮ್‌ ವಾಧ್ಯಕಾರ [[ಆ‍ಯ್‌೦ಡಿ ವೈಟ್‌]]ನನ್ನು ಒಂದು ಸೆಷನ್‌ಗೆ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ವೈಟ್‌ [[&quot;ಲವ್‌ ಮಿ ಡು&quot;]] ಮತ್ತು [[&quot;ಪಿ.ಎಸ್‌.ಐ ಲವ್‌ ಯೂ&quot;]] ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ಡ್ರಮ್‌ ನುಡಿಸಿದ್ದ.{{sfn|Spitz|2005|p=353}}  ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ &quot;ಲವ್‌ ಮಿ ಡು&quot; ಆಲ್ಬಮ್‌ ಯುಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ 20 ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹದಿನೇಳನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೂ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದಿತ್ತು.{{sfn|Fontenot|2009a}}  ನವೆಂಬರ್‌ನ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಮುದ್ರಣದ ನಂತರ ಅವರ ಎರಡನೇ ಸ್ವಂತ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಯಾವುದಿರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿಯ ಸುದ್ದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ''[[ಪೀಪಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಪ್ಲೇಸಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ತಂಡವು ನೀಡಿದ ನೇರಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ [[&quot;ಪ್ಲೀಸ್‌ ಪ್ಲೀಸ್‌ ಮಿ&quot;]] ಗೀತೆಯು ವಿಶದಪಡಿಸಿತು.{{sfn|Harry|2000a|p=854}}

ತಂಡವು ಅವರ ಕೊನೆಯ ಹ್ಯಾಮ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 1962ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿತು.{{sfn|Gladwell|2008|pp=47–49}}   ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಅದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂಗೀತ ತಂಡವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು ಎಲ್ಲ ನಾಲ್ಕೂ ಸದಸ್ಯರೂ ದ್ವನಿಯನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಆದರೇ ಸ್ಟಾರ್ ಮಾತ್ರ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ.{{sfn|Gould|2008|p=191}}  ಲೆನನ್‌ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ಕರ್ಟ್ನಿ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು; ತಂಡದ ಯಶಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಅವರ ಜೋಡಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹ್ಯಾರಿಸನ್‌‌ನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿಸಿತು.{{sfn|Harry|2000a|p=494}}   ಎಪ್ಸ್ಟನ್‌, ಬೀಟ್ಲ್ಸ್‌ ತಂಡದಲ್ಲಿದ್ದ ವಾಣಿಜ್ಯಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೃತ್ತಿಪರತೆಯನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಾನೆ.   ಲೆನನ್‌ ತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ &quot;ನೋಡಿ ನಿಜವಾಗಲೂ ನಿಮಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಬೇಕೆನ್ನುವ ಹಂಬಲ ಇದ್ದರೆ, ನೀವು ಬದಲಾಗಬೇಕು. ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ತಿನ್ನುವುದನ್ನು, ಆಣೆಮಾಡುವುದನ್ನು,ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು&quot; ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.{{sfn|The Beatles|2000|p=67}}   &quot;ನಾವು ಹೇಗೆ ಬೇಕೋ ಹಾಗೆ ವೇದಿಕೆಯ ಹೊರಗೆ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಯ ಆಚೆ ಹೇಗೆ ಬೇಕೋ ಹಾಗೆ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆವು,  ಅವರು ನಮಗೆ ಜೀನ್ಸ್‌ ಧರಿಸುವುದು ಅಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ ಅಲ್ಲದೆ ನಾವು ಸರಿಯಾದ ಮೇಲಂಗಿಯನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಆದರೆ ತಕ್ಷಣ ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರುವುದು ಅವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ.  ಬಟ್ಟೆಯ ವಿಷಯವಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಕೋಳಿಯ ಮಾಂಸ ತಿನ್ನುವ ವಿಷಯ ಇರಬಹುದು ಅವರು ನಮಗೆ ನಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡಲು ಬಯಸಿದ್ದರು...ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಅರಿತು ಅದರ ಆಯ್ಕೆಯ ಸ್ವಾಂತತ್ರ್ಯ ನಮ್ಮದಾಗಿತ್ತು.{{sfn|The Beatles|2000|p=67}}

=== ಬೀಟಲ್‌ಮೇನಿಯಾ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸದ ವರ್ಷಗಳು (1963–1966) ===

==== ''&quot;ಪ್ಲೀಸ್‌ ಪ್ಲೀಸ್‌ ಮಿ&quot;''  ಮತ್ತು ''&quot;ವಿತ್‌ ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್ &quot;'' ನ ’ಯು.ಕೆ’ಯಲ್ಲಿಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ====
[[ಚಿತ್ರ:The Beatles and Lill-Babs 1963.jpg|thumb|left|30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1963ರಂದು  ಸ್ವೀಡಿಷ್ ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಡ್ರಾಪ್-ಇನ್‌ ದೃಶ್ಯ (ಸೆಟ್)ದಲ್ಲಿ[54] ಮ್ಯಾಕ್‌ಕರ್ಟ್ನಿ, ಹ್ಯಾರಿಸನ್, ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಪಾಪ್ ಗಾಯಕ ಲಿಲ್-ಬಾಬ್ಸ್ ಮತ್ತು ಲೆನನ್.]]
&quot;ಲವ್‌ ಮಿ ಡು&quot;, &quot;ಪ್ಲೀಸ್‌ ಪ್ಲೀಸ್‌ ಮಿ&quot;ಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಈ ತಂಡವು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿತು ಅಲ್ಲದೆ ಯುಕೆಯ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಎರಡೆನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಜನವರಿ 1963ರ ಬಿಡುಗಡೆಯ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು.  ದಿ ಕಾರ್ವೆನ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಪಿ ನೇರಪ್ರಸಾರವನನ್ನು ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ನಿಜವಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದ.  &quot;ಎಣ್ಣೆ ತುಂಬುವ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಶಬ್ಧ ಗಾಡತೆ&quot;{{sfn|Gould|2008|p=147}}ಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಅಬೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸೆಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ’ನೇರ ಪ್ರಸಾರದ‍’ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಅನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಹತ್ತು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ''[[&quot;ಪ್ಲೀಸ್‌ ಪ್ಲೀಸ್‌ ಮಿ&quot;]]''  ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದ ಎರಡು ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳ ನಾಲ್ಕು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.{{sfn|Gould|2008|p=147}} ಈ ತಂಡವು ಹೇಗೆ &quot;''ಪ್ಲೀಸ್‌ ಪ್ಲೀಸ್‌ ಮಿ ಆಲ್ಬಮ್‌''  ಅನ್ನು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಹವಣಿಸಿತು&quot; ಎಂಬುದನ್ನು [[ಆಲ್‌ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌]]ನ ವಿಮರ್ಶಕರೊಬ್ಬರು  &quot;ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ಕೂಡ ಅದರ ಹುಟ್ಟುವಿಕೆಯಲ್ಲಿಯ ತೀವೃತೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಈಗಲೂ ಕೂಡ ಹೊಸತಾದದ್ದು ಎನಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.{{sfn|Erlewine|2009a}}  ಲೆನನ್‌ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಅವನು ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ಕರರ್ಟ್ನಿ ಹಾಡು ಬರೆಯುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಯೋಚನೆಯು ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ರೂಪವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿತು; &quot; ನಾವು ಹಾಡು ಬರೆಯುವ ಕಡೆ ಮಾತ್ರ ಲಕ್ಷ್ಯ ವಹಿಸಿದ್ದೆವು ''ಓ ಲಾ''  [[ಎವರಿ ಬ್ರದರ್ಸ್]]‌, ''ಓ ಲಾ '' [[ಬಡ್ಡಿ ಹೋಲಿ]], ಪಾಪ್‌ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವಾಗ ನಮ್ಮ ಲಕ್ಷ್ಯ ಕೇವಲ ಒಂದು ಶಬ್ಧವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು.  ಮತ್ತು ಶಬ್ದಗಳು ಆ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಅಸಂಬದ್ಧವಾಗಿದ್ದವು.&quot;{{sfn|Harry|2000b|p=721}}

1963, ಮಾರ್ಚ್‌ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಬ್ರಿಟೀಷ್‌‍ ಹಾಡುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಂಬರ್‌ ಒನ್‌ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಬೀಟ್ಲ್ಸ್‌ನ ಗೆಲುವಿನ ಓಟವು ಇವರ ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ 1970ರ ನಂಬರ್‌ ಒನ್‌ ಅಲ್ಬಮ್‌ ಆದ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಬಿಡುಗಡೆಯವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಈ ತಂಡದ ಮೂರನೇಯ ಸಿಂಗಲ್‌ ಆಲ್ಬಮ್‌ [[&quot;ಫ್ರಮ್‌ ಮಿ ಟು ಯು&quot;]] ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದೂ ಕೂಡ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಇದು ಬ್ರಿಟೀಷ್‌ನ ಮುಂದಿನ ಆರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಕಂಡ ಎಲ್ಲ ಹದಿನೇಳು ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿತು. ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಇವರ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸಿಂಗಲ್ [[&quot;ಶಿ ಲವ್ಸ್‌ ಯು&quot;]] ಆವರೆಗಿನ ಮಾರಾಟದ ಎಲ್ಲ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನೂ ಮುರಿದು ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ಆವರೆಗೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟ ಕಂಡ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಆಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ನಾಲ್ಕು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್‌ ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇಯ ಮೂರು ಭಾಗ ಮಾರಾಟ ಕಂಡಿತು.{{sfn|Gould|2008|p=159}}  ಮಿಲಿಯನ್‌ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾದ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಿಂಗಲ್‌ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಆಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ 1978ರವರೆಗೆ ಈ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮ್ಯಾಕ್‌ಕರ್ಟ್ನಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಬೀಟ್ಲ್ಸ್‌ ನಂತರದ ತಂಡ [[&quot;ವಿಂಗ್ಸ್‌&quot;]] ಹಾಡಿದ [[&quot;ಮುಲ್‌ ಆಫ್‌ ಕಿಂಟೈರ್‌&quot;]] ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬರುವ‍ವರೆಗೂ ಯಾರೂ ಮುರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.{{sfn|Harry|2000a|p=990}}  ಬೀಟಲ್ಸ್  ಸಂಗೀತದ ಜನಪ್ರೀಯತೆಯು ಜೊತೆಗೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಗಮನವನ್ನೂ ಕೂಡ ಸೆಳೆಯಿತು. ಅವರು ಇದಕ್ಕೆ ತೀರಾ ನೇರ‍ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪಾಪ್‌ ಹಾಡುಗಾರ‍ರಿಗೆ ಇರುತ್ತಿದ್ದ ಗತ್ತನ್ನು ತೋರಿಸದೆ ಅವರು ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರೀತಿಯೂ ಕೂಡ ಅವರಲ್ಲಿಯ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು ಮತ್ತು ಹಲವರಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾಯಿತು.{{sfn|Plagenhoef|2009}}{{sfn|Gould|2008|pp=166–69}}

[[ಚಿತ್ರ:Beatles logo.svg|thumb|right|ದ ಬೀಟಲ್ಸ್' ಡ್ರಾಪ್-ಟಿ ಲೊಗೊ]]
ಬೀಟ್ಲ್ಸ್‌ನ ಜನಪ್ರಿಯ &quot;T-ಕೆಳಗಿರುವ&quot; ಚಿಹ್ನೆಯು 1963ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಪರಿಕರಗಳ ವಿತರಕ ಹಾಗೂ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರ ಇವೋರ್‌ ಆರ್ಬಿಟರ್‌ನಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.  ಈ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ಸ್ಟಾರ್‌ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಾಸ್‌ಡ್ರಮ್‌ ಮೇಲೆ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಎಪ್ಸ್ಟನ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ ಇಬ್ಬರೂ ಆರ್ಬೈಟ್‌ನ ಲಂಡನ್‌ನ ಶಾಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದ್ದರು.{{sfn|Alcantara|Hall|2005}}{{sfn|Thompson|2008|p=270}} ಆ ವರ್ಷದ ಮೊದಲರ್ದದಲ್ಲಿ ಈ ತಂಡವು ಮೂರುಬಾರಿ ಯುಕೆ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು. ಫೆಬ್ರುವರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನಾಲ್ಕುವಾರಗಳ ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ಮೂರುವಾರಗಳ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಮಾರ್ಚ್‌, ಮೇ-ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು. ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ, ಅವರನ್ನು ತೀವೃವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸುವ ಗುಂಪುಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು ಈ ಭಾವತೀವೃತೆಯನ್ನು [[&quot;ಬಿಟ್ಲ್ ಮೇನಿಯಾ&quot;]] ಎಂದು ಕರೆದರು.  ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಂಡ ಎಂದು ಅದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದಿದ್ದರೂ ಅವರು ಆಗ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದ [[ಟಾಮಿ ರೋ]], [[ಕ್ರಿಸ್‌ ಮೊಂಟೆಝ್‌]] ಮತ್ತು [[ರಾಯ್‌ ಆರ್ಬಿಸನ್‌]] ಮುಂತಾದ ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದ ಯುಎಸ್‌ ಕಲಾವಿದರ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಮಸುಕುಗೊಳಿಸಿದರು.{{sfn|Pawlowski|1990|pp=125–32}}  ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ನೇರ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಲೆಲ್ಲ ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡದ ವಿರಾಮ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಅವರನ್ನು ಕಂಡು ಹುಚ್ಚೆದ್ದು ಕೂಗುವ ಜನಸಾಗರದ ಅಭಿನಂದನೆಯ ಮಹಾಪೂರವೇ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿತ್ತು.{{sfn|Pawlowski|1990|pp=117–85}}  ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಅವರು ಹೊದೆಡೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲ ಜನರನ್ನು ಚದುರಿಸಲು ವೇಗವಾದ ನೀರಿನ್ನು ಹಾರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ತಂಡವನ್ನು ಜನರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಪೊಲಿಸ್‌ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸುವ ಕುರಿತು [[ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್‌]]ಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.{{sfn|Pawlowski|1990|p=153}}   ಹ್ಯಾಮ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಪ್ರಕರಣ ನಡೆದ ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಐದು ದಿನಗಳ ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್‌ಗೆ ಈ ತಂಡ ಕೈಗೊಂಡಿತು.{{sfn|Harry|2000a|p=1088}} ಯುಕೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು [[ಹೀಥ್ರೋ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ]]ದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಂದಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಪರೀತ ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಿಸದೇ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಜೊತೆಗೆ ಐವತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು, [[ಬಿಬಿಸಿ ದೂರದರ್ಶನ]]ದ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ತಂಡದವರೂ ಅವರನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದರು.{{sfn|Pawlowski|1990|p=150}}  ಮಾರನೇ ದಿನವೇ ಬೀಟ್ಲ್ಸ್ ಮತ್ತೊಂದು ಆರು ದಿನಗಳ ಯುಕೆ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಿತ್ತು.  ಅದಾಗಲೇ ಅವರು ಅನಾಯಾಸವಾಗಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮುಖ್ಯ ಸುದ್ದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಂಚತೊಡಗಿದ್ದರು.{{sfn|Pawlowski|1990|pp=125–32}}

''ಪ್ಲೀಸ್‌ ಪ್ಲೀಸ್‌ ಮಿ''  ಆಗಲೂ ಮುಖ್ಯ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಉಳುಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.  ಇದು ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಈ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ''[[ವಿತ್‌ ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್]] '' ಮಾತ್ರ ಇದರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಅದು ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ನೇರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಇವರು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಅನ್ನು ಜುಲೈ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ನಡುವಿನಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.  '' ವಿತ್‌ ದಿ ಬೀಟ್ಲ್ಸ್‌ '' ಅನ್ನು ಆಲ್‌ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ &quot; ಇದು ಮುಖ್ಯ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಅನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಹನತೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ಅಳವಡಿಸಿ ಮುಂದುವರೆಸಲಾದ ಭಾಗ&quot; ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು.{{sfn|Erlewine|2009b}}{{sfn|Gould|2008|p=187}}  ಆವರೆಗೆ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ರೂಡಿಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ, ಮುಂದೆ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದ್ದ [[&quot;ಐ ವಾಂಟ್‌ ಟು ಹೋಲ್ಡ್ ಯುವರ್‌ ಹ್ಯಾಂಡ್‌&quot;]] ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಒಂದು ಗೀತೆಯನ್ನು ಮೊದಲೇ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.{{sfn|Gould|2008|p=187}}  ''&quot;ವಿತ್‌ ದಿ ಬೀಟ್ಲ್ಸ್‌‌&quot;''  ''[[ಟೈಮ್ಸ್‌‌]]'' ನ ವಿಮರ್ಶಕ ವಿಲಿಯಮ್‌‍ ಮನ್‌ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯಿತು ಅವರು ಲೆನನ್‌ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ಕರ್ಟ್ನಿ ಅವರನ್ನು &quot;1963ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೀತರಚನಾಕಾರರು ಎಂದು&quot; ವಿಮರ್ಶಿಸಿದರು.{{sfn|Gould|2008|p=187}} ಪತ್ರಿಕೆಯು ಈ ತಂಡದ ಕುರಿತು ಸರಣಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು ಅದರಲ್ಲಿ ಮನ್‌ ಅವರು ವಿತ್‌ ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್  ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಸಂಗೀತದ ಕುರಿತು ಸಾಧ್ಯಂತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ತಂಡದ ಘನತೆಯು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.{{sfn|Harry|2000a|p=1162}}  ''ವಿತ್‌ ದಿ ಬಿಟ್ಲ್ಸ್‌‌ '' ಮಿಲಿಯನ್‌ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾದ ಎರಡನೇ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಅಗಿ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿತು, ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು 1958ರಲ್ಲಿ ''[[ಸೌತ್‌ ಫೆಸಿಫಿಕ್‌]] '' ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ ಈ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮಾಡಿತ್ತು.{{sfn|Harry|2000b|p=978}}

==== ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದಾಳಿ ====
{{Listen |filename=Iwanttoholdyourhandsample.ogg |title=&quot;I Want to Hold Your Hand&quot; |description=Sample of the single &quot;[[I Want to Hold Your Hand]]&quot; (1963) which cemented the band's international success when it achieved enormous US popularity a few weeks before their debut in the country}}

[[ಅಮೆರಿಕ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸನ ಮಂದಿರದ]] ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಹಕಾರಿ ಅಧೀನ ಸಂಸ್ಥೆ  ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ವಿವಾದಾಂಶಗಳಿಂದ  ಬೀಟ್‌ಲೆಸ್‌‍ರವರ &quot;ಪ್ಲೀಸ್ ಪ್ಲೀಸ್ ಮಿ&quot; ಅಥವಾ &quot;ಫ್ರಂ ಮಿ ಟೂ ಯು.{{sfn|Harry|2000a|p=225}} ಸಂಗೀತ ಗುಚ್ಚಗಳು, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು ವರ್ಷ ವಿಳಂಬವಾಯಿತು. ಯುಎಸ್ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತದೊಂದಿಗಿನ ಮಾತುಕತೆಯ ನಂತರ ಯುಎಸ್ ಗುರುತಿನ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಕೆಲವೊಂದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ವಿವಾದಂಶಗಳಿಂದ ಬೀಟ್‌ಲೆಸ್ ಪರಿಹಾಸ್ಯೆಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಯಿತು. [[&quot;ಮೊಪ್‌ಟಾಪ್&quot; ಕೇಶವಿನ್ಯಾಸವು]] ಇದಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿತ್ತು. {{sfn|Spitz|2005|p=461}}{{sfn|Harry|2000a|p=1119}} ತನ್ನ ನೈಜ್ಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಪಿಎಸ್‌ನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಅಥವಾ( ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಸರಕಾರದ ಕಾರ್ಯಾಲಯ, ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ನಿನ ಸರಕಾರದ ಪೀಠವು) ತನ್ನ ಮೂಲ ವಿಷಗಗಳನ್ನೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅದುದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಬ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಅಥವಾ ಹಲವು ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳ (ವಾದ್ಯ ತಂಡಗಳ) ಸಂಗೀತ ಮುದ್ರಿಕೆಗಳಿಂದ ಯುಎಸ್‌ನ ವಿವಿಧ ಸಂಗೀತ ಗುಚ್ಚಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಸಂಕಲಿಸಿ  ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆಯ ಗೀತೆಗಳ ಸಂಚ್ಚಿಕೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಸಂಗೀತ ಗುಚ್ಚವನ್ನು ಹೊರತಂದರು.{{sfn|Gould|2008|pp=295–96}}  
 
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬೀಟಲ್‌ಮೇನಿಯಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ದೊರೆತ ಅಭೂತ ಪೂರ್ಣ ಯಶಸ್ಸಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಇದು ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆಯ ಕುರಿತ ಸುದ್ದಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಕೂಡಲೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿ ಹಠಾತ್ತನೆ ಯಶಸ್ಸುಗಳಿಸಿತ್ತು. ನಂತರ ಅವಸರವಸರವಾಗಿ ಕ್ಯಾಪಿಟ್‌‍ಲ್ ಅಥವಾ(ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಸರಕಾರದ ಕಾರ್ಯಾಲಯ, ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ನಿನ ಸರಕಾರದ ಪೀಠ)ವು ಮುಂದೆ ಬಂದು, &quot;ಐ ವಾಂಟ್ ಟೂ ಹೊಲ್ಡ್ ಯುವರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್&quot;ನ ಸಂಗೀತ ಗುಚ್ಚವನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 1963ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.{{sfn|Fontenot|2009b}} ಬ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಅಥವಾ ಈ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳು ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಪರಿಚಯ ಅಥವಾ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ಮೊದಲೇ ನಿಗದಿಯಾಗಿತ್ತು.

[[ಚಿತ್ರ:The Beatles arrive at JFK Airport.jpg|left|thumb|alt=The Beatles are standing in front of a crowd of people at the bottom of an aeroplane staircase.|7 ಫೆಬ್ರುವರಿ 1964ರಂದು ಬೀಟಲ್ಸ್ ಜಾನ್‌ ಎಫ್.ಕೆನೆಡಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ತಲುಪಿತು.]]

ಇವರು ಫೆಬ್ರವರಿ 7,1964ರಲ್ಲಿ  ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಟಾಗ, ಲಂಡನ್ನಿನ ಹೀಟ್‌ತ್ರೊ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಅಥವಾ ಅಂದಾಜು ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಅವರ ವಿಮಾನ ಬಾನಿಗೆ ಹಾರುವ ವರೆಗೂ... ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಎರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನು ಚಾಚಿ ಅಲೆಗಳ ರೀತಿ ತೋಗಾಡಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಕೋಗಾಡಿ,ಕಿರುಚಾಡಿ ತಮ್ಮ ಅಭಿಮಾನದ ಪರಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರು.{{sfn|Spitz|2005|p=457}}  ಇವರು ಯುಎಸ್ ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೀಡುವ (ಶುರುವಾಗುವ ಅಥವಾ ಆಯೋಜಿಸುವ) ಮುನ್ನ ಎರಡು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ತಂಡದ &quot;ಐ ವಾಂಟ್ ಟೂ ಹೋಲ್ಡ್ ಯುವರ್ ಹ್ಯಾಂಡ್&quot; ಎಂಬ ಸಂಗೀತಗುಚ್ಚದ, ಸುಮಾರು 2.6  ಮಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟು ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು.ಆದರೂ ಸಹ ಇವರಿಗೆ, ಯುಎಸ್‌ನ ಜನ ತಮ್ಮನ್ನು ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವ ಸಣ್ಣ ಅಳುಕು ಕಾಡುತ್ತಿತಂತೆ. {{sfn|Spitz|2005|pp=457–59}} ಇದಾದ ನಂತರ ಇವರಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಭವ್ಯ ಸ್ವಾಗತ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನ [[ಜಾನ್ ಎಫ್.ಕೆನಡಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ]] ಕಾದಿತ್ತು. ಅಂದಾಜು ಮೂರು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು, ತಮ್ಮ ಅಭಿಮಾನದ ಅಬ್ಬರದೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡರು.{{sfn|Spitz|2005|p=459}}

ಇದಾದ ಎರಡು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು ''[[ದಿ ಇಡಿ ಸುಲ್ಲಿವನ್ ಶೋ]] ''  ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು (ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು) ನೀಡಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಸುಮಾರು  74ಮಿಲಿಯನ್ ಅಂದರೆ ಅಮೆರಿಕಾ ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡ 40ರಷ್ಟು ಜನ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. {{sfn|Gould|2008|p=3}}{{sfn|Kozinn|2004}} ಇದಾದ ಮರುದಿನ ಒಂದು ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆಯು ಈ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಕುರಿತು &quot;ಬೀಟ್‌ಲೆಸ್ ತನ್ನ ರಾಗವನ್ನು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌‍ನಾದ್ಯಂತ{{sfn|Spitz|2005|p=473}} ಕೊಂಡ್ಯೊಯಲಿಲ್ಲ&quot; ಎಂದು ಬರೆದಿತ್ತು.ಆದರೆ ಒಂದು ದಿನದ ನಂತರ ಅವರ ಮೂದಲ ಯುಎಸ್ ಸಂಗೀತ ಮೇಳ ಬೀಟ್‌‌ಲೆಮೇನಿಯಾ ಎರುಪ್ಟ್‌‍ನ್ನು [[ವಾಷಿಂಗ್‌‍ಟನ್ ಕೊಲಿಸಿಯಂನಲ್ಲಿ]] ನೋಡಲಾಯಿತು.{{sfn|Harry|2000a|pp=1134–35}} ಇದಾದ ನಂತರದ ದಿನ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿಗೆ ಹಿಂತುರಿಗಿದಾಗ, ಅವರು 
[[ಕರ್ನೆಗೈ ಹಾಲ್‌‍ನಲ್ಲಿ]] ಅವರಿಗಾಗಿ ಆಯೋಜಿಲಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತೊಂದು ಭವ್ಯ ಸ್ವಾಗತದಲ್ಲಿ (ಸ್ವಾಗತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು)ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 22ರಂದು ಅವರು ಮತ್ತೆ ಯುಕೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬರುವ ಮೂದಲು, 
ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಬರುವಂತಹ ಅಥವಾ ನಡೆಯುವಂತಹ ಅಥವಾ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವಂತಹ  ''ದಿ ಇಡಿ ಸುಲ್ಲಿವನ್ ಶೋ''  ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಈ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.{{sfn|Gould|2008|pp=5–6}} 
ಏಪ್ರಿಲ್‌ 4ನೇ ತಾರೀಖಿನ ವಾರದಲ್ಲಿ, ದಿ ಬೀಟ್‌‍ಲೆಸ್ ತಂಡವು ಹನ್ನೆರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಐದು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ [[ಬಿಲ್ಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್100|''ಬಿಲ್ಲ್‌ಬೋರ್ಡ್'' ಹಾಟ್100]] ಒಂದೊಂದು ಹಾಡುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಜಾಹಿರಾತು ಫಲಕದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿತ್ತು.{{sfn|DiMartino|2004|p=12}} ಅದೇ ವಾರದಲ್ಲಿ  ಅಮೇರಿಕಾ ಮೂರನೇ ಎಲ್‌ಪಿ ಇದಕ್ಕೆ ಜತೆಯಾಯಿತು, ಮತ್ತೆರಡು ಎಲ್‌‍ಪಿಗಳು ಆದಾಗಲೇ ಪ್ರಸರಣದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ಎಲ್‌ಪಿಗಳು ಯುಎಸ್‌ನ ಸಂಗೀತ ಗುಚ್ಚಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಅಥವಾ ದ್ವಿತೀಯಾ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹಂಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದವು.  
ಈ ಬ್ಯಾಂಡಿನ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಗೀತ ಲೋಕದಲ್ಲಿದಲ್ಲಿ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಯುಕೆನ ಹಲವು ಬೇರೆ ಬೆರೆ ತಂಡಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಪರಿಚಯ ಅಥವಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು  ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ನೀಡಿ,ನಂತರದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದಾಳಿ]] (ಬೀಟ್‌ಲೆಸ್ಸ್ ತಂಡದ ಸಂಗೀತ ದಾಳಿ) ಅಂತೆಯೇ ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ರವಾಸಮಾಡಿತ್ತು.{{sfn|Gould|2008|pp=9, 250, 285}}  
ಬೀಟಲ್ಸ್‌ ತಂಡದ ಕೇಶವಿನ್ಯಾಸ  ಅ ಕಾಲಮನಕ್ಕೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು ಅಂದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದವಾಗಿ ಬೆಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು, ಇದರಿಂದ ಹಲವು ವಯಸ್ಕರು ಅವರ ಕೇಶವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಪರಿಹಾಸ್ಯಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಹರಡಿ ಬೇಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಯುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು.{{sfn|Gould|2008|p=345}}

ಜೂನ್‌‍ನಲ್ಲಿ  ಬೀಟಲ್ಸ್‌ ತಂಡವು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡಿತು. ಹತ್ತೊಂಭತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, ಹಾಕಾಂಗ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶಗಳ ಮೂವತ್ತೆರಡು ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು, ಅವರು ಪ್ರತಿ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲೂ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಂದ ಉತ್ಸುಕತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.{{sfn|Harry|2000a|p=1090}}{{sfn|Pawlowski|1990|p=184}} 
ಪ್ರವಾಸದ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾದಾಗ, [[ಜಿಮ್ಮಿ ನಿಕೋಲ್]] ಡ್ರಮ್ಸ್ ಮೇಲೆ ಕೂರುತ್ತಾನೆ.  ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್‌ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದಾಗ, ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಮುವತ್ತೆರಡು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ್ದರು.{{sfn|Gould|2008|p=249}} ಸನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸಿಕೋ ನಿಂದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನವರೆಗಿನ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ದೀರ್ಘ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ,ಪ್ರತಿ ಮೂವತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ, ಇದರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಇವರ ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿತ್ತು. ಆದರೂ ಅವರ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅಲಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು ( ಅಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಷ್ಟಪಡಬೇಕಿತ್ತು).{{sfn|Gould|2008|p=249}}  ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವರಾನುಕ್ರಮವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಅಥವಾ ವಿಸ್ತರಿಸುವಂತಹ ಆಧುನಿಕ ಸಂಗೀತ ಸಲಕರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳ ಸಣ್ಣ[[ಧ್ವನಿವರ್ಧಕ]]ಗಳು, ಅಭಿಮಾನಿ ಜನರಿಂದ ಮೂಡಿಬರುವ ಉತ್ಸಾಹ ಉಲ್ಲಾಸದ ಕೂಗಾಟದ ಗದ್ದಲದ ಜತೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಇಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಯಾಸ ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಗಿ, ಅವರು ಶ್ರೋತೃಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೂ (ಸಂಗೀತ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ವಿಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೂ) ಅಥವಾ ಅವರೇ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಒತ್ತಾಯ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಿಯತ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರವಾಸಗಳು ಬ್ಯಾಂಡ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಬೇಸರ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿತ್ತು.{{sfn|Harry|2000a|p=1093}}

ಆಗಸ್ಟ್‌‌ ತಿಂಗಳ ಪ್ರವಾಸದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ [[ಬೊಬ್ ಡ್ಯಾಲನ್]] ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ ಪ್ರೇರೇಪಿ  [[ಅಲ್ ಅರೊನೊವಿತ್ಜ್ ಗೆ]] ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರ ಹೋಟೆಲ್ಲಿನ ಕೋಣೆಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ, ಡ್ಯಾಲನ್ ಇವರಿಗೆ [[ಗಾಂಜಾ]]ವನ್ನುಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಟ್ಟನು.{{sfn|Miles|1997|p=185}} ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಜೊನಾಥನ್ ಗೌಲ್ದ್ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವದ ಕುರಿತು ಈ ರೀತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.  ಸಂಗೀತಗಾರನ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಅಭಿಮಾನಿವೃಂದ ಸಷ್ಠಿಯಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಅವರು  &quot; ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಉಪಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನೊಂದಿರುವ ಎರಡು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು&quot;: ಡ್ಯಾಲನ್‌ನ ಒಳ ಶ್ರೋತೃಗಳಾದ &quot; ಕಾಲೇಜು ಮಕ್ಕಳು ಶಿಕ್ಷಣದ ಜತೆಗೆ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ಬೌದ್ಧಿಕ ಕಲಿಕೆಗಳು, ಉದಯಸುತ್ತಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಆದರ್ಶೀಕರಣ ಪ್ರವೃತ್ತಿ, ಮತ್ತು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವೇಚ್ಛಾವೃತ್ತಿಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ&quot; ಇದಕ್ಕೆ  ಪ್ರತಿಯಾಗಿ  ಬೀಟಲ್ಸ್ ಒಳ ಶ್ರೋತೃಗಳು &quot;ದಿಟ್ಟವಾದ [[ಯುವ ನಾಗರೀಕರು]] - ಮಕ್ಕಳು ಫ್ರೌಡಶಾಲೆ ಅಥವಾ ದರ್ಜೆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿನ ಮಕ್ಕಳ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅವರ ಗಮನವನ್ನು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ  ಜನಾದರಣೀಯವಾಗಿ ನವೀಕರಣಗೊಂಡಿರುವಂತ ದೂರದರ್ಶನ, ರೇಡಿಯೋ,ಪಾಪ್ ಹಾಡುಗಳು, ಅಭಿಮಾನಿ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಯುವಶೈಲಿಯು ತನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. 
 
ಅವರನ್ನು ಆದರ್ಶವಾದಿಗಳನಲ್ಲದೆ ವಿಗ್ರಹಾರಾಧಕರುಗಳನ್ನಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ&quot;.(ಅವರನ್ನು ಆದರ್ಶದಾಯಾಕರನ್ನಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ಅವರ ಆರಾಧಕರಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ)&quot;.   
ಸಭೆಯಾದ ಆರು ತಿಂಗಳ ಒಳಗೆ, &quot;ಲೆನ್ನನ್ ಡ್ಯಾಲನ್‌ನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಮೂಗಿನ ಝೇಂಕಾರ,ಅವನು ಸುಲಭವಾಗಿ  ನುಡಿಸುವಂತಹ ತಂತಿ ವಾದ್ಯ ಮತ್ತು ಅವನ್ನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆತ್ಮಶೋಧಕ ಮಾತುಗಳ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಅಂಗಿಸಿದನ್ನು ದಾಖಲೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. 
 
ಐದ ಮಾದರಿ ಗುಂಪುಗಳ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ಡ್ಯಾಲನ್ ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗೆ ತನ್ನ ಸಂಗೀತ ತಂಡವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡನು ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನೀಡಲು ತಯಾರಾದನು, ಮತ್ತು   ಫೆನ್ಡ್‌ರ್ ಸ್ಟ್ರಟೊಕಾಸ್ಟ್‌ರ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್  ಗಿಟಾರ್‌ನ್ನು ನಾನು ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಮಂಗನಂತೆ ಕುಣಿಸುತ್ತಾ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಕಾಯಂ ಆಗಿ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಜನಪದ ಮತ್ತು ರಾಕ್  ಸಂಗೀತದ ಶ್ರೋತೃಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಶ್ರೋತೃಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಮತ್ತು ಬೀಟೆಲ್ಸ್ ಶ್ರೋತೃಗಳು ಏರಿಕೆಯ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.{{sfn|Gould|2008|pp=252–53}}

&quot;ಎ ಹಾರ್ಡ್ ಡೇಸ್ ನೈಟ್&quot;, &quot;ಬ್ಯಾಟ್ಲ್ ಫಾರ್ ಸೇಲ್&quot;,&quot;ಹೆಲ್ಪ್!&quot; ಮತ್ತು  ''ರಬ್ಬರ್ ಸೌಲ್'' ಕ್ಯಾಪಿಟೋಲ್‌ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌‍ ಪ್ರಕಾರ 1963ರಿಂದಲೂ ಇದ್ದ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆಯು ಗುರುತಿಸಲಾಗದೇ ಹೋಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್‌‍ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ಸ್‌‍ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್]]‌‍, [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರ]] ವಿಭಾಗದವರನ್ನು ಬೀಟಲ್ಸ್  ತಂಡದವರಿಗೆ ಮೋಷನ್‌ ಪಿಚ್ಚರ್ ಅಹ್ವಾನ ನೀಡಲು ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿ ಇದು ಒಂದು ಮುದ್ರಕದ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಬಹುದು ಎಂದುಕೊಂಡಿತ್ತು.{{sfn|Harry|2000a|pp=483–84}} [[ರಿಚರ್ಡ್‌ ಲೆಸ್ಟರ್‌]]ನಿಂದ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ''[[ಎ ಹಾರ್ಡ ಡೇಸ್‌ ನೈಟ್‌]]'' ‍ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಆರು ವಾರಗಳ ಕಾಲ 1964ರ ಮಾರ್ಚ್‌-ಎಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವನ್ನು ಬೀಟಲ್ಸ್  ಅದ್ಭುತದ ಕುರಿತಾದಂತೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Gould|2008|p=231}} ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಲಂಡನ್‌ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಜುಲೈ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.{{sfn|Harry|2000a|pp=489–90}}  ''[[ದಿ ಆಬ್ಸರ್ವರ‍್ನ]]'' {{'}} ವಿಮರ್ಶಕ, [[ಪೆನೆಲೊಪ್‌ ಗಿಲ್ಲಿಯಾಟ್‌]]‍ ಪ್ರಕಾರ &quot;ಬೀಟ್ಲ್ಸ್‌ ತಂಡದವರು ಹೇಗಿರುತ್ತಾರೋ, ಹೇಗೆ ಬೆಳೆದರೋ ಹಾಗೇಯೇ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವಿದೆ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.  ಸ್ವ-ವಿವರಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡದ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಉತ್ತಮ ಸ್ವಾಗತವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಅವರನ್ನು ವಿಡಂಬನೆ ಒಳಪಡಿಸಿತು&quot;.{{sfn|Gilliatt|1973|p=213}}  ಆಲ್‌ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ಪ್ರಕಾರ, ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಬಂದ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿತ ಆಲ್ಬಮ್‌‍,'' [[ಎ ಹಾರ್ಡ್‌ ಡೇಯ್ಸ್‌ ನೈಟ್]]'' ‌‍, ಬೀಟ್ಲ್ಸ್‌ ತಂಡವು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ &quot;ನಿಜವಾಗಿಯೂ ತಮ್ಮ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ರೀತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿತು.  ಎಲ್ಲ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಅವರ ಮೊದಲ ಎರಡು ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಉತ್ತಮ, ಸಂತೋಷಬರಿತ ಮತ್ತು ಮೂಲ ಸಂಗೀತವು, ಮಿಡಿಯುವ ಗಿಟಾರ್‌‍ಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.&quot;{{sfn|Erlewine|2009c}}

ಮಿಡಿಯುವ ಗಿಟಾರ್‌ನ ಶಬ್ದವು ಮೂಲವಾಗಿ ಹ್ಯಾರಿಸನ್ಸ್‌ನ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. [[12 ತಂತಿಗಳಿರುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್‌‍ ರಿಕನ್‌ಬಾಕರ್‌‍]], ಇದು ಅದರ ಉತ್ಪಾದಕರಿಂದ ಈತನಿಗೆ ದೊರಕಿದ ಮೊದಲ ಮೂಲ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಆ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಪರಿಚಯವನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. ಹ್ಯಾರಸನ್ಸ್‌ನ ಮಿಡಿಯುವ ಈ ಹನ್ನೆರಡು ತಂತಿಗಳ ಗಿಟಾರ್‌, [[ರೋಜರ್‌‍ ಮ್ಯಾಕ್‌ಗಿನ್‌]]ಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾಯಿತು. ಅವನು ತನ್ನದೇ ಸ್ವಂತ ರಿಕನ್‌ಬಾಕರ್‌‍ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳವ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು [[ಬೈರ್ಡ್ಸ್‌]]‍ನ ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ ಶಬ್ಧವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ.{{sfn|Gould|2008|pp=286–87}}

''[[ಬೀಟ್ಲ್ಸ್‌ ಫಾರ್ ಸೇಲ್]]'' ‌, ಈ ತಂಡದ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಆಗಿದ್ದು ಇದು ವಾಣಿಜ್ಯಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ಕುರಿತಾದಂತೆ ಗಂಭೀರ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿತು.{{sfn|Gould|2008|pp=255–56}} 1964ರ ಆಗಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ನಡುವೆ ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ ''ಹಾರ್ಡ್‌ ಡೇಯ್ಸ್‌ ನೈಟ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ರೀತಿಯನ್ನೇ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಈ ತಂಡದ ಮೊದಲೆರ‍ಡು ಎಲ್‌ಪಿಗಳತೆಯೇ ಇದ್ದು ಮೇಲ್ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲವಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Gould|2008|pp=255–56}}  ಇದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡ ಲೆನನ್‌ ತಾವು ಸತತ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಗೀತೆರಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತ ಸವಾಲನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಎದುರಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಆದರೆ ಸಂಗೀತ ಪರಿಕರಗಳದ್ದೇ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಆರು ಕವರ್‌ಗಳು ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.{{sfn|Gould|2008|pp=255–56}}  ಡಿಸೆಂಬರ್ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿಯ ಎಂಟು ಸ್ವರಚಿತ ಕವನಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಮೂಡಿ ಬಂದವು. ಇವು ಲೆನನ್‌ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ಕರ್ಟ್ನಿಯ ಜೋಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರೌಢತೆಯನ್ನು ಇವು ತೋರಿಸಿದವು.{{sfn|Gould|2008|pp=255–56}}

ಏಪ್ರಿಲ್‌ 1965ರಲ್ಲಿ ಲೆನನ್‌ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿಸನ್ಸ್‌ನ ದಂತವೈದ್ಯ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಬಂದ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕಾಫಿಯಲ್ಲಿ  [[ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಡಿ]]ಯನ್ನು  ಬೆರೆಸಿ ನೀಡಿದ್ದ.{{sfn|Gould|2008|p=316}}                   ಇವರಿಬ್ಬರೂ ನಂತರ ಉದ್ದೇಶಪುರ್ವಕವಾಗಿ ಔಷದಿಯ ಜೊತೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.{{sfn|Gould|2008|p=317}}  ಮ್ಯಾಕ್‌ಕರ್ಟ್ನಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಬಾರದು ಎಂದು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟಿದ್ದ. ಆದರೆ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ 1966ರಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಈ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದವರಲ್ಲಿ ಈತನೇ ಮೊದಲಿಗನಾಗಿದ್ದ.{{sfn|Brown|Gaines|2002|p=228}}
ಈ ಕುರಿತು ವಿವಾದವು ಜೂನ್‌ 1965ರಂದು [[ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್‌]] ನಾಲ್ವರು ಬೀಟ್ಲ್ಸ್‌ರನ್ನು [[ಮೆಂಬರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಆರ್ಡರ್‌ ಆಫ್ ದಿ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಎಂಪೈರ್‌‍]] (ಎಂಬಿಇ) ಎಂದು ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಹಾಗೂ [[ಪ್ರಧಾನಿ]] [[ಹೆರಾಲ್ಡ್‌ ವಿಲ್ಸನ್‌‍]] ಇವರನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದಾಗ ವಿವಾದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.{{sfn|Spitz|2005|p=556}}  ಈ ಕುರಿತು ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು ಎಂಬಿಇ ಗೌರವವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಕೇವಲ ಸೈನ್ಯದವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಾಯಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಕೆಲವರು ಈ ಘಟನೆಯ ನಂತರ ಈ ಪದವಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದರು.{{sfn|Spitz|2005|p=557}}
[[ಚಿತ್ರ:HelpUSTrailer.jpg|thumb|right|alt=The Beatles performing music in a field. In the foreground, the drums are played by Starr (only the top of is head is visible). Beyond him, the other three stand in a column with their guitars. In the rear, Harrison, head down, strikes a chord. In the front, Lennon smiles and gives a little wave toward camera, holding his pick. Between them, McCartney is jocularly about to choke Lennon.|ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಯುಎಸ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ತುಣುಕು! (ಹಿಂಬದಿಯಿಂದ) ಹ್ಯಾರಿಸನ್, ಮ್ಯಾಕ್‌ಕರ್ಟ್ನಿ, ಲೆನನ್ ಮತ್ತು (ಹೆಚ್ಚು ಮಬ್ಬಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವುದು) ಸ್ಟಾರ್]]
ಬೀಟ್ಲ್ಸ್‌ನ ಎರಡನೇ ಚಿತ್ರ, ''[[ಹೆಲ್ಪ್‌!]]'', ಕೂಡಾ ಲೆಸ್ಟರ್‌ನಿಂದಲೇ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟೀತು. ಇದು ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದನ್ನು &quot;[[ಬಾಂಡ್‌]] ಚಿತ್ರಗಳ ಸಾಮಾಜಿವ ವೈಭವಿಕರಣದ ವಂಚನೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದುದು&quot; ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಇದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ತಂಡದಿಂದ ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.{{sfn|Gould|2008|pp=274–6}}

ಈ ಚಿತ್ರದ ಕುರಿತು ಮ್ಯಾಕ್‌ಕರ್ಟ್ನಿಯು &quot;''ಹೆಲ್ಪ್‌ '' !  ಇದು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಚಿತ್ರ ಅದರೆ ನಾವು ಈ ಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿಲ್ಲ ಇದರಲ್ಲಿ ನಾವು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರಗಳು.  ಇದು ತಮಾಶೆಯಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಮೂಲತಃ ಸಿನೆಮಾ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದರ ಯೋಚನೆ ಸ್ವಲ್ಪ ತಪ್ಪು ಎಂದೆನಿಸುತ್ತದೆ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದ.{{sfn|Gould|2008|pp=274–6}}   ಈ ಚಿತ್ರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಲೆನನ್‌ನನ್ನು ವೈಭವೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಅವನು ತಂಡದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲ್ಲ ಗೀತೆಗಳ ಮುಖ್ಯ ರಚನಾಕಾರನಾಗಿದ್ದ, ಅಲ್ಲದೇ ಇದರಲ್ಲಿಯ ಎರಡು ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಗೀತೆಗಳನ್ನು [[ಹೆಲ್ಪ್‌ !]]  ಮತ್ತು &quot;[[ಟಿಕೆಟ್‌ ಟು ರೈಡ್]]‌‍&quot; ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗಿತ್ತು.&quot;{{sfn|Gould|2008|pp=276–77}}  ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಈ ತಂಡದ ಐದನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಎಲ್‌ಪಿ ಮತ್ತೇ  ಇದರಲ್ಲ ಮೂಲ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅದೇ ರೀತಿಯ ಕವರ್‌ ಹಾಗೂ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ''[[ಹೆಲ್ಪ್‌‍!]]''   ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತಂಡವು ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[&quot;ಯೆಸ್ಟರ್ಡೇ&quot;]] ಪಾಪ್‌ ಜನಪದ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಂತಿ ವಾಧ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿತ್ತು.{{sfn|Gould|2008|p=292}} ಮ್ಯಾಕ್‌ಕರ್ಟ್ನಿಯಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ &quot;ಯೆಸ್ಟರ್ಡೆ&quot; ಇವರೆಗಿನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಿತ ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿದೆ.{{sfn|Guinness World Records}} ಎಲ್‌ಪಿಯ ಕೊನೆಯ ಗೀತೆಯಾದ, [[&quot;ಡಿಜ್ಜಿ ಮಿಸ್‌‍ ಲಿಜ್ಜಿ&quot;]] ಇದು ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾದ ಕೊನೆಯ ಗೀತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸ್ವಲ್ಪ ಆಚೀಚೆ ಮಾಡಿದ ಜನಪದ ಗೀತೆ [[&quot;ಮ್ಯಾಗಿ ಮಾಯ್&quot;]]ನ ''[[&quot;ಲೆಟ್‌ ಇಟ್‌ ಬಿ‌&quot;]]''  ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಮುಂದಿನ ಆಲ್ಬಮ್‌‍ಗಳು ಸ್ವರಚಿತ ಗೀತೆಗಳನ್ನೇ ಹೊಂದಿದ್ದವು.{{sfn|Gould|2008|p=280}}

ಆಗಸ್ಟ್‌ 15ರಲ್ಲಿ ದಿ ಬೀಟ್ಲ್ಸ್‌ ಯುಎಸ್‌ಗೆ ಮೂರನೇ ಬಾರಿ ಬೇಟಿ ಕೊಟ್ಟಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿತು. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ನ [[ಶೀಯಾ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 55,600 ಮಂದಿ ಜನರು ಸೇರಿದ್ದು ಇತಿಹಾಸವಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Miles|2001|p=206}}    ಇದರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸುಮಾರು ಒಂಬತ್ತು ಯಶಸ್ವೀ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಯುಎಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ತಂಡವನ್ನು [[ಎಲ್ವಿಸ್‌ ಪ್ರಿಸ್ಲೆ]]ಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಅವನು ಇವರನ್ನು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಈ ತಂಡದ ಮೇಲೆ ಅಡಿಪಾಯದ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.{{sfn|Guralnick|1999|211}} ಪ್ರೆಸ್ಲೇ ಮತ್ತು ತಂಡವು ಅವನ ವಾಸದ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೀಟಾರ್ ನುಡಿಸುವಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು, ಅಲ್ಲದೇ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯವಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಂಗೀತ ದಂತ ಕತೆಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಕೇಳಿಕೊಂಡರು.{{sfn|Harry|2000a|pp=882–83}} ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ [[ಸ್ಯಾಟರ್‌ಡೆ ಮಾರ್ನಿಂಗ್‌ ಕಾರ್ಟೂನ್‌ ಸೀರೀಸ್‌]] ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಬೀಟಲ್ಸ್  ತಂಡವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ''&quot;ಎ ಹಾರ್ಡ್‌ ಡೇಯ್ಸ್‌‍ ನೈಟ್‌‍'' ನ '''ವಿದೂಷಕ ದಂಡದ''' ಹಳೆಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಮೂಲ ಕಂತುಗಳು ಮುಂದಿನ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರಸಾರ ಕಂಡವು ಮತ್ತು 1969ರಲ್ಲಿ ಮರು ಪ್ರಸಾರ ಕಂಡವು.{{sfn|McNeil|1996|p=82}}

{{Listen |filename=Beatles norwegian wood.ogg |title=&quot;Norwegian Wood (This Bird Has Flown)&quot; |description=Sample of &quot;[[Norwegian Wood (This Bird Has Flown)]]&quot; from ''[[Rubber Soul]]'' (1965). The use of a [[sitar]] on this song saw the band &quot;beginning to expand the conventional instrumental parameters of the rock group&quot;.{{sfn|Unterberger|2009b}}}}

''[[ರಬ್ಬರ್‌ ಸೋಲ್‌‍]]''  ಡಿಸೆಂಬರ್‌‍ ಮೊದಲವಾರದಲ್ಲಿ  ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಮತ್ತು ತಂಡದ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರೌಢತೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೆಜ್ಜೆ ಇದಾಯಿತು.{{sfn|Unterberger|2009b}}  ಆತ್ಮಕತೆ ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ವಿಮರ್ಶಕ [[ಇಯಾನ್‌ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್]] ''ರಬ್ಬರ್‌ ಸೋಲ್‌''  ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಕುರಿತು ಈ ರೀತಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. &quot;ಬೀಟ್ಲ್ಸ್‌‌ ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದು ಮುಂದೆ ''&quot;ಬೀಟ್ಲ್ಸ್‌ ಫಾರ್ ಸೇಲ್‌&quot; '' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ಹಾದಿ ತಪ್ಪದಂತೆ ತಡೆಯಿತು.{{sfn|MacDonald|2005|pp=181–82}} ''ಹೆಲ್ಪ್‌ನ''  ನಂತರ  ತಂಡವು ಕೊಳಲು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಂತಿವಾದ್ಯವನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಕಡೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಲವು ತೋರಿಸಿತು. ''ರಬ್ಬರ್‌ ಸೋಲ್‌'' ನಲ್ಲಿ [[ಸಿತಾರ್]] ಅನ್ನು ಇವರು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದರು. &quot;[[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್‌ ವುಡ್‌(ದಿಸ್‌ ಬರ್ಡ್ ಹ್ಯಾಸ್‌ ಫ್ಲೋವ್ನ್‌)]]&quot; ಸಾಮಾನ್ಯ ರಾಕ್‌ ಸಂಗೀತದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾಚೆಗಿನ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.  ಈ ಅಲ್ಬಮ್‌ ಲೆನನ್‌ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ಕರ್ಟ್ನಿಯ ಸಂಯುಕ್ತ ಗೀತೆರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇವರಿಬ್ಬರ ಹೆಸರನ್ನೂ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಮುಂದೆ ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು.   ಅವರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಮ್ಯವು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್‌ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಶಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತಾಗಿದ್ದವು.{{sfn|Unterberger|2009b}} ಅವರ ಗೀತೆಯು ಹೆಚ್ಚುಚ್ಚು ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಜನರು ಅವರ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡತೊಡಗಿದರು.     &quot;ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್‌ ವುಡ್‌&quot; ಎಂಬ ಶಬ್ಧವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನರಮಾಂಸ ಭಕ್ಷಕರ ಕುರಿತಾಗಿ ಹೇಳಿದ ಮಾತು ಎಂಬ ಊಹೆ ಇದೆ.{{sfn|Gould|2008|pp=297–98, 423}}

2003ರಲ್ಲಿ, ''[[ರೋಲಿಂಗ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌]]''  ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ [[&quot;ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಅತ್ಯುತ್ತಮ 500 ಆಲ್ಬಮ್‌&quot;]]ಗಳಲ್ಲಿ ''&quot;ರಬ್ಬರ್ ಸೋಲ್‌&quot;''  ಆಲ್ಬಮ್‌ ಅನ್ನು ಐದನೆಯ{{sfn|Rolling Stone|2003}} ಆಲ್ಬಮ್‌ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿತು. ಇಂದು ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಅನ್ನು ಆಲ್‌ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ &quot;ಇದನ್ನು ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜನಪದ ರಾಕ್‌ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಕ&quot; ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ.{{sfn|Unterberger|2009a}}  {{sfn|Gould|2008|p=296}} ಲೆನನ್‌ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ಕರ್ಟ್ನಿಯ ಪ್ರಕಾರ &quot;ಎಲ್ಲ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳಂತೆ ಇದ ಕೂಡಾ ಒಂದು ಆಲ್ಬಮ್‌&quot;.{{sfn|Gould|2008|p=296}}  ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌ ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ [[ನಾರ್ಮನ್‌ ಸ್ಮಿತ್‌]] ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ತಂಡದ ಒಳಗೇ ಒಡಕು ಮೂಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ''ರಬ್ಬರ್‌ ಸೋಲ್‌ '' ಸಂದರ್ಬದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದೆ ಸ್ಮಿತ್‌ ಹೇಳಿದಂತೆ &quot; ಜಾನ್‌ ಮತ್ತು ಪೌಲ್‌ ನಡುವಿನ ಜಗಳವು ಅನಿವಾರ್ಯ ಎನ್ನುವಂತ ಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಪೌಲ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ ಹೇಳಿದರೆ ಜಾರ್ಜ್‌ಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಕ್ಕು ಇಲ್ಲ.&quot;{{sfn|Harry|2000b|p=780}}

=== ಸ್ಟುಡಿಯೋದ ವಿವಾದಸ್ಪದ ವರ್ಷಗಳು ಹಾಗೂ ಬ್ರೇಕ್‌ಅಪ್ (1966-1970) ===

==== ಅಂತಿಮ ಪ್ರವಾಸದ ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆಗಳು ====
ಜೂನ್ 1966ರಲ್ಲಿ, ''[[ಯೆಸ್ಟರ್‌ಡೇ ಆಂಡ್ ಟುಡೇ]]'' — US ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಾಗಿ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ರೆರ್ಕಾಡ್ಸ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ  ಸಂಕಲನಮಾಡಿದ ಅಲ್ಬಂಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು-ಅದರ  ರಕ್ಷಾಕವಚ/ಮುಚ್ಚಳ ಒಂದು ಕೋಲಾಹಲವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು,  ಅದರಲ್ಲಿ  ಕಾಸಾಯಿ/ಮಾಂಸದ ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ ಹಸಿ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು  ಅಂಗಹೀನವಾಗಿರುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಗೊಂಬೆಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನಗುತ್ತಿರುವ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ರನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಪೋಕ್ರಿಪಲ್‌ ವಾದರೂ, ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು, ಕಥೆ ಏನೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ಕ್ಯಾಪಿಟೊಲ್ ಅವರ ಅಲ್ಬಂಗಳನ್ನು &quot;ಕತ್ತರಿಸಿದ&quot; ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಎಂದು ಅರ್ಥ.{{sfn|Harry|2000a|p=1187}}  ಅಲ್ಬಂಗಳ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರತಿಗೆ ಹಳೆಯದರ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಹೊಸ ರಕ್ಷಾಕವಚವನ್ನು ಅಂಟಿಸಲಾಯಿತು; ಕತ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗಮಾಡದ ಪ್ರತಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2005ರ ಹಾರಾಜಿನಲ್ಲಿ  $10,500 ಹಣ ಗಳಿಸಿತು.  ''ಯೆಸ್ಟರ‍್‌ಡೇ ಆಂಡ್ ಟುಡೇ'' ಯ ಗೊಂದಲದ ತಿಂಗಳು ನಂತರ [[ಫಿಲಿಫ್ಫಿನ್ಸ್]] ಪ್ರವಾಸದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ, ಬೀಟಲ್ಸ್ ಉದ್ಧೇಶಪೂರ್ವಕವಲ್ಲದೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳೆ, [[ಇಮೆಲ್ಡಾ ಮಾರ್ಕೊಸ್‌]]ಗೆ  ಮುಖಭಂಗ ಮಾಡಿದರು, ಅವರು ಬೀಟಲ್ಸ್‌ ತಂಡ ಹಾಜರಾಗುವುದನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಆರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಗ್ಗಿನ ಉಪಹಾರದ ಸತ್ಕಾರಕ್ಕೆ  ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.{{sfn|Spitz|2005|p=619}}   ಆಹ್ವಾನದೊಂದಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆ ನೀಡಿದಾಗ,ಆ ರೀತಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ/ಅಧಿಕೃತ ಆಹ್ವಾನಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೊಂದೇ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವಂತೆ, Epstein ತಂಡದ ಪರವಾಗಿ ನಯವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದನು.{{sfn|Spitz|2005|p=620}} ಮಾರ್ಕೊಸ್‌ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ &quot;ಇಲ್ಲ&quot; ಎಂಬುದನ್ನು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಭ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಂಡವು ತಕ್ಷಣ ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆದ ದಂಗೆಯು ತಂಡವನ್ನು ವಿಪತ್ತಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ದೇಶದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಡರು.{{sfn|Spitz|2005|p=623}}

ಬಹುತೇಕ ಅವರು ತವರಿಗೆ ಹಿಂದುರಿಗಿದ ತಕ್ಷಣವೇ, ಉಗ್ರ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಆಘಾತವನ್ನು  ಅವರು ಎದುರಿಸಿದರು, ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಲೆನೆನ್  ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ  ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವರದಿಗಾರ [[ಮೌರೀನ್ ಕ್ಲೀವ್‌]] ಜೊತೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ  US ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿವಾದಗಳ ([[Ku Klux Klan]] ಸಹ) ಮೇಲೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದನು.{{sfn|Cleave|2005}}   [[ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮ]] ಸಾಯುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಬೀಟಲ್ಸ್ &quot;ಈಗ [[ಯೇಸು]]ವಿಗಿಂತ ಜನಪ್ರಿಯ&quot; ಎಂದು ಆ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಲೆನೆನ್ ಅಬಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದನು.{{sfn|Cleave|1966}}{{sfn|Gould|2008|pp=306–9}} ಈ ಹೇಳಿಕೆಯು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ  ವಸ್ತುತಃ ಗಮನಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇದನ್ನು  ''[[ಡೇಟ್‍ಬುಕ್]]''  US ಹದಿಹರೆಯದವರ ಆಸಕ್ತ ನಿಯತಕಾಲಿಕ ಐದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ-ತಂಡದ ಕೊನೆ ಅಸ್ ಪ್ರವಾಸದ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿತು-ಇದು [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ]]ದ &quot;ಬೈಬಲ್  ಪ್ರದೇಶ&quot;ದಲ್ಲಿ [[ಒಂದು ವಿವಾದವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು]].{{sfn|Blecha|2004|p=181}}  ದಕ್ಷಿಣ ಅಫ್ರಿಕಾ ಸಹ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಗಳ ಬಾನುಲಿ ಪ್ರಸಾರನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತು, ಪ್ರತಿಬಂಧವು 1971ರ ವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆದಿತ್ತು.{{sfn|Harry|2009|p=3}} ಅವರು ಲೆನೆನ್‌ನ ಮಾತನ್ನು ಪ್ರಸಂಗದ ಹೊರಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದರ ಮೂಲಕ Epstein ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ''ಡೇಟ್‌ಬುಕ್‌''  ಅನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದನು,{{sfn|Gould|2008|p=346}} ಮತ್ತು ಲೆನೆನ್ ಒಂದು ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು,&quot; ನಾನು ದೂರದರ್ಶನ ಯೇಸುವಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು  ಹೇಳಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಆದರಿಂದ ಇದರ  ಜೊತೆ ದೂರವಾಗಬಹುದು.&quot;  ಅವನು ಬೇರೆ ಜನರು ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸಿದೆ, ಆದರೆ &quot; ನೀವು ನಾನು ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಬೇಕೆಂದು ಆಶಿಸಿದರೆ, ಅದು ನಿಮಗೆ ಸಂತೋಷ ಉಂಟು ಮಾಡುವುದಾದರೆ, ಸರಿ, ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ&quot; ಎಂದು ಲೆನೆನ್ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.{{sfn|Gould|2008|p=346}}

==== ''ರೆವೊಲ್ವೆರ್''  ಮತ್ತು ''ಸಾರ್ಜೆಂಟ್‌. ಪೆಪ್ಪರ್'' ====
{{Listen |filename=Beatles eleanor rigby.ogg |title=&quot;Eleanor Rigby&quot; |description=Sample of &quot;[[Eleanor Rigby]]&quot; from ''[[Revolver (album)|Revolver]]'' (1966). The album involves innovative compositional approaches, arrangements and recording techniques. This song prominently features classical strings as part of a novel musical style.}}
''ರಬ್ಬರ್ ಸೋಲ್''  ಒಂದು ಮುನ್ನಡೆ/ಪ್ರಗತಿಯ ಮುಖ್ಯ  ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುವುದು;  ''[[ರೆವೊಲ್ವೆರ್]]'',  ಆಗಸ್ಟ್  1966ರಲ್ಲಿ, ತಂಡದ ಕೊನೆಯ ಪ್ರವಾಸದ ಒಂದು ವಾರ ಮೊದಲು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದು.{{sfn|Gould|2008|p=348}} [[ಪಿಚ್‌ಫೊರ್ಕ್]]  &quot;ತಂಡದ ಧ್ವನಿ/ಶಬ್ದವು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ&quot; ಮತ್ತು &quot;ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಏನನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದೆಯೆ ಎಂಬುದನ್ನು  ಪುನಃವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ/ಲಕ್ಷಣ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ&quot; ಎಂದು ಇದನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ.{{sfn|Plagenhoef|2009}} &quot;ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ನೇಯಲ್ಪಟ್ಟ, ಹಿಂದುಮುಂದಾಗಿರುವ, ಮತ್ತು ತಲೆಕೆಳಗೆ ಮಾಡಿದ&quot; ''ರಿವಾಲ್ವರ್‌''  ಲಕ್ಷಣಗಳುಳ್ಳ ಕೃತಕವಾದ ಹಾಡುಬರೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಹುವಾಗಿ ವಿಸ್ತೃತಗೊಂಡ ಸಂಗೀತಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಯ  ಬಂಡಾರ ಮತ್ತು [[ಸೈಖೆಡೆಲಿಕ್‌ ರಾಖ್‌]]ಗೆ ಆವಷ್ಕಾರಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಂಕ್ತಿಗಳ ಜೋಡಣೆ ಎಂದು ಗೌಲ್ಡ್‌ನಿಂದ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.{{sfn|Gould|2008|p=348}} ಗುಂಪು ಛಾಯಾಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದನ್ನು ನಿಷೇಶಿಸುವುದು ಅಂದಿನ ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಗಿತ್ತು, ಇದರ ಮುಖಪುಟವು-[[ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌ ದಿನಗಳಿಂ]]ದಲೂ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿದ್ದ [[ಕ್ಲಾವ್ಸ್‌ ವೂರ್ಮನ್‌]]ನಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು- ಬಿರುಸಾಗಿ, ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಕಪ್ಪು-ಮತ್ತು-ಬಿಳುಪಿನ ಕಾಲೇಜ್‌ ಅದು ಬೀಟಲ್ಸ್‌ಅನ್ನು ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರವಾಗಿ [[ಔಬ್ರೇ ಬಿಯರ್ಡ್‌ಸ್ಲಿ]]ಗೆ ಅವಲೋಕನವಾಗುವಂತೆ ಪೆನ್ನು-ಮತ್ತು-ಶಾಯಿಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Gould|2008|p=348}} ಈ ಆಲ್ಬಮ್ [[ರೇನ್‌]]ನ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ [[ಪೆಪರ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ರೈಟರ್]] ಆಗಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿತು. &quot;ಮೊದಲ ಎರಡು ನಿಜವಾದ [[ಸಂಗೀತ ವಿಡಿಯೋ]]ಗಳಲ್ಲಿ&quot;{{sfn|Austerlitz|2007|p=18}} ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ ''[[ಪಾಪ್‌ ಸಂಗೀತದ ಅತ್ಯುಚ್ಚ ಸ್ಥಾನ]]'' ವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮತ್ತು ''ದಿ ಎಡ್ ಸುಲ್ಲಿವಾನ್‌ ಶೋ'' ನ ಎರಡೂ ಹಾಡುಗಳಿಗಾಗಿ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಚಾರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿತು.{{sfn|Loker|2009|p=213}}{{sfn|Sawyers|2006|p=xxv}}

&quot;[[ಟುಮಾರೊ ನೆವೆರ್ ನೋಸ್]]&quot; ಹಾಡುಗಳು  ''ರೆವೊಲ್ವೆರ್‌‌'' {{'}}ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಗತ್ಮಾಕವಾದ ಹಾಡು, [[ಟಿಮೊಥಿ ಲೆಯರಿ]]ಯದಿಂದ ಲೆನಿನ್ ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು''[[The Psychedelic Experience: A Manual Based on the Tibetan Book of the Dead]]''. ಈ ಹಾಡಿನ ರಚನೆಯು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣದ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಕಟ್ಟಡದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಎಂಟು ಟೇಪ್‌ನ ಡೆಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ (ರೆಕಾರ್ಡ್ ಪ್ಲೇಯರಿನ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ) ವಿತರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕು ಒಬ್ಬ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಅಥವಾ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯನಿಂದ ಮಾನವಚಾಲಿತವಾಗಿತ್ತು, ಅವರು ಟೇಪ್‌ ಲೂಪ್‌ನ ಚಾಲನೆಯನ್ನು ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುಮಾಡಿಸುತ್ತಿದರು.{{sfn|Gould|2008|pp=364–65}} ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಾರ್ಟನಿಯ [[ಈಲಿಯೋನಾರ್‌ ರಿಗ್ಬಿ]]ಯು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ [[ಪಂಕ್ತಿಯ ಆಕ್ಟೆಟ್‌]]ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು: ಇದು &quot;ಅನುರೂಪವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಶೈಲಿಗೆ ಅಥವಾ ಹಾಡಿನ ಬಗೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಸಾದ್ಯವಿಲ್ಲದ ಒಂದು ನಿಜವಾದ ಹೈಬ್ರಿಡ್&quot;, ಎಂದು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.{{sfn|Gould|2008|pp=350, 402}} ಹ್ಯಾರಿಸನ್ ಒಬ್ಬ ಹಾಡುರಚನಾಕಾರನಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದಲಾರಂಬಿಸಿದ್ದ, ಮತ್ತು ಆತನ ಮೂರು ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ದ್ವನಿಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡವು.  2003ರಲ್ಲಿ, ''ರೋಲಿಂಗ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌''  ''ರಿವಾಲ್ವರ್‌'' ಅನ್ನು ಜೀವಮಾನದ ಮೂರನೇಯ ಅತೀದೊಡ್ಡ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಎಂದು ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.{{sfn|Rolling Stone|2003}} ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದಂತೆ ಯು.ಎಸ್‌ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ ತನ್ನ ಯಾವುದೇ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿಸಲಿಲ್ಲ.{{sfn|Dowlding|1989|p=131}} ಆಗಸ್ಟ್‌ 29ರಂದು, ಸ್ಯಾನ್‌ ಪ್ರನ್ಸಿಸ್ಕೋದ [[ಕ್ಯಾಂಡಲ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಪಾರ್ಕ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ಕೊನೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಅವರ ಕೊನೆಯ ವಾಣೀಜ್ಯಾತ್ಮಕ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Miles|1997|pp=293–95}} ಪ್ರವಾಸದಿಂದ ಪ್ರಬಲವಾಗಿರುವ, ಸರಿಸುಮಾರು 60 ಯು.ಎಸ್‌ ಮತ್ತು 1400ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಂತರ್‌ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿ ಆವಿಷ್ಕರಣಗಳು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.{{sfn|Gould|2008|pp=5–6, 249, 281, 347}}

{{Listen |filename=Beatles - Within You Without You.ogg |title=&quot;Within You Without You&quot; |description=Sample of &quot;[[Within You Without You]]&quot; from ''[[Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band]]'' (1967). This [[raga rock]] song demonstrates the influence of [[Indian classical music]] on the band. |filename2=Strawberryfields.ogg |title2=&quot;Strawberry Fields Forever&quot; |description2=Sample of &quot;[[Strawberry Fields Forever]]&quot; (1967), recorded during the ''Sgt. Pepper'' sessions. Soon after hearing this [[psychedelic rock]] song, Beach Boys leader Brian Wilson abandoned his attempts to compete with the band.}}

ಪ್ರವಾಸದ ಭಾರದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ನಂತರ, ''[[ಸಾರ್ಜೆಂಟ್. ಪೆಪ್ಪರ್‌ನ ಲೋನ್ಲಿ ಹಾರ್ಟ್ಸ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ ಬ್ಯಾಂಡ್‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಅವರು ವರದಿ ಮಾಡಿದಂತೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಸೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1966ರರಿಂದ ಆರಂಬಗೊಂಡಿತು. ಎಮೆರಿಕ್‌ &quot;ಬೀಟಲ್ಸ್‌ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದಂತೆ, ''ಸಾರ್ಜೆಂಟ್. ಪೆಪ್ಪರ್‌''  ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲವೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿರಬೇಕಿತ್ತು&quot; ಎಂದು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾವು ಕಂಚಿನ ಸಲಕರಣೆಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲಾದ ಘಂಟೆಯ ಕೆಳಗೆ ಮೈಕ್ರೋ ಪೋನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೆವು ಮತ್ತು ಹೆಡ್‌ ಪೋನುಗಳನ್ನು ಮೈಕ್ರೋ ಪೋನುಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಯಿದಿ ವಯಲಿನ್‌ಗೆ ಅಂಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು.   ನಾವು ಸಲಕರಣೆಯ ವೇಗವನ್ನು ಮತ್ತು ಉಚ್ಚಾರಕವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪ್ರಾಚೀನ ದೈತ್ಯ ಆಂದೋಲಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದೆವು ಮತ್ತು ನಾವು ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಮಾರ್ಗದ ಸುತ್ತಲೂ ಕೂಡಿಸಿದ ಟೇಪುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೆವು.{{sfn|Gould|2008|pp=387–388}} [[ಅ ಡೇ ಇನ್ ದಿ ಲೈಪ್‌]]ನ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ನಲವತ್ತು-ತುಣುಕುಗಳ ವಾದ್ಯವೃಂದದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿತ್ತು.{{sfn|Gould|2008|pp=387–388}} ಈ ಆವೃತ್ತಿಗಾಗಿ ಸರಿಸುಮಾರು ಏಳುನೂರು ತಾಸುಗಳ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಸಮಯವನ್ನು ಮೀಸಲಾಗಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ ''ಸಾರ್ಜೆಂಟ್‌ ಪೆಪ್ಪರ್‌''  ನಂತರ; ಅವರು ಮೊದಲು ಪೆಬ್ರುವರಿ 1967ರಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ ನಾನ್‌-ಆಲ್ಬಮ್‌, &quot;[[ಡಬಲ್‌-ಎ-ಸೈಡ್‌]] ಸಿಂಗಲ್‌&quot;, &quot;[[ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್‌ ಪರೆವರ್]]‌&quot;/&quot;[[ಪೆನ್ನಿ ಲೇನ್]]‌&quot;. ದ್ವನಿಮುದ್ರಣಗಳ ಸಂಗೀತಾತ್ಮಕ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು, ನಾಲ್ಕು ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗಳ ದ್ವನಿಮುದ್ರಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ, ದಿಗಿಲುಗೊಂಡ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲಾವಿದರು ಬೀಟಲ್ಸ್‌ಅನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ಹೊಂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.{{sfn|Harry|2000a|p=970}} [[ಬೀಚ್‌ ಬಾಯ್ಸ್‌]]ನ ಮುಖಂಡ [[ಬ್ರಿಯಾನ್‌ ವಿಲ್ಸನ್‌]] ಆಗಿದ್ದರು, ವಯಕ್ತಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ''[[ಸ್ಮೈಲ್‌]]''  ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ, ಸ್ಟ್ರಾಬೆರ್ರಿ ಫೀಲ್ಡ್‌ನ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಕೆಳಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವಂತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನೂ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ತಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು.{{sfn|Gaines|1986|p=177}}{{sfn|BBC News Online|2004}} ''ಸಾರ್ಜೆಂಟ್‌. ಪೆಪ್ಪರ್‌''  ಮಹಾ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ವಾಯಿತು
2003ರಲ್ಲಿ, ''ರೋಲಿಂಗ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌''  &quot;ಪೂರ್ಣಾವಧಿಯ ಎಲ್ಲಾ 500 ಮಹಾನ್‌ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ&quot;{{sfn|Rolling Stone|2003}} ಮೊದಲನೆಯ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಪಡೆಸುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೃತಿಯಾಗಿ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆಯಿತು.{{sfn|Gould|2008|p=418}} ಎಂದು ಜೋನಾಥನ್‌ ಗೌಲ್ಡ್‌ ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
{{blockquote|a rich, sustained, and overflowing work of collaborative genius whose bold ambition and startling originality dramatically enlarged the possibilities and raised the expectations of what the experience of listening to popular music on record could be. On the basis of this perception, ''Sgt. Pepper'' became the catalyst for an explosion of mass enthusiasm for album-formatted rock that would revolutionize both the aesthetics and the economics of the record business in ways that far outstripped the earlier pop explosions triggered by the Elvis phenomenon of 1956 and the Beatlemania phenomenon of 1963.{{sfn|Gould|2008|p=418}}}}

[[ಚಿತ್ರ:Pepper's.jpg|right|thumb|ಸಾರ್ಜೆಂಟ್ ಪೆಪ್ಪರ್ಸ್ ಲೋನ್ಲೀ ಹಾರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಮುಂಭಾಗದ ಕವರ್,&quot;ಬಹುಶಃ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಲ್ಬಂ ಕವರ್‌ ಆಗಿತ್ತು&quot;[173]]]
''ಸಾರ್ಜೆಂಟ್‌. ಪೆಪ್ಪರ್''  ಇದು ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಪ್‌ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಆಗಿದೆ, ಹಿಂದಿನ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಇದು ಮುದ್ರಣಗೊಂಡಿದೆ.{{sfn|Dowlding|1989|p=159}} ಆ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳು ಅತಿಯಾದ ವಿಷ್ಲೇಶಣೆಯ ವಿಷಯಗಳಾಗಿದ್ದವು; ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಂದ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟವುಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ &quot;[[ಮಿಸ್ಟರ್‌ ಕೈಟ್‌ನ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಇರುವ]]&quot; &quot;ಸೆಲೆಬ್ರೆಟೆಡ್‌ ಮಿಸ್ಟರ್ ಕೆ.&quot; ಸರಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಬರಹಗಾರರಾದ [[ಫ್ರಾಂಜ್‌ ಕಾಫ್ಕಾ]] ಸಂಗತಿ ಆಗಿರಬಹುದು.{{sfn|Gould|2008|pp=423–25}} ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಾಕ್ಷರತಾ ವಿಮರ್ಶೆಗಾರ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾದ ರಿಚರ್ಡ್ ಪಯೋರಿಯರ್‌ &quot;ಲರ್ನಿಂಗ್ ಪ್ರಾಮ್‌ ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್‌&quot; ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಆತನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಲ್ಲೀನತೆಯ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಈತನೊಬ್ಬನೆ ಒಬ್ಬ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿ ಅಸೂಯೆಪಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗುಂಪಿನ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಪಯೋರಿಯರ್ ಮಿಶ್ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿರುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಎಂದು ಅವರು ಹೆಸರಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿದಿದ್ದರು: &quot;ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಒಂದೇ ಒಂದು ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೆ....ಒಂದು ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಭಾವನೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ..ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಪ್ರೇರಿತ ಭಾವನೆ  ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಸ್ವವಿರುದ್ಧವಾದ ವಿಷಯಗಳೊಳಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟಲೇ ಬೇಕು ಎಂದು ಎಂದು ಊಹಿಸುವುದು ಯಾವತ್ತಿಗೂ ಅವಿವೇಕದ ಕೆಲಸ&quot;.{{sfn|Gould|2008|pp=423–25}} ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಾರ್ಟನಿ ಹೇಳಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ &quot;ನಾವು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದೆವು. ಅವುಗಳ ಅರ್ಥ ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಒಂದು ವಾರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಏನನ್ನೋ ಹೇಳಿದಾಗ, ಅದನ್ನು ನೀವು ತಳ್ಳಿಹಾಕಲಾರಿರಿ... ನಮ್ಮ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮದೇ ಆದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ನೀವು ತುಂಬಿದ್ದಿರಿ&quot;.{{sfn|Gould|2008|pp=423–25}} ''ಸಾರ್ಜೆಂಟ್. ಪೆಪ್ಪರ್‌'' {{'}}ನ [[ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಕವರ್]] ಕೂಡ ಮಹಾ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘವಾದ ಅಧ್ಯಯನದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.{{sfn|Gould|2008|pp=394–95}} ದೊಡ್ಡದಾದ ಮೀಸೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬ್ಯಾಂಡ್ ತಿರುಗಿ ಮತ್ತೆ [[ಹಿಪ್ಪಿ]] ಶೈಲಿಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು.{{sfn|The Beatles|2000|p=236}}
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞ ಜೋನಾತನ್‌ ಹ್ಯಾರಿಸ್‌ ಕಾಂತಿಯುತವಾದ ಬಣ್ಣಗಳ ಸ್ವರ್ಗದಂತಿರುವ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಮವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು &quot;ಅಧಿಕಾರಷಾಹಿ-ಪೂರ್ವ&quot; ಮತ್ತು &quot;ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ-ಪೂರ್ವ&quot; ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವಿಕೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.{{sfn|Harris|2005|pp=12–13}}

ಜೂನ್‌ 25ರಂದು, ದೂರದರ್ಶನ ವೀಕ್ಷಕರಿಗಾಗಿ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಜಾಗತಿಕ ದೂರದರ್ಶನ ಕೊಂಡಿಯಾದ ''[[ಅವರ್ ವರ್ಲ್ಡ್‌]]''  ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಂಡ್ ತನ್ನ ಹೊಸದಾದ [[ಅಲ್ ಯು ನೀಡ್ ಇಸ್ ಲವ್‌]] ಸಿಂಗಲ್‌ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.{{sfn|Miles|1997|p=54}}    [[ಸಮ್ಮರ್ ಆಪ್ ಲವ್‌]]ನ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಹಾಡನ್ನು [[ಫ್ಲವರ್ ಪವರ್]] ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯನ್ನಾಗಿ ಬಳದಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.{{sfn|Gould|2008|pp=428–29}}{{sfn|MacDonald|2005|pp=261–63}} ಎರಡು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಈ ಗುಂಪು ತೀವ್ರವಾದ ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು ಅದು ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನೇ ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡುಮಾಡಿತು.  [[ಮಹಾ ಋಷಿ ಮಹೇಶ ಯೋಗಿ]]ಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರು [[ತರ್ಕಾತೀತ ಧ್ಯಾನ]]ಕ್ಕಾಗಿ ಏಕಾಂತ ಸ್ಥಳವಾದ [[ಬ್ಯಾಂಗೋರ್‌]]ಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದರು.   ಏಕಾಂತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್‌ನ ಸಹಾಯಕ [[ಪೀಟರ್ ಬ್ರೌನ್‌]]ನನ್ನು ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್‌ ಸತ್ತು ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.{{sfn|Spitz|2005|pp=713–19}}  ಆಳಿದ ಎಪ್ಸ್ಟಿನ್‌ನ ಮರಣವು ಒಂದು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾದ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇದು ಜಗತ್ತಿನಾಧ್ಯಂತ ಒಂದು ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಟಿಪ್ಪಣಿಯನ್ನು ಆತನ ಸ್ವತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ವದಂತಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.{{sfn|Brown|Gaines|2002|p=249}} 
ಹಲವಾರು ವಯಕ್ತಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಮತ್ತು ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಆತನ ಕೆಲಸಗಳ ಸಂಬಂಧದ ವಿಷಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಎಪ್ಸ್ಟಿನ್‌ ಶಿಥಿಲಗೊಂಡ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದ.{{sfn|Brown|Gaines|2002|p=227}} ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಈತನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ವ್ಯವಹಾರಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿಷಯಗಳಿಲ್ಲದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಕ್ಟೋಬರಿನಲ್ಲಿ ಅವಧಿ ಮುಗಿದು ಹೋಗುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಎಲ್ಲಿ ನವೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ ಎಂದು ಆತ ಆತಂಕಿತನಾಗಿದ್ದ. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಂಪನಿಯಾದ [[ಸೆಲ್‌ಟೇಬ್‌]] ಮೇಲೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಖಾಳಜಿಗಳಿದ್ದವು.{{sfn|Brown|Gaines|2002|p=249}} ಎಪ್ಸ್ಟಿನ್‌ನ ಸಾವು ಉಳಿದ ಜನರನ್ನು ಭಯತುಂಬಿದ ಮತ್ತು ಗೊತ್ತು ಗುರಿಯಿಲ್ಲದ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿ ಹೋಯಿತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಲೆನನ್‌ &quot;ನಾನು ಸಂಗೀತವನ್ನು ನುಡಿಸುವದರ ಬದಲಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಇತರ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಮಾಡುವ ನಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪು ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನಾನು ಭಯಗೊಂಡಿದ್ದೆ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದನು.{{sfn|Gould|2008|p=437}} ಈತನು ಈ ಗುಂಪಿನ ಮುಕ್ತಾಯದ ಆರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತ ಎಪ್ಸ್ಟಿನ್‌ನ ಸಾವಿನ ಹಿಂದಿನ ಜೀವನವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದನು: ನಾವು ತೊಂದರೆಯಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು ಎಂದು ನಂತರದಲ್ಲಿ...  ನಾನು ಆಲೋಚಿಸಿದಂತೆ, ನಾವು ಇಂದು ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ&quot;.{{sfn|The Beatles|2000|p=268}}

==== ''ಮ್ಯಾಜಿಕಲ್‌ ಮಿಸ್ಟರಿ ಪ್ರವಾಸ'', ''ವೈಟ್‌ ಆಲ್ಬಮ್‌''  ಹಾಗೂ ''ಎಲ್ಲೊ ಸಬ್‌ಮೆರೀನ್‌'' ====
''[[ಮ್ಯಾಜಿಕಲ್‌ ಮಿಸ್ಟರಿ ಟೂರ್]]'',ಇದು  ಮುಂಬರುವ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ ದೂರದರ್ಶನದ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ಯ್ರಾಕ್‌, 1967ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆರು-ಟ್ಯ್ರಾಕ್‌ನ  ಎರಡು ಬದಿಯು [[ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಹಾಡುವ ಡಿಸ್ಕ್‌ (EP)]] ಆಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು.{{sfn|Gould|2008|p=452}}  ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರು ಹಾಡುಗಳು ಎಲ್‌ಪಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದವು. ಅಲ್ಲದೆ ಇದರಲ್ಲಿ ತಂಡದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಹಾಡುಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.  ಯುಎಸ್‌‍ನ ''ಮ್ಯಾಜಿಕಲ್‌ ಮಿಸ್ಟರಿ ಟೂರ‍್‌''  ಕುರಿತು ಆಲ್‌ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ &quot;ಇದರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮನಕಲಕುವ ಶಬ್ಧವಾಗಿದ್ದು ಇದು ''ಸಾರ್ಜಂಟ್‌ ಪೆಪ್ಪರ್‌''  ಮತ್ತು &quot;[[ಐ ಆ‍ಯ್‌ಮ್ ದಿ ವಾಲ್‌ರಸ್‌‍]]&quot;ನ ಸೌಂಡ್‍ನೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿಯ ಐದು ಗೀತೆಗಳು ತಂಡದ 1967ರ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಂತವಾಗಿವೆ ಇದು &quot; ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಹೊಸತಾದ, ಮಹತ್ವವುಳ್ಳ ಹಾಗೂ ಹೊಸತನದಿಂದ ಕೂಡಿದಂತದ್ದಾಗಿದೆ.{{sfn|Unterberger|2009c}} ಇದು ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭದ ಮೊದಲ ಮೂರು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ ಕ್ಯಾಪಿಟೋಲ್‌ ಎಲ್‌ಪಿಗಳನ್ನು ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿತು. ಇದು ನಂತರ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ ಈ ತಂಡದ ಅಧಿಕೃತ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು.{{sfn|Harry|2000a|p=699}}   [[ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್‌ ಡೇ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಕಂಡ [[&quot;ಮ್ಯಾಜಿಕಲ್‌ ಮಿಸ್ಟರಿ ಟೂರ್&quot; ಸಿನೆಮಾ|''&quot;ಮ್ಯಾಜಿಕಲ್‌ ಮಿಸ್ಟರಿ ಟೂರ್&quot;''  ಸಿನೆಮಾ]]ದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲನ್ನು ಮ್ಯಾಕ್‌ಕರ್ಟ್ನಿ‌ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದ. ಇದು ಯುಕೆಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಋಣಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಈ ತಂಡದ ಸಿನೆಮಾ ಆಯಿತು.  ಇದನ್ನು &quot;ಅರಚಾಟದ ಕಚಡಾ&quot; ಎಂದು  ''[[ಡೈಲಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌]] '' ವಿಮರ್ಶಿಸಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಇದನ್ನು &quot;ಒಂದು ಗುಂಪು ಜನರು ಅತ್ಯಂತ ಉಚ್ಚಮಟ್ಟದ ಕಚ್ಚಾ ಸರಕನ್ನು ತಂದು ಸುರಿದು ಮತ್ತೆ ಬಸ್‌ ಹತ್ತಿ ಹೋದಂತೆ ಇದೆ&quot; ಎಂದು ವಿವರಿಸಿತು.{{sfn|Gould |2008|pp=455–56}}   ''[[ಡೈಲಿ ಮೇಲ್‌]]''  ಇದನ್ನು &quot;ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅಹಂಕಾರ&quot; ಎಂದು ಕರೆಯಿತು. ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌]]''  ಇದನ್ನು &quot;ಇದು ವೀಕ್ಷಕರ ಉತ್ತಮ ಭಾವನೆಯನ್ನು ದುರುಪಯೋಗ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಅತೀರಂಜಿತ ಕಲ್ಪನೆ&quot; ಎಂದು ಕರೆಯಿತು.{{sfn|Gould |2008|pp=455–56}}  ಇದು ಯಾವ ರೀತಿಯ ಋಣಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಜನರಲ್ಲಿ ಕೆರಳಿಸಿತೆಂದರೆ ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.{{sfn|Harry|2000a|p=703}}  ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಈ ತಂಡವು ದಿ ಬೀಟ್ಲ್ಸ್‌ನ ಅತಿರಂಜಿತ ಕಾರ್ಟೂನ್‌ ರೀತಿಯ ''[[ಎಲ್ಲೊ ಸಬ್‌ಮೆರಿನ್‌]]''  [[ಎನಿಮೇಟೆಡ್‌ ಸಿನೆಮಾ]]ಕ್ಕಾಗಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ನಡೆಸಿತು.  ಈ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಈ ತಂಡದ ಇತರ ಕೊಡುಗೆಯೆಂದರೆ ಇನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದಿದ್ದ ಕೆಲವು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾಗಿತ್ತು.  ಇದು ಜೂನ್‌ 1968ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಹಾಗೂ ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕೂಡ ಬಂದಿತು. ಇದರಲ್ಲಿಯ ಉತ್ತಮ ದೃಶ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಹಾಗೂ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ತಕ್ಕುದಾದ ಹಾಸ್ಯವು ಇದರ ಉತ್ತಮ ಅಂಶಗಳಾಗಿದ್ದವು.   ಇದರ ಸಿನೆಮಾ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಸುಮಾರು ಏಳು ತಿಂಗಳ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇದರ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.               
[[ಚಿತ್ರ:Beatlesyellowsubmarinetrailer.jpg|thumb|left|alt=The Beatles, wearing identical dark-grey button-down shirts. They are clean-shaven, except for Starr, who has a mustache. Lennon, wearing mutton chops, holds a folded telescope. All are smiling, except for McCartney, who looks pensive.|ಯೆಲ್ಲೊ ಸಬ್‌ಮೆರೀನ್‌ ಆ‍ಯ್‌ನಿಮೇಟೆಡ್ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರದರ್ಶನದ ತುಣುಕಿನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕ್ರಿಟ್ನಿ, ಸ್ಟಾರ್, ಹ್ಯಾರಿಸನ್ ಮತು ಲೆನನ್. ಅವರ ವರ್ಣಶಿಲಾ ಕೆತ್ತನೆಯು 25 ಜನವರಿ 1968ರಂದು ಚಿತ್ರೀಕರಣಗೊಂಡಿತು, ಮೂರು ವಾರಗಳಿಗೂ ಮುಂಚೆ ಅವರು ಭಾರತವನ್ನು ತೊರೆದರು.[198]]]

ಈ ನಡುವೆ ''ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್ '' ಇದರ ಚಿತ್ರಗಳಿಲ್ಲ ಕವರ‍್ಗಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಂಡಿತು. ಅದಾಗಲೇ ಈ ತಂಡಕ್ಕೆ ಎಪಿಸ್ಟನ್‌ನ ಮುಂದಾಳತ್ವ ಹೋಗಿತ್ತು ಇವರು [[ಗುರು]]ಗಳಾಗಿ ಮಹರ್ಷಿ ಮಹೇಶ್‍ ಯೋಗಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಇದರಿಂದ ಸೃಜನಶೀಲ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು.{{sfn|Harry|2000a|pp=705–6}} ಭಾರತದಲ್ಲಿಯ [[ಹೃಷಿಕೇಶ]]ದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅವರ [[ಆಶ್ರಮ]]ದಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ತರಬೇತಿಯ ಅವದಿಯು ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ದಿನಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲು ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.{{sfn|Harry|2000a|pp=108–9}}    ಸ್ಟಾರ್ ಹತ್ತುದಿನಗಳ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ [[ಬಟ್‌ಲಿನ್ಸ್‌]] ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ಕರ್ಟ್ನಿ ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿಯ ದಿನನಿತ್ಯದ ಪರಿಪಾಠದಿಂದ ಬೇಸತ್ತು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು.{{sfn|Gould|2008|pp=463–68}}  ಆದರೆ ಲೆನನ್‌ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿಸನ್‌ಗೆ [[ಮ್ಯಾಜಿಕ್‌ ಅಲೆಕ್ಸ್‌]] ಅನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ್ದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞ ಯಾನಿ ಅಲೆಕ್ಸಿಸ್‌ ಮಡ್ರಾಸ್‌ ಮಹರ್ಷಿಯು ತಮ್ಮ ಗುಂಪನ್ನು ಒಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಹವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಇವರ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ.{{sfn|Harry|2000a|pp=705–6}}  ಮಹರ್ಷಿಯು ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಲೈಂಗೀಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಮಡ್ರಾಸ್‌ ಅಪವಾದ ಮಾಡಿದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಲೆನ್ನಾನ್‌ ಅಲ್ಲಿಂದ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೊರಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬರಲು ಒಪ್ಪದ ಹ್ಯಾರಿಸನ್‌ಗೆ ತಂಡದ ಮುಂದಿನ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಬೆದರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವನನ್ನೂ ಕರೆದೊಯ್ದ.{{sfn|Gould|2008|pp=463–68}}  ಅವನ ಸಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಲೆನ್ನಾನ್‌ ಮಹರ್ಷಿ ಎಂಬ ಗೀತೆಯನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ತೊಂದರೆಗಳು ಆಗಬಹುದೆನ್ನುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅದನ್ನು [[ಸೆಕ್ಸಿ ಸಾಧು]] ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ.{{sfn|Harry|2000a|pp=705–6}} ಮ್ಯಾಕ್‌ಕರ್ಟ್ನಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು, ನಾವು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದೆವು.
ನಾವು ಅಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದು ಇನ್ನೂ ಅವನಿಗೆ ಇದೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದ್ದೆವು.{{sfn|Harry|2000a|pp=705–6}}
{{Listen |filename=Beatles gently weeps.ogg |title=&quot;While My Guitar Gently Weeps&quot; |description=Sample of &quot;[[While My Guitar Gently Weeps]]&quot; from ''[[The Beatles (album)|The Beatles]]'' (1968). A [[rock ballad]] among songs of a variety of other genres on the album. |filename2=Beatles helter skelter.ogg |title2=&quot;Helter Skelter&quot; |description2=Sample of &quot;[[Helter Skelter (song)|Helter Skelter]]&quot; from ''[[The Beatles (album)|The Beatles]]'' (1968). The album's music ranges from the [[musique concrète]] composition &quot;[[Revolution 9]]&quot; to the &quot;[[Heavy metal music#Origins: late 1960s and early 1970s|proto-metal]] roar&quot; of this song.
}}
ಅಲ್ಬಂನ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಕಾಲಾವಧಿಯು ಮೇ ತಿಂಗಳ ಅಂತ್ಯದಿಂದ ಮಧ್ಯ-ಆಕ್ಟೋಬರ್‌ 1968ರ ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾಯಿತು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಂಡದ ಸದ್ಯಸರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಒಡಕುಂಟಾಯಿತು. ಕೆಲವು ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಾರ್ಟ್ನಿ‌ಗೆ  ಡ್ರಮ್‌ ಬಾರಿಸಲು/ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬಿಟ್ಟು, ಸ್ಟಾರ್ ಕೆಲವು ಸಮಯ ತಂಡವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು.{{sfn|Lewisohn|1988a|p=151}}  ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನವ್ಯ ವಿಚಾರಧಾರೆಯ ಕಲಾವಿದೆ    [[ಯೊಕೊ ಒನೋ]] ಜೊತೆ  ಲೆನೆನ್‌ನ ಪ್ರಣಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ತಲ್ಲೀನತೆ, ತಂಡದ ಒಳಗೆ ಉದ್ವೇಗ ಉಂಟುಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಅವನು ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಾರ್ಟ್ನಿ‌ ಜೊತೆ ಸಹ-ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡನು.{{sfn|Gould|2008|p=513}}  ಅವರು ಜೊತೆಗಾರರನ್ನು ಸ್ಟುಡಿಯೋದ ಒಳಗೆ ಕರೆತರುವುದಿಲ್ಲ  ಎಂಬ ತಂಡದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸಿ, ಲೆನೆನ್‌ ಒನೋವನ್ನು ಕರೆತರಲು ಪಟ್ಟುಹಿಡಿದನು, ಇದನ್ನು ಹ್ಯಾರಿಸನ್‌ ಇಷ್ಟಪಡಲಿಲ್ಲ.{{sfn|Harry|2000b|p=103}}  ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಾರ್ಟ್ನಿ‌ಯ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಒಳಸೇರಿಕೆಯ ಅವಹೇಳನ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತ, ಅವನು ನಂತರದ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು &quot;ಮುದುಕಮ್ಮ  ಸಂಗೀತ&quot; ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು, &quot;[[Ob-La-Di, Ob-La-Da]]&quot;ವನ್ನು &quot;ಅಜ್ಜಿ ಮಲವಿಸರ್ಜನೆ&quot; ಎಂದು  ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದನು.{{sfn|Emerick|Massey|2006|p=246}}  ''ವೈಟ್ ಆಲ್ಬಮ್'' ನ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಜ್ಞಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ, ಲೆನನ್‌ ಕುತೂಹಲಕರವಾದ ಆ ಬಿಂದುವಿನ ಹಂತದಿಂದ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗೊಂಡ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸುತ್ತ, &quot;ಇದು ನೀವು ಒಂದು ವೇಳೆ ಇದರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವನ್ನು ನನ್ನವುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮತ್ತು ಪೌಲ್‌ನವುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ...ಕೇವಲ ನಾನು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಗುಂಪು, ಪೌಲ್ ಮತ್ತು ಆತನ ಹಿಂದಿನ ಗುಂಪು, ಮತ್ತು ನಾನು ಅದನ್ನು ಆನಂದಿಸಿದೆ&quot; ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.
ಆಗ ನಾವು ಬೇರ್ಪಟ್ಟೆವು.&quot;{{sfn|Harry|2000b|p=102}} ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಾರ್ಟ್ನಿ‌ ಸಹ ಹೀಗೆ  ಜ್ಞಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಆ ಸಮಯವು ಬೇರ್ಪಡುವ ಆರಂಭ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,  &quot;ಒಂದು ಅಂಶದ ವರೆಗೆ, ಪ್ರಪಂಪಚ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ನಾವು ಯಾವಾಗಲೂ &quot;ಬೀಟಲ್ಸ್ ಬಗೆಗಿನ ಉತ್ತಮ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ&quot;.{{sfn|The Beatles|2000|p=237}} ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ,  ''ವೈಟ್  ಆಲ್ಬಮ್ ''  ತಂಡದ ಮೊದಲ [[ಆಪಲ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌]] ಅಲ್ಬಂ ಬಿಡುಗಡೆ. ಹೊಸ ಲೇಬಲ್ [[ಆಪಲ್ ಕೊರ್ಪ್ಸ್‌]]ನ ಸಹಾಯಕವಾಗಿತ್ತು, ಭಾರತದಿಂದ ಅವರು ಮರಳಿದ ನಂತರ ತಂಡದಿಂದ ರಚಿಸಲಾಯಿತು,  ತೆರಿಗೆ-ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವ್ಯವಹಾರ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ರಚಿಸುವ Epsteinನ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನೆರೆವೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮುಂಗಡ ಬೇಡಿಕೆಗಲನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು, USನಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದಲ್ಲಿ  ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಮಿಲಿಯನ್‌ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾದವು, ಮತ್ತು ಇದರ ಹಾಡುಗಳು US ಬಾನುಲಿ/ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಹಾಡಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದವು.{{sfn|Gould|2008|p=528}}  ಇದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಇದು ಹೊಗಳುವ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ಜೋನಾಥನ್ ಗೌಲ್ಡ್ ಪ್ರಕಾರ,

{{blockquote|The critical response... ranged from mixed to flat. In marked contrast to ''Sgt. Pepper'', which had helped to establish an entire genre of literate rock criticism, the ''White Album'' inspired no critical writing of any note. Even the most sympathetic reviewers... clearly didn't know what to make of this shapeless outpouring of songs. ''Newsweek's'' Hubert Saal, citing the high proportion of parodies, accused the group of getting their tongues caught in their cheeks.{{sfn|Gould|2008|p=528}}}}

ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ''ವೈಟ್‌‍ ಅಲ್ಬಂ''  ಪರ ತಿರುಗಿತು, ಮತ್ತು 2003ರಲ್ಲಿ ''ರೋಲಿಂಗ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌''  ಇದನ್ನು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಹತ್ತನೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಲ್ಬಂ ಎಂದು ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿತು.{{sfn|Rolling Stone|2003}} ಪಿಚ್‌ಫೊರ್ಕ್ ಈ ಅಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ಹೀಗೆ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ  &quot;ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಾಪಟ್ಟೆ ಹರಡಿದೆ, ಕಲ್ಪನೆ/ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತದೆ ಆದರೆ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವಿಕೆ/ಸಲಿಗೆಳಿಂದ ಸಹ, ಮತ್ತು ಒಂದು  ದೊಡ್ಡದಾದ ಮಾರ್ಪಡಿಸಬಲ್ಲ  ಸಂಗತಿ/ವಸ್ತುಗಳ ವ್ಯೂಹದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ...ಇದರ ವಿಫಲತೆಗಳು ಇದರ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದರ ಗೆಲುವುಗಳಷ್ಟೇ ಅವಶ್ಯಕ.&quot;{{sfn|Richardson|2009}} ಎಲ್ಲಾ ಸಂಗೀತ ಗುರುತಿಸುವಂತೆ, &quot;ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ, ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಹಾಡುರಚನೆಯ ಶಕ್ತಿಗಳಾದ ಜಾರ್ಜ್‌ ಆಗಲಿ ಅತವಾ ರಿಂಗೋ ಆಗಲಿ ಯಾರೂ ಒಂದೇ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ&quot;, ಅದರೆ &quot;ಲೆನನ್‌ ತನ್ನ ಎರಡು ಉತ್ತಮವಾದ ಲಾವಣಿಗಳಿಗೆ ತಿರುಗಿದನು&quot;, ಮ್ಯಾಕ್‌‍ಕಾರ್ಟನಿಯ ಹಾಡುಗಳು &quot;ಸ್ಥಂಭಿತ&quot;ರನ್ನಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಹ್ಯಾರಿಸನ್‌ &quot;ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಸಂಗೀತಗಾರ&quot;ನಾಗುವ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದನು, ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್‌ನ ಸಂಯೋಜನೆಯು &quot;ಮುದಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು&quot;.{{sfn|Erlewine|2009d}}

ಈಗಿನಿಂದ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ ಹಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಒಂದು ಗಂಬೀರವಾದ ತಿರುವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಲೆನೆನ್‌ನ ಹಾಡು &quot;[[ರೆವೆಲುಷನ್]]&quot; ಪ್ರತ್ಯೇಕ/ಬಿಡಿಯಾಗಿ ಅಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವೈಟ್‌ ಅಲ್ಬಂನ ಮುಂಚೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ, ಅದರ ಸಂದೇಶ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಹಾಗೆ ಕಂಡಿತು: &quot;ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ&quot;, ಮತ್ತು ನಾಶದ ಬಗ್ಗೆಯ ಯಾವುದೇ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ  &quot;ನನ್ನನ್ನು ಎಣಿಸು/ಪರಿಗಣಿಸು&quot; ಕೊನೆಗೆ/ಮುಕ್ತಾಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಿಧಾನದ ಹಾಗೆ.{{sfn|Gould|2008|p=492}}  [[ವಾರ್ಸ]]ದಿಂದ [[ಪ್ಯಾರಿಸ್‌‌]]ಗೆ, [[ಚಿಕಾಗೋ]]ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ  ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸುವ/ನಿರೂಪಿಸುವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, [[ತೀವ್ರಗಾಮಿ]]  [[ವಾಮಪಂಥೀಯರ]] ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಘಾಸಿಗೊಳಿಸುವಂಥ/ನಿರ್ದಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೂ,  ''ವೈಟ್  ಆಲ್ಬಮ್‌'' ನ ಹಾಡಿನ ಆವೃತ್ತಿ, &quot;ರೆವೆಲೂಶನ್ 1&quot;, ಒಂದು ಅಧಿಕ ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿತ್ತು, &quot;ನನ್ನನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸು... ''ಒಳಗೆ'' &quot;, ಪ್ರತ್ಯೇಕದ ಬಿಡುಗಡೆ ತರುವಾಯ ಹೃದಯದ ಬದಲಾವಣೆ/ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು.  ವಾಸ್ತವಾಂಶದಲ್ಲಿ ಘಟನಾವಳಿ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿದೆ-ಇಬ್ಬಗೆ/ಚಂಚಲ ಅಲ್ಬಂ ಆವೃತ್ತಿಯು ಮೊದಲು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ-ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಹಿಂಸೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಸಮರ್ಥನೀಯ/ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಬೀಟಲ್ಸ್‌ ‌ಈಗ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಭಾವಿಸಿದರು.	

[[ಯೆಲ್ಲೋ ಸುಬ್‌ಮರೀನ್ LP|''ಯೆಲ್ಲೋ ಸುಬ್‌ಮರೀನ್'' LP]] ಅಂತಿಮವಾಗಿ  ಜನುಅರಿ  1969ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇದು ಈ ಹಿಂದೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಾಲ್ಕು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಣ್ಣ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ (''ರೆವೊಲ್ವೆರ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದ), &quot;ಅಲ್ ಯು ನೀಡ್ ಇಸ್ ಲವ್&quot; (ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮತ್ತು US ''ಮ್ಯಾಜಿಕಲ್‌ ಮಿಸ್ಟಿರಿ ಟೂರ್‌''  LPಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು) ಮತ್ತು ಮಾರ್ಟಿನ್‌ನಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಏಳು ವ್ಯಾದ್ಯಗಳ ಅಂಶಗಳು, ಹೊಸ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ ಸಂಗೀತದ ಕೊರತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ, &quot;ಅವಶ್ಯಕವಲ್ಲದ&quot; ಅಲ್ಬಂ ಆಗಬಹುದು ಎಂದು ಆಲ್‌ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಹ್ಯಾರಿಸನ್‌ರ ಇಟ್ಸ್‌ ಆಲ್‌ ಟೂ ಮಚ್‌, ದಿ ಜಿವೆಲ್ ಅಫ್‌ ದಿ ನ್ಯೂ ಸಾಂಗ್ಸ್‌... ವೇಗವಾಗಿ ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವ ಮೆಲ್ಲೋಟ್ರೋನ್‌ನಲ್ಲಿ,  ಜೀವನ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಗಿಟಾರ್‌ನ ಉಬ್ಬರದ ಅಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಗೋಛರಿಸುತ್ತದೆ...ಒಬ್ಬ ಕಲಾನಿಪುಣನ ವಿನೋದವಿಹಾರ ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಮಸುಕಾದ ಸೈಕೆಡೆಲಿಯಾ&quot;.{{sfn|Unterberger||Eder|2009}}

==== ''ಅಬ್ಬೇ ರೋಡ್‌'', ''ಲೆಟ್‌ ಇಟ್‌ ಬಿ''  ಮತ್ತು ಬ್ರೇಕ್‌ಅಪ್‌ ====
[[ಚಿತ್ರ:3 Savile Row.jpg|thumb|upright|right|alt=A terrace building. Its ground floor has plaster render inscribed to look like stone, the middle three are red brick, and the top is an attic. Each floor has four sash windows with a dozen or more panes each, except that the bottom floor has a door in place of the second window.|3 ಸ್ಯಾವಿಲ್ ರಾ‌ ನಲ್ಲಿ ಆ‍ಯ್‌ಪಲ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಕಟ್ಟಡ, ಲೆಟ್ ಇಟ್ ಬಿ ರೂಫ್‌ಟಾಪ್ ಕನ್ಸರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.]]
ಆದಾಗ್ಯೂ, ''[[ಲೆಟ್‌ ಇಟ್‌ ಬಿ]]''  ಇದು ಈ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಕೊನೆಯ ಆಲ್ಬಮ್‌‌, ಇದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವು ''[[ಅಬ್ಬೇ ರೋಡ್‌]]'' ಗಿಂತ ಮುನ್ನವೇ ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣಗೊಂಡಿವೆ. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದು ''ಗೆಟ್‌ ಬ್ಯಾಕ್‌''  ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ''ಲೆಟ್‌ ಇಟ್‌ ಬಿ''  ಇದು ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಾರ್ಟನಿಗೆ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ನ ಪ್ರಶಂಸೆಗಳ ವಿಚಾರದಿಂದಾಗಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿದೆ: ಹೊಸ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟ  ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ-ದ್ವನಿ ಮುದ್ರಣದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಎದುರು ಅದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು.  ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ಸಲಕರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹಿಂದೆ ಯಾರು ಮಾಡಿರದಂತಹ ಲೈವ್‌ ಆಲ್ಬಮ್‌ ರಚಿಸುವುದು.{{sfn|Harry|2000b|p=539}} ಕೆಲವು ಸಂವರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳ ವಿಷಯವು ಹಲವು ತಾಸುಗಳವರೆಗೆ ನಿರ್ಧೇಶಕ [[ಮೈಕೆಲ್ ಲಿಂಡ್ಸೆ ಹಾಗ್‌]]ನಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಲಾದ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.  ಹೆಚ್ಚಾಗಿ 1969ರ ಜನೆವರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಯೋಜನೆಯ ಪೂರ್ವಾಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣವು &quot;ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಸಂತೋಷದಾಯಕವಾದ....ಅನುಭವಗಳಗಿರಲಿಲ್ಲ.  ಇದು ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನ ಸಂಬಂಧಗಳ ನಡುವಿನ ಅವನತಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣವಾಗಿತ್ತು&quot; ಎಂದು ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಹೇಳಿದ್ದರು.{{sfn|Harry|2000b|p=539}}
ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಾರ್ಟನಿ ಮತ್ತು ಲೆನನ್ ಇಬ್ಬರಿಂದಲೂ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕೆರಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಹ್ಯಾರಿಸನ್‌ ಒಂದ ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಹೊರನಡೆದರು. ಅವರು, ಸಮಾವೇಶಗಳ ಕೊನೆಯ ಹತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಮತ್ತು [[ಗೆಟ್‌ ಬ್ಯಾಕ್‌]] ಸಿಂಗಲ್‌ಗಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸೆ ಗಳಿಸಿದ್ದ, ಕೀಬೋರ್ಡ್ ನುಡಿಸುವವನಾದ [[ಬಿಲ್ಲಿ ಪ್ರೆಸ್ಟೊನ್‌]] ಜೊತೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು-ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಬೀಟಲ್ಸ್ ದ್ವನಿಮುದ್ರಣದ ಇತರರಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಒಬ್ಬನೇ ಒಬ್ಬ ಸಂಗೀತಗಾರ. ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ನಾವೆ, [[ಟ್ಯುನಿಶಿಯಾ]]ದ ಮರುಭೂಮಿ ಮತ್ತು [[ಕೊಲೋಸಿಯಮ್‌]]ನಂತಹ ಹಲವಾರು ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುತ್ತ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಸದಸ್ಯರುಗಳು ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪಾರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪಿದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನ ಕೊನೆಯ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಪ್ರೆಸ್ಟನ್‌ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ 1969ರ ಜನೆವರಿ 30ರಂದು ಲಂಡನ್ನಿನ್ನ 3 [[ಸವಿಲೆ ರೋ]]ನಲ್ಲಿ ಅ‍ಯ್ಪಲ್‌ ಕಾರ್ಪಸ್‌ ಕಟ್ಟಡದ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿಯ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಯಿತು.{{sfn|Harry|2000b|p=539}}

ಈ ಬ್ಯಾಂಡ ಇತರ ಸಂಬಂಧೀ ಕಾರ್ದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಾಗ ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ ಆದ [[ಗ್ಲಿನ್‌ ಜೋನ್ಸ್‌]] ''ಗೆಟ್ ಬ್ಯಾಕ್‌''  ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಹಲವಾರು ಪುನರಾವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.   ಎಪ್ಸ್‌ಟೀನ್‌ ಹೊರತಾಗಿ, ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಹಣಕಾಸು ಸಲಹೆಗಾರನನ್ನು ನಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಿವಾಧಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ಬ್ರಿಟೀಷ್‌ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ದಿ ರೋಲಿಂಗ್‌ ಸ್ಟೋನ್ಸ್‌]] ಮತ್ತು ಇತರ ಯು.ಕೆ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಲೆನನ್‌, [[ಆ‍ಯ್‌ಲೆನ್ ಕ್ಲೆಯಿನ್‌]]ಗೆ ಸಹಾಯವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದನು. ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಾರ್ಟನಿಯ ಆಯ್ಕೆ, ಆತನು ಮಾರ್ಚ್‌ 12ರಂದು ಮದುವೆಯಾದ [[ಲಿಂಡಾ ಈಸ್ಟ್‌ಮ‍ನ್‌]]‌ನ ಸಹೋದರನಾದ ಜಾನ್‌ ಈಸ್ಟ್‌ಮ‍ನ್‌ ಆಗಿದ್ದ (ಲೆನನ್‌ ಮತ್ತು ಒನೋ ಮದುವೆಯ ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ).{{sfn|Harry|2000a|p=612}} ಒಪ್ಪಂದವು ತಲುಪಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇಬ್ಬರೂ ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡರು ಆದರೆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿವಾಧಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಅವಕಾಶಗಳು ತಪ್ಪಿ ಹೋದವು.{{sfn|Harry|2000a|p=612}}

ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಾರ್ಟನಿ ಆತನನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಆಲ್ಬಮ್‌ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸು ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು, ಹಾಗೆಯೇ ''ಗೆಟ್‌ ಬ್ಯಾಕ್‌''  ಆವೃತ್ತಿಯು ಒಂದು &quot;ನಿಕೃಷ್ಟವಾದ ಅನುಭವವಾಗಿತ್ತು&quot; ಮತ್ತು ಆತನು &quot;ಇದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಕೊನೆಯ ಪಯಣವಾಗಿತ್ತು....ಅವರು-ತಮ್ಮಸ್ಟಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಜನರಿಗೂ ಕೂಡ, ಸ್ನೇಹಪರವಲ್ಲದ ಜನರಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ&quot;, ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದ್ದನು.{{sfn|Gould|2008|p=560}} ಫೆಬ್ರುವರಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ''ಅಬ್ಬೇ ರೋಡ್‌'' ನ ದ್ವನಿಮುದ್ರಣದ ಆವೃತ್ತಿಯು ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. &quot;ನಿರಂತರವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಗೀತದ ತುಣುಕುಗಳು&quot; ಎಂಬ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಲೆನನ್‌ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ, ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಾರ್ಟನಿಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಲು ಇಚ್ಚಿಸಿದ್ದನು.{{sfn|Gould|2008|p=560}} ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾದ ಹಾಡುಗಳು ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರಣಗೊಂಡ ಹಾಡುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಎರಡನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಾರ್ಟನಿಯು ಸಂಧಾನದ ಮೂಲಕ ಸೂಚಿಸಿದ ಕೊನೆಯ ವಿನ್ಯಾಸವಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Gould|2008|p=560}} ಜುಲೈ 4ರಂದು, ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಕೆಲಸಗಳು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ, ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನ ಸದಸ್ಯರೊಬ್ಬರಿಂದ ಮೊದಲ ಸೋಲೋ ಸಿಂಗಲ್‌ ಗೋಚರಿಸಿತು: ಲೆನನ್‌ನ [[ಗೀವ್‌ ಪೀಸ್‌ ಅ ಚಾನ್ಸ್‌]] ಇದು [[ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಒನೋ ಬ್ಯಾಂಡ್‌]]ಗೆ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಿತು. ''ಅಬ್ಬೇ ರೋಡ್‌'' ನ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ [[ಐ ವಾಂಟ್ ಯೂನ (ಶಿ ಇಸ್ ಸೋ ಹೆವಿ)]] ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭ ಅಂದರೆ, ಆಗಸ್ಟ್‌ 20, ಇದು ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು ಬೀಟಲ್ಸ್‌ಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಒಂದೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ ಕೊನೆಯ ದಿನ. ಆತನ ಇತರರ ಗುಂಪನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅಗಲುವುದಾಗಿ ಲೆನನ್‌ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20ರಂದು ಘೋಷಿಸಿದನು, ಆದರೆ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ವಿಷಯಗಳು ಬಗೆಹರಿಯುವವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಕಟನೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಏಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
{{Listen |filename=I want you.ogg |title=&quot;I Want You (She's So Heavy)&quot; |description=Sample of &quot;[[I Want You (She's So Heavy)]]&quot; from ''[[Abbey Road]]'' (1969). The completion of this song on 20 August 1969 marked the last time all four Beatles were together in the same studio.}}

ಲೆನೋನ್ ಘೋಷಣೆಯ ಆರು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ಆಬೆ ರೋಡ''  ನಾಲ್ಕು ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಬರಿ ಎರಡೆ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಹನ್ನೋಂದು ವಾರಗಳ ವರಗೆ U.K.ನ ಚಿತ್ರಪಟದ ಮೊದಲನೇಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು.{{sfn|Everett|1999|p=271}} ಇದರ ಎರಡನೇಯ ಹಾಡು &quot;[[ಸಮಥಿಂಗ್]]&quot; ಎಂಬ ವೀರಗಾಥೆ ಹ್ಯಾರಿಸನ್‌ರವರ ಮೊದಲ ಏಕಮಾತ್ರ ಹಾಡು ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನ ಎ ತಿರುವಿನ ಪ್ರಸಾರಣೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು.{{sfn|Miles|1997|p=553}}  ಮಿಶ್ರ ಹಾಡುಗಳ ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ ಸಮ್ಮಿಲಿತ ಜಯಘೋಷ ದೊರಕಿದರೂ ಸಹ ''ಆಬೆ ರೋಡ'' ಗೆ ಸಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರೀಯೆ ಪಡೆಯಿತು.{{sfn|Gould|2008|p=593}} &quot;ರಾಕ್ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣದ ಕೇಳಬೇಕಾದಂತಹ ಕೆಲವು ಉತ್ತಮ ಸಮರಸಗಳು&quot; ಇದರಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕಾರಣ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಗೀತಗಳು ಇದನ್ನು &quot;ಗುಂಪಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವ ರಾಜಹಂಸ ಹಾಡು&quot; ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿವೆ.{{sfn|Unterberger|2009d}} ಇದನ್ನು &quot;ಸಮತೆ ತಪ್ಪಿದ ಹಾಗೂ ಹಲವು ಬಾರಿ ಪೊಳ್ಳಾದ&quot; ಎಂದು ಮ್ಯಾಕ್ ಡೋನಾಲ್ಡ್ಸ್ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ: &quot;ಈ ಉದ್ದ ಮಿಶ್ರ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ವಿನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಮ್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಟನಿಯವರು ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲವಾಗಿದ್ದರೇ... ''ಆಬೆ ರೋಡ''  ತನ್ನ ಐಕ್ಯೆತೆಯ ಹಾಗೂ ಒಗ್ಗೂಡಿಕೆಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಈಗಿರುವಷ್ಟು ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ&quot;.{{sfn|MacDonald|2005|p=367}} ಎಲ್ಲ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ತಮಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರೀಯವಾದದ್ದು ಎಂದು ಮಾರ್ಟಿನ್ ಸೂಚಿಸಿದರು; ಇದು ಸ್ಪರ್ಧಾಥ್ಮಕವಾಗಿದರೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಜೀವವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾ ಲೆನೋನ್‌ರವರು &quot;[[ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್‌ರ ಸಿಲ್ವರ್ ಹ್ಯಾಮರ್]]&quot; ಅನ್ನು &quot;ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪೌಲರ ಗ್ರಾನಿ ಮ್ಯೂಸಿಕ್&quot; ಎಂದು ಕರೆದರು.{{sfn|Harry|2000b|p=3}}{{sfn|Emerick|Massey|2006|p=281}} ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಜೀಯೋಫ್ ಎಮೆರಿಕ್‌ರವರು ಗಮನಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಪ್ರಸಾರ ಕೋಣೆಯ [[ನಿಯಂತ್ರಿತ ಕವಾಟ]]ದ ಮಿಶ್ರಣ ಉಪಕರಣಗಳ ಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ವಿದ್ಯುನ್ನಿಯಂತ್ರಕವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದು ಕಡಿಮೆ ಗುದ್ದು ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ಗುಂಪನ್ನು ತೆಳುವಾದ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ನಿರಾಶೆಗೊಳಿಸುತಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಆಘಾತ ಇಲ್ಲವಾಗಿರುತಿತ್ತು.{{sfn|Emerick|Massey|2006|p=277}}

ಇನ್ನು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದ ''ಗೆಟ್ ಬ್ಯಾಕ್''  ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ ಕೊನೆಯ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನ ಹೊಸ ಹಾಡು &quot;[[ಐ ಮಿ ಮೈನ್]]&quot; ಅನ್ನು ಹ್ಯಾರಿಸನ್ನ್‌ರು 3 ಜನವರಿ 1970ಯಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲೆನೊನ್ ಡೆನ್‌ಮಾರ್ಕನಲ್ಲಿದ ಕಾರನ ಭಾಗವಹಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.{{sfn|Lewisohn|1988b}} ಆಲ್ಬಮ್‌ನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಕ್ಲೀನ್‌ರವರು ಮಾರ್ಚನಲ್ಲಿ ''ಗೆಟ್ ಬ್ಯಾಕ್''  ಈಗ ''ಲೆಟ್ ಇಟ್ ಬಿ''  ಎಂದು ಮರು ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಕಾರ್ಯಕಲಾಪಗಳ ಟೇಪಗಳನ್ನು ಅಮೇರಿಕಾದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದ [[ಫಿಲ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್]] ಅವರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರು.  ಅವರ [[ವಾಲ್ ಒಫ ಸೌಂಡ್‌]] ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ರೀತಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲೆನೊನ್‌‌ರು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ &quot;[[ಇನ್ಸಟಂಟ್ ಕರ್ಮ!]]&quot; ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಾಪಿಸಿದ್ದರು. ''ಗೆಟ್ ಬ್ಯಾಕ್‌'' ನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಮರುಮಿಶ್ರಿತ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೆ, ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್‌ರರು ಹಲವು &quot;ನೇರ ಪ್ರಸಾರದ&quot; ಉದ್ದೇಶದ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಗಳ ಸಂಕಲನ, ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಅಧಿಕ ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಾರ್ಟನಿ ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್‌ರ ಮೂಲವಸ್ತುವಿನ ಉಪಚಾರದ ರೀತಿಯಿಂದ ಅಸಂತುಷ್ಟರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಒಂದು ಗಾಯಕವೃಂದ ಹಾಗೂ ಮೂವತ್ತ-ನಾಲ್ಕು ತುಂಡಿನ ಉಪಕರಣಗಳ [[ದ ಲಾಂಗ್ ಎಂಡ್ ವೈಂಡಿಂಗ್ ರೋಡ]] ಸಮಗ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅತೃಪ್ತರಿದ್ದರು.  ಅವರು ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್‌ರ ಆವೃತ್ತಿಯ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ವಿಫಲವಾದ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರು.{{sfn|Harry|2000a|p=682}} ಅವರ [[ಸ್ವ-ಶೀರ್ಷಕೆಯ ಮೊದಲ ಒಬ್ಬರಿಂದಲೇ ಪ್ರದರ್ಶನವಾದ ಆಲ್ಬಮ್‌]]ನ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಒಂದು ವಾರ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಮ್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಟನಿ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನಿಂದ ತನ್ನ ನಿರ್ಗಮನವನ್ನು 10 ಏಪ್ರಿಲ್‌ಗೆ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮ್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಟನಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಕಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲಿನ ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ವರದಿ ಹೇಳಿಕೆ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಸ್ವ-ಲಿಖಿತ ಸಂದರ್ಶನ ಸೇರಿತ್ತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರ ದ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ಯೋಂದಿಗಿನ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಕೊನೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವರ ಭವಿಷ್ಯದ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದರು.{{sfn|Spitz|2005|p=853}}

ಮೇ 8ರಂದು ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್-ನಿರ್ಮಿತ ''ಲೆಟ್ ಇಟ್ ಬಿ''  ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. “ದ ಲಾಂಗ್ ಎಂಡ್ ವೈಂಡಿಂಗ್ ರೋಡ” ಬ್ಯಾಂಡನ ಸಂಘಟಿತ ಏಕಮಾತ್ರ ಆಲ್ಬಮ್ ಆಗಿತ್ತು;ಇದು ಯುನೈಟಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿತು ಆದರೆ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಗಿಲ್ಲ. [[ಲೆಟ್ ಇಟ್ ಬಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಚಿತ್ರ|''ಲೆಟ್ ಇಟ್ ಬಿ'' ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಚಿತ್ರ]] ನಂತರ ಅದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲೇ ಬಂದಿತು; [[ಅಕ್ಯಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಇದು [[ಉತ್ತಮ ನೈಜ ಹಾಡಿಗೆ ಒಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಗೆಲ್ಲಬಹುದು.{{sfn|British Film Institute|2009}}  ''[[ದ ಸನ್ಡೆ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್]]''  ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು “ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುಂತಹದ್ದು... ಪುನರಾಶ್ವಾಸನೆಯ, ಎಲ್ಲ ಕೋನಗಳಿಂದಲೂ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದ, ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗೋಚರವಾಗುವಂತಹ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲದ ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬದ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರ ಅಗಲಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ&quot; ಇರುವ ಚಿತ್ರ ಇದು.{{sfn|Gould|2008|pp=600–601}}  ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ''ಲೆಟ್ ಇಟ್ ಬಿ''  ಹಾಡುಗಳು ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ತಮವೆನಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಟಿಪ್ಪಣಿಸಿದರು.{{sfn|Gould|2008|pp=600–601}}  &quot;ಪ್ರತಿಕೂಲವಾದ ವಿಮರ್ಶೆಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲೂ, ''ಲೆಟ್ ಇಟ್ ಬಿ''  ನಕಾರಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಆಧಾರಿಸುವ ಏಕಮಾತ್ರ ಬೀಟಲ್ಸ್ ಆಲ್ಬಮ್‌ &quot; ಆಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಆಲಮ್ಯೂಸಿಕ್  &quot;ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ತಳೆಯದಿರುವ..  ಮ್ಯಾಕ್ ಕರ್ಟನಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಲವು ರತ್ನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ: ದ ಗೊಸ್ಪೆಲಿಶ್ ’[[ಲೆಟ್ ಇಟ್ ಬಿ]]’, ಇದರಲ್ಲಿ ಇವರ ಕೆಲವು ಉತ್ತಮವಾದ ಹಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳಿವೆ; ’ಗೆಟ್ ಬ್ಯಾಕ್’, ಇವರ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ರಾಕರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮತ್ತು ಮಾಧುರವಾದ ’ದ ಲಾಂಗ್ ಎಂಡ್ ವೈಂಡಿಂಗ್ ರೋಡ್’, ಇದು ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್‌ನ ಭಾರೀ-ಕೈ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳ ಅತಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ಇಂದ ವಿನಾಶಗೊಂಡಿತು.&quot;{{sfn|Unterberger|2009e}}     ಮ್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಟನಿ ದ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನ ವಿಯೋಜನೆಗೆ 31 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1970ಯಲ್ಲಿ ಮೊಕ್ಕದ್ದಮೆ ಹಾಕಿದರು.{{sfn|Harry|2002|p=139}} ಬ್ಯಾಂಡಿನ ವಿಯೋಜನೆಯ ನಂತರ ಕೂಡ ಕಾನೂನಿನ ವಿವಾದಗಳು ಮುಂದುವರೆಯಿತು ಹಾಗೂ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ವಿಯೋಜನೆ 1975 ವರೆಗೆ ಜಾರಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.{{sfn|BBC News Online|2005}}{{sfn|Harry|2002|p=150}}

=== ವಿಂಗಡನೆಯ-ನಂತರ (1970 ಯಿಂದ) ===
{{See also|Collaborations between ex-Beatles}}

;1970ಯ ದಶಕ

1970ರಲ್ಲಿ ಲೆನೋನ್, ಮ್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಟನಿ, ಹ್ಯಾರಿಸನ್ ಹಾಗೂ ಸ್ಟಾರ್ರ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಆಲ್ಬಂಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಅನುಸರಿಸಿದ ಪ್ರತ್ಯೇಕರ ಆಲ್ಬಂಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಲ ಒಬ್ಬರ ಅಥವಾ ಹಲವರ ಒಳಗೂಡಿಕೆಯುತ್ತು. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹಾಡುಗಳದಾದರೂ ಸ್ಟಾರ್‌ರವರ ''[[ರಿಂಗೋ]]''  (1973) ನಾಲ್ಕು ಜನರ ರಚನೆಗಳ ಹಾಗೂ ನೀರೂಪಣೆಗಲನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದ ಏಕ ಮಾತ್ರ ಆಲ್ಬಂ. ಆಗಸ್ಟ್ 1971ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ರವರ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಿಂದ ಹ್ಯಾರಿಸನ್‌ರು [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಗಾನಗೋಷ್ಟಿಯನ್ನು]] ನ್ಯೂ ಯೋರ್ಕ್ ನಗರದದಲ್ಲಿ ಸಿತಾರ್ ಕಲಾ ಪರಿಣತ [[ರವಿ ಶಂಕರ್‌]]ರ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು.   1974ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದ ಒಂದು ಅಡಚಾಟದ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ (ನಂತರ '74ರಲ್ಲಿ ''[[ಒಂದು ಶಬ್ದ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಗೊರಕೆ]]'' ಯಾಗಿ [[ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ]] ಮಾಡಿಸಿಲಾಗಿತ್ತು) ಲೆನೋನ್ ಹಾಗೂ ಮ್ಯಾಕ್‌ ಕರ್ಟನಿ ಯಾವತ್ತು ಕೂಡ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಲಿಲ್ಲ.{{sfn|Sandford|2006|p=227–29}}

[[ಆಲೆನ್ ಕ್ಲೀನ್]] ಶ್ರೇಷ್ಟ ರಚನೆಯ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನ ಎರಡು-LP ಪ್ರತಿಗಳು ''[[1962–1966]]''  ಹಾಗೂ ''[[1967–1970]]'', 1973ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ಆಪಲ್ ಮುದ್ರಣಾಲಯ]]ದ ಮುದ್ರೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Ingham|2006|p=69}} ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ರೆಡ್ ಆಲ್ಬಂ''  ಹಾಗೂ ''ಬ್ಲೂ ಆಲ್ಬಂ''  ಎಂದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪರಿಚಿತವಾದ ಎರಡೂ, ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ [[ಮಲ್ಟಿ-ಪ್ಲಾಟಿನಂ ದೃಢೀಕರಣ]] ಹಾಗೂ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಪ್ಲಾಟಿನಂ ದೃಢೀಕರಣ]] ಗಳಿಸಿದವು.{{sfn|RIAA|2009b}}{{sfn|British Phonographic Industry|2009}} 1976 ಹಾಗೂ 1982ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸದಸ್ಯರ ಆದಾನ ಇಲ್ಲದೇ EMI/ಸರಕಾರದ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಬೀಟಲ್ಸ್ ರಚನೆಯ ಆಲ್ಬಂಗಳ ಒಂದು ಲಹರಿಯನ್ನು ಬಿಡೂಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.  ''[[ದ ಬೀಟಲ್ಸ್ ಎಟ್ ದ ಹಾಲಿವುಡ್ ಬೌಲ್]]''  (1977) ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಏಕಮಾತ್ರ ಆಲ್ಬಂ ಆಗಿತ್ತು. ತಂಡದ ಗಾನಗೋಷ್ಟಿ ಮುದ್ರಿಕೆಗಳ ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತವಾದ ಪ್ರಸಾರಣೆ ಇದಾಗಿತ್ತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ರ 1964 ಹಾಗೂ 1965ನ US ಪ್ರವಾಸದ ಎರಡು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿತು.  CD ಮೇಲೆ ಮೂಲಪ್ರತಿಯ ಬ್ರಿಟಿಷ ಆಲ್ಬಂಗಳ ಅಂತರರಾಷ್ಟೀಯವಾದ ಬಿಡುಗಡೆಯ ನಂತರ 1987ರಲ್ಲಿ, ''ಹಾಲಿವುಡ್ ಬೌಲ್''  ರೆಕಾರ್ಡ್ ಸೇರಿಸಿ EMI ನಂತರದ ಈ ಸಂಕಲನೆಗಳ ತಂಡವನ್ನು ತನ್ನ ಕ್ಯಾಟಲಾಗು ಸೂಚಿಯಿಂದ ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದರು.{{sfn|Ingham|2006|pp=66, 69}}

ಬೀಟಲ್ಸ್‌ರ ಸಂಗೀತ ಹಾಗೂ ಬಹುಕಾಲ ಉಳಿದ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಬಾಂಡ್ ಸದಸ್ಯರ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಹೊರಗೆ ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೋಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು. [[ಬ್ರೋಡ್‌ವೆ]] ಸುಸ್ವರದ ''[[ಬೀಟಲ್‌ಮೇನಿಯ]]'' ದ ವಿಡಂಬನ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಯ ಹಂಬಲದ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸಂಗೀತಕಾರರು ಬೀಟಲ್ಸ್‌ ಆಗಿ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು, 1977ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತೆರೆದು ಜನಪ್ರಿಯವೆಂದು ಸಮರ್ಥನೆ ಪಡೆದ ಐದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರವಾಸೀ ನಿರ್ಮಾಪಣೆಗಳ ಪರಿಭ್ರಮಣೆ ಇದಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Wollman|2006|p=110}}{{sfn|Ingham|2006|pp=66–67}} ಬೀಟಲ್ಸ್ 1977ರ ''[[ನೇರ ಪ್ರಸಾರ]]'' ವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ವಿಫಲರಾದರು  ''[[ಜರ್ಮನಿಯ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌ನ ಸ್ಟಾರ್-ಕ್ಲಬರಲ್ಲಿ; 1962]]''. ತಂಡ [[ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾಗ]] ಮಾಡಿದ ರಚನೆಗಳ ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತು ಈ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಆಲ್ಬಂ, ಇದನ್ನು ಬರೀ ಒಂದೇ ಮೈಕ್ರೋಫೋನ್‌ಯಿಂದ ಮೂಲ ಮುದ್ರಣಾ ಸಾಧನದ ಮೇಲೆ ಟೇಪ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Traiman|1976}}{{sfn|Harry|2000a|p=124}} ''[[ಸರ್ಜೆಂಟ್. ಪೆಪ್ಪರ್‌ನ ಲೋನಲೀ ಹಾರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಬ್ಯಾಂಡ್]]''  (1978), [[ಬೀ ಗೀಸ್]] ಹಾಗೂ [[ಪಿಟರ್ ಫ್ರಾಂಪ್ಟನ್]] ತಾರಾಗಣದ ಒಂದು ಸಂಗೀತ ಚಿತ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪಥನವಾಗಿ &quot;ಕಲಾತ್ಮಕ ಗೊಂದಲ&quot; ಆಗಿತ್ತು.{{sfn|Ingham|2006|p=66}} 1979ರಲ್ಲಿ, ''ಬೀಟಲ್‌ಮೇನಿಯಾ'' ದ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಂಡ ಹಲವು ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳ ಹಾನಿ ತೀರಿಸುಳ್ಳುವ ದಾವೆ ಹಾಕಿತು. &quot;ಜನರು ಬೀಟಲ್ಸ್‌ರನ್ನು ಬರೀ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು&quot;, ಎಂದು ಹ್ಯಾರಿಸನ್ ಹೇಳಿದರು. &quot;ನೀವು ಬೀಟಲ್ಸ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡ್ಕೋಂಡು ಹೋಗುವುದಕ್ಕಾವುದಿಲ್ಲ್.&quot;{{sfn|Ingham|2006|pp=66–67}}

;1980ರ ದಶಕ

8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1980ರಲ್ಲಿ ಲೆನೋನ್‌ರನ್ನು ನ್ಯೂ ಯೋರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ [[ಗುಂಡೇಟಿನಿಂದ ಸಾಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು]]. ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿಯಾಗಿ ಹ್ಯಾರಿಸನ್ &quot;[[ಆಲ್ ದೋಸ್ ಇಯರ್ಸ್ ಅಗೊ]]&quot; ಹಾಡಿಗಾಗಿ ಹೊಸ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬರೆದರು, ಈ ಹಾಡು ಲೆನೋನ್‌ರ ಸಾವಿನ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಮುಂಚೆ ಅವರು ಬೀಟಲ್ಸ್‌ ಒಂದಿಗೆ ಕಳೆದ ಸಮಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮ್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಟನಿ ಹಾಗೂ ಅವರ ಪತ್ನಿ [[ಲಿಂಡಾ]]ರ ಗಾಯನ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್‌‌ರ ಡ್ರಮ್ ವಾದ್ಯದೊಂಡಿಗೆ ಈ ಹಾಡಿನ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಹೊಸ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ ಮೇ 1981ರಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಬಿಡುಗಡಿಸಲಾಯಿತು.{{sfn|Badman|1999|p=284}} ಮ್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಟನಿಯರ ಸ್ವಂತದ ಕಾಣಿಕೆ &quot;ಹಿಯರ್ ಟುಡೆ&quot; ಅವರ ''[[ಟಗ್ ಒಫ್ ವಾರ್]]''  ಆಲ್ಬಂನಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್ 1982ಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

ಬೀಟಲ್ಸ್‌ರನ್ನು [[ರಾಕ್ ಎಂಡ್ ರೋಲ್ ಹಾಲ್ ಒಫ್ ಫೇಮ್‌]]ನ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ 1988ರಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಅವರ ಅರ್ಹತೆಯ ಮೊದಲನೆಯ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Rock and Roll Hall of Fame|2007}}
ಹ್ಯಾರಿಸನ್ ಹಾಗೂ ಸ್ಟಾರ್‌ರವರು ಲೆನೋನ್‌ನ ವಿಧವೆ [[ಯೋಕೊ ಒನೊ]] ಮತ್ತು ಅವನ ಎರಡು ಪುತ್ರರಾದ [[ಜುಲಿಯನ್]] ಹಾಗೂ [[ಸೀಯನ್‌]]ರೋಂದಿಗೆ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೋಂಡರು. 
ಮ್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಟನಿ ಒಂದು ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೋಳಲ್ಲು ನಿರಾಕರಿಸಿ ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿದರು &quot;20 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಕೂಡ ಕೆಲವು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ, ಇದು ಈಗ ಸ್ಥಗಿತವಾಗಿರಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ನಾನು ಆಶಿಸಿದ್ದೆ.      ದುರದೃಷ್ಟಕರವಾಗಿ ಅದು ಹಾಗಾಗಲಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಒಂದು ಪೊಳ್ಳು ಪುನರ್ಮಿಲನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೂಟಾಟಿಕೆಯ ನಗುವನ್ನು ಹಂಚಿ ಜನರತ್ತ ಕೈಯಾಡಿಸುವಂತೆ ಅನಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ ನನಗೆ.&quot;{{sfn|Rock and Roll Hall of Fame|2009}}{{sfn|Harry|2002|p=753}} ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, EMI/ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಒಂದು ದಶಕ ಉದ್ದದ ಗೌರವ ಧನದ ಸಂಬಂಧ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ರ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಯಿಗೊಳಿಸಿದರು, ಹಿಂದಿನ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದ ವಸ್ತುಗಳ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಟ್ಟಿನ ಹಾದಿಯನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿತು.{{sfn|Kozinn|1989}}{{sfn|Harry|2002|p=192}}

;1990ರ ದಶಕ

1994ರಲ್ಲಿ 17ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗದಿರುವ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ರ ಹಿಂದಿನ ನಿರೂಪಣೆಗಳ ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ ಬಿಡುಗಡೆ ''[[BBCಯಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ]]''  ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಮ್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಟನಿ, ಹ್ಯಾರಿಸನ್ ಹಾಗೂ ಸ್ಟಾರ್‌ ''[[ಆಂಥೋಲಜಿ]]''  ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಒಂದಾದರು, [[ನೀಲ್ ಆಸ್ಪನೆಲ್‌]]ರಿಂದ ಈ ಕಾರ್ಯದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ 1960ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು.{{sfn|Harry|2000a|pp=111–12}} ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನ ಹಾದಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕನಾಗಿ ನಂತರ ಅವರ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಸಹಾಯಕರಾದ ಆಸ್ಪನೆಲ್‌ರವರು 1968ರಲ್ಲಿ [[ಆಪಲ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್‌]]ನ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸಾಕ್ಯ್ಷಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.{{sfn|Harry|2000a|pp=111–12}} ''ದ ಲಾಂಗ್ ಎಂಡ್ ವೈಂಡಿಂಗ್ ರೋಡ್‌'' ನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಶೀರ್ಷಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬೀಟಲ್ಸ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಆಸ್ಪಾನೆಲ್‌ರನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು ಆದರೇ ''ಆಂಥೋಲಜಿ''  ಯೋಜನೆಯಯ ಕಾರ್ಯಾಂಗ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದ ಕಾರಣ ಅವರು ಈ ಕೆಸವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದರು.{{sfn|Harry|2000a|pp=111–12}} ಬೀಟಲ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಡನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸ್ವಂತ ಪದಗಳಿಂದ ದಾಖಲಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಬೀಟಲ್ಸ್ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡದ ಮುದ್ರಣಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಈ ಯೋಜನೆಯು ಗಮನಿಸಿತು; 1970 ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಟನಿ, ಹ್ಯಾರಿಸನ್ ಹಾಗೂ ಸ್ಟಾರ್‌ರವರು ಹೊಸ ವಾದ್ಯಗಳ ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಲೆನೋನ್ ಮುದ್ರಿಸಿದ ಎರಡು ಬಹಿರಂಗ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದರು.{{sfn|Harry|2000a|pp=428–29}}  1995 ಹಾಗೂ 1996ರಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆ ಒಂದು ಐದು-ಭಾಗದ ದೂರದರ್ಶನದ ಸರಣಿಯನ್ನು, ಒಂದು ಎಂಟು-ಸಂಪುಟಗಳ ವೀಡಿಯೋ ಗುಂಪು ಹಾಗೂ ಮೂರು ಎರಡು-CD ಡಬ್ಬಗಳ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಗಳಸಿತು. &quot;[[ಫ್ರೀ ಎಸ್ ಅ ಬರ್ಡ್]]&quot; ಹಾಗೂ &quot;[[ರೀಯಲ್ ಲವ್]]&quot; ಎಂಬ ಲೆನೋನ್‌ರ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳ ಬಹಿರಂಗ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.{{sfn|Harry|2000a|pp=111–12}} ''ರಿವೋಲ್ವರ್''  ಆಲ್ಬಂನ ಕವರನ್ನು 1966ರಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ [[ಕ್ಲೌಸ್ ವೂರಮನ್‌]]ರ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು CD ಡಬ್ಬಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದವು.  ಈ ಬಿಡುಗಡೆಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಇದರ ದೂರದರ್ಶನದ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು 400 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.{{sfn|Harry|2000a|pp=111–12}}

;2000ದ ದಶಕ

''[[1]]'', 13 ನವೆಂಬರ್ 2000 ರಂದು ಬೀಟಲ್ಸ್‌ರ ಬ್ರಿಟಿಷ ಹಾಗೂ ಅಮ್ಮೆರಿಕನ್‌ನ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಎಲ್ಲ ರಚನೆಗಳ ಸಂಕಲನದ ಆಲ್ಬಂನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.  ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತವಾಗಿ ಮೊದಲ ಮಾರದಲ್ಲಿ 3.6 ಮಿಲಿಯನ್ ಹಾಗೂ ಮೂರು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ 12 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳ ಮಾರಾಟದೊಂದಿಗೆ ಇದು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿನ ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ-ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಆಲ್ಬಾಂ ಆಗಿತ್ತು. UK ಹಾಗೂ US ಸೇರಿ ಕನಿಷ್ಟ 28 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಚಿತ್ರಪಟದಲ್ಲಿನ ಮೊದಲನೇಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತು.{{sfn|CNN.com|2000}}  ಏಪ್ರಿಲ್ 2009ರ ಅನುಗುಣ ಇದರ 31 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳ ಮಾರಾಟ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಆಗಿ ಇದು ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿನ ದಶಕದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ ಆಲ್ಬಂ ಆಗಿದೆ.{{sfn|Lewis|2009}}{{sfn|Levine|2009}}

29 ನವೆಂಬರ್ 2001ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಸನ್ [[ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ]] ರೋಗದಿಂದ ಸತ್ತರು.{{sfn|BBC News Online|2001}}{{sfn|Harry|2003|p=119}} [[ಎರಿಕ್ ಕ್ಲಾಪ್ಟನ್]] ಹಾಗೂ ಹ್ಯಾರಿಸನ್‌ನ ವಿಧವೆ [[ಒಲಿವಿಯಾ]]ರವರು ಸಂಯೀಜಿಸಿದ, [[ಜೋರ್ಜಗೋಸ್ಕರ ಆದ ಗಾನಗೋಷ್ಟಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ ಸಂಗೀತಕಾರರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಟನಿ ಹಾಗೂ ಸ್ಟಾರ್‌ರವರು ಇದ್ದರು.  ಈ ಕಾಣಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ [[ರೊಯಲ್ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಹಾಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಸನ್‌ರ ಮರಣದ ಮೊದಲ ವರ್ಷಾಚರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಗಾನಗೋಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೀಟಲ್ಸ್‌ಗೋಸ್ಕರ ರಚಿಸಿದ ಹಾಡುಗಳು ಹಾಗೂ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಸ್ವಂತ ಒಂಟಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಇದ್ದವು. ಇದಲ್ಲದೇ ಹ್ಯಾರಿಸನ್‌ರು ಬ್ಯಾಂಡನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿದ ಆಸಕ್ತಿ [[ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಂಗೀತ]]ದ ಉತ್ಸವ ಕೂಡ ಗಾನಗೋಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Harry|2003|pp=138–39}}   2003ರಲ್ಲಿ ''[[ಲೆಟ್ ಇಟ್ ಬಿ... ನೆಕೆಡ್]]'', ಮ್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಟನಿ ಉಸ್ತುವಾರಿಯ ನಿರ್ಮಾಪೆಯಲ್ಲಿ ಮರುಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಒಂದು ಆವೃತ್ತಿಯು ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. UK ಹಾಗೂ US ಎರಡು ಕಡೆಯಲ್ಲೂ ಇದು ಶ್ರೇಷ್ಟ ಹತ್ತು ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು.

[[Cirque du Soleil]]'s [[Las Vegas]]ನ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಕವಾಗಿ ''[[ಲವ್]]''  ಅಣಕ ರೂಪಕವನ್ನು ಜೋರ್ಜ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಹಾಗೂ ಅವನ ಮಗ [[ಗೈಲ್ಸ್]] ಮರುಮಿಶ್ರಿತ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿ 130 ಬ್ಯಾಂಡನ ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು [[ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣಗೊಳಿಸಿ]] &quot;ಇಡಿ ಬೀಟಲ್ಸ್ ಸಂಗಿತದ ಜೀವನಾವಧಿಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮರು-ಜೀವಿಸುವ ಒಂದು ಪರಿ&quot; ಎಂಬುದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು.{{sfn|NME|2006}} ಈ ರೂಪಕದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಜೂನ್ 2006ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು ಹಾಗೂ ''[[ಲವ್]]''  ಆಲ್ಬಂ ಅದೇ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿತು. ಒನೊ ಹಾಗೂ ಒಲಿವಿಯಾರ ಜೊತೆ ಮ್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಟನಿ ಹಾಗೂ ಸ್ಟಾರ್‌ರನ್ನು ಅವರು ರೂಪಕದ ಮೊದಲ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾಗ ''[[ಲ್ಯಾರಿ ಕಿಂಗ್ ಲೈವ್‌]]'' ರಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.{{sfn|Larry King Live|2007}} ''ಆಥೋಲಜಿ''  ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಲೆನೋನ್‌ರ ಮೂರನೆಯ ಬಹಿರಂಗವಾಗದ ಪ್ರದರ್ಶನ &quot;[[ನೌ ಎಂಡ್ ದೆನ್]]&quot; ಅನ್ನು ಮ್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಟನಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು 2007ರಲ್ಲಿ ವರದಿ ಹಬ್ಬಿತು.  ಕೆಲವು ಹೊಸ ಕವನಗಳ ಕೂಡಿಕೆ, ಸ್ಟಾರ್‌ ಅವರಿಂದ ಒಂದು ಹೊಸ ಡ್ರಮ್‌ ಸಂಗೀತ ಹಾಗೂ ಹ್ಯಾರಿಸನ್‌ ಗಿಟಾರ್‌ ನುಡಿಯ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಕೆಯ ಮುದ್ರಣದೊಂದಿಗಿರುವ ಇದನ್ನು &quot;ಲೆನೋನ್/ಮ್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಟನಿ ರಚನೆ&quot; ಎಂದು ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಬಹುದು.{{sfn|Goodman|2007}}

1962ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗನ [[ಸ್ಟಾರ್-ಕ್ಲಬ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ರ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಂಡದವರಿಂದ ಮಾಡಲಾದ ಬೀಡುಗಡೆಯಾಗದ ಮುದ್ರಣಗಳ ವಿತರಣೆಯ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಮಾರ್ಚ 2008ರಲ್ಲಿ ವಕೀಲರು ಬೀಟಲ್ಸ್‌ರಿಗೆ ಮೊಕ್ಕದಮೆಯನ್ನು ಹೂಡಿದರು.{{sfn|Justia|2009}} 1967ರಲ್ಲಿ &quot;[[ಕಾರ್ನಿವಲ್ ಒಫ್ ಲೈಟ್]]&quot; ಬೀಟಲ್ಸ್‌ರು [[ಆಬೆ ರೋಡ ಸ್ಟೂಡಿಯೋ]]ದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ 14 ನಿಮಿಷಗಳ ಪ್ರಯೋಗಿಕ ಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತವಾದ ಬಿಡುಗಡೆ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ದೊರಕಬಹುದು ಎಂದು ಮ್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಟನಿ ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿದರು.{{sfn|Collett-White|2008}}  4 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009ರಂದು [[ರೆಡಿಯೋ ಸಿಟಿ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಹಾಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[ಡೆವಿಡ್ ಲೈಂಚ್ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಗೆ ನಡೆದ ಧನಸಹಾಯದ ಗಾನಗೋಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮ್ಯಾಕ್ ಕಾರ್ಟನಿ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ನೀಡಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅಥಿತಿ ನಿರೂಪಕರಗಿ ಸ್ಟಾರ್‌ರವರು ಸೇರಿರುತ್ತಾರೆ. {{sfn|Scheck|2009}}''[[The Beatles: Rock Band]]'', ''[[ರಾಕ್ ಬ್ಯಾಂಡ್]]''  ಸರಣಿಯ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು [[ಸಂಗೀತದ ವೀಡಿಯೋ ಆಟ]] 9 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.{{sfn|Gross|2009}} ಅದೇ ದಿನ, ಬ್ಯಾಂಡನ ಹನ್ನೇರಡು ಆರಂಭದ ಸ್ಟೂಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಂಗಳ, ''ಮಾಯಾವಿ ನಿಗೂಢ ಪ್ರವಾಸ'' ದ ಹಾಗೂ ''[[ಹಿಂದಿನ ಪರಿಣಿತರ]]''  ರಚನೆಗಳನ್ನು ಮರುಪ್ರವೀಣಗೊಳಿಸಿದ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು.{{sfn|Kreps|2009}}

== ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ವಿಕಸನ ==
{{See also|Lennon/McCartney}}
''ಐಕಾನ್ಸ್ ಆಫ್ ರಾಕ್: ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದ ಸ್ಕಾಟ್ ಸ್ಕಿಂಡರ್ ಮತ್ತು ಆ‍ಯ್‌೦ಡಿ ಸ್ಕ್ವಾರ್ಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ದಂತಕಥೆಗಳ ವಿಶ್ವಕೋಶ'' ವು ಬೀಟೆಲ್ಸ್‌ನ ಸಂಗೀತ ವಿಕಾಸವನ್ನು ಸಂಗ್ರಾಹ್ಯವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತದೆ: 
{{blockquote|In their initial incarnation as cheerful, wisecracking moptops, the Fab Four revolutionized the sound, style, and attitude of popular music and opened rock and roll's doors to a tidal wave of British rock acts. Their initial impact would have been enough to establish the Beatles as one of their era's most influential cultural forces, but they didn't stop there. Although their initial style was a highly original, irresistibly catchy synthesis of early American rock and roll and R&amp;B, the Beatles spent the rest of the 1960s expanding rock's stylistic frontiers, consistently staking out new musical territory on each release. The band's increasingly sophisticated experimentation encompassed a variety of genres, including folk-rock, country, psychedelia, and baroque pop, without sacrificing the effortless mass appeal of their early work.{{sfn|Schinder|Schwartz|2007|p=160}}}}

''ದ ಬೀಟ್‌ಲ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌ಸ್ ಮ್ಯುಸಿಶಿಯನ್ಸ್‌'' ನಲ್ಲಿ, ವಾಲ್ಟರ್ ಎವರೆಟ್ ಖಚಿತಪಡಿಸುವಂತೆ, ಲೆನನ್ ಮತ್ತು ಮೆಕ್‌ಕಾರ್ಟ್ನಿಯವರ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರೇರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಸಂರಚನೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ರೀತಿಯ ಬಗೆಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: &quot;ಮೆಕ್‌ಕಾರ್ನಿಯು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆದನೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು-ಮನರಂಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ-ಒಂದು ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸಿದ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರತಿಭೆ ಕೇಳಬಲ್ಲಂತಹ ಸಂವಾದಿರಾಗ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ನೈಪುಣ್ಯತೆಗಳ ಒಂದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಸಮಾನ್ಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದನು. ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಲೆನನ್‌ನ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಸಂಗೀತವು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಅರಿವಿಲ್ಲದ, ಹುಡುಕುವ ಆದರೆ ಅಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕಲಾಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸವಾಲು ಹಾಕುವಂಥ ಉತ್ಪನ್ನವೆಂದು ಶ್ಲಾಘಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.&quot;{{sfn|Everett|1999|p=9}}

[[ಇಯಾನ್ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್]], ''[[Revolution in the Head: The Beatles' Records and the Sixties|ಅಗ್ರಭಾಗದ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿನ]]''  ಇಬ್ಬರು ಗೀತರಚನಕಾರರನ್ನು ಹೋಲಿಸುತ್ತ, ಮೆಕ್‌ಕಾರ್ಟ್ನಿಯನ್ನು &quot;ಒಬ್ಬ ನೈಜ ಮಧುರ ಸಂಗೀತಗಾರ- ತಮ್ಮ ಮಾಧುರ್ಯದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಇರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ರಾಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಾತ&quot; ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ.   ಅವನ ಮಧುರ ಸಾಲುಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ &quot;ಲಂಬವಾದ&quot;, ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ, [[ನಿಯಮಿತ]] ಕಾಲಾವಧಿಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅವನ &quot;ಬಹಿರ್ಮುಖಿ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಆಶಾವಾದಿತ್ವ&quot; ವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತವೆ.     ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಲೆನನ್‌ನ ಕನಿಷ್ಟ, ಒಡಂಬಡದ ಕಾಲಾವಧಿಯ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕವಾದ್ಯದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾದ ಮಾಧುರ್ಯ ಮರುಕಳಿಸುವ ಮಧುರಗಾನದ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ &quot;ಸ್ತಬ್ಧ, ವಿಡಂಬನೆ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ&quot; ವು &quot;ಮಟ್ಟಸವಾದ&quot; ಪ್ರಾರಂಭದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತಗೊಂಡಿದೆ: &quot;ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ವಾಸ್ತವವಾದಿಯಾದ, ಅವನು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ತನ್ನ ಇಂಪಾದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ತನ್ನ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬ್ಲೂಸಿ ಟೋನ್ ಹಾಗೂ ಮಾಧುರ್ಯದ ಮೂಲಕ ವರ್ಣರಂಜಿತಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಲಯಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಮಾತಿನ ಸ್ವರಾವರೋಹಣಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರಿಸಿದ.&quot;{{sfn|MacDonald|2005|p=12}}  ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್, ಅವನ &quot;ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರ್‌ಫುಲ್ ಲೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಚರಲ್  ಕಲರಿಂಗ್ಸ್&quot; ಎಂಬ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಲೆನನ್ ಮತ್ತು ಮೆಕ್‌ಕಾರ್ಟ್ನಿ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಹ್ಯಾರಿಸನ್ ಮಾಡಿದ ಗಿಟಾರ್ ವಾದನವನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್‌ನ್ನು &quot;ಆಧುನಿಕ ಪಾಪ್/ರಾಕ್ ಡ್ರಮ್ಮಿಂಗ್‌ನ ಜನಕ... ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆತನ ಕ್ಷೀಣ ತಾಳಗತಿಯ-ಹಿಂದೆ ಶೈಲಿ ನಾಜೂಕಾಗಿ ಬೀಟ್‌ಲ್ಸ್‌ನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಅವನ [[ತಿರುವುಗಳು]] ಮುದ್ರಿತ ಡ್ರಮ್ ಧ್ವನಿಗೆ ತಳದ ಕೊನೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ಹಾಗೂ ಅವನ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿಲಕ್ಷಣ ವ್ಯಾಪಿಸುವಿಕೆಗಳು ಪಾಪ್ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸದಾ ನೆನಪಲ್ಲುಳಿದಿವೆ.&quot;{{sfn|MacDonald|2005|pp=382–83}}

=== ಪ್ರಭಾವಗಳು ===
ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯ ಮೊದಲು, ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಇತರ ಎಲ್ಲ ಸಂಗೀತಗಾರರಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ [[ಎಲಿವ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್‌]]ಲಿ, [[ಲಿಟ್ಟ್‌ಲ್ ರಿಚಾರ್ಡ್]], ಹಾಗೂ [[ಚಕ್ ಬೆರ್ರಿ]]ಯವರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡಿತ್ತು.{{sfn|Harry|2000a|pp=140, 660, 881}} ೧೯೬೨ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಿಂದ ಮೇವರೆಗೆ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್‌ನ ಸ್ಟಾರ್ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಿಟ್ಟ್‌ಲ್ ರಿಚರ್ಡ್‌ನ ಜೊತೆಯಾಗಿ ವಾಸವಿದ್ದಾಗ, ಆತ ತನ್ನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುವ ಸರಿಯಾದ ವಿಧನಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟನು.{{sfn|Harry|2000a|p=660}}   &quot;ನಾನು ಎಲಿವ್ಸ್‌ನ್ನು ಕೇಳುವವರೆಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ನಿಜವಾದ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿಲ್ಲ&quot; ಎಂದು ಪ್ರೆಸ್‌ಲಿ, ಲೆನನ್ ಹೆಳಿದರು.  ಒಂದು ವೇಳೆ ಎಲಿವ್ಸ್ ಇಲ್ಲದೇ ಹೋಗಿದ್ದರೆ ಬೀಟಲ್ಸ್ ಕೂಡ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ&quot;.{{sfn|Harry|2000a|p=881}} [[ಬಡಿ ಹಾಲಿ]], [[ಎಡ್ಡಿ ಕೋಕ್ರಾನ್]], [[ಕಾರ್ಲ್ ಪರ್ಕಿನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ರೋಯ್ ಆರ್ಬಿನ್‌ಸನ್]]- ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಇತರರು.{{sfn|Harry|2000a|pp=289, 526, 830, 856}}   [[ಬಾಬ್ ಡೈಲನ್]], [[ಫ್ರಾಂಕ್ ಝಪಾ]], [[ಬೈರ್ಡ್ಸ್]] ಹಾಗೂ ಮೆಕ್‌ಕಾರ್‍ಟ್ನಿಯನ್ನು ಚಕಿತಗೊಳಿಸಿದ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಿಸಿದ ೧೯೬೬ರ ''[[ಪೆಟ್ ಸೌಂಡ್ಸ್]]''  ಆಲ್ಬಮ್ ಮಾಡಿದ [[ಬೀಚ್ ಬಾಯ್ಸ್]] ಇವರನ್ನೆಲ್ಲ ಆಲಿಸುತ್ತ ಹೊಸ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಯಶಸ್ಸಿನ ಬಳಿಕವೂ ಬೀಟಲ್ಸ್ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತ್ತು.{{sfn|Harry|2000a|pp=99, 217, 357, 1195}}{{sfn|Gould|2008|pp=333–35}}  &quot;''ಪೆಟ್ ಸೌಂಡ್ಸ್''  ಇರದ ಹೊರತಾಗಿ ''Sgt. ಪೆಪ್ಪರ್''  ಜರುಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ... ಎಂದು ಮಾರ್ಟಿನ್ ಹೆಳುತ್ತಾನೆ. ಪೆಪ್ಪರ್ ''ಪೆಟ್ ಸೌಂಡ್ಸ್‌'' ಗೆ ಸಮನಾದ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.&quot;{{sfn|McQuiggin|2009}}

=== ಶೈಲಿಗಳು ===
[[ಚಿತ್ರ:Guitarras de McCartney y Harrison.jpg|upright|thumb|A Höfner &quot;violin&quot; bass guitar and Gretsch Country Gentleman guitar, models played by McCartney and Harrison, respectively. The small Vox amplifier behind them is the kind The Beatles used in concert.|ಆಲ್ಟ್= ಎರಡು ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಗೀಟಾರ್‌ಗಳು,ತೆಳು ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಪಿಟೀಲಿನ ಆಕಾರ ಹೊಂದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಮಂದ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಗೀಟಾರು ದ್ವನಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ವಿರುದ್ದ ಸಡಿಲಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.]]
[[skiffle]] ತಂಡವಾಗಿ{{sfn|Gould|2008|p=31}} ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಬೀಟ್‌ಲ್ಸ್ ಬೇಗನೇ ೧೯೫೦ರ [[ರಾಕ್ ಅಂಡ್ ರೋಲ್‌]]ನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು.{{sfn|Gould|2008|p=100}} ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯ ಸಂಗೀತ ಸಂಗ್ರಹವು ಕೊನೆಗೆ ಹಲವಾರು [[ಪಾಪ್ ಸಂಗೀತ]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿತು.  ಆಲ್‌ಮ್ಯೂಸಿಕ್, [[ಜನಪದ ರಾಕ್]] ಮೂವ್‌ಮೆಂಟ್‌ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದೆಂದು ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ''ರಬ್ಬರ್ ಸೋಲ್‌'' ಗೆ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಅನ್ವೇಷಿಸಿದ ಶೈಲಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತ ''ಬೀಟ್‌ಲ್ಸ್ ಫಾರ್ ಸೇಲ್''  ಬಗ್ಗೆ ಲೆನನ್, &quot;ನೀವು ನಮ್ಮ ಹೊಸ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಬೀಟ್‌ಲ್ಸ್‌ನ ದೇಶೀಯ-ಮತ್ತು-ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ LP ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು&quot;{{sfn|Gould|2008|p=255}} ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.{{sfn|Unterberger|2009a}}  ''ಹೆಲ್ಪ್‌'' ನ{{'}} ಮೇಲೆ ನಾಲ್ಕು ಜನ ವಾದಕರ ತಂಡವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತ”[[ಯೆಸ್ಟರ್‌ಡೆ]]&quot;, ಅವರು ಸಹ [[ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ]]ದ ಮೂಲಾಂಶಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದರು.

ಜೊನಾಥನ್‌ ಗೌಲ್ಡ್‌‍ ಗುರುತಿಸಿರುವಂತೆ, &quot;ಆದರೂ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವಂತೆ, ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ತಂತಿ ವಾದ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿದ ಮೊದಲ ಪಾಪ್‌ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಬೀಟ್ಲ್ಸ್‌ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಈ ರೀತಿಯ ಆಲ್ಬಮ‌ ಆಗಿದೆ. ಅದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ಡ್ರಮ್‌ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಗಿಟಾರ್‌ನ ಶಬ್ಧ ಕೇಳಿ ಕೇಳಿ ಬೇಸತ್ತ ಜನತೆಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಂತಿವಾದ್ಯದ ಸಂಗೀತ ಮುದನೀಡಿತು.&quot;{{sfn|Gould|2008|p=278}}  ತಂಡವು ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್‌ನ್ನು ವಿವಿಧ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ''Sgt. ಪೆಪ್ಪರ್‌'' ಗಾಗಿ ಮುದ್ರಿತವಾದ &quot;[[ಶಿ ಈಸ್ ಲೀವಿಂಗ್ ಹೋಮ್]]&quot; ಬಗ್ಗೆ ಗುಡ್, &quot;ಅದು ಭಾವಾತಿರೇಕದ ಜಯದ ವೀರಗಾಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚುಗೊಂಡಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿನ ಮಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್ ಮೆಲೋಡ್ರಾಮಾದ ಕ್ಲೀಷೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ&quot; ಎಂದು ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ.{{sfn|Gould|2008|p=402}}

ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯ ಶೈಲಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ೧೯೬೬ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಬಿ-ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಏಕೈಕ &quot;[[ಪೇಪರ್ ಬ್ಯಾಕ್ ರೈಟರ್]]&quot; ದಿಂದೊಡಗೂಡಿ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿತು: ಮಾರ್ಟಿನ್ ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌ನ ''ದ ಗ್ರೇಟ್ ರಾಕ್ ಡಿಸ್ಕೋಗ್ರಫಿ'' ಯಲ್ಲಿ &quot;ಮೊದಲ ಬಹಿರಂಗ ಮನೋಭ್ರಾಮಕ ಬೀಟ್‌ಲ್ಸ್ ದಾಖಲೆ&quot; ಎಂದು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ &quot;[[ರೈನ್]]&quot;.{{sfn|Strong|2004|p=108}} ಇತರ [[ಮನೋಭ್ರಾಮಕ]] ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಡುಗಳ ಸಾಲುಗಳೆಂದರೆ, &quot;[[ಟುಮಾರೊ ನೆವರ್ ನೋಸ್]]&quot; (ನಿಜವಾಗಿ &quot;ರೈನ್&quot; ಗಿಂತ ಮೊದಲು ಮುದ್ರಿತಗೊಂಡದ್ದು), &quot;[[ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್ ಫಾರೆವರ್]]&quot;, &quot;[[ಲ್ಯುಸಿ ಇನ್ ದ ಸ್ಕೈ ವಿತ್ ಡೈಮಂಡ್ಸ್]]&quot; ಹಾಗೂ &quot;[[ಐ ಆ‍ಯ್‌ಮ್ ದ ವಾಲ್ರಸ್]]&quot;. ಹ್ಯಾರಿಸನ್‌ನ &quot;[[ಲವ್ ಯು ಟು]]&quot; ಹಾಗೂ &quot;[[ವಿತಿನ್ ಯು ವಿತೌಟ್ ಯು]]&quot; ದಂಥ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ [[ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ]]ದ   ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಗುಡ್ ಬರೆಯುವಂತೆ, ಅವರ ಉದ್ದೇಶವು &quot;ಕಿರುಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ &quot;[[ರಾಗ]]&quot;ವನ್ನು ನಕಲುಮಾಡುವುದು&quot;.{{sfn|Gould|2008|p=406}}   ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯ ವಿಕಾಸವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸಂಗೀತ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಮತ್ತು ಪಿಯಾನೋ ವಾದಕ ಮೈಕೆಲ್ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ ನಾವೀನ್ಯತೆಯು ಅದರ ಉತ್ತಮ ಗುಣವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ. &quot;'[[ಎ ಡೇ ಇನ್ ದ ಲೈಫ್]]' ಬೀಟ್‌ಲ್ಸ್‌ನ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಅಡಕಮಾಡಿದೆ.  ಅದು, ಧ್ವನಿಯ ಕಲ್ಪನೆ, ಶ್ರುತಿಬದ್ಧ ಮಧುರ ಸಂಗೀತದ ಪಟ್ಟು, ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದ ನಡುವಿನ ಉತ್ತಮ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮುಂತಾದ ಅವರ ಸಂಗೀತದ ಮುಖ್ಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಪಾಪ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಕ,ಪಾಪ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ವಿಧೇಯ, ಮತ್ತು ಅದ್ವಿತೀಯ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಹಾಡಿನ ಒಂದು ಹೊಸ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.  ಹಲವಾರು ಭಿನ್ನ ವಸ್ತುಗಳ ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದೊಡಗೂಡಿದ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಥವಾ ದೇಶ್ಯ ಹಾಡು ಹಿಂದೆಂದೂ ಇರಲಿಲ್ಲ&quot; ಎಂದು ಅವನು ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ.{{sfn|Campbell|2008|p=196}} ಸಂಗೀತ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾದಿ ಬ್ರೂಸ್ ಎಲಿಸ್ ಬೆನ್ಸನ್: &quot;ಗೀತಸಂಯೋಜನೆಗಾರರು ಹೊಸ ಲಯಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸ್ವರಮೇಳದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವವರಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈಗಿನ ಲಯ ಮತ್ತು ಸ್ವರಮೆಳದ ಪ್ರಗತಿಯ ಸುಧಾರಣೆಗಳಷ್ಟೆ.&quot; ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ದ ಬೀಟ್‌ಲ್ಸ್... ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಸಂಗೀತ, ಲಯ ಮತ್ತು ಬ್ಲೂಸ್, ಹಾಗೂ ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತಗಳಂಥ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಹೇಗೆ ಆದೀತು ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯವು ಹೊಸ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸೇರಿಸಲ್ಪಡಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅದ್ಭುತ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.{{sfn|Benson|2003|p=43}}

''ದ ಬೀಟ್‌ಲ್ಸ್‌ನ ಹಾಡು ಬರೆಯುವ ರಹಸ್ಯ'' ಗಳಲ್ಲಿ, ಡಾಮಿನಿಕ್ ಪೆಡ್ಲರ್ ಅವರು ಜೆನ್ರಸ್‌ನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ ರೀತಿಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾನೆ: &quot;ದ ಬೀಟ್‌ಲ್ಸ್‌ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಾದ್ಯಂತ ಸಂಭಾಳಿಸಿದ ಹಾಡುಬರೆಯುವ ಚಮತ್ಕಾರವು ಒಂದು. ಒಂದು ಶೈಲಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಶೈಲಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ (ಕೆಲವು ಸಮಯ ಉದ್ದೇಶ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು) ಈ ತಂಡವು ''ಸಮನಾಂತರ '' ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಆಗಾಗ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿಟ್‌ಗನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ದೇಶವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಜನಪ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.   ನಂತರದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ಘರ್ಷಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯ ಆಧಾರಕೆಲಸವಾದ ಜನಪದ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಯೋಗವು ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು.{{sfn|Pedler|2001|p=256}} ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯ ಸದಸ್ಯರ ನಡುವಿನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಬಂಧವು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಬಿಗಿಯಾದಂತೆ, ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಭಾವವು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತ ಹೋಯಿತು.  ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವೈಟ್‌ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಅದರ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸದ ವಿರೋಧಾಬಾಸದಂತೆ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಇದು ಲೆನನ್‌ನ [[&quot;ರೆವೊಲ್ಯೂಷನ್‌‍&quot;]], ಅವನ [[ಸಂಗೀತದ ಗಟ್ಟಿತನ]]ವು ಯೊಕೊ ಒನೊನ; ಸ್ಟಾರ್‌ನ ಹಳ್ಳಿಯ ಹಾಡು [[&quot;ಡೊಂಟ್‌ ಪಾಸ್‌ ಮಿ ಬೈ&quot;]]; ಹ್ಯಾರಿಸನ್ಸ್‌‍ನ [[ಜನಪದ ರಾಕ್‌]] [[&quot;ವೈಲ್‌ ಮೈ ಗಿಟಾರ್‌ ಜೆಂಟ್ಲಿ ಮೀಪ್ಸ್‌‍]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರೋಟೊ-ಮೆಟಲ್‌]] ರೋರ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ ಕರ್ಟ್ನಿಯ &quot;[[ಹೆಲ್ಟರ್‌‍ ಸ್ಕೆಲ್ಟರ್]]‌‍&quot;.{{sfn|Erlewine|2009d}}

=== ಜಾರ್ಜ್‌ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ನ ಕೊಡುಗೆ ===
[[ಜಾರ್ಜ್‌ ಮಾರ್ಟಿನ್‌]] ನಿರ್ಮಾಪಕನಾಗಿ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನ ಜೊತೆ ಅವನ ನಿಕಟ   ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಅವನನ್ನು &quot;[[ಐದನೆ ಬೀಟಲ್‌]]&quot;ನ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗೆ  ಪ್ರಮುಖ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನನಾಗಿ ಮಾಡಿತು.{{sfn|Harry|2000a|p=721}} ಅವನ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ತರಬೇತಿ ವಿಭಿನ್ನಯನ್ನು  ಮಾರ್ಗ/ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಲು ಅವನು ತಂದನು.{{sfn|Gould|2008|p=121}} &quot;ಯೆಸ್ಟರ್‌ಡೇ&quot;ಗೆ ನಾಲ್ಕುಜನ ಗಾಯಕರು ಯಾ ವಾದಕರ ಪಕ್ಕವಾದ್ಯ ಅವನ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು-ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿರುತ್ಸಾಹಕರಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಫಲಿತಾಂಶವು ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Gould|2008|p=290}}  ಹೇಗೆ, &quot;ಲೆನೆನ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಾರ್ಟ್ನಿ  ಅವರ ಹಾಡು ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಪರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು  ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿಯಾದರು, ಮಾರ್ಟಿನ್ ಅವರಿಗೆ ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಸಂಗೀತದ ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು&quot;  ಎಂಬುದನ್ನು ಸಹ  ಗೌಲ್ದ್‌  ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಇದು, ಅವರ ಸಲಹೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡವ  ಮಾರ್ಟಿನನ ಇಚ್ಚೆ ಜೊತೆಯಾಯಿತು- ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ &quot;ಯಾವುದೋ [[ಅಸಮರೂಪವುಳ್ಳ]]ದ್ದನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು- ಅವರ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು  ಸುಗಮವಾಗಿಸಿತು.{{sfn|Gould|2008|p=290}}   ಹಾಗೆಯೇ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಗಳಿಗೆ ವಾದ್ಯವೃಂದದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು, ವ್ಯಾದ್ಯಗಳಾದ ಪಿಯಾನೋ, ಅರ್ಗನ್ ಮತ್ತು [[ಬ್ರಾಸ್ಸ್‌]]ಗಳನ್ನು ನುಡಿಸಿ, ಮಾರ್ಟಿನ್ ಯಾವಾಗಲೂ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದರು.{{sfn|Gould|2008|pp=382, 405, 409, 443, 584}}

''ಸಾರ್ಜಂಟ್ ಪೆಪ್ಪರ್‌‍'' ನ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ತಿರುಗಿ ನೋಡುವಾಗ, ಅಲ್ಬಂ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅರ್ಧದಾರಿಯ ವರೆಗೆ  &quot;'ಸಾರ್ಜಂಟ್ ಪೆಪ್ಪರ್‌' ಸ್ವಂತಹ ಅದೇ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ, ಎಂದು ಮಾರ್ಟಿನ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಪೌಲ್‌ನ ಹಾಡು, ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ರಾಕ್ ಹಾಡು ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳು  ಮುಂದುವರಿಯುವ ಹಾಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಉಜ್ವಲವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ...
ನಾವು ಯಾಕೆ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಅನು ಯಾಕೆ ಪೆಪ್ಪರ್ ತಂಡ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡೋಣ, ನಾವು ಸಾರ್ಜಂಟ್‌ ಪೆಪ್ಪರ್ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಾರದು ? ಎಂದು ಪೌಲ್‌ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.  ನಾವು ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು  ಮಾರ್ಪಡಿಸೋಣ.’ ನಾನು ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟೆ, ಮತ್ತು ಆ ಕ್ಷಣದಿಂದ  ''ಪೆಪ್ಪರ್‌''  ಅದರ ಒಂದು ಜೀವನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎನ್ನುವಂತೆ  ಅದರ ಮೇಲೆ ಇದ್ದೇನೆ.&quot; ಲೆನನ್‌ನ ರಚನೆಗೆ ಹೇಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಗೀತೆಯಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತು ತನ್ನತನವನ್ನು ತಾನು ಹೇಗೆ ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: 
{{blockquote|Compared with Paul's songs, all of which seemed to keep in some sort of touch with reality, John's had a psychedelic, almost mystical quality... John's imagery is one of the best things about his work—&quot;tangerine trees&quot;, &quot;marmalade skies&quot;, &quot;cellophane flowers&quot;... I always saw him as an aural [[Salvador Dalí]], rather than some drug-ridden record artist. On the other hand, I would be stupid to pretend that drugs didn't figure quite heavily in The Beatles' lives at that time. At the same time they knew that I, in my schoolmasterly role, didn't approve... Not only was I not into it myself, I couldn't see the need for it; and there's no doubt that, if I too had been on dope, ''Pepper'' would never have been the album it was.{{sfn|Cateforis|2007|p=63}}}}
ಹ್ಯಾರಿಸನ್‌ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ನ ಈ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಧೃಡ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: &quot; ನಾನು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಜೊತೆಯಾಗಿಯೇ ಬೇಳೆದು ಬಂದೆವು, ಅವನು ನೇರಾನೇರ ಮಾತನಾಡುವ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ನಾವು ಹುಚ್ಚರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದವರು; ಆದರೆ ಅವನು ನಮ್ಮ ಹುಚ್ಚುತನವನ್ನು ಮುರಿಯಲು ಸದಾ ನಮ್ಮೊಡನಿದ್ದ. ನಾವು ವಾರದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಮುಂದಿರುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಅವನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನಿರೂಪಕನಾಗಿ ಇದನ್ನು ಎಂಜಿನಿಯರುಗಳ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನಿರೂಪಕನಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದ.{{sfn|Harry|2003|p=264}}

=== ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ===
{{See also|The Beatles' recording technology}}
ಬೀಟಲ್ಸ್‌ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ನಾವೀನ್ಯ ತರುವ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಸ್ಟುಡಿಯೋವನ್ನು ಸ್ವತಹ ಒಂದು ಉಪಕರಣದ ಹಾಗೆ  ಕಂಡರು.   ಅವರು  ಮಾರ್ಟಿನ್‌ನ ಪ್ರಯೋಗಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರಿಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣದ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ಏನಾದರೂ ಹೊಸದನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲು ಕೋರುತ್ತಿದ್ದರು, ಏಕೆಂದರೆ &quot;ಇದು ಕೇವಲ ಒಳ್ಳೆಯದು ಅನಿಸಬಹುದು&quot;.{{sfn|Lewisohn|1996|p=13}} ಅದೇ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಬಳಕೆಗೆ  ಸಾಧ್ಯತೆ/ಅವಕಾಶದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು   ನಿರಂತರವಾಗಿ  ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಕಸ್ಮಿಕವಾದ ಗೀಟಾರ್‌ ಮರುಮಾಹಿತಿ, ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ ಗಾಜಿನ ಬಾಟಲಿ, ಒಂದು ಟೇಪ್ ತಪ್ಪು ವಿಧಾನದ ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿರುವುದರಿಂದ ಅದು ಹಿಮ್ಮುಖವಾಗಿ ಚಾಲನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ-ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಅವರ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಆಳವಡಿಸಿರಬಹುದು.{{sfn|Hertsgaard|1995|p=103}} ಮಾರ್ಟಿನ್‌ನ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಮತ್ತು  EMI ನೌಕರವರ್ಗದ ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳಾದ [[ನೊರ್ಮನ್ ಸ್ಮಿಥ್]], [[ಕೆನ್ ಟೌನ್‌ಸೆನ್ಡ್]] ಮತ್ತು [[ಜೀಯೊಫ್ಫ್ ಎಮೆರಿಕ್]] ಅವರ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ನೈಪುಣ್ಯದ ಜತೆಗೂಡಿ, ಬೀಟಲ್ಸ್‌ ಪ್ರತಿ ಹೊಸ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಆಶಿಸುತ್ತಿದರು, ''ರಬ್ಬರ್ ಸೋಲ್‌''  ಮತ್ತು  ವಿಶೇಷವಾಗಿ ''ರೆವೊಲ್ವೆರ್''  ಮುಂಭಾದದಿಂದ ಅವರ ಮುದ್ರಣಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಗಮನರ್ಹವಾಗಿ ನೆರವು ನೀಡಿದರು.{{sfn|Hertsgaard|1995|p=103}}   ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಚಮತ್ಕಾರಗಳ ಜೊತೆಗೆ  [[ಧ್ವನಿ ಪರಿಣಾಮಗಳು]], ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಢವಲ್ಲದ/ರೂಡಿಯದಲ್ಲದ ಮೈಕ್ರೊಫೊನ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳು, [[ಟೇಪ್‌ ಲೂಪ್‌]]ಗಳು, [[ಇಬ್ಬಗೆಯ ಜಾಡೀಕರ]]ಣ ಮತ್ತು [[ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುವ-ವೇಗ]]ದ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ, ಬೀಟಲ್ಸ್ ಆ ಕಾಲದದಲ್ಲಿ ರಾಕ್‌ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ರೂಡಿಯದಲ್ಲದ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಅವರ ಹಾಡುಗಳ ಜೊತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದರು.  ಇವುಗಳು ತಂತಿ ಮತ್ತು ಹಿತ್ತಾಳಿ ಮೇಳಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಭಾರತೀಯ ವಾದ್ಯಗಳಾದ [[ಸೀತಾರ್‌]] ಮತ್ತು [[ಸ್ವರ್ಮನ್ಡೆಲ್]]  ಕ್ರಮವಾಗಿ &quot;[[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್‌‍ ವುಡ್ (ದಿಸ್ ಬರ್ಡ್ ಹ್ಯಾಸ್ ಫ್ಲೊನ್)]]&quot;  ಮತ್ತು &quot; ಸ್ಟ್ರಾಬೆರ್ರಿ ಫಿಲ್ಡ್ಸ್ ಫಾರ್‌ಎವೆರ್&quot;ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ.{{sfn|MacDonald|2005|p=212}} ಅವರು ಮುಂಚಿನ ಎಲೆಕ್ಟಾನಿಕ್‌ ವಾಧ್ಯಗಳಾದ [[ಮೆಲ್ಲೊಟ್ರೊನ್]] ಸಹ ಬಳಸಿದ್ದರು, ಅದರ ಜೊತೆ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಾರ್ಟ್ನಿಯೆ ಕೊಳಲು ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು &quot;ಸ್ತ್ರಾಬೆರ್ರಿ ಫಿಲ್ಡ್ಸ್‌&quot; ಪರಿಚಯದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಿದ್ದಾರೆ,{{sfn|MacDonald|2005|p=219}} ಮತ್ತು [[ಕ್ಲಾವಿಯೊಲೈನ್]], ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಕೀಬೊರ್ಡ್ &quot;ಬೇಬಿ, ಯು ಆರ್ ಎ ರಿಚ್ ಮ್ಯಾನ್&quot;‌ಗೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಒಬೋ-ರೀತಿಯ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಮಾಡಿದೆ.{{sfn|MacDonald|2005|p=259}}

== ಕೀರ್ತಿ ಪರಂಪರೆ ==
{{See also|The Beatles' influence on popular culture}}
ಬಿಟೆಲ್‌ನ ಪ್ರಭಾವ ಸಾರ್ವಜನಿತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಭಾವ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಅಗಾಧವಾಗಿದೆ.

''ರೊಲ್ಲಿಂಗ್‌ ಸ್ಟೊನ್''  ಪತ್ರಿಕೆಯೆ ಮಾಜಿ ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕ ರೊಬರ್ಟ್‌ ಗ್ರೀನಿಫಿಲ್ಡ್‌, ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ &quot;ಜನರೂ ಈಗಲೂ [[ಪಿಕಾಸೊ]] ಮೇಲೆ ದೃಷ್ಟಿ ನೆಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ...ಕಲಾವಿದರು ಅವರ ಕಾಲದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಅನನ್ಯ ಹಾಗೂ ಮಾದರಿಯಾಗುವಂತೆ ಮೇಲೆ ಬರಬೇಕು.   ಬಿಟೆಲ್ಸ್‌ ನವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ರೀತಿ, ಅವರ ಜನಪ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ರೀತಿ, ಬೇರೆ ಯಾರೋಬ್ಬರೂ ಅವರಂತೆ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ, ಉತ್ತಮ ಕ್ರೀಯಾಶೀಲ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾದದ್ದನ್ನು ಯಾರೂ ಮಾಡಿಲ್ಲ.{{sfn|Gross|2009}} 1920ರ ದಶಕದಿಂದ, ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮನರಂಜನೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು, [[ಹಾಲಿವುಡ್‌]] ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, [[ಜಾಜ್]]‌, [[ಬ್ರಾಡ್‍ವೇ]] ಸಂಗೀತ ಹಾಗೂ [[ಟಿನ್‍ ಪಾನ್‌ ಅಲೈ]] ಹಾಗೂ, ನಂತರ [[ಟಿನಿಸ್ಸಿಯ ಮೆಂಫಿಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ರಾಕ್‌ ಅಂಡ್‌ ರೊಲ್‌ ಮೂಲಕ.{{sfn|Gould|2008|p=9}}  ತಮ್ಮ ರಾಕ್‌ ಅಂಡ್‌ ರೊಲ್‌ನ ಮೂಲ ಆಕರ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೆಳೆದು, ಬೀಟೆಲ್ಸ್‌ ಕೇವಲ ಯುಎಸ್‌ನ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಇನ್ವಾಸಿನ್‍]] ಮೇಲೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ತಮ್ಮಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾವೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು.{{sfn|Jovanovic|2004|pp=14–15}}

ದಿ ಬಿಟೆಲ್ಸ್‌ನ ಸಂಗೀತದ ಈ ಹೊಸ ಅನ್ವೇಷಣೆ ವಾಣಿಜ್ಯಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಯಶಸ್ಸ ಸಾಧಿಸಿತು. ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಇತರ ಸಂಗೀತಗಾರರಿಗೂ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ನೀಡಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕಲಾವಿದರು ದಿ ಬಿಟಲ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು, [[ಕವರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಬಿಟೆಲ್‌ ಸಾಂಗ್ಸ್‌]] ಅವರಿಗೆ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯಾಯಿತು.{{sfn|BBC Radio 2|2009}} ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೀಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ದಿ ಬಿಟೆಲ್ಸ್‌ ಹೊಸ ಶಕೆಗೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಹಾಡಿತು, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ [[ಡಬ್ಲ್ಯೂಎಬಿಸಿ]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ದೇಶಕರುಗಳಾದ ರಿಕ್‌ ಸ್ಕ್ಲಾರ್‌ರಂಥವರು ಆಕರ್ಷಕವಲ್ಲದ ರೆಡಿಯೋ ಜಾಕಿಗಳು ಬಿಟೆಲ್‌ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸದಂತೆ.{{sfn|Fisher|2007|p=198}}  ದಿ ಬೀಟ್ಲ್ಸ್‌, [[ಆಲ್ಬಮ್‌]] ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಹಿಟ್‌ ಹಾಡುಗಳನ್ನು [[ಫಿಲ್ಲರ್‌]]ಗಳ ರೀತಿ ತುಂಬಿಕೊಡುವುದಲ್ಲಿ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶಧಪಡಿಸಿತು.{{sfn|Womack|2006|pp=15–16}}  ಅವರು [[ವಿಡಿಯೋ ಸಂಗೀತ]]ದ ಮೊದಲ ನಿರ್ಮಾಣಗಾರರು.{{sfn|Austerlitz|2007|pp=17–19}}

ಅವರು [[ಶಿಯಾ ಕ್ರಿಡಾಂಗಣ]]ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ [[1965ರ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಪ್ರವಾಸ]] ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಅದು ಆಗಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶ್ರೋತೃಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು &quot;ಅದೊಂದು ಸಂಗೀತ ಪ್ರೇಮಿಗಳು ತೆಲೆಯಾಡಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿ ರಾಕ್‌ ಸಂಗೀತದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮೈಲುಗಲ್ಲಾಯಿತು&quot;.{{sfn|Waksman|2009|p=26}}  ಅವರ ಉಡುಪು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲೂ ಅವರ ಕೇಶವಿನ್ಯಾಸ ಅನುಕರಣೆ, ಅದು ಬಂಡಾಯದ ಗುರುತಾಗಿ, ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಫ್ಯಾಷನ್‌ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು.{{sfn|Gould|2008|p=345}}

ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ, ದಿ ಬೀಟೆಲ್ಸ್‌ ಜನರು ಜನಪ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಸವಿಯುವ ರೀತಿಯನ್ನೆ ಬದಲಾಯಿಸಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿದರು.{{sfn|Gould|2008|pp=8–9}}  ಅದು ಬೆಥ್ಲಿಮೆನಿಯಾ ಗೀಳಿನಂತೆ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಯುವ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಂತೆ ತಂಡ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಲು, ಅದು ಸಾಕಾರಗೊಂಡರೂ,ಆದರ್ಶದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರೂಪಾಂತರಕ್ಕೆ ಸಹಕರಿಸಿತು.{{sfn|Gould|2008|pp=8–9}}  [[1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧಿಸಂಸ್ಕೃತಿ]]ಯ ಒಂದು ಐಕಾನ್‌ನಂತೆ, ಅವರು [[ಸ್ವಚ್ಛಂದಪ್ರವೃತ್ತಿಯ]] ಪರಿವರ್ತಕರಂತೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾವಾದ, [[ಮಹಿಳಾ ವಿಮೋಚನಾ]] ಚಳವಳಿಯಂಥ ಆಂದೋಲನಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದ್ರು, [[ಸಲಿಂಗಕಾಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]]ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು [[ಪರಿಸರವಾದ]]ಕ್ಕೆ.{{sfn|Gould|2008|pp=8–9}}

== ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯತೆಗಳು ==
{{See also|List of awards and nominations received by The Beatles}}
{{sfn|Spitz|2005|p=556}}1965ರಲ್ಲಿ, [[ಎರಡನೆಯ ಎಲಿಜಬೆತ್ ರಾಣಿ]]ಯು ನಾಲ್ಕು ಬೀಟಲ್ಸ್ [[ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರ್ಯಾಜ್ಯದ (MBE)ಆಜ್ಞೆ]]ಯಂತೆ ನೇಮಕಮಾಡಿದಳು.{{sfn|Spitz|2005|p=556}} ''[[ಲೆಟ್‌ ಇಟ್‌ ಬಿ]]'' (1970)ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್ ರವರ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ [[ಒರಿಜಿನಲ್ ಹಾಡುಗಳೆಂದು ಅಂಕ]] ಪಡೆದು 1971 ರ [[ಅಕ್ಯಾಡಮಿ ಅವಾರ್ಡ್]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಸಿತು.[344] 7 [[ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಅವಾರ್ಡ್‌]]ಗಳು {{sfn|Grammy.com}}ಹಾಗೂ 15 [[ಐಓರ್ ನೊವೆಲ್ಲೊ ಅವಾರ್ಡ್‌]]ಗಳನ್ನು ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್ ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು.{{sfn|Harry|2000a|pp=559–60}} ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ{{sfn|RIAA|2009b}} {{sfn|RIAA2009c}}ಅವರುಗಳು 6 [[ಡೈಮಂಡ್ ಆಲ್ಬಮ್ಸ್]] ಅದರೊಂದಿಗೆ 24 [[ಮಲ್ಟಿ- ಪ್ಲಾಟಿನಮ್ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳು]],39 [[ಪ್ಲಾಟಿನಮ್ ಆಲ್ಬಮ್‌]]ಗಳು ಹಾಗೂ 45 [[ಗೋಲ್ಡ್ ಆಲ್ಬಮ್‌]]ಗಳಿಗೆ ಅವಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು,ಹಾಗೇ UKಯಲ್ಲಿ 4 [[ಮಲ್ಟಿ- ಪ್ಲಾಟಿನಮ್ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳು]], 4 [[ಪ್ಲಾಟಿನಮ್ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳು]], 8 [[ಗೋಲ್ಡ್ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳು]] ಹಾಗೂ 1 [[ಸಿಲ್ವರ್ ಆಲ್ಬಮ್]] ಗಳಿಗೆ ಅವಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುವರು.{{sfn|British Phonographic Industry|2009}} 1988ರಲ್ಲಿ ಈ ಗುಂಪಿನವರು ರಾಕ್ [[ಅಂಡ್ ರೋಲ್ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿ]]ಯನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು 2008ರಲ್ಲಿ, ''[[ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್]] '' ಮ್ಯಾಗಝೀನ್ ಪತ್ರಿಕೆಯು US ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್ಸ್’ನ ಐವತ್ತರ ಆನಿವರ್ಸರಿಯ ಆಚರಣೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲದ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗುವ [[ಹಾಟ್ 100]] ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು,ಅದರಲ್ಲಿ ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್ ನಂಬರ್ ಒನ್ ಅಂದು ರಾಂಕ್ ಪಡಿಯಿತು.{{sfn|Billboard|2008}} USನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನ ಹೆಚ್ಚು ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿರುವುದನ್ನು.2009ರಲ್ಲಿ [[ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕ]]ವು ಧೃಢೀಕರಿಸಿತು.{{sfn|RIAA|2009a}} ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನವರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ನಂಬರ್ ಒನ್ ಎನ್ನಿಸುವಂತಹ ಅದರಲ್ಲಿ UK ಚಾರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿಯೇ 15 ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಂಗೀತ ಕಲೆಗಿಂತ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಧೀರ್ಘಕಾಲ ತನ್ನ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತ್ತು.{{sfn|everyHit.com|2009}} ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನವರು [[Time 100: The Most Important People of the Century|ಇಪ್ಪತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನೂರರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು]]ಸಾಂಘಿಕವಾಗಿ''[[ಟೈಮ್]] '' ಮ್ಯಾಗಜೀನ್’ನ ಸಂಕಲನವನ್ನು ತನ್ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.{{sfn|Loder|1998}}

== ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ ಪಟ್ಟಿ ==
{{Main|The Beatles discography}}
{{See|List of The Beatles songs|List of The Beatles' record sales|The Beatles bootlegs}}

=== ಮೂಲ ಯು.ಕೆ LPಗಳು ===

* ''[[ಪ್ಲೀಸ್‌ ಪ್ಲೀಸ್‌ ಮಿ]]''  (1963)
* ''[[ವಿತ್‌ ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್‌]]''  (1963)
* ''[[ಅ ಹಾರ್ಡ್‌ ಡೇಸ್‌ ನೈಟ್‌]]''  (1964)
* ''[[ಬೀಟಲ್ಸ್‌ ಪಾರ್‌ ಸೇಲ್‌]]''  (1964)
* ''[[ಹೆಲ್ಪ್‌!]]''  (1965)
* ''[[ರಬ್ಬರ್‌ ಸೋಲ್‌]]''  (1965)
* ''[[ರಿವಾಲ್ವರ್‌]]''  (1966)
* ''[[Sgt. ಪೆಪ್ಪರ್‌ನ ಲೋನ್ಲಿ ಹಾರ್ಟ್ಸ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ ಬ್ಯಾಂಡ್‌]]''  (1967)
* ''[[ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್‌]]''  (aka ''ವೈಟ್‌ ಆಲ್ಬಮ್‌'' ) (1968)
* ''[[ಯಲ್ಲೋ ಸಬ್‌ಮರೀನ್‌]]''  (1969)
* ''[[ಅಬ್ಬೆಯ್‌ ರೋಡ್‌]]''  (1969)
* ''[[ಲೆಟ್‌ ಇಟ್‌ ಬಿ]]''  (1970)
(''ಮ್ಯಾಜಿಕಲ್‌ ಮಿಸ್ಟರಿ ಟೂರ್‌'' ಗಾಗಿ, ಕೆಳಗಡೆ [[ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ CD]]ಗಳನ್ನು ನೋಡಿ)

=== ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ CDಗಳು ===

;1980ರ ದಶಕ

1987ರಲ್ಲಿ, EMI ಮತ್ತು ಆಪಲ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್‌ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಅಲ್ಬಂಗಳನ್ನು [[CD]]ಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಬಿಡುಡೆಯ ಜೊತೆ, ತಂಡದ ಸೂಚೀಪಲಕ ಇಡಿ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಗೇರಿತು,  
ಚರ್ಚಿನ ಶಾಸನವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹನ್ನೆರಡು ಮೂಲ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು (ಮೇಲೆ ಯಾದಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ), ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಯು.ಎಸ್‌ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಆವೃತ್ತಿಯಾದ ''[[ಮ್ಯಾಜಿಕಲ್‌ ಮಿಸ್ಟರಿ ಟೂರ್‌‌]]'' ಅನ್ನು (1967) ಯು.ಕೆ ನ ಮೊಟಕಾದ ಎರಡು EPಯನ್ನಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.{{sfn|EMI|7 April 2009}} ಮೂಲ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳಿಂದ ವಿತರಿಸಲಾಗದೆ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ ಮತ್ತು EPಗಳ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ ಸಲಕರಣೆಗಳು ''[[ಫಾಸ್ಟ್‌ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್‌ನ]]''  ಎರಡು-ಸಂಪುಟಗಳ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಗೊಂಡಿದೆ(1988).

;2000ಗಳು

1964–1965ರಿಂದ ಯು.ಎಸ್‌ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ''ದಿ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ ಆಲ್ಬಮ್‌'' ಗಳ ಕ್ರಮವಾಗಿ ''[[1ನೇ ಸಂಪುಟ]]''  ಮತ್ತು ''[[2ನೇ ಸಂಪುಟ]]'' ದಲ್ಲಿ, 2004 ಮತ್ತು 2006ರಲ್ಲಿ ಬಾಕ್ಸ್‌ ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು; ಇವುಗಳು ಅಮೇರಿಕಾದ ಮೂಲ ಸಂಗೀತಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿನೈಲ್‌ ಗಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಮಿಶ್ರಣಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಟೀರಿಯೋ ಮತ್ತು ಮೊನೋ, ಎರಡೂ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.{{sfn|Erlewine|2009e}}{{sfn|Erlewine|2009f}}

2009ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9ರಂದು, ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸೂಚಿಪಲಕಗಳು ಹಿಂದಿನ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಮರುಮಾದರಿತಯಾರಿಕಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪುನರ್ ವಿತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.{{sfn|EMI|7 April 2009}}  ''ಮ್ಯಾಜಿಕಲ್‌ ಮಿಸ್ಟರಿ ಟೂರ್''  ಮತ್ತು ''ಫಾಸ್ಟ್‌ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್‌''  ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಹನ್ನೆರಡು ಮೂಲ ಯು.ಕೆ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳ ಸ್ಟೀರಿಯೋ ಪ್ರತಿಗಳು ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಡಿಸ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಬಾಕ್ಸ್‌ ಸೆಟ್‌ ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಲಾಯಿತು. ಎರಡನೆಯ ಸಂಗ್ರಹವು ''ಹೆಲ್ಪ್‌!'' ನ ಮೂಲ ಸ್ಟಿರಿಯೋ ಮಿಶ್ರಣದ ಜೊತೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಮೊನೋ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಮತ್ತು ''ರಬ್ಬರ್ ಸೋಲ್‌''.{{sfn|Collett-White|2009}} ಅತ್ಯಂತ ಸೀಮಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮರುಮಾದರಿ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾದ ವೀಡಿಯೋ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು CDಯೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.{{sfn|BBC Radio 6 Music News|2009}} &quot;ಬೀಟಲ್ಸ್‌ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ 1987ರಲ್ಲಿ, CDಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಬರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ದ್ವನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳಿದ್ದವು&quot; ಎಂದು ''[[ಮೊಜೋ]]'' ದಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾನಿ ಎಕ್ಲೆಸ್ಟನ್‌ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಮೂಲ ವಿನೈಲ್‌, ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಂಚಿನ CDಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, &quot;ಪೇಪರ್‌ಬ್ಯಾಕ್‌ ವ್ರೈಟರ್‌/ರೇನ್‌ ಅನ್ನು ಅದರ ದುರ್ಬಲವಾದ ''ಪಾಸ್ಟ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್‌''  ಆವೃತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕ್ರ್ಯಾಕ್ಲಿ 45 ಮೇಲೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಈ ಘಟನೆಯು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು&quot;, ಎಂದು ಅವನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ.    2009ರ ಮರುಮಾದರಿ ತಯಾರಿಕೆಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಮುನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಕೇಳಲು [[ಅಬ್ಬೇ ರೋಡ್‌ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್]]‌, &quot;ನೀವು ಆಶ್ಚರ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾಗುವಿರಿ&quot; ಎಂಬ ಸೂಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ''ಮೋಜೋ'' ದ ಮರುಪರಿಶಿಲನಾಗಾರರನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿತು.  ಎಕ್ಲೆಸ್ಟನ್‌, ಅವನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉತ್ಪನ್ನದ ಬಿಡುಗಡೆಯ-ದಿನದ ವಿಶ್ಲೇಶಣೆಯಲ್ಲಿ, &quot;ಪ್ರತಿಭಾಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಈಗ ಪ್ರಸ್ತುತವಿರುವ ಭಾವನೆಯೇ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ತಂತರವೂ ಕೂಡ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ&quot;, ಎಂದು ವರಧಿ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.{{sfn|Eccleston|2009}}

=== ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಸಂಗೀತ ===
[[ಐಟ್ಯೂನ್‌]] ಮತ್ತು [[ನ್ಯಾಪ್ಸ್ಟರ್‌]]ನಂತೆ ಯಾರ ದ್ವನಿಮುದ್ರಿತ ಸೂಚಿಪಲಕಗಳು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಸಂಗೀತ ಸೇವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲವೂ ಅಂಥಹ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರುಗಳಲ್ಲಿ ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ ಕೂಡ ಒಂದು.{{sfn|La Monica|2005}}  &quot;ಆ‍ಯ್ಪಲ್&quot; ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಬಳಕೆಯ ಸಲುವಾಗಿ, [[ಆ‍ಯ್ಪಲ್‌, Inc.ನೊಂದಿಗಿನ (ಐಟ್ಯೂನ್‌ನ ಮಾಲಕರು) ಆ‍ಯ್ಪಲ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್‌]] ವಿವಾಧಗಳು ಭಾಗಶಹ ಜವಾಬ್ಧಾರಿದಾಯಕವಾಗಿದ್ದವು, ಆದರೂ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಾರ್ಟನಿ ನವೆಂಬರ್ 2008ರಂದು &quot;ಪ್ರಮುಖ ಅಡ್ದಿಯೆಂದರೆ ನಾವು ಅವರಿಗೆ ಕೊಡಲು ರಚಿಸಿರದ ಕೆಲವುಗಳನ್ನು EMI ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದುದು&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.{{sfn|Kaplan|2008}} 
2009ರ ಮಾರ್ಚ್‌‌ನಲ್ಲಿ ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌]]''  ವರದಿ ಮಾಡಿತು &quot;ಸ್ವತಂತ್ರ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಸಂಗೀತ ಸಂಗ್ರಹದ ಭರವಸೆಯು&quot;, &quot;ನಾವು ಪ್ರತಿ ದಿನ ಹಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಹ್ಯಾರಿಸನ್ಸ್‌ನ ಮಗನಾದ [[ಧನಿ]]ಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು... ಈಗ ನೀವೇನು ಮಾಡುವಿರಿ? ನೀವು ನಿಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕು, ಅಥವಾ ನೀವು [[ಸ್ಟೀವ್‌ ಜಾಬ್ಸ್‌]] (ಆ‍ಯ್ಪಲ್‌, Inc.ಏಓ) ಜೊತೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು... [ಅವನು] ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ಗಳು 99 ಸೆಂಟ್‌ಗಳಷ್ಟು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ, ನಾವು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ&quot; ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.{{sfn|Michaels|2009}} ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 30ರಂದು, ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಸೇವೆಯಾದ ಬ್ಲ್ಯೂಬೀಟ್‌ ಎಲ್ಲಾ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ ಸೂಚಿಪಲಕವನ್ನು ಕೋಳ್ಳಬಹುದಾದ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉಚಿತ ಪ್ರಸಾರದ ಮೂಲಕ ಲಭ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು [[Wired.com]] ವರದಿ ಮಾಡಿತ್ತು.{{sfn|Van Buskirk|2009}} EMI ಆಗಲೀ ಅಥವಾ ಆ‍ಯ್‌ಪಲ್‌ ಕಾರ್ಪ್ಸ್‌ ಆಗಲಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ,{{sfn|Barnett|2009}} ಮತ್ತು ಒಂದು ವಾರದೊಳಗಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಸಂಗೀತವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಬ್ಲೂಬೀಟ್ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿಶೇಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.{{sfn|Van Buskirk|Kravets|2009}} ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009ರಂದು, ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನ ಸೂಚೀಪಲಕವು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ [[FLAC]]ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[MP3]] ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ, [[USB]] [[ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ ಡ್ರೈವ್‌]]ಗಳ ಸೀಮಿತವಾದ 30,೦೦೦ ಮುದ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ  ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.{{sfn|Martens|2009}}{{sfn|BeatlesStoreUSA|2009}}

== ಹಾಡುಗಳ ಸೂಚೀಪಲಕ ==
1963ರಲ್ಲಿ ಲೆನನ್‌, ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಾರ್ಟನಿ, ಹ್ಯಾರಿಸನ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್‌ ಅವರ [[ಹಾಡು ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಹಕ್ಕ]]ನ್ನು ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾಶಕರಾದ [[ಡಿಕ್‌ ಜೇಮ್ಸ್‌]]ರವರಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ [[ನಾರ್ದರ್ನ್‌ ಸಾಂಗ್‌]] ಕಂಪನಿಗೆ ವಹಿಸಿಕೊಡಲಾಯಿತು.{{sfn|Harry|2000a|p=571}}  ತನ್ನ ಕಂಪನಿ ಡಿಕ್‌ ಜಮ್ಸ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನಾರ್ದರ್ನ್‌ ಸಾಂಗ್ಸ್‌ 1965ರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾದವು ಲೆನ್ನೊನ್‍ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ಕೆಟ್ರ್ನಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು  ತಲಾ 15% ಕಂಪನಿಯ ಶೇರುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಂಪನಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಸಿಲ್ವರ್‌ ಕಂಪನಿಯ 37.5% ಶೇರುಗಳ ಮೇಲೆ ಹತೋಟಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ನಂತರ ಲೆನ್ನೊನ್‌ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ಕೆರ್ಟ್ನಿ ಅವರಿಂದ ಕಂಪನಿ ಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ವಿಫಲವಾದಾಗ, ಜೆಮ್ಸ್‌ ಹಾಗೂ ಸಿಲ್ವರ್‌, ನಾರ್ದ್‌ರ್ನ್‌ ಸಾಂಗ್ಸ್‌ನ್ನು 1969ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್‍ ಟಿವಿ ಕಂಪನಿ [[ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್‌ ಟೆಲೆವಿಸನ್‌]]ಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಲೆನ್ನೊನ್‌ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ಕೆಟ್ರ್ನಿ ಉಳಿದ ಸ್ಟಾಕ್‌ ಪಡೆದರು.{{sfn|Guest|2006|p=8}}  ಅಲ್ಪಕಾಲಾವಧಿಗೆ ಮಾಲಿಕತ್ವ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆಸ್ಟ್ರೆಲಿಯಾದ ಭಾರಿ ಉದ್ಯಮಿ [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ಹೊಮ್ಸ್‌ ಎ ಕೋರ್ಟ್]]‌, [[ಎಟಿವಿ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌]] 1985ರಲ್ಲಿ [[ಮೈಕಲ್‌ ಜಾಕ್ಸ್‌ನ್‌]]ಗೆ  $47 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ(ಮ್ಯಾಕ್‌ಕರ್ಟ್ನಿ ಮತ್ತು ಯೊಕೂನ ಅವರಿಂದ ಜಂಟಿ ಸವಾಲಿನಲ್ಲಿ), ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಹಕ್ಕಿನ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ಲೆನೊನ್‌ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ಕರ್ಟ್ನಿ‌ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದ 200ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಹಾಡುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ.{{sfn|New York Times|1995}}

ಜಾಕ್ಸನ್‌ ಹಾಗೂ [[ಸೊನಿ]] 1995ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಟಣೆಯ [[ವಹಿವಾಟು ವಿಲೀನ]]ಗೊಳಿಸಿ, ಜಂಟಿ ಮಾಲಿಕರಾಗಿ ದಿ ಬಿಟೆಲ್‌ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದ ಲೆನ್ನೊನ್‍-ಮ್ಯಾಕ್‌ಕರ್ಟ್ನಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಲೆನ್ನೊನ್‌ನ ಎಸ್ಟೆಟ್‌ ಹಾಘೂ ಮ್ಯಾಕ್‍ಕರ್ಟ್ನಿ ಅವರವ ಶೇರುಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಜಧನವನ್ನು.{{sfn|New York Times|1995}}  ಆದಾಗ್ಯೂ ಜಾಕ್ಸನ್‌-ಸೋನಿ ಕೆಟಲಾಗ್‌ ದಿ ಬೆಟೆಲ್ಸ್‌ನ ಮಹತ್ವದ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು, ಅವರ ಕೆಲವೊಂದು ಆರಂಭಿಕ ಹಾಡುಗಳು [[ಇಎಂಐ]]ನ ಸಹಾಯಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾದವು, ಅರ್ಡ್‌ಮೊರೆ ಮತ್ತು ಬೀಚ್‌ವುಡ್‌, ಲೆನ್ನೊನ್‌ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ಕರ್ಟ್ನಿ, ಜೆಮ್ಸ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು.  ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಾರ್ಟನಿ [[ಲವ್‌ ಮಿ ಡು]] ಮತ್ತು [[ಪಿ.ಎಸ್‌.ಐ ಲವ್‌ ಯೂ]]ಗಳ ಮುದ್ರಣಾಧಿಕಾರವನ್ನು 1980ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಡ್‌ಮೋರ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದನು.{{sfn|Harry|2002|p=536}}  ಹಾರಿಸನ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್‌ ತಮ್ಮ ಹಾಡುರಚನೆಯ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು 1968ರಲ್ಲಿ ಕೈತಪ್ಪಿದ್ದ ನೊರ್ದರ್ನ್‌ ಸಾಂಗ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅನುಮತಿಸಿದರು, [[ಆಪಲ್‌ ಪಬ್ಲಿಶಿಂಗ್‌]] ಬದಲಿಗೆ. ಹ್ಯಾರಿಸನ್‌ [[ಹ್ಯಾರಿ ಹಾಡು]]ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದನು, ಅವುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಆತನ ಹಿಂದಿನ-1967ರ [[ವೈಲ್ ಮೈ ಗಿಟಾರ್‌ ಜೆಂಟ್ಲಿ ವೀಪ್ಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಸಮ್‌ಥಿಂಗ್‌]] ನಂತಹ ಹಾಡುಗಳ ಹಾಗೆ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಸ್ಟಾರ್‌ನ [[ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಲಿಂಗ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌]] ಆತನ 1967ರ ನಂತರದ, ಬೀಟಲ್ಸ್‌ನಿಂದ ದ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತಹ [[ಡೊಂಟ್ ಪಾಸ್ ಮಿ ಬೈ]] ಮತ್ತು [[ಒಕ್ಟೋಪಸ್‌ ಗಾರ್ಡನ್‌]] ಹಾಡುಗಳ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.{{sfn|MacDonald|2005|p=351}}

== ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ==
{{reflist|colwidth=22em}}

== ಆಕರಗಳು ==
{{refbegin|2}}

* {{cite news |last=Alcantara |first=Paul |year=2005 |last2=Hall |first2=Sally J. |title=Ivor Arbiter: Captain of the Music Industry and Designer of The Beatles' 'Drop-T' Logo |newspaper=The Independent |date=24 September 2005  | location=London|accessdate=27 September 2009 |url=http://www.independent.co.uk/news/obituaries/ivor-arbiter-508146.html |ref=harv|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081210102749/http://www.independent.co.uk/news/obituaries/ivor-arbiter-508146.html|archivedate=10 December 2008}}
* {{cite book |last1=Ashplant |first1=T.G. |year=2001 |last2=Smyth |first2=Gerry |title=Explorations in Cultural History |publisher=Pluto |location=London |isbn=978-0745315126 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Austerlitz |first=Saul |year=2007 |title=Money for Nothing: A History of the Music Video, from The Beatles to The White Stripes |publisher=University of Michigan Press |location=Ann Arbor |isbn=0-7119-7520-5 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Badman |first=Keith |year=1999 |title=The Beatles After the Breakup 1970–2000: A Day-by-Day Diary |publisher=Omnibus |location=London  |isbn=0-7119-7520-5 |ref=harv}}
* {{cite news |last=Barnett |first=Emma |year=2009 |title=Beatles Back Catalogue Still on Sale via BlueBeat Despite EMI Investigation |date=3 November 2009 |work=Telegraph |url=http://www.telegraph.co.uk/technology/6495767/Beatles-back-catalogue-still-on-sale-via-BlueBeat-despite-EMI-investigation.html |accessdate=3 November 2009 |ref=harv}}
* {{cite news |work=BBC News Online |year=2001 |title=George Harrison Dies |date=30 November 2001 |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/1492446.stm |accessdate=27 September 2009 |ref={{SfnRef|BBC News Online|2001}}}}
* {{cite news |work=BBC News Online |year=2004 |title=Faces of the Week: Brian Wilson |date=3 December 2004 |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/magazine/4065193.stm |accessdate=27 September 2009 |ref={{SfnRef|BBC News Online|2004}}}}
* {{cite news |work=BBC News Online |year=2005 |title=Beatles 'Split Letter' Auctioned |date=5 May 2005 |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4496861.stm |accessdate=27 September 2009 |ref={{SfnRef|BBC News Online|2005}}}}
* {{cite web |work=BBC Radio 2 |title=60s Season – Documentaries |url=http://www.bbc.co.uk/radio2/events/60sseason/documentaries/sgtpeppers.shtml#tracklist |accessdate=25 July 2009 |ref={{SfnRef|BBC Radio 2|2009}}}}
* {{cite news |work=BBC Radio 6 Music News |date=7 April 2009 |title=Beatles Remastered |url=http://www.bbc.co.uk/6music/news/20090407_beatles.shtml |accessdate=16 September 2009 |ref={{SfnRef|BBC Radio 6 Music News|2009}}}}
* {{cite book |author=The Beatles |year=2000 |title=The Beatles Anthology |publisher=Chronicle Books |location=San Francisco |isbn=978-0-8118-2684-6 |ref=harv}}
* {{cite web |work=BeatlesStoreUSA |year=2009 |title=Limited Edition USB Stick |url=http://beatles.fanfire.com/cgi-bin/WebObjects/Store.woa/wa/product?sourceCode=BEAWEB&amp;sku=BEA48315 |accessdate=15 December 2009 |ref={{SfnRef|BeatlesStoreUSA|2009}} |archive-date=14 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091214205011/http://beatles.fanfire.com/cgi-bin/WebObjects/Store.woa/wa/product?sourceCode=BEAWEB&amp;sku=BEA48315 |url-status=dead }}
* {{cite book |last=Benson |first=Bruce Ellis |year=2003 |title=The Improvisation of Musical Dialogue: A Phenomenology of Music |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge and New York |isbn=978-0521009324 |ref=harv}}
* {{cite web |title=The Billboard Hot 100 All-Time Top Artists (20-01) |year=2008 |date=11 September 2008 |work=Billboard |url=http://www.billboard.com/bbcom/specials/hot100/charts/top100-artists-20.shtml |accessdate=13 September 2008 |ref={{SfnRef|Billboard|2008}}}}
* {{cite book |last=Blecha |first=Peter |year=2004 |title=Taboo Tunes: A History of Banned Bands &amp; Censored Songs |publisher=Backbeat Books |location=San Francisco |isbn=9780879307929 |ref=harv}}
* {{cite web |work=[[British Film Institute]] |url=http://www.bfi.org.uk/features/oscars/britwinners.html |title=British Successes in the Academy Awards 1927 to date |accessdate=25 July 2009 |ref={{SfnRef|British Film Institute|2009}} |archive-date=2 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090902203512/http://www.bfi.org.uk/features/oscars/britwinners.html |url-status=dead }}
* {{cite web |work=[[British Phonographic Industry]] |title=Certified Awards Search |url=http://www.bpi.co.uk/certifiedawards/search.aspx |accessdate=6 October 2009 |ref={{SfnRef|British Phonographic Industry|2009}} }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{cite book |last=Brown |first=Peter |year=2002 |authorlink=Peter Brown (music industry) |last2=Gaines |first2=Steven |authorlink2=Steven Gaines |title=The Love You Make: An Insider's Story of The Beatles |publisher=New American Library |location=New York |isbn=978-0-451-20735-7 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Campbell |first=Michael |year=2008 |title=Popular Music in America |publisher=Wadsworth |location=East Windsor, CT |isbn=978-0495505303 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Cateforis |first=Theo |year=2007 |title=The Rock History Reader |publisher=Routledge |location=New York and Abingdon, OX |isbn=978-0415975018 |ref=harv}}
* {{cite news |last=Cleave |first=Maureen |year=1966 |title=How Does a Beatle Live? John Lennon Lives Like This |date=4 March 1966 |work=Evening Standard |ref=harv}}
* {{cite news |last=Cleave |first=Maureen |year=2005 |title=The John Lennon I Knew |newspaper=The Daily Telegraph |date=5 October 2005 |url=http://www.telegraph.co.uk/culture/music/rockandjazzmusic/3646983/The-John-Lennon-I-knew.html |ref=harv}}
* {{cite news |last=Collett-White |first=Mike |title=McCartney Hints at Mythical Beatles Track Release |date=17 November 2008 |publisher=Reuters |url=http://uk.reuters.com/article/idUKTRE4AG64Y20081117 |accessdate=20 October 2009 |ref=harv |archive-date=6 ಜುಲೈ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090706075141/http://uk.reuters.com/article/idUKTRE4AG64Y20081117 |url-status=dead }}
* {{cite news |last=Collett-White |first=Mike |year=2009 |title=Original Beatles digitally remastered |publisher=Reuters |date=7 April 2009 |url=http://www.reuters.com/article/entertainmentNews/idUSTRE5363RN20090407 |accessdate=13 October 2009 |ref=harv}}
* {{cite news |publisher=CNN.com/Reuters |title=Beatles '1' is fastest selling album ever |date=6 December 2000 |url=http://edition.cnn.com/2000/SHOWBIZ/Music/12/06/beatles.reut/index.html |accessdate=26 August 2009 |ref={{SfnRef|CNN.com|2000}} |archive-date=25 ಫೆಬ್ರವರಿ 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225011237/http://edition.cnn.com/2000/SHOWBIZ/Music/12/06/beatles.reut/index.html |url-status=dead }}
* {{cite book |last=DiMartino |first=Dave |year=2004 |chapter=Hitsville USA |editor-last=Trynka |editor-first=Paul, ed |title=The Beatles: 10 Years That Shook the World  |publisher=Dorling Kindersley |location=London |isbn=978-1-4053-0691-1 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Dowlding |first=William J. |year=1989 |title=Beatlesongs  |publisher=Simon &amp; Schuster |location=New York |isbn=978-0671682293 |ref=harv}}
* {{cite news |last=Eccleston |first=Danny |year=2009 |title=Beatles Remasters Reviewed |work=Mojo |date=9 September 2009 |url=http://www.mojo4music.com/blog/2009/09/beatles_remasters_reviewed.html |accessdate=13 October 2009 |ref=harv |archive-date=7 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091007072418/http://www.mojo4music.com/blog/2009/09/beatles_remasters_reviewed.html |url-status=dead }}
* {{cite book |last=Emerick |first=Geoff |year=2006 |authorlink=Geoff Emerick |last2=Massey |first2=Howard |title=Here, There and Everywhere: My Life Recording the Music of The Beatles |location=New York |publisher=Gotham |isbn=978-1-59240-179-6 |ref=harv}}
* {{cite press release |publisher=EMI |title=The Beatles' Entire Original Recorded Catalogue Remastered by Apple Corps Ltd. |date=7 April 2009 |url=http://www.emigroup.com/Press/2009/press52.htm |accessdate=25 July 2009 |ref={{SfnRef|EMI|7 April 2009}} |archive-date=20 ಜುಲೈ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090720062501/http://www.emigroup.com/Press/2009/press52.htm |url-status=dead }}
* {{cite web |last=Erlewine |first=Stephen Thomas |year=2009a |title=Please Please Me |work=[[Allmusic]] |url=http://www.allmusic.com/album/please-please-me-r1502 |accessdate=27 September 2009 |ref=harv}}
* {{cite web |last=Erlewine |first=Stephen Thomas |year=2009b |title=With the Beatles |work=Allmusic |url=http://www.allmusic.com/album/with-the-beatles-r1503 |accessdate=27 September 2009 |ref=harv}}
* {{cite web |last=Erlewine |first=Stephen Thomas |year=2009c |title=A Hard Day's Night |work=Allmusic |url=http://www.allmusic.com/album/a-hard-days-night-uk-r1506 |accessdate=27 September 2009 |ref=harv}}
* {{cite web |last=Erlewine |first=Stephen Thomas |year=2009d |title=The Beatles (White Album) |work=Allmusic |url=http://www.allmusic.com/album/the-beatles-white-album-r1523 |accessdate=14 September 2009 |ref=harv}}
* {{cite web |last=Erlewine |first=Stephen Thomas |year=2009e |title=The Capitol Albums, Vol. 1 |work=Allmusic |url=http://www.allmusic.com/album/the-capitol-albums-vol-1-r717306 |accessdate=15 September 2009 |ref=harv}}
* {{cite web |last=Erlewine |first=Stephen Thomas |year=2009f |title=The Capitol Albums, Vol. 2 |work=Allmusic |url=http://www.allmusic.com/album/r831474 |accessdate=15 September 2009 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Everett |first=Walter |year=1999 |title=The Beatles as Musicians: Revolver through the Anthology |publisher=Oxford University Press |location=Oxford and New York |isbn=978-0195129410 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Everett |first=Walter |year=2001 |title=The Beatles As Musicians: The Quarry Men through Rubber Soul |publisher=Oxford University Press |location=Oxford and New York |isbn=978-0195141054 |ref=harv}}
* {{cite web |work=everyHit.com |year=2009 |title=Record Breakers and Trivia : Albums |url=http://www.everyhit.com/recordalb.html |accessdate=5 November 2009 |ref={{SfnRef|everyHit.com|2009}}}}
* {{cite book |last=Fisher |first=Marc |year=2007 |title=Something in the Air |publisher=Random House |location=New York |isbn=978-0-375-50907-0 |ref=harv}}
* {{cite web |last=Fontenot |first=Robert |year=2009a |title=Love Me Do: The History of This Classic Beatles Song |work=About.com |url=http://oldies.about.com/od/britishinvasion/a/lovemedo.htm |accessdate=29 January 2007 |ref=harv |archive-date=3 ಜುಲೈ 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150703190649/http://oldies.about.com/od/britishinvasion/a/lovemedo.htm |url-status=dead }}
* {{cite web |last=Fontenot |first=Robert |year=2009b |title=I Want to Hold Your Hand: The History of This Classic Beatles song |work=About.com |url=http://oldies.about.com/od/britishinvasion/a/holdyourhand.htm |accessdate=29 January 2007 |ref=harv |archive-date=6 ಜುಲೈ 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150706132055/http://oldies.about.com/od/britishinvasion/a/holdyourhand.htm |url-status=dead }}
* {{cite web |last=Gaffney |first=Dennis |year=2004 |title=The Beatles' &quot;Butcher&quot; Cover |work=Antiques Roadshow Online |publisher=[[Public Broadcasting Service]] |url=http://www.pbs.org/wgbh/roadshow/fts/chicago_200302A14.html |date=5 January 2004 |ref=harv |access-date=4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2010 |archive-date=19 ನವೆಂಬರ್ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191119214010/http://www.pbs.org/wgbh/roadshow/fts/chicago_200302A14.html |url-status=dead }}
* {{cite book |last=Gaines |first=Steven |year=1986 |authorlink=Steven Gaines |title=Heroes and Villains: The True Story of The Beach Boys |publisher=New American Library |location=New York |isbn=978-0453005197 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Gilliatt |first=Penelope |authorlink=Penelope Gilliatt |year=1973 |title=Unholy Fools—Wits, Comics, Disturbers of the Peace: Film &amp; Theater |publisher=Viking |location=New York |isbn=67074073X |ref=harv}}
* {{cite book |last=Gladwell |first=Malcolm |year=2008 |authorlink=Malcolm Gladwell |title=Outliers: The Story of Success |publisher=Little, Brown |location=New York |isbn=9780316017923 |ref=harv}}
* {{cite news |last=Goodman |first=Chris |year=2007 |title=Beatles Back To Where They Once Belonged |newspaper=Daily Express |date=29 April 2007 |url=http://www.express.co.uk/posts/view/5697 |accessdate=25 July 2009 |ref=harv |archive-date=3 ಮೇ 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070503005118/http://www.express.co.uk/posts/view/5697 |url-status=dead }}
* {{cite book |last=Gould |first=Jonathan |year=2008 |title=Can't Buy Me Love: The Beatles, Britain and America |publisher=Piatkus |location=London |isbn=978-0-7499-2988-6  |ref=harv}}
* {{cite news |last=Gross |first=Doug |year=2009 |url=http://www.cnn.com/2009/SHOWBIZ/Music/09/04/beatles.999/index.html |title=Still Relevant After Decades, The Beatles Set to Rock 9/9/09 |date=4 September 2009 |work=CNN.com |accessdate=6 September 2009 |ref=harv}}
* {{cite web |work=Grammy.com |title=Grammy Award Winners |accessdate=7 November 2009 |url=http://www.grammy.com/GRAMMY_Awards/Winners/Results.aspx?title=&amp;winner=beatles&amp;year=0&amp;genreID=0&amp;hp=1 |ref={{SfnRef|Grammy.com}} }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{cite book |last=Guest |first=Lynton |year=2006 |title=The Trials of Michael Jackson |location=Glamorgan, Wales |publisher=Aureus |isbn=978-1-899750-40-5 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Guralnick |first=Peter |year=1999 |title=Careless Love: The Unmaking of Elvis Presley |location=Boston, New York and London |publisher=Back Bay | isbn=0-316-33297-6 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Harris |first=Jonathan |year=2005 |chapter=Introduction: Abstraction and Empathy—Psychedelic Distortion and the Meaning of the 1960s |editor-last=Grunenberg |editor-first=Christoph, and Jonathan Harris, eds |title=Summer of Love: Psychedelic Art, Social Crisis and Counterculture in the 1960s  |publisher=Liverpool University Press |location=Liverpool |isbn=978-0853239192 |ref=harv}}
* {{cite web |work=Guinness World Records |title=Most Recorded Song |url=http://www.guinnessworldrecords.com/content_pages/record.asp?recordid=50867 |accessdate=2009-10-29 |ref={{SfnRef|Guinness World Records}} |archive-date=2006-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060910071729/http://www.guinnessworldrecords.com/content_pages/record.asp?recordid=50867 |url-status=bot: unknown }}
* {{cite book |last=Harry |first=Bill |year=2000a |authorlink=Bill Harry |title=The Beatles Encyclopedia: Revised and Updated |publisher=Virgin |location=London |isbn=978-0-7535-0481-9 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Harry |first=Bill |year=2000b |title=The John Lennon Encyclopedia |publisher=Virgin |location=London |isbn=0-7355-0404-9 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Harry |first=Bill |year=2002 |title=The Paul McCartney Encyclopedia |publisher=Virgin |location=London |isbn=0-7535-0716-1 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Harry |first=Bill |year=2003 |title=The George Harrison Encyclopedia |publisher= Virgin |location=London |isbn=0-7535-0822-2 |ref=harv}}
* {{cite web |last=Harry |first=Bill |year=2009 |title=Beatles Browser Three |work=Mersey Beat |url=http://triumphpc.com/mersey-beat/beatles/beatlesbrowser-three.shtml |accessdate=4 July 2009 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Ingham |first=Chris  |year=2006 |title=The Rough Guide to The Beatles |location=London |publisher=Rough Guides |isbn=978-1-84353-720-5 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Jovanovic |first=Rob |year=2004 |title=Big Star: The Story of Rock's Forgotten Band |location=London |publisher=Fourth Estate |isbn=978-0-00-714908-7 |ref=harv}}
* {{cite web |work=Justia |title=Apple Corps Limited et al v. Fuego Entertainment, Inc. et al.: Justia News |url=http://news.justia.com/cases/featured/florida/flsdce/1:2008cv20748/311641/ |accessdate=3 June 2009 |ref={{SfnRef|Justia|2009}}}}
* {{cite news |last=Kaplan |first=David |year=2008 |title=PDA Digital Content Blog: Beatles Tracks Not Coming to iTunes Any Time Soon; McCartney: Talks at an Impasse |newspaper=The Guardian |date=25 November 2008 | location= London |url=https://www.theguardian.com/media/pda/2008/nov/25/thebeatles-apple |accessdate=16 September 2009 |ref=harv}}
* {{cite news |title=Larry King Live: The Beatles |year=2007 |date=26 June 2007 – 21:00 ET |url=http://transcripts.cnn.com/TRANSCRIPTS/0706/26/lkl.01.html |work=CNN.com |accessdate=25 July 2009 |ref={{SfnRef|Larry King Live|2007}}}}
* {{cite news |last=Kozinn |first=Allan |year=1989 |title=Beatles and Record Label Reach Pact and End Suit |work=The New York Times |date=10 November 1989 |url=https://www.nytimes.com/1989/11/10/arts/beatles-and-record-label-reach-pact-and-end-suit.html |accessdate=27 September 2009 |ref=harv}}
* {{cite news |last=Kozinn |first=Alan |year=2004 |title=Critic's Notebook; They Came, They Sang, They Conquered |newspaper=The New York Times |date=6 February 2004 |url=https://www.nytimes.com/2004/02/06/movies/critic-s-notebook-they-came-they-sang-they-conquered.html?scp=3&amp;sq=Beatles+Ed+Sullivan+show&amp;st=nyt |accessdate=27 September 2009 |ref=harv}}
* {{cite web |last=Kreps |first=Daniel |year=2009 |title=The Beatles' Remastered Albums Due 9 September 2009 |work=Rolling Stone |date=7 April 2009 |accessdate=13 October 2009 |url=http://www.rollingstone.com/rockdaily/index.php/2009/04/07/the-beatles-remastered-albums-due-september-9-2009 |ref=harv |archive-date=12 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091012180054/http://www.rollingstone.com/rockdaily/index.php/2009/04/07/the-beatles-remastered-albums-due-september-9-2009/ |url-status=dead }}
* {{cite news |last=La Monica |first=Paul R. |year=2005 |title=Hey iTunes, Don't Make It Bad... |work=CNNMoney.com |date=7 September 2005 |url=http://money.cnn.com/2005/09/07/technology/personaltech/beatles/index.htm |accessdate=25 July 2009 |ref=harv |archive-date=4 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090904070136/http://money.cnn.com/2005/09/07/technology/personaltech/beatles/index.htm |url-status=dead }}
* {{cite book |last=Lennon |first=Cynthia |year=2006 |authorlink=Cynthia Lennon |title=John |location=London |publisher=Hodder &amp; Stoughton |isbn=978-0-340-92091-6 |ref=harv}}
* {{cite web |last=Levine |first=Robert |year=2009 |title=Paul McCartney: The Billboard Q&amp;A |date=4 September 2009 |work=Billboard Magazine |url=http://www.billboard.com/features/paul-mccartney-the-billboard-q-a-1004009532.story#/features/paul-mccartney-the-billboard-q-a-1004009532.story |accessdate=5 November 2009 |ref=harv}}
* {{cite web |last=Lewis |first=Randy |year=2009 |title=Beatles' Catalog Will Be Reissued Sept. 9 in Remastered Versions |date=8 April 2009 |work=Los Angeles Times |url=http://www.latimes.com/entertainment/la-et-beatles8-2009apr08,0,242705.story |accessdate=4 November 2009 |ref=harv |archive-date=28 ಜುಲೈ 2012 |archive-url=https://www.webcitation.org/69UgjCpV0?url=http://articles.latimes.com/2009/apr/08/entertainment/et-beatles8 |url-status=dead }}
* {{cite book |last=Lewisohn |first=Mark |year=1988a |authorlink=Mark Lewisohn |title=The Complete Beatles Recording Sessions |publisher=Hamlyn Books |location=London |isbn=0-600-55798-7 |ref=harv}}
* {{cite album-notes |last=Lewisohn |first=Mark |year=1988b |title=The Beatles Box Set |albumlink=The Beatles Box Set |bandname=The Beatles |format=booklet |publisher=[[Apple Records]] |location=London |ref=harv}}
* {{cite book |last=Lewisohn |first=Mark |year=1996 |location=London |title=The Complete Beatles Chronicle |publisher=Bounty Books |isbn=978-1-85152-975-9 |ref=harv}}
* {{cite news |last=Loder |first=Kurt |year=1998 |title=The Time 100 |url=http://www.time.com/time/time100/artists/profile/beatles.html |date=8 June 1998 |work=[[Time (magazine)|Time]] |work=Time |accessdate=31 July 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080822101414/http://www.time.com/time/time100/artists/profile/beatles.html |archivedate=22 August 2008 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Loker |first=Bradford E. |year=2009 |title=History with The Beatles |publisher=Dog Ear |isbn=978-16084403995-9 |ref=harv}}
* {{cite book |last=MacDonald |first=Ian |year=2005 |authorlink=Ian MacDonald |title=Revolution in the Head: The Beatles' Records and the Sixties |edition=2nd revised |publisher=Pimlico |location=London |isbn=1-8441-3828-3 |ref=harv}}
* {{cite news |last=Martens |first=Todd |year=2009 |title=Meet the Beatles' USB Drive; EMI Files Suit Against BlueBeat for Selling Beatles Downloads |date=4 November 2009 |work=Los Angeles Times |url=http://latimesblogs.latimes.com/music_blog/2009/11/meet-the-beatles-usb-drive-emi-files-suit-against-bluebeat-for-selling-beatles-downloads.html |accessdate=5 November 2009 |ref=harv}}
* {{cite book |last=McNeil |first=Alex |year=1996 |title=Total Television |publisher=Penguin |location=New York |isbn=0140157360 |ref=harv}}
* {{cite web |last=McQuiggin |first=Jim |year=2009 |title=Defiant, Subversive, Ultimately Triumphant |work=Pagosa Springs Sun |date=15 October 2009 |url=http://www.pagosasun.com/archives/2009/10october/101509/randomshuffle.html |accessdate=1 November 2009 |ref=harv |archive-date=25 ಫೆಬ್ರವರಿ 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225035024/http://www.pagosasun.com/archives/2009/10october/101509/randomshuffle.html |url-status=dead }}
* {{cite news |last=Michaels |first=Sean |year=2009 |title=Is The Beatles' Back Catalogue Finally Going Digital? |date=18 March 2009 |newspaper=The Guardian (web only) | location = London |url=https://www.theguardian.com/music/2009/mar/18/beatles-digital-music-store |accessdate=16 September 2009 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Miles |first=Barry |year=1997 |authorlink=Barry Miles |title=[[Paul McCartney: Many Years from Now]] |publisher=[[Henry Holt and Company]] |location=New York |isbn=0-8050-5249-6 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Miles |first=Barry |year=2001 |title=The Beatles Diary—Volume 1: The Beatles Years |location=London |publisher=Omnibus |isbn=0711983089 |ref=harv}}
* {{cite news |newspaper=The New York Times |year=1995 |title=Michael Jackson Sells Rights to Beatles Songs to Sony |date=8 November 1995 |agency=Associated Press |url=https://www.nytimes.com/1995/11/08/business/company-news-michael-jackson-sells-rights-to-beatles-songs-to-sony.html |accessdate=6 June 2008 |ref={{SfnRef|New York Times|1995}}}}
* {{cite news |newspaper=[[NME]] |year=2006 |title=Beatles to Release New Album |date=2 October 2006 |url=http://www.nme.com/news/beatles/24534 |accessdate=3 October 2006 |ref={{SfnRef|NME|2006}}}}
* {{cite book |last=O'Brien |first=Ray |year=2001 |title=The Beatles' Early Venues in and around Merseyside |series=There Are Places I'll Remember |publisher=Ray O'Brien |location=Wallasey, Merseyside |volume=1 |isbn=978-0-9544473-0-4 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Pawlowski |first=Gareth L. |year=1990 |title=How They Became The Beatles: A Definitive History of the Early Years, 1960–1964 |publisher=McDonald |location=London |isbn=978-0-356-19052-5 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Pedler |first=Dominic |year=2003 |title=The Songwriting Secrets of The Beatles |publisher=Omnibus |location=London |isbn=978-0-7119-8167-6 |ref=harv}}
* {{cite web |last=Plagenhoef |first=Scott |year=2009 |title=Revolver |date=9 September 2009 |work=Pitchfork |url=http://pitchfork.com/reviews/albums/13434-revolver/ |accessdate=31 October 2009 |ref=harv}}
* {{cite web |work=[[Recording Industry Association of America]] |year=2009a |title=Top Selling Artists |url=http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?table=tblTopArt |accessdate=10 October 2009 |ref={{SfnRef|RIAA2009a}}}}
* {{cite web |work=Recording Industry Association of America |year=2009b |url=http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?table=tblArtTal |title=Gold &amp;amp; Platinum Artist Tallies |accessdate=10 October 2009 |ref={{SfnRef|RIAA2009b}}}}
* {{cite web |work=Recording Industry Association of America |year=2009c |title=Diamond Awards |url=http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?table=tblDiamond |accessdate=10 October 2009 |ref={{SfnRef|RIAA2009c}}}}
* {{cite web |last=Richardson |first=Mark |year=2009 |title=The Beatles |date=10 September 2009 |work=Pitchfork |url=http://pitchfork.com/reviews/albums/13432-the-beatles/ |accessdate=31 October 2009 |ref=harv}}
* {{cite web |work=[[Rock and Roll Hall of Fame]] |title=Inductee List |url=http://www.rockhall.com/inductees/inductee-list |accessdate=29 January 2007 |ref={{SfnRef|Rock and Roll Hall of Fame|2007}}}}
* {{cite web |work=Rock and Roll Hall of Fame |title=Inductees: The Beatles |url=http://www.rockhall.com/inductee/the-beatles |accessdate=27 September 2009 |ref={{SfnRef|Rock and Roll Hall of Fame|2009}}}}
* {{cite news |newspaper=Rolling Stone |year=2003 |title=The 500 Greatest Albums of All Time |date=18 November 2003 |url=http://www.rollingstone.com/news/story/5938174/the_rs_500_greatest_albums_of_all_time |accessdate=13 September 2009 |ref={{SfnRef|Rolling Stone|2009}} |archive-date=17 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100417043100/http://www.rollingstone.com/news/story/5938174/the_rs_500_greatest_albums_of_all_time |url-status=dead }}
* {{cite book |last=Sandford |first=Christopher |year=2006 |title=McCartney |location=New York |publisher=Carroll &amp; Graf  |isbn=978-0786716142 |ref=harv}}
* {{cite book |last= Sawyers |first=June Skinner |year=2006 |title=Read the Beatles: Classic and New Writings on The Beatles, Their Legacy, and Why They Still Matter |location=New York |publisher=Penguin |isbn=978-0143037323 |ref=harv}}
* {{cite news |last=Scheck |first=Frank |year=2009 |title=Concert Review: Change Begins Within at Radio City Music Hall |date=5 April 2009 |newspaper=The Hollywood Reporter |url=http://www.hollywoodreporter.com/hr/music-reviews/concert-review-change-begins-within-1003959022.story |accessdate=23 June 2009 |ref=harv |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090409011855/http://www.hollywoodreporter.com/hr/music-reviews/concert-review-change-begins-within-1003959022.story |archivedate=9 ಏಪ್ರಿಲ್ 2009 |url-status=live }}
* {{cite book |last1=Schinder |first1=Scott |year=2007 |last2=Schwartz |first2=Andy |title=Icons of Rock: An Encyclopedia of the Legends Who Changed Music Forever |publisher=Greenwood Press |location=Westport, CT |isbn=978-0313338458 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Spitz |first=Bob |year=2005 |authorlink=Bob Spitz |title=[[The Beatles: The Biography]] |publisher=Little, Brown |location=New York |isbn=978-0-316-80352-6 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Thompson  |first=Gordon |year=2008 |title=Please Please Me: Sixties British Pop, Inside Out |publisher=Oxford University Press |location=Oxford and New York |isbn=978-0195333183 |ref=harv}}
* {{cite news |last=Traiman |first=Stephen |year=1976 |title=Reconstruct Old Beatles Tape |newspaper=Billboard |page=8 |date=11 December 1976 |url=https://books.google.com/books?id=BiUEAAAAMBAJ&amp;pg=PT7 |accessdate=27 September 2009 |ref=harv}}
* {{cite web |last=Unterberger |first=Richie |year=2009a |authorlink=Richie Unterberger |title=Biography of The Beatles |work=Allmusic |url=http://www.allmusic.com/artist/the-beatles-p3644 |accessdate=15 September 2009 |ref=harv}}
* {{cite web |last=Unterberger |first=Richie|year=2009b |title=Rubber Soul |work=Allmusic |url=http://www.allmusic.com/album/rubber-soul-r1515 |accessdate=27 September 2009 |ref=harv}}
* {{cite web |last=Unterberger |first=Richie |year=2009c |title=Magical Mystery Tour |work=Allmusic |url=http://www.allmusic.com/album/magical-mystery-tour-r1522 |accessdate=26 September 2009 |ref=harv}}
* {{cite web |last=Unterberger |first=Richie |year=2009d |title=Abbey Road |work=Allmusic |url=http://www.allmusic.com/album/abbey-road-r1525 |accessdate=26 September 2009 |ref=harv}}
* {{cite web |last=Unterberger |first=Richie |year=2009e |title=Let It Be |work=Allmusic |url=http://www.allmusic.com/album/let-it-be-r1527 |accessdate=26 September 2009 |ref=harv}}
* {{cite web |last=Unterberger |first=Richie |year=2009 |last2=Eder |first2=Bruce |url=http://www.allmusic.com/album/yellow-submarine-r1524 |title=Magical Mystery Tour |work=Allmusic |accessdate=26 September 2009 |ref=harv}}
* {{cite news |last=Van Buskirk |first=Eliot |year=2009 |title=Beatles Finally for Sale Online... on BlueBeat? |date=30 October 2009 |work=Wired |url=https://www.wired.com/epicenter/2009/10/beatles-finally-for-sale-online-on-bluebeat/ |accessdate=3 November 2009 |ref=harv}}
* {{cite news |last=Van Buskirk |first=Eliot |year=2009 |last2=Kravets |first2=David |title=Judge Halts Online Sale of Beatles Songs |date=5 November 2009 |work=Wired |url=https://www.wired.com/epicenter/2009/11/bluebeat-claims-to-own-new-copyrights-to-old-beatles-songs/ |accessdate=6 November 2009 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Waksman |first=Steve |year=2009 |title=This Ain't the Summer of Love: Conflict and Crossover in Heavy Metal and Punk |publisher=University of California Press |location=Berkeley |isbn=978-0520253100 |ref=harv}}
* {{cite book |last=Wollman |first=Elizabeth L. |year=2006 |title=The Theater Will Rock: A History of the Rock Musical, from &quot;Hair&quot; to Hedwig |publisher=University of Michigan Press |location=Ann Arbor |isbn=978-0472115761 |ref=harv}}
* {{cite book |last1=Womack |first1=Kenneth |year=2006 |last2=Davis |first2=Todd F. |title=Reading the Beatles: Cultural Studies, Literary Criticism, and the Fab Four |publisher=State University of New York Press |location=Albany |isbn=978-0791467152 |ref=harv}}
{{refend}}

== ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ ==
{{refbegin|2}}

* {{cite book |last=Astley |first=John |year=2006 |title=Why Don't We Do It In The Road? The Beatles Phenomenon |publisher=The Company of Writers |isbn=0-9551834-7-2}}
* {{cite book |last=Bramwell |first=Tony  |year=2006|last2=Kingsland |first2=Rosemary |title=Magical Mystery Tours: My Life with the Beatles |location=New York |publisher=St. Martin's Press|isbn=978-0-312-33044-6 }}
* {{cite book |last=Braun |first=Michael  |year=1964 |title=Love Me Do: The Beatles' Progress |location=London |publisher=Penguin |edition=1995 reprint |isbn=0-14-002278-3}}
* {{cite book |last=Carr |first=Roy |year=1975 |last2=Tyler |first2=Tony |location=New York |title=The Beatles: An Illustrated Record |publisher=Harmony Books |isbn=0-517-52045-1}}
* {{cite book |last=Davies |first=Hunter |year=1968 |title=The Beatles: The Authorised Biography |location=London |publisher=Heinemann |authorlink=Hunter Davies |isbn=0434176044}}
* {{cite book |last=Dimery |first=Martin |title=Being John Lennon: Days in the Life of Sgt. Pepper's Only Dart Board Band |location=London |publisher=PopTomes |year=2002 |isbn=0-946719-43-8}}
* {{cite book |last=Harry |first=Bill |authorlink=Bill Harry |location=Poole, Dorset |title=The Book Of Beatle Lists |publisher=Javelin |year=1985 |isbn=0-7137-1521-9}}
* {{cite book |last=Kirchherr |first=Astrid |authorlink=Astrid Kirchherr |coauthors=[[Klaus Voormann|Voorman, Klaus]] |title=Hamburg Days |location=Guildford, Surrey |publisher=Genesis Publications |year=1999 |isbn=978-0-904351-73-6}}
* {{cite book |last=Mansfield |first=Ken |authorlink=Ken Mansfield |title=The White Book |publisher=Thomas Nelson |location=Nashville, TN |year=2007 |isbn=978-1-59555-101-6}}
* {{cite book |last=Martin |first=George |authorlink=George Martin |last2=Pearson |first2=William |title=Summer of Love: The Making of Sgt. Pepper |publisher=Macmillan |location=London |year=1994 |isbn=0-333-60398-2}}
* {{cite book |last=Norman |first=Philip |title=Shout!: The Beatles in Their Generation |location=New York |publisher=MJF Books |year=1997 |isbn=1-56731-087-7}}
* {{cite book |last=Ryan |first=Kevin |last2=Kehew |first2=Brian |authorlink2=Brian Kehew |title=[[Recording The Beatles]] |location=Houston |publisher=Curvebender |year=2006 |isbn=0-9785200-0-9}}
* {{cite book |last=Schaffner |first=Nicholas |title=The Beatles Forever |location=Harrisburg, PA |publisher=Cameron House |year=1977 |isbn=0-8117-0225-1}}
* {{cite book |last=Trynka |first=Paul |title=The Beatles: 10 Years That Shook The World |publisher=Dorling Kindersley/Mojo|location=London |year=2004 |isbn=0-7566-0670-5}}
* {{cite book |last=Turner |first=Steve |authorlink=Steve Turner (writer) |title=A Hard Day's Write: The Stories Behind Every Beatles Song |edition=3rd |publisher=Harper Paperbacks |location=New York |year=2005 |isbn=0-06-084409-4 }}
{{refend}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==
{{commons|The Beatles}}
{{wikiquote|The Beatles|Paul McCartney, John Lennon, George Harrison, Ringo Starr and The Beatles}}
{{Wikipedia-Books}}
{{Wikipedia-Books|Beatles}}

* [http://www.beatles.com/ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ]

{{The Beatles}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್‌]]
[[ವರ್ಗ:1960ರ ಸಂಗೀತ ಸಮೂಹಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ರಾಕ್‌ ಸಂಗೀತ ಸಮೂಹಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಆ‍ಯ್‌ಪಲ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್]]
[[ವರ್ಗ:ಆ‍ಯ್‌ಪಲ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಕಲಾವಿದರು]]
[[ವರ್ಗ:ಬೀಟ್ ಸಮೂಹಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು]]
[[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಪಿಟೋಲ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌ ಕಲಾವಿದರು]]
[[ವರ್ಗ:ಜಾರ್ಜ್ ಹ್ಯಾರಿಸನ್]]
[[ವರ್ಗ:ಗ್ರ್ಯಾಮ್ಮಿ ಅವಾರ್ಡ್‌ ವಿಜೇತರು]]
[[ವರ್ಗ:ಉತ್ತಮ ನೈಜ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ ವಿಜೇತರು]]
[[ವರ್ಗ:ಜಾನ್ ಲೆನನ್]]
[[ವರ್ಗ:ಲಿವರ‍್ಪೂಲ್‌ನ ಸಂಗೀತ]]
[[ವರ್ಗ:1960ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಸಂಗೀತ ಸಮೂಹಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:1970ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಸಂಗೀತ ಸಮೂಹಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಪರ್ಲೊಪೋನ್ ಕಲಾವಿದರು]]
[[ವರ್ಗ:ಪಾಲ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕರ್ಟ್ನಿ]]
[[ವರ್ಗ:ನಾಲ್ವರು ಗಾಯಕರ ಸಂಗೀತ]]
[[ವರ್ಗ:ರಿಂಗೊ ಸ್ಟಾರ್]]
[[ವರ್ಗ:ಹಿಪ್ಪಿ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು]]
[[ವರ್ಗ:ರಾಕ್‌ ಆಂಡ್ ರೋಲ್ ಹಾಲ್‌ ಆಫ್ ದಿ ಫೇಮ್‌ ಸೇರಿದವರು]]
[[ವರ್ಗ:MTV ವಿಡಿಯೋ ವ್ಯಾನ್‌ಗಾರ್ಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ ವಿಜೇತರು]]
[[ವರ್ಗ:ವೀ-ಜಾಯ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಕಲಾವಿದರು]]
[[ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು.]]
[[ವರ್ಗ:ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:ರಾಕ್ ಶೈಲಿಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು]]</text>
      <sha1>magd7gpssyswfote63b5jv1amhkj6v9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬರ್ಕ್ಷೈರ್ ಹಾಥ್ವೇ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23324</id>
    <revision>
      <id>1373660</id>
      <parentid>1354955</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T09:08:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68665" sha1="pitba8m2zmy2kqh4a72vp5o15v8is1s" xml:space="preserve">{{Infobox_Company 
|company_name   =Berkshire Hathaway Inc. 
|company_logo   =[[Image:Berkshire Hathaway.svg|225px]]
|company_type   =[[Public company|Public]]&lt;br&gt;({{NYSE|BRKA}})&lt;br&gt;({{NYSE|BRKB}})
|foundation     =1839 (as Valley Falls Company)
|founder        =[[Oliver Chace]]
|location       =[[Omaha, Nebraska]], U.S.
|area_served    = [[World]]wide
|key_people     =[[Warren Buffett|'''Warren E. Buffett''']]&lt;br&gt;&lt;small&gt;([[Chairman]] &amp; [[Chief executive officer|CEO]])&lt;/small&gt;&lt;br&gt;[[Charlie Munger|'''Charles T. Munger''']]&lt;br&gt;&lt;small&gt;([[Vice Chairman]])&lt;/small&gt; 
|industry       = [[Insurance#Types of insurance|Property and casualty insurance]],  [[Investments|Diversified investments]] 
|products       = [[Conglomerate (company)|Conglomerate]]
|revenue        = {{decrease}} US$ 143.688 billion &lt;small&gt;(2011)&lt;/small&gt;
|operating_income = {{decrease}} US$ 15.314 billion &lt;small&gt;(2011)&lt;/small&gt;
|net_income     = {{decrease}} US$ 10.254 billion &lt;small&gt;(2011)&lt;/small&gt;
|assets         = {{decrease}} US$ 392.647 billion &lt;small&gt;(2011)&lt;/small&gt;
|equity         = {{decrease}} US$ 168.961 billion &lt;small&gt;(2011)&lt;/small&gt;
|num_employees  = 270,858 - &lt;small&gt;Dec 2011&lt;/small&gt;
|homepage       =[http://www.berkshirehathaway.com/ BerkshireHathaway.com] 
|subsid         =[[#Businesses|List of subsidiaries]]
}}

'''ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇ'''  ({{nyse|BRKA}} ಹಾಗೂ {{nyse|BRKB}}) ಎಂಬುದು [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]]‌ನ [[ನೆಬ್ರಾಸ್ಕಾದ, ಒಮಾಹಾ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅನೇಕ [[ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ]] ಕಂಪೆನಿಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಹಿಸುವ [[ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೂಟ/ಸಂಘಟಿತ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆ]] [[ಹಿಡುವಳಿ ಕಂಪೆನಿ]]ಯಾಗಿದೆ. ಕಂಪೆನಿಯು ಕಳೆದ 44 ವರ್ಷಗಳಿಂದ, ಬೃಹತ್‌ ಮೊತ್ತದ ಬಂಡವಾಳ/ಮೂಲಧನ ಹೂಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಕನಿಷ್ಠ ಹೊಣೆ/ಸಾಲದೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಷೇರುದಾರರಿಗೆ 20.3%ರಷ್ಟು ಕಡತ ಬೆಲೆಯಷ್ಟು ಮೊತ್ತದ ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.berkshirehathaway.com/2008ar/2008ar.pdf |author=Warren Buffett|title=Chairman's letter|work=Berkshire Hathaway 2008 Annual Report|page=5|accessdate=February 28, 2009}}&lt;/ref&gt; ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇ ಸ್ಟಾಕ್‌/ದಾಸ್ತಾನು 2000-2010ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ S&amp;amp;P 500ರ ಪರವಾಗಿ [http://www.gurufocus.com/news.php?id=80400 ] ಋಣ ಹುಟ್ಟುವಳಿ  11.3%ರ ವಿರುದ್ಧ ಒಟ್ಟಾರೆ ಹುಟ್ಟುವಳಿ 76%ಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದೆ.

[[ವಾರೆನ್‌ ಬಫೆಟ್‌]]ರವರು ಕಂಪೆನಿ'ಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಹಾಗೂ CEO ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಬಫೆಟ್‌ ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇ'ನ ವಿಮೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಂದ (ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವರೆಗೆ  ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿದಾರರ ಹಣವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವುದು) ಪಡೆದ  &quot;ಚಲಾಸ್ತಿ‌&quot;ಯನ್ನು ತನ್ನ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹಣ ಒದಗಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದರು. ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ನಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಹಿಂದಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತ ಸ್ಟಾಕ್‌/ದಾಸ್ತಾನುಗಳಲ್ಲಿನ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಹೂಡಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದರೂ, ತೀರ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇಡೀ ಕಂಪೆನಿಗಳನ್ನೇ ಕೊಳ್ಳುವುದರೆಡೆಗೆ ಹೊರಳಿದ್ದಾರೆ. ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಈಗ ರೈಲುಹಾದಿಗಳು, ಕ್ಯಾಂಡಿ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಚಿಲ್ಲರೆಮಾರಾಟ, ಗೃಹದ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು, ವಿಶ್ವಕೋಶಗಳು, ವ್ಯಾಕ್ಯೂಂಕ್ಲೀನರ್‌ಗಳು, ಆಭರಣ ವ್ಯಾಪಾರ; ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಕಟಣೆ; ಸಮವಸ್ತ್ರಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ವಿತರಣೆ; ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ಆಮದು ಹಾಗೂ ವಿತರಣೆ; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಂತೀಯ ವಿದ್ಯುದುಪಕರಣ ಹಾಗೂ ಅನಿಲ ಉಪಕರಣಗಳ ವ್ಯಾಪಾರವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ ವಿಧಗಳ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

==ಇತಿಹಾಸ==
[[File:Hathaway Mills.jpg|thumb|250px|ಹಾಥ್‌ವೇ ಮಿಲ್ಸ್‌, ನ್ಯೂ ಬೆಡ್‌ಫೋರ್ಡ್‌, ಮಾಸ್‌.]]
ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇನ ಮೂಲವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಕೊನೆಗೆ ಸಿಗುವುದು [[ಆಲಿವರ್‌ ಚೇಸ್]]‌ ಎಂಬುವವರು 1839ರಲ್ಲಿ [[ರ್ರ್ಹೋಡ್‌ ದ್ವೀಪದ ವ್ಯಾಲಿ ಫಾಲ್ಸ್]] ಎಂಬಲ್ಲಿ '''ವ್ಯಾಲಿ ಫಾಲ್ಸ್‌‌ ಕಂಪೆನಿ'''  ಎಂಬ ವಸ್ತ್ರೋದ್ಯಮ/ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮ ತಯಾರಿಕೆ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ ವಿಚಾರ. ಚೇಸ್‌ ಹಿಂದೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ಪ್ರಥಮ ಯಶಸ್ವೀ ಜವಳಿ ಗಿರಣಿಯ ಸ್ಥಾಪಕರಾದ [[ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್‌ ಸ್ಲೇಟರ್]]‌ರ ಬಳಿ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಚೇಸ್‌ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಜವಳಿ ಗಿರಣಿಯನ್ನು 1806ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು. 1929ರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಲಿ ಫಾಲ್ಸ್‌‌ ಕಂಪೆನಿಯು 1889ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ಮೆಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಆಡಮ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಕಾಟನ್‌ ಮ್ಯಾನ್ಯುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್‌ ಕಂಪೆನಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಂಡಿತು. ಏಕೀಕೃತಗೊಂಡ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು [[ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಫೈನ್‌ ಸ್ಪಿನ್ನಿಂಗ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ಸ್‌]]‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.&lt;ref&gt;[http://www.projo.com/business/johnkostrzewa/projo_20060709_jk0709.13efc99.html ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್‌ ಜರ್ನಲ್‌ ಆರ್ಟಿಕಲ್‌ ಜುಲೈ  10, 2006]&lt;/ref&gt;

1955ರಲ್ಲಿ [[ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಫೈನ್‌ ಸ್ಪಿನ್ನಿಂಗ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ಸ್‌‌]] ಕಂಪೆನಿಯು ಹೊರಾಷಿಯೋ ಹಾಥ್‌ವೇಯವರು ಮೆಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್‌ನ  ನ್ಯೂ ಬೆಡ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ ಎಂಬಲ್ಲಿ 1888ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ  [[ಹಾಥ್‌ವೇ ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್‌ ಕಂಪೆನಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಂಡಿತು. ತನ್ನ ಆರಂಭಿಕ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದ [[ಹಾಥ್‌ವೇ]], [[ವಿಶ್ವ ಸಮರ I]]ರ ನಂತರ [[ವಸ್ತ್ರೋದ್ಯಮ/ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮ]]ದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಕುಸಿತದಿಂದ ನಷ್ಟ ಹೊಂದಿತು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, [[ಹಾಥ್‌ವೇ]]ಯನ್ನು [[ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತ]]ದ ನಂತರ ನವೀಕರಿಸಿದ ಲಾಭಾಂಶಗಳಿಕೆಯ ಹೂಡಿಕೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಸಾಫಲ್ಯ ಕಂಡಿದ್ದ ಸೀಬರಿ ಸ್ಟಾಂಟನ್‌‌ ಅದನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಲೀನದ ನಂತರ ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇ [[ಮೆಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್‌ನ ನ್ಯೂ ಬೆಡ್‌ಫೋರ್ಡ್]]‌ನಲ್ಲಿ ‌ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು $120 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ [[ಆದಾಯ]]ವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಾ, 12,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಮಿಕವೃಂದದೊಂದಿಗೆ 15 ಸ್ಥಾವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬೃಹತ್‌ ಲೇಆಫ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಏಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು.

1962ರಲ್ಲಿ, [[ವಾರೆನ್‌ ಬಫೆಟ್‌]]ರು ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇಯ  ಸ್ಟಾಕ್‌/ದಾಸ್ತಾನುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.  ಸ್ಟಾಂಟನ್‌ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ಘರ್ಷಣೆಗಳ ನಂತರ, ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಬೇಕಾಗುವಷ್ಟು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಂಡು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸತೊಡಗಿದರು.

ಬಫೆಟ್‌ ಮೊದಲಿಗೆ ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌'ನ ಮೂಲ/ಜೀವಾಳ ವ್ಯವಹಾರವಾದ ವಸ್ತ್ರೋದ್ಯಮ/ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು, ಆದರೆ 1967ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಭಾರವನ್ನು ವಿಮಾ ಉದ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಮೊದಲಿಗೆ [[ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಇಂಡೆಮ್ನಿಟಿ ಕಂಪೆನಿ]]ಯನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ವಿಮಾ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿತು. 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಅದರ ಈಗಿನ ವಿಮಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿರುವ ಗೌರ್ನಮೆಂಟ್‌ ಎಂಪ್ಲಾಯೀಸ್‌ ಇನ್‌ಷ್ಯೂರೆನ್ಸ್‌ ಕಂಪೆನಿ ([[GEICO]])ನ [[ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೂಡಿಕೆ/ಈಕ್ವಿಟಿ ಸ್ಟೇಕ್]]‌ಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು (ಇದೇ ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇ'ಯ ಇತರೆ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಬಂಡವಾಳ/ಮೂಲಧನದ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಾಗಿದೆ). 1985ರಲ್ಲಿ, ಅಂತಿಮ ವಸ್ತ್ರೋದ್ಯಮ/ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನೂ (ಹಾಥ್‌ವೇ'ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರವ್ಯವಹಾರ) ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು.

==ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳು==
ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌'ನ A ವರ್ಗದ ಷೇರುಗಳನ್ನು $99,200{{as of|2009|12|31|lc=on|df=US}}ಗಳಿಗೆ ಮಾರಲಾಯಿತು, ಇವು  [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟಾಕ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌]]ನಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಯ ಷೇರುಗಳಾಗಿದ್ದುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅವರು ಎಂದಿಗೂ [[ಬಿಡಿ ಸ್ಟಾಕ್‌/ದಾಸ್ತಾನು]] ಇಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಎಂದಿಗೂ ಡಿವಿಡೆಂಡ್‌/ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು ಪಾವತಿಸಿರಲಿಲ್ಲ,  
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆದಾಯಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಆಯವ್ಯಯ ತಃಖ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ  ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಹಾಗೂ [[ಮ್ಯೂಚ್ಯುಯಲ್‌ ನಿಧಿಸಂಗ್ರಹ]]ಗಳಿಗೆ ನಿಷಿದ್ಧವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದುದು. $100,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಷೇರುಗಳು/ಷೇರುಗಳನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ 23, 2006ರಂದು, ಹಾಗೂ $150,000ರ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮೌಲ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 13, 2007ರಂದು ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಅದರ ಬೃಹತ್‌ ಗಾತ್ರದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿನ ಅಗತ್ಯ ನಗದೀಕರಣದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ [[S&amp;amp;P 500]]ಯಂತಹಾ ವಿಶಾಲ ಸ್ಟಾಕ್‌/ದಾಸ್ತಾನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸೂಚಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜನವರಿ 2010ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌'ನ B ವರ್ಗದ ಷೇರುಗಳ 50-ರಿಂದ-1ರ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ, ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ಪೂರ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಇನ್ನೂ ಘೋಷಿತವಾಗಬೇಕಿರುವ ದಿನಾಂಕದಂದು S&amp;amp;P 500ನಲ್ಲಿ ಬರ್ಲಿಂಗ್‌ಟನ್‌ ನಾರ್ಥರ್ನ್‌ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು  ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.reuters.com/article/idUSTRE60P6OO20100126?type=globalMarketsNews|title=Berkshire Hathaway to join S&amp;P 500, shares soar|publisher=Reuters|date=2010-01-26|accessdate=2010-01-26}}&lt;/ref&gt;

ತಮ್ಮ ಹೂಡಿಕೆಯ ಪರಿಣತಿ ಹಾಗೂ ಅವರ ವ್ಯಾಪಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಆಳವಾದ ತಜ್ಞಮಾಹಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌'ನ CEO, ವಾರೆನ್‌ ಬಫೆಟ್‌ರನ್ನು ಅಪಾರ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ವಾರ್ಷಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಪತ್ರಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಓದುಗರಿದ್ದಾರಲ್ಲದೇ ಅವುಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ''[[ಬಾರ್ರನ್‌'ಸ್‌ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌]]''  ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯು 2007ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಧನ ನಿರ್ವಾಹಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ಅನ್ನು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಯುಕ್ತವಾದ ಕಂಪೆನಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು.&lt;ref&gt;ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌. [http://www.action3news.com/Global/story.asp?S=7081357&amp;amp;nav=menu550_2 ವಾರೆನ್‌ ಬಫೆಟ್‌'ಸ್‌ ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇ ನೇಮ್‌ಡ್‌ ಮೋಸ್ಟ್‌ ರೆಸ್ಪೆಕ್ಟೆಡ್‌ ಕಂಪೆನಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071212120003/http://www.action3news.com/Global/story.asp?S=7081357&amp;nav=menu550_2 |date=2007-12-12 }}. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16, 2007&lt;/ref&gt;

{{As of|2005}}, ಬಫೆಟ್‌ರು ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇಯ 38%ರಷ್ಟು ಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌'ನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ, [[ಚಾರ್ಲೀ ಮುಂಗರ್‌]]ರವರು, ಕೂಡಾ ತಮ್ಮನ್ನು  ಶತಕೋಟ್ಯಾಧೀಶರನ್ನು ಮಾಡುವಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಹೂಡಿಕೆ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರಲ್ಲದೇ, [[ಡೇವಿಡ್‌ ಗಾಟ್ಟೆಸ್‌ಮನ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌ ಓಟಿಸ್‌ ಬೂತ್‌]]ರವರುಗಳು ಮಾಡಿದ ಹಿಂದಿನ ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ನಲ್ಲಿನ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಅವರನ್ನೂ ಕೂಡಾ ಶತಕೋಟ್ಯಾಧೀಶರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿವೆ. [[ಬಿಲ್‌ ಗೇಟ್ಸ್‌]]‌'ರ ಕ್ಯಾಸ್ಕೇಡ್‌ ಇನ್‌ವೆಸ್ಟ್‌‌ಮೆಂಟ್ಸ್‌ LLCಯು ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ನ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಷೇರುದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು 5%ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ B ವರ್ಗದ ಷೇರುಗಳ ಸ್ವಾಮ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.

ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇಯು ಅವುಗಳ ಪ್ರತಿ ಷೇರಿನ ಅತ್ಯಧಿಕ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಸ್ಟಾಕ್‌/ದಾಸ್ತಾನುಗಳ [[ನಗದೀಕರಣ]]ವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾದ ತನ್ನ ಎಂದಿಗೂ [[ವಿಭಜಿತ]]ವಾಗದ ಷೇರುಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಸ್ಟಾಕ್‌/ದಾಸ್ತಾನುಅನ್ನು ವಿಭಜಿಸಲು ಅವರ ಈ ನಿರಾಕರಣೆಯು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಅಲ್ಪಕಾಲೀನ [[ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರಿಗ]]ಳ ಬದಲಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇ ಮೊದಲಿನ ಪ್ರತಿ ಷೇರಿನ ಬೆಲೆಯಾಗಿ (ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ನಿಯಮಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ) ಮೂಲ ಷೇರುಗಳ (ಈಗಿನ A ವರ್ಗ) ಬೆಲೆಯ {{frac|30}}ರಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಮೀಪ ಬೆಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ {{frac|200}}ರಷ್ಟು ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು, ಹಾಗೂ ಜನವರಿ 2010ರ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ, {{frac|1,500}}ರ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ {{frac|10,000}}ರಷ್ಟು ವರ್ಗ-A ಷೇರುಗಳ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಇರುವಂತಹಾ B ವರ್ಗದ ಸ್ಟಾಕ್‌/ದಾಸ್ತಾನುಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿದೆ. A ವರ್ಗದ ಸ್ಟಾಕ್‌/ದಾಸ್ತಾನುಗಳ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ಟಾಕ್‌/ದಾಸ್ತಾನನ್ನು B ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ಇದೆಯಾದರೂ, ಇದರ ಪರ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಬಫೆಟ್‌ರಿಗೆ B ವರ್ಗದ ಷೇರುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ತಮ್ಮನ್ನು ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಸದೃಶವೆಂದು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ [[ಯೂನಿಟ್‌ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗಳ]] ರಚನೆಗೆ ಭಂಗಪಡಿಸಲು ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರು. ಬಫೆಟ್‌ರು ತಮ್ಮ 1995ರ ಷೇರುದಾರರ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ : ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ &quot;ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತಿರುವ ಯೂನಿಟ್‌ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗಳು ಈ ಗುರಿಗಳ ಮುಂದೆ ತೇಲಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ರುಸುಮುಗಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ಅವನ್ನು ಮಾರಬಹುದು, ತಮ್ಮ ಷೇರುದಾರರ ಮೇಲೆ ತ್ರಾಸದಾಯಕ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಹೇರಿ, ನಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ದಾಖಲೆಗಳಿಗೆ ಮಾರು ಹೋಗುವ ಹಾಗೂ ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಹಾಗೂ ನಾನು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿರುವ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯಿಂದ ವಂಚನೆಗೆ ಸುಲಭ ತುತ್ತಾಗಬಲ್ಲ ಅನನುಭವಿ ಖರೀದಿದಾರರಿಗೆ ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಮಾರಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಖಚಿತ ಪ್ರತಿಫಲ: ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯ  ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಆಶಾಭಂಗಗೊಳ್ಳುವುದು.&quot;

ನೆಬ್ರಾಸ್ಕಾದ, ಒಮಾಹಾದಲ್ಲಿನ [[ಕ್ವೆಸ್ಟ್‌‌ ಸೆಂಟರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌'ನ ವಾರ್ಷಿಕ ಷೇರುದಾರರ' ಸಭೆಗಳಿಗೆ 20,000 ಜನರು ಹಾಜರಾಗುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;[http://www.taipeitimes.com/News/feat/archives/2006/07/09/2003318204 ತೈಪೆ ಟೈಮ್ಸ್‌]&lt;/ref&gt; 2007ರ ಸಭೆಯು ಅಂದಾಜು  27,000 ಮಂದಿಯ ಹಾಜರಾತಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. &quot;[[ವುಡ್‌ಸ್ಟಾಕ್‌]] ಫಾರ್‌ [[ಕ್ಯಾಪಿಟಲಿಸ್ಟ್‌‌ಸ್‌]]&quot; ಎಂಬ ಉಪನಾಮದ ಈ ಸಭೆಗಳು, ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌ [[ಕಾಲೇಜ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಸರಣಿ]]ಯಂತೆಯೇ ಒಮಾಹಾ'ದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಗತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://money.cnn.com/2007/05/03/news/newsmakers/bc.berkshire.reut/index.htm |title=CNN |access-date=2010-05-13 |archive-date=2007-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070512153659/http://money.cnn.com/2007/05/03/news/newsmakers/bc.berkshire.reut/index.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ತಮ್ಮ ತಮಾಷೆ ಹಾಗೂ ತಿಳಿಹಾಸ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಈ ಸಭೆಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಷೇರುದಾರರಿಗೆಂದೇ ತಯಾರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. 2004ರ ಚಲನಚಿತ್ರವು [[Microsoft]]-[[ಸ್ಟಾರ್‌ಬಕ್ಸ್]]‌-[[ವಾಲ್‌-ಮಾರ್ಟ್‌]]ನಿಂದ ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ &quot;ಮಹಾ/ಮೆಗಾ&quot; ಸಂಸ್ಥೆ/ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌ನಿಂದ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಪಾರುಮಾಡಲು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಬಫೆಟ್‌ ಹಾಗೂ ಮುಂಗರ್‌‌'ರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಮಯದ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಹೋಗುವ &quot;ದ ವಾರ್ರೆನೇಟರ್‌&quot;ನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಅರ್ನಾಲ್ಡ್‌ ಷಾವರ್ಜೆನೆಗ್ಗರ್‌]]‌ರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ನಂತರ ಷಾವರ್ಜೆನೆಗ್ಗರ್‌ರನ್ನು [[13ನೇ ಪ್ರಸ್ತಾಪ]]ದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಯಾಮಶಾಲೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಬಫೆಟ್‌ ರೊಂದಿಗೆ ವಾದ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;[http://www.peterwebb.co.uk/pilgrimage.htm ]&lt;/ref&gt; 2006ರ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಯರಾದ [[ಜೇಮೀ ಲೀ ಕರ್ಟಿಸ್‌]] ಹಾಗೂ [[ನಿಕೋಲೆಟ್‌ ಷೆರಿಡನ್‌]]ರವರನ್ನು ಕಾಮಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಮುಂಗರ್‌ರ ಬೆನ್ನು ಬಿದ್ದಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.designs.valueinvestorinsight.com/bonus/bonuscontent/docs/Tilson_2006_BRK_Meeting_Notes.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-05-13 |archive-date=2011-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111005155259/http://www.designs.valueinvestorinsight.com/bonus/bonuscontent/docs/Tilson_2006_BRK_Meeting_Notes.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಆರು ಗಂಟೆಗಳ ಅವಧಿಯ ಸಭೆಯು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಬಫೆಟ್‌ರಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಅವಕಾಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

CEOರ ವೇತನವು ಯಾವುದೇ ಸ್ಟಾಕ್‌/ದಾಸ್ತಾನು ಅವಕಾಶಗಳಿಲ್ಲದೇ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ US$100,000ಗಳಾಗಿದ್ದು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪೆನಿಗಳ CEOಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಕನಿಷ್ಟತಮ ವೇತನ&lt;ref&gt;[http://www.forbes.com/2001/04/26/buffett.html &quot;ವಾರೆನ್‌ ಬಫೆಟ್‌: ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಮ್ಯಾನ್‌ ಥ್ರೂ ಅಂಡ್‌ ಥ್ರೂ&quot;], Forbes.com&lt;/ref&gt; ಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://money.cnn.com/2007/05/05/news/newsmakers/buffett/index.htm?postversion=2007050517 |title=ಬಫೆಟ್‌ ಆನ್‌ ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌, ಕಾಂಪೆನ್ಸೇಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಸಕ್ಸೆಸರ್ಸ್‌ - ಮೇ. 5, 2007 |access-date=2010-05-13 |archive-date=2007-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071213061247/http://money.cnn.com/2007/05/05/news/newsmakers/buffett/index.htm?postversion=2007050517 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===ಆಡಳಿತ===
ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇಯ ಪ್ರಸ್ತುತ [[ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಲಿ]]ಯ ಸದಸ್ಯರೆಂದರೆ : [[ವಾರೆನ್‌ ಬಫೆಟ್]]‌, [[ಚಾರ್ಲೀ ಮುಂಗರ್‌]], [[ವಾಲ್ಟರ್‌ ಸ್ಕಾಟ್‌, Jr.]], [[ಥಾಮಸ್‌ S. ಮುರ್ಫಿ]], [[ಹೋವರ್ಡ್‌ ಗ್ರಹಾಂ ಬಫೆಟ್]]‌, [[ರೊನಾಲ್ಡ್‌ ಆಲ್ಸನ್]]‌, [[ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಕೆಯೋಹ್‌]], [[ಚಾರ್ಲೊಟ್‌ ಗೈಮನ್‌]], [[ಡೇವಿಡ್‌ ಗಾಟ್ಟೆಸ್‌ಮನ್]]‌, [[ಬಿಲ್‌ ಗೇಟ್ಸ್‌‌]], ಸ್ಟೀಫನ್‌ ಬರ್ಕೆ ಹಾಗೂ [[ಸೂಸನ್‌ ಡೆಕರ್]].&lt;ref name=&quot;board&quot;&gt;{{cite web|url=http://investing.businessweek.com/research/stocks/people/board.asp?symbol=BRK/A:US|title=Berkshire Hathaway Inc. (BRKA): Board of Directors|accessdate=2010-01-12|work=[[BusinessWeek]]|publisher=[[McGraw-Hill]]|location=New York City}}&lt;/ref&gt;

==ಉದ್ಯಮ ವಹಿವಾಟುಗಳು==
===ವಿಮೆ ಗುಂಪು===
ವಿಮೆ ಹಾಗೂ ಮರುವಿಮೆ ಉದ್ಯಮದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು  ದೇಶೀಯ  ಹಾಗೂ ವಿದೇಶೀ-ಮೂಲದ  ವಿಮೆ ಕಂಪೆನಿಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌’ನ ವಿಮಾ ಉದ್ಯಮಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿಯ ಚರಾಸ್ತಿ  ಹಾಗೂ ಅಪಘಾತ/ಕ್ಯಾಷುಯಲ್ಟಿ ಅಪಾಯಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಮೆ ಹಾಗೂ ಮರುವಿಮೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 1998ರಲ್ಲಿ [[ಜನರಲ್‌ ರೇ]] ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌’ರ ವಿಮಾ ಉದ್ಯಮಗಳು ಜೀವ, ಅಪಘಾತ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯ ಮರುವಿಮಾದಾರರುಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ-ಮೂಲಗಳ ಚರಾಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಅಪಘಾತ/ಕ್ಯಾಷುಯಲ್ಟಿ ಮರುವಿಮಾದಾರರುಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡವು. ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌’ನ ವಿಮೆ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಬಂಡವಾಳ/ಮೂಲಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಸಾಧಾರಣ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿವೆ. ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೇ ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌’ನ ವಿಮೆ ಕಂಪೆನಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ  ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿಸಿವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌’ನ U.S. ಮೂಲದ ವಿಮಾದಾರರ ಒಟ್ಟು ಶಾಸನವಿಹಿತ  ಅಧಿಕಾಯವು ಅಂದಾಜು ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 31, 2004ರ ಹಾಗೆ $48 ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟಿತ್ತು. ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌’ರ ಪ್ರಮುಖ ವಿಮೆ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ಪೂರ್ಸ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು [[AAA]] ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ನೀಡಿದೆ, ಅತ್ಯಧಿಕ ಹಣಕಾಸು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕ/ಫೈನಾನ್ಸ್‌ ಸ್ಟೆಂತ್‌ ರೇಟಿಂಗ್ಅನ್ನು ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ಪೂರ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯೇ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಅವರ ಹಣಕಾಸಿನ ಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಕ್ಷಮತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ [[A.M. ಬೆಸ್ಟ್‌ರು]] A++ (ಶ್ರೇಷ್ಠ) ಶ್ರೇಯಾಂಕ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

*[[GEICO]] — ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ GEICOವನ್ನು ಜನವರಿ  1996ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. GEICO [[ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಚೆವಿ ಚೇಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ವಿಮೆ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳೆಂದರೆ : ಗೌರ್ನಮೆಂಟ್‌  ಎಂಪ್ಲಾಯೀಸ್‌ ಇನ್‌ಷ್ಯೂರೆನ್ಸ್‌ ಕಂಪೆನಿ, GEICO ಜನರಲ್‌ ಇನ್‌ಷ್ಯೂರೆನ್ಸ್‌ ಕಂಪೆನಿ, GEICO ಇಂಡೆಮ್ನಿಟಿ ಕಂಪೆನಿ, ಹಾಗೂ GEICO ಅಪಘಾತ/ಕ್ಯಾಷುಯಲ್ಟಿ ಕಂಪೆನಿ. ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ವಾಹನಗಳ ವಿಮೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ 50 ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಾಗೂ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ ಕೊಲಂಬಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾ ಬಂದಿವೆ. ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ನೇರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ವಿಧಾನಗಳಾದ, ವಿಮೆಯ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ದೂರವಾಣಿ, ಅಂಚೆ ಅಥವಾ ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ನೇರಸಲ್ಲಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪಾಲಿಸಿ/ವಿಮಾಪತ್ರ/ಕರಾರುಪತ್ರಗಳನ್ನು ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತವೆ.
*[[ಜನರಲ್‌ ರೇ]] — ಜನರಲ್‌ ರೇ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 1998ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಜನರಲ್‌ ರೇ ಕೊಲೋನ್‌ ರೇನಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 31, 2004ರ ಹಾಗೆ 91%ರಷ್ಟು ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜನರಲ್‌ ರೇ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾಗತಿಕ ಮರುವಿಮೆ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಅಂದಾಜು 72 ಮಹಾನಗರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಮರುವಿಮೆ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಜನರಲ್‌ ರೇ ಕೆಳಕಂಡ ಮರುವಿಮೆ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ: ನಾರ್ತ್‌ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಪ್ರಾಪರ್ಟಿ/ಕ್ಯಾಷುಯಲ್ಟಿ, ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಕ್ಯಾಷುಯಲ್ಟಿ, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ/ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕವಾಗಿ ಕೊಲೋನ್‌ ರೇ ಹಾಗೂ ಫಾರಡೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಜೀವ/ಆರೋಗ್ಯ ಮರುವಿಮೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಜನರಲ್‌ ರೇ’ನ ಮರುವಿಮೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸ್ಟಾಮ್‌ಫರ್ಡ್‌, ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್‌ ಹಾಗೂ ಜರ್ಮನಿಯ ಕೊಲೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಜನರಲ್‌ ರೇ ದಾಖಲಿತ ನಿವ್ವಳ ವಿಮಾಕಂತುಗಳು ಹಾಗೂ ಬಂಡವಾಳ/ಮೂಲಧನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮರುವಿಮಾಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
*NRG (ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ ರೀಅಷ್ಯೂರಾಂಟೀ ಗ್ರೊಯೆಪ್‌) — ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌, [[ING ಗ್ರೂಪ್‌]]ನಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2007ರಲ್ಲಿ ಡಚ್‌ ಜೀವಮರುವಿಮೆ ಕಂಪೆನಿಯಾದ, NRGಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;[http://www.marketwatch.com/news/story/berkshire-hathaway-buy-reinsurer-start/story.aspx?guid=%7B0CC68C49%2D6EED%2D4A85%2D8C8C%2D51ED714E6082%7D&amp;amp;dist=TQP_Mod_mktwN ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇ ಟು ಬೈ ರೀಇನ್‌ಷ್ಯೂರರ್‌‌, ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಬಾಂಡ್‌ ಇನ್‌ಷ್ಯೂರರ್‌  - MarketWatch]&lt;/ref&gt;
*[[ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇ ಅಷ್ಯೂರೆನ್ಸ್‌]] — ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಸರ್ಕಾರೀ [[ಬಾಂಡ್‌ಗಳ ವಿಮೆ]] ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ಪೌರಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರೀ ಬಾಂಡ್‌ಗಳ ವಿಮೆ ಮಾಡಿಸಲಾಗುವಂತೆ ರಚಿಸಿತು. ಈ ರೀತಿಯ ಬಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಾದ  ಶಾಲೆಗಳು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ರಸ್ತೆಗಳು ಹಾಗೂ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಂತಹಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಲು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೇ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ.&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot; /&gt;

===ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ/ಯುಟಿಲಿಟೀಸ್‌ ಹಾಗೂ ಶಕ್ತಿ/ಎನರ್ಜಿ ಗುಂಪು===
ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಮಿಡ್‌ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಎನರ್ಜಿ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್‌ ಕಂಪೆನಿ]]ಯ  83.7%ರಷ್ಟನ್ನು (ಪೂರ್ಣ-ನಗದೀಕರಣದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ 80.5%) ಹೊಂದಿದೆ. ಖರೀದಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌'ನ ಮತದಾನದ ಅವಕಾಶವು ಕಂಪೆನಿ'ಯ ಷೇರುಗಳ 10%ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಿತ್ತು, ಆದರೆ ಈ ನಿರ್ಬಂಧವು [[1935ರ ಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಯುಟಿಲಿಟಿ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್‌ ಕಂಪೆನಿಗಳ ಕಾಯಿದೆ]]ಯನ್ನು 2005ರಲ್ಲಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಮಿಡ್‌ಅಮೇರಿಕನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯೆಂದರೆ [[CE ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್‌ UK]].

===ತಯಾರಿಕೆ, ಸೇವೆ, ಹಾಗೂ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟ===
====ಉಡುಗೆತೊಡುಗೆ====
ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌’ನ ಉಡುಗೆತೊಡುಗೆ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಸ್ತ್ರಗಳ ಹಾಗೂ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ವಿತರಣೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ವಸ್ತ್ರಗಳ ಹಾಗೂ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿರುವ ಉದ್ದಿಮೆಗಳೆಂದರೆ [[ಯೂನಿಯನ್‌ ಅಂಡರ್‌ವೇರ್‌ Corp. - ಫ್ರೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಲೂಮ್‌]], [[ಗರನ್]]‌, [[ಫೆಚ್ಛೇಮರ್‌ ಬ್ರದರ್ಸ್‌]] ಹಾಗೂ [[ರಸೆಲ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್]]‌. ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌’ನ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳ ಉದ್ದಿಮೆಗಳೆಂದರೆ [[H.H. ಬ್ರೌನ್‌ ಷೂ ಗ್ರೂಪ್‌]], [[ಆಕ್ಮೆ ಬೂಟ್ಸ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಜಸ್ಟಿನ್‌ ಬ್ರಾಂಡ್ಸ್‌]]. ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 29, 2002ರಂದು $835 ದಶಲಕ್ಷ ಮೊತ್ತದ ನಗದನ್ನು ನೀಡಿ [[ಫ್ರೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಲೂಮ್‌]]ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. [[ಕೆಂಟುಕಿಯ ಬೌಲಿಂಗ್‌ ಗ್ರೀನ್‌]] ಎಂಬಲ್ಲಿ  ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ,  ಫ್ರೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಲೂಮ್‌ ಸಾಧಾರಣ ಉಡುಗೆತೊಡುಗೆಗಳ ಸಮಗ್ರ ತಯಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಆಗಸ್ಟ್‌  2, 2006ರಂದು $600 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ   $18.00ರಂತೆ [[ರಸೆಲ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌]]ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

====ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು====
ಆಗಸ್ಟ್‌ 2000ರಲ್ಲಿ, [[ಆಕ್ಮೆ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್‌ ಬ್ರಾಂಡ್ಸ್‌‌]]ನ  ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಉದ್ದಿಮೆಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿತು. [[ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ಫೋರ್ಟ್‌ ವರ್ತ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆಕ್ಮೆ, ಆವೆಮಣ್ಣಿನ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳು (ಆಕ್ಮೆ ಬ್ರಿಕ್‌), ಜಲ್ಲಿಗಾರೆ/ಕಾಂಕ್ರೀಟ್‌ ಬ್ಲಾಕ್‌/ಚಪ್ಪಡಿ (ಫೆದರ್‌ಲೈಟ್‌)ಗಳ ಹಾಗೂ ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದ (ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ ಕ್ವಾರೀಸ್‌)ತಯಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ವಿತರಣೆಯ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಬೆಂಜಮಿನ್‌ ಮೂರ್‌ &amp;amp; Co.]]ವನ್ನು  ಡಿಸೆಂಬರ್‌  2000ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. [[ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯ ಮೊಂಟ್‌ವೇಲ್‌/ವಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೆಂಜಮಿನ್‌ ಮೂರ್‌ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ/ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕವಾಗಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]‌ ಹಾಗೂ [[ಕೆನಡಾ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೀಯ ಲೇಪನಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕ, ತಯಾರಕ ಹಾಗೂ  ಚಿಲ್ಲರೆವ್ಯಾಪಾರಿಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಫೆಬ್ರವರಿ 2001ರಲ್ಲಿ [[ಜಾನ್ಸ್‌ ಮ್ಯಾನ್‌ವಿಲ್ಲೆ]]ಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. JM 1885ರಿಂದಲೇ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆಯಲ್ಲದೇ ಗೃಹ ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಉಪ್ಪರಿಗೆಗಳ ಹಾಗೂ ಅಂತಸ್ತುಗಳ ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಫೈಬರ್‌ ಗ್ಲಾಸ್‌ ವೂಲ್‌ ನಿರೋಧಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಕೊಳವೆ/ಪೈಪು, ನಾಲೆ/ನಾಳ, ಹಾಗೂ ನಿರೋಧಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನೂ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ [[ಮೈಟೆಕ್‌/MiTek]] Inc.&lt;ref&gt;http://www.mii.com&lt;/ref&gt; ನ  90% ಸಾಮಾನ್ಯ ಷೇರುಗಳ ಹಕ್ಕನ್ನು ಜುಲೈ 2001ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಮೈಟೆಕ್‌/MiTek [[ಮಿಸ್ಸೋರಿಯ ಚೆಸ್ಟರ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌]] ಎಂಬಲ್ಲಿ  ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಎಂಜಿನೀರ್ಡ್‌ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು, ತಾಂತ್ರಿಕ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳು ಹಾಗೂ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಲ್ಲದೇ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಮಗ್ರಿ ಉದ್ಯಮದ ಊರೆ/ಆಸರೆ/ಕಟ್ಟೋಣಗಳ ರಚನಾ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ತಯಾರಿಕಾ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. [[ಷಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್]]‌, Inc.ಅನ್ನು 2001ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. [[ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ಡಾಲ್ಟನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಷಾ ಆದಾಯ ಹಾಗೂ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರತ್ನಗಂಬಳಿ/ಜಮಖಾನೆ ತಯಾರಕಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಷಾ 3,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶೈಲಿಗಳ ಕುಚ್ಚುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಾಗೂ ನೇಯ್ಗೆ ಮಾಡಿದ ರತ್ನಗಂಬಳಿ/ಜಮಖಾನೆಗಳ ಹಾಗೂ ಗೃಹ ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಗಳಿಗೆ ನೆಲಹಾಸುಗಳಿಗೆ ಪದರ ಹೊದಿಕೆಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು 30 ಬ್ರಾಂಡ್‌ನೇಮ್‌ಗಳಡಿ ಹಾಗೂ ಟ್ರೇಡ್‌ನೇಮ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಖಾಸಗಿ ಹೆಸರುಗಳಡಿ ವಿನ್ಯಾಸರಚನೆ ಹಾಗೂ ತಯಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆಗಸ್ಟ್‌ 7, 2003ರಂದು [[ಕ್ಲೇಟನ್‌ ಹೋಮ್ಸ್‌]], Inc.ಅನ್ನು ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. [[ಟೆನ್ನೆಸೇಯ ನಾಕ್ಸ್‌ವಿಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕ್ಲೇಟನ್‌ ಸಮಗ್ರವಾದ ನಿರ್ಮಿತ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪೆನಿಯಾಗಿದೆ. 2004ನೇ ಸಾಲಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಕ್ಲೇಟನ್‌  12 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 32 ತಯಾರಿಕಾ ಸ್ಥಾವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಕ್ಲೇಟನ್‌’ನ ಗೃಹಗಳನ್ನು 391 ಕಂಪೆನಿ-ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಮಾರಾಟಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ 1,540 ಬಿಡಿವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮಾರಾಟಜಾಲದ ಮೂಲಕ 48 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

====ವಿಮಾನ ಸೇವೆಗಳು====
1996ರಲ್ಲಿ, [[ಫ್ಲೈಟ್‌ಸೇಫ್ಟಿ ಇಂಟರ್‌‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌]] Inc.ಅನ್ನು ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. FSI’ನ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನ ಫ್ಲಷಿಂಗ್‌]]ನ [[ಲಗಾರ್ಡಿಯಾ]] ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿದೆ. FSI ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ವಿಮಾನಗಳ ಹಾಗೂ ಹಡಗುಗಳ ಚಾಲಕರಿಗೆ ಉನ್ನತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ತರಬೇತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದೆ. ಫ್ಲೈಟ್‌ಸೇಫ್ಟಿಯು ವೃತ್ತಿಪರ ವಾಯುಯಾನ ತರಬೇತಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಸೇವಾದಾರರಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. [[ನೆಟ್‌ಜೆಟ್ಸ್‌]] Inc. ಅನ್ನು 1998ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. NJ ಸಾಮಾನ್ಯ/ಪ್ರಧಾನ ವಿಮಾನಗಳ ಭಾಗಶಃ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಯೋಜನೆಗಳ ನೀಡಿಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅಗ್ರಗಣ್ಯವಾಗಿದೆ. 1986ರಲ್ಲಿ, NJ ವಿಮಾನಗಳ ಭಾಗಶಃ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನೆಟ್‌ಜೆಟ್ಸ್‌ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒಂದು ವಿಧದ ವಿಮಾನದೊಂದಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿತು. 2004ರಲ್ಲಿ, ನೆಟ್‌ಜೆಟ್ಸ್‌ ಯೋಜನೆಯು 15 ವಿಧಗಳ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತು. 1996ರ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ, NJ ತನ್ನ ಭಾಗಶಃ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಯೂರೋಪ್‌ಗೆ ಜಂಟಿವ್ಯವಹಾರದಂತೆ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು ಈಗ  NJ ಅದರ 100% ಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಮಾನಗಳ ಭಾಗಶಃ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಯೋಜನೆಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಧದ ವಿಮಾನದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ವಾರ್ಷಿಕ ನಿಗದಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿಮಾನಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡುತ್ತದೆ.

====ಚಿಲ್ಲರೆ/ಬಿಡಿ ಮಾರಾಟ ಉದ್ಯಮ====
ಇದರ ಗೃಹ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳ ಉದ್ದಿಮೆಗಳೆಂದರೆ ನೆಬ್ರಾಸ್ಕಾ ಫರ್ನಿಚರ್‌ಮಾರ್ಟ್‌, [[R.C. ವಿಲ್ಲೆ/ಲೆ ಹೋಮ್‌ ಫರ್ನಿಷಿಂಗ್ಸ್‌]], ಸ್ಟಾರ್‌ ಫರ್ನಿಚರ್‌ ಕಂಪೆನಿ, ಹಾಗೂ ಜೋರ್ಡಾನ್ಸ್‌‌ ಫರ್ನಿಚರ್‌, Inc.ಗಳು. [[CORT ಬಿಜಿನೆಸ್‌ ಸರ್ವೀಸ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌]] ಎಂಬುದು  ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದು 2000ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ 80.1% ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದ್ದು ಪೀಠೋಪಕರಣ ಬಾಡಿಗೆ ಉದ್ಯಮದ &quot;ಬಾಡಿಗೆ-ಇಂದ-ಬಾಡಿಗೆಗೆ&quot; ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪೀಠೋಪಕರಣ, ಪರಿಕರಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ಸೇವೆಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಪೂರೈಕೆದಾರನಾಗಿದೆ.

2002ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅಡಿಗೆಮನೆ ಉಪಕರಣಗಳ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನೇರ ಮಾರಾಟಸಂಸ್ಥೆಯಾದ [[ದ ಪ್ಯಾಂಪರ್‌ಡ್‌ ಷೆಫ್‌]]‌‌, LTD,ಅನ್ನು ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ, ವಿನ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ತಪಾಸಣೆಗಳನ್ನು TPC ಮಾಡಿ, ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ತಯಾರಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ಅದರ ಇಲ್ಲಿನಾಯ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅಡಿಸನ್‌ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಿಂದ, TPC 65,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಾರಾಟ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಜಾಲವನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ/ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕವಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಗೃಹ-ಭೇಟಿ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ.

[[ಸೀ'ಸ್‌ ಕ್ಯಾಂಡೀಸ್‌]] ಡಬ್ಬಿಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದ ಚಾಕೋಲೇಟ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಮಿಠಾಯಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಮಿಠಾಯಿ ತಯಾರಿಕಾ ಅಡಿಗೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಸೀ'ಸ್‌ನ ಆದಾಯಗಳು ಬಹುಪಾಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಯವಾಗಿದ್ದು ಒಟ್ಟಾರೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯದ  ಅಂದಾಜು 50%ರಷ್ಟನ್ನು ನವೆಂಬರ್‌ ಹಾಗೂ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಡೈರಿ ಕ್ವೀನ್‌]] ಸೇವೆಗಳು ಡೈರಿ ಕ್ವೀನ್‌ನ ಹೆಸರಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಿಸುತ್ತಿರುವ   ಅಂದಾಜು 6,000 ಅಂಗಡಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ, ಆರೆಂಜ್‌ ಜ್ಯೂಲಿಯಸ್‌ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಮೆಲ್‌ಕಾರ್ನ್‌ ಅನೇಕ ಡೈರಿ ಡೆಸರ್ಟ್‌/ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು, ಪಾನೀಯಗಳು, ಸಿದ್ಧ ಆಹಾರಗಳು, ಮಿಶ್ರಿತ ಹಣ್ಣುಗಳ ಪೇಯಗಳು, ಪಾಪ್‌ಕಾರ್ನ್/ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳದ ಅರಳು ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಉಪಾಹಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂತಹುದೇ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

====ಇತರ ವಿಮೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲದ ಉದ್ಯಮಗಳು====
ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 25, 2007ರಂದು [[ಮಾರ್ಮನ್‌ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್‌ Inc.]]ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಪ್ರಿಟ್ಜ್‌ಕರ್‌ ಕುಟುಂಬದವರ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಐವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೂಟ/ಸಂಘಟಿತ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ರೈಲುರಸ್ತೆ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ ಕಾರುಗಳು, ಖರೀದಿ ಬಂಡಿಗಳು, ಕೊಳಾಯಿ ವ್ಯವಸ್ತೆಯ ಕೊಳವೆಗಳು, ಲೋಹದ ಬಂಧನಿಗಳು, ಹಾಗೂ ಗೃಹ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಹಾಗೂ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ತಯಾರಿಕೆ ಕಂಪೆನಿಗಳ ಗುಂಪಿನ ಸ್ವಾಮ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದೆ.&lt;ref&gt;http://www.berkshirehathaway.com/news/dec2507.pdf&lt;/ref&gt;
 
[[ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್‌ ಡಾಟಾಸೊಲ್ಯೂಷನ್ಸ್‌]], Inc. ಹಾಗೂ [[ಸಲಾಡೋ ಸೇಲ್ಸ್‌]]ನಂತಹಾ ಇತರ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ತನ್ನೊಡನೆ ಕರೆತಂದ [[ಮೆಕ್‌ಲೇನ್‌ ಕಂಪೆನಿ]], Inc.ಅನ್ನು ಮೇ 2003ರಲ್ಲಿ [[ವಾಲ್‌-ಮಾರ್ಟ್‌]] ಸ್ಟೋರ್ಸ್‌, Inc.ನಿಂದ ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಮೆಕ್‌ಲೇನ್‌ ಸಗಟು ವಿತರಣೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾ 50 ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ರಿಯಾಯಿತಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟಗಾರರು,  ಸಲಕರಣೆ/ಉಪಕರಣ ಅಂಗಡಿಗಳು, ತ್ವರಿತ ಸೇವಾ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳು, ಔಷಧಿಅಂಗಡಿಗಳು ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರಮಂದಿರ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ಗಳಂತಹಾ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. [[ಸ್ಕಾಟ್‌ ಫೆಟ್ಜರ್‌]] ಕಂಪೆನಿಗಳು —  ಸ್ಕಾಟ್‌ ಫೆಟ್ಜರ್‌ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಗೃಹಬಳಕೆಯ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬಳಕೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ವಿತರಿಸುವ 21 ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಉದ್ಯಮಗಳ ಗುಂಪಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮೂರು ಉದ್ದಿಮೆಗಳೆಂದರೆ [[ಕಿರ್ಬಿ ಗೃಹಶುದ್ಧೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು]], ವೇನ್‌ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್‌ ಹಾಸ್‌ಫೆಲ್ಡ್‌ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು. ಸ್ಕಾಟ್‌ ಫೆಟ್ಜರ್‌ ಗಿನ್ಸು ಚಾಕುಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. ''[[ದ ಬಫೆಲೋ ನ್ಯೂಸ್‌]]''  ಪತ್ರಿಕೆಯು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿನ ‌ಬಫೆಲೋದ, ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯಿಂದ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ಒಂದು ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ.

2002ರಲ್ಲಿ, ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಅಲ್ಬೆಕ್ಕಾ Inc.ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ನಾರ್ಕ್ರಾಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಲ್ಬೆಕ್ಕಾ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಲಾರ್ಸನ್‌-ಜುಹ್ಲ್‌ ಹೆಸರಿನಡಿ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಬೆಕ್ಕಾ ಮರದ ಹಾಗೂ ಲೋಹದ ಮೋಲ್ಡಿಂಗ್‌ಗಳು, ಮ್ಯಾಟ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು,  ಫೋಮ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು, ಗಾಜಿನ ಉಪಕರಣಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಫ್ರೇಮಿಂಗ್‌ ವಸ್ತುಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಗ್ರಾಹಕೀಕರಿಸಿದ ಫ್ರೇಮಿಂಗ್‌ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ, ತಯಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. CTB ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ Corp.ಅನ್ನು 2002ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇಂಡಿಯಾನಾದ ಮಿಲ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ CTB, ಕಾಳಿನ ಉದ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಕೋಳಿ, ಹಂದಿಗಳು, ಹಾಗೂ ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ, ತಯಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ಹಾಗೂ ಯೂರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ  ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಎರಡು ಹಾಗೂ ಮೂರನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿತರಕರು ಹಾಗೂ ಹಂಚಿಕೆದಾರರುಗಳ ಜಾಗತಿಕ ಜಾಲದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

===ಹಣಕಾಸು ಹಾಗೂ ಹಣಕಾಸಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು===
[[XTRA ಲೀಸ್‌]]ಅನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2001ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಮಿಸ್ಸೋರಿಯ St. ಲೂಯಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ XTRA, ಓರ್ವ ಪ್ರಧಾನ ಸಾಗಾಣಿಕಾ ಉಪಕರಣಗಳ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. XTRA ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 31, 2004ರ ಹಾಗೆ ಅಂದಾಜು $1 ಶತಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ನಿವ್ವಳ  ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಂದಾಜು 105,000 ಘಟಕಗಳ,ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಾಗಾಣಿಕಾ ಪಡೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಾಗಾಣಿಕಾ ಪಡೆಯು ರಸ್ತೆ ಸಾಗಣೆಯ ಹಾಗೂ ಶೇಖರಣಾ ಟ್ರೇಲರ್‌ಗಳು, ಚಾಸಿ/ಅಡಿಗಟ್ಟು, ಅಂತರ್‌ಶೈಲೀಯ/ಇಂಟರ್‌ಮೋಡಲ್‌ ಪಿಗ್ಗಿಬ್ಯಾಕ್‌ ಟ್ರೇಲರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ  ದೇಶೀಯ ಸಾಗಾಣಿಕಾ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಕ್ಲೇಟನ್‌'ನ ಹಣಕಾಸು  ಉದ್ದಿಮೆಯು, (ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಗೃಹಗಳ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಸಾಲ ಕೊಡುವಿಕೆ), 2007ರ ಆದಾಯವಾದ $526 ದಶಲಕ್ಷದಿಂದ ಇಳಿದು $206 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಸಾಲದ ನಷ್ಟಗಳು ಹಿಂದಿನ 2.9%ರಿಂದ ಏರಿಕೆ ಕಂಡು&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.berkshirehathaway.com/2008ar/2008ar.pdf|title=Chairman's letter|work=Berkshire Hathaway 2008 Annual Report, p.13}}&lt;/ref&gt; 3.6%ರಷ್ಟಾಗಿವೆ.

===ಹೂಡಿಕೆಗಳು ===
====ಸಾಮಾನ್ಯ ಷೇರುಗಳು  – ಲಾಭದಾಯಕ ಮಾಲೀಕತ್ವ ====
[[SEC ಸಲ್ಲಿಕೆ]]ಯ ಹಿಂದಿನ [[ಪ್ರಾಕ್ಸಿ ದಾಖಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಇತ್ತೀಚಿನ [[ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿ]]ಯಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೆ ಈ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸ್ಟಾಕ್‌/ದಾಸ್ತಾನುಗಳ 5% ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂಡಿಕೆ ಪಾಲನ್ನು ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇ ಹೊಂದಿರುವಂತಹ ಕೆಲ ಕಂಪನಿಗಳಾಗಿವೆ. ಹೂಡಿಕೆ ಪಾಲಿನ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೀಗಿವೆ: 
*[[ಬರ್ಲಿಂಗ್‌ಟನ್‌ ನಾರ್ಥರ್ನ್‌ ಸಾಂಟಾ ಫೆ Corp.]] (ಸಂಪೂರ್ಣ-ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ)&lt;ref&gt;[http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-02/16251430-buffett-defends-using-stock-in-burlington-takeover-020.htm ಬಫೆಟ್‌ ಡಿಫೆಂಡ್ಸ್‌ ಯೂಸಿಂಗ್‌ ಸ್ಟಾಕ್‌ ಇನ್‌ ಬರ್ಲಿಂಗ್‌ಟನ್‌ ಟೇಕ್‌ಓವರ್‌]&lt;/ref&gt;,
*[[ವೆಸ್ಕೋ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌]] (80%), 
*[[ಮೂಡಿಸ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌]] (19.1%), 
*[[USG]] (19.0%) , 
*[[ದ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಪೋಸ್ಟ್‌ ಕಂಪೆನಿ]] (18.2%), 
*[[ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ Co.]] (13.1%), 
*[[ವೆಲ್ಸ್‌ ಫಾರ್ಗೋ]] (9.2%), 
*[[ಗಿ/ಜಿಲ್ಲೆಟ್‌]] (9.1%),
*[[ದ ಕೋಕಾ-ಕೋಲಾ ಕಂಪೆನಿ]] (8.6%),

====ಬಾಂಡ್‌/ಸಾಲಪತ್ರಗಳು====
ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಸ್ಥಿರ ಆದಾಯ ಬಂಡವಾಳಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ವಿದೇಶಿ ಸರ್ಕಾರೀ ಬಾಂಡ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬಾಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ $27 ಶತಕೋಟಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹೂಡಿದೆ.&lt;ref&gt;[http://www.berkshirehathaway.com/2008ar/2008ar.pdf ''ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಚರ್ಚೆ'' , ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇ 2008ರ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿ, p.71]&lt;/ref&gt;

====ಇತರೆ====
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ $14.5 ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟು&lt;ref&gt;[http://www.berkshirehathaway.com/2008ar/2008ar.pdf ''ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಪತ್ರಗಳು'' , ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇ 2008ರ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿ, p.18]&lt;/ref&gt; ಮೊತ್ತದ [[ರಿಗ್ಲೆ]], [[ಗೋಲ್ಡ್‌ಮನ್‌ ಸ್ಯಾಚ್ಸ್‌]], ಹಾಗೂ [[GE]]ಗಳ [[ಪ್ರಿಫೆರ್ರಡ್‌ ಸ್ಟಾಕ್‌/ದಾಸ್ತಾನುಗಳನ್ನು]] ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಕೊಂಡಿದೆ.

ನವೆಂಬರ್‌ 3, 2009ರಂದು ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇ ಒಟ್ಟಾರೆ $26 ಶತಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ಸ್ಟಾಕ್‌/ದಾಸ್ತಾನು ಹಾಗೂ ನಗದುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ, [[BNSF ರೈಲ್ವೇ]]ಯ ತಾನು ಈಗಾಗಲೇ ಕೊಳ್ಳದೇ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಕೊಂಡು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2009/11/04/business/04deal.html ಬಫೆಟ್‌ ಬೆಟ್ಸ್‌ ಬಿಗ್‌ ಆನ್‌ ರೇಲ್‌ರೋಡ್ಸ್‌’ ಫ್ಯೂಚರ್‌]&lt;/ref&gt; ಇದು ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌'ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಾಗಲಿದೆ.

2003ರಲ್ಲಿ, [[ಪೆಪ್ಸಿ]] ಸಂಭಾವ್ಯ 1 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ ಬಹುಮಾನ ಕೊಡಬೇಕಾಗಬಹುದಾದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಪರವಾಗಿ ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ಗೆ 10 ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌ಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಿತು&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://money.cnn.com/2003/04/09/news/companies/pepsi_billion_game/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-05-13 |archive-date=2010-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100802071350/http://money.cnn.com/2003/04/09/news/companies/pepsi_billion_game/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. ಈ ಬಹುಮಾನವು ಕೊಡಬೇಕಾಗಬರುವ ಅಲ್ಪ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನಷ್ಟೇ ಹೊಂದಿತ್ತು ಆದರೂ ಅದನ್ನು ಯಾರೂ ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ.

==ಆಸ್ತಿಗಳು==
{{main|List of assets owned by Berkshire Hathaway}}

==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು==
{{reflist|2}}

==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು==
*[http://www.berkshirehathaway.com ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ]
*[http://fundville.com/fund/300/BERKSHIRE-HATHAWAY-INC ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇ 13F ಸಲ್ಲಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಬಂಡವಾಳ ಪಟ್ಟಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100527012214/http://fundville.com/fund/300/BERKSHIRE-HATHAWAY-INC |date=2010-05-27 }}
*[http://www.buffettbuys.com ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇ ಬಂಡವಾಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಹಿಡುವಳಿಗಳು, ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180308064929/http://buffettbuys.com/ |date=2018-03-08 }}
*[http://spreadsheets.google.com/pub?key=pq95Pd39mNBhgFVrCIYnEXA ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇ ಬಂಡವಾಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಹಿಡುವಳಿಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121022073908/https://spreadsheets.google.com/pub?key=pq95Pd39mNBhgFVrCIYnEXA |date=2012-10-22 }} (Google Financeನಿಂದ ಬೆಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ)
{{Berkshire Hathaway}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌‌ಚೇಂಜ್‌ನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ ಕಂಪೆನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:1839ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಕಂಪನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಬರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇ]]
[[ವರ್ಗ:ನೆಬ್ರಾಸ್ಕಾದ ಒಮಾಹಾ ಮೂಲದ ಕಂಪೆನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ವಸ್ತ್ರೋದ್ಯಮ/ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮದ ಇತಿಹಾಸ]]
[[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮ]]</text>
      <sha1>pitba8m2zmy2kqh4a72vp5o15v8is1s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ನಿಕೋಲಸ್ ಕೇಜ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23430</id>
    <revision>
      <id>1373634</id>
      <parentid>1351869</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T22:20:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92681" sha1="ta7ll3bbt88lmw9doyco7tz3eeiqsiv" xml:space="preserve">{{Infobox Actor
| image = Nicolas Cage - 66ème Festival de Venise (Mostra).jpg
| caption = Nicolas Cage at the [[66th Venice International Film Festival]]
| birthdate = {{birth date and age|mf=yes|1964|1|7}}
| birthplace = [[Long Beach, California]], U.S.
| birthname = Nicolas Kim Coppola&lt;ref name=&quot;unlikely&quot;/&gt;
| occupation = Actor&lt;br /&gt;Producer
| yearsactive = 1980–present
| spouse = [[Patricia Arquette]]&lt;br /&gt;(1995–2001)&lt;br /&gt;[[Lisa Marie Presley]]&lt;br /&gt;(2002–2004)&lt;br /&gt;Alice Kim&lt;br /&gt;(2004–present)
}}
'''ನಿಕೋಲಸ್‌ ಕೇಜ್‌ '''  (ಜನ್ಮನಾಮ: '''ನಿಕೋಲಸ್‌ ಕಿಮ್‌ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ''' ; ಹುಟ್ಟಿದ್ದು: 1964ರ ಜನವರಿ 7ರಂದು)&lt;ref name=&quot;unlikely&quot; /&gt;&lt;ref&gt;ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಕಾರ. [http://www.familytreelegends.com/records/calbirths?c=search&amp;amp;first=Nicolas&amp;amp;last=Coppola&amp;amp;spelling=Exact&amp;amp;4_year=1964&amp;amp;4_month=1&amp;amp;4_day=7&amp;amp;5=Male&amp;amp;7=&amp;amp;SubmitSearch.x=49&amp;amp;SubmitSearch.y=20&amp;amp;SubmitSearch=Submit ''ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಬರ್ತ್‌ ಇಂಡೆಕ್ಸ್‌, 1905 -1995'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120118194943/http://www.familytreelegends.com/records/calbirths?c=search&amp;first=Nicolas&amp;last=Coppola&amp;spelling=Exact&amp;4_year=1964&amp;4_month=1&amp;4_day=7&amp;5=Male&amp;7=&amp;SubmitSearch.x=49&amp;SubmitSearch.y=20&amp;SubmitSearch=Submit |date=2012-01-18 }}. ಸೆಂಟರ್‌ ಫಾರ್‌ ಹೆಲ್ತ್‌ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಹೆಲ್ತ್‌ ಸರ್ವೀಸಸ್‌, ಸ್ಯಾಕ್ರಮೆಂಟೊ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Nicolas Cage - Biography |url=http://www.tiscali.co.uk/entertainment/film/biography/artist/nicolas-cage/biography/90 |publisher=Tiscali.co.uk |accessdate=2009-10-21 |archive-date=2010-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100104223921/http://www.tiscali.co.uk/entertainment/film/biography/artist/nicolas-cage/biography/90 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಅಮೆರಿಕಾದ ಓರ್ವ ನಟನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

1981ರಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮಾಡಿದ ಕೇಜ್‌, ನಟನೆಯನ್ನು ಒಂದು ವೃತ್ತಿಜೀವನವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ. &quot;ಕೆಟ್ಟ ಹುಡುಗನ&quot; ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಬಂದ ಕೇಜ್‌, ತನ್ನ ಪಾತ್ರನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾನೆ. ''[[ಲೀವಿಂಗ್‌ ಲಾಸ್‌ ವೆಗಾಸ್‌]]''  ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ 1995ರಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಹಾಗೂ ''[[ಅಡಾಪ್ಟೇಷನ್‌]]''  ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ 2002ರಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಟೊರೊಂಟೊ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ಸಂಘದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.

60ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದು, ''[[ಫೇಸ್‌/ಆಫ್‌]]''  (1997), ''[[ಗಾನ್‌ ಇನ್‌ 60 ಸೆಕೆಂಡ್ಸ್‌]]''  (2000), ''[[ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಟ್ರೆಷರ್‌]]''  (2004), ''[[ಘೋಸ್ಟ್‌ ರೈಡರ್‌‌]]''  (2007), ''[[Bad Lieutenant: Port of Call New Orleans]]''  (2009), ಮತ್ತು ''[[ಕಿಕ್‌-ಆಸ್‌]]''  (2010) ಚಿತ್ರಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಕೇಜ್‌ ಒಟ್ಟು ಮೂರು ಬಾರಿ ಮದುವೆಯಾದ: [[ಪೆಟ್ರೀಷಿಯಾ ಆರ್ಕ್ವೆಟ್‌]], [[ಲೀಸಾ ಮೇರೀ ಪ್ರೆಸ್ಲೆ]], ಮತ್ತು ಅವನ ಸದ್ಯದ ಪತ್ನಿಯಾದ ಅಲೀಸ್‌ ಕಿಮ್‌ ಕೇಜ್‌ ಆತ ಮದುವೆಯಾದ ಹುಡುಗಿಯರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

== ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ==
[[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಲಾಂಗ್‌ ಬೀಚ್‌]] ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ಜನಿಸಿದ. ಅವನ ತಂದೆಯಾದ [[ಆಗಸ್ಟ್‌ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ]] ಓರ್ವ [[ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ [[ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ]]ನಾಗಿದ್ದರೆ, ಕೇಜ್‌ನ ತಾಯಿಯಾದ ಜಾಯ್‌ ವೋಗೆಲ್‌ಸ್ಯಾಂಗ್ ಓರ್ವ ನರ್ತಕಿ ಹಾಗೂ [[ನೃತ್ಯಸಂಯೋಜಕಿ]]ಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಕೇಜ್‌ನ ಹೆತ್ತವರು 1976ರಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು ಪಡೆದರು.&lt;ref name=&quot;unlikely&quot;&gt;[http://www.usaweekend.com/97_issues/970601/970601cov_st_cage.html &quot;ದಿ ಅನ್‌ಲೈಕ್ಲಿಯೆಸ್ಟ್‌ ಆಕ್ಷನ್‌ ಹೀರೋ&quot;.]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} USA ವೀಕೆಂಡ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕ. ಜೂನ್ 1, 1997&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;yahoo&quot;&gt;{{cite web |url=http://au.movies.yahoo.com/Nicolas+Cage/biography/181846/family/ |title=Nicolas Cage - Family and Companions - Yahoo!7 Movies |publisher=Au.movies.yahoo.com |date= |accessdate=2010-02-14 |archive-date=2008-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080205114213/http://au.movies.yahoo.com/Nicolas%2BCage/biography/181846/family/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಕೇಜ್‌ನ ತಾಯಿಯು [[ಜರ್ಮನ್‌]] ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವಳಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವನ ತಂದೆಯು [[ಇಟಲಿಯ]] ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನಾಗಿದ್ದ (ಅವನ ತಂದೆಯ ಕಡೆಯ ಸಂಬಂಧದ ಮುತ್ತಜ್ಜ-ಮುತ್ತಜ್ಜಿಯರು [[ಬೆಸಿಲಿಕೇಟಾ]]ದ [[ಬೆರ್ನಾಲ್ಡಾ]]ದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದ ವಲಸೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು).&lt;ref&gt;{{cite book|last=Cowie|first=Peter|coauthor=|title=Coppola: a biography|publisher=Da Capo Press|year=1988|page=2}}ISBN 0-306-80598-7&lt;/ref&gt; [[ಕಾರ್ಮೈನ್‌ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ]] ಹಾಗೂ [[ಇಟಾಲಿಯಾ ಪೆನ್ನಿನೋ]], ಅವನ ತಂದೆಯ ಕಡೆಯ ಸಂಬಂಧದ ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ಕಾರ್ಮೈನ್‌ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ ಓರ್ವ ಸಂಯೋಜಕನಾಗಿದ್ದ, ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯಾ ಪೆನ್ನಿನೋ ಓರ್ವ ನಟಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಮೂಲಕ, ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್‌ ಫೋರ್ಡ್‌ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ]] ಹಾಗೂ ನಟಿ [[ಟಾಲಿಯಾ ಷೈರ್‌]] ಇವರುಗಳಿಗೆ ಕೇಜ್‌ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ [[ರೋಮನ್‌ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ]] ಹಾಗೂ [[ಸೋಫಿಯಾ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ]], ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ದಿವಂಗತ [[ಗಿಯಾನ್‌-ಕಾರ್ಲೊ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ]], ಮತ್ತು ನಟರಾದ [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ಕಾರ್ಮೈನ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಜಾಸನ್‌ ಷ್ವಾರ್ಟ್ಜ್‌ಮನ್‌‌]] ಮೊದಲಾದವರಿಗೆ ಕೇಜ್‌ ಸೋದರ ಬಂಧುವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಕೇಜ್‌ಗೆ ಇಬ್ಬರು ಸೋದರರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ [[ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್‌ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ]] ಎಂಬಾತ ಓರ್ವ ನಿರ್ದೇಶಕನಾದರೆ; [[ಮಾರ್ಕ್‌ &quot;ದಿ ಕೋಪ್‌&quot; ಕೊಪ್ಪೊಲಾ]] ಎಂಬಾತ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ರೇಡಿಯೋದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://cagefactor.com/aolchat.html |title=AOL Interview with Nicolas Cage |publisher=Cagefactor.com |date= |accessdate=2010-02-14 |archive-date=2008-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080312054905/http://cagefactor.com/aolchat.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆಂದು [[ಬೆವರ್ಲಿ ಹಿಲ್ಸ್‌ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌‌‌]]ಗೆ (ಸಹವರ್ತಿ ಮನೋರಂಜನೆಗಾರರಾದ [[ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಬ್ರೂಕ್ಸ್‌]], [[ಏಂಜಲಿನಾ ಜೂಲೀ]], [[ಲೆನ್ನಿ ಕ್ರಾವಿಟ್ಜ್‌‌]], [[ಸ್ಲಾಶ್‌]], [[ರಾಬ್‌ ರೀನರ್‌‌]], [[ರಿಚರ್ಡ್‌ ಡ್ರೇಫಸ್‌]], [[ಬೋನ್ನೀ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಡೇವಿಡ್‌ ಷ್ವಿಮ್ಮರ್‌]] ಇವರೇ ಮೊದಲಾದವರು ಓದಿದ್ದು ಇದೇ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ) ಸೇರಿಕೊಂಡ ಕೇಜ್‌, ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ನಟನೆಯ ವೃತ್ತಿಯೆಡೆಗೆ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ. UCLA ಸ್ಕೂಲ್‌ ಆಫ್‌ ಥಿಯೇಟರ್‌, ಫಿಲ್ಮ್‌, ಅಂಡ್‌ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ನಲ್ಲೂ ಸಹ ಕೇಜ್‌ ವ್ಯಾಸಂಗಮಾಡಿದ. ಶಾಲೆಯ ವತಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ''[[ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಬಾಯ್‌]]''  ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಸಿನಿಮೀಯವಲ್ಲದ ಅವನ ಮೊದಲ ನಟನಾ ಅನುಭವವಾಗಿತ್ತು.

== ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ==
[[ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್‌ ಫೋರ್ಡ್‌ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ]]ನ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿ ಸ್ವಜನಪಕ್ಷಪಾತದ ಕಾಣಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಅವನು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ನಿಕೋಲಸ್‌ ಕೇಜ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿಗೆ ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡ. [[ಮಾರ್ವೆಲ್‌ ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌]] ಸೂಪರ್‌ಹೀರೋ ಆಗಿರುವ [[ಲ್ಯೂಕ್‌ ಕೇಜ್‌]] ಹೆಸರು ಅವನ ಈ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಭಾಗಶಃ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Grant |first=Meg |url=http://www.rd.com/content/openContent.do?contentId=28200 |title=Nicolas Cage Interview: A Fork in the Road |publisher=Rd.com |date= |accessdate=2010-02-14 |archive-date=2021-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210221054506/https://www.rd.com/?contentid=28200 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[ಸೀನ್‌ ಪೆನ್‌]] ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ''[[ಫಾಸ್ಟ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಅಟ್‌ ರಿಡ್ಜ್‌ಮಾಂಟ್‌ ಹೈ]]''  ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಕಿರುಪಾತ್ರದಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧವಲ್ಲದ ವರ್ಗಗಳೆರಡಕ್ಕೂ ಸೇರುವ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. [[S.E. ಹಿಂಟನ್‌‌‌]]ನ [[ಕಾದಂಬರಿ]]ಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ''[[ದಿ ಔಟ್‌ಸೈಡರ್ಸ್‌‌‌‌‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಡಲ್ಲಾಸ್‌ ವಿನ್‌ಸ್ಟನ್‌ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವನು ಬಹಳ ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟರೂ, [[ಮ್ಯಾಟ್‌ ಡಿಲ್ಲಾನ್‌‌]]ಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಅವನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬೇಕಾಯಿತು. ಕೊಪ್ಪೊಲಾನ ''[[ರಂಬ್ಲ್‌ ಫಿಶ್‌]]''  ಹಾಗೂ ''ಪೆಗ್ಗಿ ಸ್ಯೂ ಗಾಟ್‌ ಮ್ಯಾರೀಡ್‌‌‌‌ ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಅವನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.''

ಕೇಜ್‌ ವಹಿಸಿದ ಇತರ ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ವಿವರಗಳು ಹೀಗಿವೆ: ಅತ್ಯಂತ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದ 1987ರ ಪ್ರಣಯಪ್ರಧಾನ-ಹಾಸ್ಯಚಿತ್ರವಾದ ''[[ಮೂನ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್‌]]'', ಇದರಲ್ಲಿ [[ಚೆರ್‌‌]] ನಟನೆಯೂ ಇತ್ತು; ಕೋಯೆನ್‌ ಸೋದರರ ಪಂಥದ-ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಾಸ್ಯಚಿತ್ರವಾದ ''[[ರೈಸಿಂಗ್‌ ಅರಿಝೋನಾ]]'' ; 1990ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಡೇವಿಡ್‌ ಲಿಂಚ್‌ನ  ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧವಲ್ಲದ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ''[[ವೈಲ್ಡ್‌ ಅಟ್‌ ಹಾರ್ಟ್‌]]'' ; 1999ರಲ್ಲಿ ಬಂದ [[ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಸ್ಕೋರ್ಸೆಸೆ]]ಯ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ ವೈದ್ಯಸಹಾಯಕ ನಾಟಕೀಯ ಚಿತ್ರವಾದ ''[[ಬ್ರಿಂಗಿಂಗ್‌ ಔಟ್‌ ದಿ ಡೆಡ್‌‌‌]]'' ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ; ಮತ್ತು 2003ರಲ್ಲಿ ಬಂದ [[ರಿಡ್ಲೆ ಸ್ಕಾಟ್‌‌‌]]ನ ''[[ಮ್ಯಾಚ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ ಮೆನ್‌]]''  ಎಂಬ ಚಮತ್ಕಾರಿಕ ನಾಟಕೀಯ ಚಿತ್ರ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ಓರ್ವ ಬಯಲುಭೀತ, ಕೊಳೆಭೀತ, ಗೀಳಿನ-ಆಂತರಿಕ ನಿರ್ಬಂಧದ, ಸ್ನಾಯು ಸಂಕೋಚನದ ಒಂದು ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯೊಂದಿಗಿನ ಕಾನ್‌ ಕಲಾವಿದನ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದಾನೆ.

[[ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ಕೇಜ್‌ ಎರಡುಬಾರಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದ್ದ. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ''[[ಲೀವಿಂಗ್‌ ಲಾಸ್‌ ವೆಗಾಸ್‌]]''  ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಓರ್ವ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಮದ್ಯವ್ಯಸನಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಆತ ಸದರಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡ. ''[[ಅಡಾಪ್ಟೇಷನ್‌]]''  ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಜ-ಜೀವನದ ಚಿತ್ರಕಥಾಲೇಖಕ [[ಚಾರ್ಲೀ ಕೌಫ್‌ಮನ್‌]] ಮತ್ತು ಕೌಫ್‌ಮನ್‌ನ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಅವಳಿಯಾದ ಡೊನಾಲ್ಡ್‌‌ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನು ನೀಡಿದ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಆತ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದ್ದ. ಈ ರೀತಿಯ ಯಶಸ್ಸುಗಳಿದ್ದಾಗಲೂ ಸಹ, ಅಷ್ಟಾಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯದಿರುವ ಅವನ ಬಹುಪಾಲು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಅವನ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಹೊಡೆದಾಟದ/ಸಾಹಸ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಳಪೆದ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿವೆ. ''[[8mm]]''  (1999) ಎಂಬ ಕಾತರದ ರೋಮಾಂಚಕಾರಿ ಚಿತ್ರವು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಈಗ ಅದು ಒಂದು [[ಪಂಥದ ಚಲನಚಿತ್ರ]]ವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 2001ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ''[[ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ ಕೊರೆಲ್ಲಿ'ಸ್‌ ಮ್ಯಾಂಡೊಲಿನ್‌]]''  ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆತ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ ಮತ್ತು ಆ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಮ್ಯಾಂಡೊಲಿನ್‌ ನುಡಿಸುವುದನ್ನು ಮೊದಲಿನಿಂದ ಕಲಿತ. 2005ರಲ್ಲಿ, ಅವನು ಪ್ರಚಾರ ಪಡೆದಿದ್ದ ''[[ಲಾರ್ಡ್‌ ಆಫ್‌ ವಾರ್‌‌]]''  ಹಾಗೂ ''[[ದಿ ವೆದರ್‌ ಮ್ಯಾನ್‌]]''  ಎಂಬ ಎರಡು ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧವಲ್ಲದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವಿಫಲಗೊಂಡವು. ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಬಿಡುಗಡೆಗಳು ಹಾಗೂ ಆ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಆತ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿಯೂ ಸಹ ಒಂದು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕವೃಂದವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರಗಳು ವಿಫಲಗೊಂಡವು. ''[[ದಿ ವಿಕರ್‌‌ ಮ್ಯಾನ್‌]]''  ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ಕಳಪೆ ವಿಮರ್ಶೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅದು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಮಾರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಕುಸಿತವನ್ನು ಕಾಣಬೇಕಾಯಿತು. ಮಾರ್ವೆಲ್‌ ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದ, ಅತೀವವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ''[[ಘೋಸ್ಟ್‌ ರೈಡರ್‌‌]]''  (2007) ಚಲನಚಿತ್ರವು ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ನೀಡಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ವಾರಾಂತ್ಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 45 ದಶಲಕ್ಷ $ಗೂ (ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಸಿದ ಚಿತ್ರ) ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, 2007ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 25ರಂದು ಕೊನೆಗೊಂಡ ವಾರಾಂತ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಈ ಚಿತ್ರವು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ 208 ದಶಲಕ್ಷ $ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. 2007ರಲ್ಲೂ ಸಹ ಅವನು ''[[ನೆಕ್ಸ್ಟ್‌]]''  ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. ಇದು ''[[ದಿ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಮ್ಯಾನ್‌‌]]''  (2000) ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗಿನ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ಸಕಾಲಿಕತೆಯೊಳಗಡೆಯ ಒಂದು ನಸುನೋಟದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಹಣಕಾಸಿನ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ಕೇಜ್‌ನ ಬಹುಪಾಲು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಹೊಡೆದಾಟ/ಸಾಹಸ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಅವನ ಇದುವರೆಗಿನ ಎರಡನೇ-ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಹಣಗಳಿಕೆಯ ಚಿತ್ರವಾದ ''[[ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಟ್ರೆಷರ್‌‌‌]]'' ನಲ್ಲಿ ಓರ್ವ [[ವಿಲಕ್ಷಣ]] ಚರಿತ್ರೆಕಾರನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾನೆ. [[ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರಸ್ಥಾಪಕರಿಂದ]] ಅಡಗಿಸಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ನಿಧಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಾಹಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಪಾತ್ರದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಅವನ ಇತರ ಯಶಸ್ವೀ ಸಾಹಸಮಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ವಿವರ ಹೀಗಿದೆ: ''[[ದಿ ರಾಕ್‌]]''  ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಚಿಕ್ಕವಯಸ್ಸಿನ FBI ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪರಿಣಿತನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕೇಜ್‌ ವಹಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಭಯೋತ್ಪಾದಕರ ಒಂದು ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ತಟಸ್ಥೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು [[ಆಲ್ಕಾಟ್ರಾಜ್‌ ದ್ವೀಪ]]ದೊಳಗೆ ನುಸುಳಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಪಾತ್ರ ಇದಾಗಿದೆ. [[ಜಾನ್‌ ವೂ]] ಎಂಬಾತನ ''[[ಫೇಸ್‌/ಆಫ್‌]]''  ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಓರ್ವ [[ನಾಯಕ]] ಮತ್ತು ಓರ್ವ [[ಖಳನಾಯಕ]]ನಾಗಿ ಎರಡೂ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. [[2001ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌ 11ರಂದು ನಡೆದ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ]] ಸಂಬಂಧಿಸಿದ, ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಆಲಿವರ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌‌]]ನ ''[[ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಟ್ರೇಡ್‌ ಸೆಂಟರ್‌]]''  ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಕೇಜ್‌ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ''[[ಗ್ರಿಂಡ್‌ಹೌಸ್‌]]''  ಎಂಬ B-ದರ್ಜೆಯ ಎರಡು-ಚಿತ್ರಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ, [[ರಾಬ್‌ ಝಾಂಬೀ]]ಯ ''ವರ್‌ವೋಲ್ಫ್‌ ವುಮೆನ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ S.S.''  ಎಂಬ ತೇಪೆಹಾಕಿದ ತುಣುಕು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೊಂದು ಪುಟ್ಟದಾದ ಆದರೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಪಾತ್ರವಿತ್ತು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆತ [[ಡಾ. ಫು ಮಾಂಚು]] ಎಂಬ ಅಪರಾಧ ಸಂಬಂದದ ಪ್ರಚಂಡ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಚೀನಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ''ಸನ್ನಿ''  ಎಂಬ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಕೇಜ್‌ ಪಾದಾರ್ಪಣ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಒಂದು ಕಡಿಮೆ-ಬಂಡವಾಳದ ನಾಟಕೀಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, [[ಜೇಮ್ಸ್‌ ಫ್ರಾಂಕೋ]] ಇದರಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಪುರುಷ ವೇಶ್ಯೆಯ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರೆ, ಅವನ ತಾಯಿಯು ([[ಬ್ರೆಂಡಾ ಬ್ಲೆಥಿನ್‌]]) ಅವನ ತಲೆಹಿಡುಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.&lt;ref name=&quot;saturn&quot;&gt;[http://www.saturnfilms.com/ ಸ್ಯಾಟರ್ನ್‌ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್‌‌], ಕೇಜ್‌ನ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪನಿ&lt;/ref&gt; ಈ ರೌದ್ರ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಸೀಮಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಕೇಜ್‌ನ ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಣದ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ''[[ಷಾಡೋ ಆಫ್‌ ದಿ ವ್ಯಾಂಪೈರ್‌‌]]''  ಚಲನಚಿತ್ರವು ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಇದು ಸ್ಯಾಟರ್ನ್‌ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್‌‌ನಿಂದ ಬಂದ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.

ತನ್ನ ಇತರ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಭವಿಷ್ಯದ ನಟನಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಕೇಜ್‌ ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ 2006ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಹಮಾಸ್‌ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದ. [[ಸೈ-ಫೈ ವಾಹಿನಿ]]ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ''[[ದಿ ಡ್ರೆಸ್ಡನ್‌ ಫೈಲ್ಸ್‌‌‌]]'' ನಲ್ಲಿ, [[ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ನಿರ್ಮಾಪಕ]]ನಾಗಿ ಕೇಜ್‌ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಕೇಜ್‌ ಹೇಳಿದ್ದು ಹೀಗಿತ್ತು: {{quote|I feel I've made a lot of movies already and I want to start exploring other opportunities that I can apply myself to, whether it's writing or other interests that I may develop.&lt;ref&gt;[https://news.yahoo.com/s/eonline/20061211/en_movies_eo/538e2299-5566-4447-a0a5-0bcc3bc26e0a 5 yahoo.com]{{dead link|date=February 2010}}&lt;/ref&gt;}}

2007ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ [[ರಿಂಗ್‌ ಆಫ್‌ ಆನರ್‌‌]] ಎಂಬ ಕುಸ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪಂದ್ಯದ ನೇಪಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. ''[[ದಿ ರೆಸ್ಲರ್‌‌]]''  ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅವನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಯತ್ನ ಇದಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಮಿಕಿ ರೂರ್ಕಿ]] ಎಂಬಾತ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ತನ್ನ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವೊಂದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.sescoops.com/wwe/Hollywood_Heavyweight_Backstage_More_On_Suspensions.shtml |title=SEScoops.com |access-date=2010-05-24 |archive-date=2008-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081220015929/http://www.sescoops.com/wwe/Hollywood_Heavyweight_Backstage_More_On_Suspensions.shtml |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
slashfilm.com ಜೊತೆಗಿನ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ''ರೆಸ್ಲರ್''  ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕನಾದ ಡರ್ರೆನ್‌ ಅರೊನೊಫ್ಸ್ಕಿಯು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಈ ಪಾತ್ರದಿಂದ ಕೇಜ್‌ನನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದರ ಕುರಿತು ಹೀಗೆ ತಿಳಿಸಿದ: {{quote|Nic was a complete gentleman, and he understood that my heart was with Mickey and he stepped aside. I have so much respect for Nic Cage as an actor and I think it really could have worked with Nic but... you know, Nic was incredibly supportive of Mickey and he is old friends with Mickey and really wanted to help with this opportunity, so he pulled himself out of the race.&lt;ref&gt;Slashfilm.com. [http://www.slashfilm.com/2008/09/10/interview-darren-aronofsky-part-1/ Interview: Darren Aronofsky - Part 1] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120630013348/http://www.slashfilm.com/2008/09/10/interview-darren-aronofsky-part-1/ |date=2012-06-30 }} September 10th, 2008.&lt;/ref&gt;}}

[[ಚಿತ್ರ:Nicolas Cage cropped 2009.jpg|thumb|right|2009ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 66ನೇ ವೆನಿಸ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌]]
2008ರಲ್ಲಿ, ''[[ಬ್ಯಾಂಗ್‌ಕಾಕ್‌ ಡೇಂಜರಸ್‌]]''  ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೋ ಎಂಬ ಓರ್ವ ಬಾಡಿಗೆ ಕೊಲೆಗಾರನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬ್ಯಾಂಗ್‌ಕಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಘುಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಈ ಬಾಡಿಗೆ ಕೊಲೆಗಾರನ ಹೃದಯ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುವುದು ಸದರಿ ಪಾತ್ರದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು [[ಪ್ಯಾಂಗ್‌‌ ಸೋದರರು]] ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಇದು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೊಗಡನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.

2009ರಲ್ಲಿ, [[ಅಲೆಕ್ಸ್‌ ಪ್ರೊಯಾಸ್‌]] ಎಂಬಾತ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ-ಕಥೆಯಾಧಾರಿತ ''[[ನೋಯಿಂಗ್‌‌]]''  ಎಂಬ ರೋಮಾಂಚಕಾರಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಆತ ಓರ್ವ MIT ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ತನ್ನ ಮಗನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಗೆದು ತೆಗೆಯಲಾದ ಕಾಲಕೋಶವೊಂದರ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆತ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಕಾಲಕೋಶದೊಳಗೆ ಕಂಡುಬಂದ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸುವ ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ನಿಜವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದು ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ವಾರದ ಅಂತ್ಯದೊಳಗೆ ಇಡೀ ವಿಶ್ವವು ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಈ ವಿನಾಶದಲ್ಲಿ ಅವನು ಹಾಗೂ ಅವನ ಮಗ ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯನ್ನು ಆತ ನಂಬಬೇಕಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಋಣಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತಾದರೂ, ತನ್ನ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿತು.

2009ರಲ್ಲಿಯೂ,...''[[Bad Lieutenant: Port of Call New Orleans]]''  ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದ [[ವೆರ್ನರ್‌ ಹೆರ್ಜೋಗ್‌]] ಎಂಬ ಜರ್ಮನ್‌ ನಿರ್ದೇಶಕ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದ. ಜೂಜಾಟ, ಮಾದಕವಸ್ತು ಮತ್ತು ಮದ್ಯಪಾನದ ವ್ಯಸನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಓರ್ವ ಭ್ರಷ್ಟ ಆರಕ್ಷಕ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು ಮತ್ತು [[ರಾಟನ್‌ ಟೊಮೆಟೋಸ್‌]] ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 85%ನಷ್ಟು ಧನಾತ್ಮಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಶ್ರೇಯಾಂಕವು ದೊರೆಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://au.rottentomatoes.com/m/bad_lieutenant_port_of_call_new_orleans/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-05-24 |archive-date=2010-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100221224515/http://au.rottentomatoes.com/m/bad_lieutenant_port_of_call_new_orleans/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; [[ಚಿಕಾಗೊ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್‌]] ಪತ್ರಿಕೆಯ [[ಮೈಕೇಲ್‌ ಫಿಲಿಪ್ಸ್‌]] ಕೇಜ್‌ನ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕುರಿತು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಸುರಿಮಳೆಯನ್ನೇ ಸುರಿಸಿದ. ಈ ಕುರಿತು ಅವನು ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಾ, &quot;ಹೆರ್ಜೋಗ್‌ ತನ್ನ ಆದರ್ಶ ಅರ್ಥನಿರೂಪಣೆಕಾರನನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಕಲಾವಿದನ ಯಥಾರ್ಥತೆಯು ಪಾತ್ರನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸಾಧನೋಪಾಯದಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ: ಮಹಿಳೆಯರೇ ಮತ್ತು ಮಹನೀಯರೇ, ನಿಕೋಲಸ್‌ ಕೇಜ್‌ ತನ್ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://featuresblogs.chicagotribune.com/talking_pictures/2009/11/bad-lieutenant-port-of-call-new-orleans-3-12-stars.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-05-24 |archive-date=2010-05-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100503115826/http://featuresblogs.chicagotribune.com/talking_pictures/2009/11/bad-lieutenant-port-of-call-new-orleans-3-12-stars.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಕೇಜ್‌ನನ್ನು [[ಇವಾ ಮೆಂಡೆಸ್‌‌‌]]ಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿತು. ಈಕೆಯು ''[[ಘೋಸ್ಟ್‌ ರೈಡರ್‌‌]]''  ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನ ಪ್ರಿಯತಮೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು.

''ಸೀಸನ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ವಿಚ್‌''  ಎಂಬ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ವಿಷಯಪ್ರಧಾನ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ನಟಿಸಲಿದ್ದಾನೆ. ಕ್ರೈಸ್ತ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ಮಠವೊಂದಕ್ಕೆ ಕರಾಳ ಪ್ಲೇಗನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದಳು ಎಂಬ ಆಪಾದನೆಗೊಳಗಾದ ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳನ್ನು ಸಾಗಣೆ ಮಾಡುವ 14ನೇ-ಶತಮಾನದ ಸೇನಾನುಚರನ ಪಾತ್ರವು ಕೇಜ್‌ ಪಾಲಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ''ದಿ ಸೋರ್ಸೆರರ್‌'ಸ್‌ ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್‌''  ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೋರ್ಸೆರರ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://moviesblog.mtv.com/2009/03/04/live-action-the-sorcerers-apprentice-completes-its-cast |title=MTV |publisher=Moviesblog.mtv.com |date= |accessdate=2010-02-14 |archive-date=2009-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090310044347/http://moviesblog.mtv.com/2009/03/04/live-action-the-sorcerers-apprentice-completes-its-cast |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

''ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಟ್ರೆಷರ್‌ 3''  ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದು, ಇದು 2011ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಸಂಭವವಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಗೂಢಲಿಪಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾಗಿದ್ದು ನಿಧಿ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಾರನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾದ ಬೆಂಜಮಿನ್‌ ಗೇಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಓರ್ವನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಆತ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cinemablend.com/new/National-Treasure-3-In-2011-8303.html |title=cinemablend |publisher=cinemablend |date=2008-03-27 |accessdate=2010-02-14 |archive-date=2010-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100310014524/http://www.cinemablend.com/new/National-Treasure-3-In-2011-8303.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಮತ್ತು ಟೀಕೆ ==
ಕೇಜ್‌ನ ನಟನಾಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಭಾವೀ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕನಾದ [[ರೋಜರ್‌ ಎಬರ್ಟ್‌]] ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ''[[ಅಡಾಪ್ಟೇಷನ್‌.]]''  ಚಲನಚಿತ್ರದ ಕುರಿತಾದ ತನ್ನ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಆತ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ:...{{quote|There are often lists of the great living male movie stars: De Niro, Nicholson and Pacino, usually. How often do you see the name of Nicolas Cage? He should always be up there. He's daring and fearless in his choice of roles, and unafraid to crawl out on a limb, saw it off and remain suspended in air. No one else can project inner trembling so effectively.... He always seems so earnest. However improbable his character, he never winks at the audience. He is committed to the character with every atom and plays him as if he were him.&lt;ref&gt;Ebert, Roger. [http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20080918/REVIEWS08/809180300/1004 Adaptation.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100627220915/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20080918/REVIEWS08/809180300/1004 |date=2010-06-27 }} September 18th, 2008.&lt;/ref&gt;}}. ''[[ನೋಯಿಂಗ್‌‌]]''  ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ದೊರೆತ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಕೇಜ್‌ನನ್ನು ಟೀಕಿಸುವೆಡೆಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಅವು ಗಮನ ಹರಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ [[ರೋಜರ್‌ ಎಬರ್ಟ್]] ಲೇಖನವೊಂದನ್ನು ಬರೆದು ಕೇಜ್‌ನನ್ನು ಓರ್ವ ನಟನನ್ನಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇತರ ವಿಮರ್ಶಕರಿಗೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಡಿಯುವಷ್ಟು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಸದರಿ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 4/4 ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನೂ ಸಹ ರೋಜರ್‌ ಎಬರ್ಟ್‌ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡ.&lt;ref&gt;ಎಬರ್ಟ್‌, ರೋಜರ್‌‌. [http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20090322/COMMENTARY/903229997 ಲವ್‌ ಅಂಡ್‌ ಹೇಟ್‌ ಅಂಡ್‌ &quot;ನೋಯಿಂಗ್‌‌&quot; -- ಆರ್‌, ಡೂ ವಿಂಗ್ಸ್‌ ಹ್ಯಾವ್‌ ಏಂಜಲ್ಸ್‌?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130212170051/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20090322%2FCOMMENTARY%2F903229997 |date=2013-02-12 }} ಮಾರ್ಚ್ 22, 2009.&lt;/ref&gt;

2009ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ''ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌‌ಮೆಂಟ್‌ ವೀಕ್ಲಿ''  ಪತ್ರಿಕೆಯ ವಿಮರ್ಶಕನಾದ [[ಒವೆನ್‌ ಗ್ಲೀಬರ್‌ಮನ್‌]] ಎಂಬಾತ ಕೇಜ್‌ ಕುರಿತಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತಾ, ಕೇಜ್‌ ಹೆಚ್ಚಿನ-ಹಣವನ್ನು ನೀಡುವ ಪ್ರಚಂಡ ಯಶಸ್ಸಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತಾ ನಾಟಕೀಯ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಮರಳುವುದು ಒಳಿತು ಎಂದು ಕರೆನೀಡಿದ.&lt;ref&gt;‌ಗ್ಲೀಬರ್‌ಮನ್, ಒವೆನ್‌. [http://popwatch.ew.com/popwatch/2009/03/nicolas-cage-ar.html ನಿಕೋಲಸ್‌ ಕೇಜ್‌: ಕಲಾವಿದ ಆರ್‌ ಹ್ಯಾಕ್‌? ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090405083427/http://popwatch.ew.com/popwatch/2009/03/nicolas-cage-ar.html |date=2009-04-05 }}[http://popwatch.ew.com/popwatch/2009/03/nicolas-cage-ar.html ದಿ ಚಾಯ್ಸ್‌ ಈಸ್‌ ಹಿಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090405083427/http://popwatch.ew.com/popwatch/2009/03/nicolas-cage-ar.html |date=2009-04-05 }} ಮಾರ್ಚ್‌ 21, 2009.&lt;/ref&gt;

2001ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಫುಲ್ಲರ್‌ಟನ್‌‌ನ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ]]ಯು ಕೇಜ್‌ಗೆ ಲಲಿತಕಲೆಗಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್‌ ಪದವಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು‌‌. ಪದವಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಾತನಾಡಿದ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.calstate.edu/Newsline/Archive/00-01/010416-Ful.shtml |title=CSU Newsline |publisher=Calstate.edu |date=2001-04-16 |accessdate=2010-02-14 |archive-date=2010-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100528215547/http://www.calstate.edu/newsline/Archive/00-01/010416-Ful.shtml |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ==
=== ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ===
ತನ್ನ 20ನೇ ವಯಸ್ಸಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ನಟಿ/ಗಾಯಕಿ [[ಎಲಿಜಬೆತ್‌ ಡೇಲಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ಆತ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಡೇಟಿಂಗ್‌ ನಡೆಸಿದ, ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ [[ಉಮಾ ಥರ್ಮಾನ್‌]] ಎಂಬ ನಟಿಯೊಂದಿಗೂ ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆತ ತನ್ನನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.

1988ರಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಸ್ಟಿನಾ ಫುಲ್ಟನ್ ಎಂಬಾಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೇಜ್‌ ಡೇಟಿಂಗ್‌ ಶುರುಮಾಡಿದ. ಈಕೆ ವೆಸ್ಟನ್‌ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ ಕೇಜ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮಗನಿಗೆ (ಜನನ: 1990ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ 26ರಂದು) ತಾಯಿಯಾದಳು. ''[[ಲಾರ್ಡ್‌ ಆಫ್‌ ವಾರ್‌‌]]''  ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಕೇಜ್‌ನ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಲಾದಿಮೀರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟನ್‌ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. ವ್ಲಾದಿಮೀರ್ [[ಉಕ್ರೇನಿಯಾದ]] ಓರ್ವ ತರುಣ ಯಂತ್ರಶಿಲ್ಪಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ [[ಮಿಲ್‌ ಮಿ-24]] [[ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌‌]] ಒಂದನ್ನು ನಿರಸ್ತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಈತ ನೋಕ್ಟಮ್‌ನ [[ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ ಮೆಟಲ್‌]] ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಐಸ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯಕನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mahalo.com/weston-cage |title=Weston Cage |publisher=Mahalo.com |date= |accessdate=2010-02-14}}&lt;/ref&gt; 2009ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಕೇಜ್‌ನಿಂದ 13 ದಶಲಕ್ಷ $ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಹಾಗೂ ತಾನು ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಮನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡು ಫುಲ್ಟನ್‌ ದಾವೆ ಹೂಡಿದಳು. ಕೇಜ್‌ನ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವವಾದ ಸನ್ನಿವೇಶದಿಂದಾಗಿ ಅವಳು ಮನೆಯನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು ಎಂಬ ಒಂದು ಆದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಅವಳು ಈ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಹೂಡಿದಳು.&lt;ref&gt;ದಿ ಡೆಟ್ರಾಯ್ಟ್‌ ಫ್ರೀ ಪ್ರೆಸ್‌, ಗುರುವಾರ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ 10, 2009, ಪುಟ 12D&lt;/ref&gt;

ಕೇಜ್‌ ಒಟ್ಟು ಮೂರು ಬಾರಿ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ನಟಿ [[ಪೆಟ್ರೀಷಿಯಾ ಆರ್ಕ್ವೆಟ್‌]] ಅವನ ಮೊದಲ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿದ್ದಳು (1995ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 8ರಂದು ಈ ಮದುವೆ ನಡೆಯಿತು, 2001ರ ಮೇ 18ರಂದು ಅವರ ವಿಚ್ಛೇದನವು ಆಖೈರಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು).

[[ಎಲ್ವಿಸ್‌ ಪ್ರೆಸ್ಲಿ]]ಯ ಮಗಳು ಹಾಗೂ [[ಗಾಯಕಿ/ಗೀತರಚನೆಕಾರ್ತಿ]]ಯಾದ [[ಲೀಸಾ ಮೇರೀ ಪ್ರೆಸ್ಲೆ]] ಕೇಜ್‌ನ ಎರಡನೇ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಕೇಜ್‌, ಎಲ್ವಿಸ್‌ ಪ್ರೆಸ್ಲಿಯ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ''[[ವೈಲ್ಡ್‌ ಅಟ್‌ ಹಾರ್ಟ್‌]]''  ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅವನ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಎಲ್ವಿಸ್‌ ಪ್ರೆಸ್ಲಿಯೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ. 2002ರ ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 10ರಂದು ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಮದುವೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಮದುವೆಯಾದ 108 ದಿನಗಳ ನಂತರ 2002ರ ನವೆಂಬರ್‌‌ 25ರಂದು ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿಸಲ್ಲಿಸಿದರು; ಅವರ ವಿಚ್ಛೇದನವು 2004ರ ಮೇ 16ರಂದು ಆಖೈರುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮದುವೆಗಿಂತ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಡೆವಳಿಯೇ ಸುದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯದಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Silverman |first=Stephen M. |url=http://www.people.com/people/article/0,,642162,00.html |title=Cage-Presley Union Now a Memory |publisher=People.com |date=2004-05-26 |accessdate=2010-02-14}}&lt;/ref&gt;

ಅವನ ಮೂರನೆಯ ಹಾಗೂ ಸದ್ಯದ ಹೆಂಡತಿಯಾದ ಅಲೀಸ್‌ ಕಿಮ್‌, ಹಿಂದೆ ಓರ್ವ ಪರಿಚಾರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದಳು. [[ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌‌]]ನ ಕಬುಕಿ ಎಂಬ ಉಪಹಾರ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳು, [[ಲೆ ಪ್ರೈವೆ]] ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌-ಮೂಲದ [[ಕೊರಿಯಾ]]ದ ರಾತ್ರಿಕ್ಲಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದಳು. [[ಸೂಪರ್‌‌ಮ್ಯಾನ್‌‌]]ನ ಜನ್ಮನಾಮವಾದ ಕಾಲ್‌-ಎಲ್‌ (ಜನನ: 2005ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 3ರಂದು) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಅವನ ಮಗನಿಗೆ ಅವಳು ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.  [[ಟಿಮ್‌ ಬರ್ಟನ್‌‌]]ನಿಂದ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಿದ್ದ ಚಲನಚಿತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್‌‌ಮ್ಯಾನ್‌ನ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಜ್‌ ಒಮ್ಮೆ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ. 2007ರಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ''[[ನೆಕ್ಸ್ಟ್‌]]''  ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಲೀಸ್‌ ಒಂದು ಕಿರುಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು. ಉತ್ತರದ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ವ್ಯವಸಾಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ 2004ರ ಜುಲೈ 30ರಂದು ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಮದುವೆಯಾದರು.

=== ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ===
[[ಮಾಲಿಬು]] ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ಒಂದು ಮನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿ ಆತ ಮತ್ತು ಅಲೀಸ್‌ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಆತ 2005ರಲ್ಲಿ 10 ದಶಲಕ್ಷ $ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಮಾರಿದ. 2004ರಲ್ಲಿ [[ಬಹಮಾಸ್‌]]ನ [[ಪ್ಯಾರಡೈಸ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಯೊಂದನ್ನು ಅವನು ಖರೀದಿಸಿದ. 2006ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, [[ಎಕ್ಸುಮಾ]] [[ದ್ವೀಪಸಮೂಹ]]ದಲ್ಲಿರುವ....{{convert|40|acre|m2|sing=on}} ದ್ವೀಪವೊಂದನ್ನು ಅವನು ಖರೀದಿಸಿದ. ಇದು [[ನಸ್ಸಾವು]]ವಿಗೆ...{{convert|85|mi|km}}ನಷ್ಟು ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ [[ಫೇತ್‌ ಹಿಲ್‌]] ಮತ್ತು [[ಟಿಮ್‌ ಮೆಕ್‌ಗ್ರಾ]] ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಇದೇ ಬಗೆಯ ದ್ವೀಪವೊಂದರ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಇತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://people.aol.com/people/article/0,26334,1195930,00.html |title=AOL |publisher=People.aol.com |date= |accessdate=2010-02-14 |archive-date=2006-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061212170117/http://people.aol.com/people/article/0,26334,1195930,00.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ [[ಒಬೆರ್‌ಫಾಲ್ಜ್‌]] ವಲಯದಲ್ಲಿರುವ [[ಸ್ಕ್ಲೋಸ್‌ ನೀಡ್‌ಸ್ಟೀನ್‌‌]]ನ ಓಬೀರಾಯನ ಕಾಲದ ಕೋಟೆಮನೆಯ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಅವನು ಹೊಂದಿದ್ದ. 2006ರಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದ್ದ ಈ ಕೋಟೆಮನೆಯನ್ನು ಆತ 2009ರಲ್ಲಿ 2.5 ದಶಲಕ್ಷ $ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಮಾರಿದ.&lt;ref&gt;[http://perezhilton.com/2009-04-01-tough-times-nick-cage-sells-castle ನಿಕ್‌ ಕೇಜ್‌ ಸೆಲ್ಸ್‌ ಕ್ಯಾಸಲ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100307005841/http://perezhilton.com/2009-04-01-tough-times-nick-cage-sells-castle |date=2010-03-07 }} ಪೆರೆಝ್‌ ಹಿಲ್ಟನ್‌, ಏಪ್ರಿಲ್‌ 1, 209&lt;/ref&gt; ಅವನ ಅಜ್ಜಿಯು [[ಜರ್ಮನ್‌]] ಮೂಲದವಳಾಗಿದ್ದು, [[ಕೊಚೆಮ್‌ ಆನ್‌ ಡೆರ್‌ ಮೊಸೆಲ್‌‌‌‌]] ಎಂಬಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.zeitung.org/zeitung/910086-100,1,0.html |title=Oberpfalznetz - Medienhaus DER NEUE TAG |publisher=Zeitung.org |date= |accessdate=2010-02-14 |archive-date=2008-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080215003135/http://www.zeitung.org/zeitung/910086-100,1,0.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

2007ರ ಆಗಸ್ಟ್‌‌ನಲ್ಲಿ, [[ರೋಡ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌‌‌]]ನ [[ಮಿಡ್ಲ್‌ಟೌನ್‌‌‌]]ನಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ಒಂದು ಮನೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ. ಈ ಮನೆಯು{{convert|24000|sqft|m2|sing=on}} 26 ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಇಟ್ಟಿಗೆ-ಹಾಗೂ-ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಜಹಗೀರುದಾರನ ಮನೆಯಾಗಿದೆ. 12 ಶಯ್ಯಾಗೃಹಗಳು, 10 ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಚ್ಚಲಮನೆಗಳು, ಹಾಗೂ ಸಾಗರದೃಷ್ಟಿ ತಾಣಗಳನ್ನು ಈ ಮನೆಯು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ನೋರ್ಮನ್‌ ಪಕ್ಷಿಧಾಮದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಸದರಿ ಎಸ್ಟೇಟನ್ನು &quot;ಗ್ರೇ ಕ್ರೇಗ್‌&quot; ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬೆಲ್ಲೆವ್ಯೂ ಅವೆನ್ಯೂನಲ್ಲಿರುವ ಮಿರಾಮರ್‌‌ ಮ್ಯಾನ್‌ಷನ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 2007ರ 17.15 ದಶಲಕ್ಷ $ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತದ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಮೀರಿಸಲ್ಪಡುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಇದರ ಮಾರಾಟವು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಬೆಲೆಯ ವಾಸಯೋಗ್ಯ ಖರೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 2007ರಲ್ಲಿಯೂ, ಇಂಗ್ಲಂಡ್‌ನ [[ಸಾಮರ್‌ಸೆಟ್‌‌]]ನಲ್ಲಿರುವ [[ಮಿಡ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ ಕೋಟೆಮನೆ]]ಯನ್ನು ನಟ ಕೇಜ್‌ ಖರೀದಿಸಿದ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.dailymail.co.uk/pages/live/articles/showbiz/showbiznews.html?in_article_id=471606&amp;in_page_id=1773 |title=Hollywood actor is king of the castle in Bath|accessdate=2008-01-15 |work=Daily Mail }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://news.independent.co.uk/uk/this_britain/article2816674.ece |title=Nicolas Cage joins Britain's castle-owning classes |accessdate=2008-01-15 |work=The Independent |archive-date=2007-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071223193202/http://news.independent.co.uk/uk/this_britain/article2816674.ece |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article2159358.ece |title=Another day, another castle: Cage adds to his empire |accessdate=2008-01-15 |work=Times Online |archive-date=2009-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090507160203/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article2159358.ece |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ತನ್ನ ಜರ್ಮನ್‌ ಕೋಟೆಮನೆಯನ್ನು ಮಾರಿದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳ ನಂತರ, [[ರೋಡ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌]], [[ಲೂಸಿಯಾನಾ]], [[ನೆವಡಾ]], ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಮನೆಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ [[ಬಹಮಾಸ್‌‌]]ನಲ್ಲಿರುವ 7 ದಶಲಕ್ಷ $ನಷ್ಟು ಮೌಲ್ಯದ ದ್ವೀಪವನ್ನೂ ಕೇಜ್‌ ಮಾರಾಟಕ್ಕಿಟ್ಟ.&lt;ref&gt;[http://www.luxist.com/2009/04/03/nicolas-cage-sells-one-many-more-to-go-estate-of-the-day/ &quot;ನಿಕೋಲಸ್‌ ಕೇಜ್‌ ಸೆಲ್ಸ್‌ ಒನ್‌, ಮೆನಿ ಮೋರ್‌ ಟು ಗೋ.&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100618095916/http://www.luxist.com/2009/04/03/nicolas-cage-sells-one-many-more-to-go-estate-of-the-day/ |date=2010-06-18 }} Luxist.com. ಎಪ್ರಿಲ್ 3, 2009&lt;/ref&gt;

2009ರ ಜುಲೈ 14ರಂದು, ಲೂಸಿಯಾನಾದಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ಹೊಂದಿರುವ ಆಸ್ತಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಒಂದು [[ಒಕ್ಕೂಟದ ತೆರಿಗೆಯ ಭೋಗ್ಯದ ಹಕ್ಕಿನ]] ಸಂಬಂಧವಾಗಿ [[ಇಂಟರ್‌ನಲ್‌ ರೆವಿನ್ಯೂ ಸರ್ವೀಸ್‌]] ಇಲಾಖೆಯು [[ನ್ಯೂ ಓರ್ಲೀನ್ಸ್‌]] ಎಂಬಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಲ್ಪಡದ [[ಒಕ್ಕೂಟದ ತೆರಿಗೆಗಳಿಗೆ]] ಕುರಿತಾದ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು. 2007ರ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 6.2 ದಶಲಕ್ಷ $ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಕ್ಕೂಟದ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸುವಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ ವಿಫಲನಾಗಿದ್ದ ಎಂಬುದು IRSನ ಆಪಾದನೆಯಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Nicolas Cage hit with $6.2 million tax bill|url=http://www.chron.com/disp/story.mpl/ent/celebrities/6558776.html |work=Houston Chronicle |date=2009-08-03 }}&lt;/ref&gt; ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, 2002ರಿಂದ 2004ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 350,000 $ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಪಾವತಿಸಲ್ಪಡದ ತೆರಿಗೆಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ಭೋಗ್ಯದ ಹಕ್ಕಿನ ಕುರಿತು ಇಂಟರ್‌ನಲ್‌ ರೆವಿನ್ಯೂ ಸರ್ವೀಸ್‌ ಇಲಾಖೆಯು ಮಾಹಿತಿನೀಡಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |first=Brenda |last=Rodriguez |url=http://www.people.com/people/article/0,,20316292,00.html |title=Nicolas Cage Blames Advisor for Financial Ruin |work=[[People (magazine)|People]] |date=2009-11-01 |accessdate=2009-11-04 |archive-date=2009-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091104010931/http://www.people.com/people/article/0,,20316292,00.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ತನ್ನ ವ್ಯವಹಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕನಾದ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್‌ J. ಲೆವಿನ್ ಎಂಬಾತನ ವಿರುದ್ಧ ಉದಾಸೀನತೆ ಮತ್ತು ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ಆರೋಪಿಸಿ, 2009ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 16ರಂದು 20 ದಶಲಕ್ಷ $ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತದ ದಾವೆಯನ್ನು ಕೇಜ್‌ ಹೂಡಿದ.&lt;ref name=&quot;ruin&quot;&gt;{{cite news |title=Nicolas Cage sues ex-manager for &quot;financial ruin&quot; |url=http://www.reuters.com/article/entertainmentNews/idUSTRE59F4RM20091017 |publisher=Reuters |date=2009-10-16 |accessdate=2009-11-04}}&lt;/ref&gt; ಈ ಮೊಕದ್ದಮೆಯು ತಿಳಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, &quot;ತೆರಿಗೆಗಳ ಪಾವತಿಯು ಬಾಕಿಯಿದ್ದಾಗ ಅವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವಲ್ಲಿ ಲೆವಿನ್‌ ವಿಫಲಗೊಂಡಿದ್ದ ಮತ್ತು ಕೇಜ್‌ನನ್ನು ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರದ ಹಾಗೂ ಅಪಾಯಕರವಾದ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಹೂಡಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿದ್ದ; 'ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸದರಿ ನಟನು ದುರಂತದ ನಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಈಡಾಗುವಂತಾಯಿತು'.&quot;&lt;ref name=&quot;ruin&quot; /&gt;

ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಒಂದು ದೂರನ್ನು ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್‌ ಲೆವಿನ್‌ ಸಲ್ಲಿಸಿದ. ಕೇಜ್‌ ತನ್ನ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಮೀರಿದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿರುವುದರ ಕುರಿತು ಅವನನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲದೇ ಕಡಿಮೆ ಹಣವನ್ನು ಖರ್ಚುಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಅವನನ್ನು ತಾನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಲೆವಿನ್‌ ಈ ಮೊಕದ್ದಮೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ. ಲೆವಿನ್‌ನಿಂದ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹೇಳಿಕೆಯ ವಿವರ ಹೀಗಿತ್ತು: &quot;ಲೆವಿನ್‌ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಪಾಟಿ-ಪ್ರತಿವಾದಿಯಾದ ಕೊಪ್ಪೊಲಾ ತನ್ನ ಬಹುತೇಕ ಮುಕ್ತ ಸಮಯವನ್ನು ಉನ್ನತ ಟಿಕೆಟ್‌ ಖರೀದಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಖರ್ಚುಮಾಡಿದ, ಮತ್ತು 15 ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ&quot;, ಲೆವಿನ್‌ನ ದೂರು ಮತ್ತಷ್ಟು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾ, &quot;ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಗಲ್ಫ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ ಜೆಟ್‌ನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ವಿಹಾರದೋಣಿಗಳ ಒಂದು ನೌಕಾಸಮೂಹವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಹೊಂದುವುದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ರೋಲ್ಸ್‌ ರಾಯ್ಸ್‌ಗಳ ಒಂದು ತುಕಡಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಹೊಂದುವುದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಮತ್ತು ಆಭರಣ ಮತ್ತು ಕಲಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರಗಟ್ಟಲೆ ಡಾಲರ್‌ ಹಣವನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸಿ ಖರೀದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಲೆವಿನ್‌ ಕೊಪ್ಪೊಲಾಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾಗಿ&quot; ತಿಳಿಸಿತು.&lt;ref&gt;http://money.cnn.com/2009/11/17/pf/Nicolas‌_Cage‌_lawsuit_manager.cnnw/index.htm{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

ತಾನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಲೆವಿನ್‌ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ, &quot;2007ರಲ್ಲಿ ಕೇಜ್‌ನ ಕೊಳ್ಳುವ-ಅಮಲು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 33 ದಶಲಕ್ಷ $ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮನೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಈಡುಮಾಡಿತ್ತು; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, 22 ವಾಹನಗಳ (9 ರೋಲ್ಸ್‌ ರಾಯ್ಸ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ) ಖರೀದಿ; ದುಬಾರಿ ಬೆಲೆಯ ಆಭರಣದ 12 ಖರೀದಿಗಳು; ಮತ್ತು ಕಲಾಕೃತಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶೀಯ ವಸ್ತುಗಳ 47 ಖರೀದಿಗಳೂ ಸಹ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದ.&lt;ref&gt;http://money.cnn.com/2009/11/17/pf/Nicolas‌_Cage_lawsuit_manager.cnnw/index.htm{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; [[ಟರ್ಬೋಸಾರಸ್‌]] ಒಂದರ ಡೈನೋಸಾರ್‌‌ ತಲೆಬುರುಡೆಯೊಂದು ಸದರಿ ವಿದೇಶೀಯ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು [[ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡಿಕ್ಯಾಪ್ರಿಯೋ]]ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಒಂದು ಸವಾಲಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ನಂತರ, ಹರಾಜೊಂದರಲ್ಲಿ ಈ ತಲೆಬುರುಡೆಗಾಗಿ ನಿಕೋಲಸ್‌ ಕೇಜ್‌ 276,000 $ನಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದ್ದ.&lt;ref&gt;[http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-471635/Actors-head-head-auction-house--dinosaur-skull.html ಆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ಹೆಡ್‌-ಟು-ಹೆಡ್‌ ಅಟ್‌ ಆಕ್ಷನ್‌ ಹೌಸ್‌ - ಓವರ್‌ ಎ ಡೈನೋಸಾರ್‌‌ ಸ್ಕಲ್‌]&lt;/ref&gt;

ಕೇಜ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, &quot;ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ [[ಗೀಳುಹಿಡಿದ ಮನೆ]]ಯನ್ನು&quot; ಅವನು ಹೊಂದಿದ್ದ. ಈ ಮನೆಯು [[ಲೂಸಿಯಾನಾದ ನ್ಯೂ ಓರ್ಲೀನ್ಸ್‌‌‌‌]]ನ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಬೀಡಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿತ್ತು.&lt;ref&gt;ನಿಕೋಲಸ್‌ ಕೇಜ್‌ ಸಂದರ್ಶನ - &quot;ದಿ ಲೇಟ್‌ ಷೋ ವಿತ್‌ ಡೇವಿಡ್‌ ಲೆಟರ್‌ಮನ್‌,&quot; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2, 2008&lt;/ref&gt; ಈ ಮನೆಯ ಹಿಂದಿನ ಮಾಲೀಕನಾಗಿದ್ದ [[ಡೆಲ್ಫೈನ್‌ ಲಾಲೌರೀ]] ಎಂಬಾತನ ಗುರುತಿಗೆ ಈ ಮನೆಯು &quot;ದಿ ಲಾಲೌರೀ ಹೌಸ್‌&quot; ಎಂದೇ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿತ್ತು. 2009ರ ನವೆಂಬರ್‌‌ 12ರಂದು ಈ ಮನೆಯ ಭೋಗ್ಯಾಧಾರದ ಸ್ವತ್ತುಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವನ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ನ್ಯೂ ಓರ್ಲೀನ್ಸ್‌ನ ಮತ್ತೊಂದು ಆಸ್ತಿಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 5.5 ದಶಲಕ್ಷ $ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಹರಾಜುಹಾಕಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;foreclose&quot;&gt;{{cite web |title=Nicolas Cage: Movie star, foreclosure victim |first=Hibah |last=Yousuf |url=http://money.cnn.com/2009/11/13/real_estate/Nicolas_Cage/index.htm?cnn=yes |publisher=CNN |date=2009-11-13 |accessdate=2009-11-14 |archive-date=2009-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091117053150/http://money.cnn.com/2009/11/13/real_estate/Nicolas_Cage/index.htm?cnn=yes |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಅವನ [[ಬೆಲ್‌ ಏರ್‌‌]] ಮನೆಯು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 18 ದಶಲಕ್ಷ $ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತದ ಆರು ಸಾಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದು 2010ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 7ರಂದು ಒಂದು ಸ್ವಭಾರೆ ಹಕ್ಕು ರದ್ದಿಕೆ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ, ಕೇಜ್‌ನ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಮೂಲಬೆಲೆಗಿಂತ ಸರಿಸುಮಾರು 25 ದಶಲಕ್ಷ $ನಷ್ಟು ಕಮ್ಮಿಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.latimes.com/business/la-fi-cage-foreclosure8-2010apr08,0,2028352.story | title=Foreclosure auction of Nicolas Cage's mansion is a flop | date=April 8, 2010 | first=Lauren | last=Beale | publisher=[[Los Angeles Times]] | accessdate=2010-04-09}}&lt;/ref&gt; ನೆವಡಾದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಮನೆಯೂ ಸಹ ಸ್ವಭಾರೆ ಹಕ್ಕು ರದ್ದಿಕೆಯ ಹರಾಜನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.&lt;ref name=&quot;foreclose&quot; /&gt;

[[ಫೋರ್ಬ್ಸ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕ]]ದ ಪ್ರಕಾರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ಹಾಲಿವುಡ್‌ ನಟರ ಪೈಕಿ ನಿಕೋಲಸ್‌ ಕೇಜ್‌ ಒಬ್ಬನಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. 2009ರಲ್ಲಿ ಅವನ ಗಳಿಕೆಯು 40 ದಶಲಕ್ಷ $ನಷ್ಟಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.latimes.com/business/la-fi-cage-foreclosure8-2010apr08,0,2028352.story?track=rss |title=Foreclosure auction of Nicolas Cage's mansion is a flop |publisher=Los Angeles Times |date=April 8, 2010 |author=Lauren Beale |accessdate=2010-04-11 }}&lt;/ref&gt;

=== ಇತರೆ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ===
''[[ಸ್ಪೈಡರ್‌-ಮ್ಯಾನ್‌]]''  ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ [[ನೋರ್ಮನ್‌ ಒಸ್ಬಾರ್ನ್‌/ಗ್ರೀನ್‌ ಗಾಬ್ಲಿನ್‌]] ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಿಕೋಲಸ್‌, ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಸ್ಯಾಮ್‌ ರೈಮಿ]]ಯ ಮೊದಲ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದ. ತನ್ನ ಮಗ ವೆಸ್ಟನ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡು ''[[ವೂಡೂ ಚೈಲ್ಡ್‌]]''  ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ [[ಕಾಮಿಕ್‌ ಪುಸ್ತಕ]]ವನ್ನು ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದು, ಅದು [[ವರ್ಜಿನ್‌ ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌‌]]ನಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

[[ರೆಮೋನ್ಸ್‌]] ಗಿಟಾರ್‌ ವಾದಕ [[ಜಾನಿ ರೆಮೋನ್‌]] ಎಂಬಾತನೊಂದಿಗೆ ಕೇಜ್‌ ನಿಕಟ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ. ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾರುಗಳ ಕುರಿತಾದ ಅವನ ಆಸಕ್ತಿಯು ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ; 1997ರಲ್ಲಿ ದೂರವಾಣಿ ಸವಾಲಿನ ಮೂಲಕ [[ಲಂಬೋರ್ಘಿನಿ]] ಕಾರುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹರಾಜು ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಅವನು ಮುರಿದ. ಒಂದು ಅಪರೂಪದ [[ಮಿಯುರಾ SVJ]] ಕಾರಿನ ಮೇಲೆ 490,000 US$ನಷ್ಟು ಸವಾಲು ಬೆಲೆಯನ್ನು ಇರಿಸಿದಾಗ ಈ ದಾಖಲೆಯು ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;P400MiuraSVJ&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.qv500.com/lamborghinimiurap5.php |title=Lamborghini Miura Part 6: P400 Miura SV/J |publisher=Qv500.com |date= |accessdate=2010-02-14 |archive-date=2010-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100830150517/http://www.qv500.com/lamborghinimiurap5.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಅವನು ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದ ಹಾಗೂ ಭೂಗತ ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌ ಕಲಾವಿದನಾದ [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌]] ಎಂಬಾತನ ಓರ್ವ ಅಭಿಮಾನಿ ಹಾಗೂ ಸಂಗ್ರಾಹಕ ಕೂಡಾ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ''[[ಜಕ್ಸ್ಟಪೋಜ್‌]]''  ನಿಯತಕಾಲಿಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ''ಡೆತ್‌ ಆನ್‌ ದಿ ಬೋರ್ಡ್ಸ್‌''  ಎಂಬ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://issuu.com/juxtapoz/docs/juxtapoz_14/63?mode=embed&amp;documentId=090203175523-88783136dbb244ee857065c8ab66d7c8&amp;layout=grey |title=ISSUU |language={{* icon}} |publisher=ISSUU |date= |accessdate=2010-02-14}}&lt;/ref&gt;

== ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ ==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; background: #f9f9f9;
|- align=&quot;center&quot;
! style=&quot;background:#B0C4DE;&quot; | ವರ್ಷ
! style=&quot;background:#B0C4DE;&quot; | ಚಿತ್ರ
! style=&quot;background:#B0C4DE;&quot; | ಪಾತ್ರ
! style=&quot;background:#B0C4DE;&quot; |ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
|-
|1980
| ''[[ಬ್ರೂಬೇಕರ್‌‌]]'' 
|ಸಹ ಕಲಾವಿದ
|ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ
|-
|1981
| ''[[ಬೆಸ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌‌]]'' 
| ನಿಕೋಲಸ್‌
| 
|-
|1982
| ''[[ಫಾಸ್ಟ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಅಟ್‌ ರಿಡ್ಜ್‌ಮಾಂಟ್‌ ಹೈ]]'' 
| ಬ್ರಾಡ್‌'ಸ್‌ ಬಡ್‌
| 
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 1983
| ''[[ದಿ ಔಟ್‌ಸೈಡರ್ಸ್‌]]'' 
| ಪಟಾಲಂ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿನ ಕಿರುಪಾತ್ರ
| 
|-
| ''[[ವ್ಯಾಲಿ ಗರ್ಲ್‌]]''  
| ರ್ಯಾಂಡಿ 
| 
|- 
| ''[[ರಂಬ್ಲ್‌ ಫಿಶ್‌]]''  
| ಸ್ಮೋಕಿ 
| 
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 1984
| ''[[ರೇಸಿಂಗ್‌ ವಿತ್‌ ದಿ ಮೂನ್‌]]''  
| ನಿಕಿ ಮತ್ತು ಬಡ್‌ 
| 
|-
| ''[[ದಿ ಕಾಟನ್‌ ಕ್ಲಬ್‌]]''  
| ವಿನ್ಸೆಂಟ್‌ ಡ್ವೈಯರ್‌ 
| 
|-
| ''[[ಬರ್ಡಿ]]''  
| ಸಾರ್ಜೆಂಟ್‌ ಅಲ್‌ ಕೊಲಂಬ್ಯಾಟೊ 
| 
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 1986
| ''[[ದಿ ಬಾಯ್‌ ಇನ್‌ ಬ್ಲ್ಯೂ]]''  
| [[ನೆಡ್‌ ಹನ್ಲಾನ್‌]] 
| 
|-
| ''[[ಪೆಗ್ಗಿ ಸ್ಯೂ ಗಾಟ್‌ ಮ್ಯಾರೀಡ್‌]]''  
| ಚಾರ್ಲೀ ಬೊಡೆಲ್‌ 
| 
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 1987
| ''[[ರೈಸಿಂಗ್‌ ಅರಿಝೋನಾ]]''  
| H. I. ಮೆಕ್‌ಡನ್ನೌವ್‌
|
|-
| ''[[ಮೂನ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್‌]]''  
| ರೊನ್ನಿ ಕ್ಯಾಮ್ಮಾರೆರಿ 
|[[ಸಂಗೀತ ಪ್ರಧಾನ ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಧಾನ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಗ್ಲೋಬ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ
|-
| 1988
| ''[[ನೆವರ್‌ ಆನ್‌ ಟ್ಯೂಸ್‌ಡೇ]]''  
| ಕೆಂಪು ಕ್ರೀಡಾಕಾರಿನಲ್ಲಿರುವ ಮನುಷ್ಯ 
| 
|-
| 1989
| ''[[ವ್ಯಾಂಪೈರ್‌'ಸ್‌ ಕಿಸ್‌]]''  
| ಪೀಟರ್‌ ಲಿಯೋ 
| [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ ಡಿ ಸಿನಿ ಡಿ ಸಿಟ್ಜಸ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] &lt;small&gt;''[[ದಿ ಕುಕ್‌, ದಿ ತೀಫ್‌, ಹಿಸ್‌ ವೈಫ್‌ &amp;amp; ಹರ್‌ ಲವರ್‌‌]]''  (1989) ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ [[ಸರ್‌ ಮೈಕೇಲ್‌ ಗ್ಯಾಂಬಾನ್‌]] ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ - [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಮುಖ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]
|-
|rowspan=&quot;4&quot;| 1990 
| ''[[ಟೆಂಪೊ ಡಿ ಉಸ್ಸಿಡೆರೆ]]''  
| ಎನ್ರಿಕೊ ಸಿಲ್ವೆಸ್ಟ್ರಿ 
| 
|-
| ''[[ಫೈರ್‌ ಬರ್ಡ್ಸ್‌‌]]''  
| ಜೇಕ್‌ ಪ್ರೆಸ್ಟನ್‌ 
| ''ವಿಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಅಪಾಚೆ''  ಎಂದೂ ಇದು ಚಿರಪರಿಚಿತ
|-
| ''[[ವೈಲ್ಡ್‌ ಅಟ್‌ ಹಾರ್ಟ್‌]]''  
| ನಾವಿಕ 
| 
|-
| ''[[ಝಾಂಡಲೀ]]''  
| ಜಾನಿ 
| 
|-
| 1992
| ''[[ಹನಿಮೂನ್‌ ಇನ್‌ ವೆಗಾಸ್‌]]''  
| ಜ್ಯಾಕ್‌ ಗಾಯಕ 
|[[ಸಂಗೀತ ಪ್ರಧಾನ ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಧಾನ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಗ್ಲೋಬ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ]] ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 1993
| ''[[ಅಮೋಸ್‌ &amp;amp; ಆಂಡ್ರ್ಯೂ]]''  
| ಅಮೋಸ್‌ ಒಡೆಲ್‌ 
| 
|-
| ''[[ಡೆಡ್‌ಫಾಲ್‌]]''  
| ಎಡ್ಡೀ 
| 
|-
|rowspan=&quot;5&quot;| 1994
| ''[[ಎ ಸೆಂಚುರಿ ಆಫ್‌ ಸಿನಿಮಾ]]''  
| ತನ್ನದೇ ನಿಜಜೀವನದ ಪಾತ್ರ 
| 
|-
| ''[[ರೆಡ್‌ ರಾಕ್‌ ವೆಸ್ಟ್‌]]''  
| ಮೈಕೇಲ್‌ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌ 
| 
|-
| ''[[ಗಾರ್ಡಿಂಗ್‌ ಟೆಸ್‌]]''  
| ಡೌಗ್‌ ಚೆನ್ಸಿಕ್‌‌ 
| 
|-
| ''[[ಇಟ್‌ ಕುಡ್‌ ಹ್ಯಾಪನ್‌ ಟು ಯೂ]]''  
| ಚಾರ್ಲೀ ಲ್ಯಾಂಗ್‌ 
| 
|-
| ''[[ಟ್ರಾಪ್ಡ್‌‌ ಇನ್‌ ಪ್ಯಾರಡೈಸ್‌]]''  
| ಬಿಲ್‌ ಫಿರ್ಪೋ 
| 
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 1995
| ''[[ಕಿಸ್‌ ಆಫ್‌ ಡೆತ್‌]]''  
| ಪುಟ್ಟ ಜೂನಿಯರ್‌ ಬ್ರೌನ್‌ 
| 
|-
| ''[[ಲೀವಿಂಗ್‌ ಲಾಸ್‌ ವೆಗಾಸ್‌]]''  
| ಬೆನ್‌ ಸ್ಯಾಂಡರ್‌ಸನ್‌‌ 
| [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]‌&lt;br /&gt;[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಬೊಸ್ಟನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]&lt;br /&gt;[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಚಿಕಾಗೊ ಫಿಲ್ಮ್‌ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್‌ ಅಸೋಷಿಯೇಷನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]]&lt;br /&gt;[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಡಲ್ಲಾಸ್‌-ಫೋರ್ಟ್‌ ವರ್ತ್‌ ಫಿಲ್ಮ್‌ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]&lt;br /&gt;[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ - ಚಲನಚಿತ್ರ ನಾಟಕ ವಿಭಾಗ]]&lt;br /&gt;[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ಸಂಘದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]&lt;br /&gt;[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಶೀಲನಾ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]&lt;br /&gt;[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್‌ ಫಿಲ್ಮ್‌ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]&lt;br /&gt;[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕ ವಲಯದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]&lt;br /&gt;[[ಸ್ಯಾನ್‌ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್‌ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ ಸಿಲ್ವರ್‌ ಸೀಶೆಲ್]]&lt;br /&gt;[[ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿನ ಓರ್ವ ನಟನಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಮಹೋನ್ನತ ಪಾತ್ರನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿರುವ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಗಿಲ್ಡ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]]&lt;br /&gt;[[ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ BAFTA ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ&lt;br /&gt;[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಕ್ಲೊಟ್ರೂಡಿಯಸ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ&lt;br /&gt;[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಮುಖ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ&lt;br /&gt;[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಲಂಡನ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ವಲಯದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ
|-
| 1996
| ''[[ದಿ ರಾಕ್‌]]''  
| ಡಾ.ಸ್ಟಾನ್ಲೆ ಗುಡ್‌ಸ್ಪೀಡ್‌
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| 1997
| ''[[ಕಾನ್‌ ಏರ್‌]]''  
| ಕೆಮೆರಾನ್‌ ಪೋ 
|
|-
| ''[[ಫೇಸ್‌/ಆಫ್‌]]''  
| [[ಕ್ಯಾಸ್ಟರ್‌ ಟ್ರಾಯ್‌]]/[[ಸೀನ್‌ ಆರ್ಚರ್‌‌‌]] 
[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಸ್ಯಾಟರ್ನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]‌ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 1998
| ''[[ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಏಂಜೆಲ್ಸ್‌]]''  
| ಸೇಥ್‌ 
| 
|-
| ''[[ಸ್ನೇಕ್‌ ಐಸ್‌]]''  
| ರಿಕ್‌ ಸ್ಯಾಂಟೊರೊ 
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| 1999
| ''[[8mm]]''  
| ಟಾಮ್‌ ವೆಲ್ಲೆಸ್‌ 
|
|-
| ''[[ಬ್ರಿಂಗಿಂಗ್‌ ಔಟ್‌ ದಿ ಡೆಡ್‌]]''  
| ಫ್ರಾಂಕ್‌ ಪಿಯರ್ಸ್‌ 
| 
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 2000
| ''[[ಗಾನ್ ಇನ್ ಸಿಕ್ಸ್‌ಟಿ ಸೆಕೆಂಡ್ಸ್]]''  
| ರ್ಯಾಂಡಾಲ್‌ &quot;ಮೆಂಫಿಸ್‌&quot; ರೈನಿಸ್‌ 
| 
|-
| ''[[ದಿ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಮ್ಯಾನ್‌‌]]''  
| ಜ್ಯಾಕ್‌ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್‌ 
| 
|-
|[[ವೆಲ್‌ಕಮ್ ಟು ಹಾಲಿವುಡ್]] 
| ತನ್ನದೇ ನಿಜಜೀವನದ ಪಾತ್ರ 
| 
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| 2001
| ''ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ಸೋಲ್ಜರ್ಸ್‌''  
| ತನ್ನದೇ ನಿಜಜೀವನದ ಪಾತ್ರ 
| 
|-
| ''[[ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ ಕೊರೆಲ್ಲಿ'ಸ್‌ ಮ್ಯಾಂಡೊಲಿನ್‌]]''  
| ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ ಆಂಟೋನಿಯೋ ಕೊರೆಲ್ಲಿ 
| 
|-
| ''[[Christmas Carol: The Movie]]''  
| [[ಜಾಕೋಬ್‌ ಮಾರ್ಲೆ]]
| ಧ್ವನಿ 
|-
|rowspan=&quot;3&quot;| 2002
| ''[[ವಿಂಡ್‌ಟಾಕರ್ಸ್‌]]''  
| ಸಾರ್ಜೆಂಟ್‌ ಜೋ ಎಂಡರ್ಸ್‌ 
| 
|-
|''[[ರೂಪಾಂತರ]]''  
| [[ಚಾರ್ಲೀ]] ಮತ್ತು ಡೊನಾಲ್ಡ್‌‌ ಕೌಫ್‌ಮನ್‌ 
|[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಟೊರೊಂಟೋ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ಸಂಘದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]] &lt;br /&gt;| [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ&lt;br /&gt;[[ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ BAFTA ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ&lt;br /&gt;[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಚಿಕಾಗೋ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ಸಂಘದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ&lt;br /&gt;[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಕ್ಲೊಟ್ರೂಡಿಸ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ&lt;br /&gt;[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಡಲ್ಲಾಸ್‌-ಫೋರ್ಟ್‌ ವರ್ತ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ಸಂಘದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ&lt;br /&gt;[[ಸಂಗೀತ ಪ್ರಧಾನ ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಧಾನ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ&lt;br /&gt;[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಚಿತ್ರವಿಮರ್ಶಕರ ಸಂಘದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ&lt;br /&gt;[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ಸಂಘದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ&lt;br /&gt;[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಾತ್ರವರ್ಗಕ್ಕಾಗಿರುವ ಫೀನಿಕ್ಸ್‌ ಫಿಲ್ಮ್‌ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್‌ ಸೊಸೈಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]‌ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ&lt;br /&gt;[[ಸಂಗೀತಮಯ ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ&lt;br /&gt;[[ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಓರ್ವ ನಟನ ಮಹೋನ್ನತ ಪಾತ್ರನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿರುವ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಗಿಲ್ಡ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]‌ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ&lt;br /&gt;[[ಚಲನಚಿತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರವರ್ಗದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಮಹೋನ್ನತ ಪಾತ್ರನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿರುವ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಆಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಗಿಲ್ಡ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ&lt;br /&gt;[[ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ನಟನೊಬ್ಬನಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಾತ್ರನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿರುವ ವಿಷುಯಲ್‌ ಸೊಸೈಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ
|-
| [[ಸನ್ನಿ]] 
| ಆಸಿಡ್‌ ಯೆಲ್ಲೋ 
| ನಿರ್ದೇಶಕ&lt;br /&gt;[[ಡೆಯುವಿಲ್ಲೆ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದ ಗ್ರಾಂಡ್‌ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ ಡ್ಯು ಜ್ಯೂರಿ]]ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ 
|-
| 2003
| ''[[ಮ್ಯಾಚ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ ಮೆನ್‌]]''  
| ರಾಯ್‌ ವಾಲ್ಲರ್‌ 
| 
|-
| 2004
| ''[[ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಟ್ರೆಷರ್‌]]''  
| [[ಬೆಂಜಮಿನ್‌ ಗೇಟ್ಸ್‌]] 
| 
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2005
| ''[[ಲಾರ್ಡ್‌ ಆಫ್‌ ವಾರ್‌‌]]''  
| ಯೂರಿ ಓರ್ಲೋವ್‌ 
|
|-
| ''[[ದಿ ವೆದರ್‌ ಮ್ಯಾನ್‌]]''  
| ಡೇವಿಡ್‌ ಸ್ಪ್ರಿಟ್ಜ್‌ 
| 
|-
|rowspan=&quot;4&quot;| 2006
| ''[[ದಿ ಆಂಟ್‌ ಬುಲ್ಲಿ]]''  
| ಝೋಕ್‌
| ಧ್ವನಿ 
|-
| ''[[ದಿ ವಿಕರ್‌‌ ಮ್ಯಾನ್‌]] '' 
| ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ಮ್ಯಾಲಸ್‌ 
| 
|-
| ''ಟೂ ಟಫ್‌ ಟು ಡೈ'' 
| ತನ್ನದೇ ನಿಜಜೀವನದ ಪಾತ್ರ
| 
|-
| ''[[ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಟ್ರೇಡ್‌ ಸೆಂಟರ್‌]]''  
| [[ಜಾನ್‌ ಮೆಕ್‌ಲೌಘ್ಲಿನ್‌]] 
|
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|2007
| ''[[ಘೋಸ್ಟ್‌ ರೈಡರ್‌‌]]''  
| [[ಘೋಸ್ಟ್‌ ರೈಡರ್‌‌/ಜಾನಿ ಬ್ಲೇಝ್‌]] 
|
|-
|''[[ಗ್ರಿಂಡ್‌ಹೌಸ್‌]]''  
| [[ಡಾ. ಫು ಮಾಂಚು]] 
| ''[[ವರ್‌ವೋಲ್ಫ್‌ ವುಮೆನ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ S.S.]]''  ಭಾಗ 
|-
|''[[ನೆಕ್ಸ್ಟ್‌]]''  
| ಕ್ರಿಸ್‌ ಜಾನ್ಸನ್‌ 
|
|-
|''[[National Treasure: Book of Secrets]] '' 
| [[ಬೆಂಜಮಿನ್‌ ಗೇಟ್ಸ್‌]] 
|
|-
|2008
| ''[[ಬ್ಯಾಂಗ್‌ಕಾಕ್‌ ಡೇಂಜರಸ್‌]]''  
| ಜೋ 
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot;| 2009
| ''[[ನೋಯಿಂಗ್‌‌]]''  
| ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಜೋನಾಥನ್‌ &quot;ಜಾನ್‌&quot; ಕೋಸ್ಟ್‌ಲರ್‌ 
| 
|-
| ''[[G-ಫೋರ್ಸ್‌]]''   
| ಸ್ಪೆಕಲ್ಸ್‌ ದಿ ಮೋಲ್‌
| ಧ್ವನಿ&lt;br /&gt;
|-
| ''[[ಆಸ್ಟ್ರೋ ಬಾಯ್‌]]''  
| [[ಡಾ. ಟೆನ್ಮಾ]] 
| ಧ್ವನಿ
|-
| ''[[Bad Lieutenant: Port of Call New Orleans]]''  
|ಟೆರೆನ್ಸ್‌ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಘ್‌, ಕೆಟ್ಟ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್‌
|[[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಟೊರೊಂಟೋ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರ ಸಂಘದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]
|-
|rowspan=&quot;4&quot;| 2010
| ''[[ಸೀಸನ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ವಿಚ್‌]]''  
| ಲ್ಯಾವೆ 
|ನಿರ್ಮಾಣ-ನಂತರದ ಹಂತ 
|-
| ''[[ಕಿಕ್‌-ಆಸ್‌]]''  
| ಡೆಮನ್‌ ಮೆಕ್ರೀಡಿ/ಬಿಗ್‌ ಡ್ಯಾಡಿ 
| 
|-
| ''[[ದಿ ಸೋರ್ಸೆರರ್‌'ಸ್‌ ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್‌]]''  
| ಬಾಲ್ತಜಾರ್‌ ಬ್ಲೇಕ್‌ 
|ನಿರ್ಮಾಣ-ನಂತರದ ಹಂತ 
|-
| ''[[ದಿ ಹಂಗ್ರಿ ರ್ಯಾಬಿಟ್‌ ಜಂಪ್ಸ್‌]]'' 
| 
|ನಿರ್ಮಾಣ-ನಂತರದ ಹಂತ
|-
|rowspan=&quot;2&quot;| 2011
|''[[ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಟ್ರೆಷರ್‌ 3]]'' 
|[[ಬೆಂಜಮಿನ್‌ ಗೇಟ್ಸ್‌]]
|- 
|''[[ಡ್ರೈವ್‌ ಆಂಗ್ರಿ]]'' 
| 
|-
| 2012 
|''[[ದಿ ಕ್ರೂಡ್ಸ್‌]]'' 
| ಕ್ರಗ್‌‌&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.variety.com/article/VR1118015738.html?categoryid=13&amp;cs=1|title=Cage, Reynolds to star in CG caveman comedy|date=February 24, 2010|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|publisher=[[Reed Business Information]]|accessdate=February 26, 2010}}&lt;/ref&gt;
| ಧ್ವನಿ
|}

== ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ ==
* [[ಕೊಪ್ಪೊಲಾ ವಂಶವೃಕ್ಷ]]

== ಆಕರಗಳು ==
{{Reflist|2}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==
{{Commons|Nicolas Cage}}
* {{imdb|0000115|Nicolas Cage}}
* [http://filmforce.ign.com/articles/724/724189p1.html ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಟ್ರೇಡ್‌ ಸೆಂಟರ್‌ ಇಂಟರ್‌ವ್ಯೂ ವಿತ್‌‌ ನಿಕೋಲಸ್‌ ಕೇಜ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080906002238/http://filmforce.ign.com/articles/724/724189p1.html |date=2008-09-06 }} ಫ್ರಂ IGN ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೋರ್ಸ್‌
* [http://www.stv.tv/content/out/film/displayHotnow.html?id=opencms:/out/hotnow/films/newArticle2099409 ನಿಕೋಲಸ್‌ ಕೇಜ್‌ ಘೋಸ್ಟ್‌ ರೈಡರ್‌‌ ವಿಡಿಯೋ ಇಂಟರ್‌ವ್ಯೂ ವಿತ್‌ stv.tv/movies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081010010354/http://www.stv.tv/content/out/film/displayHotnow.html?id=opencms%3A%2Fout%2Fhotnow%2Ffilms%2FnewArticle2099409 |date=2008-10-10 }}

{{Persondata
|NAME=Cage, Nicolas
|ALTERNATIVE NAMES=Coppola, Nicolas Kim (birth name)
|SHORT DESCRIPTION=American [[actor]] and [[film producer]] 
|DATE OF BIRTH=January 7, 1964
|PLACE OF BIRTH=[[Long Beach, California]]
|DATE OF DEATH=
|PLACE OF DEATH=
}}
{{DEFAULTSORT:Cage, Nicolas}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಕೊಪ್ಪೊಲಾ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು]]
[[ವರ್ಗ:೧೯೬೪ ಜನನ]]
[[ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನ್‌ ಮೂಲದ ಅಮೆರಿಕಾದ ನಟರು]]
[[ವರ್ಗ:ಇಟಲಿಯ ಮೂಲದ ಅಮೆರಿಕಾದ ಜನರು]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು]]
[[ವರ್ಗ:ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು]]
[[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಪೊರ್ನಿಯಾದಿಂದ ಬಂದ ನಟರು]]
[[ವರ್ಗ:ಸಮಕಾಲೀನ ಜನರು]]
[[ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಲಾಂಗ್‌ ಬೀಚ್‌ನಿಂದ ಬಂದ ಜನರು]]
[[ವರ್ಗ:ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರು]]</text>
      <sha1>ta7ll3bbt88lmw9doyco7tz3eeiqsiv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನೆಲ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23717</id>
    <revision>
      <id>1373607</id>
      <parentid>1349204</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T13:26:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58633" sha1="rcly3qe3k31tf881p9ae2yed1kx4t42" xml:space="preserve">{{Infobox TV channel
| name             = '''Discovery Channel'''
| logofile         = 2019 Discovery logo.svg
| logosize         = 220px
| slogan           = ''The world is just awesome.''
| launch           = June 17, 1985
| owner            = [[Discovery Communications|Discovery Communications, Inc.]]
| CEO              = David Zaslav
| headquarters     = [[Silver Spring, MD]]
| country          = Worldwide
| language         = [[ಆಂಗ್ಲ|English]]
| sister names     = [[Discovery Communications#Discovery Networks U.S.|Discovery Networks]]
| web              = http://dsc.discovery.com
| picture format   = [[576p]] ([[SDTV]])&lt;br /&gt;[[720p]]/[[1080i]] ([[HDTV]])
| sat serv 1 = [[DirecTV]]
| sat chan 1 = Channel 278&lt;br /&gt; Channel 1278 (VOD)
| sat serv 2 = [[Dish Network]]
| sat chan 2 = Channel 182
| sat serv 3 = [[C-Band]]
| sat chan 3 = AMC 10-Channel 21
| sat serv 6 = [[Shaw Direct|Starchoice]]
| sat chan 6 = Channel 505
| sat serv 7 = [[Sky Latin America|Sky Mexico]]
| sat chan 7 = Channel 251
| sat serv 8 = Dish Network Mexico
| sat chan 8 = Channel 402
| cable serv 1 = CableVision (Argentina)
| cable chan 1 = Channel 52
| cable serv 2 = Available on most cable systems
| cable chan 2 = Check your local listings
| adsl serv 1 =[[Sky Angel]]
| adsl chan 1 =Channel 313
| adsl serv 2 =[[AT&amp;T U-Verse]]
| adsl chan 2 =Channel 120 (SD)&lt;br /&gt; 1120 (HD)
}}

'''ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನೆಲ್'''  (ಮೊದಲ್ಲಿದ್ದ ಹೆಸರು '''ದಿ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನೆಲ್''' ) ಇದೊಂದು [[ಅಮೇರಿಕಾ|ಅಮೇರಿಕಾದ]] [[ಉಪಗ್ರಹ]] ಮತ್ತು [[ಕೇಬಲ್]] [[TV ಚಾನೆಲ್]] (ಮತ್ತು ಇದು [[IPTV]], [[ಭೂಚರ ಟೆಲಿವಿಷನ್]] ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಬೇರೆಡೆ [[ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್]] ಮುಖಾಂತರ ಪ್ರಸಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ) ಹಾಗೂ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವರು [[ಜಾನ್ ಹೆಂಡ್ರಿಕ್ಸ್]] ಮತ್ತು ಇದು [[ಡಿಸ್ಕವರಿ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಷನ್ಸ್]] ಮುಖಾಂತರ ಹಂಚಿಕೆಗೊಳುತ್ತದೆ. CEO ಡೇವಿಡ್ ಜಾಸ್ಲಾವ್ ಇದು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇದೊಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಜನಪ್ರಿಯ ವಿಜ್ಞಾನ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ [[ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ|ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು]] ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. U.S.,ನಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಕವರಿ ನೆಟವರ್ಕ್‌ಗಾಗಿ ತಯಾರಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ನೈಜ-ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ತನಿಖಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಾದ ''[[ಮಿಥ್‌ಬಸ್ಟರ್ಸ್]]'', ''[[ಅನ್ ಸಾಲ್ವಡ್‌‌ಹಿಸ್ಟರಿ]]''  ಮತ್ತು ''[[ಬೆಸ್ಟ್ ಎವಿಡೆನ್ಸ್]]''  ಹಾಗೂ ''[[ಡರ್ಟಿ ಜಾಬ್ಸ್]]''  ಮತ್ತು ''[[ಡೆಡ್ಲೀಯೆಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾಚ್]]''  ಮುಂತಾದ ಮೋಟಾರು, ಉದ್ಯೋಗದಂಥ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು; ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಾಗೂ ಕಿರಿಯರಿಗಾಗಿಯೇ ತಯಾರಿಸುವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳಿರುತ್ತವೆ.
ಜನಪ್ರಿಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನವೆಂದರೆ  ''[[ಶಾರ್ಕ್ ವೀಕ್]]''.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://publications.mediapost.com/index.cfm?fuseaction=Articles.showArticleHomePage&amp;art_aid=64477 |title=ಮೀಡಿಯಾಪೋಸ್ಟ್ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ - ಡಿಸ್ಕವರಿ ರಿಬ್ರಾಂಡ್ಸ್, ಅಪ್‌ಗ್ರೇಡ್ಸ್ ಮಾರ್ಕೇಟಿಂಗ್ ಎಫರ್ಟ್ಸ್ - 07/24/2007 |access-date=2021-08-10 |archive-date=2007-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070214023246/http://publications.mediapost.com/index.cfm?fuseaction=Articles.showArticleHomePage |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ಇತಿಹಾಸ ==
[[BBC|BBCನವರು]], ಅಮೇರಿಕಾದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಕಂಪನಿಯಾದ ಅಲ್ಲೆನ್ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿ, ವೆಂಚ್ಯೂರಾ ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಕಂಪನಿಯವರು ಜೂನ್ ೧೭, ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ $೫ ದಶಲಕ್ಷ ಹಣವನ್ನು ಹೂಡಿ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನೆಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ೧೫೬,೦೦೦ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ೧೨&amp;nbsp;ಗಂಟೆಗಳು ಅಂದರೆ ಸಂಜೆ ೩  ರಿಂದ&amp;nbsp;ಬೆಳಗಿನ ಝಾವ ೩ರವರೆಗೂ ಅಮೇರಿಕಾದ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಹೊಸ ವಸ್ತುಗಳು ಎನ್ನುವಂಥ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನೇ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1985/06/16/movies/cable-tv-notes-a-channel-with-a-difference.html?&amp;pagewanted=all|title=CABLE TV NOTES; A CHANNEL WITH A DIFFERENCE|date=June 16, 1985|publisher=New York Times | first=Steve | last=Schneider | accessdate=May 1, 2010}}&lt;/ref&gt; ೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ [[ಜಾನ್ ಹೆಂಡ್ರಿಕ್ಸ್]] ಗೆ ಮತ್ತು ಮಾತೃ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ-ಆಗಿನ ಕೇಬಲ್ ಎಡ್ಯೂಕೇಷನಲ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಇನ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://pqasb.pqarchiver.com/washingtonpost/access/73614317.html?dids=73614317:73614317&amp;FMT=ABS&amp;FMTS=ABS:FT&amp;type=current&amp;date=Jun+19%2C+1988&amp;author=Martie+Zad&amp;pub=The+Washington+Post+%28pre-1997+Fulltext%29&amp;desc=The+Discovery+Channel%3B+Science%2C+Nature%2C+Adventure+and+Animals+That+Bite&amp;pqatl=google|title=The Discovery Channel; Science, Nature, Adventure and Animals That Bite|date=June 19, 1988|publisher=The Washington Post|access-date=ಜೂನ್ 21, 2010|archive-date=ಜೂನ್ 14, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100614032554/http://pqasb.pqarchiver.com/washingtonpost/access/73614317.html?dids=73614317:73614317&amp;FMT=ABS&amp;FMTS=ABS:FT&amp;type=current&amp;date=Jun+19%2C+1988&amp;author=Martie+Zad&amp;pub=The+Washington+Post+%28pre-1997+Fulltext%29&amp;desc=The+Discovery+Channel%3B+Science%2C+Nature%2C+Adventure+and+Animals+That+Bite&amp;pqatl=google|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಆರಂಭದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ''[[ವ್ರೆಮ್ಯಾ]] '' ಎನ್ನುವ ವಾರ್ತೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಕೆಲವು ಸೋವಿಯತ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,963577,00.html|title=Television: The Russians Are Coming|date=February 23, 1987|publisher=Time|access-date=ಜೂನ್ 21, 2010|archive-date=ಜೂನ್ 14, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100614041213/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,963577,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ ''ವರ್ಳ್ಡ್ ಮಾನಿಟರ್''  ಎನ್ನುವ ರಾತ್ರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು ಇದನ್ನು [[ಕ್ರಿಶ್ಚೀಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಮಾನಿಟರ್]] ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ೧೯೮೮ ಕೂಡ ''[[ಶಾರ್ಕ್ ವೀಕ್]]''  ಎನ್ನುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಳ್ಳಲು ಹಿಂದಿರುಗಿತು. ಕೇವಲ ಐದು ವರ್ಷದೊಳಗೇ ಈ ಚಾನಲ್ ೫೦&amp;nbsp;ದಶಲಕ್ಷ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ತಲುಪಿತು.

ಜನವರಿ ೪, ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ, [[ಟೆಡ್ ಕಾಪ್ಪೆಲ್]], ಬಹುಕಾಲದ  [[ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ನಿರ್ಮಾಪಕ]] ಟಾಮ್ ಬೆಟ್ಟಗ್ ಮತ್ತು ಎಂಟು ಮಂದಿ ''[[ನೈಟ್‌ಲೈನ್]]''  ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರ್ಗದವರು ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್‌ಗೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.

''[[ಮಾನ್ಸ್‌ಟರ್ ಗ್ಯಾರೇಜ್]]''  ಮತ್ತು ''[[ಅಮೇರಿಕನ್ ಚಾಪರ್]]''  ನಂಥ ಜನಪ್ರಿಯ ಸರಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅತೀ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿ ಕಳೆಗುಂದಿದ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ  ರೇಟಿಂಗ್ ೨೦೦೬&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://corporate.discovery.com/news/press/06q2/083006.html |title=DCI :: ಪ್ರೆಸ್ ಆಂಡ್ ನ್ಯೂಸ್ ರಿಲೀಸಸ್ |access-date=2010-06-21 |archive-date=2007-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070124155038/http://corporate.discovery.com/news/press/06q2/083006.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ರಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ಇಂಥ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಿಂದ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಅರಿವು ಮಾಡಿಸುವ ಡಿಸ್ಕವರಿಯ ಮೂಲೋದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು   ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳಿದರು. ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಕವರಿಯು ತನ್ನ ಎಂದಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಾದ ಜನಪ್ರಿಯ-ವಿಜ್ಞಾನ, ಚರಿತ್ರೆ ಮತ್ತು ಭೂಗೋಳಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೆಡೆಗೆ ದೃಷ್ಟಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ತನ್ನ ನಿಲುವುಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿತು&lt;ref&gt;[http://www.multichannel.com/article/CA6361880.html ಡರ್ಟಿ ವರ್ಕ್ - 8/14/2006 - ಮಲ್ಟಿ ಚಾನಲ್ ನ್ಯೂಸ್]&lt;/ref&gt;. ''[[ದಿ ಫ್ಲೈಟ್ ದಟ್ ಫೌಟ್ ಬ್ಯಾಕ್]]''  ([[ಯುನೈಟೆಡ್ ಏರ್‌ಲೈನ್ ಫ್ಲೈಟ್ 93]] ಬಗೆಗಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ) ಮತ್ತು ''[[ಡೆಡ್ಲೀಯಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾ಼ಚ್]]''  ನಂಥ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನೊಳಗೊಂಡ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಏಳು ಪ್ರೈಮ್ ಟೈಮ್ [[ಎಮ್ಮಿ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ನಾಮಕರಣಗೊಂಡಿತು.

೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ, ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್‌ನ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ ರೋವ್ ಜೊತೆಗಿನ ''[[ಡರ್ಟಿ ಜಾಬ್ಸ್]]'', ಎಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ''[[ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಅರ್ಥ್]]'', ''[[ಮಿಥ್‌ಬಸ್ಟರ್ಸ್]]''  ಮತ್ತು ''[[ಡೆಡ್ಲೀಯೆಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾಚ್]]''  ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ೨೦೦೮ಕ್ಕೆ ಡಿಸ್ಕವರಿಯು ತನ್ನ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು ಅದರ ಪ್ರಕಾರ [[ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನೆಲ್]] ಬಿಟ್ಟು ಡಿಸ್ಕವರಿ ಸೇರಿದ ಜೋಶ್ ಬರ್ನ್‌ಸ್ಟೇಯ್ನ್‌ನ ಹೊಸ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇತರ ಘೋಷಿತ ಸರಣಿಗಳೆಂದರೆ ''[[ಫೈಟ್ ಕ್ವೆಸ್ಟ್]]'', ''[[ಸ್ಮ್ಯಾಶ್ ಲ್ಯಾಬ್]]''  ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೆ ಅವಧಿಯ ''[[ಡೆಡ್ಲೀಯೆಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾಚ್]]''.

ಈ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನೆಲ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಕೇಬಲ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ,&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.ncta.com/ContentView.aspx?contentId=74 |title=ಟಾಪ್ 20 ಕೇಬಲ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ಸ್ - NCTA.com |access-date=2010-06-21 |archive-date=2007-11-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071105091846/http://www.ncta.com/ContentView.aspx?contentId=74 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಇದು ೯೨&amp;nbsp;ದಶಲಕ್ಷ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಜಾಗತಿಕ ವೀಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ೪೩೧&amp;nbsp;ದಶಲಕ್ಷ ಮನೆಗಳು  ೧೭೦ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://corporate.discovery.com/brands/discoverychannel.html |title=DCI :: ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಆಂಡ್ ಬ್ರಾಂಡ್ಸ್ :: ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ |access-date=2010-06-21 |archive-date=2008-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081012230919/http://corporate.discovery.com/brands/discoverychannel.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕಾ, ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಕೆನಡಾ, ಜಪಾನ್, ಇಂಡಿಯಾ, ಮಲೇಷಿಯಾ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಚಾನಲ್ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://corporate.discovery.com/news/press/06q1/011806.html |title=DCI :: ಪ್ರೆಸ್ ಆಂಡ್ ನ್ಯೂಸ್ ರಿಲೀಸಸ್ |access-date=2010-06-21 |archive-date=2007-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070124154839/http://corporate.discovery.com/news/press/06q1/011806.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ಪ್ರೊಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ==
{{main|List of programs broadcast by Discovery Channel}}
ಈ ಚಾನಲ್‌ನ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತ ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ [[ಕಡಲಮೀನು|ಕಡಲಮೀನುಗಳ]] ಬಗೆಗಿನ [[ಶಾರ್ಕ್ ವೀಕ್]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು; ಬೆರಿಂಗ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಏಡಿ ಹಿಡಿಯುವ ಬಗೆಗಿನ ''[[ಡೆಡ್ಲೀಯಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾಚ್]]''  ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ; ಜನಪ್ರಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ''[[ಮಿಥ್‌ಬಸ್ಟರ್ಸ್]]''  ಮತ್ತು ''[[ಹೌ ಇಟ್ಸ್ ಮೇಡ್]]'' ; ''[[ಡರ್ಟಿ ಜಾಬ್ಸ್]]''  ಎನ್ನುವ ಕೊಳಕು ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಶ್ರಮಜೀವಿಗಳ ಕೆಲಸಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ; ''[[ಕ್ಯಾಷ್ ಕ್ಯಾಬ್]]''  ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ''[[ಫ್ಯೂಚರ್‌ವೆಪನ್ಸ್]]''  ಎನ್ನುವ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯ ಹೇಗೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕಬಹುದೆಂಬುದರ ಬಗೆ ''[[ಮ್ಯಾನ್ vs ವೈಳ್ಡ್]]''  ಎನ್ನುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ-ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಲೋವೆಲ್ ಶೋಗೆ [[ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಲೋವೆಲ್]] [[ಡೇಟೈಂ ಎಮ್ಮಿ ಅವಾರ್ಡ್]] ಅನ್ನು ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡನು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೯೯೮ರಿಂದ ೨೦೦೧ರವರೆಗೂ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು.

== ದೂರದರ್ಶನೇತರ ಸಾಹಸಗಳು ==
=== ಪ್ರೋ ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಟೀಂ ===
{{main|Discovery Channel Pro Cycling Team}}
೨೦೦೪ಕ್ಕೂ [[ಟೂರ್ ಡಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಟೂರ್ ಡಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ಗೂ]] ಮುನ್ನ, ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ತಾನು ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್ ಬೈಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಟೀಂಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪ್ರಾಯೋಜಿತರಾಗುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು, ಆ [[ಟೂರ್ ಡಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ಟೀಂನಲ್ಲಿ ಏಳು ಸಾರಿ ಗೆದ್ದ [[ಲ್ಯಾನ್ಸ್ ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್]] ಇರುತ್ತಾನೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ೨೦೦೭ರ ಸ್ಪಾನೀಯಾರ್ಡ್ [[ಆಲ್ಬರ್ಟೋ ಕಾಂಟಾಡರ್]] ಜೊತೆಗಿನ ಗೆಲುವಿನ ನಂತರ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಪ್ರಾಯೋಜನ ಮಾಡುವದರಿಂದ ತಾನು ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ೨೦೦೭ರ ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಕಾಲದಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ಪ್ರಾಯೋಜನ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.

=== ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ರೇಡಿಯೋ ===
ಎರಡು ದೊಡ್ಡ [[ಕೆನಡಾ]] [[ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ರೇಡಿಯೋ|ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ರೇಡಿಯೋಗೆ]] ಡಿಸ್ಕವರಿ ರೇಡಿಯೋ ಚಾನಲ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಲಭ್ಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ರೂಪಿಸುವ ಟಿವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ [[ಆಡಿಯೋ]] ವರ್ಸೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಕವರಿಯು [[XM ಸ್ಯಾಟಿಲೈಟ್ ರೇಡಿಯೋ]] ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿತ್ತು ಆದರೆ ಅದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೫ರ ಆರಂಭದಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. [[ಸಿರೀಯಸ್ ಸ್ಯಾಟಿಲೈಟ್ ರೇಡಿಯೋ]] ಡಿಸ್ಕವರಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೧, ೨೦೦೭ರಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು.

=== ಸ್ಟೋರ್ ===
ಅಮೇರಿಕಾದ್ಯಂತ ಮಾಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಳಿಗೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮಳಿಗೆಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಬ್ರಾಂಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಡಿಸ್ಕವರಿ ಕೊಟ್ಟಿತು. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಉಡುಗೊರೆಗಳು ಈ ಮಾಲ್‌ಗಳ ವಿಶೇಷವಾಗಿತ್ತು. ಮೇ ೧೭, ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ತಾನು ತನ್ನ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಮಾಲ್‌ಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದಿರುವ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಾಗಿ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ಹಡ್ಸನ್ ಗ್ರೂಪ್ ಮಾತ್ರ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್‌ನ ಮಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ನಡೆಸುವುದೆಂದು ಆಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://money.cnn.com/2007/05/17/news/companies/discovery/?postversion=2007051717 | work=CNN | title=Discovery shuttering 103 locations | date=May 17, 2007 | accessdate=May 1, 2010 | archive-date=ಜೂನ್ 14, 2010 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100614011220/http://money.cnn.com/2007/05/17/news/companies/discovery/?postversion=2007051717 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== ದೂರದರ್ಶಕ ===
[[ಲೊವೆಲ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಟರಿ|ಲೊವೆಲ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಟರಿಯ]] ಸಹಭಾಗಿತ್ವದೊಂದಿಗೆ [http://www.lowell.edu/dct/index.php ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110607132241/http://www.lowell.edu/dct/index.php |date=2011-06-07 }} ನ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೂ ಕೂಡ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ಹಣ ದೇಣಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತದೆ.

=== ಜಾಲತಾಣ ===
Discovery.com [http://dsc.discovery.com/ ] ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಬ್ರೌಸರ್ ಆಧಾರಿತ ಆಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನಾನಾ ರೀತಿಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸವಾಲುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.

== ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಂಡಿಂಗ್ ==
=== ಟ್ಯಾಗ್‌ಲೈನ್ಸ್ ===
ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್‌ ಹೆಸರಿನ ಹಿಂದಿನ [[ಟ್ಯಾಗ್‌ಲೈನ್]] ಗಳೆಂದರೆ ಅದು &quot;''ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರ್ ಯುವರ್ ವರ್ಳ್ಡ್'' &quot; ಮತ್ತು &quot;''ದೇರ್ಸ್ ನೋ ಥ್ರಿಲ್ ಲೈಕ್ ಡಿಸ್ಕವರಿ.'' &quot; ಆದಾಗ್ಯೂ ಹೆಚ್ಚು ರಿಯಾಲಿಟಿ ಆಧಾರಿತ ಶೋಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ತೀರಾ ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನೇ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ದೂರವುಳಿಯಲು &quot;''ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್ ಯುವರ್ ಬ್ರೈನ್'' &quot; ಎಂಬ ಘೋಷಣಾ ವಾಕ್ಯಕ್ಕೆ ಬದಲಾವಣೆಗೊಂಡಿತು. ನವೀಕೃತ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್‌ನ ಹೊಸ ಟ್ಯಾಗ್‌ಲೈನ್, &quot;''ಲೆಟ್ಸ್ ಆಲ್ ಡಿಸ್ಕವರ್...'' &quot; ಆಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಸತತ ಪದಗುಚ್ಛ ಅಥವಾ ವಾಕ್ಯ ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ''[[ಮಿಥ್‌ಬಸ್ಟರ್ಸ್]]''  ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡುವಾಗಿ ಅದು &quot;''ಲೆಟ್ಸ್ ಆಲ್ ಡಿಸ್ಕವರ್, ವೈ ನೋ ಮಿಥ್ ಇಸ್ ಸೇಫ್'' &quot; ಎಂದು ಕೊನೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ೨೦೦೮ರ ಲೋಗೋ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಟ್ಯಾಗ್‌ಲೈನ್ : &quot;''ದಿ ವರ್ಳ್ಡ್ ಇಸ್ ಜಸ್ಟ್...'' ''ಏವ್‌ಸಮ್'' &quot; ಎಂದಾಯಿತು. ಹೊಸ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದ ''[[ದಿ ಆಂಟಿಡೋಟ್]]''  ಆಲ್ಬಂನ [[ಮೊರ್ಚೀಬಾ|ಮೊರ್ಚೀಬಾದ]] ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ &quot;ವಂಡರ್ಸ್ ನೆವರ್ ಸೀಸ್&quot; ಹಾಡು ಮತ್ತು [[ಮುಟೇಮಾಥ್]] ನ  [[ಟಿಪಿಕಲ್]] ಹಾಡು ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ೭೨ ಆಂಡ್ ಸನ್ನಿ ಏಜೆನ್ಸಿಯವರು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ''[[ಐ ಲವ್ ದಿ ವರ್ಳ್ಡ್]]''  ಎಂಬ ಹಾಡು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ &quot;ಐ ಲವ್ ದಿ ಮೌಂಟೇನ್ಸ್&quot; ಎಂಬ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಫೈರ್ ಹಾಡಿನ ಪಲ್ಲವಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

=== ಲೋಗೋಗಳು ===
ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್‌ನ ಮೊದಲ ಲೋಗೋದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಭೂಪಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟಿವಿ ಪರದೆಯಾಗಿತ್ತು.
[[ಚಿತ್ರ:Discovery1985.svg|120px|thumb|right|ಒರಿಜಿನಲ್ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ಲೋಗೋ, ಯೂಸ್ಡ್ ಫ್ರಮ್ 1985-1995.]]
ಎರಡು ದಶಕಗಳು ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿದ್ದು ಲೋಗೋದಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಕವರಿ ವರ್ಡ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಅರೋರಾ ಬೋಳ್ಡ್ ಕಂಡೆನ್ಸ್‌ಡ್ ಫಾಂಟ್‌ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅದರಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅದರ ಮುಂದೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಆ ವೃತ್ತ ಉದಯ ರವಿಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ ಅಥವಾ [[ವಿಟ್ರೂವೀಯನ್ ಮ್ಯಾನ್]] ನ ಅನಿಮೇಟೆಡ್ ವರ್ಸೆ ತಾಳುತ್ತದೆ.

೯೦ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ &quot;ದಿ&quot; ಎನ್ನುವ ಪದವನ್ನು ಚಾನಲ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಲೋಗೋದಲ್ಲಿ ಭೂಗೋಳವು ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೊಂದು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಕಂಪನಿಯು ಅನೇಕ ಹೊಸ ಜಾಲಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಡಿಸ್ಕವರಿ ಬಳಸುವ ಮಾದರಿಯ ಲೋಗೋವನ್ನೇ ಅನೇಕ ಸೋದರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಬಳಸಿದವು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಪಟವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿರುವುದೂ ಇರುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದೇ ರೀತಿಯು ಮುದ್ರಾಕ್ಷರದ ಛಾಪು ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಡಿಸ್ಕವರಿಯ ಲೋಗೋಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇತರ ಜಾಲಗಳೆಂದರೆ [[ಅನಿಮಲ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್]], [[ಟ್ರಾವೆಲ್ ಚಾನಲ್]], [[ಡಿಸ್ಕವರಿ ಸೈನ್ಸ್]], [[ಡಿಸ್ಕವರಿ ವಿಂಗ್ಸ್]] ಮತ್ತು  [[ಡಿಸ್ಕವರಿ ಹೋಮ್ ಮತ್ತು ಲೀಶ್ಯೂರ್]]. ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ಲೋಗೋವನ್ನು ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ &quot;ಚಾನಲ್&quot; ಪದವನ್ನು ಪಟ್ಟಿಯೊಳಗಡೆಗೆ ಜರುಗಿಸಲಾಯಿತು.

ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೫, ೨೦೦೮ರಂದು, ''[[ಡೆಡ್ಲೀಯಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾಚ್]]''  ನ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ, ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ಹೊಸ ಲೋಗೋವನ್ನು, ಹೊಸ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಮತ್ತು &quot;ದಿ ವರ್ಳ್ಡ್ ಇಸ್ ಜಸ್ಟ್ ಆವ್‌ಸಂ&quot; ಎಂಬ ಟ್ಯಾಗ್‌ಲೈನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಹೊಸ ಲೋಗೋವನ್ನು ಬಾಸ್ಟನ್‌ನ ವ್ಯೂ ಪಾಯಿಂಟ್ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್‌ನವರು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅರೋರಾ ಬೋಳ್ಡ್ ಕಂಡೆನ್ಸ್‌ಡ್ ಫಾಂಟ್‌ಗೆ ಬದಲಾಗಿ [[ಗೋಥಮ್]] ಫಾಂಟ್ ಬಳಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.viewpointcreative.com/news/index.php?nc=73|title=Viewpoint Creative Designs New Discovery Channel Logo|publisher=Viewpoint Creative|access-date=2010-06-21|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717202314/http://www.viewpointcreative.com/news/index.php?nc=73|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಭೂಗೋಳವು &quot;ಡಿಸ್ಕವರಿ&quot; ಪದದ &quot;D&quot; ಅಕ್ಷರದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆಯಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.multichannel.com/article/132649-Discovery_Times_New_Branding_Campaign_To_Deadliest_Catch_Debut.php|title=Discovery Times New Branding Campaign To ‘Deadliest Catch’ Debut|date=March 31, 2008|publisher=Multichannel News}}&lt;/ref&gt; ಈ ಡಿ-ಭೂಪಟ ಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೊರ ತೆಗೆಯ ಬಹುದು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅದನ್ನು ಚಾನಲ್‌ನ [[ಬಗ್]] ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ೨೦೦೯ರ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಇತರ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಲೋಗೋವನ್ನು ಬಿಡಲಾಯಿತು.

== ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ==
೧೭೦ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೪೩೧ ದಶಲಕ್ಷ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಡಿಸ್ಕವರಿ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಷನ್ಸ್‌ನವರು ೩೩ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ೨೯ ಜಾಲಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಸಂಖ್ಯಾತ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ [[ಡಿಜಿಟಲ್]] [[ಉಪಗ್ರಹ]] ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ [[ಭಾಷೆ|ಭಾಷೆಗಳ]] [[ಧ್ವನುಮುದ್ರಣ]] ಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ [[ಅಡಿಬರಹಗಳಲ್ಲಿ]] ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್]], [[ಜರ್ಮನ್]], [[ರಷಿಯನ್]], [[ಝೆಕ್]], [[ಹಿಂದಿ]],ತೆಲುಗು [[ತಮಿಳು]], [[ಡಚ್]], [[ಪೋರ್ಚ್ಯೂಗೀಸ್]], [[ಇಟಾಲೀಯನ್]], [[ನಾರ್ವೇಯ್ನ್]], [[ಸ್ವೀಡಿಶ್]], [[ಡ್ಯಾನಿಶ್]], [[ಫಿನ್ನಿಶ್]], [[ಟರ್ಕಿಶ್]], [[ಗ್ರೀಕ್]], [[ಪಾಲಿಶ್]], [[ಹಂಗೇರಿಯನ್]], [[ರೊಮಾನೀಯನ್]], [[ಅರಾಬಿಕ್]], [[ಸ್ಲೋವೀನ್]], [[ಇಂಡೀಯನ್]], [[ಜಪಾನೀಸ್]], [[ಕೊರೀಯನ್]] ಮತ್ತು [[ಸರ್ಬೀಯನ್]] ಭಾಷೆಗಳಿರುತ್ತದೆ. [[ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ|ಬಲ್ಗೇರಿಯಾದಲ್ಲಿ]], ಕೇಬಲ್ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವವರ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ೨೦೦೦–೨೦೦೧ರಿಂದ ಡಿಸ್ಕವರಿಯು [[ಬಲ್ಗೇರಿಯನ್]] ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಿಬರಹದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

=== ಕೆನಡಾ ===
{{main|Discovery Channel (Canada)}}
ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೆನೇಡಿಯನ್ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಎಂದೇ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿದರೆ [[ಕೆನೇಡಿಯನ್]] ವೀಕ್ಷಕರು ಅನೇಕಾಂಶ ಆಂಗ್ಲ-ಭಾಷೆಯ  [[ಅಮೇರಿಕನ್ನರು]] ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನೇ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗಮನೀಯವಾಗಿ, ಕೆನೇಡೀಯನ್ ಚಾನಲ್‌ನವರು ''[[ಡೈಲಿ ಪ್ಲಾನೆಟ್]]''  ಎನ್ನುವ ಶೋವನ್ನು ನಿತ್ಯ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಇದು ''@discovery.ca'', ಇದು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಅಪರೂಪವಾಗಿ, ಅನೇಕ ಇಂಥ ವಿಷಯಗಳು ನಾನಾ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ ಮೂಲ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆನೇಡಿಯನ್ ಚಾನಲ್‌ಗಳಾದ [[ಡಿಸ್ಕವರಿ HD]], [[ಡಿಸ್ಕವರಿ ಹೆಲ್ತ್]], [[ಡಿಸ್ಕವರಿ ಕಿಡ್ಸ್]], [[ಡಿಸ್ಕವರಿ ಸಿವಿಲೈಜೇಷನ್]], ಮತ್ತು [[ಅನಿಮಲ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್]] ಕೂಡ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಚಾನಲ್‌ಗಳೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ [[ಡಿಸ್ಕವರಿ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಷನ್ಸ್]] ನವರದ್ದು ೨೦% ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ.

=== ಯುರೋಪ್‌ ===
{{main|Discovery Channel (UK TV channel)}}
[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನಲ್ಲಿ]] ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ UKಯು US ವರಸೆಯ ಕೆಲವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ''[[ಮಿಥ್‌ಬಸ್ಟರ್ಸ್]]'', ''[[ಅಮೇರಿಕನ್ ಚಾಪರ್ಸ್]]'', ''[[ಹೌ ಇಟ್ಸ್ ಮೇಡ್]]''  ಮತ್ತು ''[[ಡೆಡ್ಲೀಯಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾಚ್]]''  ಇರುತ್ತದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಯಾಟಿಲೈಟ್ (SKY) ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೇಬಲ್‌ನ ಬೇಸಿಕ್ ವಂತಿಗೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ಈ ಚಾನಲ್ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಡಿಸ್ಕವರಿ UK ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಾನಲ್‌ಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ: ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಡಿಸ್ಕವರಿ HD, ಡಿಸ್ಕವರಿ ನಾಲೆಡ್ಜ್, ಡಿಸ್ಕವರಿ ಟರ್ಬೋ, ಡಿಸ್ಕವರಿ ಸೈನ್ಸ್, ಅನಿಮಲ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್, DMAX, ಡಿಸ್ಕವರಿ ರೀಯಲ್ ಟೈಮ್, ಡಿಸ್ಕವರಿ ಹೋಮ್ ಆಂಡ್ ಹೆಲ್ತ್, ಡಿಸ್ಕವರಿ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಆಂಡ್ ಲೀಶ್ಯೂರ್ ಹಾಗೂ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಶೆಡ್. ಪಾಳಿಗಳ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಈ ಕೆಲವು ಚಾನಲ್‌ಗಳು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

[[ಐರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಐರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ]] UK ಸಂಚಿಕೆಗಳು ಅನೇಕ ಕೇಬಲ್/ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಪರೇಟರ್‌ಗಳೊಡನೆ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅದು ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

[[ಜರ್ಮನಿ]], [[ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ವಿಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ [[ಪ್ರೀಮೀಯರ್]]-ಡಿಜಿಟಲ್-ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಇತರ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳಾದ  [[ZDF]] ಮತ್ತು [[ಕೇಬೆಲ್ 1|ಕೇಬೆಲ್ 1ಗೆ]] ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳ ಚಾನಲ್ XXPಗೂ ಕೂಡ [[ಡಿಸ್ಕವರಿ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಷನ್ಸ್]] ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಚಾನಲ್‌ನ ಮಾಜಿ ಷೇರುದಾರರಾದ [[ಸ್ಪೈಗೆಲ್ TV]] ಮತ್ತು &quot;dctp&quot;ಯವರಿಂದ  ೨೦೦೬ರ ವಸಂತದಲ್ಲಿ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಗೆ ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಚಾನಲ್ ಈಗ &quot;[[DMAX]]&quot; ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಜಂಟಿಯಾಗಲು ಈ ರೀತಿ ಹೆಸರೆನ್ನಬಹುದು.

[[ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ, ದಿ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲಿಗೆ IPTV ಮತ್ತು DVB-Tಯ ಚಂದಾ ಜೊತೆಗೆ ಅನೇಕ ಕೇಬಲ್ ಚಂದಾವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ತನ್ನ ಮೂಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ [[ಡಚ್]] ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಡಚ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಅಡಿಬರಹವಿರುತ್ತದೆ ಕಾರಣ ಅದು ಡಚ್‌ನ ನಿಯಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಪ್ರಚಾರ ತುಣುಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಘೋಷಣೆಗಳ ಧ್ವನಿಯೂ ಕೂಡ ಡಚ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಬೆಲ್ಜೀಯಂನ ಡಚ್ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಗವಾದ ಫ್ಲಾಂಡರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ಕೇಬಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೯ರಿಂದ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

[[ಪೋಲ್ಯಾಂಡ್]] ನಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ಅನೇಕ ಕೇಬಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಆಫರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಸ್ಯಾಟಿಲೈಟ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. [[ಸೈಫ್ರಾ ಪ್ಲಸ್]]-[[ಪಾಲಿಷ್]] ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕಾಣಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆ &quot;[[n]]&quot; ಮೇಲೆಯೂ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಹಿಸ್ಟೋರಿಯಾ ಚಾನಲ್ ಅನ್ನು ಪಾಲಿಷ್‌ನ ದೊಡ್ದ ಪ್ರಸಾರದ [[TVN]] ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹಕಾರದೊಡನೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.

[[ಸ್ಲೋವೇನಿಯಾ|ಸ್ಲೋವೇನಿಯಾದಲ್ಲಿ]], ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಾನಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ವೀಕ್ಷಕ ಬಳಗವಿದೆ ಹಾಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅಡಿಬರಹವನ್ನು [[ಸ್ಲೋವೇನ್]] ನಲ್ಲಿಯೂ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

[[ಸರ್ಬಿಯಾ|ಸರ್ಬಿಯಾದಲ್ಲಿ]] ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ಅನ್ನು ಕೇಬಲ್ ಮುಖೇನ [[ಸರ್ಬಿಯನ್]] ಅಡಿಬರಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ''ಮಿಥ್ ಬಸ್ಟರ್ಸ್'' ನಂಥ ಸುಮಾರಾದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರೆ ''ಅಮೇರಿಕನ್ ಚಾಪರ್''  ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.

[[ಸ್ಪೇಯ್ನ್]] ನಲ್ಲಿ, ದಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್]] ನೊಂದಿಗೆ ಸಮಯವನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಟಿಲೈಟ್ ಮತ್ತು ಕೇಬಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅದು  [[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್]] ಮತ್ತು [[ಪೋರ್ಚ್ಯೂಗೀಸ್]] ಭಾಷೆಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಪೇಯ್ನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಮಾಡಿದರೆ ಪೋರ್ಚ್ಯೂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅಡಿಬರಹದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತದೆ.  ಜೊತೆಗೆ, ಪೋರ್ಚ್ಯೂಗಲ್ ಮೂರು ಡಿಸ್ಕವರಿ-ಬ್ರಾಂಡ್ ಚಾನಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ : [[ಡಿಸ್ಕವರಿ ಟರ್ಬೋ]] (ಕ್ರೀಡಾಮೋಟಾರ್‌ಗಳು), [[ಡಿಸ್ಕವರಿ ಸೈನ್ಸ್]] (ಸೈನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ) ಮತ್ತು [[ಡಿಸ್ಕವರಿ ಸಿವಿಲೈಜೇಷನ್]] (ಪುರಾತನ ಚರಿತ್ರೆ, ಕ್ರೈಂಗಳು, ಉಗ್ರರ ದಾಳಿ ಇತ್ಯಾದಿ). ಇವು ಮೂಲ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್‌ಗಳನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊರತು ಪಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಪೋರ್ಚ್ಯೂಗೀಸರಿಗೆ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಮಾಡದೆ ಅಥವಾ ಅಡಿಬರಹವಿಲ್ಲದೆ ಉಣಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

=== ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್ ===
{{main|Discovery Channel Australia}}
[[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ]], ಸಮಯದ ಪಾಳಿಯಿಲ್ಲದೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಂತಿಗೆ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಆರು ಚಾನಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ಒಂದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು [[ಫಾಕ್ಸ್‌ಟೆಲ್]], [[ಆಪ್ಟಸ್ TV]] ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟಾರ್]] ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

[[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್]] ನಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ವರಸೆಯ ಡಿಸ್ಕವರಿಯು [[ಸ್ಕೈ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಟೆಲಿವಿಶನ್]] ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತದೆ.

=== ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ===
{{main|Discovery Channel (South East Asian TV channel)}}
[[ಭಾರತ]], [[ಚೀನಾ]], [[ಜಪಾನ್]], [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ]], [[ಫಿಲ್ಲೀಪೀನ್ಸ್]], [[ಮಲ್ಲೇಷಿಯಾ]], [[ಸಿಂಗಾಪೂರ್]], [[ಥಾಯ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]], [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್]] ಮತ್ತು ಇತರ [[ಆಗ್ನೇಯ ಏಷಿಯಾ|ಆಗ್ನೇಯ ಏಷಿಯಾದಲ್ಲಿ]], ಡಿಸ್ಕವರಿಯ ಚಾನಲ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಂತಿಗೆಯ ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ಏಷಿಯಾ ಇನ್ನೂ ಕೂಡ ಕ್ರೈಂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''[[ಮೋಸ್ಟ್ ಈವಿಲ್]]'', ''[[ದಿ FBI ಫೈಲ್ಸ್]]'', [[ಇತ್ಯಾದಿ.]]. ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ಚೀನಾ|ಚೀನಾದಲ್ಲಿ]] ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಥಾಯ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಮಲ್ಲೇಷಿಯಾ ಮತ್ತು ಸಿಂಗಾಪೂರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ  ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್‌ನಿಂದ ಕವಲೊಡೆದ ಅನೇಕ ಚಾನಲ್‌ಗಳಿವೆ : ಡಿಸ್ಕವರಿ ಟರ್ಬೋ, ಡಿಸ್ಕವರಿ ಸೈನ್ಸ್, ಡಿಸ್ಕವರಿ ಹೋಮ್ ಆಂಡ್ ಹೆಲ್ತ್ ಮತ್ತು [[ಡಿಸ್ಕವರಿ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಆಂಡ್ ಲಿವಿಂಗ್]].

ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ [[ಫಿಲ್ಲೀಪೀನ್ಸ್]] ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವಂತ ಚಾನಲ್ ಇದೆ ಅದು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷಿಯಾದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಫಿಲ್ಲೀಪೀನ್ಸ್‌ನವರು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷಿಯಾದೊಡನೆ ಸಮಯ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಆದರೆ ಫಿಲ್ಲೀಪೀನ್ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ರೇಕ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊರತು ಪಡಿಸಿರುತ್ತದೆ.

=== ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ===
[[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ|ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ]], ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ತನ್ನ ಸಮಯ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ಮಿಡ್ಲ್ ಈಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿ ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. DStv/ಮಲ್ಟಿಚಾಯ್ಸ್ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಬ್ಲಿಂಗ್ ಚಾನಲ್‌ಗಳು, ಡಿಸ್ಕವರಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಅನಿಮಲ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

== ವಿವಾದ ==
=== RFID ===
ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ತನ್ನ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ  [[ಮಿಥ್‌ಬಸ್ಟರ್ಸ್]] ಅನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತೆಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು ಕಾರಣ ಆ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ [[ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್]] ಗಳಲ್ಲಿ [[RFID]] ಸುರಕ್ಷತೆ ಬಗ್ಗೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಚಾನಲ್‌ನ ಬಹುತೇಕ ಜಾಹೀರಾತುದಾರರಲ್ಲಿ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಕಂಪನಿಯವರೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಅವರ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಬಂದಲ್ಲಿ ಅವರು ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್‌ಗೆ ಜಾಹೀರಾತು ಕೊಡದೆ ಹೋಗಬಹುದೆಂಬ ಅಳುಕಿನಿಂದ ಈ ನಿಲುವನ್ನು ತಾಳಲಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. [[ಮಿಥ್‌ಬಸ್ಟರ್ಸ್]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ [[ಬಿಯಾಂಡ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್]] ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡದಿರಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು ಆದರೆ ಈ ತೀರ್ಮಾನ ಡಿಸ್ಕವರಿಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಅದರ ಜಾಹೀರಾತು ವಿಭಾಗವಾಗಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Mythbusters Host Retracts RFID Censorship Comments|url=http://consumerist.com/5045633/mythbusters-host-retracts-rfid-censorship-comments|accessdate=2008-12-12|archive-date=2009-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20091008204311/http://consumerist.com/5045633/mythbusters-host-retracts-rfid-censorship-comments|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== ಒಗಟು ಮಲೇಷಿಯಾ ===
ಎನಿಗ್ಮಾಟಿಕ್ ಮಲೇಷಿಯಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಚಾರಪಡಿಸುವ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ [[ಮಲೇಷಿಯಾ|ಮಲೇಷಿಯಾದ]] ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ವತ್ತಿನ   [[ಬಾಲಿ|ಬಾಲಿಗಳು]] [[ಪೆಂಡೆಟ್]] ನರ್ತಕಿಯರು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಬಾಲಿಯ ನರ್ತಕಿಯರಲ್ಲಿ [[ಕ್ರೋಧ|ಕ್ರೋಧವನ್ನುಂಟು]] ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಮಲೇಷಿಯಾ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಷಮೆ ಕೋರಬೇಕೆಂದು ಆಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ, ಬೀದಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನೂ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Protests over presence of Pendet dance in Malaysia’s tourism ad continue|url=http://www.thejakartapost.com/news/2009/08/23/protests-over-presence-pendet-dance-malaysia%E2%80%99s-tourism-ad-continue.html?page=2|date=2009-09-03|accessdate=2009-09-03|author=Niken Prathivi and Irawaty Wardany|work=Jakarta Post|archive-date=2009-08-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20090829133013/http://www.thejakartapost.com/news/2009/08/23/protests-over-presence-pendet-dance-malaysia%E2%80%99s-tourism-ad-continue.html?page=2|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತಿತ್ತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರಕಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚರಿತ್ರೆಗಾರರೂ ಕೂಡ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Jakarta Post|date=2009-08-28|author=I Wayan Juniartha|title=Pendet, the dance that rocks the cradle|work=Jakarta Post|url=http://www.thejakartapost.com/news/2009/08/28/pendet-dance-rocks-cradle.html|accessdate=2009-09-03}}&lt;/ref&gt; ಮಲೇಷಿಯಾ ಸರಕಾರವು ಕೇವಲ ದೂರವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮೆ ಕೋರಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತೂ ಕೆರಳಿದ ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬರಹದ ಮುಖೇನ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಬಯಸಿತು, ಇದೊಂದು ದಾಖಲಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|date=2009-08-27|title=Indonesian Minister Rejects Malaysian Pendet Apology|author=Dessy Sagita|work=The Jakarta Globe|accessdate=2009-09-03|url=http://thejakartaglobe.com/national/indonesian-minister-rejects-malaysian-pendet-apology/326562|archive-date=2009-08-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20090831160121/http://thejakartaglobe.com/national/indonesian-minister-rejects-malaysian-pendet-apology/326562|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ಸರಣಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ ==
* [[ಎ ಹಾಂಟಿಂಗ್]]
* [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಚಾಪರ್]]
* [[ಕ್ಯಾಷ್ ಕ್ಯಾಬ್]]
* [[ಡೆಡ್ಲೀಯಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾಚ್]]
* [[ಡಿಸ್ಟ್ರಾಯ್ಡ್ ಇನ್ ಸೆಕೆಂಡ್ಸ್]]
* [[ಡರ್ಟಿ ಜಾಬ್ಸ್]]
* [[ಫೈಟ್ ಕ್ವೆಸ್ಟ್]]
* ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ಮೇಡ್
* [[ಘೋಸ್ಟ್ ಲ್ಯಾಬ್]]
* [[ಹೌ ಇಟ್ಸ್ ಮೇಡ್]]
* [[ಜೀವನ ವೃತ್ತಾಂತ]]
* [[ಮ್ಯಾನ್ vs. ವೈಳ್ಡ್]]
* [[ಮಾನ್ಸ್‌ಟರ್ಸ್ ರಿಸರಕ್ಟಡ್]]
* [[ಮಿಥ್‌ಬಸ್ಟರ್ಸ್]]
* ಐ ಶುಡ್ನ್‌ಟ್ ಬಿ ಅಲೈವ್
* [[ಇಂಟು ದಿ ಯುನಿವರ್ಸ್ ವಿಥ್ ಸ್ಟೀಫೆನ್ ಹಾಕಿಂಗ್]]
* [[ಒನ್ ವೇ ಔಟ್]]
* ಔಟ್ ಆಫ್ ದಿ ವೈಳ್ಳ್Out of the Wild
* [[ಪಿಚ್‌ಮೆನ್]]
* [[ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಅರ್ಥ್]]
* ಸಾಲ್ವಿಂಗ್ ಹಿಸ್ಟರಿ
* [[ಸ್ಟಾರ್ಮ್ ಚೇಸರ್ಸ್]]
* [[ಸರ್ವಿವೋರ್ಮನ್]]
* [[ದಿ ಕಾಲೋನಿ]]
* [[ಟೈಮ್ ವ್ರಾಪ್]]
* [[ಟ್ರೆಷರ್ ಕ್ವೆಸ್ಟ್]]
* [[ವೀರ್ಡ್ ಆರ್ ವಾಟ್?]]
* [[ವ್ರೆಕ್‌ಕ್ರೀಯೇಷನ್ ನೇಷನ್]]

== ಇವುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ ==
* [[ಡಿಸ್ಕವರಿ HD]]
* [[HD ಥಿಯೇಟರ್]] 
* [[ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಚಾನಲ್ಸ್ ಆನ್ ವರ್ಜಿನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್]]
* [[ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಡೈರೆಕ್TV ಚಾನಲ್ಸ್]]
* [[ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಡಿಶ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ಸ್ ಚಾನಲ್ಸ್]]
* [[ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಡಾಕ್ಯೂಮೆಂಟರಿ ಚಾನಲ್ಸ್]]
* [[ಡಿಸ್ಕವರಿ ಕಿಡ್ಸ್]]
* [[ಡಿಸ್ಕವರಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೊಸಿಷನ್]]

== ಆಕರಗಳು ==
{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==
=== ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರವರ್ಗ ===
* {{official|http://dsc.discovery.com}}
* ''[http://store.discovery.com ಅಫೀಷಿಯಲ್ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಸ್ಟೋರಿ]'' 
* ''[https://www.youtube.com/user/discoverynetworks ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ಸ್ ಅಫೀಷಿಯಲ್ ಯೂಟೂಬ್]'' 
* ''[http://www.discovery.com/ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಷನ್ಸ್ ಇಂಕ್.]''

=== ಇತರೆ ===
* ''[http://education.discovery.com/ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಎಡ್ಯೂಕೇಷನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061125030200/http://education.discovery.com/ |date=2006-11-25 }}'' 
* ''[http://school.discovery.com/ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಸ್ಕೂಲ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111114064634/http://www.school.discovery.com/ |date=2011-11-14 }}''  
* ''[http://www.cosmeo.com/ ಕಾಸ್ಮೀಯೋ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060928004508/http://www.cosmeo.com/ |date=2006-09-28 }}''  (ಡಿಸ್ಕವರಿ ಎಡ್ಯೂಕೇಷನ್ಸ್ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಹೋಮ್‌ವರ್ಕ್ ಹೆಲ್ಪ್ ಸರ್ವೀಸ್)
* ''[http://japan.discovery.com/ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ಜಪಾನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110630065026/http://japan.discovery.com/ |date=2011-06-30 }}'' 
* ''[http://www.discovery.de/emea/homepage.htm  ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ಜರ್ಮನಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080602082603/http://www.discovery.de/emea/homepage.htm |date=2008-06-02 }}'' 
* ''[http://www.discovery.fi/ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]'' 
* ''[http://www.discovery.ro/ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ರೊಮಾನಿಯಾ]'' 
* ''[http://www.discoverychannel.co.in/ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ಇಂಡಿಯಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110925222714/http://www.discoverychannel.co.in/ |date=2011-09-25 }}'' 
* ''[http://www.discoveryasia.com.cn/ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ಚೈನಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080521162225/http://www.discoveryasia.com.cn/ |date=2008-05-21 }}'' 
* ''[http://www.discoverybrasil.com/ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ಬ್ರೆಜಿಲ್]'' 
* ''[http://www.discoverychannel.ca/ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ಕೆನಡಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100731172434/http://www.discoverychannel.ca/ |date=2010-07-31 }}'' 
* ''[http://www.yourdiscovery.com/ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120420014407/http://www.yourdiscovery.com/ |date=2012-04-20 }}'' 
* ''[http://www.discoverychannel.com.tw/ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ತೈವಾನ್]'' 
* ''[http://www.discoverychannel.ru/ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ರಷಿಯಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120102075239/http://www.discoverychannel.ru/ |date=2012-01-02 }}'' 
* ''[http://www.discoverychannelasia.com/ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ಏಷಿಯಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190123174924/http://www.discoverychannelasia.com/ |date=2019-01-23 }}'' 
* ''[http://www.discoverychannelkorea.com ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ಕೊರಿಯಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111006190943/http://www.discoverychannelkorea.com/ |date=2011-10-06 }}'' 
* ''[http://www.tudiscovery.com/ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕಾ]'' 
* ''[http://www2.tv-ark.org.uk/otherchannels/discovery.html ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನಲ್ ಆಟ್ TV ಆರ್ಕ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070227160617/http://www2.tv-ark.org.uk/otherchannels/discovery.html |date=2007-02-27 }}''

{{Discovery Communications}}
{{Webby Awards|cat=Science|year=1997|type=Nominee}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಡಿಸ್ಕವರಿ ಚಾನೆಲ್]]
[[ವರ್ಗ:ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಚಾನಲ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಸ್ಟೇಷನ್ಸ್ ಎಸ್ಟಾಬ್ಲಿಷ್ಡ್ ಇನ್ 1985]]
[[ವರ್ಗ:ಡಿಸ್ಕವರಿ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಷನ್ಸ್]]</text>
      <sha1>rcly3qe3k31tf881p9ae2yed1kx4t42</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ನಿಗೆಲ್ಲ ಲಾಸನ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24008</id>
    <revision>
      <id>1373635</id>
      <parentid>1351888</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T22:25:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="135015" sha1="15ertqgxu52ha64ls81on9owsm907j9" xml:space="preserve">{{Infobox person
|full name     = ನಿಗೆಲ್ಲ ಲೂಸಿ ಲಾಸನ್
|image         = Nigella Lawson booksigning.jpg
|caption       = At a Borders book-signing in 2004
|birth_name    = ನಿಗೆಲ್ಲ ಲೂಸಿ ಲಾಸನ್
|birth_date    = {{birth date and age|df=yes|1960|01|6}}&lt;ref&gt;Pesce, Nicole Lyn. [http://www.nydailynews.com/gossip/2008/01/06/2008-01-06_celebrity_milestones_this_week.html Celebrity milestones this week] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110103184951/http://www.nydailynews.com/gossip/2008/01/06/2008-01-06_celebrity_milestones_this_week.html |date=2011-01-03 }}. ''[[Daily News (New York)|Daily News]]'', 5 January 2008. Retrieved on 25 July 2008.&lt;/ref&gt;
|birth_place   = London, United Kingdom
|residence     = London, United Kingdom
|nationality   = [[British nationality law|British]]
|ethnicity     = 
|other_names   = 
|known_for     = TV presenting, cookery
|education     = [[Master of Arts (Oxbridge and Dublin)|MA]] in [[mediæval]] and [[modern languages]]
|alma_mater    = [[Lady Margaret Hall, Oxford|Lady Margaret Hall]], [[University of Oxford]]
|employer      = [[BBC]]
|occupation    = [[Food writing|Food writer]], [[journalist]] and broadcaster
|years_active  = 1983–''present''
|home_town     = 
|title         = [[The Honourable]]
|salary        = 
|networth      = 
|height        = {{convinfobox||cm|5|ft|7|in}}
|weight        = 
|religion      = 
|spouse        = {{marriage|[[John Diamond (journalist)|John Diamond]]|1992|2001}}&lt;br&gt;{{marriage|[[Charles Saatchi]]|2003}}
|partner       =         
|children      = Cosima and Bruno
|parents       = [[Nigel Lawson]]&lt;br&gt;Vanessa Salmon (deceased)
|relations     = [[Alfred Jules Ayer|Sir A.J. Ayer]] (mother's widower)&lt;br&gt;[[Dominic Lawson]] (brother)
|callsign      = 
|signature     = 
|website       = [http://www.nigella.com www.nigella.com]
|footnotes     = 
}}
'''ನಿಗೆಲ್ಲ ಲೂಸಿ ಲಾಸನ್'''  (ಜನವರಿ 6,1960ರಲ್ಲಿ ಜನನ.) ಆಕೆ [[ಆಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಲೇಖಕಿ]], [[ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ]] ಹಾಗು ಉದ್ಘೋಷಕಿ. ಲಾಸನ್, ಹಿಂದಿನ [[ಹಣಕಾಸಿನ ಸಚಿವರಾದ]]  [[ನೆಗೆಲ್ ಲಾಸನ್]] ಹಾಗು ವನೆಸ್ಸ ಸಲ್ಮಾನ್ ರ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದಳು. ಆಕೆ ಕುಟುಂಬ [[J. ಲಯನ್ಸ್ ಅಂಡ್ Co.]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಒಡೆತನ ಹೊಂದಿತ್ತು. [[ಆಕ್ಸ್ ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಲೇಡಿ ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಹಾಲ್]] ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಲಾಸನ್ ಪುಸ್ತಕ ವಿಮರ್ಶಕಿಯಾಗಿ ಹಾಗು ರೆಸ್ಟಾರಂಟ್ ನ  ಮೌಲ್ಯ ಮಾಪಕಿಯಾಗಿ, ತರುವಾಯ  1986 ರಲ್ಲಿ  ''[[ದಿ ಸಂಡೇ ಟೈಮ್ಸ್]]''  ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಭಾಗದ ಉಪ ಸಂಪಾದಕಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು. ತರುವಾಯ ಆಕೆ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹಾಗು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳಿಗೆ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವ ಮೂಲಕ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು.  ಲಾಸನ್ ತನ್ನ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲನೆಯ ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಪುಸ್ತಕವಾದ ''ಹೌ ಟು ಈಟ್''  ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 1998 ರಲ್ಲಿ ಹೊರತಂದಳು. ಈ ಪುಸ್ತಕದ 300,000 ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದು,ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗಿರುವ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ. ಆಕೆ ತನ್ನ ಎರಡನೇ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 2000 ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ''ಹೌ ಟು ಬಿ ಅ ಡೋಮೆಸ್ಟಿಕ್ ಗಾಡಿಸ್'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಳು. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ವರ್ಷದ ಲೇಖಕರಿಗೆ ಕೊಡುವಂತಹ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್]] ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತನಗೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತ್ತು.

ಲಾಸನ್ [[ಚಾನಲ್ 4]]ನಲ್ಲಿ  ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಬೈಟ್ಸ್''  ಎಂಬ ತನ್ನದೇ ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಸರಣಿಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಲಾಸನ್ ಳ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆ ಉಂಟಾಯಿತು.ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗಿರುವ ಇತರ ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.    ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಬೈಟ್ಸ್''  ಸರಣಿಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಲಾಸನ್ ಗೆ  ಗಿಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಫುಡ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಆನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಡುವ ಮೂಲಕ ಯಶಸ್ವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಯಿತು. ಆದರೂ 2005ರಲ್ಲಿ ಆಕೆ [[ITV]] ಡೇ ಟೈಮ್ ಚಾಟ್  ಪ್ರದರ್ಶನವು ಟೀಕೆಗಳಿಗೊಳಗಾಯಿತಲ್ಲದೇ, ಕಡಿಮೆ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಪಡೆದ ಕಾರಣ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡಲಾಯಿತು.   ಲಾಸನ್, ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಠಾನದಲ್ಲಿ  ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಫೀಸ್ಟ್ಸ್''  ಎಂಬ [[ಫುಡ್ ನೆಟ್ ವರ್ಕ್]] ಅನ್ನು 2006ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು.ಇದು [[BBC ಟು]] ಸರಣಿಯ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಯುನೈಟೈಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ನಲ್ಲಿ  ''ನಿಗೆಲ್ಲಳ  ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್ ಕಿಚನ್''  ಆಗಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಇದು 2007 ರಲ್ಲಿ BBC Two ಚಾನಲ್ ನಲ್ಲಿ ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ''  ಕಾರ್ಯಕ್ರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ತನ್ನ  ಕುಕ್ ವೇರ್ ರೇಂಜ್, ಲಿವಿಂಗ್ ಕಿಚನ್,  £7 ಮಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟು ಬೆಲೆಬಾಳುತ್ತದಲ್ಲದೇ,  ಆಕೆ ಪ್ರಪಂಚಾದಾದ್ಯಂತ ಮೂರು ಮಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟು ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ.

ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ವಯ್ಯಾರವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಡುವಂತಹ ತನ್ನ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತಳಾದದ್ದಲ್ಲದೇ,&quot;[[ಫುಡ್ ಪೋರ್ನ್]]ನ ರಾಣಿ&quot;ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಳು. ಆಕೆ ಪರಿಣಿತ ಷೆಫ್(ಮುಖ್ಯ ಬಾಣಸಿಗ)ವು ಅಲ್ಲ ಕುಕ್ ಕೂಡ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆಕೆ ತನ್ನ ಅಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ  ಆರಾಮದಾಯಕ ಸಲೀಸತೆಯನ್ನು ತೋರುತ್ತಾಳೆ. ಲಾಸನ್ ಆಹಾರ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದಳಲ್ಲದೇ, ಕೆಲವು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ನಂತರ ಅವುಗಳ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಣಲಾಯಿತು.

==ಹಿನ್ನೆಲೆ==
ಲಾಸನ್ ನ ಹೆಸರು ತನ್ನ ಅಜ್ಜಿ ಅಲೋಚಿಸಿ ಇಟ್ಟ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;reality&quot;&gt;ಹ್ಯಾಟನ್ ಸ್ಟೋನ್, ಸ್ಯಾಮ್. ರಿಯಾಲಿಟಿ [https://www.theguardian.com/g2/story/0,3604,784535,00.html  ಬೈಟ್ಸ್]. ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]]'', 2002 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2. 2008 ಫೆಬ್ರುವರಿ 12 ರಲ್ಲಿ  ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ನಿಗೆಲ್ಲ ಲಾಸನ್, [[ಕನ್ಸರ್ವಟಿವ್]] MPಯಾಗಿದ್ದ, ಹಾಗು [[ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಥ್ಯಾಚರ್]] ನ  ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ನಲ್ಲಿ  [[ಹಣಕಾಸಿನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ]] [[ನಿಗೆಲ್ ಲಾಸನ್]] (ಬರೊನ್ ಲಾಸನ್ ಆಫ್ ಬ್ಲೇಬಿ),&lt;ref name=&quot;extremes&quot;&gt;ಫ್ರ್ಯಾಂಡಲೆ, ನಿಗೆಲ್. [http://www.telegraph.co.uk/arts/main.jhtml;jsessionid=NJY5I2NQPCNCZQFIQMFCFGGAVCBQYIV0?xml=/arts/2001/05/14/tlnige14.xml ಅ ವುಮನ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸ್ ಟ್ರೀಮ್ಸ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''[[ದಿ ಡೇಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್]]'', 2001. 2007 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;  ಹಾಗು [[ಸಮಾಜದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿ]],&quot;ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸುಂದರಿ&quot;&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/1336420.stm ನಿಗೆಲ್ಲ ಲಾಸನ್: ಅ ಸ್ವೀಟ್ ಅಂಡ್ ಸೌಅರ್ ಲೈಫ್] BBC ನ್ಯೂಸ್ ಶುಕ್ರವಾರ, 2001 ರ ಮೇ 18, 16:05 GMT 17:05 UK&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು [[J. ಲಯನ್ಸ್ &amp;amp; Co.]] ಯ ಸಂಪತ್ತಿನ [[ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಣಿಯಾಗಿದ್ದ]] )(ದಿವಂಗತ)ಲೇಟ್ ವೆನೆಸ್ಸ ಸಾಲ್ಮನ್,&lt;ref name=&quot;chewing&quot;&gt;ಪೀಟರ್ ಸನ್, ತೇನ್. ಚೂವಿಂಗ್ [http://www.businessweek.com/print/bwdaily/dnflash/nov2002/nf20021119_5785.htm  ದಿ ಫ್ಯಾಟ್ ವಿತ್ ನಿಗೆಲ್ಲ ಲಾಸನ್]. businessweek.com, 2002 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 19. 2007 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ರ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದಳು.&lt;ref name=&quot;interviews&quot;&gt;ಬ್ಲಿಮ್ಸ್, ಅಲೆಕ್ಸ್. [http://www.nigella.com/nigella/detail.asp?article=35&amp;amp;area=10 ಸೇ ವಾಟ್ ಯು ಲೈಕ್ ಅಬೌಟ್ ನಿಗೆಲ್ಲ ಲಾಸನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050307023844/http://www.nigella.com/nigella/detail.asp?area=10&amp;article=35 |date=2005-03-07 }}. ''[[Q]]'', 2001. nigella.com ನಿಂದ 2007 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಇವರ ಕುಟುಂಬವು [[ಕೆನ್ಸಿಂಗ್ ಟನ್]] ಹಾಗು [[ಚೆಲ್ಸಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಲಾಸನ್ ಳ ತಂದೆತಾಯಿ 1980ರಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದರು.&lt;ref name=&quot;modestgoddess&quot;&gt;ಒಬ್ರಿಯನ್, ಕ್ಯಾಥರಿನ್. [http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/article987941.ece ಅ ಮಾಡೆಸ್ಟ್ ಗಾಡಿಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110906053030/http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/article987941.ece |date=2011-09-06 }}. ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್]]'', 2000 ದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 13. 2008 ಜುಲೈ16 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt; ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಪುನರ್ವಿವಾಹವಾದರು; ತನ್ನ ತಂದೆ [[ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಕಾಮನ್ಸ್]] ನ ಸಂಶೋಧಕನಾಗಿದ್ದಾಗ 1980 ರಲ್ಲಿ ಥೆರೆಸೆ ಮ್ಯಾಕ್ಲರ್ (ಈಗಲೂ ಒಟ್ಟಿಗಿದ್ದಾರೆ) ಎಂಬುವಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ.ತನ್ನ ತಾಯಿ 1980 ರ ಪೂರ್ವಾರ್ದದಲ್ಲಿ,ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ [[ಸರ್ A.J. ಅಯೆರ್]] (ತನ್ನ ತಾಯಿ ಮರಣಿಸುವ ವರೆಗೂ ಒಟ್ಟಿಗಿದ್ದರು) ನಂತರ ಮದುವೆಯಾದಳು.&lt;ref name=&quot;interviews&quot; /&gt; ಲಾಸನ್ ನಳ ತಂದೆ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾದ ಕಾರಣ ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ಪೀಡಿತ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ತನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಕಿರಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು&lt;ref name=&quot;reality&quot; /&gt; ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲಾಸನ್ ತನ್ನ ತಂದೆಯೊಡನೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಬಾಂಧವ್ಯ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಅವರ ತಂದೆತಾಯಿಗಳ ವಿಚ್ಛೇದನವಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಾಗಿರಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೇ ಆಕೆ ವಯಸ್ಕಳಾದಾಗಲೇ ತನ್ನ ತಾಯಿಯೊಡನೆ ಸ್ನೇಹದಿಂದಿದಿದ್ದದು.&lt;ref name=&quot;doll&quot;&gt;ಸ್ಯಾಂಡ್ಸ್, ಸಾರಾಹ. [http://www.dailymail.co.uk/pages/live/femail/article.html?in_article_id=420003&amp;amp;in_page_id=1879 ಐ ಡೋಂಟ್ ವಾಂಟ್ ಟು ಬಿ ಸಮ್ ಕಿಚನ್ ಬ್ಲೊ-ಅಪ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಡಾಲ್]. ''[[ಡೇಲಿ ಮೇಲ್]]'',2006 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1. 2008 ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 22 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಆಕೆ ತನ್ನ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರದಿದ್ದ  ಕಾರಣ ಆಕೆ ಮಗುವಾಗಿದ್ದಾಗ ಸಂತೋಷವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಲಾಸನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾಳೆ.&lt;ref name=&quot;modestgoddess&quot; /&gt;

ಲಾಸನ್ ಳ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಸಮಯವು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು; ವೆಲ್ಶ್ ಟೌನ್ ನ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲವನ್ನು ಕಳೆಯುವ ಮೂಲಕ, ಆಕೆ 9 ರಿಂದ 18ನೇ ವಯಸ್ಸಿನ ವರೆಗೆ ಒಂಭತ್ತು ಸಲ ತನ್ನ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕಾಯಿತು. &quot;ನಾನು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದೆ, ಆದರೆ  ಒರಟಾಗಿದ್ದೆ, ನನ್ನನ್ನು ಅನುಮಾನಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಅಲ್ಲದೇ ಹೆಚ್ಚು ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿರುತ್ತಿದ್ದೆ&quot;, ಎಂದು ಲಾಸನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;sweetandsour&quot;&gt;ಜಾನ್ಸ್, ಕ್ರಿಸ್. [http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/1336420.stm ನಿಗೆಲ್ಲ ಲಾಸನ್: ಅ ಸ್ವೀಟ್ ಅಂಡ್ ಸೌಅರ್ ಲೈಫ್]. ''[[BBC ನ್ಯೂಸ್ ಆನ್ ಲೈನ್]]'', 2001 ರ ಮೇ 18. 2007 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಆಕೆಯ ತಂದೆ ತನ್ನ ವಿಚಿತ್ರ ನಡವಳಿಕೆಯ ವರದಿಯನ್ನು  ನಂಬಲು ಸಿದ್ಧವಿರಲಿಲ್ಲ ಹಾಗು ತನ್ನನ್ನು ಆ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಬಾರದಿತ್ತೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;doll&quot; /&gt; ಲಾಸನ್ ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ [[ಮಿಡ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿದ್ದಂತಹ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋದಳು.ನಂತರ  ಲಂಡನ್ನಿನ [[ಗೊಡಲ್ ಫಿನ್ ಹಾಗು ಲ್ಯಾಟಿಮರ್ ಶಾಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಆರನೆಯ ತರಗತಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಳು. ಇಲ್ಲಿಂದ ಆಕೆ ತನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ  ತೊಡಗಿಕೊಂಡಳು.&lt;ref name=&quot;doll&quot; /&gt; ಆಕೆ ಲಂಡನ್ನಿನ ಅನೇಕ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದಳಲ್ಲದೇ,&lt;ref name=&quot;tastyempire&quot;&gt;[http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/article1264249.ece?token=null&amp;amp;offset=12&amp;amp;page=2 ವಾಟ್ಸ್ ಸಾಸ್ ಫಾರ್ ದಿ ಗೂಸ್ ಈಸ್ ಸಾಸ್ ಫಾರ್ ಅ ಟೇಸ್ಟಿ ಎಂಪೈರ್]{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್]]'',2006 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 24. 2008 ರ ಜುಲೈ 19 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; [[ಆಕ್ಸ್ ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಲೇಡಿ ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಹಾಲ್]]&lt;ref name=&quot;tastyempire&quot; /&gt; ನಿಂದ [[ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ]] ಹಾಗು [[ಆಧುನಿಕ ಭಾಷೆಗಳ]] ಮೇಲೆ ಪದವಿ ಪಡೆದು ಹೊರಬಂದಳು.&lt;ref name=&quot;askthequestions&quot;&gt;[http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4158/is_20020912/ai_n12647620 ಯು ಆಸ್ಕ್ ದಿ ಕ್ವೆಸ್ಚನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081222111855/http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4158/is_20020912/ai_n12647620 |date=2008-12-22 }}. ''[[ದಿ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್]]'', 2002 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12. 2008 ರ ಜುಲೈ 16 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಆಕೆ ಕೆಲ ಕಾಲದ ವರೆಗೆ [[ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಳು.&lt;ref name=&quot;angel&quot;&gt;ಲೇನ್, ಹ್ಯಾರಿಟ್. [http://books.guardian.co.uk/departments/houseandgarden/story/0,6000,412368,00.html ಎನ್ ಏಂಜಲ್ ಅಟ್ ಅವರ್ ಟೇಬಲ್]. ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]]'', 2000 ದ ಡಿಸೆಂಬರ್ 17. 2007 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

ಲಾಸನ್ ಗೆ 25 ವರ್ಷವಿದ್ದಾಗ ಲಾಸನ್ ನಳ ತಾಯಿ  ಲಂಡನ್ನಿನ [[ವೆಸ್ಟ್ ಮಿನ್ಸ್ಟರ್]] ನಲ್ಲಿ  1985 ರಲ್ಲಿ  [[ಲಿವರ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್]] ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ಆಗ ಅವರಿಗೆ 48 ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು&lt;ref name=&quot;interviews&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;angel&quot; /&gt; ಮಿನ್ಸ್ಟ್ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ತಂಗಿಯಾದ ಥಾಮ್ಸಿನ, ತನ್ನ ಮೂವತ್ತನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ [[(ಸ್ತನ)ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್]] ನಿಂದ  1993ರಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದಳು;&lt;ref name=&quot;sweetandsour&quot; /&gt;&lt;ref&gt;ಟರ್ನರ್, ಜ್ಯಾನಿಸ್. [http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/food_and_drink/nigella_lawson/article2322458.ece?token=null&amp;amp;offset=0 ದಿ ಎನ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110916092724/http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/food_and_drink/nigella_lawson/article2322458.ece?token=null&amp;offset=0 |date=2011-09-16 }}. ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್]]'', 2007 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1. 2007ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ತನ್ನ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ತಂಗಿ  ಹೊರ್ಯಾಟಿಯ; ಹಾಗು ಆಕೆಯ ತಮ್ಮ,[[ಡೊಮಿನಿಕ್]],''[[ದಿ ಸಂಡೇ ಟಿಲಿಗ್ರಾಫ್]]''  ನಲ್ಲಿ  ಸಂಪಾದಕನಾಗಿದ್ದ..&lt;ref&gt;[http://www.telegraph.co.uk/arts/main.jhtml?xml=/arts/2005/10/02/bosmit25.xml ರಿಚ್, ಕ್ರೀಮಿ ಅಂಡ್ ಚಾಕ್ ಲೆಟಿ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''[[ದಿ ಡೇಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್]]'',2005 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25. 2008 ರ  ಫೆಬ್ರುವರಿ 1 ರಂದು ಪುನರ್ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಆಕೆ  ಟಾಮ್ ಹಾಗು ಎಮಿಲಿ ಎಂಬ ಮಲ ಸಹೋದರ- ಸಹೋದರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಳು.ಇವರು ಆಕೆಯ ಮಲತಾಯಿಯ ಮಕ್ಕಳು. ತಾಯಿಯಾದ ಸಾಲ್ಮನ್ ನಳ ಕಡೆಯಿಂದ ಆಕೆ [[ಜಾರ್ಜ್ ಮಾನಬಿಯಾತ್]] ಹಾಗು [[ಫಿಯಾನ ಶಕ್ ಲೆಟನ್]] ಇಬ್ಬರಿಗೂ  ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿಯಾದಳು.&lt;ref&gt;[http://women.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/women/celebrity/article3602895.ece ಪ್ರೊಫೈಲ್: ಫಿಯಾನೊ ಶಾಕೆಲ್ಟನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110517113251/http://women.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/women/celebrity/article3602895.ece |date=2011-05-17 }}. ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್]]'', 2008 ಮಾರ್ಚ್ 23. 2008 ರ ಜುಲೈ 22 ರಂದು  ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

[[BBC]]ಯ  ಕುಟುಂಬ-ಇತಿಹಾಸದ ಬಗೆಗಿನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವಾದ ''[[ಹು ಡು ಯು ಥಿಂಕ್ ಯು ಆರ್?]]''  ನ ಮೂರನೇ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಲಾಸನ್ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಪೂರ್ವಿಕರನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಳು. ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿನ ಹಾಗು ಜರ್ಮನಿಯ ಮೂಲದ [[ಅಶಕೆನ್ಜಿ ಜೂ]]ಗಳು ತನ್ನ ಪೂರ್ವಿಕರು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಳು. ಲಾಸನ್  [[ಐಬಿರಿಯನ್]]-[[ಸಿಫಾರ್ಡಿ]]ಗಳು ತನ್ನ ಪೂರ್ವಿಕರು ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದವಳಿಗೆ ಅವರು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬವರ್ಗದ ಪೂರ್ವಿಕರಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿದು ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;WDYTYA&quot;&gt;[http://www.bbc.co.uk/history/familyhistory/get_started/wdytya_celeb_gallery_07.shtml ನಿಗೆಲ್ಲ ಲಾಸನ್]. ''[[BBC]] [[ಹು ಡು ಯು ಥಿಂಕ್ ಯು ಆರ್?]]'', 2006 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 26. 2008ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15ರಂದು  ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; 1830ರಲ್ಲಿ  ಕಳ್ಳತನದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ [[ಅಮ್ ಸ್ಟ್ರಡಮ್]]ನಿಂದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಗೆ ಓಡಿ ಹೋಗಿದ್ದ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಅಜ್ಜನಾದ ಕೊಎನ್ ರಾಡ್ ಸ್ಯಾಮೆಸ್ (ನಂತರ ಕೋಲೆಮನ್ ಜೋಸೆಫ್) ನ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದಳು(,&lt;ref name=&quot;WDYTYA&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;seconds&quot;&gt;ವಿಲಿಯಮಸ್, ಅಂಡ್ರೀವ್. [http://www.metro.co.uk/fame/interviews/article.html?in_article_id=28001&amp;amp;in_page_id=11 60 ಸೆಕೆಂಡ್ಸ್: ನಿಗೆಲ್ಲ ಲಾಸನ್] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130114024054/http://www.metro.co.uk/fame/interviews/article.html?in_article_id=28001&amp;in_page_id=11 |date=2013-01-14 }}. ''[[ಮೆಟ್ರೊ]]'', 2006 ಡಿಸೆಂಬರ್ 5. 2007 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಮಾವ ಹಾಗು ವ್ಯವಹಾರದ ಪಾಲುದಾರನಾದ  ಬರ್ನೆಟ್ ಸಾಲ್ಮನ್ ನ ಪುತ್ರಿ ಹನ್ನಹ್ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಅಲ್ ಗ್ಲ್ಯೂಸ್ಟೀನ್ ನನ್ನು ಮದುವೆಯಾದಳು,ಅವರು ಬರ್ನೆಟ್ ನ ಜೊತೆಗೂಡಿ J. ಲಯನ್ಸ್ ಅಂಡ್ Co. ಅಲ್ಲದೇ ಇಸ್ಡೊರೆನ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಸ್ವಂತ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು  1887 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;WDYTYA&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Directors&quot;&gt;[http://www.kzwp.com/lyons/directors.htm ಆರಿಜಿನ್ ಆಫ್ ದಿ ಕಂಪೆನಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081219052504/http://www.kzwp.com/lyons/directors.htm |date=2008-12-19 }}. ''[[J. ಲೋಅನ್ಸ್ ಅಂಡ್ Co.]]''. 2008ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 5 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಇದೇ ಮುಂದೆ ಅವರ ಕೌಟಂಬಿಕ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು.

==ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ==
===ಆರಂಭಿಕ ಕಾರ್ಯ===
[[ನೈಮ್ ಅಟ್ಲ]] ಎಂಬ ಪ್ರಕಾಶಕನಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ಮೂಲಕ ಆಕೆ ಮೊದಲು ಪ್ರಕಾಶನದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಳು.&lt;ref name=&quot;tastyempire&quot; /&gt; ''[[ದಿ ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್]]''  ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗೆ ಲೇಖನ ಬರೆಯಲು [[ಚಾಲ್ಸ್ ಮೋರ್]]ತನ್ನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದಾಗ ತನ್ನ 23 ನೇ ವರ್ಷದಿಂದ ಆಕೆ ತನ್ನ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು.&lt;ref name=&quot;tastyempire&quot; /&gt; ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಮರ್ಶೆ ಬರೆದಳು,&lt;ref name=&quot;hot&quot;&gt;ಹರ್ಚ್ ಬರ್ಗ್, ಲಿನ್. [http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9B02EEDA1338F93BA25752C1A9679C8B63 ಹಾಟ್ ಡಿಷ್]. ''[[ದಿ ನ್ಯೂ Yಅಥವಾk ಟೈಮ್ಸ್]]'',2001 ರ ನವೆಂಬರ್ 18 2007 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;envy,lust&quot;&gt;ವಾರೇನ್, ಜೇನ್. [http://www.dailyexpress.co.uk/posts/view/19663/Envy,-lust-and-gluttony---the-perfect-recipe ಎನ್ವಿ, ಲಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಗ್ಲಟನಿ - ದಿ ಫರ್ಫಿಕ್ಟ್ ರೆಸಿಪಿ]. ''[[ಡೇಲಿ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್]]'', 2007 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20 2007ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 3ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಅಲ್ಲಿಂದ 1985 ರಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಆಕೆ ರೆಸ್ಟಾರಂಟ್ ಗಳ ವಿಮರ್ಶಕಿಯಾದಳು.&lt;ref name=&quot;sweetandsour&quot; /&gt; 1986 ರಲ್ಲಿ ಅವಳ 26ನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ''[[ದಿ ಸಂಡೇ ಟೈಮ್ಸ್]]''  ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಪ ಸಂಪಾದಕಿಯಾದಳು.&lt;ref name=&quot;sweetandsour&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;penny&quot;&gt;ಕೇಬಲ್,ಸಿಮನ್. [http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-510913/I-wont-leaving-children-penny-says-Nigella-Lawson.html ಐ ವೋಂಟ್ ಬಿ ಲಿವಿಂಗ್ ಮೈ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಅ ಪೆನ್ನಿ, ಸೇಸ್ ನಿಗೆಲ್ಲ ಲಾಸನ್]. ''[[ಡೇಲಿ ಮೇಲ್]]'',2008 ರ ಜನವರಿ 29. 2008 ರ ಜುಲೈ 18 ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt; ಲಾಸನ್ 1989ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆ ಪಕ್ಷವಾದ ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷವಾದ [[ಲೇಬರ್]] ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದಾಳೆಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಹಾಗು ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಥ್ಯಾಚರ್ ನನ್ನು ಪ್ರಕಟನೆಯಲ್ಲಿ ಟೀಕಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕುಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಳು.&lt;ref name=&quot;interviews&quot; /&gt; ತನ್ನ ತಂದೆ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಬಂದದ ಬಗ್ಗೆ ಲಾಸನ್, &quot;ನನ್ನ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಯಾವುದರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ನಾನು ಅವರೊಡನೆ ರಾಜಿಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.  ನಿಜವಾಗಿಯೂ,ತಾನು ರಾಜಕೀಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ.&quot;&lt;ref name=&quot;Metro,Lawson&quot;&gt;ಎಲ್ಲಿಸ್, ಜೇಮ್ಸ್. [http://www.metro.co.uk/fame/interviews/article.html?in_article_id=711&amp;amp;in_page_id=11 ನಿಗೆಲ್ಲ ಲಾಸನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091110100814/http://www.metro.co.uk/fame/interviews/article.html?in_article_id=711&amp;in_page_id=11 |date=2009-11-10 }}. ''[[ಮೆಟ್ರೊ]]'', 2002 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4. 2007 ರ  ಅಕ್ಟೋಬರ್ 3 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

''ದಿ ಸಂಡೇ ಟೈಮ್ಸ್''  ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೆಲಸ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, &quot;ತಾನು ತಪ್ಪು ದಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದೇನೆಂಬುದರ ಅರಿವಾದಾಗ ಲಾಸನ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ಬರಹದ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಕಡೆಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿದಳು. ಚಿಂತನೆಗಿಂತ ಚಿಂತೆಗೆ ಒತ್ತುಕೊಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಲು ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ &quot;.&lt;ref name=&quot;modestgoddess&quot; /&gt; ಯುನೈಟೈಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ನಲ್ಲಿ ''[[ದಿ ಡೈಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್]]'', ದಿ ''[[ಈವ್ ನಿಂಗ್ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್]]'', ''[[ದಿ ಆಬ್ಸರ್ವರ್]]''  ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾಳೆ. ''[[ವೋಗ್]]'' &lt;ref name=&quot;inside&quot;&gt;ಬಿರ್ನೆ, ಸಿಯಾರ್ ಅಂಡ್ ಮೋರಿಸ್, ಸೂಪಿ. [http://www.independent.co.uk/news/media/inside-story-celebrity-chefs-497448.html ಇನ್ ಸೈಡ್ ಸ್ಟೋರಿ :ಸೆಲಬ್ರಿಟಿ ಷೆಫ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081220100426/http://www.independent.co.uk/news/media/inside-story-celebrity-chefs-497448.html |date=2008-12-20 }}. ''[[ದಿ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್]]'', 2005 ಜುಲೈ 4. 2008 ಜನವರಿ 31 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ಆಹಾರ ಅಂಕಣವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾಳೆ. ಅಲ್ಲದೇ ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್]]''  ಗಾಗಿ ಸೌಂದರ್ಯದ ವಿಷಯವನ್ನಾಧರಿಸಿದ ಅಂಕಣ ಬರೆದಿದ್ದಾಳೆ,&lt;ref name=&quot;modestgoddess&quot; /&gt; ಅಲ್ಲದೇ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ''[[ಗೌರ್ಮೆಟ್]]''  ಹಾಗು ''[[ಬಾನ್ ಅಪೆಟೈಟ್]]''  ಗಳ ಜೊತೆ ಕಾರ್ಯವಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾಳೆ.&lt;ref name=&quot;foodnetwork&quot;&gt;[http://www.foodnetwork.com/food/show_nl/article/0,3100,FOOD_27597_4992624,00.html ನಿಗೆಲ್ಲ ಲಾಸನ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080203171525/http://www.foodnetwork.com/food/show_nl/article/0,3100,FOOD_27597_4992624,00.html |date=2008-02-03 }}. [[ಫುಡ್ ನೆಟ್ ವರ್ಕ್]]. 2008 ರ ಜನವರಿ 31ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; 1995 ರಲ್ಲಿ [[ಟಾಕ್ ರೇಡಿಯೊ]]ನಲ್ಲಿ  ಎರಡು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಆಕೆ ತನ್ನ ಕೆಲಸ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಇನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯ ಬೇಕಿಲ್ಲವೆಂಬುದು &quot;ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ&quot;ಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ ರೇಡಿಯೊ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಆಕೆ ತನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಕುಮ್ಮಕ್ಕು ನೀಡಿದಳು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವಳನ್ನು ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;interviews&quot; /&gt;

===1998–2002: ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಬರಹ ಹಾಗು  ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಬೈಟ್ಸ್'' (ವಿವರಗಳು)===
ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದ ತಾಯಿಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಲಾಸನ್  ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವಂತಹ ಕಲೆಯನ್ನು ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು,.&lt;ref name=&quot;modestgoddess&quot; /&gt; ಒಂದು ರಾತ್ರಿಭೋಜನ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ತಯಾರಿಸದ  [[ಕ್ರೀಂ ಕಾರ್ಮೆಲ್]] ಅನ್ನು ತಿಂದ ನಂತರ  ಲಾಸನ್ ಗೆ ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಪುಸ್ತಕ ಬರೆಯುವ ಅಲೋಚನೆ ಮೂಡಿತು.&lt;ref name=&quot;itgirl&quot;&gt;ಡಾಲ್ಸ್, ಜೋ. [http://www.gourmet.com/magazine/2000s/2001/04/englandsitgirl ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ 'ಸ್ ಗರ್ಲ್], ''[[ಗೌರ್ಮೆಟ್]]'', 2001. 2008 ಜನವರಿ 31 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ತರುವಾಯ 1998 ರಲ್ಲಿ ''ಹೌ ಟು ಈಟ್''  ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದಳು. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಲು ಹಾಗು ಸಮಯವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;itgirl&quot; /&gt; ಈ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಯಿತು ಅಲ್ಲದೇ UKಯಲ್ಲಿ ಇದರ  300,000 ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾದವು;&lt;ref name=&quot;hot&quot; /&gt; ''[[ದಿ ಸಂಡೇ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್]]''  ಇದರ ಬಗ್ಗೆ  &quot;ಈ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕವಾಗಿದೆ&quot;.&lt;ref&gt;[http://www.amazon.co.uk/gp/product/product-description/0701169117/ ಹೌ ಟು ಈಟ್: ಪ್ಲೆಷರ್ ಅಂಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಗುಡ್ ಫುಡ್ (ಕುಕರಿ)]. [[ಆಮಸಾನ್ UK]]. 2008 ರ ಜುಲೈ 26 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

ನಂತರ ಲಾಸನ್ 2000ದಲ್ಲಿ  ''ಹೌ ಟು ಬಿ ಅ ಡೋಮ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್ ಗಾಡಿಸ್''  ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದಳು.ಈ ಪುಸ್ತಕ ಬೇಕಿಂಗ್ (ಬ್ರೆಡ್ ಬೇಯಿಸುವುದು)&lt;ref name=&quot;angel&quot; /&gt; ನ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗಿದೆ ಪುಸ್ತಕದ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗು ಲಾಸನ್ ಳ ಬರಹದ ಬಗ್ಗೆ &quot;''ಹೌ ಟು ಬಿ ಅ ಡೋಮ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್ ಗಾಡಿಸ್''... ಪುಸ್ತಕವು ಸಮಗ್ರ, ಸ್ನೇಹಪರ ಬರಹದಿಂದ ಮೂಡಿ ಬಂದಿದೆ,ಎಂದು ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್]]''  ಪತ್ರಿಕೆ ಬರೆದಿದೆ. ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ [[ಡೆಲಿಯ]]ನಂತಹ(ಫ್ಯಾಶನ್ ಬಟ್ಟೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ) ಗಂಭೀರವಾದ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡದೇ; ಕೇವಲ ಸ್ನೇಹಪರ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾಳೆ&quot;.&lt;ref name=&quot;modestgoddess&quot; /&gt; ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ,  ಎಂಬುದನ್ನು ಲಾಸನ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದಳಲ್ಲದೇ &lt;ref&gt;ವೀಕರ್ಸ್, ಅಮಿ. [https://www.theguardian.com/media/2001/jun/05/broadcasting1 'ಐಆಮ್ ನೋ ಗಾಡಿಸ್' ಸೇಸ್ ನಿಗೆಲ್ಲ]. ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]]'', 2001 ಜೂನ್ 5. 2008 ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 2 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;,&quot;ಕೆಲವು ಜನರು ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕ ಡೋಮ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್ ಗಾಡಿಸ್ ಅನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರ ಬದಲು ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ನಿಜವಾಗಿ ಇರುವುದನ್ನು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆಯೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡುವ ಭಾವನೆಯಾಗಿದೆ&quot;.&lt;ref name=&quot;extremes&quot; /&gt;........ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕದ 180,000 ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾದವು.&lt;ref name=&quot;itgirl&quot; /&gt; ಲಾಸನ್ 2001&lt;ref name=&quot;hot&quot; /&gt; ರಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ ಲೇಖಕರಿಗೆ ಕೊಡುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ [[J. K. ರೌಲಿಂಗ್]] ನಂತಹ ಲೇಖಕನೊಡನೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಳು.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/1184692.stm ಲಾಸನ್ ಬೀಟ್ಸ್ ಪಾಟರ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್], ''[[BBC ನ್ಯೂಸ್ ಆನ್ ಲೈನ್]]'', 2001 ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 23. 2007 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ತನ್ನ ಗಂಡ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಿಂದ ಸಾಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಕಾರಣವೇ  ಆಕೆಯ ಅತ್ಯುತ್ಸಾಹದ ದುಡಿಮೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಗೆದ್ದು ಕೊಂಡಳು ಎಂದು ಒಬ್ಬ ನಿರೂಪಕ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref name=&quot;hot&quot; /&gt; ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರವಾಗಿ ಲಾಸನ್  &quot;ನಾನು ದಾಯೆಯ ವಿರೋಧಿಯಲ್ಲ, ಆದರೆ ದುರಂತವಾಗಲಿ ಎಂಬ ಆಸೆಯೂ ನನಗಿಲ್ಲ&quot;.&lt;ref name=&quot;hot&quot; /&gt; ''ಹೌ ಟು ಈಟ್''  ಅಂಡ್ ''ಹೌ ಟು ಬಿ ಅ ಡೊಮೇಸ್ಟಿಕ್ ಗಾಡಿಸ್''  ಪುಸ್ತಕವನ್ನು  2000 ಮತ್ತು 2001 ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;culinary&quot;&gt;ಹೆಸರ್, ಅಮಾನ್ಡ. [http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9901EFD61539F93AA35752C0A9649C8B63&amp;amp;sec=&amp;amp;spon=&amp;amp;pagewanted=all ಕ್ಯೂಲಿನರಿ ಕ್ರಿಟೀಕ್; ಸೆಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಕಿಚನ್]. ''[[ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'',2002 ರ ಜನವರಿ 9. 2008 ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 2 ರಂದು  ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಪುಸ್ತಕದ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ''[[ದಿ ಅಬ್ಸರ್ವರ್]]''  ಪತ್ರಿಕೆಯು  ಲಾಸನ್ ಳನ್ನು  ಸಾಮಾಜಿಕ ಘಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಂಕಣವನ್ನು ಬರೆಯಲು ಅಂಕಣ ಬರಹಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;sweetandsour&quot; /&gt;

ತರುವಾಯ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ  ಲಾಸನ್ ತನ್ನದೇ ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಸರಣಿಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆರಂಭಿಸಿದಳು. ಈ ಸರಣಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಹೆಸರು ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಬೈಟ್ಸ್'', ಇದು 2000 ರಿಂದ 2001 ವರೆಗೆ [[ಚಾನಲ್ 4]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು,&lt;ref&gt;ಪ್ರೆಟ್ಟಿ, ಜ್ಯಾಕ್ಯೂಸ್. [https://www.theguardian.com/media/2000/aug/30/tvandradio.television4 ಟೂ ಹಾಟ್ ಟು ಹ್ಯಾಂಡಲ್]. ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]]'', 2000 ದ ಆಗಸ್ಟ್ 30. 2008 ರ  ಫೆಬ್ರುವರಿ 1 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ವ್ಯಾಟ್ ಸನ್, ಶೇನ್. [https://www.theguardian.com/Columnists/Column/0,,492574,00.html ಅ ಗರ್ಲ್ ಇಸ್ ಅ ಗಲ್ಸ್ ಬೆಸ್ಟ್  ಫ್ರೆಂಡ್]. ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]]'',2001 ರ ಮೇ 18. 2008 ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 1 ರಂದು  ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; 2001ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್ ನ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.&lt;ref&gt;ಡೀನ್ಸ್, ಜಾಸನ್. [https://www.theguardian.com/media/2001/dec/21/overnights ಆಲಿವರ್ ವಿಪ್ಸ್ ಲಾಸನ್ ಇನ್ ಬ್ಯಾಟಲ್ ಆಫ್ TV ಷೆಫ್ಸ್]. ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]]'', 2001 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21. 2008 ಫೆಬ್ರುವರಿ 1 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸುವ ಟೀಕಾಕಾರನಾದ [[ವಿಕ್ಟರ್ ಲೆವಿಸ್-ಸ್ಮಿತ್]], ಲಾಸನ್ &quot;ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿ&quot; ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆಂದು ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref name=&quot;extremes&quot; /&gt; ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಬೈಟ್ಸ್''   ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ  ಮೊದಲನೆಯ ಸರಣಿ ಸುಮಾರು  1.9 ಮಿಲಿಯನ್ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಹೊಂದಿತು,&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/uk_news/story/0,,373380,00.html ಹೂಸ್ ಕುಕಿಂಗ್? ][https://www.theguardian.com/uk_news/story/0,,373380,00.html TV's ಆರ್ಮಿ ಆಫ್ ಷೆಫ್ಸ್]. ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]]'', 2000ದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 26. 2008 ರ  ಫೆಬ್ರುವರಿ 5 ರಂದು  ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಹಾಗು ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರದ  ಬರಹಗಾರರ ಸಂಘದಿಂದ ವರ್ಷದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ  ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರಕಿಯಾದಳು &lt;ref&gt;[http://www.gfw.co.uk/awards/?sub=17#contentrow6 ಗಿಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಫುಡ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ ವಿನ್ನರ್ಸ್ 2001]. ''ಗಿಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಫುಡ್ ರೈಟರ್ಸ್''. 2007 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 9 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;. ಅಲ್ಲದೇ  2001 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಫುಡ್ ಮೀಡಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಉತ್ತಮ ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;[http://www.worldfoodmediaawards.com/awards/winners/2001 2001 ಜ್ಯಾಕೋಬ್ಸ್  ಗ್ರೀಕ್ ವಲ್ಡ್ ಫುಡ್ ಮೀಡಿಯ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ವಿನ್ನರ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191023144233/http://www.worldfoodmediaawards.com/awards/winners/2001 |date=2019-10-23 }}. ''ವಲ್ಡ್ ಫುಡ್ ಮೀಡಿಯ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್. '' ''2008  ಜುಲೈ 18 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.''&lt;/ref&gt; ಪ್ರದರ್ಶನವು ಅತ್ಯತ್ತಮವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾದ ಪಾಕಸೂತ್ರಗಳ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ  ನಿಗೆಲ್ಲ ಬೈಟ್ಸ್'' ಎಂಥಲೂ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು,&lt;ref&gt;[http://books.guardian.co.uk/digestedread/story/0,,503778,00.html ನಿಗೆಲ್ಲ ಬೈಟ್ಸ್ ಬೈ ನಿಗೆಲ್ಲ ಲಾಸನ್]. [[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]]'',2001 ರ ಜೂನ್ 9. '' ''2007 ರ  ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.''&lt;/ref&gt; [[ವಾಟರ್ ಸ್ಟೋನ್ಸ್]] ಪುಸ್ತಕ ಮಳಿಗೆ  UK ಯಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕದ  ಸುಮಾರು 300,000 ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಮಾಡಿದೆ.&lt;ref name=&quot;booksales&quot;&gt;ಜಾನ್ಸ್, ಸ್ಯಾಮ್. [https://www.theguardian.com/media/2007/dec/21/christmas2007.booksnews ನಿಗೆಲ್ಲ ಟಾಪ್ಸ್ ಬುಕ್ ಲಿಸ್ಟ್]. [[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]]'', 2007 ಡಿಸೆಂಬರ್ 12. '' ''2008 ಜನವರಿ 31 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.''&lt;/ref&gt; '' ''ಪುಸ್ತಕವು ಲೈಫ್ ಸ್ಟೈಲ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ದಿ ಯಿಯರ್(ಜೀವನ ಶೈಲಿಗೆ ಕೊಡುವ ವರ್ಷದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ) ಗೆ ಕೊಡುವ [[ಡ್ಬ್ಲ್ಯೂ ಎಚ್ ಸ್ಮಿತ್ ಅವಾರ್ಡ್]] ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;ಶಾನಾನ್, ಸಾರಾಹ್. [http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1392257/Viewers-lose-their-hunger-for-cookery-shows.html ವ್ಯೂವರ್ ಲೂಸ್ ದ್ಯೇರ್  ಹಂಗರ್ ಫಾರ್ ಕುಕರಿ ಶೋಸ್]. [[ದಿ ಡೇಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್]]'',2002 ಏಪ್ರಿಲ್ 25. '' ''2008 ರ ಜುಲೈ 16 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.''&lt;/ref&gt;''

ದಿ ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಬೈಟ್ಸ್''  ಸರಣಿಯು, ಆಕೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಸ್ಥಳವಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತಲ್ಲದೇ, ತರುವಾಯ ಅಮೇರಿಕದ ದೂರದರ್ಶನದ  ಚಾನಲ್ಸ್ [[E!]]&lt;ref name=&quot;getscooking&quot;&gt;ಡೀನ್ಸ್, ಜಾಸನ್. [https://www.theguardian.com/media/2001/aug/09/broadcasting1 ನಿಗೆಲ್ಲ ಗೆಟ್ಸ್ ಕುಕಿಂಗ್ ಇನ್ ಅಮೇರಿಕ]. ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]]'', 2001 ರ ಆಗಸ್ಟ್ 9. 2008 ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 1 ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ನಲ್ಲಿ ಹಾಗು [[ಸೈಲ್ ನೆಟ್ ವರ್ಕ್]] ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;hot&quot; /&gt; US ನ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಲಾಸನ್, &quot;UK ಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಅವರ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿತ್ತಿದ್ದೇನೇಯೇ  ಹೊರತು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬ  ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ನನ್ನ ವೀಕ್ಷಕರು ನನಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬೇಕು ಅಲ್ಲದೇ ನಾನು ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು US ನ ಸ್ಟೈಲ್ ವೀಕ್ಷಕರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು.&lt;ref name=&quot;getscooking&quot; /&gt; ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಲಾಸನ್ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪಡೆದಳು&lt;ref name=&quot;Metro,Lawson&quot; /&gt; ಅವಳನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದವರೂ ಆಕೆ ಕೇವಲ ತೋರಿಕೆಗಾಗಿ ನಟಿಸುತ್ತಾಳೆಂದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ;&quot;ಲಾಸನ್ ಳ ಮೋಹಕ ಸೌಂದರ್ಯದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ  ಅವಳ ಅಸಾಧಾರಣ ವೇಗದ ವಿಧಾನಗಳು ಸೇರಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನಿಗೆಲ್ಲ ಉನ್ಮತ್ತೋತ್ಸವವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿರುವವಳಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾಳೆಂದು&quot;''[[ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]''  ಹೇಳಿದೆ.&lt;ref name=&quot;hot&quot; /&gt; ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಬೈಟ್ಸ್''  ಪುಸ್ತಕವು ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್ 2002 ರ  ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗಿರುವ  ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;diplomacy&quot;&gt;ಚಿಟ್ಟೆನ್ಡೆಂಡ್, ಮೌರಿಸ್. [http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article1018143.ece ನಿಗೆಲ್ಲ ಡಿಷಸ್ ಅಪ್ ಹರ್ ಗಾಡಿಸ್ ಡಿಪ್ಲೊಮಸಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230925154758/https://www.thetimes.co.uk/ |date=2023-09-25 }}. ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್]]'', 2003 ರ ನವೆಂಬರ್ 16. ೨೦೦೮ ರ ಜುಲೈ 22.&lt;/ref&gt; ಸರಣಿಗಳು 2002 ರಲ್ಲಿ ಚಾನಲ್ 4 ನಲ್ಲಿ ''ಫರೆವರ್ ಸಮ್ಮರ್ ವಿತ್ ನಿಗೆಲ್ಲ''  ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು, &quot;ನೀವು ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವಾಗ  ಇನ್ನೂ ರಜೆಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ನಿಮಗೆ ಅನ್ನಿಸ ಬೇಕು &quot; ಎಂಬ ವಿಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಸರಣಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;Metro,Lawson&quot; /&gt; 2002ರಲ್ಲೂ, ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಂತೆ  ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್''  ಗಾಗಿ ಲೇಖನ ಬರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳಲ್ಲದೇ,&lt;ref name=&quot;chewing&quot; /&gt;  ಅಡುಗೆ ಪಾತ್ರೆಗಳ ಲಾಭದಾಯಕ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದಳು. ಇದು  ಲಿವಿಂಗ್ ಕಿಚನ್ ರೇಂಜ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಅಲ್ಲದೇ ಅನೇಕ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;inside&quot; /&gt; ಅವಳ ಕಿಚನ್ ರೇಂಜ್ ಗಳ ಬೆಲೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾದಂತೆ  2003ರಲ್ಲಿ £2 ಮಿಲಿಯನ್ ಇದ್ದದ್ದು,&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/showbiz/3032690.stm  ಗ್ರಾಸ್ಮಾನ್ಸ್  ಸಾಸ್ ಟಾಪ್ ಬ್ರಾಂಡ್ ಲೀಗ್]. ''[[BBC ನ್ಯೂಸ್ ಆನ್ ಲೈನ್]]'', 2003 ಜೂನ್ 30. 2007 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; 2007 ರಲ್ಲಿ  £7 ಮಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;bus&quot;&gt;ಬೊಶೋಫ್, ಅಲಿಸನ್. ನ್ಯೂ[http://www.dailymail.co.uk/pages/live/articles/showbiz/showbiznews.html?in_article_id=484616&amp;amp;in_page_id=1773  ನಿಗೆಲ್ಲ ಫೇಕ್: ಶಿ ಟೇಕ್ಸ್ ಅಸ್ ಆಲ್ ಫಾರ್ ಅ ರೈಡ್ ವಿತ್ ಬೋಗಸ್ ಬಸ್  ಟ್ರಿಪ್ ಟು ದಿ ಶಾಪ್ಸ್]. ''[[ಡೇಲಿ ಮೇಲ್]]'', 2007 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29. 2007 ರ  ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

===2003–2006: ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಫೀಸ್ಟ್ಸ್(ಹಬ್ಬದೂಟಗಳು) ''  ಹಾಗು BBC ಒಪ್ಪಂದ===
ನವೆಂಬರ್ 2003ರಲ್ಲಿ,[[ಜಾರ್ಜ್ ಡ್ಬ್ಯೂ. ಬುಶ್]] ಹಾಗು ಆತನ ಪತ್ನಿ UK ಗೆ ಭೇಟಿನೀಡಿದ್ದಾಗ [[ಟೋನಿ ಬ್ಲೇರ್]] ಅವರ ಸಲುವಾಗಿ  [[ಡೌನಿಂಗ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]] ನಲ್ಲಿ ಜೌತಣಕೂಟ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಜೌತಣಕೂಟದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಲಾಸನ್  ನೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_depth/photo_gallery/3223156.stm ಇನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್: ಬುಷ್ ವಿಸಿಟ್ ಡೇ ಟು (ಗೊ ಟು ಪಿಕ್ಚರ್ 9)], ''[[BBC ನ್ಯೂಸ್ ಆನ್ ಲೈನ್]]'',2003 ರ ನವೆಂಬರ್ 20. 2007 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 4 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; [[ಲಾರಾ ಬುಶ್]] ಲಾಸನ್ ಳ ಅಡುಗೆಯ ಅಭಿಮಾನಿ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳಲ್ಲದೇ, ಅವಳ  ಸೂಪ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೂಪ್ ಅನ್ನು  2002 ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷಕೀಯ ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್ ಜೌತಣಕೂಟದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;diplomacy&quot; /&gt; ಲಾಸನ್ ಳ ಐದನೇ ಪುಸ್ತಕವಾದ, ''ಫೀಸ್ಟ್ ಪುಡ್ ದ್ಯಾಟ್ ಸೆಲಬರೇಟ್ಸ್  ಲೈಫ್'',2004 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು&lt;ref&gt;ಫೋರ್ಟ್, ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ. [http://books.guardian.co.uk/reviews/houseandgarden/0,,1339945,00.html#article_continue ಬ್ಯೂಟಿ ಅಂಡ್ ದಿ ಫೀಸ್ಟ್]. ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್, 2004 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31. 2007 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 3 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;. ಅಲ್ಲದೇ £3 ಮಿಲಿಯನ್ ಮೌಲ್ಯದಷ್ಟು ಮಾರಾಟವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;ಇಸಾರ್ಡ್, ಜಾನ್. [http://books.guardian.co.uk/news/articles/0,,1646341,00.html ಕುಕರಿ ಅಂಡ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ಸ್ ಟೈಟಲ್ಸ್ ಸರ್ಜ್ ಇನ್ ಪಾಪ್ಯೂಲಾರಿಟಿ]. ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]]'', 2005 ನವೆಂಬರ್ 19. 2007 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಲಂಡನ್ ನ ''[[ಈವ್ ನಿಂಗ್ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್]]''  ಪತ್ರಿಕೆ, ಪುಸ್ತಕ &quot; ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ, ಶಾರೀರಿಕವಾಗಿ ಎರಡೂ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗು ಓದಿನಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ,.... ಎಂದು ಬರೆಯುವ ಮೂಲಕ ಒಳ್ಳೆಯ ವಿಮರ್ಶೆ ನೀಡಿತು. ಆಹಾರದ ಭಾವನಾತ್ಮಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರು ಇಷ್ಟು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಬರೆದಿಲ್ಲ &quot;.&lt;ref&gt;[http://www.thisislondon.co.uk/showbiz/review-13986427-details/Nigella+serves+up+a+Feast/review.do?reviewId=13986427 ನಿಗೆಲ್ಲ ಸರ್ವ್ಸ್ ಅಪ್ ಅ ಫೀಸ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081222220601/http://www.thisislondon.co.uk/showbiz/review-13986427-details/Nigella+serves+up+a+Feast/review.do?reviewId=13986427 |date=2008-12-22 }}. ''[[ಈವ್ ನಿಂಗ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್]]'', 2004 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 10. 2008 ರ  ಜುಲೈ 19 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ''[[ದಿ ಎಲೆನ್ ಡಿಜನರಸ್ ಪ್ರದರ್ಶನ]]''  ದಂತಹ ಮಾತನಾಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕುಕ್ಕೆರಿ ಸ್ಲಾಟ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಡುವುದರ ಮೂಲಕ 2004ರಲ್ಲಿ  ಲಾಸನ್  ಅಮೇರಿಕನ್ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು.&lt;ref&gt;[http://www.nigella.com/nigella/detail.asp?article=204&amp;amp;area=10 Nigella — interview] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011054131/http://nigella.com/nigella/detail.asp?area=10&amp;article=204 |date=2007-10-11 }}. Nigella.com.  2007 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29 ರಂದು  ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

ಲಾಸನ್ [[ITV1]]  ಚಾನಲ್ ನಲ್ಲಿ  ಹಗಲು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡುವಂತಹ ಚಾಟ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು.''ನಿಗೆಲ್ಲ''  ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ, ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಸ್ಟೂಡಿಯೋ ಅಡುಗೆಮನೆಗೆ ಬಂದು ಲಾಸನ್ ಳೊಡನೆ ಸಂವಾದ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;seconds&quot; /&gt;   ಮೊದಲನೇ ಎಪಿಸೋಡ್ 800,000 ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ನಿರಾಸೆಗೊಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿತು.&lt;ref&gt;ಡೀನ್ಸ್, ಜಾಸನ್. [https://www.theguardian.com/media/2005/jul/05/overnights ನಿಗೆಲ್ಲ ಫೇಲ್ಸ್  ಟು ಕುಕ್ ಅಪ್ ರೇಟಿಂಗ್ಸ್ ಫೀಸ್ಟ್]. ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]]'', 2005 ಜುಲೈ 5. 2008 ರ  ಫೆಬ್ರುವರಿ 5 ರಂದು  ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ಕಟು ಟೀಕೆಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/1/low/entertainment/tv_and_radio/4685595.stm ನಿಗೆಲ್ಲ TV ರೇಟಿಂಗ್ಸ್ ಟೇಕ್ ಅ ಟಂಬಲ್], ''[[BBC ನ್ಯೂಸ್ ಆನ್ ಲೈನ್]]'', 2005 ರ ಜುಲೈ 15. 2008 ರ ಜುಲೈ 20  ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಅಲ್ಲದೇ ಮೊದಲನೆಯ ವಾರದಲ್ಲೇ  40 ಪ್ರತಿಶತ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡನಂತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;joins&quot;&gt;ಬಸ್ ಫೀಲ್ಡ್, ಸ್ಟೀವ್. [http://media.guardian.co.uk/bbc/story/0,,1866576,00.html ನಿಗೆಲ್ಲ ಜಾಯಿನ್ಸ್ ದಿ BBC]. ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]]'', 2006 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 7. 2007 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ತರುವಾಯ ''[[ರೇಡಿಯೊ ಟೈಮ್ಸ್]]''  ನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಲಾಸನ್, ತನ್ನ ಮೊದಲನೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ  ಆಕೆ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೊಠಡಿಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬರಲು ಹೆದರಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ.&lt;ref&gt;ಬರ್ಡ್, ಸ್ಟೀವ್. [http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/tv_and_radio/article2337293.ece ನಿಗೆಲ್ಲ ಕ್ಲೈಮ್ಸ್ ಅಸ್ ರೈವಲ್ ಹ್ಯಾಸ್ ‘ಸಾಫ್ಟ್ ಸ್ಪಾಟ್’ ಫಾರ್ ಹರ್ ಹಸ್ ಬೆಂಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110616142243/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/tv_and_radio/article2337293.ece |date=2011-06-16 }}. ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್]]'',2007 ರ ಆಗಸ್ಟ್  28. 2007 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಇದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಲಾಸನ್ ಗೆ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವಂತೆ ನಟಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ.&lt;ref name=&quot;seconds&quot; /&gt; ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ,&quot;ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ,ಅಲ್ಲದೇ ಮೂಲಪ್ರತಿಯನ್ನು ಬರೆಯುವುದಿಲ್ಲ&quot;.&lt;ref&gt;[http://www.dailymail.co.uk/pages/live/articles/showbiz/showbiznews.html?in_article_id=478235&amp;amp;in_page_id=1773 ಬ್ಯಾಕ್ ಆಫ್ ಮಾರ್ಥ! ][http://www.dailymail.co.uk/pages/live/articles/showbiz/showbiznews.html?in_article_id=478235&amp;amp;in_page_id=1773 ನಿಗೆಲ್ಲ ಕ್ಲೈಮ್ಸ್ ಅಸ್ ರೈವಲ್ ಫ್ಯಾನ್ಸಿಸ್ ಹರ್ ಹಸ್ ಬೆಂಡ್]. ''[[ಡೇಲಿ ಮೇಲ್]]'', 2007 ರ ಆಗಸ್ಟ್ 28. 2007 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಎಂಬುದನ್ನು ಆಕೆ ತಿಳಿಸಿದಳು.

''ನಿಗೆಲ್ಲ ಫೀಸ್ಟ್ಸ್''  ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ, ಅವಳ ಆಹಾರ ಆಧಾರಿತ ದೂರದರ್ಶನದ ಮೂರನೆಯ ಸರಣಿಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು 2006 ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ US ನ [[ಫುಡ್ ನೆಟ್ ವರ್ಕ್]] ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಲಾಯಿತು.ಇದನ್ನು 13 ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;joins&quot; /&gt; ''[[ಟೈಮ್]]''  ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ವಿಮರ್ಶೆ ನೀಡಿತು; &quot;''ಫೀಸ್ಟ್ಸ್''  ಹೇಗಿತ್ತೆಂದರೆ ಮನರಂಜಿಸುವ ಹಾಗು ಉತ್ತಮ ಆಹಾರದ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಆಕೆ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೇ,ಸಹಜವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದಳು. ಮನೋಹರ ದೃಶ್ಯಗಳು ಹಾಗು ಲಾಸನ್ ಳ ತಿನ್ನುವುದರ ಬಗೆಗಿನ ತೃಪ್ತಿ, ''ಫೀಸ್ಟ್ಸ್''  ಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಿ ಎಂಬ ಆಸೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ&quot;.&lt;ref&gt;[202] ^ ಪೊನೀವೊಝಿಕ್, ಜೇಮ್ಸ್. [http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1549316,00.html 5 TV ಫುಡ್ ಶೋಸ್ ಟು ಸಿಂಕ್ ಯೋರ್ ಟೀತ್ ಇನ್ ಟು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080408110956/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1549316,00.html |date=2008-04-08 }}. ''[[ಟೈಮ್]]'',2006 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22. 200ರ ಜುಲೈ 16 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಕಾರಣ, ಲಾಸನ್ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಇತರ ಹತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ £2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿಹಾಕಿದಳು.&lt;ref name=&quot;pockets&quot;&gt;ನಿಕೋಲ್, ಕಟೆ. [http://www.dailymail.co.uk/pages/live/articles/showbiz/showbiznews.html?in_article_id=494681&amp;amp;in_page_id=1773 ನಿಗೆಲ್ಲ ಲಾಸನ್ ಪಾಕೆಟ್ಸ್ £15m ಇನ್ ವಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ಸಿಡಿಂಕೇಷನ್ ಡೀಲ್]. ''[[ಡೇಲಿ ಮೇಲ್]]'', 2007 ನವೆಂಬರ್ 17. 2009 ಡಿಸೆಂಬರ್ 12 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

ಲಾಸನ್ ನಂತರ [[BBC Two]] ಚಾನಲ್ ಗಾಗಿ  ''ನಿಗೆಲ್ಲಾಳ ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್ ಕಿಚನ್''  ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು-ಭಾಗಗಳಿರುವ ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸಿಕೊಡಲು ಒಪ್ಪಿದಳು. ಇದನ್ನು 2006 ಡಿಸೆಂಬರ್ 6 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅದನ್ನು ವಾರಕೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಲಾಯಿತು. ಮೊದಲನೆಯ ಎಪಿಸೋಡ್ 3.5 ಮಿಲಿಯನ್ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮೂಲಕ ಮೊದಲ ಎರಡು ಎಪಿಸೋಡ್ ಗಳು  BBC Two ನ ವಾರದ ವೀಕ್ಷಕರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದವು.&lt;ref name=&quot;viewing&quot;&gt;[http://www.barb.co.uk/viewingsummary/weekreports.cfm?report=weeklyterrestrial&amp;amp;requesttimeout=500 ವೀಕ್ಲಿ ವ್ಯೂವಿಂಗ್ ಸಮ್ಮರಿ (w.e 10/12/06 – 24/12/06)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080712091241/http://www.barb.co.uk/viewingsummary/weekreports.cfm?report=weeklyterrestrial&amp;RequestTimeout=500 |date=2008-07-12 }}. ''[[ಬ್ರಾಡ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟರ್ ' ಆಡಿಯನ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಬೋರ್ಡ್]]''. 2006 ಡಿಸೆಂಬರ್ 12 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ಕಾನ್ ಲಾನ್, ಟರ. [http://media.guardian.co.uk/overnights/story/0,,1966580,00.html ನಿಗೆಲ್ಲ ಟೇಸ್ಟಸ್ ಫೆಸ್ಟಿವ್ ಸಕ್ಸ್ ಸ್]. ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]]'', 2006 ರ  ಡಿಸೆಂಬರ್ 7. 2007 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್30 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಕೊನೆಯ ಎಪಿಸೋಡ್  ವಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಂತಹ BBC Two ಚಾನಲ್ ನ  ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;viewing&quot; /&gt; ''ನಿಗೆಲ್ಲಾಳ  ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್ ಕಿಚನ್''   ಲಾಸನ್ ಳಿಗೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಎರಡನೇ ಮೀಡಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು  2007 ರಲ್ಲಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತ್ತು.&lt;ref&gt;[http://www.worldfoodmediaawards.com/awards/previous# 2007 ಲೇ  ಕಾರ್ಡನ್ ಬ್ಲೂ ವಲ್ಡ್ ಫುಡ್ ಮೀಡಿಯ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ವಿನ್ನರ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080705184532/http://www.worldfoodmediaawards.com/awards/previous |date=2008-07-05 }}. ''ವಲ್ಡ್ ಫುಡ್ ಮೀಡಿಯ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್''. 2008 ರ ಜುಲೈ 18 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಅಡುಗೆಯ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವನ್ನು 2006 ರ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ತೋರ್ಪಡಿಸಿದಳು. ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್ ನ ತಿನಿಸುಗಳಲ್ಲಿ [[ಬಾತುಕೋಳಿಯ]] ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಳು. ಇದರಿಂದ UKಯಲ್ಲಿ ಆ ತಿನಿಸುಗಳ ಮಾರಾಟದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಬಾತುಕೋಳಿಯ ಕೊಬ್ಬಿನ ಮಾರಾಟ ದ್ವಿಗುಣಗೊಂಡಿರುವುದಲ್ಲದೇ [[ಅಸಾಡ]] (ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಕಿರುಕಳ ಆಹಾರ ವಹಿವಾಟು ಕೇಂದ್ರ)ಬಾತುಕೋಳಿಯ ವ್ಯಾಪಾರವು ಕಳೆದ ವಾರಕ್ಕಿಂತ  65 ಪ್ರತಿಶತ ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಎಂದು [[ವೇಟ್ ರೋಸ್]] ಅಂಡ್ [[ಟೈಸ್ಕೊ]] ಮಳಿಗೆಗಳು ತಿಳಿಸಿದವು.&lt;ref&gt;ಸ್ಮಿಥರ್ಸ್, ರೆಬೇಕಾ. [https://www.theguardian.com/food/Story/0,,1970107,00.html ನಿಗೆಲ್ಲ ಎಫೆಕ್ಟ್  ಸೀಸ್ ಗೂಸ್ ಫ್ಯಾಟ್ ಸೇಲ್ಸ್ ಸೋರ್]. ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]]'', 2006 ಡಿಸೆಂಬರ್ 12. 2007  ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್30 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;  ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ  ಆಕೆ ಒಣಗಿದ [[ಪ್ಲಮ್]] ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು  ''ನಿಗೆಲ್ಲಾಳ ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್ ಕಿಚನ್''  ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಸೂಚಿಸಿದ ನಂತರ, ವೇಟ್ ರೋಸ್ ನ ಮಾರಾಟವು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 30 ಪ್ರತಿಶತ ದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.&lt;ref&gt;[http://www.dailymail.co.uk/pages/live/articles/news/news.html?in_article_id=423508&amp;amp;in_page_id=1770 ಸೇಲ್ಸ್ ಸೋರ್  ಅಸ್ ನಿಗೆಲ್ಲ ಪ್ಲಂಪ್ಸ್ ಫಾರ್ ಪ್ರೂನ್ಸ್]. ''[[ಡೇಲಿ ಮೇಲ್]]'', 2006 ಡಿಸೆಂಬರ್ 18. 2007 ರ  ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ಕ್ಲಾಟ್, ಲಾರಾ. [http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2006/12/20/nxmas420.xml ನಿಗೆಲ್ಲ ಸೆಂಡ್ಸ್ ಪ್ರೂನ್ಸ್ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಷೆಲ್ವಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071012173901/http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=%2Fnews%2F2006%2F12%2F20%2Fnxmas420.xml |date=2007-10-12 }}. ''[[ದಿ ಡೇಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್]]'', 2006 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 20. 2007 ರ  ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

===2007–2009: ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ''  ಹಾಗು ''ನಿಗೆಲ್ಲಾಳ ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್'' ===
''ನಿಗೆಲ್ಲಾಳ ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್ ಕಿಚನ್'',  ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ''  ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಸರಣಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ 13 ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;ರೆನಾಲ್ಡ್ಸ್, ನಿಗೆಲ್. [http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1555800/Fast-and-fatty%2C-Nigella%27s-%27unhealthy%27-comeback.html ಫಾಸ್ಟ್  ಅಂಡ್ ಫ್ಯಾಟಿ, ನಿಗೆಲ್ಲ'ಸ್ 'uಅನ್ ಹೆಲ್ತಿ' ಕಮ್ ಬ್ಯಾಕ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080514164728/http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1555800/Fast-and-fatty%2C-Nigella%27s-%27unhealthy%27-comeback.html |date=2008-05-14 }}. ''[[ದಿ ಡೇಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್]]'', 2007 ಜೂನ್ 27. 2008 ಎಅ ಜುಲೈ 26 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಈ ಸರಣಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು BBC Two ಚಾನಲ್ ನಲ್ಲಿ 2007 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 3 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸರಳ ಹಾಗು ಅತಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಅಡುಗೆಗಳ ವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;ಎಡಿಟರ್ಸ್ ಅಟ್ ಡೇಲಿ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್. [http://www.dailyexpress.co.uk/posts/view/18026/FOOD:-Nigella-Express,-8.30pm,-BBC2 ಫುಡ್: ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ '', 8.30pm, BBC2]. ''[[ಡೇಲಿ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್]]'', 2007 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 3. 2007  ಅಕ್ಟೋಬರ್ 3 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಲಾಸನ್ &quot;ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯಕರ&quot;ವಲ್ಲದ ಅಡುಗೆಗಳನ್ನು(ಕುರುಕಲು ತಿಂಡಿಯಂತಹವು) ಆಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಳು,&lt;ref&gt;[http://www.dailymail.co.uk/pages/live/articles/showbiz/showbiznews.html?in_article_id=464451&amp;amp;in_page_id=1773 ನಿಗೆಲ್ಲ'ಸ್ ಬ್ಯಾಕ್  ಟು ಟರ್ನ್ ವರ್ಕಿಂಗ್  ಮದರ್ಸ್ ಇನ್ ಟು ಫಾಸ್ಟ್ ಫುಡ್ ಗಾಡಿಸಸ್]. ''[[ದಿ ಡೇಲಿ ಮೇಲ್]]'', 2007 ಜೂನ್ 26. 2008 ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 3 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಹಾಗು, &quot;ಅವು ಕೆಟ್ಟ ಆಹಾರವೆಂದು ನಾನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಳು.&lt;ref&gt;ಡೀಡ್ಸ್, ಹೆನ್ರಿ. [http://www.independent.co.uk/opinion/columnists/pandora/comedian-suffers-from-clarkes-identity-crisis-447190.html ಕಮೀಡಿಯನ್  ಸಫರ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ಸ್ ಐಡೆಂಟಿ ಕ್ರೈಸಿಸ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''[[ದಿ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್]]'', 2007 ರ ಮೇ 3. 2008 ಜೂನ್ 29 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಪ್ರದರ್ಶನವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.ಅಲ್ಲದೇ ಪ್ರತಿ ವಾರ  BBC Two ನ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೀಕ್ಷಕರ ಪ್ರಮಾಣ ದರವನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;BARB 2007-09-09&quot;&gt;[http://www.barb.co.uk/viewingsummary/weekreports.cfm?report=weeklyterrestrial&amp;amp;requesttimeout=500 ವೀಕ್ಲಿ ವ್ಯೂವಿಂಗ್  ಸಮ್ಮರಿ (w.e 09/09/07 – 16/12/07)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080712091241/http://www.barb.co.uk/viewingsummary/weekreports.cfm?report=weeklyterrestrial&amp;RequestTimeout=500 |date=2008-07-12 }}, ''[[ಬ್ರಾಡ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಆಡಿಯನ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಬೋರ್ಡ್]]''. 2008 ರ ಜನವರಿ 31 ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಮೊದಲನೇ ಎಪಿಸೋಡ್  2.85 ಮಿಲಿಯನ್ ವೀಕ್ಷಕರೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿತು.&lt;ref name=&quot;BARB 2007-09-09&quot; /&gt; ಇದು ಚಾನಲ್ ಸ್ಲಾಟ್(ಸ್ಥಾನ)ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ವೀಕ್ಷಕರಿಗಿಂತ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಹೊಂದಿತು.&lt;ref&gt;ಹಾಲ್ಮ್ ಹುಡ್, ಲೇಗ್. [http://media.guardian.co.uk/overnights/story/0,,2162154,00.html ಟೆಪಿಡ್ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಟು ಹೆಲ್ಸ್ ಕಿಚನ್]. ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]]'',2007 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4. 2007 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29 ರಂದು  ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಎರಡನೇ ಎಪಿಸೋಡ್ ಅನ್ನು 3.3 ಮಿಲಿಯನ್ ವೀಕ್ಷಕರು ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;ಟ್ರೇಹಾರ್ನ್, ಕ್ರಿಸ್. [http://media.guardian.co.uk/overnights/story/0,,2166822,00.html ''ಹೇಲ್ಸ್ ಕಿಚನ್''  ಟರ್ನ್ಸ್ ಅಪ್ ದಿ ಹೀಟ್]. ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]]'', 2007 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11. 2007 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಅಲ್ಲದೇ ಸರಣಿಗಳು 2007 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22 ರಂದು 3.4 ಮಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಹೊಂದಿದವು.&lt;ref&gt;[http://www.barb.co.uk/viewingsummary/weekreports.cfm?report=weeklyterrestrial&amp;amp;RequestTimeout=500 ವೀಕ್ಲಿ ವ್ಯೂವಿಂಗ್  ಸಮ್ಮರಿ (w.e 28/10/07)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080712091241/http://www.barb.co.uk/viewingsummary/weekreports.cfm?report=weeklyterrestrial&amp;RequestTimeout=500 |date=2008-07-12 }}. ''[[ಬ್ರಾಡ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್' ಆಡಿಯನ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಬೋರ್ಡ್]]''. 2008 ರ ಜನವರಿ 29 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಅವಳ ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ''  ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೊಕ್ ಔ ರೀಸ್ಲಿಂಗ್ (ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಸೇವಿಗೆ)ಅಡುಗೆಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ  [[ರೀಸ್ಲಿಂಗ್]] ವೈನ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ UK ಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಮಾರಾಟದ ಪ್ರಮಾಣ 30 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದಾಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮೇಲೆ ಆಕೆ ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾಬೀತಾಯಿತು.&lt;ref&gt;ವಾಲೋಪ್, ಹ್ಯಾರಿ. [http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2007/09/29/nwine129.xml ನಿಗೆಲ್ಲ ರೆಸಿಪಿ ಪ್ರಾಮ್ಟ್ಸ್ ತರ್ಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ರೀಸ್ ಲಿಂಗ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071012134208/http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=%2Fnews%2F2007%2F09%2F29%2Fnwine129.xml |date=2007-10-12 }}. ''[[ದಿ ಡೇಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್]]'', 2007 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1. 2007 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;  ತರುವಾಯ ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ,  ಲಾಸನ್ ತನ್ನ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ [[ಲಿಕ್ಯೂರ್]] [[ಅಡ್ವಕಾಟ್]](ಇದು ಮೊಟ್ಟೆಗಳು,ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಂಡಿ ಸೇರಿಸಿದ ಮದ್ಯ)ಮದ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಈ ಮದ್ಯಗಳ ಮಾರಾಟ ದರ ಹೆಚ್ಚಿತು.

ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ''  ನ ಸರಣಿಗಳು ''[[ಡೇಲಿ ಮೇಲ್]]''   ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ವಿಮರ್ಶೆಯ ವಿಷಯವಾದವು.ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಡೆಸಲು ಲಾಸನ್ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಬಸ್ಸನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧ ಪಡದವರು ಇದ್ದರು ಎಂದು ಟೀಕಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;bus&quot; /&gt; ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಈ ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತ &quot;ಈ ಸರಣಿಗಳು ಮನರಂಜನೆಗೋಸ್ಕರ ನಿಜವಾಗಿ ಅಡುಗೆಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆಯೇ, ಹೊರತು ಕೇವಲ ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡರು.&lt;ref name=&quot;bus&quot; /&gt; ಲಾಸನ್ ಅಡುಗೆಮಾಡುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಅಡುಗೆ ಮನೆಗಳು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದಾಗ ಅದು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು;ಒಂದು ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿದೆ ಹಾಗು ಮತ್ತೊಂದು ಲಂಡನ್ನಿನ ದೂರದರ್ಶನದ ಸ್ಟೂಡಿಯೋದಲ್ಲಿದೆ.&lt;ref name=&quot;bus&quot; /&gt;  ಲಾಸನ್ ಸರಣಿಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೊದಲನೇ ಎಪಿಸೋಡ್ ನ ಬಳಿಕ ದಪ್ಪಗಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ವೀಕ್ಷಕರು ದೂರು ನೀಡಿದಾಗ ಆಕೆ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದಳು.&lt;ref&gt;ಹಿಲ್ಟನ್, ಬಿಥ್. [http://www.digitalspy.co.uk/tv/a78623/nigella-lawson-criticised-for-weight-gain.html ನಿಗೆಲ್ಲ ಲಾಸನ್ ಕ್ರಿಟಿಸೈಸ್ಡ್ ಫಾರ್ ವ್ಯೈಟ್ ಗ್ಯೇನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080213120333/http://www.digitalspy.co.uk/tv/a78623/nigella-lawson-criticised-for-weight-gain.html |date=2008-02-13 }}. ''[[ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಪೈ]]'', 2007 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27. 2008 ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 3 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ವಿಮರ್ಶಕರು [[ಕುಕಿ ಮಾನ್ ಸ್ಟರ್]]&quot;&lt;ref name=&quot;Mail 2007-10-24&quot;&gt;ಮೂಡಿ, ಕ್ಲೇಮೀ. [http://www.dailymail.co.uk/pages/live/articles/news/news.html?in_article_id=489566&amp;amp;in_page_id=1770 Iಇಸ್ ನಿಗೆಲ್ಲ ಗೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಟು ಬಿ ಆನ್ ಈವನ್ ಬಿಗ್ಗರ್ ಸ್ಟಾರ್ ಅಸ್ ದಿ ವೀಕ್ಸ್ ಗೊ ಬೈ?]. ''[[ಡೇಲಿ ಮೇಲ್]]'', 2007 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24. 2008 ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 3 ರಂದು  ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ನ ಸ್ವರ್ಣಯುಗದ ಕಾಲದಿಂದ  ಹೊಟ್ಟೆಬಾಕತನದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿಲ್ಲವೆಂದು ಈ ಸರಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಅಲ್ಲದೇ &quot;ಅವಳ  ಧಾರಾಳತನವು ಆಕೆಯ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ&quot; ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;Mail 2007-10-24&quot; /&gt;   ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]]''  ಪತ್ರಿಕೆ &quot;ಅಡುಗೆ ಅವಳ  ಅಸ್ತಿತ್ವದಂತೆ, ಆಕೆಯ ನಾಜೂಕಿನ ಕಳಂಕವಿಲ್ಲದ  ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ &quot; ಎಂದು ಬರೆದಿದೆ.&lt;ref name=&quot;roughwithsmooth&quot;&gt;ಲೆವಿ, ಪೌಲ್. [http://books.guardian.co.uk/reviews/houseandgarden/0,,2170068,00.html ಟೇಕ್  ದಿ ರಫ್ ವಿತ್ ದಿ ಸ್ಮೂತ್]. ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]]'', 2007 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16. 2008 ಜುಲೈ 16 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್''  ನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಅಮೆರಿಕಾದ [[ಪುಡ್ ನೆಟ್ ವರ್ಕ್]] ಗೆ,&lt;ref name=&quot;bus&quot; /&gt; ಹಾಗು  ಡಿಸ್ಕವರಿ ಏಷ್ಯಾಗೆ ಮಾರಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;ವೆಸ್ಟ್, ಡೇವ್. [http://www.digitalspy.co.uk/programming/a80279/nigella-express-sold-to-asia.html ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ''  ಸೋಲ್ಡ್ ಟು ಏಷಿಯಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080224133707/http://www.digitalspy.co.uk/programming/a80279/nigella-express-sold-to-asia.html |date=2008-02-24 }}. ''[[ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಪೈ]]'', 2007 ನವೆಂಬರ್ 21. 2008 ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 3 ರಂದು  ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಈ ಸರಣಿಗಳು ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜೀವನಶೈಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಕೊಡುವಂತಹ [[35ನೇಯ ಡೆ ಟೈಮ್ ಎಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ]] ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡವು. ಅಲ್ಲದೇ ಲಾಸನ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜೀವನಶೈಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ನಿರೂಪಕಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಳು.&lt;ref&gt;[http://theenvelope.latimes.com/awards/emmys/env-daytime-emmy-noms30-2008apr30,0,6582476.htmlstory ಡೇಟೈಮ್ ಎಮ್ಮಿ ನಾಮಿನೇಷನ್ಸ್]. ''[[ಲಾಸ್ ಏಂಜಲ್ಸ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'', 2008 ಏಪ್ರಿಲ್ 30. 2008 ರ ಮೇ 4 ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

''ನಿಗೆಲ್ಲ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ''  ಅನ್ನು  ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪುಸ್ತಕವು UK ಯಲ್ಲಿ 2007 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ 2007 ನವೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ,&lt;ref name=&quot;bus&quot; /&gt; ಬಳಿಕ 2008ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.&lt;ref&gt;ಆಸ್ಟಿನ್, ಕೆಥ್. [http://www.smh.com.au/news/people/fans-refine-their-taste-for-nigella/2008/03/31/1206850806611.html ಫ್ಯಾನ್ಸ್  ರಿಫೈನ್ಸ್ ಧ್ಯೇರ್ ಟೇಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ನಿಗೆಲ್ಲ]. ''[[ದಿ ಸಿಡ್ನಿ ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್]]'', 2008 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 1. 2008 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 9 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ದೂರದರ್ಶನದ ಸರಣಿಗಳ ಹೆಸರನ್ನೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ UKಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಪುಸ್ತಕವಾಯಿತಲ್ಲದೇ,&lt;ref&gt;ಸ್ಯಾಬ್ಬಗ್, ಡ್ಯಾನ್. [http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/retailing/article3202488.ece HMV 'ಸೀಸ್ ನೊ  ಸೈನ್ ಆಫ್ ಸ್ಲೊಡೌನ್' ಅಸ್ ಸೇಲ್ಸ್ ರೈಸ್ ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ '' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110612085747/http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/retailing/article3202488.ece |date=2011-06-12 }}. ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್]]'', 2008 ರ ಜನವರಿ 17. 2008 ರ ಜನವರಿ 31 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ವಾಟರ್ ಸ್ಟೋನ್ ಪುಸ್ತಕ ಮಳಿಗೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪುಸ್ತಕದ 100,೦೦೦ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ದೂರದರ್ಶನದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಷೆಫ್ ಆದ ಜಮೈ ಆಲಿವರ್ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದನು.&lt;ref name=&quot;booksales&quot; /&gt; UK ಯಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನ ಮಧ್ಯಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕದ, ಸುಮಾರು 490,000 ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;booksales&quot; /&gt; ಮುಂದೆ,[[ಅಮಸಾನ್ UK]]ಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಪಡೆಯಿತು,&lt;ref name=&quot;booksales&quot; /&gt; ಅಲ್ಲದೇ ಎಲ್ಲಾ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ  ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್ ನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಭತ್ತನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/business/2007/dec/27/retail.amazon ಅಮಜಾನ್ಸ್ UK ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್ ಬಿಸ್ಟ್ ಸೆಲ್ಲರ್ಸ್]. ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]]'',2007 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 27. 2008 ರ ಜನವರಿ 31 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್''  ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪೌಲ್ ಲೆವಿ ಎಂಬುವವನು ಅಡುಗೆ ವಿಧಾನಗಳ ಶೈಲಿಯು &quot;ಸರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ನಿಗೆಲ್ಲಾಳಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಗುಣವೇನೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪರಿಚಯದಲ್ಲೂ ಆಕೆ ಕೇವಲ ತಾನು ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವವಳೆಂದು ಮಾತ್ರ ಯೋಚಿಸದೇ ಅದನ್ನು ತಿನ್ನುವವಳೆಂದು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅದು ಶುಚಿಯಾಗಿಲ್ಲವೇ, ಅಂಟಂಟಾಗಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಚೆನ್ನಾಗಿಲ್ಲವೆ&quot; ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾಳೆ.&lt;ref name=&quot;roughwithsmooth&quot; /&gt;  ಇದು ವರೆಗೆ ಸನ್ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ 3 ಮಿಲಿಯನ್ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟಮಾಡಿದ್ದಾಳೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Cleland |first=Gary |url=http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2008/01/29/nigella129.xml |title=Nigella Lawson 'will leave children penniless' |work=[[The Daily Telegraph]] |date=30 January 2008 |accessdate=11 November 2009 |archive-date=3 ಏಪ್ರಿಲ್ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080403133152/http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=%2Fnews%2F2008%2F01%2F29%2Fnigella129.xml |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಅವಳ ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್ ಪುಸ್ತಕ 2008 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಹೊಂದಿತು.ಅಲ್ಲದೇ ಅದೇ ವರ್ಷದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೂ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು.  ಅನೇಕ US ನಗರಗಳ ಪ್ರವಾಸವನ್ನೊಳಗೊಂಡ, ಹಾಗು USನ ಲ್ಲಿರುವ ಫುಡ್ ನೆಟ್ ವಾರ್ಕ್ ನ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ,   ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ &quot;ನಿಗೆಲ್ಲ ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್&quot; ಪುಸ್ತಕದ ಅಮೇರಿಕನ್ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು 2009 ರ ನವೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಲಾಯಿತು.

==ನಿರೂಪಣೆಯ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು  ಉತ್ತಮ ಚಿತ್ರಣ==
ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಾಸನ್ ಯಶಸ್ವಿ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಪಡೆದರೂ, ಆಕೆ ಪರಿಣತ ಷೆಫ್ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ,&lt;ref name=&quot;fun&quot;&gt;ಕಾನಿ, ಬೆಥ್. [http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4176/is_20030604/ai_n14551204 ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೆನ್ ಸೇಷನ್  ಲಾಸನ್ ಸೇಸ್ ಕುಕಿಂಗ್ ಶುಡ್ ಬಿ ಅಬೌಟ್ ಫನ್, ಫ್ಯಾಮಿಲಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090917072621/http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4176/is_20030604/ai_n14551204/ |date=2009-09-17 }}. ''[[ದಿ ಒಕ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್]]'', 2003 ಜೂನ್ 4. findarticles.com ನಿಂದ 2008 ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 22 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಹಾಗು &quot;ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಷೆಫ್&quot; ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;reality&quot; /&gt;  ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ  ಆಕೆ
ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವವಳಂತೆ ಅಥವಾ ತನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಪರಿಣತಳೆಂಬಂತೆ ಎಂದಿಗೂ ಭಾವಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;angel&quot; /&gt; ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಾರವಾದ  ಲಾಸನ್ ಳ  ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ,&lt;ref&gt;[http://www.nigella.com/product/tvprogramme.aspx TV ಅಂಡ್ DVD] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091205072923/http://www.nigella.com/product/tvprogramme.aspx |date=2009-12-05 }}, ನಿಗೆಲ್ಲ ಲಾಸನ್ ಳ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ ಸೈಟ್. 2009 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 12 ರಂದು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಆಕೆ ತನ್ನ ಆನಂದಕ್ಕಾಗಿ,&lt;ref name=&quot;modestgoddess&quot; /&gt; ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾಳೆ,&lt;ref name=&quot;extremes&quot; /&gt; ಆದ್ದರಿಂದ ಆಕೆ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ  ಚಿಕಿತ್ಸಾತ್ಮಕ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ.&lt;ref name=&quot;angel&quot; /&gt; ಆಕೆಯ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವ ಯಾವ ಅಡುಗೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಾಗ,  ತಿನ್ನುವವನ ಸಲಹೆಯಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ &quot;ನನಗೆ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿದ್ದರೆ ನಾನು ಅದನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ ಅಲ್ಲದೇ ನನಗೆ ಅದನ್ನು ಮಾಡುವ ವಿಧಾನವೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ.. ನಾನು ಮತ್ತೆ ಅದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ನನಗೆ ಅನ್ನಿಸಬೇಕು&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ.&lt;ref name=&quot;angel&quot; /&gt;

&quot;ನನಗನ್ನಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವುದು ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗು ಕುಟುಂಬಕ್ಕಾಗಿ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಲಾಸನ್ ಅಡುಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಹಜ ಧೋರಣೆ ತಾಳುತ್ತಾಳೆ. ನಾನು ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವ ರೀತಿ ಆರಾಮದಾಯಕ ವಾಗಿರಬೇಕೇ ಹೊರತು ಆಯಾಸದಾಯಕ ವಾಗಿರಬಾರದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ನನ್ನ ಕಿಚನ್(ಅಡುಗೆಮನೆ)ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಿಯಮಗಳಿಲ್ಲ&quot;.&lt;ref name=&quot;fun&quot; /&gt; &quot;ಬಹುಪಾಲು TV ಷೆಫ್ ಗಳು ಅಡುಗೆ ತಯಾರಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವಂತೆ ಆಕೆಯ ಅಡುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ತಯಾರಿಸಲು ದೀರ್ಘ ವಿವರಣೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ&quot;  ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಒಬ್ಬ ಸಂಪಾದಕ ಲಾಸನ್ ಳ ಅಡುಗೆಮಾಡುವ ವಿಧಾನದ ಸರಳತೆಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕುಚೆಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;ರೋಸ್, ಚಾರ್ಲಿ. [http://www.cbsnews.com/stories/2002/12/17/60II/main533333.shtml ನಿಗೆಲ್ಲ ಬೈಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080903174143/http://www.cbsnews.com/stories/2002/12/17/60II/main533333.shtml |date=2008-09-03 }}, ''[[CBS ನ್ಯೂಸ್]]'', 2003 ರ ಜುಲೈ 16. 2008 ರ ಜುಲೈ 17 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt;

[[File:Paul Harvey, Nigella Lawson.jpg|thumb|left|ಪೌಲ್ ಹಾರ್ವೇ ನಿಂದ ನಿಗೆಲ್ಲ ಲಾಸನ್ ಳ ಒಂದು ಕಲಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರ]]
ಲಾಸನ್  ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಅವಳ ವಯ್ಯಾರದ ಭಂಗಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಅದನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ &quot;ಇದು ವ್ಯಯ್ಯಾರ ತೋರುವುದಲ್ಲ ಎಂದು ಆಕೆ ವಾದಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ತನ್ನದಲ್ಲದ ವಿಭಿನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು  ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ನನ್ನಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಇದು ನಿಕಟತೆಯೇ ಹೊರತು, ನಾಟಕವಲ್ಲ&quot;.&lt;ref name=&quot;seconds&quot; /&gt; ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವಾಗ ಆಕೆ ತೋರುವ ವಯ್ಯಾರದಿಂದಾಗಿ ಲಾಸನ್ ಳನ್ನು &quot; [[ಫುಡ್ ಪೋರ್ನ್]] ನ ರಾಣಿ&quot;ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;doll&quot; /&gt;&lt;ref&gt;ಡಫ್, ಆಲಿವರ್. [http://www.independent.co.uk/opinion/columnists/pandora/davis-awaits-chat-with-researchers-lawyers-457957.html ಡೇವಿಸ್ ಅವೈಟ್ಸ್ 'ಚಾಟ್' ವಿಥ್ ರಿಸರ್ಚರ್ಸ್ ಲಾಯರ್ಸ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''[[ದಿ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್]]'', 2007 ಜುಲೈ 20. 2008 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 1 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ಗಾಡ್ರಾನ್, ಮೆಲಿಸ್ಸ. [http://www.theage.com.au/news/tv-reviews/nigella-feasts/2007/11/20/1195321761821.html ನಿಗೆಲ್ಲ ಫೀಸ್ಟ್ಸ್ ], ''[[ದಿ ಏಜ್]]'',2007 ರ ನವೆಂಬರ್ 20. 2008 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 1 ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಅನೇಕ ಟೀಕಾಕಾರರು  ಲಾಸನ್ ಳ ಆಕರ್ಷಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲದೇ ಒಮ್ಮೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಆಕೆಯೂ ಒಬ್ಬಳು ಎಂದು ಅವರಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ.&lt;ref name=&quot;angel&quot; /&gt; ಆಕೆ &quot;ಕಣ್ಮನ ಸೆಳೆಯುವಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದಾಳೆ, ಪ್ರೀತಿತುಂಬಿದ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ, ಇಷ್ಟವಾಗುವಂತಹ ಹಾಗು  ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದಷ್ಟು ಸಹಜವಾಗಿದ್ದಾಳೆ&quot;,&lt;ref name=&quot;sweetandsour&quot; /&gt; ಅಲ್ಲದೇ &quot;ಚಿಕ್ಕ ಕಲೆಯೂ ಇಲ್ಲದ ಚರ್ಮವನ್ನು, ಸರಿಯಾದ ಬಿಳಿಯ ದಂತಪಂಕ್ತಿಗಳನ್ನು, ಆಹ್ಲಾದವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವ ದೇಹರಚನೆಯನ್ನು, ದಡೂತಿ ಎತ್ತರವನ್ನು ಹಾಗು, ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ&quot; ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;fun&quot; /&gt; ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮವು, ಲಾಸನ್ ಳ ಮಹಿಳಾ ಹಾಗು ಪುರುಷ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕೂಡ ಗುರುತಿಸಿದೆ;&lt;ref name=&quot;extremes&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;envy,lust&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[http://www.telegraph.co.uk/opinion/main.jhtml?xml=/opinion/2007/09/13/do1306.xml ನಿಗೆಲ್ಲ ವಿಲ್ ನೆವರ್ ಬಿ ಟು ಎವ್ ರಿ ವನ್  ಟೇಸ್ಟ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''[[ದಿ ಡೇಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್]]'', 2007 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 13. 2008 ರ ಜುಲೈ 17 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆ, &quot;ಪುರುಷರು ಅವಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಅವಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಇರಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಆಕೆಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಅವಳಂತಾಗಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ&quot; ಎಂದು  ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;reality&quot; /&gt; [[ಗ್ಯಾರಿ ರಾಡೆಸ್]] ಎಂಬ ಷೆಫ್ (ಮುಖ್ಯ ಬಾಣಸಿಗ) ವೀಕ್ಷಕರು ಅವಳ ಅಡುಗೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಕೆಯ ನಗುವಿಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅವಳ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;ಸೆಲ್ಯಾಂಡ್, ಗ್ಯಾರಿ. [http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1569873/Gary-Rhodes-attacks-rival-Nigella-Lawson.html ಗ್ಯಾರಿ ರೋಡ್ಸ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ರೈವಲ್ ನಿಗೆಲ್ಲ ಲಾಸನ್]. ''[[ದಿ ಡೇಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್]]'', 2007 ನವೆಂಬರ್ 20. 2008 ಜುಲೈ 21 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; [[ಡೊಮೆಸ್ಟಿಕ್ ಗಾಡಿಸ್]](ಅಡುಗೆಮನೆಯ ದೇವತೆ)ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡರೂ ಕೂಡ,&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/1/hi/programmes/breakfast/6193379.stm ನಿಗೆಲ್ಲ'ಸ್ ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್ ಕಿಚನ್], ''[[BBC ನ್ಯೂಸ್ ಆನ್ ಲೈನ್]]'', 2006 ಡಿಸೆಂಬರ್ 20. 2008 ರ ಜುಲೈ 23 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಈ ಬಿರುದನ್ನು ಪಡೆಯುವಷ್ಟು ಆಕೆ ದೊಡ್ಡವಳಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ.&lt;ref name=&quot;envy,lust&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Metro,Lawson&quot; /&gt;

ಲಾಸನ್ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗು ದೂರದರ್ಶನದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಆಕೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ಹಾಗು ಗುಣವಿಶೇಷಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಅಡುಗೆಯ ವರ್ಣನೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.&lt;ref&gt;ಲೆಟ್ಟ್ಸ್, ಕ್ವೇಂಟೀನ್. [http://www.dailymail.co.uk/pages/live/femail/article.html?in_article_id=481859&amp;amp;in_page_id=1879 ನಿಗೆಲ್ಲ ಲಾಸನ್'ಸ್ ರೆಸಿಪಿ ಲುಕ್ ಈಸಿ ಅಸ್ ಪೈ, ಸೊ ಹೌ ಡಿಡ್ ಕ್ವೇಂಟೀನ್ ಲೆಟ್ಟ್ಸ್ ಗೊ ಸೊ ರಾಂಗ್?]. ''[[ಡೇಲಿ ಮೇಲ್]]'', 2007 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15. 2007 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;&quot;ಆಕೆಯ ಅಡುಗೆಯ ವರ್ಣನೆ ವಿಶೇಷಣಗಳ ಗೋಜಲಾಗಿದೆ&quot; ಎಂದು ಒಬ್ಬ ಟೀಕಾಕಾರ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref name=&quot;culinary&quot; /&gt;    ವಿವಿಧ ಅಡುಗೆಗಳ ವಿಧಾನ ಓದಲು ಸರಾಗವಾಗಿರುವಿಕೆಯ ಮೇಲೆ 2007ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಅರಳು ಹುರಿದಂತೆ ಮಾತಾನಾಡವ ಹಾಗು ಅತ್ಯಲಂಕಾರಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಲಾಸನ್ ಳ ಅಡುಗೆ ವಿಧಾನಗಳು, ಕಡಿಮೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಓದುಗರಿಗೆ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;ಕ್ಯಾಮ್ ಬರ್. ರೆಬೇಕಾ. [http://www.dailymail.co.uk/pages/live/femail/article.html?in_article_id=481052&amp;amp;in_page_id=1879 ನಿಗೆಲ್ಲ ಅಂಡ್ ಡೆಲಿಯಾಸ್ ರೆಸಿಪೀಸ್ ಆರ್ 'ಟೂ ಟ್ರಿಕಿ ಟು ಫಾಲೋ']. ''[[ಡೇಲಿ ಮೇಲ್]]'', 2007 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10. 2007 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಆಕೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗು ಉಚ್ಚರಣೆಯ ಶೈಲಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ  ಎಷ್ಟೊಂದು ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಬಂದಿವೆ, ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ  ಲಾಸನ್ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ.&lt;ref name=&quot;interviews&quot; /&gt;

ಹಾಸ್ಯಗಾರರು ಹಾಗು ಟೀಕಾಕಾರರು ಲಾಸನ್ ಳ ನಿರೂಪಣಾ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಆಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಿನವೂ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ''[[ಡೈಡ್ ರಿಂಗರ್ಸ್]]''  ಎಂಬ BBC ಹಾಸ್ಯ ಸರಣಿಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ  ಆಕೆಯ ನಿರೂಪಣ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಆಕೆಯ ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡಲು ಆಕೆ ಅವಳ ಆಕರ್ಷಕತೆಯನ್ನು ಹಾಗು ಮೋಹಕತೆಯನ್ನು ಎದ್ದು ಕಾಣುವಂತೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;BBC ಪ್ರೆಸ್ ರಿಲೀಸ್. [http://www.bbc.co.uk/pressoffice/bbcworldwide/worldwidestories/pressreleases/2003/05_may/dead_ringers_s1.shtml ಡೆಡ್ ರಿಂಗರ್ಸ್ — ಸರಣಿಗಳು 1], ''[[BBC ವಲ್ಡ್ ವೈಡ್]]'', 2003 ರ ಮೇ 30. 2007 ರ  ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; [[BBC One]] ಚಾನೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ಲಾಸನ್ ಳ ನಿರೂಪಣೆಯ ಶೈಲಿಯ ಬಗ್ಗೆ  [[ರೊನ್ನಿ ಅಂಕೋನ]]ಳ ನೀಡಿದ್ದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಮುಂದೆ ''[[ದಿ ಬಿಗ್ ಇಂಪ್ರೆಷನ್]]''  ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಣಕಬರಹವನ್ನಾಗಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;Metro,Lawson&quot; /&gt;

==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ==
ಲಾಸನ್ [[ಜಾನ್ ಡೈಮಂಡ್]] ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಯನ್ನು 1986ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಬ್ಬರು ''[[ದಿ ಸನ್ ಡೇ ಟೈಮ್ಸ್]]''  ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಬೇಟಿಯಾದಳು.&lt;ref name=&quot;sweetandsour&quot; /&gt; ತರುವಾಯ 1992ರಲ್ಲಿ [[ವೆನ್ನಿಸ್]] ನಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾದರು.&lt;ref name=&quot;doll&quot; /&gt; ಅಲ್ಲದೇ ಎರಡು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಲಂಡನ್ನಿನ [[ಹ್ಯಾಮರ್ ಸ್ಮಿಥ್]]ಎಂಬಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು: ಕೊಸಿಮ ಥಾಂಸಿನ( 1993ರ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ/1994ರ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದನು) ಹಾಗು ಬ್ರುನೊ ಪೌಲ್ (1996 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು).&lt;ref&gt;ಹಿಲ್ಟನ್, ಬೆಥ್. [http://www.digitalspy.co.uk/showbiz/a88242/lawson-wont-leave-children-a-penny.html ಲಾಸನ್ ವೋಂಟ್ ಲೀವ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಅ ಪೆನ್ನಿ'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090912235658/http://www.digitalspy.co.uk/showbiz/a88242/lawson-wont-leave-children-a-penny.html |date=2009-09-12 }}, ''[[ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಪೈ]]'',2008 ರ ಜನವರಿ 29. 2008 ರ ಜನವರಿ 31 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಡೈಮಂಡ್, [[ತ್ರೋಟ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್]] ಗೆ ತುತ್ತಾಗಿದ್ದಾನೆಂದು 1997ರಲ್ಲಿ ತಿಳಿದುಬಂದಿತು. ಅವನ 47 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 2001ರ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ.&lt;ref name=&quot;hot&quot; /&gt; ಲಾಸನ್ ಗೆ ಅವನ ಕೊನೆಯ ಸಂದೇಶವೆಂದರೆ,&quot;ನಾನು ನಿನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗು ನಿನ್ನ ಸಾಧನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುತ್ತೇನೆ. ನಾವು ಏನೆಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿದ್ದೇವೆ ಇದು ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ.&quot;&lt;ref name=&quot;extremes&quot; /&gt; ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಬೈಟ್ಸ್''  ಚೀತ್ರಿಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ; &quot;ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಾನು ರಜೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡೆ. ಅವಳ ಹಾಗು ಅವನ ಸಂಬಂಧ ಒಡೆದು ಹೋಗಿದೆ ಎಂದು ಅವಳಿಗೆ ಅನ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ,&quot; &lt;ref name=&quot;extremes&quot; /&gt; ಆದರೂ ಕೂಡ ಆಕೆ ತೀವ್ರ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದಳು&lt;ref name=&quot;reality&quot; /&gt; ಎಂಬುದನ್ನು ಲಾಸನ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಅವನ ಮರಣದ ನಂತರ, ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಂದ ತೆಗೆದ ಎಲ್ಲಾ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಲಾಸನ್ ಆಕೆಯ &quot;ಮೊರ್ ಬಿಡೊಬಾಕ್ಸ್&quot; ನಲ್ಲಿ(ಆಂತರ್ಯದ ಭಾವನೆಗಳ ಕಪಾಟಿನಲ್ಲಿ) ಇರಿಸಿದಳು.&lt;ref name=&quot;extremes&quot; /&gt;

ತರುವಾಯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2003ರಲ್ಲಿ ಲಾಸನ್ ಕಲಾತ್ಮಕ ವಸ್ತುಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕಾರ [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸಾಟ್ಚಿ]]ಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದಳು.&lt;ref&gt;[http://www.bbc.co.uk/pressoffice/pressreleases/stories/2003/10_october/10/jr_nigella.shtml ಜಾನ್ ಥನ್ ರೋಸ್ ಕುಕ್ಸ್ ಅಪ್ ಅ ಸ್ಟೋರ್ಮ್ ವಿತ್ ನಿಗೆಲ್ಲ ಲಾಸನ್]. ''[[BBC]] ಪ್ರೆಸ್ ಆಫೀಸ್'', 2003 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10. 2007 ರ  ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಡೈಮಂಡ್ ಸತ್ತ ಒಂಭತ್ತು ತಿಂಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ ಮದುವೆಯಾಗದೆ ಲಾಸನ್ ಚಾಲ್ಸ್ ನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಇರಲು ತೊಡಗಿದ್ದನ್ನು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;doll&quot; /&gt; ಡೈಮಂಡ್ ನ ಸಾವಿನ ಮೊದಲೇ  ಸಾಟ್ಚಿಯೊಡನೆ ಆಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧವಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಿದಾಗ ಲಾಸನ್ ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾದಳು.&lt;ref&gt;ವಿನರ್, ಬ್ರೈನ್. [http://www.nigella.com/nigella/detail.asp?article=37&amp;amp;area=10 'ಮೈ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ವುಡ್ ಲೈಕ್ ಮಿ ಟು ರೀಮ್ಯಾರಿ'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081023201647/http://www.nigella.com/nigella/detail.asp?article=37&amp;area=10 |date=2008-10-23 }}. ''[[ಸ್ಯೇನ್ಸ್ ಬ್ಯೂರೀಸ್]] ಮ್ಯಾಗಜೀನ್'', 2002. 2007 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29 ರಂದು nigella.com ನಿಂದ ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ  ಲಂಡನ್ ನ ಹೊರಗಿರುವ [[ಬೆಲ್ ಗ್ರೇವಿಯ]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ [[ಈಟನ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್]] ನಲ್ಲಿ £7 ಮಿಲಿಯನ್ ಮೌಲ್ಯದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;bus&quot; /&gt; 2007ರಲ್ಲಿ ಸಾಟ್ಚಿ £100 ಮಿಲಿಯನ್  ಹೊಂದಿದ್ದರೆ,&lt;ref name=&quot;penniless&quot;&gt;ಲೆವೆಲಿನ್ ಸ್ಮಿತ್, ಜೂಲಿಯ. [http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1577435/Nigella-Lawson's-poor-little-rich-kids.html ನಿಗೆಲ್ಲ ಲಾಸನ್'ಸ್  ಪುವರ್ ಲಿಟ್ಟಲ್ ರಿಚ್ ಕಿಡ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080608163528/http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1577435/Nigella-Lawson%27s-poor-little-rich-kids.html |date=2008-06-08 }}. ''[[ದಿ ಡೇಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್]]'', 2008 ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 4. 2008 ರ ಜುಲೈ 25 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;  ಲಾಸನ್ £15 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೊಂದಿದ್ದಳು,ಇದರಲ್ಲಿ £8 ಮಿಲಿಯನ್ ಪುಸ್ತಕದ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;pockets&quot; /&gt; ಲಾಸನ್,ಆಕೆಯ ಎರಡು ಮಕ್ಕಳು ಅವುಗಳ ತಂದೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಹೇಳಿಕೆಯು ಎಲ್ಲಾ ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲೂ ಹರಡಿತು.&lt;ref name=&quot;penniless&quot; /&gt; ಆಕೆ ತನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ನಲ್ಲಿ ಈ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾಳೆ, &quot;ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಟ್ಟೆಗಿಲ್ಲದೆ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಬಳಲಲು ಅಥವಾ ಏನು ಗತಿಯಿಲ್ಲದಂತೆ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವ ಉದ್ದೇಶ ನನಗಿಲ್ಲ— ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಇದು,ಹಣದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ನೀವು ಕೆಲಸಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ನನ್ನ ನಂಬಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು  ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಲಾಗಿರುವ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ&quot;.&lt;ref name=&quot;hitsback&quot;&gt;[http://www.dailymail.co.uk/pages/live/articles/showbiz/showbiznews.html?in_article_id=511887&amp;amp;in_page_id=1773 ನಿಗೆಲ್ಲ ಲಾಸನ್ ಹಿಟ್ಸ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಅಟ್ ಕ್ಲೈಮ್ಸ್  ಶಿ ಪ್ಲ್ಯಾನ್ಸ್ ಟು ಗೆಟ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಜೌಟ್ ಆಫ್ ವಿಲ್ಲ್]. ''[[ಡೇಲಿ ಮೇಲ್]]'', 2008 ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 3. 2008 ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 2 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರತಜ್ಞೆಯಾದರೂ ಲಾಸನ್ ಒಂದು  ''[[ಕುಕಿ]]''  ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಆಕೆ  &quot;ಸನ್ಯಾಸಿಯಂತಹ&quot; ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಳು. ಈ ಹೇಳಿಕೆ ಟ್ಯಾಬ್ಲಾಯ್ಡ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಆಹಾರವಾಯಿತು. ಶಾಲಾದಿನಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಆಕೆಯ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶಾಲೆಗೆ ಬಿಟ್ಟುಬಂದು  ಅವರು ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವವರೆಗೂ  ಪುಸ್ತಕಗಳ ಹಾಗು ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಂಕಣಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.  ವರ್ಷದ 10ನೇ ವಾರದಲ್ಲಿ ಸಮಯವನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು,ಇದರಿಂದ ಸಮಯದ ಅಭಾವವಾದರೂ ಆಕೆ ಬೇಗ ತಯಾರಿಸಬಹುದಾದ ಅಡುಗೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ: &quot;KFCಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ರುಚಿಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನಿನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ನನ್ನ ಮಗ ಇತ್ತೀಚಿಗಷ್ಟೇ ಹೇಳಿದ. ಅದಕ್ಕೆ ನಾನು 'ನೀನು ಹೇಳಿದ್ದು ಸರಿ, ಆದರೆ ನಾನು ನಿನಗೆ ಅದನ್ನು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.&quot;&lt;ref name=&quot;cookiemag.com&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.cookiemag.com/food/2007/11/nigellalawson?currentPage=1 |title=Nigella Lawson celebrity parent profile |work=[[Cookie (magazine)|Cookie]] |date=8 January 2009 |accessdate=11 May 2009 |archive-date=27 ಜೂನ್ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090627032824/http://www.cookiemag.com/food/2007/11/nigellalawson?currentPage=1 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;cookiemag.com&quot;/&gt;

ಲಾಸನ್ ಳ ತಂದೆತಾಯಿಗಳಿಬ್ಬರು ಯಹೂದೀಗಳಾದರು, [[ಯಹೂದಿಧರ್ಮ]] ಆಕೆಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಆಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ &quot;ಯಹೂದಿಗಳ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು&quot; ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆಂದು  ಭಾವಿಸುತ್ತಾಳೆ.&lt;ref name=&quot;reality&quot; /&gt; ಆಕೆ ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲದೇ ಬೆಳೆದಳಲ್ಲದೇ, ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ನಾಸ್ತಿಕಳೆನ್ನುತ್ತಾಳೆ.&lt;ref name=&quot;doll&quot; /&gt;&lt;ref&gt;&quot;ನಾನು ನಾಸ್ತಿಕಳಾಗಿ ಬೆಳೆದೆ ಹಾಗು ನಾಸ್ತಿಕಳಾಗಿಯೇ ಉಳಿದೆ. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭವು, ಧರ್ಮ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ ಎಂದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಒಳ್ಳೆಯದು ಕೆಟ್ಟದು ಇಲ್ಲವೆಂದಾಗಲಿ ನನ್ನನ್ನು ನಂಬುವಂತೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಸರಿ ತಪ್ಪುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತಿಳಿಯುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲು ನನಗೆ ದೇವರು ಬೇಕು  ಜೀಸಸ್ ಅಥವಾ ಕ್ಲರ್ಜಿಮನ್ ಆಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ನಾನು ಅವಮಾನಿತಳಾದೆ.&quot;  ನಿಗೆಲ್ಲ ಲಾಸನ್,ನಾಸ್ತಿಕರಾದ ನಾವು ಸರಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿನಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲೆವು, ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್]]'', 1996 ರ ಜೂನ್ 29. ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ ವಿಭಾಗ.&lt;/ref&gt; ಅವಳ ಒಂದು ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬಿಚ್ಚುಮನಸ್ಸಿನ ಮನೋವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದಾಳೆ (&quot;ಬಹುಪಾಲು [ಮಹಿಳೆಯರು] ಜನರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪತಿಯಂದರು ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರೊಡನೆ ಅಕ್ರಮ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಇರುತ್ತದೆ&quot;).&lt;ref&gt;ಲಾಸನ್, ನಿಗೆಲ್ಲ. [http://observer.guardian.co.uk/comment/story/0,6903,416467,00.html ಸ್ಯಾಪಿಸಮ್ ಇಸ್ ಮೋರ್ ಥ್ಯಾನ್ ಡಿಸೈನರ್-ಡಿಕೆರಿ]. ''[[ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್]]'', 2000 ದ ಡಿಸೆಂಬರ್ 31. 2007 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಆಕೆ ಯಾವಾಗಲೂ [[ಫುಟ್ ಬಾಲ್]] ಪಂದ್ಯವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅಲ್ಲದೇ [[ಚೆಲ್ಸಿ]]ವೆಬ್ ಸೈಟ್  ನ ಬೆಂಬಲಿಗಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.&lt;ref&gt;[http://www.dailymail.co.uk/pages/live/articles/showbiz/showbiznews.html?in_article_id=486631&amp;amp;in_page_id=1773 ನಿಗೆಲ್ಲ ರಿವೀಲ್ಸ್ ಸೆಡಕ್ಷನ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್... ಸ್ಟಾಕಿಂಗ್ಸ್, ಸಸ್ಪೆಂಡರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಹೈ-ಹೀಲ್ಸ್ ಇನ್ ಬೆಡ್]. ''[[ಡೇಲಿ ಮೇಲ್]]'', 2007 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10. 2007 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 9 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

ಲಾಸನ್ ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವ ಯುವತಿಯರಿಗೆ ಸಹಾಯಮಾಡವ ಲ್ಯಾವೆಂಡರ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ಬೆಂಬಲಿಗಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.  ಆಕೆ ಕೆಲವು ಲ್ಯಾವೆಂಡರ್ ಕಪ್ ಕೇಕ್ ಗಳನ್ನು ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ದುಡ್ಡೆತ್ತುವ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಳು, ಆ ಕೇಕ್ ಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮೊತ್ತದ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಾರಾಟಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲನೆಯ ಬಾರಿಗೆ 2002ರಲ್ಲಿ  ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದಳು. ಬಳಿಕ ಅವಳ  ಪುಸ್ತಕವಾದ, ''ಫರೆವರ್ ಸಮ್ಮರ್ ವಿತ್ ನಿಗೆಲ್ಲ''  ದಲ್ಲಿ ಆ ಕೇಕ್ ನ  ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನ ಬರೆದಿದ್ದಾಳೆ.&lt;ref&gt;[http://www.nigella.com/nigella/detail.asp?article=34&amp;amp;area=10 ಸ್ವೀಟ್ ಚಾರಿಟಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080801225640/http://www.nigella.com/nigella/detail.asp?article=34&amp;area=10 |date=2008-08-01 }}, ''[[ದಿ ಡೇಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್]]'', 2004 ಫೆಬ್ರವರಿ 28. 2008 ರ  ಜುಲೈ 21 ರಂದು nigella.com ನಿಂದ ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.&lt;/ref&gt;

2001ರಲ್ಲಿ ಲಾಸನ್ [[ಎಲಿಜಬೆತ್ ರಾಣಿ II]] ಹೊರಡಿಸಿದಂತಹ [[OBE]]ಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದಳು ಎಂಬ ವಿಷಯ 2003ರಲ್ಲಿ [[ವೈಟ್ ಹಾಲ್]] ನ ಕಾಗದ ಪತ್ರಗಳು ಬಯಲಾಗುವ ಮೂಲಕ  ಬಹಿರಂಗವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;[http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article1047772.ece ದಿ ರಿಫ್ಯೂಸನಿಕ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಹಾನರ್ಸ್ ದೇ ಟರ್ನ್ಡ್ ಡೌನ್]{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್]]'', 2003 ಡಿಸೆಂಬರ್ 21. 2008 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 5 ರಂದು ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; [[ಲೈಫ್ ಪಿಯರ್]](ಜೀವವಾಧಿ ಸಮಾನಸ್ಕಂದ),ನ ಮಗಳೆಂದು ನಿಗೆಲ್ಲಗೆ [[ಗೌರವ ಬಿರುದಾ]] ದ &quot;ದಿ ಆನರಬಲ್&quot; ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ದಿ ಹಾನ್.ಈಗ ನಿಗೆಲ್ಲ ಲಾಸನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ ಆಕೆ ಈ ಗೌರವ ಬಿರುದನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ.

ತುಪ್ಪಳದ ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಲಾಸನ್  ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ವಿವಾದವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದಳು. ಅಲ್ಲದೇ ಇದನ್ನು ಅನೇಕ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಯಿತು. ಲಾಸನ್ ಳಿಗೆ ಕರಡಿಯನ್ನು ಸಾಯಿಸಿ ಅದರ ತುಪ್ಪಳದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸುವುದೂ ಕೂಡ ಇಷ್ಟವೆಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾಳೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/celebritynews/3703078/Nigella-Lawson-criticised-for-bear-fur-comments.html |title=Nigella Lawson criticised for bear fur comments |work=[[The Daily Telegraph]] |date=11 December 2008 |accessdate=11 May 2009 |archive-date=10 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090210183929/http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/celebritynews/3703078/Nigella-Lawson-criticised-for-bear-fur-comments.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dailymail.co.uk/femail/article-1094027/LIZ-JONES-Nigella-think-furs-fair--claws-her.html |author=Jones, Liz |title=Nigella may think fur's fair... but now the claws are out for her |work=[[Daily Mail]] |date=12 December 2008 |accessdate=11 May 2009 }}&lt;/ref&gt; ನಿಗೆಲ್ಲ ಆಕೆಯ ಕೂದಲನ್ನು ವಾರದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಬಾರಿ ತೊಳೆಯುತ್ತಾಳೆಂದು, ಅವಳ ಕೇಶರಾಶಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನವಹಿಸಬೇಕಿಲ್ಲವೆಂಬುದನ್ನು 2009 ರಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದಳು.

&quot;ದಿ ಸೂಪರ್ ಷೆಫ್ ಬ್ಯಾಟಲ್&quot; ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ''ಐರನ್ ಷೆಫ್ ಅಮೇರಿಕ'' ವೆಂಬ ವಿಶೇಷವಾದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಮೂರುಜನ ತೀರ್ಪುಗಾರರಲ್ಲಿ ಲಾಸನ್ ಳೂ ಒಬ್ಬಳಾಗಿದ್ದಳು. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್ ಷೆಫ್ ಎಮ್ ರಿಲ್ ಲಾಗಸ್ಸೆ ಹಾಗು ಐರನ್ ಷೆಫ್ ಮರಿಯೋ ಬಟಲಿಯ ವಿರುದ್ದ ವೈಟ್ ಹೌಸ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಷೆಫ್ ಆದಂತಹ ಕ್ರಿಸ್ಟೆಟ ಕಮರ್ ಫೊರ್ಡ್ ಹಾಗು ಐರನ್ ಷೆಫ್ ಬಾಬಿ ಫ್ಲೆ  ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರು. ಇದು 2010 ಜನವರಿ 3 ರಂದು ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು.

==ದೂರದರ್ಶನದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|- style=&quot;background:#b0c4de;text-align:center&quot;
! ವರ್ಷ
! ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ
! ಸಂಚಿಕೆಗಳು
! ಅವಧಿ
|-
|  2000
|  ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಬೈಟ್ಸ್'' 
|  5 ಎಪಿಸೋಡ್, ಸರಣಿ 1
|  30 ನಿಮಿಷಗಳು
|-
|  2001
|  ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಬೈಟ್ಸ್'' 
|  10 ಎಪಿಸೋಡ್, ಸರಣಿಗಳು 2
|  30 ನಿಮಿಷಗಳು
|-
|  2001
|  ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಬೈಟ್ಸ್ ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್ ವಿಶೇಷ'' 
|  1 ಪ್ರಸಂಗ
|  60 ನಿಮಿಷಗಳು
|-
|  2002
|  ''ಫರೆವರ್ ಸಮ್ಮರ್'' 
|  6 ಸಂಚಿಕೆಗಳು
|  30 ನಿಮಿಷಗಳು
|-
|  2005
|  ''ನಿಗೆಲ್ಲ'' 
|  6 ಸಂಚಿಕೆಗಳು
|  60 ನಿಮಿಷಗಳು
|-
|  2006
|  ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಫೀಸ್ಟ್ಸ್ (ಭೋಜನಕೂಟ)'' 
|  6 ಸಂಚಿಕೆಗಳು
|  30 ನಿಮಿಷಗಳು
|-
|  2006
|  ''ನಿಗೆಲ್ಲಾಳ ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್ ಕಿಚನ್'' 
|  3 ಎಪಿಸೋಡ್, ಸರಣಿಗಳು 1
|  30 ನಿಮಿಷಗಳು
|-
|  2007
|  ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ '' 
|  6 ಸಂಚಿಕೆಗಳು
|  30 ನಿಮಿಷಗಳು
|-
|  2008
|  ''ನಿಗೆಲ್ಲಾಳ ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್ ಕಿಚನ್(ಅಡುಗೆಮನೆ)'' 
|  3 ಎಪಿಸೋಡ್, ಸರಣಿಗಳು 2
|  30 ನಿಮಿಷಗಳು
|-
|  2009
|  ''[[ಟಾಪ್ ಷೆಫ್ (ಸೀಸನ್ 6)]]'' 
|  1 ಪ್ರಸಂಗ
|  42 ನಿಮಿಷಗಳು
|-
|  2010
|  ''[[ಐರನ್ ಷೆಫ್ ಅಮೇರಿಕ: ಸೂಪರ್ ಷೆಫ್ ಬ್ಯಾಟಲ್]]'' 
|  1 ಪ್ರಸಂಗ
|  120 ನಿಮಿಷಗಳು
|-
|  2010
|  ''ನಿಗೆಲ್ಲಾಳ ಕಿಚನ್(ಅಡುಗೆಮನೆ)'' 
|  6 ಸಂಚಿಕೆಗಳು
|  30 ನಿಮಿಷಗಳು
|}

==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು==
*2000: ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬುಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ — ''ಹೌ ಟ್ ಬಿ ಅ ಡೊಮೆಸ್ಟಿಕ್ ಗಾಡಿಸ್''  ಗೆ ವರ್ಷದ ಲೇಖಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
*2001: WH ಸ್ಮಿತ್ ಬುಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ — ''ಹೌ ಟು ಬಿ ಅ ಡೊಮೆಸ್ಟಿಕ್ ಗಾಡಿಸ್''  ವರ್ಷದ ಕೀವನ ವಿಧಾನದ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ನಾಮ ನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತು.
*2001: ಗಿಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಫುಡ್  ರೈಟರ್ಸ್ (ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಬರಹಗಾರರ ಸಂಘ) —  ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಬೈಟ್ಸ್''  ದೂರದರ್ಶನದ ವರ್ಷದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ
*2001: ವಲ್ಡ್ ಫುಡ್ ಮೀಡಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ — ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಬೈಟ್ಸ್''  ಗೆ ಗೋಲ್ಡ್ ಲೇಡಲ್ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಅತ್ಯತ್ತಮ ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ
*2002: WH ಸ್ಮಿತ್ ಬುಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು — ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಬೈಟ್ಸ್''  ಗೆ ವರ್ಷದ ಜೀವನ ವಿಧಾನ ಪುಸ್ತಕ
*2007: ವಲ್ಡ್ ಫುಡ್ ಮೀಡಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ — ''ನಿಗೆಲ್ಲಾಳ ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್ ಕಿಚನ್''  ಗೆ ಗೋಲ್ಡ್ ಲೇಡಲ್  ದೂರದರ್ಶನದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ  ಆಹಾರ ಹಾಗು/ಅಥವಾ ಪಾನೀಯದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ

==ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ==
*''ಹೌ ಟು ಈಟ್: ಪ್ಲೆಷರ್ ಅಂಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಗುಡ್ ಫುಡ್'', ಚಾಟೊ ಅಂಡ್ ವಿಂಡಸ್, ಜಾನ್ ವಿಲ್ಲೇ &amp; ಸನ್ಸ್, (ISBN 0-471-25750-8, 1998)
*''ಹೌ ಟು ಬಿ ಅ ಡೊಮೆಸ್ಟಿಕ್ ಗಾಡಿಸ್: ಬೇಕೆಂಗ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ ಆಫ್ ಕಂಫರ್ಟ್ ಕುಕಿಂಗ್'', ಚಾಟೊ ಅಂಡ್ ವಿಂಡಸ್, (ISBN 0-7011-6888-9, 2000)
*''ನಿಗೆಲ್ಲ ಬೈಟ್ಸ್'', ಚಾಟೊ ಅಂಡ್ ವಿಂಡಸ್, (ISBN 0-7011-7287-8, 2001)
*''ಫರೆವರ್ ಸಮ್ಮರ್ ವಿತ್ ನಿಗೆಲ್ಲ'', ಚಾಟೊ ಅಂಡ್ ವಿಂಡಸ್, (ISBN 0-7011-7381-5, 2002)
*ಫೀಸ್ಟ್'': ಫುಡ್ ಟು ಸೆಲಬ್ರೇಟ್ ಲೈಫ್'', ಚಾಟೊ ಅಂಡ್ ವಿಂಡಸ್, (ISBN 0-7011-7521-4, 2004) ಅಥವಾ ಹೈಪರಿಯಾನ್ (ISBN 1-4013-0136-3, 2004)
*''ನಿಗೆಲ್ಲ ಲಾಸನ್, ಅ ಬಯೋಗ್ರಫಿ'', ಗಿಲ್ಲಿ ಸ್ಮಿತ್ (ISBN 1-56980-299-8, 2006)
*''ನಿಗೆಲ್ಲ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ '',ಚಾಟೊ ಅಂಡ್ ವಿಂಡಸ್, (ISBN 0-7011-8184-2, 2007)
*''ನಿಗೆಲ್ಲ ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್'', ಚಾಟೊ ಅಂಡ್ ವಿಂಡಸ್ (ISBN 0-7011-8322-5, 2008)
*''ಕಿಚನ್(ಅಡುಗೆಮನೆ): ರೆಸಿಪಿ ಫ್ರಮ್ ದಿ ಹಾರ್ಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಹೋಮ್'', ಚಾಟೊ ಅಂಡ್ ವಿಂಡಸ್ (ISBN 0-7011-8460-4, 2010)

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==

{{refs|3}}

==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು==
{{Commons category|Nigella Lawson}}
*[http://www.nigella.com/ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್]
*{{imdb name|id=0991861}}
*[http://www.bbc.co.uk/topics/nigella_lawson ಪ್ರೊಫೈಲ್] ಆನ್ ''[[bbc.co.uk]]''
*[https://web.archive.org/web/20071011014716/http://www.bbc.co.uk/food/tv_and_radio/nigellaexpress_index.shtml ''ನಿಗೆಲ್ಲ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ''  ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ ಸೈಟ್]
*[https://web.archive.org/web/20061208035731/http://www.bbc.co.uk/food/christmas/nigella_index.shtml ''ನಿಗೆಲ್ಲಾಳ ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್ ಕಿಚನ್''  ಅದಿಕೃತ ವೆಬ್ ಸೈಟ್]
*[http://www.bbc.co.uk/history/familyhistory/get_started/wdytya_celeb_gallery_07.shtml ನಿಗೆಲ್ಲ ಲಾಸನ್ ಆನ್''ಹು ಡು ಯು ಥಿಂಕ್ ಯು ಆರ್?'' ] ಅಟ್ ''[[bbc.co.uk]]''
*[http://www.randomhouse.com.au/Authors/Default.aspx?Page=Author&amp;amp;ID=Lawson,%20Nigella ಪ್ರೊಫೈಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160329043405/http://www.randomhouse.com.au/Authors/Default.aspx?Page=Author&amp;ID=Lawson,%20Nigella |date=2016-03-29 }} ಅಟ್ ರಾಂಡಮ್  ಹೌಸ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ

{{DEFAULTSORT:Lawson, Nigella}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:೧೯೬೦ ಜನನ]]
[[ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬುಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]
[[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ದೂರದರ್ಶನದ ನಿರೂಪಕರು]]</text>
      <sha1>15ertqgxu52ha64ls81on9owsm907j9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪಿಕ್ಸರ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24253</id>
    <revision>
      <id>1373645</id>
      <parentid>1353364</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T02:54:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77233" sha1="21whlry045l8zf2qdp60aiveszqw1te" xml:space="preserve">{{Infobox company
| name             = Pixar Animation Studios
| logo             = [[ಚಿತ್ರ:Pixar logo.svg|200px|Pixar Company Logo (1995–present)]]
| type             = [[Subsidiary]] of [[Disney]]&lt;br /&gt;(Formerly [[Public company|public]] as {{nasdaq|PIXR}})
| genre            =
| fate             =
| predecessor      = Graphics Group (1979-1986)
| successor        =
| foundation       = {{Start date|1979}} as Graphics Group&lt;br /&gt;{{Start date|1986}} as Pixar
| founder          = [[Edwin Catmull|Ed Catmull]]&lt;br /&gt;[[Alvy Ray Smith]]&lt;br /&gt;[[Steve Jobs]]
| defunct          =
| location_city    = [[Emeryville, California]]
| location_country = U.S.
| location         =
| locations        =
| area_served      =
| key_people       = '''Ed Catmull''', President, [[Walt Disney Animation Studios]] &amp; Pixar Animation Studios&lt;br /&gt;'''[[John Lasseter]]''', [[Chief Creative Officer]], Walt Disney Animation Studios &amp; Pixar Animation Studios&lt;br /&gt;'''[[Jim Morris (Pixar)|Jim Morris]]''', General Manager, Pixar Animation Studios &lt;br /&gt; '''Steve Jobs''', former CEO of Pixar Animation Studios and member of the Board of Directors at Walt Disney Animation Studios
| industry         = [[computer generated imagery|CGI]] [[animation]], motion pictures, [[software]]
| products         = [[RenderMan Interface Specification|RenderMan]], [[Marionette (software)|Marionette]]
| production       =
| services         =
| revenue          =
| operating_income =
| net_income       =
| aum              =
| assets           =
| equity           =
| owner            = [[The Walt Disney Company]]
| num_employees    =
| divisions        =
| subsid           =
| homepage         = http://www.pixar.com
| footnotes        =
| intl             =
}}

'''ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಅನಿಮೇಷನ್‌ ಸ್ಟುಡಿಯೊಸ್‌'''  ಎಂಬುದು ಅಮೆರಿಕಾದ‌ [[CGI ಅನಿಮೇಷನ್‌]] ಚಲನಚಿತ್ರ ಸ್ಟುಡಿಯೊ. ಇದು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಎಮೆರಿವಿಲ್ಲೆ‌]]ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ೨೦೦೬ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಕ್ಸರ್‌ [[ವಾಲ್ಟ್‌ ಡಿಸ್ನಿ ಕಂಪೆನಿ]]ಯ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಯಿತು. ಈ ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು [[ಅಕ್ಯಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]], ಆರು [[ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಗ್ಲೋಬ್‌]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಮೂರು [[ಗ್ರ್ಯಾಮ್ಮಿ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಇತರೆ ಹಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಮನ್ನಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳ ನಡುವೆ ಗಳಿಸಿದೆ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ $ ೫.೫ ಶತಕೋಟಿ ಹಣ ಗಳಿಸಿದೆ.  ಇದು ಬಹುಶಃ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು([[ರಾಟೆನ್‌ ಟೊಮೆಟೊಸ್]] &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.rottentomatoes.com/m/toy_story_3/news/1888964/total_recall_the_pixar_story |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-08-09 |archive-date=2010-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100723164441/http://www.rottentomatoes.com/m/toy_story_3/news/1888964/total_recall_the_pixar_story/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;‌&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.rottentomatoes.com/m/toy_story_3/news/1889418/critics_consensus_toy_story_3_is_certified_fresh |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-08-09 |archive-date=2010-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100714185553/http://www.rottentomatoes.com/m/toy_story_3/news/1889418/critics_consensus_toy_story_3_is_certified_fresh/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಪ್ರಕಾರ,ಬಹುಶಃ ಏಕೈಕ)ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸೆ ಗಳಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸ್ಟುಡಿಯೊಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.  [[CGI]]-ಆನಿಮೇಟ್‌ ಆಗಿರುವ [[ಚಲನಚಿತ್ರ]]ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದು [[ಫೊಟೊರಿಯಲಿಸ್ಟಿಕ್‌ ರೆಂಡರ್ಮನ್‌]]ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಉದ್ಯಮ- ಪ್ರಮಾಣಿತ ರೆಂಡರ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಚಿತ್ರ ಮೂಡಿಸುವ APIಯನ್ನು ಇದು ಸ್ವಯಂ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮಾಡಿದೆ.

ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಉದ್ದಿಮೆಯು ಮೊದಲಿಗೆ ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಫಿಕ್ಸ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ ಆಗಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು [[ಲುಕಾಸ್‌ಫಿಲ್ಮ್‌]]ನ ಕಂಪ್ಯುಟರ್‌ ವಿಭಾಗದ ಅಂಗವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ, ೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ [[ಆಪಲ್‌]] ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕ [[ಸ್ಟೀವ್‌ ಜಾಬ್ಸ್‌]] ಈ ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ೨೦೦೬ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ [[ವಾಲ್ಟ್ ಡಿಸ್ನಿ ಕಂಪೆನಿ]]ಯು ಪಿಕ್ಸಾರ್ ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು.

೧೯೯೫ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ''[[ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ]]''  ಪಿಕ್ಸರ್‌ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಇದುವರೆಗೂ ಹನ್ನೊಂದು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಎಲ್ಲವೂ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿವೆ.  ''ಟಾಯ್‌ ಸ್ಟೋರಿ'' ಯ ನಂತರ, ಪಿಕ್ಸರ್‌ ನಿರ್ಮಾಣದ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ತೆರೆಕಂಡವು: ''[[ಎ ಬಗ್ಸ್‌ ಲೈಫ್‌]]''  (೧೯೯೮), ''[[ಟಾಯ್‌ ಸ್ಟೋರಿ ೨]]''  (೧೯೯೯), ''[[ಮಾಂಸ್ಟರ್ಸ್‌ ಇನ್ಕಾರ್ಪೊರೇಟೆಡ್‌]]''  (೨೦೦೧), ''[[ಫೈಂಡಿಂಗ್‌ ನೆಮೊ]]''  (೨೦೦೩) (ಇಲ್ಲಿವರೆಗಿನ ಪಿಕ್ಸಾರ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಅತಿ ಯಶಸ್ವಿ‌ ಚಲನಚಿತ್ರ, ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ $೮೦೦ ದಶಲಕ್ಷ ಗಳಿಕೆ), ''[[ದಿ ಇಂಕ್ರಿಡಿಬಲ್ಸ್‌]]''  (೨೦೦೪), ''[[ಕಾರ್ಸ್‌]]''  (೨೦೦೬), ''[[ರಟಾಟೂಯಿ]]''  (೨೦೦೭), ''[[WALL-E]]''  (೨೦೦೮), ''[[‌Up]]''  (೨೦೦೯) ([[ಡಿಸ್ನಿ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ೩-ಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಪಿಕ್ಸರ್‌‌ ಚಲನಚಿತ್ರ) ಹಾಗೂ ''[[ಟಾಯ್‌ ಸ್ಟೊರಿ ೩]]''  (೨೦೧೦).  ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಉದ್ದಿಮೆಯ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[ಕಾರ್ಸ್‌ ೨]]''  ೨೦೧೧೧ ರ ಜೂನ್‌ ೨೪ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆನಿಮೇಟೆಡ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅಕ್ಯಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ವಿಭಾಗವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ ನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಎಲ್ಲಾ ಪಿಕ್ಸರ್‌ ನಿರ್ಮಿತ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತವಾಗಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ''ಮಾಂಸ್ಟರ್ಸ್‌, ಇಂಕಾರ್ಪೊರೇಟೆಡ್'' ‌ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು.  ಏಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಐದಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಂದಿವೆ: ''ಪೈಂಡಿಂಗ್‌ ನೆಮೊ'', ''ದಿ ಇಂಕ್ರಿಡಿಬಲ್ಸ್‌'', ''ರಟಾಟೂಲ್‌'', ''ವಾಲ್‌-ಇ''  ಹಾಗೂ ''ಅಪ್‌''.  ಜೊತೆಗೆ, ''ಅಪ್‌''  [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅಕ್ಯಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವಾದ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವೂ ಆಗಿದೆ.  ''ಫೈಂಡಿಂಗ್‌ ನೆಮೊ'', ''ದಿ ಇಂಕ್ರಿಡಿಬಲ್ಸ್‌'', ''ರಟಾಟೂಲ್‌'', ''ಅಪ್‌''  ಹಾಗೂ ''ಟಾಯ್‌ ಸ್ಟೋರಿ ೩''  ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಪ್ರಮುಖ ೫೦ [[ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ]]ಗೆ ಸೇರಿವೆ. ''ಫೈಂಡಿಂಗ್‌ ನೆಮೊ''  ಪ್ರಮುಖ ೨೦ ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ೨೦ ನೆಯ ಸ್ಥಾನ, ''ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ ೩''  ೨೩ ನೆಯ ಸ್ಥಾನ, ''ಅಪ್‌''  ೩೬ ನೆಯ ಸ್ಥಾನ, ''ದಿ ಇಂಕ್ರಿಡಿಬಲ್ಸ್‌''  ೪೬ ನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ''ರಟಾಟೂಲ್‌''  ೪೮ ನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದವು.

೨೦೦೯ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ೬ ರಂದು, ಪಿಕ್ಸರ್‌ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರಾದ [[ಜಾನ್‌ ಲ್ಯಾಸಟರ್‌]], [[ಬ್ರ್ಯಾಡ್‌ ಬರ್ಡ್‌]], [[ಪೀಟ್‌ ಡಾಕ್ಟರ್‌]], [[ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಸ್ಟಾಂಟನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಲೀ ಉಂಕ್ರಿಚ್‌]]ರಿಗೆ ಬಯೆನಲ್‌ [[ವೆನಿಸ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ]]ದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಸಾಧನೆಯ [[ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಲಯನ್]]‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು.  ಲುಕ್ಯಾಸ್‌ಫಿಲ್ಮ್‌ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ [[ಜಾರ್ಜ್‌ ಲ್ಯೂಕಾಸ್‌]] ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದರು.

== ಇತಿಹಾಸ ==
=== ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸ ===
[[ಚಿತ್ರ:Pixaranimationstudios.jpg|thumb|ಎಮೆರಿವಿಲ್ಲೆ‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಆವರಣ.]]
ಪಿಕ್ಸರ್‌ನ್ನು ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಫಿಕ್ಸ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಲುಕ್ಯಾಸ್‌ಫಿಲ್ಮ್‌ನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ವಿಭಾಗದ ಮೂರನೆಯ ಒಂದರಷ್ಟು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ (NYIT) &lt;ref name=&quot;pixar story&quot;&gt;{{cite web  | author = Hormby, Thomas| publisher =Low End Mac  | title =The Pixar Story: Fallon Forbes, Dick Shoup, Alex Schure, George Lucas and Disney  | date =2007-01-22|url =http://lowendmac.com/orchard/06/pixar-story-lucas-disney.html  | accessdate =2007-03-01  }}&lt;/ref&gt; [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಗ್ರ್ಯಾಫಿಕ್ಸ್ ಲ್ಯಾಬ್‌]]ನ (CGL) ಮುಖ್ಯಸ್ಥ [[ಡಾ. ಎಡ್‌ ಕ್ಯಾಟ್ಮಲ್‌]]ರನ್ನು  ಸೇವೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. NYIT ಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಕರು ಅನೇಕ CG ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಹರಿಕಾರರಾಗಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಚಿತ್ರ ದಿ ವರ್ಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಲುಕ್ಯಾಸ್‌ಫಿಲ್ಮ್‌ಗೆ ವಲಸೆಹೋದ ನಂತರ, ತಂಡವು [[ರೆಂಡರ್ಮನ್‌]]ನ ಮುಂಚಿನದನ್ನು ರಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಗ್ನವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮೊಷನ್‌ ಡಾಕ್ಟರ್‌ ಎನ್ನಲಾಯಿತು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಸೆಲ್‌ ಆನಿಮೇಟರ್]]‌ಗಳು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ತರಬೇತಿಯ ಅಗತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಅನಿಮೇಷನ್‌ ಬಳಸಲು ಇದು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು.&lt;ref name=&quot;pixar story&quot; /&gt;

ಲುಕ್ಯಾಸ್‌ಫಿಲ್ಮ್‌ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ತಂಡವು ಮುಂದಾಯಿತು ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗಾಗಿ (ಸ್ಪೆಷಲ್‌ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್‌) [[ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್‌ ಲೈಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ಮ್ಯಾಜಿಕ್‌]] ಒಂದಿಗೆ ಒಂದುಗೂಡಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು.&lt;ref name=&quot;pixar story&quot; /&gt;  ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ ಹಾಗೂ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು ಎನ್ನಲಾದ ''[[Star Trek II: The Wrath of Khan]]''  ಜೆನೆಸಿಸ್‌ ಎಫೆಕ್ಟ್ ಹಾಗೂ ‌''[[ಯಂಗ್‌ ಷರ್ಲಾಕ್‌ ಹೋಮ್ಸ್‌]]'' &lt;ref name=&quot;pixar story&quot; /&gt; ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟೇಯ್ನ್ಡ್‌ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್‌ ನೈಟ್‌ ಎಫೆಕ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ನಂತರ, ಅಂದು ಸುಮಾರು ೪೫ ಸದಸ್ಯರಿದ್ದ ಈ ತಂಡವನ್ನು, ೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ ಆಗಷ್ಟೇ [[ಆಪಲ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್]]‌ ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದ [[ಸ್ಟೀವ್‌ ಜಾಬ್ಸ್‌]] ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ ಖರೀದಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.folklore.org/StoryView.py?project=Macintosh&amp;story=The_End_Of_An_Era.txt|title=The End Of An Era|first=Andy|last=Hertzfeld|authorlink=Andy Hertzfeld|publisher=Folklore.org}}&lt;/ref&gt;  ಸ್ಟೀವ್‌ ಜಾಬ್ಸ್‌ $೫ ದಶಲಕ್ಷವನ್ನು ಜಾರ್ಜ್‌ ಲ್ಯೂಕಾಸ್‌ಗೆ ನೀಡಿ, ಈ ಹೊಸ ಉದ್ದಿಮೆಯಲ್ಲಿ ೫ ದಶಲಕ್ಷ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದರು. ‌&lt;ref name=&quot;pixar&quot;&gt;{{cite web|accessdate=2008-04-11|url=http://www.pixar.com/companyinfo/history/index.html|title=Pixar History|publisher=Pixar|archive-date=2010-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20100817085535/http://www.pixar.com/companyinfo/history/index.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/chronicle/archive/2006/01/29/BUG8RGTL2L1.DTL&amp;type=business | title=The dynamic duo behind Pixar's big success / Lasseter and Catmull driving force behind studios' blockbusters | first=Ellen | last=Lee | date=January 29, 2006 | work=The San Francisco Chronicle | access-date=ಆಗಸ್ಟ್ 9, 2010 | archive-date=ಮೇ 11, 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110511190501/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/chronicle/archive/2006/01/29/BUG8RGTL2L1.DTL&amp;type=business | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.takeourword.com/TOW203/page2.html ಟೇಕ್‌ ಆವರ್‌ ವರ್ಡ್‌ ಫಾರ್‌ ಇಟ್‌, ಎರಡನೆಯ ಪುಟ, ವರ್ಡ್ಸ್‌ ಟು ದಿ ವೈಸ್‌]&lt;/ref&gt; 
ಲ್ಯೂಕಾಸ್‌ ತಮ್ಮ ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು ಮಾರಲು ೧೯೮೩ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಣದ ಹರಿವಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ, ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ''[[Star Wars Episode VI: Return of the Jedi|ರಿಟರ್ನ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಜೆಡಿ]]''  ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ''[[ಸ್ಟಾರ್‌ ವಾರ್ಸ್]]'' ‌ ಪರವಾನಗಿಗಳಿಂದ ಆದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ ಕುಸಿತ, ಜೊತೆಗೆ ''[[ಹೊವಾರ್ಡ್‌ ದಿ ಡಕ್]]''  ನ ಕಳಪೆ ಬಾಕ್ಸ್‌ಆಫೀಸ್ ಸಾಧನೆ ‍ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿದ್ದವು.&lt;ref name=&quot;pixar story&quot; /&gt;  ಡಾ. ಎಡ್ವಿನ್‌ ಕ್ಯಾಟ್ಮಲ್‌ (ಉದ್ದಿಮೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ) ಹಾಗೂ ಡಾ.ಆಲ್ವಿ ರೇ ಸ್ಮಿತ್, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಉದ್ದಿಮೆಯ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಸ್ಟೀವ್‌ ಜಾಬ್ಸ್‌ ಪಿಕ್ಸರ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು [[ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ]]ಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-04-22|url=http://www.411mania.com/movies/columns/53184/Misunderstood-Masterpieces:-Howard-the-Duck.htm|title=Advertisement Misunderstood Masterpieces: Howard the Duck|publisher=411mania|archive-date=2007-08-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20070819012520/http://www.411mania.com/movies/columns/53184/Misunderstood-Masterpieces:-Howard-the-Duck.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಎಂಬುದು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಯಂತ್ರಾಂಶ]] ಉದ್ದಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳು ಹಾಗೂ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಮಾರಲಾದ [[ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಇಮೇಜ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್]]‌ ಎಂಬುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಿತ್ತು.  ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಇಮೇಜ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ನಿ ಸ್ಟುಡಿಯೊಸ್‌ ಸಹ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಇದು ನಿಗೂಢವಾದ ತಮ್ಮ [[CAPS]]ಯೋಜನೆ ಭಾಗವಾಗಿ ಇಂತಹ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು. ಕೈಯ ಮೂಲಕ ಶಾಯಿ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿ ೨-D ಅನಿಮೇಷನ್‌ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸುವ ಬದಲಿಗೆ, ಇನ್ನಷ್ಟು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಹಾಗೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವಿಧಾನಕ್ಕಾಗಿ ಇಂತಹ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಮತ್ತು ಕಸ್ಟಮ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಈ ಇಮೇಜ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾಗಲಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;ohio&quot; /&gt;  ಇದುವರೆಗೂ ''[[ಲಕ್ಸೊ ಜೂನಿಯರ್‌]]'' ಮುಂತಾದ ಲಘು ಅವಧಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನಾತ್ಮಕ ಅನಿಮೇಷನ್‌ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಉದ್ಯೋಗಿ [[ಜಾನ್‌ ಲ್ಯಾಸಿಟರ್]]‌ಅವರು ಉಪಕರಣದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕುಸಿದಿದ್ದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಗ್ರ್ಯಾಫಿಕ್ಸ್‌ ಉದ್ದಿಮೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಮಾವೇಶ [[SIGGRAPH]]  ನಲ್ಲಿ ಆಡಂಬರದೊಂದಿಗೆ ಲ್ಯಾಸಿಟರ್‌ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು.&lt;ref name=&quot;ohio&quot;&gt;{{cite web|accessdate=2008-04-22|url=http://design.osu.edu/carlson/history/tree/pixar.html|title=Pixar Animation Studios|publisher=[[Ohio State University]]|archive-date=2010-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20100624132431/http://design.osu.edu/carlson/history/tree/pixar.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಪಿಕ್ಸರ್‌ನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ಕಳಪೆ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಉದ್ದಿಮೆ ಮುಚ್ಚಿಬಿಡುವ ಅಪಾಯ ಎದುರಾದಾಗ, ಹೊರಗಿನ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿಗಾಗಿ ಲ್ಯಾಸಿಟರ್‌ನ ಅನಿಮೇಷನ್‌ ವಿಭಾಗವು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌-ಆನಿಮೇಟೆಡ್‌ ಜಾಹೀರಾತುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಆರಂಭ ಹಂತದಲ್ಲಿನ ಯಶಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ [[ಟ್ರಾಪಿಕೆನಾ]], [[ಲಿಸ್ಟರೀನ್]]‌ ಹಾಗೂ [[ಲೈಫ್‌ಸೇವರ್ಸ್]]‌ ಅಭಿಯಾನಗಳಿದ್ದವು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-04-22|url=http://www.usask.ca/alumni/alumnisite/publications/green_white/issues/winter2007/cover_story.php|title=Toy Stories and Other Tales|publisher=[[University of Saskatchewan]]|archive-date=2008-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20081201133057/http://www.usask.ca/alumni/alumnisite/publications/green_white/issues/winter2007/cover_story.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಈ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಪಿಕ್ಸರ್‌ [[ವಾಲ್ಟ್‌ ಡಿಸ್ನಿ ಫೀಚರ್‌ ಅನಿಮೇಷನ್‌]]ಜತೆ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು.ಇದೊಂದು ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಆಗಿದ್ದು, ಅದರ ಕಾರ್ರ್ಪೊರೇಟ್ ಮಾತೃಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪಿಕ್ಸರ್‌ನ ಅತಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಲುದಾರ ಉದ್ದಿಮೆಯಾಯಿತು. ಉದ್ದಿಮೆಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಹುದ್ದೆಗಳ ಕಡಿತ ಸಂಭವಿಸಿದ ನಂತರ, ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಡಿಸ್ನಿ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಮೂರು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌-ಆನಿಮೇಟೆಡ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ $ ೨೬ ದಶಲಕ್ಷದ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ''[[ಟಾಯ್‌ ಸ್ಟೋರಿ]]''  ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿತ್ತು.  ಆದರೂ ಸಹ, ಕಂಪೆನಿಯು ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಣ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು ಮಾರಿಬಿಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಆಲೋಚಿಸಿದರು. ಡಿಸ್ನಿ ಉದ್ದಿಮೆಯು ೧೯೯೫ ರಜೆಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ''[[ಟಾಯ್‌ ಸ್ಟೋರಿ]]''  ಚಲನಚಿತ್ರದ ವಿತರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಕೊಂಡ ನಂತರವೇ ಉದ್ದಿಮೆಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|accessdate=1995-09-18|url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune_archive/1995/09/18/206099/index.htm|title=Steve Jobs' Amazing Movie Adventure Disney Is Betting On computerdom's Ex-boy Wonder To Deliver This Year's Animated Christmas Blockbuster.  Can He Do For Hollywood What He Did For Silicon Valley?|publisher=[[CNNMoney]]|archive-date=2012-06-04|archive-url=https://archive.today/20120604153134/http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune_archive/1995/09/18/206099/index.htm|url-status=dead}}{{cite news |accessdate=2008-04-22 |url=http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2005/08/23/BAGDKEBPAB1.DTL |title=Pixar tells story behind 'Toy Story' |publisher=[[San Francisco Chronicle]] |first=C.W. |last=Nevius |date=August 24, 2005 |archive-date=2012-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120315223917/http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fc%2Fa%2F2005%2F08%2F23%2FBAGDKEBPAB1.DTL |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ $350 ದಶಲಕ್ಷ ಗಳಿಸಿತು.&lt;ref&gt;[http://boxofficemojo.com/movies/?id=toystory.htm &quot;ಟಾಯ್‌ ಸ್ಟೋರಿ&quot;]. ಬಾಕ್ಸ್‌ ಆಫೀಸ್‌ ಮೊಜೊ. ೨೦೦೯ ರ ಜೂನ್‌ 10ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;  ಅದೇ ವರ್ಷದ ಅಪರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ೧೯೯೫ ರ ನವೆಂಬರ್‌ ೨೯ ರಂದು ಪಿಕ್ಸರ್‌ ತನ್ನ [[ಆರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರು ಬಿಡುಗಡೆ]]ಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು. ಉದ್ದಿಮೆಯ ಸ್ಟಾಕ್‌ ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ US$ ೨೨ ರಂತಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;faq&quot;&gt;[http://www.pixar.com/companyinfo/faq/faq.htm &quot;ಕಂಪೆನಿ FAQ `s‌&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060702123318/http://www.pixar.com/companyinfo/faq/faq.htm |date=2006-07-02 }}  ಪಿಕ್ಸರ್‌. ೨೦೧೦ ರ ಜೂನ್‌ ೧೦ ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

=== ಡಿಸ್ನಿ ===
''[[ಟಾಯ್‌ ಸ್ಟೋರಿ ೨]]''  ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಣದ ನಂತರ ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ನಿ ಉದ್ದಿಮೆಗಳ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳುಂಟಾದವು.  ಮೊದಲಿಗೆ ನೇರ ವೀಡಿಯೊ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಇಚ್ಛಿಸಿ( ಪಿಕ್ಸರ್‌ನ ಮೂರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ) ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ತರುವಾಯ ಚಿತ್ರಮಂದಿರ ಬಿಡುಗಡೆಗಾಗಿ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನೂ ಸಹ ಮೂರು ಚಲನಚಿತ್ರದ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಡಿಸ್ನಿ ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಆದರೆ ಡಿಸ್ನಿ ಉದ್ದಿಮೆ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-04-22|url=http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-7277295_ITM|title=Sequels to `Toy Story,' `Tail,' `Dragonheart' go straight to video.|publisher=[[The Seattle Times]]|archiveurl=https://archive.today/20120530030952/http://www.accessmylibrary.com/article-1G1-122205888/sequels-toy-story-tail.html|archivedate=2012-05-30|url-status=live}}&lt;/ref&gt;  ಪಿಕ್ಸರ್‌ನ ಮೊದಲ ಐದು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟು $ ೨.೫ ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ ಹಣ ಗಳಿಸಿತು. ಇದು ಈ ಉದ್ದಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸರಾಸರಿ ಗಳಿಕೆಗೆ ಸಮನಾಗಿತ್ತು. ಉಭಯತ್ರರಿಗೆ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಮಾನತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಆನಂತರ ದೂರಿತು.  ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತಿತು. ಡಿಸ್ನಿ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]] ಮತ್ತು [[ವಿತರಣೆ]]ಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿತು. ಲಾಭಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ೫೦ - ೫೦ ರಂತೆ ಇಬ್ಭಾಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಆದರೆ ಡಿಸ್ನಿ ಉದ್ದಿಮೆಯು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಭಾಗ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸ್ವಾಮ್ಯ ವಹಿಸಿತು. ಜೊತೆಗೆ ವಿತರಣಾ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಸಹ ವಸೂಲು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು.  ಕಥೆ ಹಾಗೂ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಹಕ್ಕುಗಳು ತನ್ನೊಡನೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಪಿಕ್ಸರ್‌ನ ಅಸಮಾಧಾನದ ವಿಚಾರವಾಯಿತು. ಇದು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ವೇದಿಕೆ ಕಲ್ಪಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-04-22|url=http://www.moviesonline.ca/movienews_504.html|title=Disney trying to patch things up with Pixar|publisher=Movies Online|archive-date=2007-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20071209231544/http://www.moviesonline.ca/movienews_504.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

೨೦೦೪ ಇಸವಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು ಹೊಸ ಒಪ್ಪಂದ ಮುಟ್ಟಲು ಯತ್ನಿಸಿದವು.  ಹೊಸ ಒಪ್ಪಂದವು ಕೇವಲ ವಿತರಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಪಿಕ್ಸರ್‌ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊಂದಿ, ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ಸ್ವತಃ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿತು.  ಪಿಕ್ಸಾರ್ ತನ್ನ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಸ್ವತಃ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ಲಾಭಗಳಲ್ಲಿ ೧೦೦ % ರನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಡಿಸ್ನಿಗೆ ಕೇವಲ ೧೦ ರಿಂದ ೧೫ % ರಷ್ಟು ವಿತರಣಾ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಲು ಬಯಸಿತು.&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{cite news|accessdate=2008-04-22|url=http://money.cnn.com/2004/01/29/news/companies/pixar_disney/|title=Pixar dumps Disney|publisher=CNN|date=January 29, 2004|archive-date=2008-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20080309115503/http://money.cnn.com/2004/01/29/news/companies/pixar_disney/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಇನ್ನೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಡಿಸ್ನಿಯೊಂದಿಗಿನ ಯಾವುದೇ ವಿತರಣಾ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಒಪ್ಪಂದದಡಿ ''[[ದಿ ಇಂಕ್ರಿಡಿಬಲ್ಸ್‌]]''  ಮತ್ತು ''[[ಕಾರ್ಸ್]]'' ‌ ಸೇರಿದಂತೆ‌, ಆಗಲೇ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಪಿಕ್ಸಾರ್ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಡಿಸ್ನಿ ಈ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿತು.ಆದರೆ ಪಿಕ್ಸಾರ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ತಯಾರಿರಲಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot; /&gt;

ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸ್ಟೀವ್‌ ಜಾಬ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಅಂದಿನ ಡಿಸ್ನಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಹಾಗೂ ಸಿಇಒ [[ಮೈಕಲ್‌ ಈಸ್ನರ್]]‌ ನಡುವಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಜಟಿಲಗೊಳಿಸಿತು. ೨೦೦೪ ಇಸವಿಯ ಮಧ್ಯಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುರಿದುಬಿದ್ದವು.ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಡಿಸ್ನಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇತರೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಡನೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಮಾಡಲು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಸ್ಟೀವ್‌ ಜಾಬ್ಸ್‌ ಘೋಷಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-04-22|url=https://www.wired.com/techbiz/media/news/2004/01/62104|title=Pixar Says 'So Long' to Disney|publisher=[[Wired (magazine)|Wired]]|archiveurl=https://archive.today/20120530031003/http://www.wired.com/techbiz/media/news/2004/01/62104|archivedate=2012-05-30|url-status=live}}&lt;/ref&gt;  ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಇತರೆ ವಿತರಕರೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿಲ್ಲ.  ಸುದೀರ್ಘ ವಿರಾಮದ ಬಳಿಕ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಮೈಕಲ್‌ ಈಸ್ನರ್‌ ಡಿಸ್ನಿ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಡಿಸ್ನಿ ಹಾಗೂ ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಆರಂಭಿಸಿದವು.  ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ನಿ ನಡುವಿನ ಸಂಭವನೀಯ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆಯಾಗಿ, ಡಿಸ್ನಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಆದೇಶದಂತೆ ನವೆಂಬರ್‌ ಕಾಲಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸದೇ, ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭದಾಯಕ ಪೂರ್ವ ಬೇಸಿಗೆಯ ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಜಾಬ್ಸ್ ೨೦೦೪ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇದು ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್‌ ಶಾಪಿಂಗ್ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ  DVD ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವಾಗಿತ್ತು.  ಪಿಕ್ಸರ್‌-ಡಿಸ್ನಿ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಕಾಲಮಿತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಕಂಪೆನಿಗಳ ನಡುವೆ ಮಾತುಕತೆಗಳ ಹಾದಿ ಯಾವ ಕಡೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಾದು ನೋಡುವುದು, ''ಕಾರ್ಸ್‌''  ಚಲನಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಅಗುವ ಇನ್ನೊಂದು ಅನುಕೂಲವಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.businessweek.com/bwdaily/dnflash/dec2004/nf2004129_4222_db035.htm|title=Steve Jobs's Sharp Turn with Cars|author= Grover, Ronald|publisher=Business Week |date=2004-12-09|accessdate=2007-02-23}}&lt;/ref&gt;

ಡಿಸ್ನಿ ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಉಳಿದಿರುವಾಗ, ೨೦೦೭ ಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಬೇಕಿದ್ದ ''[[ರಟಾಟೂಲ್]]'' ‌ ಚಲನಚಿತ್ರದ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕುರಿತು ಎರಡೂ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡವು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ವಿಫಲವಾದರೂ ಕೂಡ, ಡಿಸ್ನಿ ವಿತರಣಾ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಖಾತರಿಮಾಡಲಾಯಿತು. ''ರಟಾಟೂಲ್'' ‌ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಸ್ವತ್ತಾಗಿದ್ದು, ಡಿಸ್ನಿಗೆ ಕೇವಲ ವಿತರಣಾ ಶುಲ್ಕ ಸಲ್ಲಬೇಕು ಎಂಬ ಮುಂಚಿನ ಡಿಸ್ನಿ-ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಇದು ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು.) ಡಿಸ್ನಿ ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಸ್ವಾಧೀನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಈ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಶೂನ್ಯಗೊಳಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2008-04-22|url=http://www.starpulse.com/news/index.php/2007/06/26/pixar_perfectionists_cook_up_ratatouille/|title=Pixar Perfectionists Cook Up 'Ratatouille' As Latest Animated Concoction|publisher=Star Pulse|archive-date=2007-10-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20071027104117/http://www.starpulse.com/news/index.php/2007/06/26/pixar_perfectionists_cook_up_ratatouille/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== ಡಿಸ್ನಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಸ್ವಾಧೀನ ===
ತಾನು [[ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಟಾಕ್‌ ಒಪ್ಪಂದ]]ದ ಪ್ರಕಾರ ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು $ ೭.೪ ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಖರೀದಿಸಲು ಒಪ್ಪಿರುವುದಾಗಿ ಡಿಸ್ನಿ ದಿನಾಂಕ ೨೪ ಜನವರಿ ೨೦೦೬ ರಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://money.cnn.com/2006/01/24/news/companies/disney_pixar_deal/ | date=January 24, 2006 | work=CNN | title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು | access-date=ಆಗಸ್ಟ್ 9, 2010 | archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 8, 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191208112106/https://money.cnn.com/2006/01/24/news/companies/disney_pixar_deal/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  ಪಿಕ್ಸರ್‌ [[ಷೇರುದಾರ]]ರ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದ ನಂತರ, ೫ ಮೇ ೨೦೦೬ ರಂದು ಡಿಸ್ನಿ ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.  ಈ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದಾಗಿ, ಇದುವರೆಗೂ ಪಿಕ್ಸರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಷೇರು (೫೦.೧%) ಹೊಂದಿದ್ದ ಸ್ಟೀವ್‌ ಜಾಬ್ಸ್‌ರನ್ನು ಡಿಸ್ನಿ ಉದ್ದಿಮೆಯಲ್ಲಿ ೭% ಷೇರಿನೊಂದಿಗೆ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಷೇರುದಾರರನ್ನಾಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;agrees&quot;&gt;{{cite news|accessdate=2008-04-22|url=https://www.nytimes.com/2006/01/25/business/25disney.html?_r=1&amp;oref=slogin|title=Disney Agrees to Acquire Pixar in a $7.4 Billion Deal  |publisher=The New York Times | first=Laura M. | last=Holson | date=January 25, 2006}}&lt;/ref&gt;  ಸ್ಟೀವ್‌ ಜಾಬ್ಸ್‌ ಹೊಂದಿದ ಡಿಸ್ನಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಷೇರುಗಳು ಮಾಜಿ ಸಿಇಒ [[ಮೈಕಲ್‌ ಈಸ್ನರ್]]ಇನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ ೧.೭% ಷೇರುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾಗಿತ್ತು. ಡಿಸ್ನಿ ಉದ್ದಿಮೆಯ ನಿವೃತ್ತ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ರಾಯ್‌ ಇ. ಡಿಸ್ನಿ]] ಡಿಸ್ನಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ 1%ರಷ್ಟು ಷೇರುಧಾರಕರಾಗಿದ್ದರು.

ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಂಗವಾಗಿ, ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಹಾಗೂ ಅಂದಿನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾನ್‌ ಲ್ಯಾಸಿಟರ್‌, ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಹಾಗೂ [[ವಾಲ್ಟ್‌ ಡಿಸ್ನಿ ಅನಿಮೇಷನ್‌ ಸ್ಟುಡಿಯೊಸ್‌]]ನ [[ಮುಖ್ಯ ರಚನಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರಿ]] (ಸಿಸಿಒ)ಯಾದರು. (ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹಾಗೂ ಸಿಇಒ [[ರಾಬರ್ಟ್‌ ಐಗರ್]]ಗೆ ವರದಿ ಒಪ್ಪಿಸಿ,ಡಿಸ್ನಿ ಸಂಸ್ಥೆ ನಿರ್ದೇಶಕ ರಾಯ್‌ ಡಿಸ್ನಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಬೇಕಿತ್ತು). ಇದಲ್ಲದೆ, ಉದ್ದಿಮೆಯ [[ಥೀಮ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌]]ಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ,ನಿರ್ಮಿಸುವ [[ವಾಲ್ಟ್‌ ಡಿಸ್ನಿ ಇಮ್ಯಾಜಿನಿಯರಿಂಗ್]]‌ನ ಮುಖ್ಯ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಲಹಾಗಾರರಾಗಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;agrees&quot; /&gt;  ಕ್ಯಾಟ್ಮಲ್‌ ಪಿಕ್ಸರ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು ಹಾಗೂ ವಾಲ್ಟ್‌ ಡಿಸ್ನಿ ಅನಿಮೇಷನ್‌ ಸ್ಟುಡಿಯೊದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆದರು. ಬಾಬ್‌ ಐಗರ್ ಹಾಗೂ [[ವಾಲ್ಟ್‌ ಡಿಸ್ನಿ ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಎಂಟರ್ಟೇನ್ಮೆಂಟ್]]‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಡಿಕ್‌ ಕುಕ್‌]]ಗೆ‌ ಇವರು ವರದಿ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪಿಕ್ಸರ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಟೀವ್‌ ಜಾಬ್ಸ್‌ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹುದ್ದೆ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಬದಲಿಗೆ ಅವರು ಡಿಸ್ನಿ ಉದ್ದಿಮೆಯ [[ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಂಡಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.&lt;ref name=&quot;buys pixar&quot;&gt;{{cite news|accessdate=2008-04-22|url=http://money.cnn.com/2006/01/24/news/companies/disney_pixar_deal/|title=Disney buys Pixar|publisher=CNN|date=January 24, 2006|archive-date=2019-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20191208112106/https://money.cnn.com/2006/01/24/news/companies/disney_pixar_deal/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಡಿಸ್ನಿ ಮತ್ತು ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಸ್ಟುಡಿಯೊಗಳಿಗೆ ಲ್ಯಾಸಿಟರ್‌ ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಟ್ಮಲ್‌ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಿಂದ, ಈ ಸ್ಟುಡಿಯೊಗಳು ಪರಸ್ಪರ ವಿಲೀನವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಪಿಕ್ಸರ್‌ ತನ್ನ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಖಾತರಿ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಡಿಸ್ನಿ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಈ ಕುರಿತು ಚಿಂತೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1001039/000119312506012082/dex21.htm
|publisher=[[United States Securities and Exchange Commission|Securities and Exchange Commission]]|title=Agreement and Plan of Merger by and among The Walt Disney Company, Lux Acquisition Corp. and Pixar|date=2006-01-24|accessdate=2007-04-25}}&lt;/ref&gt;  ಉದ್ಯೋಗ ಗುತ್ತಿಗೆಗಳ ಕೊರತೆ ಸೇರಿದಂತೆ, ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಉದ್ದಿಮೆಯ [[ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ (HR)]] ನೀತಿಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಉಳಿಯಬೇಕೆಂಬುದು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಷರತ್ತುಗಳಾಗಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ, ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಹೆಸರು ಮುಂದುವರೆಯುವುದು ಖಾತರಿಯಾಗಿತ್ತು; ಅಲ್ಲದೆ ಸ್ಟುಡಿಯೊ ತನ್ನ ಸದ್ಯದ ಸ್ಥಳವಾದ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ಎಮೆರಿವಿಲ್ಲೆ]]ನಲ್ಲೇ ಇದ್ದುಕೊಂಡು, ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.  ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ವಿಲೀನದ ನಂತರ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು 'ಡಿಸ್ನಿ•ಪಿಕ್ಸರ್‌' ಲಾಂಛನದಡಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತವೆ (ಈ ಜೋಡಿ ಲಾಂಛನದಡಿ ''[[ಕಾರ್ಸ್]]'' ‌ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರ).&lt;ref&gt;{{cite news|accessdate=2008-04-22|url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=OKTB&amp;p_theme=oktb&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=10F4A5FB9BD5E290&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM|title=Sale unlikely to change Pixar culture|publisher=Inside Bay Area|archive-date=2011-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20110514093945/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=OKTB&amp;p_theme=oktb&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=10F4A5FB9BD5E290&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

''[[WALL-E]]''  ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕ [[ಜಿಮ್‌ ಮಾರಿಸ್]]‌ ಪಿಕ್ಸರ್‌ರ ಪ್ರಧಾನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.  ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ,ಮೋರಿಸ್ ಸ್ಟುಡಿಯೊದ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ದೈನಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವರು.&lt;ref name=&quot;manager&quot;&gt;{{cite news|accessdate=2008-09-10|url= http://www.variety.com/article/VR1117991985.html?categoryid=13&amp;cs=1|title=Morris and Millstein named manager of Disney studios | first=Marc | last=Graser | work=Variety}}&lt;/ref&gt;

=== ವಿಸ್ತರಣೆ ===
ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಅನಿಮೇಷನ್‌ ಸ್ಟುಡಿಯೊಸ್‌ ಕೆನಡಾ ದೇಶದ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಕೊಲಂಬಿಯಾ]] ರಾಜ್ಯದ ವ್ಯಾಂಕೊವರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ೨೦೦೨ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದ ಕೆನಡಾ ಮೂಲದ ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಆನಿಮೇಟರ್‌ [[ಗ್ಲೆನ್‌ ಮೆಕ್ವೀನ್‌]] ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ಸ್ಟುಡಿಯೊಗೆ 'ಗ್ಲೆನ್‌ ಮೆಕ್ವೀನ್‌ ಅನಿಮೇಷನ್‌ ಸೆಂಟರ್‌' ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ''[[ಫೈಂಡಿಂಗ್‌ ನೆಮೊ]]''  ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಇವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು).  ಇದು ವ್ಯಾಂಕೊವರ್‌ ನಗರದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ೨,೦೦೦ ಚದರ ಮೀಟರುಗಳಷ್ಟಿದೆ.  ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಕೆನಡಾ ೨೦ ಏಪ್ರಿಲ್‌ ೨೦೧೦ ರಂದು ತೆರೆಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=2010-04-20|url=http://www.vancouversun.com/entertainment/movie-guide/Pixar+Canada+sets+home+base+Vancouver+looks+expand/2927398/story.html|title=Pixar Canada sets up home base in Vancouver, looks to expand|publisher=[[The Vancouver Sun]]|archive-date=2010-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20100422042245/http://www.vancouversun.com/entertainment/movie-guide/Pixar%2BCanada%2Bsets%2Bhome%2Bbase%2BVancouver%2Blooks%2Bexpand/2927398/story.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕಿರು-ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ==

=== ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ===
ಜಾನ್‌ ಲ್ಯಾಸಿಟರ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ, ಪಿಕ್ಸರ್‌ನ ಮೊದಲ ಆನಿಮೇಟರ್‌ಗಳು ಮುಂಚೆ [[ಸೆಲ್‌ ಆನಿಮೇಟರ್‌]]ಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು [[ಸ್ಟಾಪ್‌ ಮೋಷನ್]]‌ ಅನಿಮೇಷನ್‌ ಅಥವಾ [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಆನಿಮೇಷನ್]]‌ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಕೂಡ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದರು. ಮತ್ತಿನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಆಗಷ್ಟೇ ಕಾಲೇಜ್‌ನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದು ಬಂದಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;pixar story&quot; /&gt;  ಪಿಕ್ಸರ್‌ ''[[ಎ ಬಗ್ಸ್‌ ಲೈಫ್‌]]''  ಹಾಗೂ ''[[ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ ೨]]''  ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪಿಕ್ಸರ್‌ನ ಅನಿಮೇಷನ್‌ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಹಲವು ಆನಿಮೇಟರ್‌ಗಳು ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದರು.  ''[[ಟಾಯ್‌ ಸ್ಟೋರಿ]]''  ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಪಿಕ್ಸರ್‌ನ ಆ ಕಾಲದ ಏಕೈಕ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು.  ಅನಿಮೇಷನ್‌ ಉದ್ದಿಮೆಯ ಬಹಳಷ್ಟು ಪಾಲು ಇಂದಿಗೂ ಸಹ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲಿಸ್]]‌‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಪಿಕ್ಸರ್‌ [[ಸ್ಯಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಬೇ ಏರಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ {{convert|350|mi}} ಉತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.  ಜೊತೆಗೆ, ಆನಿಮೇಟೆಡ್‌ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[2-Dಅನಿಮೇಷನ್‌]] ಆಗ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಬಲ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿತ್ತು.  ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌ ಮೂಲದ ಹಲವು ಆನಿಮೇಟರ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಗಳೊಡನೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅನಿಮೇಷನ್‌ ಕೈಬಿಟ್ಟು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಅನಿಮೇಷನ್‌ ಯತ್ನಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿರಲಿಲ್ಲ.  ಭಾಗಶಃ ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ, ಪಿಕ್ಸರ್‌ ನೇಮಿಸಿದ ಆನಿಮೇಟರ್‌ಗಳು ಕಾಲೇಜ್‌ನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಬಂದವರು ಅಥವಾ ಚಲನಚಿತ್ರ ಅನಿಮೇಷನ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹೊರಗೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.  [[ಮೆರಿಯೊನೆಟ್‌]] ಎಂಬ ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಅನಿಮೇಷನ್‌ ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅನಿಮೇಷನ್‌ ಪರಿಣತರಿಗೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇವರು ಕನಿಷ್ಠಮಟ್ಟದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದು ಆ ಅನ್ವಯಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;pixar story&quot; /&gt;

'ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯಂತೆಯೇ, ಪಿಕ್ಸಾರ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಕೂಡ ಸ್ವಯಂ ಸುಧಾರಣೆಯ ಸಮಾನ ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಪಾತ್ರವೊಂದು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬ ಅಥವಾ ಮಿತ್ರರ ಸಹಾಯದಿಂದ, ನೈಜ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ, ತನ್ನ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ಹಾಗೂ ಮಿತ್ರರನ್ನು ಗೌರವ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಕಾಣಲು ಕಲಿಯುತ್ತದೆ' ಎಂದು ಜಾನ್‌ ಲ್ಯಾಸಿಟರ್, [[ಪಿಬಿಎಸ್‌ (PBS)]]ಮಾತುಕತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರೂಪಕ [[ಟೇವಿಸ್‌ ಸ್ಮೈಲಿ]]&lt;ref name=&quot;Tavis&quot;&gt;{{cite web  | author =Smiley, Tavis  | title =Tavis Smiley  | date =2007-01-24  | publisher =[[PBS]]  | url =http://www.pbs.org/kcet/tavissmiley/archive/200701/20070124_transcript.html#2  | accessdate =2007-03-01  | archive-date =2007-11-24  | archive-url =https://web.archive.org/web/20071124074654/http://www.pbs.org/kcet/tavissmiley/archive/200701/20070124_transcript.html#2  | url-status =dead  }}&lt;/ref&gt; ಯೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ‌ತಿಳಿಸಿದರು.  ಲ್ಯಾಸಿಟರ್‌ ಹೇಳಿದಂತೆ, 'ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇದರ ತಿರುಳಾಗಿದೆ.' &lt;ref name=&quot;Tavis&quot; /&gt;

ಮಹಿಳಾ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳ ಕೊರತೆಗೆ ಪಿಕ್ಸರ್‌ನ್ನು ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ. ''[[ಬ್ರೇವ್]]'' ‌ ಎಂಬುದು ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಉದ್ದಿಮೆ ಬಿಡುಗಡೆಗಗೊಳಿಸಲಿರುವ ಹದಿಮೂರನೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಲಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಿರುವ ಸ್ಟುಡಿಯೊನ ಪ್ರಥಮ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.( [[ರೀಸ್‌ ವಿದರ್ಸ್ಪೂನ್]]‌ ಧ್ವನಿದಾನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ) ಪಿಕ್ಸರ್‌ನ ಇತರೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಈ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರವನ್ನು [[ಡಿಸ್ನಿ ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್]]‌ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.npr.org/blogs/monkeysee/2009/06/dear_pixar_from_all_the_girls.html?sc=fb&amp;cc=fp | title = Dear Pixar, From All The Girls With Band-Aids On Their Knees | last = Holmes | first = Linda | publisher = [[National Public Radio]] | accessdate = 2009-12-19}}&lt;/ref&gt;

=== ಆನಂತರದ ಭಾಗಗಳು ===
''[[ಟಾಯ್‌ ಸ್ಟೋರಿ ೨]]''  ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಡಿಸ್ನಿ ಉದ್ದಿಮೆಯು ನೇರವಾಗಿ [[ವೀಡಿಯೊ]] ರೂಪದ 60-ನಿಮಿಷಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿತ್ತು.  ಟಾಯ್‌ ಸ್ಟೋರಿ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಆನಂತರದ ಭಾಗ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಡಿಸ್ನಿ ಉದ್ದಿಮೆಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರು ಮೂಡಿಬಂದ ಚಿತ್ರಣಗಳನ್ನು ಅದೆಷ್ಟು ಮೆಚ್ಚಿದರೆಂದರೆ, ಇದನ್ನು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿನ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಿದರು.  ''ಟಾಯ್‌ ಸ್ಟೋರಿ ೨''  ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯು ಎರಡು ಕಂಪೆನಿಗಳ[[ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ]]ಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿ, ಎರಡೂ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು ಬೇರೆಯಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪಿತ್ತು.  ''[[ಟಾಯ್‌ ಸ್ಟೋರಿ ೩]]''  ಎಂಬುದು ನಂತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯದು ಎನ್ನಲಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ೨೮ ಜೂನ್‌ ೨೦೧೦ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.  ಆನಂತರದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯದಾದ ''[[ಕಾರ್ಸ್‌ ೨]]''  ೨೦೧೧ ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿವೆ.

ಪಿಕ್ಸರ್‌  ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಂತರದ ಭಾಗಗಳ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮೂಲ ಕಥೆಯಂತೆಯೇ ಈ ಉತ್ತರಬಾಗದ ಕಥೆಯೂ ಸಹ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದರೆ ಅವನ್ನು ತಯಾರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ''ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ ೨''  ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ, ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ನಿ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು ಇನ್ನೊಂದು [[ಔಪಚಾರಿಕ ಒಪ್ಪಂದ]] ಮಾಡಿಕೊಂಡವು. ಇದರಂತೆ ಪಿಕ್ಸರ್‌ನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳದೆ ಡಿಸ್ನಿ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಹಕ್ಕಿದ್ದರೂ, ಯಾವುದೇ ಉತ್ತರ-ಭಾಗದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.  ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ,ಹೊಸ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ವಿಫಲ ಪ್ರಯತ್ನದ ಬಗ್ಗೆ ಪಿಕ್ಸಾರ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ನಂತರ, ಪಿಕ್ಸಾರ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಉತ್ತರಭಾಗಗಳನ್ನು ಪಿಕ್ಸಾರ್ ಜತೆಗೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದೇ ಮುಂದುವರಿಯುವುದಾಗಿ ಡಿಸ್ನಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಆದರೂ ಪಿಕ್ಸಾರ್ ತಮ್ಮ ಜತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. [[ವಾಲ್ಟ್‌ ಡಿಸ್ನಿ ಫೀಚರ್‌ ಅನಿಮೇಷನ್‌]]ನ ಹೊಸ ಸಿಜಿಐ ವಿಭಾಗವಾದ [[ಸರ್ಕಲ್‌ ೭ ಆನಿಮೇಷನ್]]‌ನಲ್ಲಿ ''ಟಾಯ್‌ ಸ್ಟೋರಿ ೩''  ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ವ ಹಂತಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು.

ವಿಲೀನಗೊಂಡ ನಂತರ ಲ್ಯಾಸಿಟರ್‌ ಎಲ್ಲಾ ಡಿಸ್ನಿ ಮತ್ತು ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಆನಿಮೇಷನ್ ವಿಭಾಗಗಳ ಸಾರಥ್ಯ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಾಗ,ಎಲ್ಲಾ ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳ ಚಿತ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ''ಟಾಯ್‌ ಸ್ಟೋರಿ ೩''  ರದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಹೇಳುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಡಿಸ್ನಿ ಮುಂದೆ ಹೋಯಿತು.  ಆದರೂ, ಮೇ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಪಿಕ್ಸರ್‌ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದ್ದ ''ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ ೩''  ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣಪೂರ್ವ ಹಂತಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.

ಮುಂಬರುವ ಉತ್ತರದ ಭಾಗಗಳ ಕುರಿತು 'ಒಳ್ಳೆಯ ಕಥೆಗಳಿದ್ದಲ್ಲಿ ನಾವು ಉತ್ತರದ ಭಾಗ ತಯಾರಿಸುವೆವು' ಎಂಬ ಲ್ಯಾಸಿಟರ್‌ ಹೇಳಿಕೆಯು ಇನ್ನಷ್ಟು ಊಹಾಪೋಹಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಪದ ಕಲ್ಪಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Douglas, Edwards|title=Pixar Mastermind John Lasseter|date=2006-06-03|publisher=comingsoon.net|url=http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=14741|accessdate=2007-03-01|archive-date=2007-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20070311145957/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=14741|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ''ಕಾರ್ಸ್‌ ೨''  - ಇದು ಪಿಕ್ಸಾರ್ಸ್‌ ಉದ್ದಿಮೆಯ ಮೊದಲ 'ಉತ್ತರದ ಭಾಗ', ಇದು ''ಟಾಯ್‌ ಸ್ಟೊರಿ'' ಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ದಿನಾಂಕ ೮ ಏಪ್ರಿಲ್‌ ೨೦೦೮ ರಂದು ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.  ''ಮಾಂಸ್ಟರ್ಸ್‌ ಇನ್ಕಾರ್ಪೊರೇಟೆಡ್'' ‌ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ೨೨ ಏಪ್ರಿಲ್‌ ೨೦೧೦ ರಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.ಇದು ೧೬ ನವೆಂಬರ್‌ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/8639142.stm|title=Disney announce Monsters Inc sequel|date=23 April 2010|publisher=BBC News|accessdate=23 April 2010}}&lt;/ref&gt;

=== ಕಿರುತೆರೆಯತ್ತ ವಿಸ್ತರಣೆ ===
''ಟಾಯ್‌ ಸ್ಟೋರಿ''  ಕಿರುತೆರೆಯತ್ತ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾದ ಮೊದಲನೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ [[Buzz Lightyear of Star Command: The Adventure Begins|ಬಝ್‌ ''ಲೈಟ್‌ಇಯರ್‌ ಆಫ್‌ ಸ್ಟಾರ್‌ ಕಮಾಂಡ್‌'' ಚಲನಚಿತ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಕಿರುತೆರೆ ಸರಣಿ]]ಯನ್ನೂ ಸಹ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.  ''ಕಾರ್ಸ್'' ‌ ಎಂಬುದು ''[[ಕಾರ್ಸ್‌ ಟೂನ್ಸ್]]'' ‌ ಮೂಲಕ ಕಿರುತೆರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಎಂದಿನ [[ಡಿಸ್ನಿ ಚಾನೆಲ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ನಡುವೆ, ಮೂರರಿಂದ ಐದು ನಿಮಿಷಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತುರುಕಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಟರ್‌ ಎಂಬ ಟೋವ್ ಟ್ರಕ್ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಹಾಸ್ಯನಟ [[ಲ್ಯಾರಿ ದಿ ಕೇಬಲ್‌ ಗಯ್]]‌ ಧ್ವನಿದಾನ ಮಾಡಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Cars Toons Coming In October To Disney Channel|publisher=AnimationWorldNetwork|date= 2008-09-26|url=http://news.awn.com/index.php?ltype=top&amp;newsitem_no=24887|accessdate=2008-12-04}}&lt;/ref&gt;

=== ಅನಿಮೇಷನ್‌ ಹಾಗೂ ಸಜೀವ ಸನ್ನಿವೇಶ ===
ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಪಿಕ್ಸಾರ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಎಲ್ಲಾ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳೂ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌-ಆನಿಮೇಟೆಡ್‌ ಆಗಿವೆ. ಕೇವಲ ''[[WALL-E]]''  ಮಾತ್ರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆನಿಮೇಟ್‌ ಆಗಿರದೆ, ಸಜೀವ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಅಲ್ಪ ಅಂಶವೂ ಉಂಟು.  ''[[ಜಾನ್‌ ಕಾರ್ಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಮಾರ್ಸ್‌]]''  ಪಿಕ್ಸರ್‌ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಸಜೀವ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಲಿದೆ.  ಇದು ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದೆ. [[ಬ್ರ್ಯಾಡ್‌ ಬರ್ಡ್]]‌ ನಿರ್ದೇಶನದ ''[[೧೯೦೬]]'', ಎರಡನೆಯ ಸಜೀವ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಲಿದೆ. ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರವು [[೧೯೦೬ ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಭೂಕಂಪ]]ದ ಘಟನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.  ಕೆಲಸದ ವಾತಾವರಣ ಹಿತಕರವಾಗಿರುವ ಕಾರಣ, ಪಿಕ್ಸರ್‌ನಲ್ಲೇ ಇದ್ದುಕೊಂಡು,  &quot;ತಾವು ಕೆಲವು ಯೋಜನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನೈಜ ನಟನಾ ಮಾದರಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಕಾಲಿಡುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ&quot; ಬ್ರ್ಯಾಡ್ ಬರ್ಡ್‌ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

=== ಅಪೂರ್ಣ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು ===
''ನ್ಯೂಟ್'' ‌ ಎಂಬುದು ಪಿಕ್ಸರ್‌ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. [[ವಾಲ್ಟ್‌ ಡಿಸ್ನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್]]‌ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ವಿತರಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.&lt;ref name=&quot;DP2008&quot;&gt;{{cite news|title=The Walt Disney Studios Rolls Out Slate of 10 New Animated Motion Pictures Through 2012|publisher=Walt Disney Company, via PRNewswire|date=2008-04-08|url=http://www.prnewswire.com/cgi-bin/stories.pl?ACCT=104&amp;STORY=/www/story/04-08-2008/0004789174|accessdate=2008-04-08}}&lt;/ref&gt;  ಕೊನೆಯ ಎರಡು ನೀಲಿ ಕಾಳುಗಳುಳ್ಳ ನ್ಯೂಟ್(ಉಭಯಚರ ಪ್ರಾಣಿ)ಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗಮನಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅವು ತಮ್ಮ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ಅಳಿವಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಪರಸ್ಪರ ಕೂಡುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಆದರೆ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಇನ್ನೆಷ್ಟು ಜಟಿಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಲೇಖಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಗ್ಯಾರಿ ರಿಡ್‌ಸ್ಟ್ರೊಮ್]]‌ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, 'ನ್ಯೂಟ್‌ ಬಹಳ ಚುರುಕಾಗಿದ್ದರೂ ಅದು ತನಗಾಗಿ ಯೋಚಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಲನೆ-ಪಾಲನೆ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು.  ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಬ್ರೂಕ್‌ಗೆ ರೀತಿನೀತಿಗಳ ಪರಿಚಯವಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಹುಡುಗಾಟಿಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೊದಲ ವಿಹಾರ ಕೆಟ್ಟುಹೋಗಬಹುದಾದಷ್ಟು ರೀತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು!' &lt;ref&gt;{{cite news | author = Olly Richards | title = Cars 2 &amp; A Ton More 'Toons | publisher = [[Empire (magazine)|Empire]] | date = 2008-04-09 | url = http://www.empireonline.com/news/story.asp?NID=22336 | accessdate = 2008-04-09 | archive-date = 2011-10-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111010090504/http://www.empireonline.com/news/story.asp?NID=22336 | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

''ನ್ಯೂಟ್'' ‌ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಏಪ್ರಿಲ್‌ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದಾಗ, ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಜೂನ್‌ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಿತ್ತು. ಇದಾದ ನಂತರ ''[[ದಿ ಬೆಯರ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಬೋ]]''  ಎಂಬ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ(ಕಾಲ್ಪನಿಕ) ಚಲನಚಿತ್ರದ ಯೋಜನೆಯೂ ಇತ್ತು.&lt;ref name=&quot;DP2008&quot; /&gt;  ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಡಿಸ್ನಿ/ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಘೋಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ''ದಿ ಬೆಯರ್‌ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಬೋ''  ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ''ಬ್ರೇವ್'' ‌ ಎಂಬ ಹೊಸ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ಮೊದಲು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು.ಅದರ ಹಿಂದೆ ಆ ವರ್ಷದ ಅಪರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ೨೦೦೧ ರ ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[ಮಾಂಸ್ಟರ್ಸ್‌ ಇನ್ಕಾರ್ಪೊರೇಟೆಡ್‌]]'' ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುದು.&lt;ref name=&quot;Slash&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.slashfilm.com/2010/04/22/pixar-to-release-monsters-inc-sequel-and-brave-in-2012/|title=Pixar to Release Monsters Inc Sequel and Brave in 2012|author=Peter Sciretta|work=/Film.com|date=2010-04-22|accessdate=2010-04-23|archive-date=2010-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20101013103721/http://www.slashfilm.com/2010/04/22/pixar-to-release-monsters-inc-sequel-and-brave-in-2012/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಏಪ್ರಿಲ್‌ ೨೦೧೦ ರ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ, ಡಿಸ್ನಿ/ಪಿಕ್ಸಾರ್ ''ನ್ಯೂಟ್'' ‌ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಬಿಡುಗಡೆ ದಿನಾಂಕ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸಲಿಲ್ಲ. ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರಮುಖ ಪತ್ರಪಾಲಕ ಡೇವ್‌ ಸ್ಮಿತ್‌ ಅಧಿಕೃತ ''ಡಿಸ್ನಿ ಎ ಟು ಝಡ್‌ ಎನ್ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ''  ಪೂರಕ ಪ್ರತಿಯಿಂದ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://adisney.go.com/vault/supplement.pdf | title=Disney A to Z: The Official Encyclopedia | author=David Smith | date=2010-05-11 | accessdate=2010-06-04}}&lt;/ref&gt;  ಸ್ಮಿತ್‌ರ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಅಂಚೆಯಿಂದ ಸಹಿ ಹಾಕಿಲ್ಲದ ಸಂದೇಶವೊಂದರಲ್ಲಿ, 'ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ' ಎಂದಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;pixarblog&quot;&gt;{{cite news| url=http://pixarblog.blogspot.com/2010/05/exclusive-newt-is-cancelled.html| title=Exclusive: Newt is Cancelled|author=Mike Bastoli| work=PixarBlog| date=2010-05-11| accessdate=2010-06-04}}&lt;/ref&gt;  ಈ ಸಂದೇಶ ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರರಂಗದ  ಆಂತರಿಕ ವಲಯದಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ, ಚಲನಚಿತ್ರವು ನಿಜಕ್ಕೂ ರದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಊಹಾಪೋಹಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;ewcancel&quot;&gt;{{cite web | url=http://www.hollywoodwiretap.com/?module=news&amp;action=story&amp;id=48162 | title=Pixar's 'Newt' officially canceled? | publisher=Hollywood Wiretap | author=Gary North | accessdate=2010-06-04 | date=2010-05-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;cancelled&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.slashfilm.com/2010/05/12/pixars-newt-officially-canceled/ |title=Pixar’s Newt Officially Canceled |author=Peter Sciretta |date=May 12, 2010 |work= |publisher=/Film |accessdate=May 10, 2010 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 24, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100824154324/http://www.slashfilm.com/2010/05/12/pixars-newt-officially-canceled/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  ಡಿಸ್ನಿ/ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಅನಿಮೇಷನ್‌ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಜಾನ್‌ ಲ್ಯಾಸಿಟರ್‌ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಒಳಗಿನ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮೂಲವೊಂದು ನಮ್ಮ 'ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ತಂಡಗಳು ''ಕಾರ್ಸ್‌ ೨'', ''ಬ್ರೇವ್‌''  ಹಾಗೂ ''ಮಾಂಸ್ಟರ್ಸ್‌ ಇನ್ಕಾರ್ಪೊರೇಟೆಡ್‌ ೨''  ಚಲನಚಿತ್ರಗಳತ್ತ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ನ್ಯೂಟ್‌ನ್ನು ನಮ್ಮ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ತೆಗೆದಿದ್ದೇವೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://popwatch.ew.com/2010/05/13/newt-canceled/ | title=Disney/Pixar source says 'Newt' off development schedule | publisher=Entertainment Weekly | author=Kate Ward | accessdate=2010-06-04 | date=2010-05-13 | archive-date=2010-05-16 | archive-url=https://web.archive.org/web/20100516153008/http://popwatch.ew.com/2010/05/13/newt-canceled/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ಪಿಕ್ಸರ್‌: ೨೦ ವರ್ಷಗಳ ಅನಿಮೇಷನ್‌ ==
ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೫ ರಿಂದಲೂ, ಅನಿಮೇಷನ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುವಂತಹ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Exhibitions&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.pixar.com/companyinfo/about_us/exhibitions.html|title=Pixar: 20 Years of Animation|publisher=Pixar|accessdate=28 June 2010|archive-date=8 ಜನವರಿ 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070108140411/http://www.pixar.com/companyinfo/about_us/exhibitions.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಇಂತಹ ಒಂದು ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಪಿಕ್ಸರ್‌ ೨೦೧೦ ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಿಂದ ಜೂನ್‌ರ ವರೆಗೆ, ಸಿಂಗಪುರದ ಜುರಾಂಗ್‌ ಈಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ [[ಸೈಯನ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್‌ ಸಿಂಗಪುರ]]‌ದಲ್ಲಿ ಅಯೋಜಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;Eng Eng&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.channelnewsasia.com/stories/singaporelocalnews/view/1047310/1/.html|title=Pixar animation comes to life at Science Centre exhibition|last=Eng Eng|first=Wang|date=April 1, 2010|publisher=[[MediaCorp Channel NewsAsia]]|accessdate=28 June 2010|archive-date=4 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100404075140/http://www.channelnewsasia.com/stories/singaporelocalnews/view/1047310/1/.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಸಿಂಗಪುರದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದು ಇದೇ ಮೊದಲು.

ವಿವಿಧ ಪಿಕ್ಸರ್‌ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಿಂದ ಹಲವು 'ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ' ಎನ್ನಲಾದ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು, ಜನಪ್ರಿಯ ಪಾತ್ರಗಳ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಹಾಗೂ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ 3D ಆವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ'[[ಆಟೊಸ್ಟೀರಿಯೊಸ್ಕೊಪಿಕ್]]‌ ಕಿರುಚಿತ್ರ. ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರಿಗೆ [[ಝೋಟ್ರೋಪ್]]‌ನಲ್ಲಿ 'ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ' ಪಾತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿಜ ಜೀವನದ ಪಾತ್ರಗಳಂತೆ ಆನಿಮೇಟ್‌ ಮಾಡಿಸಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖಾಂಶವಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Eng Eng&quot; /&gt;

== ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ ==
{{Wikinews|Disney buys Pixar}}
* [[ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಪಟ್ಟಿ]]
* [[ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಸ್ಟುಡಿಯೊ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಿರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ]]
* [[ಪಿಕ್ಸರ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ]]
{{-}}

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{Reflist|2}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==
*{{official|http://www.pixar.com}}
*[http://www.pixarcanada.com ಅಧಿಕೃತ ಕೆನಡಿಯನ್‌ ಅಂತರಜಾಲತಾಣ]
*{{imdb company|id=0017902|company=Pixar Animation Studios}}
*{{bcdb2|path=cartoons/Other_Studios/P/Pixar_Animation_Studios/index.html|title=Pixar Animation Studios}}
*{{Wikia|pixar|Pixar Wiki}}

{{Disney}}

{{Coord|37.832639|-122.283789|display=title}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಅನಿಮೇಷನ್‌ ಸ್ಟುಡಿಯೊಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಡಿಸ್ನಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ) ನಿರ್ಮಾಣ ಸ್ಟುಡಿಯೊಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಮನೋರಂಜನೆ ಕಂಪನಿಗಳು]]</text>
      <sha1>21whlry045l8zf2qdp60aiveszqw1te</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24279</id>
    <revision>
      <id>1373646</id>
      <parentid>1372062</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T03:02:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="259381" sha1="iv5girx2fwqnumf5lmrw4f4hzakk8xi" xml:space="preserve">{{About|the city in Pennsylvania|the region|Pittsburgh metropolitan area|other uses}}
{{Infobox settlement
&lt;!--See Template:Infobox settlement for additional fields that may be available--&gt;
&lt;!--See the Table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage--&gt;
&lt;!-- Basic info  ----------------&gt;
|official_name          = City of Pittsburgh
|nickname               = City of Bridges, Steel City, &lt;br /&gt;City of Champions&lt;!-- Please do not add more nicknames for the city. We understand that many more exist (&quot;Iron City&quot;, &quot;Blitzburgh&quot;, &quot;The 'Burgh&quot;, etc) but the infobox looks overloaded if there are more than three or so. If you wish to argue for a name to replace one of the three presently displayed, please write a note about it on the article's talk page. --&gt;&lt;ref name=&quot;O'Brien 1980&quot;&gt;{{cite book|last=O'Brien|first=Jim|coauthors=Marty Wolfson|title=Pittsburgh, the story of the city of champions: the '70s--a decade unmatched in the annals of sports|publisher=Wolfson Pub. Co.|year=1980|isbn=9780916114077|accessdate=28 February 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Scarpaci 2006&quot;&gt;{{cite book|last=Scarpaci|first=Joseph L|coauthors=Kevin Joseph Patrick|title=Pittsburgh and the Appalachians: cultural and natural resources in a postindustrial age|publisher=[[University of Pittsburgh]] Press|location=Pittsburgh|year=2006|pages=81|chapter=Chapter 6: Pittsburgh, City of Bridges|isbn=9780822942825|url=https://books.google.com/?id=9qTdSl2CkzkC&amp;pg=PA81&amp;dq=pittsburgh+%22city+of+champions%22&amp;cd=1#v=onepage&amp;q=|accessdate=28 February 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rossi 2010&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.pittsburghlive.com:8000/x/pittsburghtrib/sports/s_667140.html|title=Deadline-day deal? Not likely for Penguins|last=Rossi|first=Rob|date=14 February 2010|publisher=[[Pittsburgh Tribune-Review]]|accessdate=28 February 2010}}&lt;/ref&gt;
|settlement_type        = [[City]]
|motto                  = Benigno Numine ([[Latin]] for &quot;With the Benevolent Deity&quot; also translated as &quot;By the favor of heaven&quot;)

&lt;!-- images and maps  -----------&gt;
|image_skyline = Montage Pittsburgh.jpg
|imagesize = 250px
|image_caption = From top to bottom, left to right: Pittsburgh skyline; [[Cathedral of Learning]] at the [[University of Pittsburgh]]; [[Carnegie Mellon University]]; [[PNC Park]]; [[Duquesne Incline]]
|image_flag             = Flag of Pittsburgh, Pennsylvania.svg
|flag_size              = 100px
|image_shield           = Coat of arms of Pittsburgh, Pennsylvania.svg
|shield_link            = Seal of Pittsburgh
|image_map              = PAMap-doton-Pittsburgh.PNG
|mapsize                = 200px
|map_caption            = Location in [[Allegheny County, Pennsylvania]]
|pushpin_map            = USA Pennsylvania
|pushpin_map_caption    = Location in Pennsylvania
&lt;!-- Location ------------------&gt;
|coordinates_region       = US-PA
|subdivision_type         = [[List of countries|Country]]
|subdivision_name         = {{flag|United States}}
|subdivision_type1        = [[Political divisions of the United States|Commonwealth]]
|subdivision_name1        = {{flag|Pennsylvania}}

&lt;!-- Politics -----------------&gt;
|government_type    = [[Mayor-council government|Mayor-Council]]
|leader_title       = [[Mayor of Pittsburgh|Mayor]]
|leader_name        = [[Luke Ravenstahl]] ([[Democratic Party of the United States|D]])
|leader_title1      = [[Pittsburgh City Council|City Council]]
|leader_name1       = {{Collapsible list
  |title = Councilmembers
  |frame_style = border:none; padding: 0;
  |list_style  = text-align:left;display:none;
  |1  = [[Darlene Harris]] (President)
  |2  = [[Theresa Kail-Smith]]
  |3  = [[Bruce Kraus]]
  |4  = [[Natalia Rudiak]]
  |5  = [[Doug Shields]]
  |6  = [[Daniel Lavelle]]
  |7  = [[Patrick Dowd]]
  |8  = [[Bill Peduto]]
  |9  = [[Rev. Ricky Burgess]]
  }}
|leader_title2          = [[Pennsylvania House of Representatives|State House]]
|leader_name2           = {{Collapsible list
  |title = State Representatives
  |frame_style = border:none; padding: 0;
  |list_style  = text-align:left;display:none;
  |1  = [[Jake Wheatley]]
  |2  = [[Don Walko]]
  |3  = [[Dominic Costa]]
  |4  = [[Chelsa Wagner]]
  |5  = [[Dan Frankel]]
  |6  = [[Joseph Preston, Jr.]]
  |7  = [[Dan Deasy]]
  |8  = [[Paul Costa]]
  |9  = [[Harry Readshaw]]
}}
|leader_title3          = [[Pennsylvania State Senate|State Senate]]
|leader_name3           = [[Jim Ferlo]] ([[Democratic Party (United States)|D]])&lt;br /&gt;[[Jay Costa]] ([[Democratic Party (United States)|D]])
|leader_title4          = [[United States House of Representatives|U.S. House]]
|leader_name4           = [[Michael F. Doyle|Mike Doyle]] ([[Democratic Party (United States)|D]])
|established_title      = Settled
|established_date       = 1717&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://digital.library.pitt.edu/cgi-bin/chronology/chronology_driver.pl?searchtype=dbrowse&amp;year=1717&amp;year2=1749 | title = Historic Pittsburgh Chronology by Decade: 1717 - 1749 | work = [[University of Pittsburgh]] | accessdate = 2009-10-02 | date = 2009-10-02 | archive-date = 2009-01-11 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090111102309/http://digital.library.pitt.edu/cgi-bin/chronology/chronology_driver.pl?searchtype=dbrowse&amp;year=1717&amp;year2=1749 | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;
|established_title1	= Founded
|established_date1	= September 14, 1758
|established_title2     = [[Municipal incorporation|Incorporated]]
|established_date2      = April 22, 1794
|founder                = [[George Washington]],&lt;br /&gt;[[General John Forbes]]
|named_for              = [[William Pitt, 1st Earl of Chatham|&quot;The Great Commoner&quot;: Prime Minister William Pitt]]

&lt;!-- Area    ---------------------&gt;
|unit_pref                = Imperial
|area_total_sq_mi         = 58.3
|area_land_sq_mi          = 55.5
|area_water_sq_mi         = 2.8
|area_water_percent       =
|area_urban_sq_mi         =
|area_metro_sq_mi         = 5343

&lt;!-- Elevation --------------------------&gt;
|elevation_ft           =
|elevation_max_ft       = 1370
|elevation_min_ft       = 710

&lt;!-- Population   -----------------------&gt;
|population_as_of               = 2006
|population_footnotes           =&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.census.gov/popest/cities/SUB-EST2006.html | title = Population Estimates for Places Over 100,000: 2000 to 2006 | work = [[U.S. Census Bureau]], Population Division | accessdate = 2007-08-14 | date = 2007-06-27 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.census.gov/population/www/estimates/CBSA-est2006-annual.html | title = Annual Estimates of the Population of Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas | work = [[U.S. Census Bureau]], Population Division | date = 2007-04-04 | accessdate = 2007-08-14 }}&lt;/ref&gt;
|population_total               = 316718
|population_density_sq_mi       = 5636
|population_metro               = 2462571
|population_urban               = 1753136
|population_blank1_title = [[Demonym]]
|population_blank1  = Pittsburgher

&lt;!-- General information  ---------------&gt;
|timezone               = [[Eastern Time Zone|Eastern Standard Time]]
|utc_offset             = -5
|timezone_DST           = [[Eastern Time Zone|Eastern Daylight Time]]
|utc_offset_DST         = -4
|latd= 40
|latm= 26
|lats= 30
|latNS= N
|longd= 80
|longm= 00
|longs= 00
|longEW= W|coordinates_display=8

&lt;!-- Area/postal codes &amp; others --------&gt;
|postal_code_type       = [[ZIP Code]]
|postal_code            = 15106, 15120-15121, 15203-15208, 15210-15222, 15224, 15226-15227, 15230, 15232-15234, 15237, 15289
|area_code              = [[Area code 412|412]], [[Area code 724|724]], [[Area code 878|878]]
|website                = [http://www.city.pittsburgh.pa.us/ www.city.pittsburgh.pa.us]
|footnotes              =
}}

[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುವ '''ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್'''  ({{pron-en|ˈpɪtsbərɡ}}), [[ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ವೇನಿಯಾ]]ವು ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೆಯ-ಅತಿ ದೊಡ್ದದಾದ ನಗರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು [[ಅಲಗೇನಿ ಪ್ರಾಂತ]]ದ [[ಪ್ರಾಂತ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ಥಾನ]]ವಾಗಿದೆ.{{GR|6}} [[2000 ವರ್ಷದ ಗಣತಿ]]ಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 334,563 ಆಗಿತ್ತು; 2009 ರ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 311,647 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;censuscity&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.census.gov/popest/cities/tables/SUB-EST2009-01.csv | title = US Census 2009 Annual Estimates of the Resident Population for Incorporated Places over 100,000|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100627001318/http://www.census.gov/popest/cities/tables/SUB-EST2009-01.csv|archivedate=2010-06-27}}&lt;/ref&gt; 2009 ರಲ್ಲಿ ಎಳು-ಪ್ರಾಂತ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 2,354,957 ಆಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;censusmetro&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.census.gov/popest/metro/files/2009/CBSA-EST2009-alldata.csv | title = US Census 2009 metropolitan and micropolitan statistical area population|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100326160039/http://www.census.gov/popest/metro/files/2009/CBSA-EST2009-alldata.csv|archivedate=2010-03-26}}&lt;/ref&gt; [[ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್]] ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಗರ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ 25ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ (ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದ ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ 6ನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ).&lt;ref name=&quot;jobsrank&quot;&gt;{{cite news | url = http://www.post-gazette.com/pg/08216/901307-432.stm | title = Regional Insights: Pittsburgh is a national player in jobs per square mile but needs more population | work = [[Pittsburgh Post-Gazette]] | date = 2008-08-03 | accessdate = 2008-08-06 | last = Miller | first = Harold }}&lt;/ref&gt; ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಇದು [[ಎಪೆಲೇಚಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ದದಾದ ನಗರವಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Appalachia&quot;&gt;{{Cite web |url=http://rustwire.com/2009/11/08/pittsburgh-the-paris-of-appalachia/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-08-13 |archive-date=2011-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110728062746/http://rustwire.com/2009/11/08/pittsburgh-the-paris-of-appalachia/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಸ್ವರೂಪವು [[ಓಹಿಯೋ ನದಿ]]ಯು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, [[ಅಲಗೇನಿ]] ಮತ್ತು [[ಮೊನೊನ್‌ಗೆಹೀಲಾ]] ನದಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದ ಮೂಲಕ ಒಂದು ತ್ರಿಕೋನಾಕಾರದ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನಗರವು 151 ಎತ್ತರ-ಮಟ್ಟದ ಕಟ್ಟಡಗಳು,&lt;ref name=&quot;Emporis Skyscraper statistics&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.emporis.com/en/wm/ci/bu/sk/?id=101313 |title=&quot;High-rise Buildings of Pittsburgh&quot; |publisher=Emporis.com |date= |accessdate=2009-04-11}}&lt;/ref&gt; 446 ಸೇತುವೆಗಳು,&lt;ref name=&quot;venice&quot;&gt;{{cite news|url=http://kdka.com/local/bridge.Pittsburgh.2.383456.html|title=Pittsburgh has Plenty of Bridges|work=[[KDKA-TV]]|date=2006-06-16|accessdate=2009-07-08|archive-date=2009-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20091121222948/http://kdka.com/local/bridge.Pittsburgh.2.383456.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಎರಡು ಇಳಿಜಾರಾಗಿರುವ ರೈಲುಹಳಿಗಳು, ಮತ್ತು ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ-ಮುಂಚಿನ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.   ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಅನ್ನು, ಇದರ ಹಲವಾರು ಸೇತುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೊದಲಿನ ಉಕ್ಕು ತಯಾರಕ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ &quot;ಸೇತುವೆಗಳ ನಗರ&quot; ಮತ್ತು &quot;ಉಕ್ಕಿನ ನಗರ&quot; ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಗರವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಅದರ [[ಉಕ್ಕಿ]]ನ ಉದ್ಯಮಗಳಿಂದಾಗಿ ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಅದರ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ]], ಶಿಕ್ಷಣ, [[ತಾಂತ್ರಿಕತೆ]], ಯಂತ್ರಮಾನವ ವಿಜ್ಞಾನ, ಮತ್ತು [[ಹಣಕಾಸಿನ ಸೇವೆ]]ಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ತೈಲ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಅನಿಲ ಕಂಪನಿಗಳ [[ಮಾರ್ಸೆಲಸ್ ಹಾಳೆಕಲ್ಲು]] ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Green 2009&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/pg/09340/1018586-28.stm|title=Natural gas locked in the Marcellus Shale has companies rushing to cash in on possibilities|last=Green|first=Elwin|date=6 December 2009|publisher=[[Pittsburgh Post-Gazette]]|accessdate=28 February 2010}}&lt;/ref&gt; ನಗರವು ಹೊಸ ಮನೆಗಳು, ನದಿತೀರಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣ ಬದಿಯ ಕೆಲಸ]]ಗಳಂತಹ ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಚೇರಿಗಳ ಜೊತೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಕೈಗಾರಿಕ ನಿವೇಶನಗಳನ್ನು ಪುನರಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ 1980 ರ ದಶಕದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಕ್ಕಿನ ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ವಿಫಲತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಕೆಲವು ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು, ಆಧುನಿಕ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ತುಂಬಾ ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿದೆ.   ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಸಬ್‌ಪ್ರೈಮ್ ಮೊರ್ಟ್‌ಗೇಜ್ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿ]]ನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಕುಸಿತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ 2008 ರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;jobsgrowth&quot;&gt;{{cite news | url = http://www.pittsburghlive.com/x/pittsburghtrib/business/s_580675.html | title = Growth of jobs locally bucks nationwide trend | work = [[Pittsburgh Tribune-Review]] | date = 2008-08-02 | accessdate = 2008-08-06 | last = Napsha | first = Joe | archive-date = 2011-02-13 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110213004222/http://www.pittsburghlive.com/x/pittsburghtrib/business/s_580675.html | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;  ಯಾವಾಗ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಉಕ್ಕು ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಉತ್ಪಾದನಾ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂದಿತೋ ಮತ್ತು ತೈಲ ([[ಗಲ್ಫ್ ತೈಲ]]), ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ([[ವೆಸ್ಟಿಂಗ್‌ಹೌಸ್]]), ರಾಸಾಯನಿಕ ([[ಕೊಪರ್‌ಗಳು]]) ಮತು ರಕ್ಷಣೆ ([[ರಾಕ್‌ವೆಲ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ]]) ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತೋ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು 1980 ರ ದಶಕದ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಿತ್ತು.   ನಗರವು [[ಮೆಲ್ಲೊನ್ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್]] ಮತ್ತು [[ಮೆಲ್ಲೊನ್ ಕುಟುಂಬ]]ಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಪ್ತವಾದ ಹಲವಾರು ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು [[ಪಿಎನ್‌ಸಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಸೇವೆಗಳು]] (ರಾಷ್ಟ್ರದ ಐದನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಬ್ಯಾಂಕ್), ಮತ್ತು [[ಸಂಯುಕ್ತ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು]] ಇವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು [[ಬಿಎನ್‌ವೈ ಮೆಲ್ಲೊನ್‌]]ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಅನೇಕ ವೇಳೆ [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಜೀವಿಸುವಿಕೆ]]ಯನ್ನು ಅಮೇರಿಕಾದ ಇತರ ನಗರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡುತ್ತವೆ.  ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನಲ್ಲಿ, 2010 ರಲ್ಲಿ, ''[[ಫೋರ್ಬ್ಸ್]]''  ಮತ್ತು ''[[ಯಾಹೂ!]]''  ಎರಡೂ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಜೀವಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಯೋಗ್ಯವಾದ ನಗರ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದವು.&lt;ref name=&quot;realestate.yahoo.com&quot;&gt;{{Cite web |url=https://realestate.yahoo.com/promo/americas-most-livable-cities-2010 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-07-20 |archive-date=2010-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100813144254/http://realestate.yahoo.com/promo/americas-most-livable-cities-2010 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;forbes.com&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.forbes.com/2010/04/29/cities-livable-pittsburgh-lifestyle-real-estate-top-ten-jobs-crime-income.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2012-09-18 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://archive.is/20120918143811/http://www.forbes.com/2010/04/29/cities-livable-pittsburgh-lifestyle-real-estate-top-ten-jobs-crime-income.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ==
{{Main|Etymology of Pittsburgh}}
ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಇದು 1758 ರಲ್ಲಿ [[ಜನರಲ್ ಜಾನ್ ಫೋರ್ಬ್ಸ್‌]]ರಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಮನ್ [[ಸರ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಪಿಟ್]] ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಒಬ್ಬ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ ಮೂಲದವರಾಗಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ, ಒಪ್ಪಂದದ [[ಇಚ್ಛಿತ ಉಚ್ಛಾರಣೆ]]ಯು{{IPA-en|ˈpɪtsb(ə)rə|}}, ({{respell|PITS|brə}}ಅಥವಾ{{respell|PITS|bə-rə}}), ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಜನರು [[ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್]] ಅನ್ನು ಉಚ್ಛಾರ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.rampantscotland.com/features/pronounce2.htm |title=Edinburgh Doesn't Rhyme With Pittsburgh - A Guide to Scottish Placenames |work=Rampant Scotland |accessdate=2010-04-06 |archive-date=2010-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100329085738/http://www.rampantscotland.com/features/pronounce2.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CLPGH&quot;&gt;[http://www.clpgh.org/exhibit/apology1.html ಹೌ ಟು ಸ್ಪೆಲ್ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060928070606/http://www.clpgh.org/exhibit/apology1.html |date=2006-09-28 }},  ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಕಾರ್ನಿಗಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಜನವರಿ 18, 2009ರಂದು ನೋಡಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Van Trump&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.phlf.org/2000/12/21/the-controversial-spelling-of-pittsburgh-or-why-the-h/|title=The Controversial Spelling of &quot;Pittsburgh&quot;, or Why The &quot;H&quot;?|last=Van Trump|first=James|publisher=Pittsburgh History &amp; Landmarks Foundation|accessdate=19 February 2010|archive-date=5 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110105085642/http://www.phlf.org/2000/12/21/the-controversial-spelling-of-pittsburgh-or-why-the-h/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Boehmig 2007&quot;&gt;{{cite book|last=Boehmig|first=Stuart P.|title=Downtown Pittsburgh|publisher=Arcadia Publishing|location=San Francisco, CA|year=2007|pages=29|chapter=3: A City Emerges from a Frontier Town|isbn=9780738550428|url=https://books.google.com/?id=bz1Sm7WJ4ikC&amp;pg=PA39&amp;dq=pittsburgh+pittsburro&amp;cd=1#v=onepage&amp;q=|accessdate=19 February 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bannon 2008&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=omaJWkm24Rk|title=The Naming of Pittsburgh|last=Bannon|first=Shawn|coauthors=Jason Coll and Bill Flanagan|date=21 February 2008|publisher=[[YouTube]]|accessdate=19 February 2010}}&lt;/ref&gt;  ಇದು 1794 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು [[ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗ]]ವಾಗಿ ಸಂಘಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು 1816 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಗರವಾಗಿ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.post-gazette.com/pg/03001/700027-209.stm |title=Pittsburgh Facts |work=Pittsburgh Post-Gazette |accessdate=2007-10-21 |archive-date=2007-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071115035034/http://www.post-gazette.com/pg/03001/700027-209.stm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಇದು ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪದಬರಿಗೆಯ ಜೊತೆ ಎಪ್ರಿಲ್ 22, 1794 ರಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಇದು ಪೆನ್ನ್ಸಿಲ್‌ವೇನಿಯಾ ವಿಭಾಗದ ಒಂದು ಮಸೂದೆಯ ಮೂಲಕ, &quot;ಇದು ಸೆನೇಟ್ ಮತ್ತು ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ವೇನಿಯಾ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಭೆಯ ಮೂಲಕ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಸತ್ತು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಸನ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಈ ಮೂಲಕ ಅದೇ ಅಧಿಕಾರಿಯಿಂದ ಶಾಸನ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದೇನೆಂದರೆ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ನಗರವು, ಮತ್ತು ಅದು ಇಲ್ಲಿಂದ, ಒಂದು ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ನಮೂದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದು ಯಾವತ್ತಿಗೂ ಕೂಡ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ&quot; ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿತು.&lt;ref name=&quot;spell&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.carnegielibrary.org/exhibit/hname2.html |title=How to Spell Pittsburgh |work=[[Carnegie Library of Pittsburgh]] |accessdate=2006-09-22 |archive-date=2007-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070706004534/http://www.carnegielibrary.org/exhibit/hname2.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ತನ್ನ ಪದಬರಿಗೆಯ ಜೊತೆ ಒಂದು ''ಎಚ್''  ಅನ್ನು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ''ಬರ್ಗ್''  ಅಂತ್ಯಪ್ರತ್ಯಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವ ಕೆಲವು ಅಮೇರಿಕಾದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಶೈಲಿಯು ಹಲವಾರು ಇತರ ನಗರಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು [[ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ವೇನಿಯಾ]]ದ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.epodunk.com/top10/misspelled/index.html |title=Most Misspelled Cities in America |accessdate=2007-10-21 |archive-date=2007-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071015044722/http://www.epodunk.com/top10/misspelled/index.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 1890 ರಿಂದ 1911 ವರೆಗಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ &quot;Pittsburg&quot; ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಗರವು, ಭೌಗೋಳಿಕ ಹೆಸರುಗಳ ಮೇಲಿನ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತ, ''Pittsburgh'' ನ ಪದಬರಿಗೆಯು ನಗರದ ನಾಗರಿಕರ ಮೂಲಕ ನಡೆದ ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಬಿರದ ನಂತರ ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು.&lt;ref name=&quot;spell&quot;/&gt;

== ಇತಿಹಾಸ ==
{{Main|History of Pittsburgh}}
[[File:Bouquet blockhouse.JPG|thumb| 
1764ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಫೋರ್ಟ್ ಪಿಟ್ ಬ್ಲಾಕ್‌ಹೌಸ್, ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ, ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ.]]

ಓಹಿಯೋವನ್ನು ಮೇಲುಗಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅಲ್ಲೆಗಾವಿಸ್, ಅಡೆನಾ, ಹೋಪ್‌ವೆಲ್, ಡೆಲಾವೇರ್, ಜಾಕೋಬಿ, ಸೆನೆಕಾ, ಶಾವ್ನೀ, ಮತ್ತು ಇರೊಕ್ವಿಸ್‌ನ ಹಲವಾರು ನೆಲೆಯೂರಲ್ಪಟ್ಟ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಬೀಡು ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.{{Citation needed|date=March 2008}}  ಓಹಿಯೋ ನದಿಯ ಕೆಳಭಾಗದಿಂದ [[ಲೇಕ್ ಒಂಟಾರಿಯೋ]] ಮತ್ತು [[ಕ್ವೆಬೆಕ್‌]]ನಿಂದ ತನ್ನ 1669 ರಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಶೋಧಕ/ವರ್ತಕ [[ರಾಬರ್ಟ್ ದೆ ಲಾ ಸಾಲ್ಲೆ]] ಆಗಿದ್ದನು.&lt;ref name=&quot;Riverlife&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.friendsoftheriverfront.org/new_pages/historical.htm |title=friendsoftheriverfront.org |publisher=Friendsoftheriverfront.org |date= |accessdate=2009-01-05 |archive-date=2008-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080111125520/http://www.friendsoftheriverfront.org/new_pages/historical.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಯುರೋಪಿನ ಪ್ರಥಮಾನ್ವೇಷಕರುಗಳಿಂದ, ಅದರಲ್ಲೂ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ, 1700 ಮತ್ತು 1710 ಮೊದಲಿನಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮೈಕೆಲ್ ಬೆಜಾಲಿಯನ್ ಇವನು 1717 ರಲ್ಲಿ ಓಹಿಯಾದ ಕವಲೊಡೆದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಒಂದು ಹಸ್ತಲಿಖಿತ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸುವಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗನಾದನು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿನ ವರ್ತಕರು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;chronology&quot;&gt;{{cite web |url=http://digital.library.pitt.edu/cgi-bin/chronology/chronology_driver.pl?searchtype=dbrowse&amp;year=1717&amp;year2=1749 |title=Pittsburgh Chronology |publisher=Digital.library.pitt.edu |date= |accessdate=2009-04-11 |archive-date=2009-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090111102309/http://digital.library.pitt.edu/cgi-bin/chronology/chronology_driver.pl?searchtype=dbrowse&amp;year=1717&amp;year2=1749 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  1749 ರಲ್ಲಿ, [[ಕ್ವೆಬೆಕ್‌]]ನ [[ಪ್ರೆಂಚ್]] ಸೈನಿಕರು ಈ ನದಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರೆಂಚ್ [[ಕೆನಡಾ]]ವನ್ನು [[ಪ್ರೆಂಚ್ ಲುಯಿಸಿಯಾನಾ]]ದ ಜೊತೆ ಒಂದುಗೂಡಿಸುವ ಆಸೆಯಿಂದ ಕವಲೊಡೆದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಗಂಭೀರವಾದ ದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;chronology&quot;/&gt; ವರ್ಜಿನಿಯಾದ [[ಗವರ್ನರ್ ಡಿನ್‌ವಿಡ್ಡಿ]]ಯು ಮೇಜರ್ [[ಜಾರ್ಜ್ ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್‌]]ರನ್ನು ಪ್ರೆಂಚರಿಗೆ ದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ಕಳಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.  1753–54 ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬ್ರೀಟಿಷ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಜಾರ್ಜ್ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಆತುರಾತುರವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿತು, ಆದರೆ ಒಂದು ದೊಡ್ದದಾದ ಪ್ರೆಂಚ್ ಯುದ್ಧಕಾರ್ಯವು ಅದನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೇರಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಆ ನಿವೇಶನದಲ್ಲಿ [[ಡುಲ್ವೆಸ್ನ್ ಕೋಟೆ]]ಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು.    ಲಾಸಾಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರೆಂಚರು 1669 ರ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಉಲ್ಲೇಖದ ಜೊತೆ, ಈ ಘಟನೆಗಳು [[ಪ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಯುದ್ಧ]]ಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.  ಬ್ರೀಟಿಷ್ ಜನರಲ್ [[ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಬ್ರಾಡೊಕ್‌]]ನ ಶಿಬಿರವು (ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ ಜೊತೆ ಅವನ ನೆರವಿನಂತೆ) ಡುಕ್ವೆಸ್ನ್ ಕೋಟೆಯು ವಿಫಲವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು, ಆದರೆ [[ಜನರಲ್ ಜಾನ್ ಫೋರ್ಬ್ಸ್‌]]ನ ನಂತರದ ಶಿಬಿರಗಳು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿದವು. ಪ್ರೆಂಚರು 1758 ರಲ್ಲಿ ಡುಕ್ವೆಸ್ನ್ ಕೋಟೆಯನ್ನು ತೊರೆದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡವಿದ ನಂತರ, ಫೋರ್ಬ್ಸ್‌ನು [[ಪಿಟ್ ಕೋಟೆ]]ಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದನು, ಅದನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ [[ವಿಲಿಯಮ್ ಪಿಟ್ ದ ಎಲ್ಡರ್]] ನಂತರ ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು.  ಅವನು ನದಿಗಳ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು &quot;ಪಿಟ್ಸ್‌ಬೊರೊ&quot; ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದನು.&lt;ref name=&quot;Lorant&quot;&gt;{{cite book| title=Pittsburgh, The Story of an American City | edition=5th | author=Lorant, Stefan | publisher=Esselmont Books, LLC. | year=1999| isbn=0685920127}}&lt;/ref&gt;

[[ಪೊಂಟಿಯಾಕ್‌‍ ದಂಗೆಯ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಓಹಿಯೋ ಕಣಿವೆ ಮತ್ತು ಗ್ರೇಟ್ ಲೇಕ್ಸ್ ಟ್ರೈಬ್‌ಗಳು ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ [[ಫೋರ್ಟ್ ಪಿಟ್ ಅನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆ]]ದರು.  ಕರ್ನಲ್ [[ಹೆನ್ರಿ ಬೊಕೆಟ್‌]]ನು ಮೂಲವಾಸಿಗಳ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಫೋರ್ಕ್‌ನ ಪೂರ್ವದ ಕಡೆಗಿರುವ [[ಬಷಿ ರನ್‌ನ ಯುದ್ಧ]]ದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದ ನಂತರ ಈ ಆಕ್ರಮಣವು ಮುಗಿಯಿತು.  ಈ ವಿಜಯವು ಜೈವಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಯುದ್ಧದ ಒಂದು ಮೊದಲಿನ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. 1763 ರ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ, ಲೊರ್ಡ್ [[ಜೆಫ್ರಿ ಆಮ್‌ಹೆರ್ಸ್ಟ್]] ಇವರು ಕೋಟೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿರುವ ಸಿಡುಬಿನ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದನ್ನು ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡ ಮೂಲ ಅಮೇರಿಕಾದ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಹೊದಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿತರಣೆ ಮಾಡುವ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ಹಕ್ಕು ಕೇಳಿಕೆಯು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;d'Errico&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.nativeweb.org/pages/legal/amherst/lord_jeff.html|title=Jeffrey Amherst and Smallpox Blankets: Lord Jeffrey Amherst's letters discussing germ warfare against American Indians|last=d'Errico|first=Peter|publisher=Nativeweb|accessdate=2009-08-12}}&lt;/ref&gt;

1768 ರ [[ಸ್ಟಾನ್‌ವಿಕ್ಸ್ ಕೋಟೆಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆ]]ಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, [[ವಿಲಿಯಮ್ ಪೆನ್‌]]ನ ವಂಶಸ್ಥರು, ಪ್ರಸ್ತುತದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಭೂಮಿಗಳನ್ನು [[ಆರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ]] ಖರೀದಿಸಿದರು.  1769 ರಲ್ಲಿ, ಎರಡು ನದಿಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡ &quot;ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಮೇನರ್&quot; ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಭೂಮಿಯ ಒಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;PCC&quot;&gt;{{cite book| title=Pittsburgh First, the Official Organ of The Chamber of Commerce of Pittsburgh | author=Chamber of Commerce of Pittsburgh| year=1921}}&lt;/ref&gt; [[ವರ್ಜಿನಿಯಾ]] ಮತ್ತು ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ವೇನಿಯಾ ಇವೆರಡೂ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿನ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕೆಂದು ಕೆಳಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳು [[ಮ್ಯಾಸನ್-ಡಿಕ್ಸನ್ ಲೈನ್]] ಅನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ, ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಅನ್ನು ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ವೇನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪುವ ತನಕ 1780 ರವರೆಗೆ ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.

[[ಅಮೇರಿಕಾದ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತ, ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಹಳ್ಳಿಯು ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಸಾಗಿತು. ಒಪ್ಪಂದಕಾರರು [[ಓಹಿಯೋ ದೇಶ]]ವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಹಡಗುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಇದರ ಮೊದಲ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. 1784 ರಲ್ಲಿ, &quot;ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ನಗರದ&quot; ರಚನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಬೆಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಪ್ರಾಂತದ ಥೊಮಸ್ ವೈಸ್‌ರಾಯ್ ಇವರಿಂದ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಪೆನ್ಸ್‌ನ ನ್ಯಾಯವಾದಿಗಳಿಂದ ಅನುಮೋದನೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1785 ರಲ್ಲಿ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ವೇನಿಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಸ್ವಾಧೀನದ ಒಂದು ಸ್ವತ್ತಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಪೋಸ್ಟ್-ಗೆಜೆಟ್]] ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಮತ್ತು 1787 ರಲ್ಲಿ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಯು (ಅದು ನಂತರ [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲ]]ಯವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು) ಶಾಸನಬದ್ಧವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.  1794  ನೇ ವರ್ಷವು ಅಲ್ಪಕಾಲ-ಜೀವಿಸಿದ [[ವಿಸ್ಕಿ ರೆಬೆಲಿಯನ್]] ಅನ್ನು ಕಂಡಿತು. 1797 ರ ವೇಳೆಗೆ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 1400 ರತನಕ ಬೆಳೆದಂತೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಸ್‌ನ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮಾರ್ಚ್ 5, 1804 ರ ಶಾಸನವು 1794 ರಲ್ಲಿ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗದ ಹಳೆಯ ಶಾಸನದ ಷರತ್ತುಗಳು ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು (ಅದರ ಮೂಲ ಷರತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ), ಇದು &quot;ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗದ ಪೂರ್ತಿಗೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;PCC&quot;/&gt;{{Citation needed|date=February 2007}}

[[ಚಿತ್ರ:Monongahela River Scene Pittsburgh PA 1857.jpg|thumb|left|ಮನೊಂಗಹೀಲ ನದಿಯ ದೃಶ್ಯ, 1857&lt;ref&gt;ಬಲ್ಲೂನ ಪಿಕ್ಟೋರಿಯಲ್, 21 ಫೆಬ್ರವರಿ 1857 ಆವೃತ್ತಿ&lt;/ref&gt;]]
[[ಚಿತ್ರ:Muralof300SixthStreetBuilding.jpg|thumb|ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಟೀಲ್ ಕೆಲಸಗಾರ ಜೋ ಮ್ಯಗರೆಕ್‌ನ ಚಿತ್ರವಿರುವ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಔದ್ಯಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಮುಂಭಾಗ.]]

[[1812 ರ ಯುದ್ಧ]]ವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕುಗಳ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಅಮೇರಿಕಾದ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನವನ್ನು ನೀಡಿತು.  1815 ರ ವೇಳೆಗೆ, ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಬ್ಬಿಣ, ಹಿತ್ತಾಳೆ, ತವರ ಮತ್ತು ಗ್ಲಾಸ್ ಸರಕುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಮಾರ್ಚ್ 18, 1816 ರ ಶಾಸನವು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ನಗರವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಹಳೆಯ ಕೋರ್ಟ್ ಕಟ್ಟಡವು ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ನಾಶವಾಗಲ್ಪಟಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಶಾಸನವು  ಸುಟ್ಟುಹೋಯಿತು. 1830ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, [[ಮೆರ್ಥಿರ್‌]]ನ ಉಕ್ಕುಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಂದ ಹಲವಾರು [[ವೆಲ್ಶ್ ಜನರು]] ಸೈನಿಕ ಕಲಹ ಮತ್ತು 1831 ರ [[ಮರ್ಥಿರ್ ದಂಗೆ]]ಗಳ ನಂತರದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ನಗರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. 1840 ರ ವೇಳೆಗೆ, ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಇದು [[ಅಲಾಗೇನಿ ಪರ್ವತಗಳ]] ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ನಗರವಾಯಿತು.  1845 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ವಿನಾಶಕರ ಅಗ್ನಿ ದುರಂತವು ಒಂದು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಹಾಕಿತು, ಆದರೆ ನಂತರ ನಗರವು ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1857 ವೇಳೆಗೆ, ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 22,000,000 ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಬಷಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು.

[[ಅಮೇರಿಕಾದ ಸೈನಿಕ ಯುದ್ಧ]]ವು ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಜೊತೆ ನಗರದ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು.  1875 ರ ವೇಳೆಗೆ, [[ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಕಾರ್ನಿಗ್‌]]ನು [[ಎಡ್ಗರ್ ಥೊಮ್ಸನ್ ಉಕ್ಕು ಕಾರ್ಖಾನೆ]]ಗಳನ್ನು [[ಉತ್ತರ ಬ್ರಾಡೊಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಕ್ಕಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅದು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ [[ಕಾರ್ನಿಗ್ ಉಕ್ಕು ಕಂಪನಿ]]ಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.  ಕಾರ್ನಿಗ್ ಉಕ್ಕು ಕಂಪನಿಯ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು [[ಬಾಸೆಮರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ]]ಯ ಸಂಶೋಧಕ [[ಹೆನ್ರಿ ಬಾಸೆಮರ್‌]]ಗೆ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

1901 ರಲ್ಲಿ, [[ಯುಎಸ್ ಉಕ್ಕಿನ]] ಕಂಪನಿಯು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಮತ್ತು 1911 ರ ವೇಳೆಗೆ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ದೇಶದ ಉಕ್ಕಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೂರು ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ [[ದೇಶದ ಎಂಟನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರ]]ವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು,   ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಅರ್ಧ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜನರು ಯುರೋಪಿನಿಂದ [[ಎಲ್ಲಿಸ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮೂಲಕ ಮಹಾನ್ ವಲಸೆಯಿಂದ ಬಂದ ವಲಸಿಗರಾಗಿದ್ದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಕಡೆಯಿಂದ [[ಮಹಾನ್ ವಲಸೆ]]ಯು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಕಪ್ಪು ಜನರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.post-gazette.com/lifestyle/20030218kids0218P9.asp ಕಿಡ್ಸ್ ಕಾರ್ನರ್: 1910-30 ಸಾ ಹ್ಯೂಜ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಮೈಗ್ರೇಶನ್]&quot;. ''ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪೋಸ್ಟ್-ಗೆಜೆಟ್''. ಫೆಬ್ರವರಿ 12, 2003&lt;/ref&gt; [[IIನೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧ]]ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ 95 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಉಕ್ಕನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡಿತು.&lt;ref name=&quot;Lorant&quot;/&gt;  ಈ ಸಮಯದ ವೇಳೆಗೆ, ದಹಿಸುತ್ತಿರುವ [[ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು]] ಮತ್ತು [[ಉಕ್ಕಿ]]ನ ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ತಯಾರಾದ ಕಪ್ಪು ಹೊಗೆ(ಅಥವಾ [[ಹೊಗೆ ಮತ್ತು ಮಂಜಿನ ಗಾಢ ಮಿಶ್ರಣ]])ಯಿಂದ [[ಮಾಲಿನ್ಯ]]ವು ಉಂಟಾಯಿತು, ಅದು ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಕೂಡ ಸಾಹಿತಿ ಬರಹಗಾರ [[ಜೇಮ್ಸ್ ಪಾರ್ಟನ್‌]]ರನ್ನು ನಗರವನ್ನು &quot;ಹೆಲ್ ವಿತ್ ದ ಲಿಡ್ ಆಫ್&quot; ಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |last = Kalson  |first = Sally  |authorlink =  |coauthors =  |title = Cartoonist draws, fires a blank with Pittsburgh joke  |work = Pittsburgh Post-Gazette  |publisher = |date = 2003-11-19  |url = http://www.post-gazette.com/columnists/20031119sally104col2p2.asp |doi =  |accessdate =}}&lt;/ref&gt;

ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ನಗರವು ಶುದ್ಧವಾದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಮತ್ತು &quot;ಪುನರುಜ್ಜೀವನ&quot; ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ತುಂಬುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.  &quot;ಪುನರುಜ್ಜೀವನ II&quot; ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಈ ರೀತಿಯಾದ ಶ್ಲಾಘನೆಯ ಪ್ರಯತ್ನವು 1977 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಹಿಂದಿನ ಯೋಜನೆಗಳಂತಲ್ಲದೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ನೆರೆಹೊರೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿತು.  ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಡಿಪಾಯವು 1960 ರ ದಶಕದುದ್ದಕ್ಕೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು, ಆದರೆ 1970 ರ ದಶಕದ ಮತ್ತು 1980 ರ ದಶಕದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಲೇಆಫ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಗಿರಣಿಗಳ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಯ ಜೊತೆ ಉಕ್ಕಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆಯು ಅಂತಃಸ್ಫೋಟಗೊಂಡಿತು.

1980 ರ ದಶಕದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ನಗರವು ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿತು, ನಗರವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ]], ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಮತ್ತು ಮಾನವ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಮಸ್ಯಾರಹಿತ ನಗರವಾಗಿ ಉಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಅದರ ಕೈಗಾರಿಕಾ-ಯುಗದ ಎತ್ತರವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲಿಲ್ಲ. 1950 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ 680,000 ಜನರು ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದರು, ಉಪನಗರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧತೆಯ ಸಂಯೋಜನವು ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 2000 ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 330,000ರವರೆಗಿನ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಇಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;ಸೂಚನೆ:   ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ  ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರೂ, ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು.   1950ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ  [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾದುತ್ತಿದ್ದಾಗ, [[ಜೊನಸ್ ಸಾಕ್]] ಮೊದಲಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ [[ಶೈಶವ ಪಾರ್ಶ್ವರೋಗ(ಪಾಲಿಮೈಯೆಲಿಟಿಸ್)]]ದ ವಿರುದ್ಧದ ದೊಡ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದನು.(ಅಥವಾ ಪೋಲಿಯೊ ಅಥವಾ ಶೈಶವ ಪಾರ್ಶ್ವರೋಗ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ).  ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಅಂಗಾಶಗಳ ಕಸಿಯನ್ನು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಾ. ಥಾಮಸ್ ಸ್ಟಾರ್ಜಲ್ 1983ರಲ್ಲಿ  ಮೊದಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿತು.&lt;/ref&gt;

[[2000 ದ ನಂತರದ ಕುಸಿತ]]ವು, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು, ಹೆಚ್ಚಿನ ನಗರಗಳು ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಅದು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು.  ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯ ಈ ಕಥಾನಕವು ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ]]ರಿಗೆ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ನಗರವನ್ನು 2009 ರ [[ಜಿ-20 ಸಮಿತಿ]]ಗೆ ಅಥಿತಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ವೈಯುಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/8072894.stm | work=BBC News | title=US to host next G20 world meeting | date=2009-05-28 | accessdate=2010-05-22}}&lt;/ref&gt;

== ಭೌಗೋಳಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ ==
[[File:Duquesne Incline from top.jpg|thumb| 
 ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಡುಕೆ ಇನ್‌ಕ್ಲೈನ್ ]]

[[ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಗಣತಿ ಬ್ಯೂರೋ]] ಪ್ರಕಾರ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಇದು ಒಟ್ಟೂ {{convert|58.3|sqmi|km2|0|abbr=on}} ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ {{convert|55.6|sqmi|km2|0|abbr=on}} ಭೂಮಿ ಹಾಗೂ {{convert|2.8|sqmi|km2|0|abbr=on}} ನೀರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶೇ. 4.75 ರಷ್ಟು ನೀರು ತುಂಬಿದೆ. ನೀರು ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ 0.51%ರಷ್ಟಿದೆ.

ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನ [[ಅಲ್ಲಿಜೆನಿ ನದಿ]] ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನ [[ಮೋನೊಂಗಾಹೆಲಾ ನದಿ]]ಗಳು ಸೇರಿ [[ಓಹಾಯೋ ನದಿ]]ಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ [[ಅಲ್ಲಿಜೆನಿ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ]]ಯ ಮೇಲೆ ಈ ನಗರ ಇದೆ.  ನದಿಗಳ ಮಧ್ಯದ ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶವು ಗೋಲ್ಡನ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು [[ಪಾಯಿಂಟ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಪಾರ್ಕ್]] ನಿಂದ ಆಕ್ರಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಿಜವಾದ ಅಭಿಸರಣೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಸರಳವಾಗಿ ‘ಬಿಂದು’ ಎಂದು ಹೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಗೋಲ್ಡನ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ [[ಓಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಹಾಗೂ ಶೇಡಿಸೈಡ್ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಗರವು ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತ್ರತಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ವಿಭಾಗಗಳು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯ, [[ಕಾರ್ನೇಜಿ ಮೆಲನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಕಾರ್ನೆಜಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ]] ಮತ್ತು ಲೈಬ್ರರಿ ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಶಿಕ್ಷಣ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಮೊನೊಂಗೊಹೆಲಾ ಎದುರುಬದಿಯಲ್ಲಿನ ನದಿಯ ಕಂದಕದ ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ಆಚೆಯಕತೆಯ ಬದುಗಳನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.  ನಗರದ ಅನೇಕ [[ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳು]], ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಗರದ [[ಉತ್ತರ ಬದಿ]] ಹಾಗೂ ಬಂಗ್ಲೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಏರಲು ಕಷ್ಟವಾಗುವಂತೆ ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶ ಹೊಂದಿವೆ.

ಇಂತಹ ಊರುಗಳು ಭೌತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪದೇ ಪದೇ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.  ನಗರದ ಅನೇಕ ಗುಡ್ಡಗಳು 712 ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, 44,645 ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ಮತ್ತು 24,090 ನೀಟಾದ [[ಹೆಜ್ಜೆ]]ಗಳನ್ನು (ಸ್ಯಾನ್‌ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋ, [[ಸಿನ್ಸಿನ್ನಾಟಿ]] ಮತ್ತು [[ಪೊರ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]], [[ಒರೆಗಾನ್]] ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ ಬರುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು) ಪಾದಚಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ದಾರಿಹೋಕರಿಗಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ‘ಕಾದದದ ಬೀದಿಗಳು’ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಇತರ ಏರಲು ಕಷ್ಟವಾದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡಿಗೆಗಾಗಿ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಇವೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |work=[[Pittsburgh Post-Gazette]] |title=Learning the steps: Pitt researcher fell for city's stairs and has published a book that maps them |url=http://www.post-gazette.com/pg/04076/286278.stm |date=2004-03-16 |author=Patricia Lowry}}&lt;/ref&gt; ಅನೇಕವು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪ್ರದೇಶದ ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.&lt;ref&gt;ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ದ ಲೋಕಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಕಂಪನಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ, ಟಿಮ್ ಫೆಬ್‌ನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಬಾಬ್ ರಿಗನ್‍‍ರ &quot;ದ ಸ್ಟೆಪ್ಸ್ ಆಫ್ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್: ಪೊರ್ಟಿಯಾಟ್ ಆಫ್ ದ ಸಿಟಿ&quot; '', ISBN 0-9711835-6-2''&lt;/ref&gt;

ನಗರದಲ್ಲಿ ನದಿಯ ಮುಂಭಾಗ ಮತ್ತು ಕುಣಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೈಕ್ ಹಾಗೂ ಕಾಲು ಹಾದಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿವೆ. ಆದರೆ, ಇಳಿಜಾರಿನ ಗುಡ್ಡಗಳು ಹಾಗೂ ವಾತಾವರಣದ ಏರುಪೇರು [[ಬೈಕ್ ಚಲಾಯಿಸಲು]] ತೀವ್ರ ತೊಂದರೆ ನೀಡಬಹುದು. ಏನೇ ಆದರೂ, ನಗರವು [[ವಾಶಿಂಗ್‌ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ.]] (ಸುಮಾರು {{convert|245|mi|km|0|abbr=on}} ದೂರ) ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿಜೀನೀಸ್ ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ [[ದೊಡ್ಡದಾದ ಅಲ್ಲಿಜೆನಿ ಪ್ಯಾಸೇಜ್]] ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಪೊಟೊಮಾಕ್ ಕಣಿವೆ ಜೊತೆಗೆ ಮತ್ತು [[ಚೆಸಾಪೀಕ್ ಹಾಗೂ ಓಹಿಯೋ ಕೆನಲ್ ಟೌಪಾತ್]] ಜೊತೆಗೆ ನಿರಂತರವಾದ ಬೈಕ್/ ಓಡುವ ಕಾಲುಹಾದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

=== ಹವಾಗುಣ ===
ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಖಂಡಾಂತರ ಆರ್ದ್ರತೆ ಹಾಗೂ ಉಷ್ಣಕಟಿ ಪ್ರದೇಶದ ಆರ್ದ್ರತೆಯ ವಾತಾವರಣ ವಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. (ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಡಿಎಫ್ಎ/ಸಿಎಫ್ಎ).  ಇದು ಅವಿವೇಕದಿಂದ ಕೂಡಿದ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಹರಡಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಲ್ಕು ಭಿನ್ನ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲವು ಬಿಸಿ ಹಾಗೂ ಆರ್ದ್ರತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, (ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಬಿಸಿಗಾಳಿ), ಚಳಿಗಾಲವು ಥಂಡಿ ಹಾಗೂ ಹಿಮದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ.  ಎಲೆಯುದುರುವ ಕಾಲ ಹಾಗೂ ವಸಂತಕಾಲಗಳು ತುಸು ಚಳಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ನಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ತಿಂಗಳು ಎಂದರೆ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನ ಅರ್ಧ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜುಲೈ ಆಗಿದೆ.  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣಾಂಶ ಎಂದರೆ {{convert|83|F|C|1|abbr=on}}, ರಾತ್ರಿಯನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಎಂದರೆ {{convert|62|F|C|1|abbr=on}} ಜುಲೈ ನಲ್ಲಿ ಪದೆ ಪದೆ ಆರ್ಧ್ರತೆ ಕಂಡುಬಂದು ಗಣನೀಯ [[ಸೆಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸು]]ತ್ತದೆ.  ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ಚಳಿಯ ತಿಂಗಳು ಎಂದರೆ ಜನವರಿ. ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಎಂದರೆ {{convert|35|F|C|1|abbr=on}}. ರಾತ್ರಿಯನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಎಂದರೆ {{convert|20|F|C|1|abbr=on}} ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಎಂದರೆ 1988 ರ ಜುಲೈ 16 ರಂದು ದಾಖಲಾದ {{convert|103|F|C|1|abbr=on}} ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು 1994 ರ ಜನವರಿ 19 ದಾಖಲಾದ ಉಷ್ಣಾಂಶ {{convert|-22|F|C|1|abbr=on}} ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣಾಂಶವಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;NCDC&quot;&gt;{{cite web
| url= http://cdo.ncdc.noaa.gov/climatenormals/clim20/pa/366993.pdf
| title= NCDC: U.S. Climate Normals
| accessdate= 2010-05-11
}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

[[ಅಲ್ಲೆಘಾನಿ ಪರ್ವತಗಳ]] [[ಗಾಳಿಬೀಸುವ]] ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಈ ನಗರವು ಇನ್ನೂ ಪಶ್ಚಿಮದ ಕಡೆಗಿರುವ ಪರ್ವತಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಕಾಶವು ಮೋಡಾಚ್ಛಾದಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಅಂದರೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 153 ದಿನಗಳು ಮಳೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಕೇವಲ 2024 ಗಂಟೆಗಳಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಬಿಸಿಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;NCDC&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;HKO&quot;&gt;{{cite web
  | url = http://www.hko.gov.hk/wxinfo/climat/world/eng/n_america/us/pittsburgh_e.htm
  | title = Climatological Normals of Pittsburgh
  | accessdate = 2010-05-11
  | publisher = [[Hong Kong Observatory]]
  | archive-date = 2011-06-22
  | archive-url = https://web.archive.org/web/20110622020842/http://www.hko.gov.hk/wxinfo/climat/world/eng/n_america/us/pittsburgh_e.htm
  | url-status = dead
  }}&lt;/ref&gt; ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಆಗಾಗ ಗುಡುಗುವುದು ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕದ ಪೂರ್ವತೀರದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾದ [[ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಗಳು. ಸರಾಸರಿಯಾಗಿ, ಇಡೀ ವರ್ಷದ {{convert|4.04|in|mm|0}} ರಷ್ಟು ಮಳೆ ಈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ಒಣಹವೆಯ ತಿಂಗಳಾಗಿದ್ದು {{convert|2.35|in|mm|0}} ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಸುಮಾರು {{convert|37.9|in|mm|0}} ಇದ್ದು, ವಾರ್ಷಿಕ ಮಂಜುಸುರಿಯುವಿಕೆಯು {{convert|40.3|in|cm|0}} ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ಗೆ ತೀವ್ರ ವಾತಾವರಣ ಹೊಸದೇನಲ್ಲ.  ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದಿ ಬ್ಲಿಜ್ಜಾರ್ಡ್ ಇದು 1993 ರಲ್ಲಿ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ 23 ಇಂಚಿನಷ್ಟು ಹಿಮದಲ್ಲಿ ಹುಗಿದುಹೋಗಿತ್ತು.  [[ಮೊದಲ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ 2010 ರ ಬ್ಲಿಜಾರ್ಡ್]] 24 ಗಂಟೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಹಿಮದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಹುಗಿದುಹೋಗಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಇದರ ನಂತರದ ವಾರದಲ್ಲಿ 4 ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಹುಗಿದುಹೋಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;2010blizzard&quot;&gt;{{cite web|title=2010: A Pittsburgh Snow Odyssey|url=http://www.thepittsburghchannel.com/weather/22687306/detail.html|publisher=[[Pittsburgh Post-Gazette]]|accessdate=5 June 2010|archive-date=6 ನವೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101106013308/http://www.thepittsburghchannel.com/weather/22687306/detail.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;blizzard93&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.city.pittsburgh.pa.us/pw/html/blizzard_of_1993.html|title=Blizzard of 1993|publisher=Pittsburgh Public Works|accessdate=5 June 2010|archive-date=13 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091213014230/http://www.city.pittsburgh.pa.us/pw/html/blizzard_of_1993.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಎಫ್2 ಸುಂಟರಗಾಳಿಯು 1998 ರ ಜೂನ್ 2 ರಂದು ಸಿಟಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತ್ತು. 2004 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ [[ಹುರ್ರಿಕೇನ್ ಇವಾನ್]] ಇದರ ಉಳಿಕೆಯು ಅತಿಯಾದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದಿತು, ಮತ್ತು 6 ಇಂಚುಗಳ ಮಳೆಯನ್ನು 12 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಿಸಿತು.

{{Infobox Weather
| single_line=yes
| location =Pittsburgh, Pennsylvania
| Jan_Hi_°F =34.1       |Jan_REC_Hi_°F =69
| Feb_Hi_°F =38.8       |Feb_REC_Hi_°F =76
| Mar_Hi_°F =49.5       |Mar_REC_Hi_°F =82
| Apr_Hi_°F =60.7       |Apr_REC_Hi_°F =89
| May_Hi_°F =70.8       |May_REC_Hi_°F =91
| Jun_Hi_°F =79.1       |Jun_REC_Hi_°F =98
| Jul_Hi_°F =82.7       |Jul_REC_Hi_°F =103
| Aug_Hi_°F =81.1       |Aug_REC_Hi_°F =100
| Sep_Hi_°F =74.2       |Sep_REC_Hi_°F =97
| Oct_Hi_°F =62.5       |Oct_REC_Hi_°F =87
| Nov_Hi_°F =49.5       |Nov_REC_Hi_°F =82
| Dec_Hi_°F =37.8       |Dec_REC_Hi_°F =74
| Year_Hi_°F =60.4      |Year_REC_Hi_°F =103
| Jan_Lo_°F =19.9       |Jan_REC_Lo_°F = -22
| Feb_Lo_°F =22.3       |Feb_REC_Lo_°F = -12
| Mar_Lo_°F =30.1       |Mar_REC_Lo_°F = -1
| Apr_Lo_°F =39.1       |Apr_REC_Lo_°F = 14
| May_Lo_°F =49.2       |May_REC_Lo_°F = 26
| Jun_Lo_°F =57.7       |Jun_REC_Lo_°F = 34
| Jul_Lo_°F =62.4       |Jul_REC_Lo_°F = 42
| Aug_Lo_°F =61         |Aug_REC_Lo_°F = 39
| Sep_Lo_°F =53.9       |Sep_REC_Lo_°F = 31
| Oct_Lo_°F =42.5       |Oct_REC_Lo_°F = 16
| Nov_Lo_°F =34.2       |Nov_REC_Lo_°F = -1
| Dec_Lo_°F =25.3       |Dec_REC_Lo_°F = -12
| Year_Lo_°F =41.5      |Year_REC_Lo_°F = -22
| Jan_Precip_inch =2.59
| Feb_Precip_inch =2.47
| Mar_Precip_inch =3.24
| Apr_Precip_inch =3.07
| May_Precip_inch =4.04
| Jun_Precip_inch =3.93
| Jul_Precip_inch =3.90
| Aug_Precip_inch =3.15
| Sep_Precip_inch =3.13
| Oct_Precip_inch =2.35
| Nov_Precip_inch =3.05
| Dec_Precip_inch =2.86
| Year_Precip_inch = 37.85
| Jan_Snow_inch = 11.9
| Feb_Snow_inch = 8.5
| Mar_Snow_inch = 8.1
| Apr_Snow_inch = 1.5
| May_Snow_inch = 0
| Jun_Snow_inch = 0
| Jul_Snow_inch = 0
| Aug_Snow_inch = 0
| Sep_Snow_inch = 0
| Oct_Snow_inch = 0.4
| Nov_Snow_inch = 3.1
| Dec_Snow_inch = 6.8
| Year_Snow_inch = 40.3
|Jan_Sun= 93
|Feb_Sun= 110.2
|Mar_Sun= 155
|Apr_Sun= 183
|May_Sun= 217
|Jun_Sun= 243
|Jul_Sun= 254.2
|Aug_Sun= 229.4
|Sep_Sun= 198
|Oct_Sun= 167.4
|Nov_Sun= 99
|Dec_Sun= 74.4
|Year_Sun= 2023.6
|Jan_Rain_days =    |Jan_Snow_days = 11.5   |Jan_Precip_days = 16.5
|Feb_Rain_days =    |Feb_Snow_days =  8.1   |Feb_Precip_days = 13.6
|Mar_Rain_days =    |Mar_Snow_days =  6.8   |Mar_Precip_days = 14.9
|Apr_Rain_days =    |Apr_Snow_days =  2.2   |Apr_Precip_days = 13.6
|May_Rain_days =    |May_Snow_days =    0   |May_Precip_days = 13.1
|Jun_Rain_days =    |Jun_Snow_days =    0   |Jun_Precip_days = 12
|Jul_Rain_days =    |Jul_Snow_days =    0   |Jul_Precip_days = 10.4
|Aug_Rain_days =    |Aug_Snow_days =    0   |Aug_Precip_days = 10
|Sep_Rain_days =    |Sep_Snow_days =    0   |Sep_Precip_days = 10.7
|Oct_Rain_days =    |Oct_Snow_days =  0.2   |Oct_Precip_days = 10.2
|Nov_Rain_days =    |Nov_Snow_days =  3.8   |Nov_Precip_days = 12.9
|Dec_Rain_days =    |Dec_Snow_days =  7.8   |Dec_Precip_days = 15.4
| source= NOAA &lt;ref name = NCDC /&gt;
| accessdate = 2010-05-11
  | source2 = HKO &lt;ref name = HKO /&gt;
  | accessdate2 = 2010-05-11 }}

=== ನಗರದೃಶ್ಯ ===
{{See also|List of Pittsburgh neighborhoods|List of tallest buildings in Pittsburgh|List of City of Pittsburgh historic designations|List of Pittsburgh History and Landmarks Foundation Historic Landmarks}}
[[File:Pittsburgh Pennsylvania neighborhoods.svg|thumb|left|300px| 
ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ 90ಪಕ್ಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಮನೆಯಾಗಿದೆ.]]

ನಗರವು ಗೋಲ್ಡನ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ ಹೆಸರಿನ ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶದಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಇವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿವೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.emporis.com/en/wm/bo/?id=102614 |title=Golden Triangle (Pittsburgh) |publisher=Emporis.com |date= |accessdate=2009-04-11 |archive-date=2007-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930081437/http://www.emporis.com/en/wm/bo/?id=102614 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಈ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮುಂದೆ ಭಿನ್ನ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಂತೆ ಉಪವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ (ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಒಟ್ಟು 90 ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ).&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.city.pittsburgh.pa.us/portal/neighborhoods.html |accessdate=2007-07-17 |title=Pittsburgh Neighborhoods |work=City of Pittsburgh Portal |archive-date=2007-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070629162237/http://www.city.pittsburgh.pa.us/portal/neighborhoods.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪಟ್ಟಣಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಬದಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಬದಿ/ದಕ್ಷಿಣ ಗುಡ್ಡಗಳು, ಪೂರ್ವ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಅಂತ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ.

[[ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್]] ಅತ್ಯಂತ ಬಿಗಿಯಾದ ಮತ್ತು ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಅನೇಕ ಉದ್ದದ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, 9 ಕಟ್ಟಡಗಳು {{convert|500|ft|m|0|abbr=on}} ಉದ್ದವಾಗಿವೆ. [[ಯುಎಸ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಟಾವರ್]] ಇದು {{convert|841|ft|m|0|abbr=on}} ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದವಾದದ್ದಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=usouthsteeltower-pittsburgh-pa-usa |title=U.S. Steel Tower, Pittsburgh |work=Emporis Buildings |accessdate=2007-07-17}}&lt;/ref&gt; [[ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯು 14 ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿಜೆನಿ ನದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ರಂಗಮಂಟಪ ಹಾಗೂ ಕಲೆಯ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಹೋಗಿದ್ದು, ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಭಾಗದಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಂಡಳಿ]]ಯು ರಿವರ್‌ಪಾರ್ಕ್ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಭಿತವಾಗಿದೆ. 4 ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳ ಮಿಶ್ರ ಉಪಯೋಗದ ಹಸಿರು ಸಮುದಾಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದು 700 ಮನೆಗಳ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 20 ರಿಂದ 30 ಅಂತಸ್ತುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಅನೇಕ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶದ ಮೊದಲ ಬದಿಯ ಗಡಿ ಭಾಗವು ಮೋನೋಂಗಹೆಲಾ ನದಿ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೊನ್ ವಾರ್ಫ್ ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ವಿಶಿಷ್ಟ [[ಪಿಪಿಜಿ ಪ್ಲೇಸ್]] ಗೋಥಿಕ್ ನ ಗಗನಚುಂಬಿ ಗಾಜಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಈ ಪ್ರದೇಶ ಕೂಡ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಟ್ಟಡಗಳ ವಲಯದಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ, ಹೊಸ ಕೊಂಡೊ ಟಾವರ್ ಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಚೇರಿ ಟಾವರ್ ಗಳು ಮನೆಯ ಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಡೌನ್‌ಟೌನ್‌ಗೆ [[ಪೊರ್ಟ್ ಅಥಾರಿಟಿ]]ಯು ಹಗುರವಾರ ರೈಲುಗಳು ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣವನ್ನು ಸೇರುವ ವಿವಿಧ ಉಪಯೋಗಕಾಗಿ ಸೇತುವೆ ಮೂಲಕ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ.&lt;ref&gt;https://archive.is/20120908103552/www.portauthority.org/PAAC/Portals/Capital/NorthShore/images/big-new-map.JPG&lt;/ref&gt; ಅಲ್ಲದೆ, ಇದು [[ಪಾಯಿಂಟ್‌ಪಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ದಿ ಆರ್ಟ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್]], ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಕಲಿನರಿ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್, ಒಂದು [[ರಾಬರ್ಟ್ ಮೊರ್ರಿಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ವಿಭಾಗದ ಬಯಲು ಹಾಗೂ [[ಡಕ್ವೆಸ್ನೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇವು ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಹಾಗೂ ಅಪ್ ಟೌನ್ ಗಳ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
[[ಚಿತ್ರ:Street in Shadyside Pittsburgh PA.jpg|thumb|ಈಸ್ಟ್ ಎಂಡ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಡಿಸೈಡ್‌ನ ಬೀದಿ]]
[[File:CMU from 36th floor.jpg|thumb|
ಕಾರ್ನಿಗಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯ  ಮತ್ತು  ಆರ್ಟ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗ  ಮತ್ತು ಕಾರ್ನಿಗಿ ಮೆಲಾನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಹಿಂಭಾಗ ]]

[[File:Buena vista.JPG|thumb|left| 
ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಪಕ್ಕ ]]
ಉತ್ತರ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸತಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ನಗರಗಳಿವೆ. ಇಂದು ಪೀಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಉತ್ತರ ಬದಿ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಜೆನಿ ನಗರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಗರದಂತೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಜೆನಿ ನಗರವು ತನ್ನ ನಾಗರಿಕರ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಜೊತೆ ವಿಲೀನಗೊಂಡಿತು. [[ಉತ್ತರ ಬದಿ]]ಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಮನೆಗಳಾಗಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಕುತೂಹಲಕರ ಕಟ್ಟಡ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅನೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳ ದಿನಾಂಕವು 19 ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಗೂ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಮರದ ಕೆತ್ತನೆ, ಸಿರಾಮಿಕ್ ಹೆಂಚು, ಪಾಟಿ ಕಲ್ಲಿನ ಅಂಗಳ ಹಾಗೂ ದೋಷವಿಲ್ಲದ ಗ್ಲಾಸುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಉತ್ತರ ಬದಿ ಕೂಡ ಅನೇಕ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. [[ಹೇಂಜ್ ಫೀಲ್ಡ್]], [[ಪಿಎನ್ಸಿ ಪಾರ್ಕ್]], [[ಕಾರ್ನೇಜಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರ]], [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅವೇರಿ]], [[ಆಂಡಿ ವಾರ್ ಹೋಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ]], [[ಮ್ಯಾಟ್ರೆಸ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ]] ಉದಾಹರಣೆಯ ಕಲಾ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, [[ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್]], [[ಪೆನ್ ಬ್ರೆವರಿ]] ಮತ್ತು [[ಅಲ್ಲಿಜೆನಿ ಅಬ್ಸರ್ವೇಟರಿ]] ಇವು ಜನಪ್ರಿಯ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು.

ದಕ್ಷಿಣದ ಬದಿಯು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ಮನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಿಟ್ಸ್ ಬರ್ಗರ್ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ನಲ್ಲಿ ಮನೆ ಖರೀದಿಸಲು ದಕ್ಷಿಣ ಬದಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.  10 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಬದಿಯ ಮನೆಗಳ ಬೆಲೆಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಶೇ. 10 ರಂತೆ (ಶೇ. 100 ರಷ್ಟು) ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ. [[ದಕ್ಷಿಣ ಬದಿ]]ಯ ಈಸ್ಟ್ ಕಾರ್ಬನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಗರದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಜಂಗುಳಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಅಂಗಡಿ-ಮುಗ್ಗಟ್ಟುಗಳು, ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಖಾದ್ಯಗಳು, ರಾತ್ರಿ ಜೀವನದ ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಸಂಗೀತದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.  1993 ರಲ್ಲಿ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ನ  ನಗರ ಪುರನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಡಳಿತವು ದಕ್ಷಿಣ ಬದಿಯ ವರ್ಕ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಮಿಲ್ ನ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು, ಅಲ್ಲದೆ, ಸಮುದಾಯ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಕಾರರ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿ ವಿವಿಧ ಉಪಯೋಗಿಗಳಾದ ರಿವರ್ ಫ್ರಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್, ಕಚೇರಿ ಸ್ಥಳ, ಮನೆಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಸ್ಟೀಲರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪಿಟ್ ಪ್ಯಾಂಥರ್ಸ್‌ಗಳ ಒಳಾಂಗಣ ಅಭ್ಯಾಸ ಸ್ಥಳಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿತು.  1998 ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಈಗ ದಕ್ಷಿಣ ಬದಿಯು ಅನೇಕ ಅಂಗಡಿಗಳು, ಹೊಟೇಲ್ ಗಳು, ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ತೆರೆದಿದೆ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕನ್ ಈಗಲ್ ಔಟ್ ಫಿಟ್ಟರ್ ನ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯು ಆಗಿದೆ.

ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಕಾರ್ನೆಜೀ ಮೆಲೊನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಕಾರ್ಲೊವ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಖಾಥಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ದಿ ಕಾರ್ನೆಜಿ ಇಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ]], [[ಫ್ರಿಕ್ ಆರ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಹಿಸ್ಟೊರಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್ (ಕ್ಲೇಯ್ಟೊನ್ ಮತ್ತು ಫ್ರ್ಕಿ ಆರ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ)]], [[ಫಿಪ್ಸ್ ಕನ್ವರ್ವೇಟರಿ]], [[ಸೈನಿಕರು ಹಾಗೂ ನಾವಿಕರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಚಾವಡಿ]] ಮತ್ತು [[ದಿ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಜೂ ಮತ್ತು ಪಿಪಿಜಿ ಅಕ್ವೇರಿಯಂ]]ಗಳಿಗೆ ಪಡುವಣದ ಅಂತ್ಯವು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. [[ಶೇಡಿಸೈಡ್]] ಹಾಗೂ [[ಸ್ಕಿರ್ರೆಲ್ ಹಿಲ್]] ನ ನೆರೆಹೊರೆಯು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಶ್ರೀಮಂತರು, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಂಗಡಿಗಳು, ವ್ಯವಹಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.  [[ಓಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಪದವೀಧರ ಹಾಗೂ ಪದವಿ ಒಳಗಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, [[ಸ್ಕೆನ್ಲೀ ಪಾರ್ಕ್]] ಮತ್ತು [[ಪೀಟರ್ಸನ್ ಇವೆಂಟ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್]] ಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. [[ಬ್ಲೂಮ್‌ಫೀಲ್ಡ್]] ಇದು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಸಣ್ಣ ಇಟಲಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಹೊಟೇಲ್ ಗಳು, ಕಿರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಜನಪ್ರೀಯತೆ ಪಡೆದಿವೆ.  [[ಲ್ಹಾರೆನ್ಸ್‌ವಿಲ್ಲೆ]]ಯು ಕಲಾವಿದರು ಹಾಗೂ ಡಿಸೈನರುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮತ್ತೆ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಈಗ ಹೊಸ ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಕಟ್ಟುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ.  [[ಸ್ಟ್ರಿಪ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್]] ಇದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಗೆ ತೆರೆದಿಟ್ಟ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲಬ್ ನಡೆಸುವ ತಾಣವಾಗಿದೆ.

ವೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್‌ ನಲ್ಲಿ [[ಮೌಂಟ್ ವಾಶಿಂಗ್‌ಟನ್‌]]ನ್ನು ಅದರ ಜನಪ್ರಿಯ ನೋಟವಾದ ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಕೈಲೈನ್ ಮತ್ತು [[ಶೇರಡೆನ್]] ಮತ್ತು [[ಇಲ್ಲಿಯಟ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಇತರ ನಿವಾಸಿ ನೆರೆಹೊರೆಯವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ನಗರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶವು ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇದು ನಗರದ ವಲಸೆ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಸೇರಿವೆ:  ಅವುಗಳೆಂದರೆ:

* ''[[ಜರ್ಮನ್]] '' : [[ಟ್ರೊಯ್ ಹಿಲ್]], [[ಮೌಂಟ್ ವಾಶಿಂಗ್ ಟನ್]], [[ಲ್ಯಾರಿಮರ್]] ಮತ್ತು [[ಈಸ್ಟ್ ಅಲ್ಲಿಗ್ಹೆನಿ]] (ಡೆಚ್ ಟೌನ್)
* ''[[ಇಟಾಲಿಯನ್]] '' : [[ಬ್ರೂಕ್‌ಲೈನ್]], [[ಬ್ಲೂಮ್‌ಫೀಲ್ಡ್]], [[ಮಾರ್ನಿಂಗ್‌ಸೈಡ್]], [[ಓಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಬೀಚ್‌ವ್ಯೂ]]
* ''[[ಪೊಲೀಶ್]]''  ಮತ್ತು ಇತರ [[ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು]] : [[ದಕ್ಷಿಣ ಬದಿ]]ಯವರು, [[ಲಾರೆನ್ಸಿವಿಲ್ಲೆ]] ಹಾಗೂ [[ಪೊಲಿಶ್ ಹಿಲ್‌]]ನವರು
* ''[[ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೇರಿಕನ್]]''  : [[ಹಿಲ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್]], [[ಹೋಮ್‌ವುಡ್]] ಮತ್ತು [[ಲ್ಯಾರಿಮರ್]]
* ''[[ಜ್ಯೂವಿಶ್]]''  : [[ಸ್ಕೂರೆಲ್ ಹಿಲ್]]

ನಗರದ ಬದಿಯಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದವರು ನಗರವೂ ಅಲ್ಲವಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಾಲುಮರಗಳ ಬಡಾವಣೆ ಲಕ್ಷಣ, ಪ್ರಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾರೇಜುಗಳು ಚಿಕ್ಕ ನಗರದ ರೀತಿಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣ ತೋರಿದ್ದವು. ಎಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ನೆರೆಹೊರೆಯವರಾದ ಓಕ್ ಲ್ಯಾಂಡ್, ದಕ್ಷಿಣದ ಬದಿಯ, ಉತ್ತರ ಬದಿಯ ಮತ್ತು ಗೋಲ್ಡನ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್ ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ವಿಧಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣ ಹೊಂದಿದ್ದು, ನಗರವೆಂಬಂತೆ ತೋರಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿವೆ.

{{Panorama
| image      = File:Pittsburgh dawn city pano.jpg
| fullwidth  = 5816
| fullheight = 1200
| caption    = The city of Pittsburgh at dawn, as seen from [[Mt. Washington (Pittsburgh)|Mt. Washington]].  The [[Monongahela River]] is in the foreground.
| height     = 250
}}

== ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ==
{| class=&quot;toccolours&quot; cellpadding=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;float:right; margin:0 0 1em 1em; font-size:95%;&quot; {{USCensusPop
| 1760= 149
| 1796= 1395
| 1800= 1565
| 1810= 4768
| 1820= 7248
| 1830= 12568
| 1840= 21115
| 1850= 46601
| 1860= 49221
| 1870= 86076
| 1880= 156389
| 1890= 238617
| 1900= 321616
| 1910= 533905
| 1920= 588343
| 1930= 669817
| 1940= 671659
| 1950= 676806
| 1960= 604332
| 1970= 520117
| 1980= 423938
| 1990= 369879
| 2000= 334563
| 2006= 316718}}

2005-2007 ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸಮುದಾಯದ ಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 68.3 ರಷ್ಟು ಬಿಳಿಯರು, (ಶೇ. 65.8 ರಷ್ಟು ನಾನ್ ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ಬಿಳಿಯರು ಒಬ್ಬರೇ), ಶೇ. 28 ರಷ್ಟು ಕರಿಯರು ಅಥವಾ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ನರು, ಶೇ. 1 ರಷ್ಟು ಅಮೇರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್ನರು ಹಾಗೂ ಅಲಾಸ್ಕಾ ಸ್ಥಳೀಯರು, ಶೇ. 4 ರಷ್ಟು ಏಶಿಯನ್, ಶೇ. 0.1 ರಷ್ಟು ಸ್ಥಳೀಯ ಹವೈಯನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪದವರು, ಶೇ. 0.9 ರಷ್ಟು ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಬಂದವರು ಹಾಗೂ ಶೇ. 2 ರಷ್ಟು ಎರಡು ಅಥವಾ ಇತರ ಕುಲದವರು ಇದ್ದರು.  ಒಟ್ಟೂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ. 1.9 ರಷ್ಟು ಜನರು ಯಾವುದೇ ಕುಲದ ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಟಿನೋಗಳು ಇದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;ACS05-07&quot;&gt;{{cite web
  | last = 
  | first = 
  | authorlink = 
  | coauthors = 
  | title = Pittsburgh city, Pennsylvania: ACS Demographic and Housing Estimates: 2005-2007
  | work = 2005-2007 American Community Survey 3-Year Estimates
  | publisher = US Census Bureau
  | date = 
  | url = http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&amp;-context=adp&amp;-qr_name=ACS_2007_3YR_G00_DP3YR5&amp;-ds_name=ACS_2007_3YR_G00_&amp;-tree_id=3307&amp;-redoLog=true&amp;-_caller=geoselect&amp;-geo_id=16000US4261000&amp;-format=&amp;-_lang=en
  | format = 
  | doi = 
  | accessdate = 30 May 2009
  | archive-date = 10 ಫೆಬ್ರವರಿ 2020
  | archive-url = https://archive.today/20200210234000/http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&amp;-context=adp&amp;-qr_name=ACS_2007_3YR_G00_DP3YR5&amp;-ds_name=ACS_2007_3YR_G00_&amp;-tree_id=3307&amp;-redoLog=true&amp;-_caller=geoselect&amp;-geo_id=16000US4261000&amp;-format=&amp;-_lang=en
  | url-status = dead
  }}&lt;/ref&gt;

2000 ನೇ ಇಸ್ವಿಯ [[ಜನಗಣತಿ]] ಪ್ರಕಾರ ನಗರದಲ್ಲಿ 334,563 ಜನರು, 143,739 ಕುಟುಂಬದ ಜನರು ಹಾಗೂ 74,169 ಕುಟುಂಬಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.{{GR|2}} [[ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆ]] ಪ್ರತಿ ಸ್ಕ್ವೈರ್ ಮೈಲ್ ಗೆ 6,019.0 ಜನಸಂಖ್ಯೆ (2,324.1/ಕೆಎಂ2) ಇತ್ತು.  ಚದುರ ಮೈಲಿಗೆ 2,939.1 ರಂತೆ 163,366 ಮನೆಗಳ ಸಮೂಹವು (1,134.9/ಕೆಎಂ2) ಇತ್ತು. ನಗರದಲ್ಲಿ ಶೇ. 67.63 ರಷ್ಟು [[ಬಿಳಿಯ]]ರು, ಶೇ. 27.12 ರಷ್ಟು [[ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೇರಿಕನ್]], ಶೇ. 0.19 ರಷ್ಟು [[ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೇರಿಕನ್ನರು]], ಶೇ. 2.75 [[ಏಶಿಯನ್ನರು]], ಶೇ. 0.03 ರಷ್ಟು [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಐಲಾಂಡ್‌]]ನವರು, ಶೇ. 0.66 ರಷ್ಟು ಇತರ [[ಇತರೆ ಜನಾಂಗದವರು]] ಹಾಗೂ ಶೇ. 1.61 ರಷ್ಟು ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಕುಲದವರು ಇದ್ದರು. ಯಾವುದೇ ಕುಲದ [[ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್]] ಅಥವಾ [[ಲ್ಯಾಟಿನೋ]]ಗಳು ಶೇ. 1.32 ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇತ್ತು.

ನಗರದಲ್ಲಿನ 5 ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಗುಂಪುಗಳೆಂದರೆ [[ಜರ್ಮನ್]] (ಶೇ. 19.7), [[ಐರಿಶ್]] (ಶೇ. 15.8), [[ಇಟಾಲಿಯನ್]] (ಶೇ. 11.8), [[ಪೊಲಿಶ್]] (ಶೇ. 8.4) ಹಾಗೂ [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] (ಶೇ. 4.6) ಆಗಿದೆ. ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್  ಪ್ರದೇಶಗಳು ಶೇ. 22 ರಷ್ಟು [[ಜರ್ಮನ್]], ಶೇ. 16 ರಷ್ಟು [[ಇಟಾಲಿಯನ್]] ಮತ್ತು ಶೇ. 12 ರಷ್ಟು [[ಐರಿಶ್]] ಜನರಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.  ಪಿಟ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ ನಗರವು ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.niaf.org/research/statistics2.asp |title=Statistics |publisher=64.233.169.104 |date=2009-03-29 |accessdate=2009-04-12 |archive-date=2012-12-07 |archive-url=https://archive.is/20121207062648/www.niaf.org/research/statistics2.asp |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಸಮುದಾಯದ ಜನರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ 5 ನೇ ದೊಡ್ಡ [[ಉಕ್ರೈನಿಯನ್]] ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news | url = http://www.ukrweekly.com/old/archive/2000/020012.shtml | title = Demographic, social, cultural characteristics of persons of Ukrainian ancestry in Chicago | work = [[The Ukrainian Weekly]] No. 2, Vol. LXVIII | date = January 9, 2000 | accessdate = 2008-05-16 | last = Wolowyna | first = Oleh | archive-date = 2008-09-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080906191606/http://www.ukrweekly.com/old/archive/2000/020012.shtml | url-status = dead }} (  1990 ಯುಎಸ್ ಜನಗಣತಿಯನ್ನಾಧರಿಸಿದೆ )&lt;/ref&gt;

ನಗರದಲ್ಲಿ 143,739 ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 21.9 ರಷ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳು 18 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಶೇ. 31.2 ರಷ್ಟು ಮದುವೆಯಾದ ಜೋಡಿಗಳು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಶೇ. 16.5 ರಷ್ಟು ಕುಟುಂಬದ ಮಹಿಳೆಯರು ಗಂಡಂದಿರನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಶೇ. 48.4 ಜನರಿಗೆ ಕುಟುಂಬಗಳೇ ಇರಲಿಲ್ಲ.   ಶೇ. 39.4 ಕುಟುಂಬಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಇತ್ತು ಹಾಗೂ ಶೇ. 13.7 ರಷ್ಟು 65 ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಒಂಟಿಯಾಗಿಯೇ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು.  ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳ ಗಾತ್ರವೆಂದರೆ 2.17 ಕುಟುಂಬದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ಗಾತ್ರವೆಂದರೆ 2.95 ಆಗಿತ್ತು.

ನಗರದಲ್ಲಿ 18 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಶೇ. 19.9 ರಷ್ಟಿತ್ತು, 18 ರಿಂದ 24 ವಯಸ್ಸಿನವರು ಶೇ. 14.8 ರಷ್ಟಿದ್ದರು, 25 ರಿಂದ 44 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನವರು ಶೇ. 28.6 ರಷ್ಟಿದ್ದರು ಮತ್ತು 65 ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರು ಶೇ. 16.4 ರಷ್ಟಿದ್ದರು.  ಇಲ್ಲಿನ ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು 33 ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ 100 ಮಂದಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ 99.7 ಪುರುಷರಿದ್ದರು. 18 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಪ್ರತಿ 100 ಮಂದಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ 97.8 ಪುರುಷರಿದ್ದರು.

ನಗರದ ಕುಟುಂಬಗಳ ತಲಾ ಆದಾಯ 28,588 ಡಾಲರ್ ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ತಲಾ ಆದಾಯ 38,795 ಡಾಲರ್ ಆಗಿತ್ತು. ಗಂಡಸರ 32,128 ಡಾಲರ್ ತಲಾ ಆದಾಯದ ಎದುರು ಮಹಿಳೆಯರು 25,500 ಡಾಲರ್ ತಲಾ ಆದಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು.   ನಗರದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ತಲಾ ಆದಾಯ 18,816 ಡಾಲರ್ ಇತ್ತು. ಶೇ. 15 ರಷ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳು ಹಾಗೂ ಶೇ. 20.4 ರಷ್ಟು ಜನರು ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿದ್ದರು.  ಇವರಲ್ಲಿ 18 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಶೇ. 27.5 ರಷ್ಟು ಜನ ಹಾಗೂ 65 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ 13.5 ರಷ್ಟು ಜನ ಇದ್ದರು.

2002 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನಂತೆ ಪಿಟ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ ನಗರವು 25 ವರ್ಷಗಳ ಮನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಡಿಗ್ರಿ ಪೂರೈಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹೊಂದಿದ ಅಮೇರಿಕಾದ 69 ನಗರಗಳಲ್ಲಿ 22 ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಶೇ. 31 ರಷ್ಟು ಜನ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಡಿಗ್ರಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.census.gov/acs/www/Products/Ranking/2002/R02T160.htm |title=U.S. Census Bureau: American Community Survey (ACS): Percent of People 25 Years and Over Who Have Completed a Bachelor's Degree: Population 25 years and over (Place level) |publisher=Census.gov |date=2007-08-22 |accessdate=2009-04-11}}&lt;/ref&gt; ಇದೇ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪಿಟ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ ನಗರವು 25 ವರ್ಷಗಳ ಮನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಹಾಗೂ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ಅಮೇರಿಕಾದ 69 ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 15 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಶೇ. 84.7 ರಷ್ಟು ಜನ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.census.gov/acs/www/Products/Ranking/2002/R13T160.htm |title=U.S. Census Bureau: American Community Survey (ACS): Percent of People 25 Years and Over Who Have Completed High School (Including Equivalency): Population 25 years and over (Place level) |publisher=Census.gov |date=2007-08-22 |accessdate=2009-04-11}}&lt;/ref&gt;

=== ಅಪರಾಧ ===
2003 ರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ತೋರಿಸಿದ್ದೆಂದರೆ ಪಿಟ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ ನ ಕೊಲ್ಲುವ ದರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ 2.1 ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಇದು ನಗರದ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು.  ಇವೆಲ್ಲವುಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿ ನಗರದ ‘ಉಗ್ರ ಅಪರಾಧ’ ದರವು ದೇಶದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎರಡರಷ್ಟಿತ್ತು. ಆಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಉಗ್ರವಲ್ಲದ ಅಪರಾಧಗಳ ದರವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ 1.11 ರಷ್ಟಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cityrating.com/citycrime.asp?city=Pittsburgh&amp;state=PA |title=Pittsburgh Crime Statistics (PA) - CityRating.com |publisher=Cityrating.com |date= |accessdate=2009-01-05}}&lt;/ref&gt;

2009 ರಲ್ಲಿ ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯು ಪಿಟ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ ನಗರವನ್ನು ತೀವ್ರ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ 7 ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿತು.&lt;ref&gt;[http://os.cqpress.com/citycrime2008/citycrime2008.htm ಸಿಟಿ ಕ್ರೈಮ್ ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ಸ್  : 2008-2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100607114443/http://os.cqpress.com/citycrime2008/citycrime2008.htm |date=2010-06-07 }}, C Q ಪ್ರೆಸ್.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Greenburg 2009&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.forbes.com/2009/10/26/safest-cities-ten-lifestyle-real-estate-metros-msa_chart.html?partner=yahoore|title=Full List: America's Safest Cities|last=Greenburg|first=Zack O'Malley|date=26 October 2009|publisher=Forbes|accessdate=2009-10-28|archiveurl=https://archive.today/20130102172844/http://www.forbes.com/2009/10/26/safest-cities-ten-lifestyle-real-estate-metros-msa_chart.html?partner=yahoore|archivedate=2013-01-02|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ಗ್ರೇಟರ್ ಪಿಟ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ ರೀಜನ್ ಕೂಡ 2009 ರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಶೂಟಿಂಗ್ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಏಪ್ರಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರ ಮೇಲೆ ಮಾರಕ ಆಕ್ರಮಣ]] ಹಾಗೂ [[ಆಗಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಕೊಲೆ-ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಘಟನೆಯು ಕೊಲ್ಲೀಯರ್ ಟೌನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ]] ನಡೆದಿದೆ. 18 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಹಳೆಯ ಅಪರಾಧಿಗಳು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪೊಲೀಸ್ ಒಬ್ಬನನ್ನು ಕೊಲೆಗೈದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ನಗರದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿನ ಬಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.

=== ಹ್ಯಾಸಿಡಟ್‌ನ ಹುಟ್ಟಿದ ಸ್ಥಳ ===
ನಂತರ [[ಹಸೀಡಿಕ್]] [[ಯಹೂದಿ]] ಗ್ರೂಪ್ ಪ್ರಬೇಧ ಎಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದ ಕೆಲವು ಅಮೇರಿಕದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಟ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ ಕೂಡ ಒಂದು.  (ಇತರ ನಗರಗಳೆಂದರೆ [[ಬೋಸ್ಟನ್]], [[ಕ್ಲೀವ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]], [[ಮಿಲ್ವಾವುಕೀ]] ಮತ್ತು [[ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ]]).   1924 ರಲ್ಲಿ ಯುರೋಪ್ ನ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ [[ರಬ್ಬಿ]] [[ಯೂಸೆಫ್ ಲೀಫೆರ್]] [[ನಡ್ವೋರ್ನಾ]]ದ ಹ್ಯಾಸಿಡಿಕ್ ನ ಕುಡಿಯು ತನ್ನ ಬಡಪಾಯಿ ಸಹೋದರಿಯ ಮದುವೆಗೆ ಹಣ ಹೊಂದಿಸಲು ಹಂಗೇರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ತನ್ನ ಮನೆಯಿಂದ ಅಮೇರಿಕದತ್ತ ಪಯಣಿಸಿದ.  ಆತ ಪಿಟ್ಸ್ ಬರ್ಗ್, ಪೆನ್ಸಿಲ್ವಾನಿಯಾ ನಗರಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಹ್ಯಾಸಿಡಿಕ್ ವರ್ಗದವರು ಆತನಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು ತಮ್ಮ ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಕೋರಿದರು. ರಬ್ಬಿ ಯೂಸೆಫ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕುಟುಂಬವನ್ನೇ ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಂದರು, ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ]] [[ರಬ್ಬಿ]] ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆತ ರೆಬ್ಬಿಯಂತೆ ತನ್ನ ಸಾವಿನವರೆಗೂ (1966) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web
|url= http://www.pittsburghdynasty.org/aboutpittsburgh.aspx
|title= A brief history of the Pittsburgh Dynasty
|last= 
|accessdate= February 2010
|date= 
|publisher= www.pittsburghdynasty.org
|archive-date= 2009-04-22
|archive-url= https://web.archive.org/web/20090422184407/http://www.pittsburghdynasty.org/aboutpittsburgh.aspx
|url-status= dead
}}&lt;/ref&gt; ಆತನ ಹಿರಿಯ ಮಗ ರಬ್ಬಿ [[ಅವ್ರಾಹ್ಯಾಮ್ ಅಬ್ಬಾ ಲೇಫರ್]] ಸಫಲತೆಯನ್ನು ಪಡೆದ. 1970 ರಲ್ಲಿ ರಬ್ಬಿ ಅವ್ರಹ್ಯಾಮ್ ಅಬ್ಬಾ ಅವರು ಹ್ಯಾಸಿಡಟ್ ನಿಂದ [[ಇಸ್ರೇಲ್‌]]ನ [[ಆಶ್‌ಡೊಡ್]]‌ಗೆ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಬದಲಾಯಿಸಿದ. ಇದು ಇಂದು ಆತನ ಮಗನಾದ 3ನೇ ಪಿಟ್ಸ್ ಬರ್ಗರ್ ರೆಬ್ಬಿಯಾದ ರಬ್ಬಿ [[ಮೊರ್ಡೆಚಾಯಿ ಯಿಸ್ಸಾಚಾರ್ ಬೆರ್ ಲೈಫರ್]] ಅವರಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.&lt;ref&gt;[http://chinuch.org/AdarI.php &quot;ಜೆಡೊಲಿಮ್ ಯಾರ್ಟ್‌ಜೇಯಿಟ್ಸ್ : 15 ಅಡರ್&quot;]&lt;/ref&gt;

== ಆರ್ಥಿಕತೆ ==
{{Main|Economy of Pittsburgh}}
{{See also|List of corporations in Pittsburgh}}
[[ಚಿತ್ರ:PNCParkSkyline.jpg|thumb|ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್]]
[[File:DuquesnePittsburghSkyline.JPG|thumb| 
ಬಿಎನ್‌ವೈ ಮೆಲಾನ್ ಸೆಂಟರ್ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಮುಖ್ಯಕಛೇರಿಗಳು]]

 ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಅದರ ಉಕ್ಕಿನ ಮಾರಾಟದಿಂದ   ವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು.
  ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಪ್ರದೇಶವು ಉಕ್ಕಿನ ಉದ್ದಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಆದ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ.  ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದಿಮೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಉದಾ: [[ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್]] ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ, ಬೈಜಿಕ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, [[ಜೀವವೈದ್ಯಕೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]], ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳು.  
ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಒಟ್ಟು ವೇತನದಾರರ ಯಾದಿಯ ಸರಾಸರಿಯು  $10.8 ಬಿಲಿಯನ್‌ನನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;[http://www.pghtech.org/aboutus/about-our-region.aspx ಎಬೌಟ್ ಅವರ್ ರೀಜನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140327204307/http://www.pghtech.org/aboutus/about-our-region.aspx |date=2014-03-27 }} ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್&lt;/ref&gt;   
ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೊಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಪ್ರೌಡ ಶಾಲೆಗಳು, ವಿಶೇಷ ವೃತ್ತಿಪರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಕಾರ್ಪೋರೇಟ್ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿಗಳ ನಗರವೆಂಬ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅದು [[ಫಾರ್ಚೂನ್ 500]] ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟನ್ನು ಈ ನಗರ ಹೊಂದಿದೆ.   ಇದು ದೇಶದಲೇ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ್ನು ಫಾರ್ಚೂನ್ 500 ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |work=Fortune |url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2007/cities/ |date=April 2007 |title=Fortune 500: Cities with Five or More Fortune 500 Headquarters |access-date=2010-08-13 |archive-date=2011-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110307083321/http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2007/cities/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

 2006ರಲ್ಲಿ ''ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಯಾನ್ಷನ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ'' ಯು ದೇಶದಲ್ಲೇ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗನ್ನು ವ್ಯವಹಾರಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅನೊಕೂಲಕರವಾದ ವಾತಾವರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ 10 ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆಯೆಂದು ವರದಿಮಾಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |work=Expansion Magazine |url=http://www.expansionmanagement.com/smo/newsviewer/default.asp?cmd=articledetail&amp;articleid=17713&amp;st=3 |date=2006-08-07 |title=2006 MAYOR'S CHALLENGE: Where Are the Best Metros for Future Business Locations? |access-date=2010-08-13 |archive-date=2009-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090523023512/http://www.expansionmanagement.com/smo/newsviewer/default.asp?cmd=articledetail&amp;articleid=17713&amp;st=3 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

 
ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ರಿಟೈಲ್, ಹಣಕಾಸು,ಮತ್ತು ವೌದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ತನ್ನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
  
ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ   [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]](48,000 ನೌಕರರು)  ಮತ್ತು  [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಗಳು(10,700 ನೌಕರರು) ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡಿವೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Top Private Employers |work=Pittsburgh Regional Alliance |url=http://www.alleghenyconference.org/public/cfm/d_and_d/index.cfm? |accessdate=2007-04-14 |archive-date=2006-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061010050140/http://www.alleghenyconference.org/public/cfm/d_and_d/index.cfm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

{{col-begin}}{{col-break}}
;2010 [[ಫಾರ್ಚೂನ್ 500]] ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ಸ್&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2010/states/PA.html |title=Fortune 500 2010 |publisher=Fortune |date=April 15, 2010 |access-date=ಜನವರಿ 4, 2019 |archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190203012018/https://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2010/states/PA.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; &amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;

* 123 [[ಪಿಎನ್‌ಸಿ ಫೈನಾನ್ಸಿಯಲ್ ಸರ್ವಿಸಸ್]]
* 190 [[ಪಿಪಿಜಿ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್]]
* 211 [[ಯು.ಎಸ್.ಸ್ಟೀಲ್]]
* 233 [[ಹೆಚ್.ಜೆ. ಹೈನ್ಜ್ ಕಂಪನಿ]]
* 412 [[ಮೈಲಾನ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರೀಸ್]]
* 448 [[ಡಬ್ಲುಇಎಸ್‌ಸಿಒ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್]]
* 449 [[ಸಿಒಎನ್‌ಎಸ್‌ಒಎಲ್ ಎನರ್ಜಿ]]
* 466 [[ಡಿಕ್ಸ್ ಸ್ಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ಗೂಡ್ಸ್]]
{{col-break}}
{{col-end}}

 
ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ [[ಅಲಿಗೇನಿ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್]], [[ಅಮೇರಿಕನ್ ಈಗಲ್ ಔಟ್‌ಫಿಟ್ಟರ್ಸ್]], [[ಕೆನ್ನೆಮೆಟೆಲ್]], [[ಅಟ್ಲಾಸ ಅಮೇರಿಕಾ]], [[ಬೇಯರ್ ಯುಎಸ್‌ಎ]] ಮತ್ತು [[ಅಲ್ಕೋವಾ]]ದ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಛೇರಿಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.

ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗದಾತ ಕಂಪೆನಿಗಳೆಂದರೆ [[ಬಿಎನ್‌ವೈ ಮೆಲಾನ್]], [[ಗ್ಲಾಕ್ಸೊಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲಿನ್]] ಮತ್ತು [[ಲ್ಯಾನ್‌ಕ್ಸೆಸ್]].  
 [[ನೋವ ಕೆಮಿಕಲ್ಸ್]], [[ಡಿಲೈಟ್ ಟೊಶ್ ಟೊಮತ್ಸು]], [[ಫೆಡ್‌ಎಕ್ಸ್ ಗ್ರೌಂಡ್]], [[ಅರೇಬಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ರಾಂಡ್‌ಗಳ]] ನಾರ್ತ್‌ಈಸ್ಟ್ ಯು.ಎಸ್. ಸ್ಥಳೀಯ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿಗಳು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತದರ ಸುತ್ತುವರಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ.  
[[84 ಲುಂಬರ್]], [[ಗೈಂಟ್ ಈಗಲ್]], [[ಹೈಮಾರ್ಕ್]], [[ರ್ಯೂ 21]] ಮತ್ತು ಜಿಇಎನ್‌ಸಿಒ ಸಪ್ಲೇ ಚೈನ್ ಸಲೂಶನ್ಸ್‌ಗಳು ಸಾರವಜನಿಕವಲ್ಲದ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ.
  
ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಕಛೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೆಂದರೆ [[ಜನರಲ್ ನ್ಯುಟ್ರಿಶಿಯನ್ ಸೆಂಟರ್(]]ಗಿಎನ್‌ಸಿ) ಮತ್ತು ಸಿಎನ್‌ಎಕ್ಸ್ ಗ್ಯಾಸ್(ಸಿಎಕ್ಸ್‌ಜಿ), ಕನ್ಸೊಲ್ ಎನರ್ಜಿಯ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

 
ಅಲಗೇನಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಲಾಭಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉದ್ದಿಮೆಯು ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ $341 ಮಿಲಿಯನ್ ಹಣವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು 10,000 ಪೂರ್ಣ ಸಮಯದ ಕಲಸಗಾರರಿಗೆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.  
  
$34 ಮಿಲಿಯನ್ ಆದಾಯವು ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ತೆರಿಗೆಯಿಂದ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;[http://pittsburghartscouncil.org/cpr_AEPIII.htm  ಆರ್ಟ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್ III ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ==
{{Main|Culture of Pittsburgh}}

=== ಮನರಂಜನೆ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ===
[[ಚಿತ್ರ:PghChildrens.jpg|thumb|left|ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಮಕ್ಕಳ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]]
[[ಚಿತ್ರ:Phipps6.jpg|thumb|ಫಿಪ್ಸ್ ಸಸ್ಯರಕ್ಷಣಾಗೃಹ]]
[[File:CathedralfromFrick.jpg|thumb| 
 ಕ್ಯಾಥಡ್ರಲ್ ಆಫ್ ಲರ್ನಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿಯ ಫ್ರೈಡೆ ನೈಟ್ ಇಂಪ್ರೂವ್ಸ್]]

 
 19 ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಲಾಭಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ  ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನಗಳಿಗೆ ಮಿಲಿಯನ್‌ ಡಾಲರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ದೇಣಿಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದರು.
  
ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಶ್ರೀಮಂತವಾಯಿತು.

 
ವೃತ್ತಿಪರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ [[ಹೆನ್ಜ್ ಸಭಾಂಗಣ]]ದ [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಸಿಂಪೋನಿ ಓರ್ಚೆಸ್ಟ್ರಾ]] ಮತ್ತು [[ಬೆನೆಡುಮ್ ಸೆಂಟರ್‌]]ನ [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಒಪೆರಾ]]ಗಳು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸುತ್ತವೆ.  
ಬೆನೆಡುಮ್ ಸೆಂಟರ್ ಮತ್ತು ಹೆಸ್ಜ್ ಸಭಾಂಗಣಗಳೆರಡೂ [[ರಿವರ್ ಸಿಟಿ ಬ್ರಾಸ್ ಬ್ಯಾಂಡ್]]  ಮತ್ತು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಯೂಥ್ ಸಿಂಪೋನಿಗಳಂತಹ  ಇತರ ತಂಡಗಳಿಗೂ ಸ್ಥಳವನ್ನೋದಗಿಸುತ್ತದೆ.  
ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಗಜ್‌, ಬ್ಲೂಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲೂಗ್ರಾಸ್‌ನಂತಹ ಹಳೆಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ನ್ಯಾಶನಲ್ ನೆರ್ಗೊ ಒಪೆರಾ ಕಂಪೆನಿಯು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೇರಿಕನ್ ಒಪೆರಾ ಕಂಪೆನಿಯು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.  
ಇದರಿಂದ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೇರಿಕನ್‌ನ [[ಲಿಯೋಟೈನ್‌ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌]]ನಂತಹ ಹಾಡುಗಾರರು  ಪ್ರಪಂಚದ [[ಒಪೆರಾ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಾಯಿತು.  
ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌  ಕೆಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಗೇನಿ ರೀಜನಲ್ ಅಸೆಟ್‌ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಡೆಯುವ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಕಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  
ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಐರಿಶ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಥಿಯೇಟರ್, ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಥಿಯೇಟರ್, ಮತ್ತು ಮೊದಲಿನ ಸಂಗೀತ  ತಂಡವಾದ ಚಾಥಮ್ ಬರೋಕ್.

 
[[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಡಾನ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್]] ಮತ್ತು ಮತ್ತು [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಬ್ಯಾಲೇ ಥಿಯೇಟರ್‌]]ಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ನೃತ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ.  
ಪೊಕ, ಜಾನಪದ, ಚೌಕ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ನೃತ್ಯಪ್ರಕಾರಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾದ, ಜಾನಪದ ಹಾಡು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಿಕ್ಕಾಗಿ ಇರುವ ಬಹುಮುಖಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ [[ಡುಕೇನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಟಂಬುರಿಟ್ಜನ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

 
ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳೆಂದರೆ [[ಆ‍ಯ್‌‍೦ಡೀ ವೊರ್ಹಾಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್]], [[ಕಾರ್ನಿಗೆ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್]], [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಮ್ಯಾಟ್ರಿಸ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ]]ಗಳಾಗಿವೆ.  
[[ಆರ್ಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್ ಆಫ್ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌]]ನ ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಲೇಶನ್ ಆರ್ಟ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.   
[[ಕಾರ್ನಿಗೆ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌ ಆಫ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ]]ಯಲ್ಲಿ  ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ  ಡೈನೋಸಾರ್‌ನ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಮತ್ತು  [[ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟಿನ]] ರಕ್ಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  
[[ಕಾರ್ನಿಗೆ ಸೈನ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಾಗಿದೆ.   
ಸೆನೆಟರ್ ಜಾನ್ ಹೆನ್ಜ್ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ರೀಜನಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಸೆಂಟರ್ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ವೇನಿಯಾ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌ಗಳು ಸ್ಟ್ರಿಪ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿವೆ.  ಅಸಹಜ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತೀಕೃತ [[ಬಯೆರ್ನಾಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್]] ಡೌನ್‌ಟೌನ್‌ನಿಂದ ಆರು ಮೈಲಿಗಳ(9ಕಿ.ಮೀ) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.  ಡೌನ್‌ಟೌನ್‌ ನಗರದ ಒಂದು ಭಾಗದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ಯಾಲರಿ ಕ್ರಾಲ್  ಜನರಿಗೆ ಶುಲ್ಕರಹಿತ ಪ್ರವೇಶವಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ, ಅದರೊಂದಿಗೆ [[ಥ್ರೀ ರಿವರ್ಸ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್]] ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ವೇಳೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಜರುಗುತ್ತದೆ.  
ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್  ಕಾರ್ನಿಗೆ [[ಮೆಲಾನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಮಿಲ್ಲರ್ ಗ್ಯಾಲರಿ]], ಎಸ್‌ಪಿಎಸಿಇ ಗ್ಯಾಲರಿ, [[ವುಡ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು]], ಸಿಲ್ವರ್ ಐ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಫೊಟೋಗ್ರಫಿ, ಮಾಡರ್ನ್ ಫಾರ್ಮೇಶನ್ಸ್ ಮತ್ತು ದ ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ಕಾಂಟೆಂಪರರಿ ಕ್ರಾಫ್ಟ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ  ಅನೇಕ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಿಗೆ  ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.

  
ನಗರವು [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪ್ರಾಣಿಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಪಿಪಿಜಿ ಮತ್ಸ್ಯಾಲಯ]], [[ಪಿಪ್ಸ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಟರಿ ಮತ್ತು ಬಟಾನಿಕಲ್ ಗಾರ್ಡನ್]] ಮತ್ತು [[ನ್ಯಾಶನಲ್ ಎವಿಯಾರ್‌]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

 
ಚಿತ್ರಮಂದಿರದಲ್ಲಿ, ಪಾಯಿಂಟ್‌ ಪಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪ್ಲೇಹೌಸ್]] ವೃತ್ತಿಪರ ನಟರ ನಾಲ್ಕು ಕಂಪನಿಗಳು ನೆಲೆಸಿವೆ.  
ಇನ್ನಿತರ ಕಂಪನಿಗಳು ಅಟ್ಯಾಕ್ ಥಿಯೇಟರ್, ಬ್ರಿಕೊಲಾಜ್ ಥಿಯೇಟರ್,ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪ್ಲೇರೈಟ್ಸ್ ಥಿಯೇಟರ್, ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಐರಿಶ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಥಿಯೇಟರ್,[[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್ ಥಿಯೇಟರ್]], ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಥಿಯೇಟರ್, ಮತ್ತು ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಥಿಯೇಟರ್.  
ನಗರದಚಿತ್ರಮಂದಿರದಲ್ಲಿ  ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ  ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೆಂದರೆ [[ಫ್ರೈಡೇ ನೈಟ್ ಇಂಪ್ರೂವ್ಸ್]], ಇದು 20 ವರ್ಷಗಳಿಂದ [[ಕ್ಯಾಥಡ್ರಲ್ ಆಫ್ ಲರ್ನಿಂಗ್]] ಮತ್ತಿತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವ ಇಂಪ್ರೂವ್ ಜಾಮ್.

 
ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಅನೇಕ ಪರವಾನಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಕಾಸಿನೋಸ್‌ಗಳಿಗೆ ತವರಾಗಿದೆ.  
[[ರಿವರ್ ಕಾಸಿನೊ]] [[ನಾರ್ತ್ ಶೋರ್‌]]ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ, ಇದು  [[ಕಾರ್ನಿಗೆ ಸೈನ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್]] ಮತ್ತು [[ಹೆನ್ಜ್ ಫೀಲ್ಡ್‌]]ಗಳ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗ ಪಕ್ಕಕ್ಕಿದೆ. ಇದರ ದಕ್ಷಿಣ ಪಾರ್ಶ್ವಕ್ಕೆ [[ಓಹಿಯೋ ನ]]ದಿಯಿದೆ.

=== ಸಾಹಿತ್ಯ ===
{{See also|List of fiction set in Pittsburgh}}
 
  [[ಗರ್ಟುಡ್ ಸ್ಟೈನ್]] ಮತ್ತು  ಕ್ಯಾಥಮ್ ಕಾಲೆಜ್(ಈಗ [[ಕ್ಯಾಥಮ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ]], [[ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ವೇನಿಯಾದ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ಡಲೆ]]ದಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದ) [[ರೆಚುಲ್ ಕಾರ್ಶುನ್‌]]ರ ಜನ್ಮಸ್ಥಾನ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಆಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.pabook.libraries.psu.edu/palitmap/bios/Carson__Rachel_Louise.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-08-13 |archive-date=2010-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100611135106/http://www.pabook.libraries.psu.edu/palitmap/bios/Carson__Rachel_Louise.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  ಆಧುನಿಕ ಬರಹಗಾರರು, ಪುಲಿಟ್ಜರ್ ಪ್ರೈಸ್ ವಿಜೇತ ಯಶಸ್ವೀ ನಾಟಕಕಾರ ಆಗಸ್ಟ್ ವಿಲ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್- ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜೀವನದ ಕುರಿತ  ನಿರೂಪಣೆಗಳ ಕತೃ ಮೈಕೆಲ್ ಚಾಬನ್‌ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನಾಗಿದ್ದಾನೆ.   ಎರಡು ಬಾರಿ ಪುಲಿಟ್ಜರ್ ವಿಜೇತ ಮತ್ತು [[ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಶಿಯಲ್ ಮೆಡೆಲ್ ಆಫ್ ಫ್ರೀಡಂ]]ನ್ನು ಪಡೆದ [[ಡೇವಿಡ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕುಲ್ಲಾಹ್]] ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದವನಾಗಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |first=Jerome L. |last=Sherman |title=Presidential biographer gets presidential medal |url=http://www.post-gazette.com/pg/06350/746640-44.stm |publisher=[[Pittsburgh Post-Gazette]] |date=2006-12-16 |accessdate=2008-06-08 |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118034506/http://www.post-gazette.com/pg/06350/746640-44.stm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  ಪುಲಿಟ್ಜರ್ ಪ್ರೈಸ್ ವಿಜೇತ ಬರಹಗಾರ್ತಿ ಆ‍ಯ್‌ನಿ ಡಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ ಸಹ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದವನು.  ಆಕೆಯ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಚೈಲ್ಡ್‌ಹುಡ್‌ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಘಟನೆಗಳು ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರದ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಜರುಗುತ್ತವೆ.   
 ಈಗ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ [[ಆಡಮ್ ಹಯ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್‌]]ನ  ಪ್ರಕಟಕ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪಕ ಕವಿ ಮೈಕೆಲ್ ಸಿಮ್ಸ್.  ಹೊಸ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ [[ಕ್ರಿಸ್ ಕುಜ್‌ನೆಸ್ಕಿ]] [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿಯೇ ಓದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.  ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಹಿತ್ಯ ಶೈಲಿ ನಾಟಕದವರೆಗೂ,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.post-gazette.com/magazine/19981011playw2.asp |title=The write stuff |publisher=Post-gazette.com |date=1998-10-11 |accessdate=2009-01-05}}&lt;/ref&gt; ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಫಿಟಿ ಮತ್ತು ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಕಲಾಕಾರರವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.

 
ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ [[ಫ್ಯಾಂಟಸಿ]], [[ಮಕಬ್ರೆ]] ಮತ್ತು [[ವಿಜ್ಞಾನದ ಫಿಕ್ಷನ್]] [[ಗೆನ್ರೆ]] ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸಿನಿಮಾ ನಿದೇಶಕ [[ಜಾರ್ಜ್ ರೊಮೆರೊ]], ದೂರದಶನದ ಪ್ರತಿಭೆ [[ಬಿಲ್ ಕಾರ್ಡಿಲೆ]]ನ [[ಚಿಲ್ಲರ್ ಚಿತ್ರ ಮಂದಿರ]],&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.chillertheatermemories.com |title=Welcome to Chiller Theater Memories! |publisher=Chillertheatermemories.com |date= |accessdate=2009-01-05}}&lt;/ref&gt; ಸಿನಿಮಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ [[ರಸ್ಟೀ]] &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nndb.com/people/361/000045226 |title=Rusty Cundieff |publisher=Nndb.com |date=2003-12-30 |accessdate=2009-01-05}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರ ವಿನ್ಯಾಸಗಾರ ಟಾಮ್ ಸಾವಿನಿ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.savini.com |title=SAVINI.COM: The Official Tom Savini Home page |publisher=Savini.com |date= |accessdate=2009-01-05}}&lt;/ref&gt;   ಇಂದು, ಈ ಪ್ರಕಾರವು ಪಿಎಆರ್‌ಎಸ್‌ಇಸಿ ಬರಹಗಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿದೆ&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.parsec-sff.org/links.html |title=PARSEC: Pittsburgh's Premiere Science Fiction Organization |publisher=Parsec-sff.org |date=2006-11-05 |accessdate=2009-01-05 |archive-date=2008-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080512090859/http://parsec-sff.org/links.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ರೈಟ್ ಆರ್ ಡೈ,&lt;ref&gt;http://word.pghfree.net/ Write or Die&lt;/ref&gt; ದ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಸೌತ್‌ರೈಟ್ಸ್,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.interzone.com/~jafriedl/SW/sowrites.htm |title=Pittsburgh South Writes Homepage |publisher=Interzone.com |date= |accessdate=2009-01-05 |archive-date=2007-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071025142835/http://www.interzone.com/~jafriedl/SW/sowrites.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ರೈಟ್ಸ್‌ನಂತಹ&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cs.cmu.edu/~mslee/pw.html/ |title=Pittsburgh Worldwrights |publisher=Cs.cmu.edu |date=2005-05-27 |accessdate=2009-01-05 |archive-date=1999-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/19990420000917/http://www.cs.cmu.edu/~mslee/pw.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಬರಹಗಾರರ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು ನಡೆದವು, ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ರೈಟ್ಸ್‌ನ್ನು ಮೆರ್ರಿ ಸೂನ್ ಲೀ&lt;ref&gt;{{cite web |author=Rodger Turner, Webmaster |url=http://www.sfsite.com/02b/msl122.htm |title=The SF Site: A Conversation With Mary Soon Lee |publisher=Sfsite.com |date= |accessdate=2009-01-05 |archive-date=2018-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180126204658/https://www.sfsite.com/02b/msl122.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು ಮತ್ತು [[ಬಾರ್ಟನ್ ಪೌಲ್ ಲೆವೆನ್ಸನ್]], [[ಕೆನ್ನೆತ್ ಚಯಾಚ್ಚಿಯ]], ಪೀಟ್ ಬಟ್ಲರ್, ಕ್ರಿಸ್ ಫೆರ್ರಿಯರ್ ಫೆರಿಯರ್, ರಾಬರ್ಟ್ ಎಲ್ ಸನ್ಸೆಲ್ ಮತ್ತು ಕವಿ [[ಎಲಿಜಬೆತ್ ಹಂಪ್ರೇಯ್ಸ್ ಪೆನ್‌ರೋಸ್]] ಮುಂದುವರೆಸಿದರು.  ಮಾರ್ಕ್ ಮೆನೊಲ್ಡ್&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.revenantmagazine.com/MarkMenoldinterview.htm |title=Revenant: The Premiere Zombie Magazine - Features |publisher=Revenantmagazine.com |date= |accessdate=2009-01-05}}&lt;/ref&gt; ಪ್ರಾಚೀನ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಜಾಂಬಿ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಸಿನಿಮೀಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ [[ದ ಇಟ್ಸ್ ಅಲೈವ್ ಶೊ]]ವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾಂಬಿ ಫೆಸ್ಟನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು.

=== ಸ್ಥಳೀಯ  ಆಡುಭಾಷೆ ===
{{Main|Pittsburgh English}}

 
[[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌]] ಆಡುಬಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ &quot;ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗೀಸ್&quot; ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು [[ಸ್ಕಾಟ್ಸ್-ಐರಿಷ್]], [[ವೆಲ್ಶ್]], [[ಜರ್ಮನ್]], [[ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಯುರೋಪಿಯನ್]] ಮತ್ತು [[ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಯುರೋಪಿಯನ್]] ವಲಸೆಗಾರರಿಂದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಬಂದುದಾಗಿದೆ.  ಈ ಆಡು ಬಾಷೆಯನ್ನಾಡುವ ಸ್ಥಳೀಯರನ್ನು &quot;Yinzers&quot; ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು,(ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯ ಪದ &quot;yinz&quot; [var. yunz], &quot;ಯು ಒನ್ಸ್&quot;  ಅದೇ ರೀತಿಯ ದಕ್ಷಿಣದ &quot;y'all&quot; ಮತ್ತು &quot;you all&quot; ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ).   ಆಡುಭಾಷೆಯು ಇತರ ಕೆಳವು ಸ್ಥಳೀಯ ಆದುಭಾಷೆಗಳೋಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ಧ್ವನಿಕವಾದ ಸಾಮ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ( ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಎರ್ರಿ, ಬಾಲ್ಟಿಮೋರ್), ಆದರೆ ಇದರ [[ಸ್ಟಕಾಟೊ]] ಲಯದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳೂತ್ತದೆ.  ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಆಡುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟಕಾಟೊ ಗುಣಗಳು ವಿಲ್ಶ್ ಅಥವಾ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಬಂದ ಯುರೋಪ್ ವಲಸೆಗಾರರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿರಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.   ಇದು ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಶೇಷ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ''[[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]''  ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ್ನು ವಿವರಿಸುವಂತೆ &quot;ಅಮೇರಿಕಾದ ಗಲಪಾಗೊಸ್ ದ್ವೀಪದ ಆಡುಬಾಷೆಯಾಗಿದೆ&quot;.&lt;ref&gt;{{cite news | url = http://travel2.nytimes.com/2006/03/17/travel/escapes/17accent.html?pagewanted=2 | page = 2 | title = It's Not the Sights, It's the Sounds | date = 2006-03-17 | accessdate = 2007-08-14 | last = Sultan | first = Tim | work = [[New York Times]] }}&lt;/ref&gt;  
ಲಿಕ್ಸಿಕಾನ್‌ ಅನೇಕ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ [[ಒಂದೇ ಮೂಲದ]] ಪದಗಳನ್ನು [[ಕ್ರೋಶಿಯನ್]] ಮತ್ತಿತರ [[ಸ್ಲಾವಿಕ್]] ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿನ ಭಾಷೆಗಳಿಂದ ಪಡೆದುದಾಗಿದೆ.  
ಉದಾಹರಣೆಗೆ: [[ಬಾಬುಶ್ಕ]], [[ಪಿರೋಜಿ]] ಮತ್ತು [[ಹಲುಸ್ಕಿ]].&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://english.cmu.edu/pittsburghspeech/overview.html | title = Overview | work = Pittsburgh Speech and Society | accessdate = 2007-08-14 }}&lt;/ref&gt;

=== ವಾಸಯೋಗ್ಯವಾಗಿರುವಿಕೆ ===
[[File:GatewayCenter.jpg|thumb| 
ಗೇಟ್‌ವೇ ಸೆಂಟರ್,ಸೆಂಟ್ರಲ್ ವಿಸಿನೆಸ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬಹು ಮಹಡಿ ಕಟ್ಟಡ ಸಂಕೀರ್ಣ ]]

 
ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ವಾಸಯೋಗ್ಯ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮೇಲಿದೆ.  
''ಪ್ಲೇಸಸ್‌ ರಿಲಟೆಡ್ ಅಲ್ಮಾನಾಕ್‌'' ನ  ಮೊದಲ ಎರಡು ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಮತ್ತು ಮೊದಲಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ನಂತರ 1989ರ ಕೊನೆಗೆ ಮೂರನೆ, 1993ರಲ್ಲಿ ಐದನೇ, 1997ರಲ್ಲಿ 14ನೇ ಮತ್ತು  2000ದಲ್ಲಿ 12ನೇ ಮತ್ತು 2007ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|work=[[Pittsburgh Post-Gazette]]|title=Pittsburgh rated 'most livable' once again|url=http://post-gazette.com/pg/07116/781162-53.stm|date=April 26, 2007|author=Dan Majors}}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
  
ಮೂಲ ಲೇಖಕ ಡೇವಿಡ್‌ ಸವಗೆಯುನ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಒಂದೇ ಪ್ರತಿ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲೂ 20 ಶ್ರೇಣಿಯೊಳಗೆ ಇರುವ ನಗರವಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=July 2007}}

 
ವಾಸಯೋಗ್ಯತೆಯ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾದ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಲು ತೆರಬೇಕಾದ ಬೆಲೆ, ಅಪರಾಧ, ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅವಕಾಶಗಳು.  
ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಲು ತೆರಬೇಕಾದ ಬೆಲೆಯು ಇತರ ನಗರಗಳಾದ ಉತ್ತರದ ಯು.ಎಸ್.ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. 2004ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿನ ಫೆಡರಲ್ ಹಒಸಿಂಗ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಬೋರ್ಡ್‌ನಂತೆ ಸರಾಸರಿ  3-ರಿಂದ 4- ಕೋಣೆಗಳಿರುವ, 2- ಸ್ನಾನದ ಕೋಣೆಗಳಿರುವ ಮನೆಯ ದರ $162,000,{{Citation needed|date=December 2008}} ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಸರಿಯಾದ $264,540ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=December 2008}}

 
ಇನ್ನೊಂದು ಅಂಶವೆಂದರೆ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ವಾಸಯೋಗ್ಯತೆಯು ವಿಸ್ತರಿದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಇಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ, ಅವೆಂದರೆ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದ ಅನಾಹುತಗಳಾದ ಭೂಕಂಪನ,  ಚಂಡಮಾರುತ, ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ಅಥವಾ ಟೊರ್ನಾಡೊ.  
2009ರಲ್ಲಿ ಫೊರ್ಬ್ಸ್ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ್ನು ಇತರ ನಗರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ದೇಶದಲ್ಲೇ 2ನೇ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದ ಅನಾಹುತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಗರವಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Greenburg 2009&quot;/&gt;  
ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದ ಅವಘಡದಿಂದ ಹೊರತಾಗಿರುವುದೇನಲ್ಲ.   ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಮೂರು ನದಿಗಳ ಬಳಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರವಾಹವನ್ನೆದುರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಾನಿಗೆ ಕಾರ‍ಣವಾದ [[ಇವಾನ್ ಚಂಡಮಾರುತ]]ವು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಯ ಮಳೆಯನ್ನು ಸುರಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;Stephenson 2005&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.post-gazette.com/pg/05258/571483-54.stm|title=Damage repaired, trauma remains after 2004 floods|last=Stephenson|first=Philip A.|date=15 September 2005|publisher=Pittsburgh Post-Gazette|accessdate=2009-10-28}}&lt;/ref&gt;

 2005ರಲ್ಲಿ ''[[ದ ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್]]'', ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು [[ಕ್ಲೀವ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌]]ಗಳು ಅತ್ಯಂತ ವಾಸಯೋಗ್ಯ ನಗರಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ 26ನೇಯದಾಯಿತು. 
  
ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಬರ್ಟ್ ಸ್ಪೆರ್ಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪೀಟ ಸ್ಯಾಂಡರ್‌ನ ''ಸಿಟೀಸ್ ರ್ಯಾಂಕಡ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ರೀಟೆಡ್‌''   ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ  #28 ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=December 2008}}

 2007ರಲ್ಲಿ ಫೊರ್ಬ್ಸ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ್ನು ಏಯ್ಟ್-ವೇ ಟೈನಲ್ಲಿ  ಪ್ರಪಂಚದ 10ನೇ ಸ್ವಚ್ಚ ನಗರವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;Forbes clean&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.forbes.com/2007/04/16/worlds-cleanest-cities-biz-logistics-cx_rm_0416cleanest_slide_16.html|title=World's Cleanest Cities}}&lt;/ref&gt;  
ಆದಾಗ್ಯೂ, 2008ರಲ್ಲಿ [[ಅಮೇರಿಕನ್ ಲಂಗ್ ಅಸ್ಸೋಸಿಯೇಶನ್]] ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸಿಎನ ಲಾಸ್ ಎಂಜಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬೇಕರ್ಸ್ ಫೀಲ್ಡ್‌ನ ನಂತರ ದೇಶದ ಮೂರನೇ ಮಲಿನ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ ನಗರವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://lifestyle.msn.com/your-life/living-green/staticslideshowgreenchan.aspx?cp-documentid=18995575&amp;imageindex=3 |title=ದ ಮೋಸ್ಟ್ ಪೊಲ್ಯೂಟೆಡ್ ಪ್ಲೇಸಸ್ ಇನ್ ಅಮೇರಿಕ - 3 ಲಿವಿಂಗ್ ಗ್ರೀನ್ - ಯುವರ್ ಲೈಫ್ -ಎಮ್‌ಎಸ್‌ಎನ್‌ ಲೈಫ್‌ಸ್ಟೈಲ್ |access-date=2013-08-19 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419205550/http://lifestyle.msn.com/your-life/living-green/staticslideshowgreenchan.aspx?cp-documentid=18995575&amp;imageindex=3 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
 
ಇದು ಅಲಗೇನಿ ಕೌಂಟೀ ಹೆಲ್ತ್  ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಿಂದ ವಿವಾದಕ್ಕೊಳಗಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ಮೂಲ ವಿಷಯಗಳು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ 20 ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಎಎಲ್‌ಎಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ದೇಶದ ಅತದೊಡ್ಡ  [[ಕಲ್ಲಿದ್ದಲ ಕಿಟ್ಟ]]ದ ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕವಾದ ಯು ಎಸ್ ಸ್ಟೀಲ್ಸ್ ಕ್ಲೈರ್ಟಾನ್ ಕೋಕ್ ವರ್ಕ್ಸ್‌ನ ಗಾಳಿಬೀಸುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಆರಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|work=[[Pittsburgh Tribune Review]]|title=Region passes L.A. on pollution list|accessdate=2008-08-10|last=Heinrichs|first=Allison|url=http://www.pittsburghlive.com/x/pittsburghtrib/news/cityregion/s_565183.html|archive-date=2008-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20080501192453/http://www.pittsburghlive.com/x/pittsburghtrib/news/cityregion/s_565183.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

 
2009ರಲ್ಲಿ, ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ್ನು ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ  ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ 29ನೇ ವಾಸಯೋಗ್ಯ ನಗರವೆಂದು'' [[ದಿ ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್]]''  ವರದಿ ಮಾಡಿತು.&lt;ref name=&quot;Economist&quot;&gt;{{cite news | url = http://www.post-gazette.com/pg/09161/976252-53.stm | title = Pittsburgh ranked tops in U.S. by The Economist | work = [[Pittsburgh Post-Gazette]] | date = 2009-06-10 | accessdate = 2009-06-10 | last = Carpenter | first = Mackenzie }}&lt;/ref&gt;

 
2010ರಲ್ಲಿ ''[[ಫೊರ್ಬ್ಸ್]]''  ಮತ್ತು ''[[ಯಾಹೂ!]]''  ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಾಸಯೋಗ್ಯ ನಗರವೆಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿತು.&lt;ref name=&quot;realestate.yahoo.com&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;forbes.com&quot;/&gt;
  
ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, ''[[ಫೊರ್ಬ್ಸ್]]''  ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗನ್ನು ಕುಟುಂಬಗಳೂ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ 7ನೇ ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;Smydo 2010&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.pittsburghpostgazette.com/pg/10159/1064054-100.stm|title=Pittsburgh named 7th best place to raise a family|last=Smydo|first=Joe|date=8 June 2010|work=[[Pittsburgh Post-Gazette]]|accessdate=4 July 2010|archive-date=23 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101223203642/http://www.pittsburghpostgazette.com/pg/10159/1064054-100.stm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ವರೂಪ ===
[[ಅಪಲಾಚಿಯನ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆಯೋಗ]]ದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಅನುಸಾರ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ [[ಅಪಲಾಚಿಯ]]ದ ಸಿಮೆಗಳೊಳಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ನಗರಕ್ಕೆ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಂಟು ಇದೆ.&lt;ref name=&quot;Appalachia&quot;/&gt; ಹತ್ತಿರದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ವರ್ಜಿನಿಯ]]ದವರಿಗಿಂತ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ರವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಹೆಚ್ಚು &quot;ನಾಗರೀಕ&quot; ಅಥವಾ &quot;ಸುಸಂಸ್ಕೃತ&quot; ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೂ ಸಹ (ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ [[ಬ್ಯಾಕ್‌ಯಾರ್ಡ್ ಬ್ರೌಲ್ಸ್]] ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾದ, [[ಪಶ್ಚಿಮ ವರ್ಜಿನಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ವಿರುದ್ಧ [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಒಂದು ಕ್ರೀಡಾ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ತೋರಿದ ಹಾಗೆ), ಕೆಲವು ಸಲ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ದತ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಕಾರಾತ್ಮಕ [[ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ]] [[ಪಡಿಯಚ್ಚು]] ಲಗತ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;phoenixnewtimes090127&quot;&gt;{{cite news | first = Martin | last = Cizmar | title = Arizona Cardinals Fans, You'd Better Get Ferocious or Steeler Nation Will Eat You Alive | curly = y | url = http://www.phoenixnewtimes.com/2009-01-29/news/arizona-cardinals-fans-better-get-ferocious-or-the-steeler-nation-will-eat-them-alive/ | work = Phoenix New Times | publisher =  | location = Phoenix, Arizona | date = 2009-07-27 | accessdate = 2009-02-04 | archive-date = 2009-02-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090202082514/http://www.phoenixnewtimes.com/2009-01-29/news/arizona-cardinals-fans-better-get-ferocious-or-the-steeler-nation-will-eat-them-alive | url-status = dead }}&lt;/ref&gt; ಗಮನೀಯವಾಗಿ, [[2008ರ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯ ಚುನಾವಣೆ]]ಯ ಸಮಯ, [[ಬ್ಯಾರೆಕ್ ಒಬಾಮ]] ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನೀಯಾದ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಚಂದಾಗೂಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹಳ್ಳಗಾಡಿನ ಪಡಿಯಚ್ಚುಗಳನ್ನು ರಸ್ಟ್-ಬೆಲ್ಟ್ (ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಪ್ರದೇಶ) ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ವೇನಿಯಾದವರು ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲು ಬಳಸಿದರು, &quot;[[ಬಿಟರ್ಗೆಟ್]]&quot; ಎಂದು ಪ್ರಚಲಿತವಾದ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಹಗರಣದಲ್ಲಿ &quot;[ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ವೇನ್ಯರು] ಕಟುವಾಗುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಬಂದೂಕುಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಜಾತಿ ಅಥವಾ ತಮ್ಮಂತೆ ಇರದವರ ಜನರತ್ತ ದ್ವೇಷವನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ&quot; ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.&lt;ref&gt;ಬೇಕನ್, ಪೆರ್ರಿ ಮತ್ತು ಮರ್ರಿ, ಶೈಲಗ್. [http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/story/2008/04/12/ST2008041200232.html &quot;ಆಪೋನೆಂಟ್ಸ್ ಪೈಂಟ್ ಒಬಾಮ ಆ‍ಯ್‌ಸ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಎಲಿಟಿಸ್ಟ್ &quot;], ''ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್''  (ಎಪ್ರಿಲ್ 12, 2008). ಇದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ [133]&lt;/ref&gt;

[[ರಸ್ಟ್ ಬೆಲ್ಟ್]] ನಗರ ಹಾಗೂ ಅಪಲಾಚಿಯನ್ ನಗರ ಎಂಬ ನಗರದ ಎರಡೂ ದರ್ಜೆಗಳು ವಾದವಿಲ್ಲದೆ ಇವೆ ಆದರೂ ನಗರದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಳ ಅದರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದ್ವಂದ್ವಾರ್ಥತೆಯನ್ನು ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಇದು [[ಉತ್ತರಪೂರ್ವ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ]]ದ ಭಾಗವಾದರೂ, ಈ ನಗರವೂ [[ಮಧ್ಯಪಶ್ಚಿಮ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ]] ಹಾಗೂ [[ದಕ್ಷಿಣ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ]]ಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಂಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ - ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ಉತ್ತರ ನಗರಕ್ಕೆ ಇದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು [[ದೇಶೀಯ ಸಂಗೀತ]]ದ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.&lt;ref&gt;http://www.pittsburghlive.com/x/pittsburghtrib/s_162635.html{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;  [[ಯುನಿಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಬ್ಯೂರೋ]]&lt;ref name=&quot;Regional boundaries&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.census.gov/geo/www/us_regdiv.pdf|title=Census Regions and Divisions of the United States|publisher=U.S. Census Bureau|accessdate=24 July 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20011104032413/http://www.census.gov/geo/www/us_regdiv.pdf|archivedate=4 November 2001}}&lt;/ref&gt; ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಒಟ್ಟು ಸೇರುವ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ({{coord|40|38|19.67|N|80|31|8.37|W|region:US|display=inline}}) ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರವಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

[[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ನಂತರದ-ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಟಣ ಪತ್ರಿಕೆ]]ಯ ಬರಹಗಾರ ಬ್ರೇನ್ ಒ’ನೀಲ್ ತನ್ನ 2009ರ ''ದ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಫ್ ಅಪಲಾಂಚಿಯಾ'' ದಲ್ಲಿ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದ್ವಂದ್ವಾರ್ಥತೆಯ ಗುಣಗಾನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.  ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಚೋದಕವಾಗಿದೆ:&lt;blockquote&gt;ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‍ ಅನ್ನು &quot;ದ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಫ್ ಅಪಲಾಂಚಿಯಾ&quot; ಎಂದು ಕೆಲವರು ಅಪಹಾಸ್ಯವಾಗಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಇನ್ನು ಈ ಕಣ್ಸೆಳೆವ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರ ಹಾಗೂ ಇಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯ ಅಗತ್ಯತೆ ಇದೆ.  ಯಾರೂ ಒಪ್ಪದಿದ್ದರೂ ಆ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ನಾವು ಮನಃಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಬೇಕೆಂದು ನನಗೆ ಬಹು ಕಾಲದಿಂದ ಅನಿಸಿದೆ.  ಅನೇಕರು ಅದನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ಆದರೆ ನಾವು &quot;ದ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಆಫ್ ದ ರಾಕೀಸ್&quot; ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದರೆ ನಾವು ಹೀಗೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಸಲ ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಇತರರು ಏನನ್ನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಾವು ಭಯಪಡುತ್ತಾ, ನಾವು ಯಾರು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಭಯಪಡುತ್ತೇವೆ. ಈ ನಗರವು ಮಧ್ಯಪಶ್ಚಿಮವಲ್ಲ. ಇದು ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ಇದು ಬರಿ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಹಾಗೂ ಇದರಂತೆ ಯಾವ ಸ್ಥಳವೂ ಇಲ್ಲ. ಇದು ಇದರ ಆಶೀರ್ವಾದ ಹಾಗೂ ಶಾಪ ಎರಡೂ ಹೌದು.&lt;ref name=&quot;O'Neill 2009&quot;&gt;{{cite book|last=O'Neill|first=Brian|title=The Paris of Appalachia: Pittsburgh in the Twenty-first Century|year=2009|publisher=[[Carnegie Mellon University Press]]|isbn=9780887485091|accessdate=17 May 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;:13&lt;/sup&gt;&lt;/blockquote&gt;

ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿನ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕತೆಯ ಅಂಗವಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಅಸಫಲವಾಗಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆಯೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪರಕೀಯವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.  ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಈ ನಗರವು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿನ [[ಒಹಾಯೊ]]ಯಿನ ನಗರಗಳಾದ [[ಕ್ಲೀವ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಹಾಗೂ [[ಯಂಗ್‍ಸ್ಟನ್]] ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿನ [[ಪಶ್ಚಿಮ ವರ್ಜಿನಿಯಾ]]ದ ನಗರಗಳಾದ [[ವ್ಹೀಲಿಂಗ್]] ಹಾಗೂ [[ಮೊರ್ಗನ್‍ಟೌನ್‍ಗೆ]] ಹೋಲುತ್ತದೆ&lt;ref name=&quot;Regional boundaries&quot;/&gt; -ಇವುಗಳನ್ನು ಭೋಗೊಳದ ಅನುಸಾರ ಕ್ರಮಾಂಕವಾಗಿ ಮಧ್ಯಪಶ್ಚಿಮ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಭಾಗಗಳೆಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ -ಇವುಗಳ ತುಲನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ನಗರವು ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ವೇನಿಯಾದ ದ್ವಂದ್ವತೆವಿಲ್ಲದೆ ಉತ್ತರಪೂರ್ವ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಭಾಗವಾದ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಾದ [[ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿ]]ಯ ಹಾಗೂ [[ಹ್ಯಾರಿಸ್‌ಬರ್ಗ]]ಗಳಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಅಸಮಾನತೆಗೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅಸಂಖ್ಯಾತ [[ಸ್ಥಳ ವಿವರಣೆ, ಆರ್ಥಿಕತೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂಶಗಳು]], ಇವು [[ಪಶ್ಚಿಮ ಪೆನ್ಸಿಲ್‍ವೇನಿಯಾ]] ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವ ಪೆನ್ಸಿಲ್‍ವೇನಿಯಾವನ್ನು ಬಹು ಕಾಲದ ಮುಂಚೆಯೆ ವಿಭಾಗಿಸಿದೆ.

== ಕ್ರೀಡೆಗಳು ==
{{Main|Sports in Pittsburgh}}

ಪಿಟ್ಸ್‍ಬರ್ಗ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವು ತಂಡಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಗಿವೆ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ 2009ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾ ವಾರ್ತೆಯೊಂದು ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದ &quot;ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕ್ರೀಡಾ ನಗರ&quot; ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;Hille 2010&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sportingnews.com/mlb/article/2009-10-06/black-gold-mettle-pittsburgh-best-sports-city-0|title=Black &amp; Gold mettle: Pittsburgh is Best Sports City - Bob Hille - College Basketball - Sporting News|last=Hille|first=Bob|date=6 October 2009|publisher=[[Sporting News]]|accessdate=12 July 2010|archive-date=12 ಜೂನ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100612202041/http://www.sportingnews.com/mlb/article/2009-10-06/black-gold-mettle-pittsburgh-best-sports-city-0|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಇದಲ್ಲದೆ ಪ್ರಮುಖ ಪರವಾದ ಬೇಸ್‍ಬಾಲ್, ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಹಾಗೂ ಹಾಕಿ ತಂಡಗಳ, ಪಿಟ್ಸ್‍ಬರ್ಗ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಹಾಗೂ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ಬಾಲ್ ತಂಡಗಳಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಅಭಿಮಾನಿಮೂಲಗಳಿವೆ. ರಾಬರ್ಟ್ ಮೊರಿಸ್ ಹಾಗೂ ಡ್ಯುಕ್ಸಿನ್ ವಿಭಾಗ I ಬಾಸ್ಕೆಟ್ಬಾಲ್ ಅನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಪೆನ್ನ್ ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ವರ್ಜಿನಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; border=&quot;1&quot;
|-
! ಪರವಾದ ಸಂಘ
! ಲೀಗ್‌‌
! ಕ್ರೀಡೆ
! ಸ್ಥಳ
! ಸ್ಥಾಪನೆ
! ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ಸ್
|-
! style=&quot;font-weight:normal;text-align:left&quot;| [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪೈರೆಟ್ಸ್]]
|  [[MLB]]
|  ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌
|  [[PNC ಉದ್ಯಾನ]]
|  1882
|  [[1909]], [[1925]], [[1960]], [[1971]], [[1979]]
|-
! style=&quot;font-weight:normal;text-align:left&quot;| [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಸ್ಟೀಲರ್ಸ್]]
|  [[NFL]]
|  ಅಮೆರಿಕನ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್
|  [[ಹಾಯಿನ್ಸ್ ಮೈದಾನ]]
|  1933
|  [[1974]], [[1975]], [[1978]], [[1979]], [[2005]], [[2008]]
|-
! style=&quot;font-weight:normal;text-align:left&quot;| [[ಪಿಟ್ಸ್‍ಬರ್ಗ್ ಪೆಂಗ್ವಿನ್ಸ್]]
|  [[NHL]]
|  ಐಸ್‌ ಹಾಕಿ
|  [[ಕಂಸೊಲ್ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರ]]
|  1967
|  [[1991]], [[1992]], [[2009]]
|-
! style=&quot;font-weight:normal;text-align:left&quot;| [[ಪಿಟ್ಸ್‍ಬರ್ಗ್ ರಿವರ್‌ಹೌಂಡ್ಸ್]] 
|  [[USL]]
| ಸಾಕರ್
|  [[ಚಾರ್ಟಿಯರ್ಸ್ ವ್ಯಾಲಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]
|  1999
| 
|-
! style=&quot;font-weight:normal;text-align:left&quot;| [[ಪಿಟ್ಸ್‍ಬರ್ಗ್ ಪ್ಯಾಷನ್]]
|  [[IWFL]]
| ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಫುಟ್‌‌ಬಾಲ್‌
|  [[ನ್ಯುಮ್ಯಾನ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ]]
|  2002
|  [[2007]]
|}
&lt;br /&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot; style=&quot;margin:0 auto;width:100%&quot;
!ವಿಭಾಗ I ಕಾಲೇಜು ಕ್ರೀಡೆ
!ಅತಿ ಮಹತ್ವದ ಕ್ರೀಡೆಗಳು
!ಸ್ಥಳಗಳು
!ಸಮ್ಮೇಳನ    
!ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ಸ್‌&lt;br /&gt;
|-
| [[ಪ್ಯಾಂಥರ್ಸ್‍]]‌ರ [[ಪಿಟ್ಸ್‍ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]
| [[ಪಿಟ್ಟ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ([[FBS]])&lt;br /&gt;[[ಪಿಟ್ಟ್ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ಬಾಲ್]]
| [[ಹಾಯಿನ್ಸ್ ಮೈದಾನ]]&lt;br /&gt;[[ಪಿಟರ್ಸನ್ ಘಟನೆಗಳ ಕೇಂದ್ರ]]
| [[ದೊಡ್ಡ ಪೂರ್ವ ಸಮ್ಮೇಳನ]]
|  align=&quot;left&quot;| ಫುಟ್ಬಾಲ್: [[1915]], [[1916]], [[1918]], [[1929]], [[1931]], [[1934]], [[1936]], [[1937]], [[1976]]&lt;br /&gt;ಬಾಸ್ಕೆಟ್ಬಾಲ್: [[1927-28]], [[1929-30]]&lt;br /&gt;
|-
| [[ಡ್ಯುಕ್ಸಿನಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] [[ಡ್ಯುಕ್ಸ್]]
| [[ಡ್ಯುಕ್ಸ್ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ಬಾಲ್]]&lt;br /&gt;[[ಡ್ಯುಕ್ಸ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ([[FCS]])
| [[ಪಾಲುಂಬೊ ಕೇಂದ್ರ]]&lt;br /&gt;[[ಆರ್ಟ್ ರೂನೆ ಮೈದಾನ]]
| [[ಆಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ 10 ಸಮ್ಮೇಳನ]] &lt;br /&gt;[[ಉತ್ತರಪೂರ್ವ ಸಮ್ಮೇಳನ]]
|  align=&quot;left&quot;| ಫುಟ್ಬಾಲ್: [[1973]] (NCFA club), [[2003]] ([[FCS ಮಧ್ಯ-ಪ್ರಮುಖ]])
|-
| [[ರಾಬರ್ಟ್ ಮೊರಿಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] [[ಕೊಲೊನಿಯಲ್ಸ್]]
|  [[ಕೊಲೊನಿಯಲ್ಸ್ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ಬಾಲ್]]&lt;br /&gt;[[ಕೊಲೊನಿಯಲ್ಸ್ ಹಾಕಿ]]
| 
| [[ಸಿವಾಲ್ ಕೇಂದ್ರ]]&lt;br /&gt;[[ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ರೀಡಾ ಕೇಂದ್ರ]]
| [[ಉತ್ತರಪೂರ್ವ ಸಮ್ಮೇಳನ]] &lt;br /&gt;[[AHA ಸಮ್ಮೇಳನ]] (ಹಾಕಿ)
| align=center 
| 
|}

ಕ್ರೀಡೆಯತ್ತ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಸಂರ್ಪಣೆಯ ಒಂದು ಉದ್ದ ಇತಿಹಾಸವೇ ಇದೆ. ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖ ವೃತ್ತಿ ನಿರತ ಕ್ರೀಡ ತಂಡಗಳು - [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್‌]]ನ ದ [[ಸ್ಟೀಲರ್ಸ್]], [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹಾಕಿ ಲೀಗ್‍]]‌ನ ದ [[ಪೆಂಗ್ವಿನ್ಸ್]] ಹಾಗೂ [[ಪ್ರಧಾನ ಲೀಗ್ ಬೇಸ್‍ಬಾಲ್‍]]‌ನ ದ [[ಪೈರೆಟ್ಸ್]]&lt;ref&gt;[[ಐಡಬ್ಲುಎಫ್‌ಎಲ್‌]]ನ [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪ್ಯಾಶನ್]]   ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು.&lt;/ref&gt; - ಸಮಾನವಾದ ತಂಡ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಅದು [[ಅಧಿಕೃತ ನಗರದ ಬಣ್ಣಗಳಾದ ಕಪ್ಪು ಹಾಗೂ ಸುವರ್ಣ]]. ಐಕಮತ್ಯದ ಪರಂಪರೆಯು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ನಗರ ವಿಶೇಷ. ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಕಪ್ಪು-ಹಾಗೂ-ಸುರ್ವಣ ಬಣ್ಣದ ಸಂಯೋಜನೆ ಈ ನಗರದ ಜೊತೆಗೆ ಒಡಗೂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಪ್ರಖ್ಯಾತ [[ಟೆರಿಬಲ್ ಟವಲ್]] ಎಂದು ಮೈವೆತ್ತಿದೆ.

=== ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌ ===
[[File:Pedro goes to Pittsburgh.jpg|thumb|

 ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪಿರಾಟೆಸ್‌ನ ಮನೆಯಾದ ಪಿಎನ್‍‌ಸಿ ಪಾರ್ಕ್]]
ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪೈರೆಟ್ಸ್ [[ಬೇಸ್‍ಬಾಲ್]] ತಂಡವನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಬಕ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಬಕೊಸ್ ([[ಬಕನೇರ್]] ಇಂದ ಪಡೆದ) ಎಂದು ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ನಗರದ ಪುರಾತನ ವ್ರತ್ತಿನಿರತ ಕ್ರೀಡಾ ಮತದಾನಾಧಿಕಾರವುಳ್ಳ 1882ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸಂಸ್ಥೆ, ಹಾಗೂ ಇವರು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದಲ್ಲಿ [[ಮಧ್ಯ ವಿಭಾಗ]]ದ ಪರದಿಂದ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಪೈರೆಟ್ಸ್‌ರು ಒಂಬತ್ತು-ಸಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಗೆದ್ದಿ ಪತಾಕೆ ಹಾರಿಸಿ ಐದು-ಸಲ [[ವಿಶ್ವ ಸರಣಿ]]ಯ ಸರ್ವವಿಜೇತರಾದರು. ಪೈರೆಟ್ಸ್‍ರು ಮೊದಲ [[ವಿಶ್ವ ಸರಣಿಯನ್ನು 1903ಯಲ್ಲಿ]] ಆಡಿ [[ಬೊಸ್ಟನ್ ಅಮೇರಿಕನರ]] ಎದಿರು ಸೋತರು, ಆದರೆ [[1909]], [[1925]], [[1960]], [[1971]] ಅಲ್ಲದೆ [[1979]]ರ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಶ್ವ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ [[ಬಾಲ್ಟಿಮೊರ್ ಒರಿಯೊಲ್ಸ್‌]]ರ ವಿರುದ್ಧ ಗೆದ್ದರು. ಪೈರೆಟ್ಸ್‌ರು [[PNC ಉದ್ಯಾನವನ]]ದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ, ಇದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಅತಿ ಸುಂದರ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಬೇಸ್‍ಬಾಲ್ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ದರ್ಜೆ ಪಡೆದಿದೆ ಕಾರಣ ಇದು ಆಲ್‌ಘೇನಿ ನದಿಯ ದಡದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಕ್ಷಿತಿಜದ ನೋಟ ಇಲ್ಲಿಂದ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾಣುವುದು. [[ESPN.com]] ಚಿತ್ರಿಕೆಯೊಂದು &quot;ಇದು ಸ್ಥಳ, ಇತಿಹಾಸ, ವಿನ್ಯಾಸ, ಸೌಕರ್ಯ ಹಾಗೂ ಬೇಸ್‍ಬಾಲ್‍ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಯೋಜನೆ...ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‍ನ ಉನ್ನತ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿದೆ&quot; ಎಂದು ಟಿಪ್ಪಣಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |work=[[ESPN.com]] |title=Pittsburgh's gem rates the best |url=http://espn.go.com/page2/s/ballparks/pncpark.html |author=Jim Caple |accessdate=2008-07-09}}&lt;/ref&gt; ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಶ್ರೀಮಂತ ಇತಿಹಾಸ [[ನಿಗ್ರೊ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದ ಬೇಸ್‍ಬಾಲ್ ತಂಡಗಳಾದ ಮಾಜಿ [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಕ್ರಾಫೋರ್ಡ್ಸ್‌]]ನ ಹಾಗೂ 14 ಒಕ್ಕೂಟದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೆದ್ದ [[ಹೋಂಸ್ಟೆಡ್ ಗ್ರೇಸ್]] ಹಾಗೂ ಅವರಲ್ಲಿನ 11 ಹಾಲ್ ಒಫ್ ಫೇಮೆರ್ಸ್ ಜೊತೆ ಹೊಂದಿದೆ.  ಅಲ್ಲದೆ, 1971ರಲ್ಲಿ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪೈರೆಟ್ಸ್ ಮೈದಾನಕ್ಕಿಳಿದ ಎಲ್ಲ ಬಿಳಿಯಲ್ಲದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಒಕ್ಕೂಟ ತಂಡವಾಗಿತ್ತು. ಒಬ್ಬ ಕ್ರೀಡಾ ಬರಹಗಾರನ ಘೋಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, &quot;ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ನಗರಗಿಂತ ಕಪ್ಪು ಬೇಸ್‍ಬಾಲ್‍ಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಪದ ಬೇರಾವ ನಗರವು ನೀಡಲಾರದು.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news |work=[[Beaver County Times]] |title=Baseball Plog |url=http://www.timesonline.com/site/news.cfm?newsid=17047895&amp;BRD=2305&amp;PAG=461&amp;dept_id=478568&amp;rfi=6 |date=2006-08-14 |author=[[John Perrotto]] |access-date=2010-08-13 |archive-date=2007-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071112120043/http://www.timesonline.com/site/news.cfm?newsid=17047895&amp;BRD=2305&amp;PAG=461&amp;dept_id=478568&amp;rfi=6 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ===
[[ಚಿತ್ರ:Heinz Field Pittsburgh.jpg|thumb|ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಸ್ಟೀಲರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್ಸ್(ಫುಟ್‌ಬಾಲ್)ನ ನೆಲೆಯಾದ ಹನ್ಜ್ ಫೀಲ್ಡ್.]]
ಈ ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ [[ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹೇರಲ್ಪಟ್ಟ ಆಟ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ  ವೃತ್ತಿಪರ ಆಟವನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 12, 1892 ರಂದು ಆಡಲಾಯಿತು ( ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ತಂಡ ಆಟವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು). [[ಹೈಸ್ಕೂಲ್]] ಆಟಗಳು 10,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಿಗೂ ಹೊಂದಿದ್ದು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಚಾರನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. [[ಟಾಮ್ ಕ್ರೂಸ್]] ಚಲನಚಿತ್ರ [[ಅಲ್ ದ ರೈಟ್ ಮೂವ್ಸ್]]  ಮತ್ತು ಇಎಸ್‌ಪಿಎನ್ ಸಾಕ್ಷಿಚಿತ್ರವಾದ [[ಬೌಂಡ್ ಫಾರ್ ಗ್ಲೋರಿ]] ಹಾಗೂ [[ಡಿಕ್ ಬಟ್ಕಸ್]], ಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿನ [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಟ್ರೈ-ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಶನ್‌ಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದಿವೆ.  ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ಕೂಡ ಬಿಗ್ ಈಸ್ಟ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ [[ಡಿವಿಜನ್ I]] ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಬೌಲ್ ಸಬ್‌ಡಿವಿಜನ್ (ಎಫ್‌ಬಿಎಫ್) [[ಪ್ಯಾಂಥರ್ಸ್]] ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ [[ಕಾಲೇಜ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್]] ಕೂಡ ತುಂಬಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ. &quot;ಪಿಟ್&quot; ಒಂಭತ್ತು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್]] ಹಕ್ಕು ಪಡೆದಿದೆ, ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ [[2009 ಮೇಯ್ನ್‌ಕೇ ಕಾರ್ ಕೇರ್ ಬೌಲ್]]  10-3 ದಾಖಲೆಯ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿದೆ. ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್[[ಪೆನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ]]  ಮತ್ತು [[ವೆಸ್ಟ್ ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ]] ಇವೆರಡಕ್ಕೂ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರಮುಖ/ಮೀಡಿಯಾ ಮಾರ್ಕೇಟ್ ಆಗಿದೆ,ಜೊತೆಗೆ ಡಬ್ಲ್ಯೂವಿಯು ಮೀಡಿಯಾ ಮಾರ್ಕೇಟ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿನ ಹಲವಾರು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ನಗರವು ಡಿವಿಜನ್ I ಎಫ್‌ಬಿಎಸ್ ಪಿಟ್‌ಗೆ ವೈರಿಯಾಗಿದೆ, ಈ ಎರಡು ತಂಡಗಳು ಕೂಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾಧ್ಯಮದಿಂದ ಪ್ರಚಾರ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.  ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಾದ ಡುಕೇನ್ ಮತ್ತು ರಾಬರ್ಟ್ ಮೊರೀಸ್‌ಗಳಿಗೆ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿದ್ದು ಅವರು ಕೆಳಮಟ್ಟದ I ಫೂಟ್‌ಬಾಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಡಿವಿಶ್ವನ್ (FCS) ತಂಡವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ. ಡುಕೇನ್‌‌, ಕಾರ್ನೆಗಿ ಮೆಲ್ಲನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ &amp; ಜೆಫರ್ಸನ್ ಕಾಲೇಜ್ ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರಮುಖ ಬಾಲ್‌‍ಗೇಮ್‌ಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಿದ್ದು 1930 ಮತ್ತು 1940ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಎಪಿ ಪೋಲ್ ರೇಂಕಿಂಗ್ ಪಡೆದಿವೆ. ಅವು ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿನ ಟಾಪ್ 25 ಎಫ್‌ಬಿಎಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಮನಾಗಿದ್ದವು.

ನಗರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಂಡ [[ಎನ್‌ಎಫ್‌ಎಲ್]]‌ನ [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಸ್ಟೀಲರ್ಸ್]]. ಸ್ಟೀಲರ್ಸ್ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಮತ್ತು [[ಡೈಯಾಸ್ಪೋರಾ]]ಗೆ ಆಟದ ತಂಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆ;  ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಗೆದ್ದಿರುವಂತೆ ಮತ್ತು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕವರೇಜ್ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅನೇಕರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. 1933ರಲ್ಲಿ ತಂಡದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗಿನಿಂದಲೂ,([[ರೂನಿ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ]])ಯ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ, ಕೋಚಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾತತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದೆ (1960ರಿಂದ  ಕೇವಲ ಮೂರು ಜನ ತರಬೇತುದಾರರು  ಒಂದೇ ತತ್ವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು) ಮತ್ತು  ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಗೌರವಯುತವಾದ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಯಾಗಿದೆ. ಸೀಜನ್ ಟಿಕೇಟ್‌ಗಾಗಿ ಸ್ಟೀಲರ್ಸ್ ಧೀರ್ಘ ಕಾಲೀನ ಕಾಯುವ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು 1972ವರೆಗೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತವರು ಆಟವು ಮಾರಾಟವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite news|title= ESPN ranks Steelers fans No. 1|url= http://www.pittsburghlive.com/x/pittsburghtrib/sports/steelers/s_585606.html?source=rss&amp;feed=3|publisher= Pittsburgh Tribune-Review|date= 2008-08-30|accessdate= 2008-08-30|archive-date= 2008-10-08|archive-url= https://web.archive.org/web/20081008134730/http://www.pittsburghlive.com/x/pittsburghtrib/sports/steelers/s_585606.html?source=rss&amp;feed=3|url-status= dead}}&lt;/ref&gt; ತಂಡವು 1970ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಆರು ವರ್ಷ ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ  ನಾಲ್ಕು [[ಸೂಪರ್ ಬೌಲ್]]ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು, 2006ರಲ್ಲಿ [[ಫಫ್ತ್ ಸೂಪರ್ ಬೌಲ್]],ಮತ್ತು 2009ರಲ್ಲಿ ಲೀಗ್ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ [[ಸಿಕ್ಸ್ತ್ ಸೂಪರ್ ಬೌಲ್]] ಗೆದ್ದಿತು. ಸೂಪರ್ ಬೌಲ್‌ನ  ಪ್ರತಿ ದಶಕದಲ್ಲೂ ಸ್ಟೀಲರ್ಸ್ ಮಾತ್ರ ಎನ್‌ಇಎಫ್ ತಂಡ ಸೂಪರ್ ಬೌಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಿತ್ತು. 1970ರ ಒಕ್ಕೂಟದವರೆಗೂ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ಲೇಆಫ್ ಬರ್ತ್‌ (24)ಗೆ ಅರ್ಹವಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಫ್ರ್ಯಾಂಚಾಯಿಸಿಗಳಿಗಿಂದ (10) ಹೆಚ್ಚು ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಆಟಗಳಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡಿತ್ತು. ಹೈನ್ಜ್ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್ ಸ್ಟೀಲರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪಿಟ್ ಪ್ಯಾಂಥರ್ಸ್ ಗಳಿಗೆ ತವರು ನೆಲವಾಗಿತ್ತು,ಹಾಗೆಯೇ ಇವೆರಡಕ್ಕೂ ಉಪನಗರ ಮತ್ತು ನಗರ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸುತ್ತುತ್ತಿದ್ದವು.

=== ಹಾಕಿ ===
[[ಚಿತ್ರ:Mellon Arena 2008.jpg|thumb|ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ನ ಹಳೆಯ ನೆಲೆಯಾದ ಮೆಲಾನ್ ಅರೆನಾ.]]
ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಹಾಕಿ]] ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹವ್ಯಾಸಿ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತಾ ನಡೆದಿದೆ, ಮತ್ತು 1890 ಮತ್ತು 1900 ರ ಸೆಮಿ-ಪ್ರೊ [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಕೀಸ್ಟೋನ್ಸ್]] ದಿಂದ ತನ್ನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ನಡೆದಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಐಸ್ ರಿಂಕ್  ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ [[ಶೆನ್ಲೀ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಡುಕೇನ್‌‌ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್]] ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. 1924ರಲ್ಲಿ, ನಗರವನ್ನು ಎನ್‌ಎಚ್‌ಎಲ್‌ನ ಮೊದಲ ಫ್ರ್ಯಾಂಚಾಯಿಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು, [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪೈರೇಟ್ಸ್]]. ಪೈಪೇಟ್ಸ್, ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಪರವಾಗಿ &quot;ಬ್ಲಾಕ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಗೋಲ್ಡ್&quot; ಧರಿಸಿದ ಮೊದಲ ತಂಡವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಲೀ ಕಪ್ ಪ್ಲೇಆಫ್ ರನ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮರ್ ಆಗುವ ಸೂಚನೆ ತೋರಿಸಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ 1930ರ [[ಗ್ರೇಟ್ ಡಿಪ್ರೆಶನ್]],ಪೈರೇಟ್ಸ್ ಆರ್ಥಿಕ ತೊಂದರೆಯಿಂದ ಸಿಲುಕಿ ನಿಂತುಹೋಯಿತು, ಆದರೆ ಹಾಕಿ 1930ರಿಂದ 1967ವರೆಗೆ [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಹೊರ್ನೆಸ್ಟ್]] ಫಾರ್ಮ್ ತಂಡದಿಂದ ಉಳಿಯಿತು. ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿಗೆ ಏಳು ಬಾರಿ ಅರ್ಹತೆ ಗಳಿಸಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಹಾರಿಸಿತು (1952, 1955, 1967). ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ &quot;ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಿಕ್ಸ್&quot; ಮಾತ್ರ NHL ನಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು &quot;ಫಾರ್ಮ್ ಟೀಮ್&quot; ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್  (ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಟರ್ನರ್ ಕಪ್]] ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್) ಮಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಇತ್ತೀಚಿಗಿನ NHL ಪ್ಲೇ ಆಫ್ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿನ ಈ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮೀರಿತ್ತು.

[[ಚಿತ್ರ:Consol Energy Center March 2010.jpg|thumb|ಕನ್‌ಸೋಲ್ ಎನರ್ಜಿ ಸೆಂಟರ್, ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ನ ಭವಿಷ್ಯದ ಮನೆ (  2010–2011 ಎನ್‌ಹೆಚ್‌ಎಲ್‌ ಸೀಸನ್‌ನಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ).]]
1967ರಲ್ಲಿ, [[ಎನ್‌ಎಚ್‌ಎಲ್]] ತನ್ನ ತಂಡವನ್ನು ಆರರಿಂದ ಹನ್ನೆರಡಾಗಿ ದ್ವಿಗುಣ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪೆಂಗ್ವಿನ್ಸ್]] ಉದಯವಾಯಿತು.  ಪೆಂಗ್ವಿನ್ಸ್ ನಾಲ್ಕು [[ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಕಾನ್ಫಪೆನ್ಸ್]] ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಗೆದ್ದಿತು (1991, 1992, 2008, ಮತ್ತು 2009) ಮತ್ತು 1991, 1992, ಮತ್ತು 2009ರಲ್ಲಿ ಮೂರು [[ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲಿ ಕಪ್]] ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಗಳಿಸಿತು. ದ ಪೆನ್ಸ್ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮರ್ [[ಮ್ಯಾರಿಯೋ ಲೆಮ್ಯೂಕ್ಸ್]] ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಇವರು 1984–2006 ರಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಫೆನ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಪ್ಲೇಆಫ್ಸ್ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ತವರು ಆಟವನ್ನು ಎನ್‌ಎಚ್‌ಎಲ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು, ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನ ಮೊದಲ ರಿಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟೇಬಲ್ ಗುಮ್ಮಟಾಕಾರದ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವಾಗಿದೆ, [[ಮೆಲ್ಲನ್ ಅರೆನಾ]], ಅಥವಾ ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ  &quot;ದ ಇಗ್ಲೋ&quot;. [[ಕನ್ಸೋಲ್ ಎಮರ್ಜನ್ಸಿ ಸೆಂಟರ್]]   2010–2011 ಎನ್‌ಎಚ್‌ಎಲ್ ಸೀಜನ್‌ನಲ್ಲಿ  &quot;ಇಗ್ಲೋ&quot;ವನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಬಹುದು. [[ರಾಬರ್ಟ್ ಮಾರಿಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ]] ಕೂಡ [[ಆರ್‌ಎಂಯು ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್]]ನಲ್ಲಿ ಡಿವಿಜನ್ I ಕಾಲೇಜ್ ಹಾಕಿ ತಂಡದ ಆಟದ ಮೈದಾನವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 100 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಆಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಸೆಮಿ-ಪ್ರೊ ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಹಾಟ್‌ಬೆಡ್ ಆಗಿದ್ದು, ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಪೆಂಗ್ವಿನ್ಸ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರೋ-ಗ್ರೇಡ್ ಐಸ್ ರಿಂಕ್ಸ್‌ಗಳ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ,ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಟಗಾರರು ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಆಸಕ್ತಿಯ ಉತ್ತೇಜನದಿಂದ ಎನ್‌ಎ‌ಎಲ್‌ಗೆ ಸೆರ್ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದು  1980 ಮತ್ತು 1990ರ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಪೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.

=== ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್‌ ===
1910ರಿಂದಲೂ [[ವೃತ್ತಿಪರ ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್]] ಆಟವು ನಗರದ ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ,ಜೊತೆಗೆ ಐದು ಬಾರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ತಂಡ ಈ ನಡುವೆ&quot;ಬ್ಲಾಕ್ ಫೈವ್ಸ್&quot;, [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಐರನ್‌ಮ್ಯಾನ್]] ([[ಎನ್‌ಬಿಎ]]ಆರಂಭಿಕ ಸೀಜನ್), [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ರೆನ್ಸ್]] (1960ರ ಮೊದಲಿಗೆ), [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪೈಪರ್ಸ್]] (1968ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ [[ಅಮೆರಿಕಾದ ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್]]), [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪೈರನ್ಹಾನ್ಸ್]] (1995ರಲ್ಲಿ ಸಿಬಿಎ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ), ಮತ್ತು ಇತ್ತಿಚೇಗೆ [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋಷನ್ಸ್]].

[[File:Petersen Events Center 1a.jpg|thumb| 
ಪೀಟರ್‌ಸನ್ ಇವೆಂಟ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್,ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರಾದ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪಾರ್ಟ್‌ನರ್ಸ್‌ರ ನೆಲೆ]]
ಡಾಕ್ವೆಸ್ನೆ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯ [[ಡ್ಯೂಕ್ಸ್]] ಮತ್ತು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯ [[ಪ್ಯಾಂಥರ್ಸ್]]ನಿಂದ 1900ವರೆಗೂ  ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್‌ನ ಫ್ಯಾನ್‌ಬೇಸ್ ಇಂಧನವಾಗಿತ್ತು. 1940 ರಿಂದ 1970ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಡಾಕ್ವೆಸ್ನೆ ಹುಡುಗರ ಕಾಲೇಜ್ ನಗರದ ಯಶಸ್ವಿ   ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ಆಗಿತ್ತು. 1940ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದ [[ಫೈನಲ್ ಫೋರ್]],1954ರಲ್ಲಿ ಡ್ಯೂಕ್ಸ್ ನಗರದ ಮೊದಲ ಕಾಲೇಜು ತಂಡವು [[ಎಪಿ ಪೋಲ್]] ನಲ್ಲಿ ಒಂದನೇಯ ಶ್ರೆಯಾಂಕ ಪಡೆಯಿತು,&lt;ref&gt;[http://web1.ncaa.org/web_files/stats/m_basketball_RB/2009/D1.pdf ಎನ್‌ಸಿಎಎ ಮೆನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌ನ 67ನೇ ಪುಟವನ್ನು ನೋಡಿ  ] (ಪಿಡಿಎಫ್ ಕಡತ)&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಪೋಸ್ಟ್ ಸೀಜನ್ ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ನಗರದ ಏಕಮಾತ್ರ ತಂಡವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು,[[1955 ಎನ್‌ಐಟಿ]], ಎನ್‌ಐಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆಟಕ್ಕೆ ಇದರ ಎರಡನೇಯ ಸರಾಗವಾದ ಪ್ರವಾಸ. 1928 ಮತ್ತು  1930ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಟ್ ಪ್ಯಾಂಥರ್ಸ್ ಎರಡು [[ಹೆಲ್ಮ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್]] [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್]] ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು,1935ರಲ್ಲಿ &quot;ನ್ಯಾಶನಲ್ ಲಿಟ್ಲ್ ಗೇಮ್&quot;ನಲ್ಲಿ [[ಎಲ್‌ಎಸ್‌ಯು]] ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿತು, 1941ರಲ್ಲಿ ಫೈನಲ್ ಫೋರ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 1982ರಲ್ಲಿ ಬಿಗ್ ಈಸ್ಟ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಾಗುವ ವರೆಗೂ,ಪಿಟ್ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ 25 ಎನ್‌ಸಎ‌ಎ ತಂಡವಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತ್ತು, 2009ರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಒಂದನೇಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಹೊಂದಿತ್ತು,ಮತ್ತು ಕಳೆದ ಒಂಭತ್ತು ಸೀಜನ್‌ನಿಂದ [[ಎನ್‌ಸಿಎ‌ಎ ಮೆನ್ಸ್ ಬಾಸ್ಕೆ‌ಟ್‌ಬಾಲ್ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್]] ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ, 2009ರಲ್ಲಿ [[ಇಲೈಟ್ ಎಟ್]] ತಲುಪಿತ್ತು. ಪಿಟ್[[ಪೀಟರ್‌ಸನ್ ಇವೆಂಟ್ ಸೆಂಟರ್]] ನಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಿತು, 2002ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಆರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ಪ್ರತಿ ಸೀಜನ್ ಮಾರಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಶಾಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವಿಭಾಗವು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು &quot;ಓಕ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಝೂ&quot; ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಇರುವ ನಗರದ ಓಕ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಸೀಜನ್‌ನಲ್ಲೂ ಪಿಟ್ ಮತ್ತು ಡಾಕ್ವೆಸ್ನೆ ಆಯ್ಕೆ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ [[ಇಂಟರ್-ಸಿಟಿ ರೈವಲ್ರಿ]]ಯಾಗಿ ಆಡಿದರು, &quot;[[ದ ಸಿಟಿ ಗೇಮ್]]&quot;ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು. 1970ವರೆಗೂ, ಉಪನಗರ -ಆಧಾರಿತ [[ರಾಬರ್ಟ್ ಮಾರಿಸ್ ಯುನಿವಸಿಟಿಸ್ ಕಲೊನಯಲ್ಸ್]] ಕೂಡ ಎನ್‌ಸಿಎ‌ಎ ಡಿವಿಜನ್ I ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿತ್ತು. ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸಮೀಪದ [[ಮೂನ್ ಟೌನ್‌ಶಿಪ್]] ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ,2010 ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ತಂಡವು 1980ರವರೆಗೂ ಪ್ರತಿ ದಶಕ ಎನ್‌ಸಿಎ‌ಎ ಪದ್ಯಾವಳಿ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ರಾಬ್ರ್ಟ್ ಮಾರಿಸ್ ಕೂಡ ಡಾಕ್ವೆಸ್ನೆ ಮತ್ತು ಪಿಟ್ ವಿರುದ್ಧ ಆಟವಾಡುತ್ತಿತ್ತು.

=== ಇತರೆ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ===
ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಸೋಕರ್]] [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ರಿವರ್‌ಹೌಂಡ್ಸ್]] ನಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು,   ವೃತ್ತಿಪರ ಸೋಕರ್ ತಂಡವು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಲೀಗ್]] (ಯುಎಸ್‍ಎಲ್)ನ ಎರಡನೇಯ ಡಿವಿಜನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಿತು. ಮೊದಲ ಡಿವಿಜನ್ ತಂಡ 2004ರವರೆಗೂ, [[ಮೇಜರ್ ಲೀಗ್ ಸೋಕರ್]]‌ನ [[ಕೊಲರಾಡೊ ರ್ಯಾಪಿಡ್ಸ್]]  ಸೋಲಿಸಿ ನಂತರ ರಿವರ್‌ಹೌಂಡ್ಸ್ [[2001 ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ ಕಪ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ಸ್]] ತಲುಪಿತ್ತು.

ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಕೂಡ [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಮ್ಯಾರಥಾನ್]], [[ಥ್ರಿ ರಿವರ್ ರೆಗಟ್ಟ]], [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ವಿಂಟೇಜ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್]],ಮತ್ತು ಹೆಡ್ ಆಫ್ ದ ಓಹಿಯೋ ರೆಗಟ್ಟಾ ಒಳಗೊಂಡ ಹಲವಾರು ವಾರ್ಷಿಕ ಕ್ರೀಡಾ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.  ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ನಗರದ ಪಾರ್ಕ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಮೀಪವಾಗಿ ಮತ್ತು ಉಪನಗರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ವಿವಿಧ ಬೈಕಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಫ್ರಿಕ್ ಪಾರ್ಕ್]] ಬೈಕಿಂಗ್ ಟ್ರೇಲ್ಸ್ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು [[ಹರ್ಟ್‌ವುಡ್ ಎಕ್ರೆಸ್ ಪಾರ್ಕ್]] ಹಲವಾರು ಮೈಲಿಗಳ  [[ಏಕ ಪಥ]]  ಟ್ರೇಲ್ಸ್ ಹೊಂದಿದೆ. ಇತ್ತಿಚೀನ ಯೋಜನೆ, &quot;[[ರೇಲ್ಸ್ ಟು ಟ್ರೇಲ್ಸ್]]&quot;,ಮೊದಲಿನ ಮೈಲ್ಸ್ [[ರೇಲ್‌ರೋಡ್ಸ್]]   ರಿಕ್ರಿಯೆಶನಲ್ ಟ್ರೇಲ್ಸ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

=== ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಬ್ಯಾಕ್‌ಗಳ ತವರು ===
ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯವು ಕೂಡ ಹಲವಾರು  ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣವಾಗು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಂತವು ವಿವಿಧ [[ಎನ್‌ಎಫ್‌ಎಲ್]] ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಬ್ಯಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾಗೆ &quot;ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಬ್ಯಾಕ್‌ಗಳ ತವರು&quot; ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರು ನೀಡಿದೆ.&lt;ref name=&quot;McHugh1991&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1991/01/20/sports/views-of-sport-true-grit-quarterbacks-from-steel-belt-football.html|title=VIEWS OF SPORT; True Grit: Quarterbacks From Steel Belt Football|last=McHugh|first=Roy|date=20 January 1991|publisher=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]|accessdate=2009-07-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |work=[[Pittsburgh Post-Gazette]] |title=Tradition of Western Pennsylvania quarterbacks continues |url=http://www.post-gazette.com/pg/05238/558775.stm |date=2005-08-25 |author=Mike White}}&lt;/ref&gt; [[ಡಾನ್ ಮರಿನೋ]], [[ಜೋ ಮೊಂಟಾನಾ]], [[ಜೋ ನಮಥ್]], [[ಜಿಮ್ ಕೆಲ್ಲಿ]], [[ಮಾರ್ಕ್ ಬಲ್ಗರ್]], [[ಜಾರ್ಗ್ ಬ್ಲಂಡಾ]], [[ರಯಾನ್ ವೆಬರ್]], [[ಜಾನಿ ಲುಜಾಕ್]], [[ಜೆಫ್ ಹೋಸ್ಟೆಟ್ಲರ್]], [[ಜಾನಿ ಯುನಿಟಾಸ್]], [[ಬ್ರೂಸ್ ಗ್ರಾಡ್‌ಕೋವ್ಸ್ಕಿ]], [[ಗಸ್ ಪ್ರಿಟೋಟೆ]], [[ವಿಲ್ಲಿ ಥ್ರೋವರ್]],  [[ಅಲೆಕ್ಸ್ ವ್ಯಾನ್ ಪೆಲ್ಟ್]], [[ಸ್ಯಾಂಡಿ ಸ್ಟೀಫನ್ಸ್]], [[ಮೈಕ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಮಹೋನ್]], [[ಮ್ಯಾಟ್ ಶೌಬ್]], [[ಮೇಜರ್ ಹ್ಯಾರಿಸ್]], [[ರೊಡ್ ರುದರ್ಫೋರ್ಡ್]] ಮತ್ತು  ಇತ್ತೀಚೆಗೆ [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಸ್ಟೀಲರ್ಸ್]] ಬ್ಯಾಕಪ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಬ್ಯಾಕ್ [[ಚಾರ್ಲಿ ಬ್ಯಾಕ್]] ಇದೇ ಪ್ರದೇಶದವರು.

== ಸರ್ಕಾರ ==
{{Main|Government of Pittsburgh}}
{{See also|List of mayors of Pittsburgh}}
ನಾಗರಿಕ ಯುದ್ಧದ ಮೊದಲಿಗೆ,ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಗುಲಾಮಗಿರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ವಿರೋಧದಲ್ಲಿತ್ತು. ಈ ಭಾವನಾತ್ಮಕತೆಯು ಅಂತ್ಯದಗೊಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಪಿಟ್ಸ್‍ಬರ್ಗ್ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ]] ವಾಗಿ ಆರಿಸಲಾಯಿತು,ಫೆಬ್ರವರಿ 1856ರಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ತೀರ್ಮಾನಿತು. [[ಅಮೆರಿಕಾ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ]]  ದಿಂದ 1930ವರೆಗೆ, ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ [[ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್]] ನ ಭದ್ರ ಕೋಟೆಯಾಗಿತ್ತು.
[[File:AlleghenyCountyCourthouseCourtyard.jpg|thumb| 
ಹೆನ್ರೀ ಹಾಬ್‌ಸನ್ ರಿಚರ್ಡ್‌ಸನ್‌ ವಿನ್ಯಾಸಗಿಳಿಸಿದ ಅಲಗೇನಿ ಪ್ರಾಂತದ ಕೋರ್ಟ್‌ಹೌಸ್]]
ಹಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, 1930ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧತೆಯಲ್ಲೂ ಗಣತಂತ್ರವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. [[1933]]ರಲ್ಲಿ, [[ವಿಲಿಯಂ ಎನ್.ಮ್ಯಾಕ್‌ನೇರ್]]  ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್‌ನ ಮೊದಲ ಮೇಯರ್ ಆಗಿ ಚುನಾಯಿತನಾದ. [[1973]] ಮತ್ತು [[1977]]ರ ಚುನಾವಣೆ ಹೊರತಾಗಿ (ಇಲ್ಲಿ ಡೆಮೊಕ್ರಾಟರು ಪಕ್ಷದ ಟಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಕಾರಣ) ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಗ್ರೇಟ್ ಡಿಪ್ರೆಶನ್‌ವರೆಗೂ ಮೇಯರ್ ಕಛೇರಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆರಿಸಿಬಂದಿದ್ದರು.  ಇಂದು, ನಗರದೊಳಗೆ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ನೋಂದಣಿಯ ಅನುಪಾತ 5 ರಿಂದ 1.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.gmfus.org/template/page.cfm?page_id=481|title=Pittsburgh, Pennsylvania - Transatlantic Cities Network|publisher=The German Marshall Fund of the United States|accessdate=2009-05-06|archive-date=2010-06-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20100619184138/http://gmfus.org/template/page.cfm?page_id=481|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಮೇಯರ್ ಮತ್ತು ಒಂಭತ್ತು-ಸದಸ್ಯರ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ನಾಲ್ಕುವರ್ಷ ಅವಧಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಸಿಟಿ-ಕೌಂಟಿ ಕಟ್ಟಡ]]ದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧೀಕೃತ ಕಛೇರಿಗಳು ನೆಲೆಯಾಗಿವೆ. 2006 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೇಯರ್ [[ಬಬ್ ಓ’ಕಾನ್ನೊರ್]] ಮರಣದ ನಂತರ, ನಗರದ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಲ್ಯೂಕ್ ರೆವನ್ಸ್ಟೆಲ್]] ತನ್ನ 26 ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಮೇಯರ್ ಆಗಿ  ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು, ಅಮೆರಿಕಾದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ನಗರದ ಮೇಯರ್ ಇತಿಹಾದಲ್ಲಿ ಇವರು ಯುವಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news | url = http://kdka.com/video/?id=19751@kdka.dayport.com | format = video | title = Ravenstahl Among Youngest Mayors Ever | date = 2006-09-04 | accessdate = 2007-08-20 | work = [[KDKA-TV]] | archive-date = 2007-09-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070927024749/http://kdka.com/video/?id=19751@kdka.dayport.com | url-status = dead }}&lt;/ref&gt; ಇವರು [[ವಿಶೇಷ ಮೆಯರಾಲ್ ಚುನಾವಣೆ]]ವರೆಗೂ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿ, ನವೆಂಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆದಾಗ  ಪುನಃ ಚುನಾಯಿತರಾದರು.&lt;ref&gt;{{cite news | url = http://www.postgazette.com/pg/06286/729694-182.stm | title = Ravenstahl must run next year | author = Gary Rotstein | date = 2006-10-13 | accessdate = 2007-08-20 | work = [[Pittsburgh Post-Gazette]] | archive-date = 2007-07-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070706004532/http://www.postgazette.com/pg/06286/729694-182.stm | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

ನಗರದ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರತಿ ಒಂಭತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ [[ಬಹುಮತ]]ದಿಂದ ಆರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಗರ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರುಗಳು: ಡಾರ್ಲೆನ್ ಹ್ಯಾರಿಸ್ (1), ಥೇರೆಸಾ ಕೈಲ್-ಸ್ಮಿತ್(2), [[ಬ್ರೂಸ್ ಕ್ರಾವೂಸ್]] (3), ನಟೆಲಿಯಾ ರುಡಿಯಾಕ್ (4), {1ಡೋಗ್ಲಾಸ್ ಶೇಲ್ಡ್ಸ್{/1} (5), ಆರ್. ಡೇನಿಯಲ್ ಲೆವೆಲ್ಲೆ (6), [[ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ದೌಡ್]] (7), [[ಬಿಲ್ ಪೆಡುಟೊ]] (8), ಮತ್ತು ರೆವ್. ರಿಕ್ಕಿ ಬರ್ಗೆಸ್ (9).&lt;ref name=&quot;pgh-city-council&quot;&gt;&quot;[http://www.city.pittsburgh.pa.us/council/ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19981206220518/http://www.city.pittsburgh.pa.us/council/ |date=1998-12-06 }}.&quot; ''[http://www.city.pittsburgh.pa.us/ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ (ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಅಂತರಜಾಲ)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070202031056/http://www.city.pittsburgh.pa.us/ |date=2007-02-02 }}.''  ಮೇ 12, 2008ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ನಗರ ಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡಾರ್ಲೆನ್ ಹ್ಯಾರಿಸ್,ಜನವರಿ 4, 2010ರಂದು ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆರಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news | url = http://www.postgazette.com/pg/10004/1025697-455.stm | format = article | title = Darlene Harris wins City Council presidency | date = 2010-01-04 | accessdate = 2010-01-04 | work = [[Pittsburgh Post-Gazette]] | archive-date = 2010-01-07 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100107123719/http://postgazette.com/pg/10004/1025697-455.stm | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ [[ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೆನಿಯಾ ಜನರ್ಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಮೂರು [[ಸೆನೆಟ್ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಒಂಭತ್ತು [[ಹೌಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆನೆಟರ್ಸ್ [[ಜಿಮ್ ಫೆರ್ಲೊ]] ([[38ನೇಯ ಜಿಲ್ಲೆ]]), ವೇಯ್ನ್ ಡಿ. ಪೊಂಟಾನಾ (42), ಮತ್ತು [[ಜೇ ಕೋಸ್ಟಾ]] (43) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. [[ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ [[ಜೇಕ್ ವೀಟ್ಲೆ]] (19ನೇಯ ಜಿಲ್ಲೆ), [[ಡಾನ್ ವಾಲ್ಕೊ]] (20), ಡೊಮೆನಿಕ್ ಕೋಸ್ಟಾ (21), [[ಚೆಲ್ಸಾ ವ್ಯಾಗ್ನರ್]] (22), ಡಾನ್ ಫ್ರ್ಯಾಂಕೆಲ್ (23), [[ಜೋಸೆಫ್ ಪ್ರೆಸ್ಟನ್, ಜೂ.]] (24),ಡಾನ್ ಡೀಸಿ (27), ಪೌಲ್ ಕೋಸ್ಟಾ (34), ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿ ರೀಡ್‌ಶಾ (36)ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಸಂಯುಕ್ತ ವಿಧಾನದಿಂದ, [[ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೆವಿಯಾದ 14ನೇಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸನಲ್ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ, [[ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್]] [[ಮೈಕ್ ಡೊಯ್ಲೆ]]ರಿಂದ ಪ್ರತಿನಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, 1994ರಲ್ಲಿ ಆರಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪೋಲಿಸ್ ಕೇಂದ್ರ]] ನಗರದ ಕಾನೂನು ಆಯುಧ ನಡೆಸುವವುದು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾದಲ್ಲಿ [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಫೈರ್ ಕೇಂದ್ರ]] ಪ್ರಮುಖ ತುರ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಘಟಕವಾಗಿದೆ. ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಇಎಮ್‌ಎಸ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ನೆರವು ಮತ್ತು  ನೆರೆ ರಕ್ಷಣೆಯ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

2008 ಎಪ್ರಿಲ್‌ನಿಂದ, ನಗರ ಮತ್ತು [[ಅಲೆಗೆನ್ಸಿ ಕೌಂಟಿ]]  2009ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲಿಗೆ ಏಕೀಕರಣ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು  ಪ್ತ್ರಾಂತದ ಸ್ಥಿತಿ ಅಧಿಕ ಗೊಳಿಸಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿವೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://kdka.com/politics/Pittsburgh.Allegheny.County.2.692217.html |title=kdka.com - Local Officials Look For Ways To Improve City-County Merger Recommendation |publisher=Kdka.com |date=2008-04-04 |accessdate=2009-01-05 |archive-date=2008-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081003230133/http://kdka.com/politics/Pittsburgh.Allegheny.County.2.692217.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಇದು ಅಂಗೀಕಾರವಾದರೆ, ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ನರರದ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಸರ್ಕಾರ ಅಲೆಗೆನ್ಹಿ ಕೌಂಟಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೂಪ್ರದೇಶ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1.2 ಮಿಲಿಯನ್ ಆಗುತ್ತದೆ, ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ  10ನೇಯ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.thepittsburghchannel.com/news/15782593/detail.html |title=thepittsburghchannel.com - Pittsburgh-Allegheny County Merger Recommended |publisher=ThePittsburghChannel.com |date=2008-04-03 |accessdate=2009-07-06 |archive-date=2008-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080408074317/http://www.thepittsburghchannel.com/news/15782593/detail.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಹಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಅದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಹೆಚ್ಚಾದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೊಸದಾಗಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಸಮುದಾಯಗಳು ಸೇವೆಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಸೊಂಕದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

== ಶಿಕ್ಷಣ ==
{{See also|List of colleges and universities in Pittsburgh}}
[[ಚಿತ್ರ:HeinzSpireCathedral.jpg|thumb|ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]
[[ಚಿತ್ರ:CMU Hamerschlag Hall.jpg|thumb|ಕಾರ್ನೆಜೀ ಮೆಲಾನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]

ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ನಗರ ಬಹಳ ಕಾಲೇಜುಗಳು, [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು]] ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳೆಂದರೆ [[ಕಾರ್ನೆಜ್ ಮೆಲಾನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ದುಕೆಸ್ನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಮತ್ತು [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]].

[[ಕಾರ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಚಾತಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಪಾಯಿಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ದಿ ಆರ್ಟ್ ಇನ್‍ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್]], ಮತ್ತು [[ರಾಬರ್ಟ್ ಮೊರಿಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಉಪನಗರದ ಒಂದು ಶಾಖೆ, [[ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಅಲೆಘನಿ ಕಂಟ್ರಿ]], ದಿ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯ ಕಲಿನರಿ ಇನ್‍ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್, ದಿ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಇನ್‍ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮಾರ್ಟರಿ ಸೈನ್ಸ್, ಇವೂ ಸಹ ನಗರದಲ್ಲಿವೆ.

ಮಹಾನ್ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪ್ರದೇಶ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ, ಅವುಗಳು, [[ಲಾರೋಶ್ ಕಾಲೇಜ್]], [[ಸ್ಲಿಪರಿ ರಾಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], ನಗರದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ [[ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನ್‍ಸ್ಟರ್ ಕಾಲೇಜ್]] ಮತ್ತು [[ಗ್ರೊವ್ ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್]], ನಗರದ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ರಾಬರ್ಟ್ ಮೊರಿಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಮತ್ತು [[ಜಿನೇವ ಕಾಲೇಜ್]], [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ &amp; ಜೆಫರ‍್ಸನ್ ಕಾಲೇಜ್]], ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯ]] ಮತ್ತು [[ವೆಯನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], ಮತ್ತು [[ಸೆತನ್ ಹಿಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], [[ಸೇಂಟ್ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಕಾಲೇಜ್]] ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ [[ಇಂಡಿಯಾನ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯ]].

ಕಾರ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಕಾರ್ನೆಜ್ ಮೆಲಾನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ಗಳ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‍ಗಳು ಓಕ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇವೆ, ಇದು ನಗರದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

ಕಾರ್ನೆಜ್ ಮೆಲಾನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಸಿಎಮ್‍ಯು) ಇದು [[ಎಂಡ್ಯ್ರೂ ಕಾರ್ನೆಜ್]] ಅವರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ''[[ಯುಎಸ್ ಸುದ್ದಿಗಳು &amp; ವಿಶ್ವ ವರದಿ]]'' ಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ #22ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.&lt;ref name=&quot;usnews_college_rankings&quot;&gt;{{cite web|url=http://colleges.usnews.rankingsandreviews.com/usnews/edu/college/rankings/brief/t1natudoc_brief.php|title=National Universities: Top Schools|year=2008|publisher=[[US News &amp; World Report]]|accessdate=2008-05-02|archive-date=2008-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20080730131502/http://colleges.usnews.rankingsandreviews.com/usnews/edu/college/rankings/brief/t1natudoc_brief.php|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಕಾರ್ನೆಜ್ ಮೆಲಾನ್ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇದರ [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್]], [[ಇಂಜನೀಯರಿಂಗ್]], [[ಬಿಸಿನೆಸ್]], [[ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]], [[ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪಾಲಸಿ]], [[ಇನ್‍ಫರ್ಮೇಶನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್]], [[ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್]], ಮತ್ತು ಎಂಟ್ರಪ್ರೆನರ‍್ಷಿಪ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು.

ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ 1787ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು ಮತ್ತು &quot;ಪಿಟ್&quot; ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು, [[ರಾಜ್ಯ-ಸಂಬಂಧೀ]] ಕೇಂದ್ರವಾದ ಇದು ದೇಶದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.&lt;ref&gt;{{cite web | url= https://www.nsf.gov/statistics/nsf08300/pdf/tab31.pdf | title= R&amp;D expenditures at universities and colleges, ranked by all R&amp;D expenditures for the first 200 institutions, by source of funds: FY 2006 | author=  | last=  | first=  | authorlink=  | coauthors=  | date=  | year=  | month=  | format= PDF | work=  | publisher= [[National Science Foundation]] | pages= TABLE&amp;nbsp;31 | accessdate= 2008-04-29 | archive-date= 2008-04-14 | archive-url= https://web.archive.org/web/20080414064540/http://www.nsf.gov/statistics/nsf08300/pdf/tab31.pdf | url-status= dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url= http://mac10.umc.pitt.edu/u/FMPro?-db=ustory&amp;-lay=a&amp;-format=d.html&amp;storyid=7904&amp;-Find | title= &quot;Pitt No. 6 in NIH funding&quot; | date= 2008-01-24 | work= University Times | publisher= University of Pittsburgh | accessdate= 2008-04-29 | archive-date= 2009-01-11 | archive-url= https://web.archive.org/web/20090111124502/http://mac10.umc.pitt.edu/u/FMPro?-db=ustory&amp;-lay=a&amp;-format=d.html&amp;storyid=7904&amp;-Find | url-status= dead }}&lt;/ref&gt;  
''ಯುಎಸ್ ಸುದ್ದಿಗಳು &amp; ವಿಶ್ವ ವರದಿ'' ಯ ಮೂಲಕ ಪಿಟ್ 19ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 57ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಇದರ ''ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ'', [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು]], [[ಇನ್‍ಫರ್ಮೆಶನ್ ಸೈನ್ಸ್]], [[ಇಂಜನಿಯರಿಂಗ್]], [[ಬಿಸಿನೆಸ್]], [[ಕಾನೂನು]], [[ವೈದ್ಯಕಿಯ]], ಮತ್ತು ಇತರ ಜೈವಿಕವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ-ಸಂಬಂಧಿ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;usnews_college_rankings&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://mac10.umc.pitt.edu/u/FMPro?-db=ustory.fp5&amp;-format=d.html&amp;-lay=a&amp;-sortfield=issueid%3a%3aissuedate&amp;-sortorder=descend&amp;keywords=U.S.%20News&amp;-max=50&amp;-recid=39345&amp;-find=| title = University Times| last = Hart| first = Peter| date = 2007-08-30| accessdate = 2008-05-23| archive-date = 2009-01-11| archive-url = https://web.archive.org/web/20090111115606/http://mac10.umc.pitt.edu/u/FMPro?-db=ustory.fp5&amp;-format=d.html&amp;-lay=a&amp;-sortfield=issueid%3A%3Aissuedate&amp;-sortorder=descend&amp;keywords=U.S.%20News&amp;-max=50&amp;-recid=39345&amp;-find=| url-status = dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url= http://www.philosophicalgourmet.com/ | title= Welcome to the 2006–2008 Philosophical Gourmet Report | last= Leiter | first= Brian   |date= 2006-11-10 |work= |publisher= | accessdate= 2008-04-29 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pitt-fall-07&quot;&gt;{{cite web | url= http://www.pittmag.pitt.edu/fall2007/feature1.html | title= &quot;The Company We Keep&quot; | last= Gill | first= Cindy | date= Fall 2007 | work= Pitt | publisher= University of Pittsburgh | accessdate= 2008-04-29 | archive-date= 2008-01-14 | archive-url= https://web.archive.org/web/20080114214829/http://www.pittmag.pitt.edu/fall2007/feature1.html | url-status= dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news | last = Hart | first = Peter | coauthors =  | title = U.S. News ranks Pitt grad schools | publisher = University Times | date = 2007-04-05 | url = http://mac10.umc.pitt.edu/u/FMPro?-db=ustory.fp5&amp;-format=d.html&amp;-lay=a&amp;-sortfield=issueid%3a%3aissuedate&amp;-sortorder=descend&amp;keywords=School%20of%20Public%20Health%20ranked&amp;-max=50&amp;-recid=39152&amp;-find= | accessdate = 2008-03-24 | archive-date = 2009-01-11 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090111162510/http://mac10.umc.pitt.edu/u/FMPro?-db=ustory.fp5&amp;-format=d.html&amp;-lay=a&amp;-sortfield=issueid%3A%3Aissuedate&amp;-sortorder=descend&amp;keywords=School%20of%20Public%20Health%20ranked&amp;-max=50&amp;-recid=39152&amp;-find= | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;  ಕಾರ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಖಾಸಗಿ [[ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್]] ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಹಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡುವಂತದ್ದಾದರೂ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

[[ಚಾತಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಸಹಶಿಕ್ಷಣದ ಪದವಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಉದಾರ ಕಲಾ ಮಹಿಳಾ ಕಾಲೇಜು, ಇದು ಶೇಡಿಸೈಡ್ ಪ್ರದೇಶದ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ, ಆದರೆ [[ನಾರ್ತ್ ಹಿಲ್ಸ್]]‌ನಲ್ಲಿರುವ 400 ಎಕರೆಯ ಈಡನ್ ಹಾಲ್ ಫಾರ್ಮ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‍ನ್ನೂ ಸಹ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[ದುಕೆಸ್ನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಇದು ಒಂದು ಖಾಸಗಿ [[ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್]] ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ, ಇದು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ [[ಬ್ಲಫ್]] ನೇಬರ‍್ಹುಡ್‍ನಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಇದರ ಹಾಡು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದ ಕಂಪನಿಯಾದ [[ತಂಬುರಿಟ್‍ಜನ್ಸ್]], ಕಾನೂನು, ಬಿಸಿನೆಸ್, ಮತ್ತು ಫಾರ್ಮಸಿಗಳ ವಿಷಯಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

[[ಪಾಯಿಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಇದು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಇದರ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ, ಇದು ನಗರದ ನವವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಲಲಿತಕಲಾ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ನಾಟಕಶಾಲೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

[[ರಾಬರ್ಟ್ ಮೊರಿಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] [[ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯದ ಮೂನ್ ಟೌನ್‌ಶಿಪ್]]‌ನ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿದೆ, ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೆಟಲೈಟ್‌ನ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

 [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆ]]ಯ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತಮವಾದ ಸಂಬಳವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 2000ರಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ [[ಬಿಎ]] ಜೊತೆ ($34,300) ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ವೇತನವನ್ನು ನೀಡುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನುಸಾರ ವಿಸ್ತಾರವಾದ 100 ನಗರಗಳಲ್ಲಿ 17ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು.{{Citation needed|date=May 2008}}

ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ [[ಎಂಎ]] ($೬೬,೩೮೦) ಜೊತೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇತನವನ್ನು ಕೊಡುವುದರಲ್ಲಿ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಐದನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.{{Citation needed|date=May 2008}}   ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳು ಬಹಳ ಚಾರ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅವು [[ಸಿಟಿ ಚಾರ್ಟರ್ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆ]] (ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ), ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಮೊಂಟೆಸರಿ ಶಾಲೆ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹೋಮ್‌ವುಡ್ ಮೊಂಟೆಸರಿ), [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಗಿಫ್ಟೆಡ್ ಸೆಂಟರ್]], [[ಫ್ರಿಕ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಅಕಾಡಮಿ]], [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು 6-12]], ಮತ್ತು ಕುರುಡರಿಗೆ ಶಾಲೆ, [[ಕಿವುಡರಿಗಾಗಿ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯ ಸ್ಕೂಲ್]], ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಅಂಗವಿಕಲ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ.

ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳು [[ಬಿಶಪ್ ಕೇನ್‌ವಿನ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ]], [[ಸೆತನ್-ಲಾ ಸಾಲ್ಲೆ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ]], [[ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ]], ಓಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ, [[ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ಥರ್ಸ್ಟನ್ ಶಾಲೆ]], ಮತ್ತು [[ದಿ ಇಲಿಸ್ ಶಾಲೆ]].

[[ಶಾಡಿ ಸೈಡ್ ಅಕಾಡಮಿ]]ಯ ಮುಖ್ಯ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳು [[ಫೊಕ್ಸ್ ಚಾಪೆಲ್]]‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ, [[ಪಾಯಿಂಟ್ ಬ್ರೀಜ್]]‌ನ ನೆಬರ್‌ಹುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಜ್ಯೂನಿಯರ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ನಗರವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಎರಡೂ ರೀತಿಯ ಗೃಂಥಾಲಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ.

ಹೆಚ್ಚು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದವುಗಳೆಂದರೆ, [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಕಾರ್ನೆಜ್ ಗೃಂಥಾಲಯ]] ಮತ್ತು [[ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್]]‌ನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಗೃಂಥಾಲಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಇವು ದೇಶದ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ 9ನೇ ವಿಸ್ತಾರವಾದ (ಸಾರ್ವಜನಿಕ) ಮತ್ತು 18ನೇ ವಿಸ್ತಾರವಾದ (ಶೈಕ್ಷಣಿಕ) ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ.&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.libraryspot.com/lists/listlargestlibs.htm | title = Nation's Largest Libraries | work = LibrarySpot | accessdate = 2007-10-21 | date = 1996\u20131998 | archive-date = 2007-05-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070529215517/http://www.libraryspot.com/lists/listlargestlibs.htm | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;

== ಮಾಧ್ಯಮ ==
{{Main|Media in Pittsburgh|List of films and television shows shot in Pittsburgh}}

[[ಚಿತ್ರ:PittsburghPostGazetteBuilding.JPG|thumb|ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪೋಸ್ಟ್-ಗೆಜೆಟ್‌ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿ]]

ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮುಖ್ಯವಾದ ದೈನಂದಿನ [[ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆ]]ಗಳಿವೆ; ಅವು, ''[[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪೋಸ್ಟ್-ಗೆಜೆಟ್]]''  ಮತ್ತು ''[[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ತ್ರಿಬ್ಯುನ್-ರಿವ್ಯೂ]]''.

ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಆ ಪ್ರದೆಶಲ್ಲಿರುವ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳೆಂದರೆ, ''[[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಸಿಟಿ ಪೇಪರ್]]'', ''[[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್]]'', ''[[ದಿ ಜೆವಿಶ್ ಕ್ರೋನಿಕಲ್ ಆಫ್ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್]]'' ‌, ''ದಿ ನ್ಯೂ ಪೀಪಲ್'', ಮತ್ತು ''[[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಕೊರಿಯರ್]]''.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬರೆಯುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಆಧಾರಿತ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳೆಂದರೆ, [[ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್]]‌ನ ''[[ದಿ ಪಿಟ್ ನ್ಯೂಸ್]]'', ''[[ಕಾರ್ನೆಜ್ ಮೆಲಾನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]'' ದ ''[[ದಿ ಟರ್ಟನ್]]'', [[ಪಾಯಿಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ''[[ದಿ ಗ್ಲೋಬ್]]''.

[[ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಲಾ]] ಇದು [[ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ ಲೇಖಕ]]ರ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಕಾನೂನು ಸಮಾಚಾರ ಸೇವೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲಿರುವ ಪ್ರಪಂಚದ ಏಕಮಾತ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ.

ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಮೆಟ್ರೋ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಸ್ಥಳೀಯ ಟಿವಿ ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ.

1,163,150 ಹೊಂದಿರುವ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ [[ಡೆಸಿಗ್ನೇಟೆಡ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಎರಿಯ]] (ಡಿಎಮ್‍ಎ) ಇದು ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ 22ನೇ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ (ಒಟ್ಟೂ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ 1.045%).&lt;ref name=&quot;nielsen&quot;&gt;ಹಾಲ್ಮ್ಸ್,ಗೈರಿ. [187] ^ &quot;ನೀಲ್ಸೆನ್‌ ರಿಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ 1.3% ಇನ್‌ಕ್ರೀಸ್ ಇನ್‌ ಯು.ಎಸ್. ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ ಹೌಸ್‌ಹೋಲ್ಡ್ಸ್ ಫಾರ್‌ ದಿ 2007-2008 ಸೀಸನ್‌.&quot; ''ನೀಲ್ಸೆನ್‌ ಮೀಡಿಯಾ ರಿಸರ್ಚ್‌.''  ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ 5, 2006 ಜನವರಿ 2, 2008ರಂದು ಮರು ಗಳಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

ಮುಖ್ಯವಾದ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ದೂರದರ್ಶನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳೆಂದರೆ, [[ಕೆಡಿಕೆಎ-ಟಿವಿ]] 2 ([[ಸಿಬಿಎಸ್]]), [[ಡಬ್ಲುಟಿಎಇ]] 4 ([[ಎಬಿಸಿ]]), [[ಡಬ್ಲುಪಿಎಕ್ಸ್‌ಐ]] 11 ([[ಎನ್‍ಬಿಸಿ]]), [[ಡಬ್ಲುಪಿಜಿಎಚ್-ಟಿವಿ]] 53 ([[ಫಾಕ್ಸ್]]), [[ಡಬ್ಲುಪಿಸಿಡಬ್ಲು]] 19 ([[ಸಿಡಬ್ಲು]]), [[ಡಬ್ಲುಕ್ಯುಇಎಕ್ಸ್]] 16 ([[ಶಾಪ್‌ಎನ್‍ಬಿಸಿ]]), [[ಡಬ್ಲುಪಿಎಮ್‌ವಾಯ್]] 22 ([[ಮೈನೆಟ್ವರ್ಕ್‌ಟಿವಿ]]), ಮತ್ತು [[ಡಬ್ಲುಪಿಸಿಬಿ]] 40 ([[ಕಾರ್ನರ್‌ಸ್ಟೋನ್]]).

[[ಡಬ್ಲುಬಿಜಿಎನ್]] 59 ಇದೊಂದು [[ಸ್ವತಂತ್ರ ಕೇಂದ್ರ]]ವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಬ್ರುನೊ-ಗುಡ್‌ವರ್ಥ್ ನೆಟ್‍ವರ್ಕ್‌ನದ್ದಾಗಿದೆ.

[[ಡಬ್ಲುಒಇಡಿ]] 13 ಇದು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಸ್ಥಳೀಯ [[ಪಿಬಿಎಸ್]] ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.  
ಇದನ್ನು 1954, ಎಪ್ರಿಲ್ 1ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಇದು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಮೊದಲ ಸಮುದಾಯ-ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಐದನೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.

ಕೇಂದ್ರ ಪಿಬಿಎಸ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನೈಜವಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ''[[ಮಿಸ್ಟರ್ ರಾಜರ್ಸ್ ನೇಬರ್‌ಹುಡ್]]'', ಬಹಳ [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಜಿಯೊಗ್ರಫಿಕ್]] ವಿಶೇಷತೆಗಳು, ಮತ್ತು ''[[ವೇರ್ ಇನ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಈಸ್ ಕಾರ್ಮೆನ್ ಸ್ಯಾಂಡಿಗೊ?]]'' ಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.&lt;ref name=&quot;WQED&quot;&gt;ಹೂವರ್, ಬಾಬ್; ಕಾಲ್ಸನ್, ಸ್ಯಾಲೀ; ವಾಂಚೇರಿ, ಬಾರ್ಬರ. &quot;[http://www.post-gazette.com/pg/04088/291370.stm ಡಬ್ಲುಕ್ಯೂಕೆಎ ಎಟ್ 50: ಬರ್ನ್ ಇನ್ ಟೆಲಿವಿಶನ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಏಜ್, ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ಸ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಸ್ಟೇಶನ್ ಪಯೋನಿಯರ್ಡ್ ಎಜುಕೇಶನಲ್ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ].&quot; ''[[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಜಿಹೆಚ್ ಪೋಸ್ಟ್-ಗೆಜೆಟ್]].''  ಮಾರ್ಚ್ 29, 2004 ಜನವರಿ 2, 2008ರಂದು ಮರು ಗಳಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ [[ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳು]] 
ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿವೆ.

ಮೊದಲನೆಯದು [[ಕೆಡಿಕೆಎ]] 1020 ಎಎಮ್ ಆಗಿತ್ತು, ಇದು 1920, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27ರಂದು ಪರವಾನಿಗೆ ಪಡೆಯುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಪರವಾನಿಗೆ ಹೊಂದಿದ ಮೊದಲ ಕೇಂದ್ರ ಸಹ ಆಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;KDKA_AM_1020&quot;&gt;&quot;[http://www.ieeeghn.org/wiki/index.php/KDKA%2C_First_Commercial_Radio_Station ಕೆಡಿಕೆಎ, ಫರ್ಸ್ಟ್ ಕಮರ್ಶಿಯಲ್ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಶನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150211064835/http://www.ieeeghn.org/wiki/index.php/KDKA,_First_Commercial_Radio_Station |date=2015-02-11 }}.&quot; ''[http://www.ieeeghn.org/  ಐಇಇಇ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ].''  ಜನವರಿ 2, 2008ರಂದು ಮರು ಗಳಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

ಇತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು [[ಕೆಕ್ಯುವಿ]] 1410 ಎಎಮ್ (ವಾರ್ತೆಗಳು), [[ಡಬ್ಲುಇಎಇ]] 1250 ಎಎಮ್ (ಕ್ರೀಡೆಗಳು), [[ಡಬ್ಲುಕೆಎಸ್‌ಟಿ-ಎಫ್‌ಎಮ್]] 96.1 ಎಫ್‌ಎಮ್ (ಪಾಪ್ ಮತ್ತು ಹಿಪ್-ಹಾಪ್), [[ಡಬ್ಲುಝಡ್‌ಪಿಟಿ]] 100.7 ಎಫ್‌ಎಮ್ (ವಯಸ್ಕ ಸಮಕಾಲೀನ), [[ಡಬ್ಲುಡಿವಿಇ]] 102.5 ಎಫ್‌ಎಮ್ (ಆಲ್ಬಮ್ ರಾಕ್), [[ಡಬ್ಲುಪಿಜಿಬಿ]] 104.7 ಎಫ್‌ಎಮ್ (ಮಾತು), ಮತ್ತು [[ಡಬ್ಲುಎಕ್ಸ್‌ಡಿಎಕ್ಸ್]] 105.9 ಎಫ್‍ಎಮ್ (ಆಧಿನಿಕ ರಾಕ್).

ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೂರು [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳು]] ಸಹ ಇವೆ; ಅವು ಯಾವುವೆಂದರೆ [[ಡಬ್ಲುಡಿಯುಕ್ಯು]] 90.5 ಎಫ್‌ಎಮ್ ([[ದುಕೆಸ್ನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ನಡೆಸುವ [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ರೆಡಿಯೊ]]), [[ಡಬ್ಲುಕ್ಯುಇಡಿ]] 89.3 ಎಫ್‍ಎಮ್ (ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ), ಮತ್ತು [[ಡಬ್ಲುವಾಯ್‍ಇಪಿ]] 91.3 ಎಫ್‍ಎಮ್ (ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ).

ಮೂರು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಲ್ಲದ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಕಾರ್ನೆಜ್ ಮೆಲಾನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಡಬ್ಲುಆರ್‌ಸಿಟಿ 88.3 ಎಫ್‍ಎಮ್), ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ (ಡಬ್ಲುಪಿಟಿಎಸ್ 92.1 ಎಫ್‌ಎಮ್), ಮತ್ತು ಪಾಯಿಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಡಬ್ಲುಪಿಪಿಜೆ 670 ಎಎಮ್) ಗಳು ನಡೆಸುತ್ತವೆ.

[[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಆಫೀಸ್‌]]ನ ಪ್ರಕಾರ ಚಿತ್ರೀಕರಣಗೊಂಡ 123ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯ [[ಮೊಶನ್ ಚಿತ್ರ]]ಗಳ ಪೂರ್ಣ ಅಥವಾ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ''[[ಮೊತ್ಮನ್ ಪ್ರೊಫಸಿಸ್]]'', ''[[ವಂಡರ್ ಬಾಯ್ಸ್]]'', ''[[ದೊಗ್ಮ]]'', ''[[ಹೊಫಾ]]'', ''[[ದಿ ಸೈಲೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಲ್ಯಾಂಬ್ಸ್]]'', ಮತ್ತು ''[[ಝಾಕ್ ಎಂಡ್ ಮಿರಿ ಮೇಕ್ ಅ ಪ್ರೊನೊ]]''  ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.&lt;ref name=&quot;pitt_filmography&quot;&gt;&quot;[http://www.pghfilm.org/about/about_filmography.jsp ಫಿಲ್ಮೊಗ್ರಫಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100719075222/http://www.pghfilm.org/about/about_filmography.jsp |date=2010-07-19 }}.&quot; ''[http://www.pghfilm.org/ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಆಫೀಸ್].''  ಜನವರಿ 2, 2008ರಂದು ಮರಗಳಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;aboutcom_pitt_movies&quot;&gt;ಪೊವೆಲ್, ಕಿಂಬರ್ಲಿ; ಪೊವೆಲ್, ಆಲ್ಬೆರ್ಕ್ಟ್. &quot;[http://pittsburgh.about.com/cs/movies/a/filmed.htm ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110616182404/http://pittsburgh.about.com/cs/movies/a/filmed.htm |date=2011-06-16 }}.&quot; ''ಅಬೌಟ್.ಕಾಂ''  ಜನವರಿ 2, 2008ರಂದು ಮರು ಗಳಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಸ್ಥಳೀಯರಾದ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ಜಾರ್ಜ್ ಎ.ರೋಮರೋ]] ಇವರು ಸುಮಾರು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದರಲಿ ಇವರ ''[[ಲಿವಿಂಗ್ ಡೆಡ್]]''  ಸರಣಿಯ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

[[ಶೋಟೈಮ್‌ನ]] ಜನಪ್ರಿಯ ಸರಣಿ ''[[ಕ್ವೀರ್ ಏಸ್ ಫೋಕ್]]'' ‌ನ್ನೂ ಸಹ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು, ನಿಜವಾದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು [[ಟೊರಾಂಟೊ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;IMDB_queer-as-folk&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.imdb.com/title/tt0262985/|title=&quot;Queer as Folk.&quot;|publisher=''[[Internet Movie Database]]''|accessdate=October 8, 2009}}&lt;/ref&gt;

== ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯ ==
=== ಸಾರಿಗೆ ===
{{Main|Transportation in Pittsburgh }}
[[File:FtPittBridgeSkyline.JPG|thumb| 
ಫೋರ್ಟ್ ಪಿಟ್ ಸುರಂಗದ ಮೇಲಿನ ಫೊರ್ಟ್ ಪಿಟ್ ಸೇತುವೆಯಿಂದ ಡೌನ್‌ಟೌನ್‌ನ ನೋಟ(I-376) ]]
[[File:Arbridges.jpg|thumb| 
ಅಲಗೇನಿ ನದಿಯಲ್ಲಿನ ಥ್ರೀ ಸಿಸ್ಟರ್ ಬ್ರಿಡ್ಜಸ್]]

446 ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ [[ಸೇತುವೆಗಳ ನಗರ]]ವಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;venice&quot;/&gt;

ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯ [[ವೆನಿಸ್]]‌ಗಿಂತ 3 ಸೇತುವೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿವೆ, ಇದು ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ &quot;ಸೇತುವೆಗಳ ನಗರ&quot; ಎಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.abridgetovenezia.com/ponts.php?langue=en |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-08-13 |archive-date=2011-07-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110707075415/http://www.abridgetovenezia.com/ponts.php?langue=en |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
ಸುಮಾರು 40 ಸೇತುವೆಗಳು ನಗರದ ಹತ್ತಿರ ಮೂರು ನದಿಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಹಾಯುತ್ತವೆ.

ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ &quot;ಪ್ರವೇಶ&quot; [[ಫೋರ್ಟ್ ಪಿಟ್ ಸೇತುವೆ]]ಯ ಮೇಲೆ [[ಫೋರ್ಟ್ ಪಿಟ್ ಸುರಂಗ]]ದ ಮೂಲಕ ಆಗುತ್ತದೆ.

[[ಮೊನೊಂಗಹೆಲ ನದಿ]]ಯ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನೀಲಿ/ಕೆಂಪು/ಕಂದು ಬಂದರು ಪ್ರಾದಿಕಾರದ ನೀಲಿ/ಕೆಂಪು/ಕಂದು ಸಬ್‍ವೆ ಲೈನುಗಳನ್ನು [[ಪನ್‌ಹ್ಯಾಂಡಲ್ ಸೇತುವೆ]] ಹೊಂದಿದೆ.

ಅಲಿಘನಿ ದೇಶದ ಭೂದೃಷ್ಯವನ್ನು 2000 ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೇತುವೆಗಳ ಚುಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.pghbridges.com/articles/fieldnote_howmany.htm |title=Bruce S. Cridlebaugh's website: Bridges and Tunnels of Allegheny County and Pittsburgh, Pennsylvania |publisher=Pghbridges.com |date=2004-08-11 |accessdate=2009-04-11 }}{{Dead link|date=ಮೇ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಿಂದ [[ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೆನಿಯ ಟರ್ನ್‌ಪೈಕ್]]‌ನ್ನು ([[I-76]]) ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ [[I-376]] ಆಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ &quot;ಪಾರ್ಕ್‌ವೇ ಈಸ್ಟ್&quot; ಎನ್ನುವರು.

I-376 ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಅಂತರರಾಜ್ಯ 79]]ನ್ನೂ ಸಹ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು &quot;ಪಾರ್ಕ್‌ವೇ ವೆಸ್ಟ್&quot; ಎನ್ನುವರು.

&quot;ಪಾರ್ಕ್‌ವೇ ನಾರ್ಥ್&quot; ಎಂದು ಕರೆಯುವ [[I-279]] ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಗರದ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.

[[I-76]] ([[ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೆನಿಯ ಟರ್ನ್‌ಪೈಕ್]]), [[I-79]], ಮತ್ತು [[I-70]] ಗಳು ತ್ರಿಭುಜಾಕೃತಿಯ &quot;ಬೆಲ್ಟ್‌ವೇ&quot; ಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.                 
ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಸುತ್ತಲಿನ ನೌಕಾಯಾನ ಸಹ [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್/ಅಲಿಘನಿ ದೇಶದ ಬೆಲ್ಟ್‌ ಪದ್ಧತಿ]]ಯ ಮೂಲಕ ಪೂರೈಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ಮೊನ್-ಫಯೇತ್/ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಬೆಲ್ಟ್‌ವೇ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಎನ್ನುವ ಆಯೋಜಿತ ಹೆದ್ದಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ನಿಯಮಿತ-ಪ್ರವೇಶದ ಸುಂಕವಿರುವ ಹೆದ್ದಾರಿ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೂಲಕ ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.paturnpike.com/MonFaySB/ |title=PA Turnpike Construction - Mon/Fayette &amp; Southern Beltway Projects |publisher=Paturnpike.com |date=2008-11-14 |accessdate=2009-01-05}}&lt;/ref&gt;

ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟುಗಳು ಆಯೋಜನೆಯ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಸಂಚಾರ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟುಗಳನ್ನು ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯ ಟರ್ನ್‌ಪೈಕ್ ಕಮಿಷನ್ ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.paturnpike.com |title=The Pennsylvania Turnpike |publisher=Paturnpike.com |date= |accessdate=2009-01-05}}&lt;/ref&gt;

==== ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ====
 [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ]]ವು {{Airport codes|PIT}} ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು {{convert|10|mi|km}} ರಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು [[ಫಿಂಡ್ಲೇ ಟೌನ್‌ಶಿಪ್]] ನಲ್ಲಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.visitpittsburgh.com/static/index.cfm?contentID=141 |title=ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ವೇನಿಯಾ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ವಿಸಿಟರ್ಸ್ ಬ್ಯೂರೊ  |access-date=2010-08-13 |archive-date=2008-05-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080518014342/http://www.visitpittsburgh.com/static/index.cfm?contentID=141 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಸಹ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು [[ಯುಎಸ್ ಏರ್‌ವೇಸ್]]‌ಗೆ ಪೂರ್ವ ಪ್ರಕಾಶಿತ ನಗರದಂತೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

1940ರ ದಶಕದಿಂದ 2007ರವರೆಗೆ ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದ ಇದು ವಿಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು.

2000ದಲ್ಲಿ, ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವಿಮಾನಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಇದರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಹಯೋಗಗಳು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಿಂದ 110ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ದಿನಾಲೂ 500 ವಿಮಾನಗಳು ಹಾರಾಡುತ್ತವೆ; 2007ರವರೆಗೆ 21 ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ 70ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಹೊರಡುವುದು ಉಳಿದಿವೆ.&lt;ref&gt;ಡೇವಿಡ್ ಗ್ರಾಸ್‌ಮನ್, &quot;ಡಿಸ್‌ಮ್ಯಾಂಟ್ಲಿಂಗ್ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್: ಡೆತ್ ಆಫ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಏರ್‌ಲೈನ್ ಹಬ್,&quot; ''ಯುಎಸ್‌ಎ''  ಅಕ್ಟೋಬರ್. 15, 2007&lt;/ref&gt;

ಆದಾಗ್ಯೂ, 2007ರಲ್ಲಿ, ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವಿಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇದರ ಹೊಸ $25 ಮಿಲಿಯನ್, 27,000 ಚದರ ಅಡಿ, 600 ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು [[ಜಾಗತಿಕ ವಿಮಾನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಕೇಂದ್ರ]]ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನಗರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು, ಇದರ ಎರಡು ಸಣ್ಣ (ಪೂರ್ವ-ಒಕ್ಕೂಟ) ಕೇಂದ್ರಗಳಾದ [[ಅರಿಜೋನದ ಫಿನಿಕ್ಸ್]] ಮತ್ತು ಮೆಟ್ರೊ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿನ [[I-376]]ಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿತು.

ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿ, ಇತರ ವಿಮಾನಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿನ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ಗೆ ಹೊಸ ತಡೆರಹಿತ ಸೇವೆ [[ಡೆಲ್ಟ ಏರ್‌‍ಲೈನ್ಸ್]], [[ಜೆಟ್‌ಬ್ಲು]] ಮತ್ತು [[ಸೌತ್‌ವೆಸ್ಟ್ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್]] ವಿಸ್ತರಣೆ.

ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ಶೈಲಿಯ [[ಅಲಿಘನಿ ಕಂಟ್ರಿ ಏರ್‌ಪೊರ್ಟ್]](ಎಜಿಸಿ) ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 139,000 ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಾಯುಯಾನ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ [[ವೆಸ್ಟ್ ಮಿಫ್ಲಿನ್‌]]ನಲ್ಲಿದೆ. ಮೂಲತಃ  ಕಾರ್ಪರೇಟ್ ಜೆಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಖಾಸಗಿ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುವಂತೆ ನಗರದ ಹತ್ತಿರ ಸಣ್ಣ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಸಹ ಇವೆ: [[ರಾಕ್ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ]] ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಉತ್ತರಪೂರ್ವದ [[ತೆರೆಂತಮ್]]‌ ನಗರದ ಹತ್ತಿರ ಇದೆ ಮತ್ತು [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್-ಮಾನ್ರೊವಿಲೆ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ]] [[ಮಾನ್ರೊವಿಲೆ]] ನಗರದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿದೆ.

[[ಡೆಲ್ಟ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್]] ಮೂಲಕ [[ಲತ್ರೋಬ್]]‌ನ ನಗರದ ಮೆಟ್ರೊ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ [[ಅರ್ನಾಲ್ಡ್ ಪಲ್ಮರ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ]]ದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯದ ಸೇವೆ ಸಹ ಲಭ್ಯವಿದೆ, ಮೊದಲು [[ನಾರ್ಥ್‌ವೆಸ್ಟ್ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್]] ಮತ್ತು ಯುಎಸ್ ಏರ್‌ವೇಸ್ ದೈನಂದಿನ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

==== ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ====
[[ಚಿತ್ರ:Greyhound station, Pittsburgh.jpg|thumb|200px|right|2008ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಇಂಟರ್‌ಮಾಡೆಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟೇಶನ್ ಸೆಂಟರ್]]

ಪೊರ್ಟ್ ಅಥೊರಿಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯುವ, ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದರ ಮುಂಚಿನ ಅಡ್ಡಹೆಸರು &quot;ಪಿಎಟಿ&quot; ಅಥವಾ &quot;ಪಿಎಟಿ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್&quot; ಎಂದು ಕರೆಯುವ [[ಪೋರ್ಟ್ ಅಥೊರಿಟಿ ಆಫ್ ಅಲಿಘನಿ ಕಂಟ್ರಿ]], ಇದು ಈ ಪ್ರದೇಶದ [[ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಾರಿಗೆ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಂಚರಿಸುವ 20ನೇ ಮೆಟ್ರೊ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಇದು ದೇಶದಲ್ಲಿ 11ನೇ ದೊಡ್ಡ ಸಾರಿಗೆ ಏಜೆನ್ಸಿಯಾಗಿದೆ.

ನಗರದ ಹೊರಗಿನ ಮತ್ತು ಒಳಗಿನ [[ಬಸ್]] ಮಾರ್ಗಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ನಗರದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಬ್‌ವೇಯಂತೆ ನೆಲದಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ [[ಲಘು ರೈಲ್ವೆ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಮೌಂಟ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಮೇಲೆ [[ಮೊನೊಂಗಹೆಲ ಇನ್‌ಕ್ಲೈನ್]] [[ಫ್ಯುನಿಕ್ಯುಲರ್]] ರೈಲ್ವೆ (ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ &quot;ಇನ್‌ಕ್ಲೈನ್ಸ್&quot; ಎಂದು ಕರೆಯುವ), ಮತ್ತು ದೇಶದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ [[ಬಸ್‌ವೇ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಇವುಗಳನ್ನು ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070927220849/http://www.apta.com/research/stats/ridership/riderep/documents/07q1bus.pdf ಅಮೇರಿಕನ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟೇಶನ್ ಅಸ್ಸೋಸಿಯೇಶನ್- ಲಾರ್ಜೆಸ್ಟ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್ ಏಜೆನ್ಸಿಸ್; 2007-07-06]&lt;/ref&gt;

ಲಾಭಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಟ್ರಸ್ಟ್ [[ದುಕೆಸ್ನ್ ಇನ್‌ಕ್ಲೈನ್]]‌ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://incline.pghfree.net/ |title=Duquesne Incline, historic cable car railway serving commuters and tourists since 1877, Pittsburgh, Pennsylvania |publisher=Incline.pghfree.net |date=2008-10-14 |accessdate=2009-01-05}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಇದು ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಪಾಸ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಟೋಲ್‌ಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ.

''[[ಕೆಪಿಟಲ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್]]''  ಮೂಲಕ [[ಅಮ್‌ತ್ರಕ್]] [[ಇಂಟರ್‌ಸಿಟಿ ರೈಲು]] ಸೇವೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಯುನಿಯನ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಎಂದು ಕರೆಯುವ [[ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೆನಿಯ ಸ್ಟೇಷನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ''[[ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೆನಿಯನ್‌]]'' ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಪ್ರಚಲಿತ [[ರೈಲುರಸ್ತೆಗಳ ಸಾಗಾಣಿಕೆ]] [[ಸಿಎಸ್‌ಎಕ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ನಾರ್‌ಫೊಕ್ ಸದರ್ನ್]]‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

[[2009ರ ಅಮೇರಿಕನ್ ರಿಕವರಿ ಎಂಡ್ ರಿಇನ್ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಏಕ್ಟ್]]‌ನ ಭಾಗದಂತೆ ಫಿಲಾಡೆಲ್ಫಿಯ ಮತ್ತು [[ನಾರ್ಥ್‌ಈಸ್ಟ್ ಕಾರಿಡಾರ್]]‌ಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕವೇಗದ ರೈಲು ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಲಿಸುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿವೆ.

=== ನಿತ್ಯೋಪಯೋಗಿ ಸೇವೆಗಳು ===
{{See|Allegheny County Sanitary Authority}}

1912ರಲ್ಲಿ [[ಜಾರ್ಜ್ ವೆಸ್ಟಿಂಗ್‌ಹೌಸ್]] ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಮೂಲ ಶಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ದುಕೆಸ್ನ್ ಲೈಟ್]] ಮೂಲಕ ನಗರ ಮತ್ತು ನಗರದ ಹೊರವಲಯಗಳ ಒಳಭಾಗ ಉಪಯೋಗ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.

ಉತ್ತರ, ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ಹೊರವಲಯಗಳು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ [[ಫಸ್ಟ್‌ಎನರ್ಜಿ]] ಜೊತೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಏಕೀಕರಣಗೊಂಡ [[ಅಲಿಘನಿ ಎನರ್ಜಿ]] ಮೂಲಕ ಉಪಯೋಗ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.

[[ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯ ಅಮೇರಿಕನ್ ವಾಟರ್]] ಮೂಲಕ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಲಿಘನಿ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.

[[ಇಕ್ವಿಟೆಬಲ್ ಗ್ಯಾಸ್]] ಮತ್ತು [[ಕೊಲಂಬಿಯ ಗ್ಯಾಸ್]]‌ಗಳು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಇದರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.

ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪರ್ಯಾಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ &quot;ಗ್ರಾಹಕರ ಆಯ್ಕೆ&quot; ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಇವೆರಡೂ ಕಂಪನಿಗಳು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ದೊಮಿನಿಯನ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಪ್ಲಸ್, ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಎನರ್ಜಿ ಸರ್ವಿಸಸ್ ಎಲ್‌ಎಲ್‌ಸಿ, ಮತ್ತು ನೊವೆಕ್ ಎನರ್ಜಿ ಸೊಲ್ಯುಷನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಈ ಕಂಪನಿಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.{{Citation needed|date=May 2010}}

=== ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ===
{{See also|List of hospitals in Pittsburgh}}
{{Expand|section|date=April 2010}}

ಎರಡು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣಾ ಆಯೋಗಗಳೆಂದರೆ, ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್]] ಮತ್ತು [[ವೆಸ್ಟ್ ಪೆನ್ ಅಲಿಘನಿ ಹೆಲ್ತ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌]]ಗಳಾಗಿವೆ.

== ಅವಳಿ ನಗರಗಳು ==
ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಹದಿನೇಳು [[ಅವಳಿ ನಗರಗಳ]]ನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:&lt;ref name=&quot;sisters&quot;&gt;&quot;[https://web.archive.org/web/20080101015103/http://www.sister-cities.org/icrc/directory/usa/PA Sister Cities Online Directory: Pennsylvania, USA].&quot; [[ಸಿಸ್ಟರ್ ಸಿಟೀಸ್ ಇಂಟರನ್ಯಾಶನಲ್]]. ಜನವರಿ 2, 2008ರಂದು ಮರು ಗಳಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.thepittsburghchannel.com/money/18188538/detail.html|title=Pittsburgh Has New Vietnamese Sister City|publisher=WTAE-TV|date=2008-12-02|accessdate=2008-12-03|archive-date=2008-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20081205091252/http://www.thepittsburghchannel.com/money/18188538/detail.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

{{Col-begin|width=}}
{{Col-1-of-2}}
* {{flagicon|Spain}} [[ಬಿಲ್ಬಾವ್]], [[ಸ್ಪೇನ್]]
* {{flagicon|Vietnam}} [[ದ ನಂಗ್]], [[ವಿಯೆಟ್ನಾಂ]]
* {{flagicon|Ukraine}} [[ದೊನೆತ್ಸ್ಕ್]], [[ಉಕ್ರೇನ್]]
* {{flagicon|Paraguay}} [[ಫೆರ್ನಂದೋ ದೆ ಲ ಮೊರ]], [[ಪರಾಗ್ವೆ]]
* {{flagicon|Israel}} [[ಕರ್ಮಿಎಲ್]], [[ಇಸ್ರೇಲ್]]
* {{flagicon|Cuba}} [[ಮತಂಜಸ್]], [[ಕ್ಯೂಬ]]
* {{flagicon|Israel}} [[ಮಿಸ್ಗವ್]], [[ಇಸ್ರೇಲ್]]
* {{flagicon|Czech Republic}} [[ಒಸ್ತ್ರವ]], [[ಝೆಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್]]
* {{flagicon|Slovakia}} [[ಪ್ರೆಸೋವ್]], [[ಸ್ಲೊವಾಕಿಯ]]
{{Col-2-of-2}}
* {{flagicon|Germany}} [[ಸಾರ್ಬುಕನ್]], [[ಜರ್ಮನಿ]]
* {{flagicon|Japan}} [[ಸೈತಮ್]] ([[ಒಮಿಯ-ಕು]], ಮುಂಚಿನ [[ಒಮಿಯ ನಗರ]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.city.omiya.saitama.jp/eng/sister_c.htm |title=ಓಮಿಯ ಸಿಟಿ ಹೋಮ್ ಪೇಜ್ ಆರ್ಚಿವ್ |access-date=2021-08-10 |archive-date=2000-10-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20001022172239/http://www.city.omiya.saitama.jp/eng/sister_c.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;), [[ಜಪಾನ್]]
* {{flagicon|Nicaragua}} [[ಸ್ಯಾನ್ ಇಸಿಡ್ರೋ]], [[ನಿಸರಗ್ವ]]
* {{flagicon|United Kingdom}} [[ಶಫೀಲ್ದ್]], [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್]]
* {{flagicon|Macedonia}} [[ಸ್ಕೊಪ್ಜೆ]], [[ಮೆಕದೊನಿಯ]]&lt;ref name=&quot;Skopje&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.skopje.gov.mk/EN/DesktopDefault.aspx?tabindex=0&amp;tabid=69|title=Official portal of City of Skopje - Skopje Sister Cities|publisher=[[ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯ|©]] 2006-2009 [http://www.skopje.gov.mk/DesktopDefault.aspx?tabindex=0&amp;tabid=1 City of Skopje]|accessdate=2009-07-14|archive-date=2013-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20131024131101/http://www.skopje.gov.mk/EN/DesktopDefault.aspx?tabindex=0&amp;tabid=69|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.globalpittsburgh.org/globalbiz/index.jsp?pageId=0690200091781090187613081|title=Pittsburgh Sister Cities Association|publisher=GlobalPittsburgh.org|accessdate=2010-08-02|archive-date=2011-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719003643/http://www.globalpittsburgh.org/globalbiz/index.jsp?pageId=0690200091781090187613081|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* {{flagicon|Bulgaria}} [[ಸೋಫಿಯ]], [[ಬಲ್ಗೇರಿಯ]]
* {{flagicon|People's Republic of China}} [[ವ್ಯುನ್]], [[ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೈನಾ]]
* {{flagicon|Croatia}} [[ಝಗ್ರೆಬ್]], [[ಕ್ರೋಟಿಯ]]
{{Col-end}}

== ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ ==
* [[484 ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗಿಯ]]
* [[ಅಲಗೇನಿ, ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ವೇನಿಯಾ]]
* [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಒಪ್ಪಂದ]]
* [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಸಮ್ಮಿಟ್ (G-20)]]
* [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಕೋಲ್‌ಫೀಲ್ಡ್]]
* [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಸ್ಟೀಕ್]]
* [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಬಿ]]
* [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಸೂಪರ್‌ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್]]
* [[ಯುಎಸ್‌ಎಸ್ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್]]
* [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ (ಸಿನಿಮಾ)]]
* [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಫಾರ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ವಿಸಿಟರ್ಸ್]] 
* [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್]] 
*  [[ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ವೇನಿಯಾ ಪುರಸಭೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ]]
*  [[ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜನಗಳ ಪಟ್ಟಿ]]

== ಪರಾಮರ್ಶನಗಳು ==
{{Reflist|2}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==
{{Sister project links|Pittsburgh, Pennsylvania}}
* [http://www.city.pittsburgh.pa.us   ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ನಗರದ ಸರ್ಕಾರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070202031056/http://www.city.pittsburgh.pa.us/ |date=2007-02-02 }}
* [http://www.VisitPittsburgh.com/ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಶನ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ವಿಸಿಟರ್ಸ್ ಬ್ಯೂರೊ-ಟೂರಿಸಮ್  ]
* {{wikivoyage|Pittsburgh}}
* [http://digital.library.pitt.edu/maps/ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕ್ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್]
* [http://www.PittsburghTODAY.org ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ಟುಡೇ ಸ್ಥಳೀಯ  ಬೆಂಚ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು  ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳು ]

{{Geographic Location
 | Centre    = Pittsburgh
 | North     = [[Butler, Pennsylvania|Butler]]
 | Northeast = [[New Kensington, Pennsylvania|New Kensington]]
 | East      = [[Monroeville, Pennsylvania|Monroeville]]
 | Southeast = [[Greensburg, Pennsylvania|Greensburg]]
 | South     = [[Washington, Pennsylvania|Washington]]
 | Southwest = [[Wheeling, West Virginia|Wheeling]]
 | West      = [[Steubenville, Ohio|Steubenville]]
 | Northwest = [[Beaver, Pennsylvania|Beaver]]
}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್, ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ವೇನಿಯಾ]]
[[ವರ್ಗ:ಅಲಗೇನಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ವೇನಿಯಾ]]
[[ವರ್ಗ:ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಪುರಸಭಾ ಪ್ರದೇಶ]]
[[ವರ್ಗ:ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ವೇನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ನಗರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಓಹಿಯೋ ನದಿಯ ಮೇಲಿನ ಜನನಿಬಿಡ ಪ್ರದೇಶಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:೧೮೪೦ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜನನಿಬಿಡ ಸ್ಥಳಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:1904 ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ವೇನಿಯಾ ಪ್ರಾಂತ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ಥಾನ]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ರೇವುಪಟ್ಟಣದ ವಸಾಹತುಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಮೊದಲಿನ ಅಮೇರಿಕಾದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು]]</text>
      <sha1>iv5girx2fwqnumf5lmrw4f4hzakk8xi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24737</id>
    <revision>
      <id>1373672</id>
      <parentid>1355746</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T11:54:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="186848" sha1="gw7tdi4otzaoz6gsnftfal506xa2rxz" xml:space="preserve">{{Infobox musical artist &lt;!-- See Wikipedia:WikiProject Musicians --&gt;
| Name = Billy Joel
| Img = Billy Joel Shankbone NYC 2009.jpg
| Img_capt = Joel at the 2009 premiere of the [[Metropolitan Opera]]
| Img_size =
| Background = solo_singer
| Birth_name = William Martin Joel&lt;ref name=bio&gt;[http://www.billyjoel.com/biography Billy Joel Biography]. billyjoel.com. Retrieved on December 7, 2008.&lt;/ref&gt;
| Born = {{birth date and age|1949|5|9}}&lt;br /&gt;[[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ]], [[New York]]&lt;ref name=bio /&gt;  
| Origin = [[Levittown, New York]], {{nowrap|United States}}
| Instrument = [[Singing|Vocals]], [[Piano|piano/keyboards]], [[guitar]], [[harmonica]], [[accordion]]
| Genre = [[Rock music|Rock]], [[pop music|pop]], [[Classical music|classical]]
| Occupation = [[Singer-songwriter]], [[musician]]
| Years_active = 1964–present
| Label = [[Columbia Records|Columbia]]&lt;br /&gt;[[Family Productions]]&lt;br /&gt;[[Famous Music]]&lt;br /&gt;[[Sony Classical]]
| Associated_acts = [[Echoes (band)|Echoes]], [[The Hassles]], [[Attila (band)|Attila]], [[Elton John]]
| URL = [https://www.billyjoel.com/ www.billyjoel.com]
}}
'''ವಿಲಿಯಮ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ &quot;ಬಿಲ್ಲೀ&quot; ಜೋಯಲ್'''  (ಜನನ ಮೇ 9, 1949) ಅವರು ಅಮೇರಿಕದ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಮತ್ತು ಪಿಯಾನೋ ವಾದಕರು, ಗಾಯಕರು-ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರೆಯುವವರು, ಮತ್ತು [[ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ|ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ]] ಸಂಗೀತ ರಚನೆಕಾರರು. ತಮ್ಮ ಮೊದಲನೆಯ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡಿನ ಬಿಡುಗಡೆಯ ನಂತರ, &quot;ಪಿಯಾನೋ ವ್ಯಕ್ತಿ&quot;, 1973ರಲ್ಲಿ, ಜೋಯಲ್‌ರವರು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಗೀತ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಕಲೆಗಾರರಲ್ಲಿ ಆರನೆಯವರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಒಬ್ಬರೇ ಹಾಡುವ ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಆರ್‌ಐಎ‌ಎ ಪ್ರಕಾರ.&lt;ref name=&quot;RIAA&quot;&gt;[http://www.riaa.com/goldandplatinumdata.php?table=tblTopArt ಟಾಪ್ ಸೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ಸ್]. ಆರ್‌ಐಎ‍ಎ. ಡಿಸೆಂಬರ್ 7, 2008 ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ&lt;/ref&gt; ಜೋಯಲ್ ಅವರ ಮೊದಲನೆಯ 10 ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಗಳು 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇದ್ದವು, ಮತ್ತು 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ 40 ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ 33 ಹಾಡುಗಳಿದ್ದವು, ಇವೆಲ್ಲವುಗಳನ್ನೂ ಅವರೊಬ್ಬರೇ ಬರೆದಿದ್ದರು. ಅವರು ಆರು-ಸಲ ಗ್ರಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು, 23 ಸಲ ಗ್ರಾಮಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು 100 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಗೀತ ರೆಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;(ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21, 2004). &quot;[http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/music/3675272.stm ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್ ಇನ್ ವಾಕ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ ಆನರ್]&quot;. ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್. ಡಿಸೆಂಬರ್ 14, 2007ರಂದು ಪುನಃ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಇವರು ಗೀತರಚನೆಕಾರರ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್‌ನಲ್ಲಿ (1992), ರಾಕ್ ಅಂಡ್ ರೋಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ (1999), ಲಾಂಗ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ (2006), ಮತ್ತು ಹಿಟ್ ಪೆರೇಡ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ (2009)ಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಜೋಯಲ್‌ರವರು ಪಾಪ್ ಸಂಗೀತ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣದಿಂದ 1993ರಿಂದ &quot;ನಿವೃತ್ತಿ&quot; ಹೊಂದಿದರು, ಆದರೂ ಸಂಚರಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದ್ದಾರೆ (ಬಹುತೇಕ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಟನ್ ಜಾನ್ ಅವರ ಜೊತೆ). 2001ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ''ಫಾಂಟಸೀಸ್ &amp;amp; ಡೆಲುಷನ್ಸ್''  ಎಂಬ ಪಿಯಾನೊನಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗೀತರಚನೆಯ ಸಿಡಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದರು. 2007ರಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಪ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಪಾಪ್ ಹಾಡು ಬರೆಯಲು ಹಿಂದಿರುಗಿದರು ಮತ್ತು ಒಂದು ಹಾಡಿನ &quot;ಆಲ್ ಮೈ ಲೈಫ್&quot; ಎನ್ನುವ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿದರು – ತಮ್ಮ ಮೂರನೇ ಹೆಂಡತಿ ಕೇಟೀ ಲೀ ಜೋಯಲ್‌ಗಾಗಿ ಬರೆದದ್ದು. 2007ರ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಜೋಯಲ್‌ರವರು &quot;ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಇನ್ ಫಲೂಜ&quot; ಎಂಬುದನ್ನು ಯೋಧರಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಯುಧ್ಧ ಉಗ್ರ ಚಿತ್ರಿಸಲು ಬರೆದರು. ಈ ಹಾಡನ್ನು ಕ್ಯಾಸ್ ಡಿಲ್ಲನ್‌ರಚರು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಆನಂತರ ಜೋಯಲ್‌ರವರೇ 2008ರ ಡಿಸಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]]ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನೇರ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿದರು. ಜೋಯಲ್‌ರವರು 2006ರಲ್ಲಿ ಮೂರು-ವರ್ಷದ ಬೀದಿಯ ಬಿಡುವಿನಿಂದ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು ಮತ್ತು ಆಗಿನಿಂದ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ಚ್ 2009ರಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರಾದ ಎಲ್ಟನ್ ಜಾನ್‌ರ ಜೊತೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ''ಮುಖಾಮುಖಿ'' ಯಾಗಿ ಸಂಚಾರ ಮುಂದುವರೆಸಿದ್ದಾರೆ. 2010ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದು ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಈಗ ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ನಿರ್ಧಾರಿತ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಜೋಯಲ್‌ರವರು, 2010ರ ಉಳಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆರಾಮವಾಗಿರುವ ಆಸೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ''ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್''  ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: &quot;ನಾವುಗಳು ಬಹುಶಃ ಇದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಅವರ ಜೊತೆ ನುಡಿಸಲು ಯಾವಾಗಲೂ ಖುಷಿಯಾಗುತ್ತದೆ.&quot;

==ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ==
===ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ===
ಜೋಯಲ್ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ನ ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು, ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ ಹಿಕ್ಸ್‌ವಿಲ್‌ನ ಲೆವಿಟೌನ್ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದದ್ದು. ಅವರ ತಂದೆ, ಹಾವರ್ಡ್ (ಹೆಲ್ಮತ್ ಎಂದು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು), ಜರ್ಮನ್-ಜ್ಯೂಯಿಷ್ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕ ಕಾರ್ಲ್ ಆಮ್ಸನ್ ಜೋಯಲ್ ಮಗನಾಗಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಮತ್ತು ನಾಝಿಗಳ ಆಡಳಿತದ ಆಗಮನದ ನಂತರ ಸ್ವಿಟ್ಝರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು ಮತ್ತು ಆನಂತರ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ಹೋದರು. ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್‌ರ ತಾಯಿ, ರೋಸಲಿಂಡ್ ನೈಮನ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಹೂದಿಗಳ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು (ಫಿಲಿಪ್ ಮತ್ತು ರೆಬೆಕ್ಕ ನೈಮನ್). 1960ರಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳು ವಿಛ್ಛೇದನ ಪಡೆದರು, ಮತ್ತು ಅವರ ತಂದೆ ಆಸ್ಟ್ರಿಯದ [[ವಿಯೆನ್ನ]]ಗೆ ಸಂಚರಿಸಿದರು. ಬಿಲ್ಲೀಗೆ ಜ್ಯೂಡಿತ್ ಜೋಯಲ್ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ತಂಗಿಯಿದ್ದಾರೆ, ಬಲ-ತಮ್ಮನಾದ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಜೋಯಲ್, ಇವರು ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಈದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ಟಾಟ್ಸ್‌ಥಿಯೇಟರ್ ಬ್ರೌನ್‌ಶ್ವೀಗ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;Villager&quot;&gt;ಟ್ಯಾಲ್ಮರ್, ಜೆರ್ರಿ (ಜುಲೈ 16–22, 2003). &quot;[http://www.thevillager.com/villager_12/billyjoel.html ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್ ಗ್ರಾಪಲ್ಸ್ ವಿತ್ ದಿ ಪಾಸ್ಟ್]&quot;. ''ದಿ ವಿಲೇಜರ್, '' 73'' (11). '' ''ಡಿಸೆಂಬರ್ 14, 2007ರಂದು ಪುನಃ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.''&lt;/ref&gt;

ಜೋಯಲ್‌‌ರವರ ತಂದೆಯವರು ಒಳ್ಳೆಯ ಪಿಯಾನೊ ವಾದಕ. ಬಿಲ್ಲೀ ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದೆ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೆ ಪಿಯಾನೊ ಕಲಿಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು, ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ಹಟದಿಂದ; ಅವರ ಅಧ್ಯಾಪಕರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕದ ಹೆಸರಾಂತ ಪಿಯಾನೊ ವಾದಕ ಮಾರ್ಟನ್ ಎಸ್ಟ್ರಿನ್&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mortonestrin.com/alumni.php |title=Past students of Morton Estrin. mortonestrin.com. ಡಿಸೆಂಬರ್ 14, 2007ರಂದು ಪುನಃ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು. |access-date=2010-09-17 |archive-date=2010-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100426001544/http://www.mortonestrin.com/alumni.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಕಾರ/ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನಕಾರರಾದ ಟಿಮೊತಿ ಫೋರ್ಡ್ ಅವರುಗಳು ಇದ್ದರು. ಅವರ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿಯ ಆಸಕ್ತಿ, ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗಿಂತ, ರೇಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಪುಂಡತನಕ್ಕೆ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು. (ಅವರು ಸಂದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಅವರ ಪಿಯಾನೊ ಅಧ್ಯಾಪಕರು ಬ್ಯಾಲೆಯನ್ನೂ ಕೂಡ ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಹೆಸರು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ನೀಮನ್, ಮತ್ತು ಅವರು ಜುಲಿಯರ್ಡ್ ಶಿಕ್ಷಿತ ಸಂಗೀತಕಾರರು. ಅವರು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪಿಯಾನೊ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಲೆ ಪಾಠಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಸೇರಿದಂತಿದ್ದ ನಿರ್ಮಾಣಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು, ನೆರೆಹೊರೆಯ ಪುಂಡರು ತಪ್ಪಾಗಿ ನೃತ್ಯ ಕಲಿಯಲು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರೆಂಬ ತೆಳುವಳಿಕೆಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.) ಹದಿಹರೆಯದ ಹುಡುಗನಾಗಿ, ಜೋಯಲ್ ಮುಷ್ಟಿಯುಧ್ಧವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಹವ್ಯಾಸಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲವ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಾಲದವರೆಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುಷ್ಟಿಯುಧ್ಧ ಮಾಡಿದರು, ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದರು, ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕನೆಯ ಆಟದಲ್ಲಿ ಮೂಗು ಮುರಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಈ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.classicbands.com/joel.html|title=Billy Joel|year=2007|publisher=classicbands.com|accessdate=2008-10-06}}&lt;/ref&gt;

ಜೋಯಲ್‌ರವರು ಹಿಕ್ಸ್‌ವಿಲ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್‌ಗೆ ಹೋಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು, 1967ರ ತರಗತಿಯವರು. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ ಬಿಲ್ ಒ’ರೈಲಿ ಅವರು ಜೋಯಲ್‌ರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಬೆಳೆದವರು. ಒ’ರೈಲಿಯವರು ಮೈಕಲ್ ಕೇ ಅವರೊಡನೆ ವೈಇಎಸ್ ಜಾಲಬಂಧದ ''ಸೆಂಟರ್‌ಸ್ಟೇಜ್''  ಎನ್ನುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಜೋಯಲ್ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು &quot;ಇವರು ಹಿಕ್ಸ್‌ವಿಲ್ ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದರು—ನನ್ನ ವಯಸ್ಸಿನವರೇ—ಮತ್ತು ಅವರು ಒಂದು ತಲೆಗವಸು. ಅವರು ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ [ತಮ್ಮ ಕೂದಲನ್ನು] ಹೀಗೆ ಹಿಂದೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ನಮಗವರು ಗೊತ್ತಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಗೆಳೆಯರುಗಳು ಅದು, ಇದು ಧೂಮ್ರಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ನಾವುಗಳು ಹುಂಜಗಳಂತೆ.&quot; &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://web.yesnetwork.com/news/article.jsp?ymd=20100406&amp;content_id=9099200&amp;vkey=1&amp;oid= |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-10 |archive-date=2011-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718141927/http://web.yesnetwork.com/news/article.jsp?ymd=20100406&amp;content_id=9099200&amp;vkey=1&amp;oid= |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಜೋಯಲ್ ಆದರೂ ಹಿಕ್ಸ್‌ವಿಲ್‌ನಿಂದ ಪಧವೀಧರರಾಗಲಿಲ್ಲ. ಬಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಿಯಾನೊ ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ, ಅವರಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನ ಒಂದು ಮೌಲ್ಯ ಪದವಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಗೆ ಕಡಿಮೆ ಬಂದಿತು; ತನ್ನ ತುಂಬಾ ರಾತ್ರಿಯ ಸಂಗೀತಕಾರನ ಬಾಳ ವಿಧಾನದಿಂದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ದಿನ ಬಹಳ ಹೊತ್ತಿನವರೆಗೂ ಮಲಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ಸಂಗೀತದ ವೃತ್ತಿಗಾಗಿ ಬಿಟ್ಟರು. &quot;ನಾನು ಹೇಳಿದೆ, ’ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗು. ಕೊಲಂಬಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ ನಾನು ಹೋಗದಿದ್ದರೆ, ಕೊಲಂಬಿಯ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌ಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ಡಿಪ್ಲೊಮದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಅಲ್ಲಿಲ್ಲ’.&quot;&lt;ref&gt;ಬೋರ್ಡೋವಿಟ್ಜ್, ಹ್ಯಾಂಕ್. ''ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್: ದಿ ಲೈಫ್ ಅಂಡ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಅನ್ ಆಂಗ್ರಿ ಯಂಗ್ ಮ್ಯಾನ್''. 2006: 22&lt;/ref&gt; ಕೊಲಂಬಿಯ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಆನಂತರ ಸಹಿ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 1992ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಶಾಲೆಯ ಸಮಿತಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಹಿಕ್ಸ್‌ವಿಲ್‌ನ ವಾರ್ಷಿಕ ಪದವೀಧರ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೊಮವನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು—ಅವರು ಶಾಲೆ ಬಿಟ್ಟು 25 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/1992/06/26/style/chronicle-419092.html?scp=1&amp;amp;sq=%22billy%20joel%22%20hicksville%20diploma&amp;amp;st=cse ''NYT''  June 26, 1992, p. ][https://www.nytimes.com/1992/06/26/style/chronicle-419092.html?scp=1&amp;amp;sq=%22billy%20joel%22%20hicksville%20diploma&amp;amp;st=cse B6]&lt;/ref&gt;

===ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ===
1964ರಲ್ಲಿ ''ದ ಎಡ್ ಸಲ್ಲಿವನ್ ಷೊ'' ದಲ್ಲಿ [[ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್|ದ ಬೀಟಲ್ಸ್]] ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ, ಜೋಯಲ್‌ರವರು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಗೀತಗಾರನ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಲಾಂಗ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ವಾದ್ಯ ಸಮೂಹವನ್ನು ಸೇರಲು ಹುಡುಕಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆನಂತರ ಅವರು ಎಖೋಸ್ ಎಂಬ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇನ್ವೇಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಣಾತರಾಗಿರುವವರನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಎಖೋಸ್ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಹು ಜನಪ್ರಿಯ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಯಿತು, ಇದರಿಂದ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ವೃತ್ತಿನಿರತ ಸಂಗೀತಕಾರರಾಗಲು ಮನವರಿಕೆಯಾಯಿತು. ಅವರು ಎಖೋಸ್‌ಗೆ 14 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ನುಡಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;[http://www.sing365.com/music/lyric.nsf/Billy-Joel-Biography/B5E6E558FEF8C8D1482568700013A7BC Billy Joel Biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101202131305/http://www.sing365.com/music/lyric.nsf/Billy-Joel-Biography/B5E6E558FEF8C8D1482568700013A7BC |date=2010-12-02 }}. sing365.com. ಡಿಸೆಂಬರ್ 14, 2007ರಂದು ಪುನಃ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

1965ರಲ್ಲಿ ಜೋಯಲ್‌ರವರು ಎಖೋಸ್ ಜೊತೆ ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಾವು 16 ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಷಾಡೊ ಮೊರ್ಟನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅನೇಕ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಯಲ್‌ ಅವರು ಪಿಯಾನೊ ನುಡಿಸಿದರು, (ಜೋಯಲ್‌ರವರು ಹೇಳಿದಂತೆ, ಆದರೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಕಾರ ಎಲಿ ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್‌ರವರು ಅಲ್ಲಗಳೆದಿದ್ದಾರೆ) ಶಾಂಗ್ರಿ-ಲಾಸ್‌ರ ''ಲೀಡರ್ ಆಫ್ ದ ಪ್ಯಾಕ್''  ಕೂಡ ಸೇರಿದೆ,&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.rollingstone.com/news/qa/story/8878182/billy_joel |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-09-17 |archive-date=2008-06-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080621103846/http://www.rollingstone.com/news/qa/story/8878182/billy_joel |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಇವಲ್ಲದೇ ಕಾಮ ಸೂತ್ರ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್‌ನ ಅನೇಕ ಸಂಗೀತಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವುಗಳೂ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಎಖೋಸ್‌ರವರು ಅನೇಕ ತುಂಬಾ-ರಾತ್ರಿಯ ಹೊತ್ತಿನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಕೊಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ಆನಂತರ, 1965ರಲ್ಲಿ, ಎಖೋಸ್‌ರವರು ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಎಮರಾಲ್ಡ್ ಎಂದು ಬದಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದಾದ ಮೇಲೆ ಲಾಸ್ಟ್ ಸೋಲ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡರು. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ, ಜೋಯಲ್‌ರವರು ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಲೊಸ್ಟ್ ಸೋಲ್ಸ್ ಅವರ ಜೊತೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಸಿದರು. 1967ರಲ್ಲಿ, ಈ ಸಮೂಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹ್ಯಾಸಲ್ಸ್ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸೇರಿದರು, ಇದು ಲಾಂಗ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ವಾದ್ಯ ಸಮೂಹ ಹಾಗೂ ಯುನೈಟೆಡ್ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ಸ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌ ಜೊತೆ ಕರಾರಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತ್ತು. ಮುಂದಿನ ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು 1967ರಲ್ಲಿ ''ದ ಹ್ಯಾಸಲ್ಸ್''  ಎಂಬುದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು, 1968ರಲ್ಲಿ ''ಅವರ್ ಆಫ್ ದ ವೂಲ್ಫ್'', ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಒಂಟಿಗಳನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು, ಆದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾಗಿ ವಿಫಲಗೊಂಡವು. 1969ರಲ್ಲಿ ದ ಹ್ಯಾಸಲ್ಸ್‌ನ ಅಳಿವಿನ ನಂತರ, ಅವರು ಹ್ಯಾಸಲ್ಸ್‌ನ ಮೃದಂಗ ವಾದಕ ಜೊನ್ ಸ್ಮಾಲ್ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಅಟ್ಟಿಲ ಎಂಬುದನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. 1970ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ಅಟ್ಟಿಲ ತನ್ನ ನಾಮಸೂಚಕ ಪ್ರಥಮ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯಾದರು. ಈ ಗುಂಪಿನ ವಿಸರ್ಜನೆಗೆ ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ ಜೋಯಲ್‌ರ ಸ್ಮಾಲ್‌ರವರ ಹೆಂಡತಿ ಎಲಿಝಬತ್ ಜೊತೆಗಿನ ಪ್ರೇಮ ಪ್ರಸಂಗ, ಆನಂತರ ಜೋಯಲ್‌ರವರು ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು.&lt;ref&gt;[http://allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&amp;amp;sql=11:n7uvadokv8w6 ]. allmusic.com. 1 ಜೂನ್‌ 2010ರಂದು ಪುನಃ ಪಡೆದದ್ದು.&lt;/ref&gt;

===''ಕೋಲ್ಡ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಹಾರ್ಬರ್'' ===
ಜೋಯಲ್‌ರವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಒಬ್ಬರೇ ಹಾಡುವ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಫಾಮಿಲಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಜೊತೆ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ಆನಂತರ ಒಬ್ಬರೇ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ ಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿದರು. ''ಕೋಲ್ಡ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಹಾರ್ಬರ್''  (ಲಾಂಗ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ನಗರದ ಕುರಿತಾಗಿ) ಎನ್ನುವುದು 1971ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಆದರೂ, ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯು ತಪ್ಪು ವೇಗದಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯನ್ನು ಈ ತಪ್ಪಿನ ಜೊತೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ಜೋಯಲ್‌ರ ಸ್ವರಾಂಶವು ಬಹಳ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಕಠಿಣವಾದ ಫಾಮಿಲಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್‌ನ ಕರಾರುಗಳಿಂದ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಹಣ ಬರುತ್ತಿತ್ತು.

ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಹಾಡುಗಳಾದ &quot;ಷೀ’ಸ್ ಗಾಟ್ ಎ ವೇ&quot; ಮತ್ತು &quot;ಎವ್ರಿಬಡಿ ಲವ್ಸ್ ಯು ನೌ&quot; ಎಂಬವುಗಳು ಮೂಲವಾಗಿ ಈ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿದ್ದವು, ಆದರೂ 1981ರ ''ಸಾಂಗ್ಸ್ ಇನ್ ದ ಆಟಿಕ್‌ '' ನೇರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡುವ ತನಕ ಈ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಸಿಗಬೇಕಿದ್ದ ಗಮನ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗಿನಿಂದ, ಅವುಗಳು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಗಳ ಹಾಡುಗಳಾಗಿವೆ. ಯಾವಾಗ ಕೊಲಂಬಿಯ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯನ್ನು ನಿಧಾನಿಸಿ ಸರಿಯಾದ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದಾಗ, 1984ರ ಗೆಲ್ಲಂಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ''ಕೋಲ್ಡ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಹಾರ್ಬರ್''  ಎರಡನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಗಳಿಸಿತು. ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯು ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ #158ಗೆ ಮುಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಯುಕೆನಲ್ಲಿ #95 ಮುಟ್ಟಿತು ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ. ''ಕೋಲ್ಡ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಹಾರ್ಬರ್''  ಮೆರಿಲ್ ರಷ್‌(&quot;ಏಂಜಲ್ ಆಫ್ ದ ಮಾರ್ನಿಂಗ್&quot;)ನ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಹೆಣ್ಣಿನ ಕಂಠದಲ್ಲಿ &quot;ಷೀ’ಸ್ ಗಾಟ್ ಎ ವೇ (ಹೀ’ಸ್ ಗಾಟ್ ಎ ವೇ)&quot; ಅನ್ನು ಸೆಪ್ಟರ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌ಗಾಗಿ 1971ರಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರು.

1971ರ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜೋಯಲ್‌ರವರು ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಅಲ್ಪ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಿ, ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್‌ಗೆ 1972ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರು, ''ಬಿಲ್ಲೀ ಮಾರ್ಟಿನ್''  ಎಂದು ರಂಗದ ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;ಅರ್ಲ್‌ವೈನ್, ಸ್ಟೀಫನ್ ಥಾಮಸ್ (2006). &quot;[http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&amp;amp;sql=11:jifqxqe5ldse~T1 ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ]. ಆಲ್‌ಮ್ಯೂಸಿಕ್. ಡಿಸೆಂಬರ್ 14, 2007ರಂದು ಪುನಃ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಆರು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ವಿಲ್‌ಶೈರ್ ಬುಲೆವಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ದ ಎಕ್ಸೆಕ್ಯುಟಿವ್ ರೂಮ್ ಪಿಯಾನೊ ಬಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. ಇಲ್ಲೇ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಕೇತಗೀತದ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡು &quot;ಪಿಯಾನೊ ಮ್ಯಾನ್&quot; ಅನ್ನು ಕೋಣೆಯ ಅನೇಕ ಪೋಷಕರನ್ನು ಕುರಿತು ರಚಿಸಿದ್ದು. ಅದಾದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಮೂಹದ ಸದಸ್ಯರೊಡನೆ (ಮೃದಂಗದ ರೈಸ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್, ಗಿಟಾರ್‌ನ ಅಲ್ ಹರ್ಟ್ಸ್ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಸ್‌ನ ಲ್ಯಾರಿ ರಸ್ಸಲ್) 1972ರ ಜೂನ್ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಯುಎಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯುರ್ತೊ ರಿಕೊ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಿದರು, ಜೆ. ಜೀಲ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಡ್, ದ ಬೀಚ್ ಬಾಯ್ಸ್ ಮತ್ತು [[ತಾಜ್ ಮಹಲ್]]‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನದ ತಾರೆಯಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಪ್ಯುರ್ತೊ ರಿಕೊದ ಮರ್ ವೈ ಸೊಲ್ ಎಂಬ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ, ಸಭಿಕರನ್ನು ವಿದ್ಯುದೀಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಂಡರು.&lt;ref name=&quot;unauthorized&quot; /&gt;

ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯ ರೇಡಿಯೊ ಸ್ಟೇಷನ್‌ನ, ಡಬಲ್ಯೂಎಮ್‌ಎಮ್‌ಆರ್-ಎಫ್‌ಎಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೊಯಲ್‌ರವರ ನೇರ ಕಛೇರಿಯಿಂದ ಆಯ್ದ ಹೊಸ ಹಾಡು &quot;ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜ್ಯಾಕ್&quot; ಎಂಬುದನ್ನು ಸುರುಳಿಯಿಂದ ಹಾಕತೊಡಗಿದರು. ಇದು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಪೂರ್ವದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಹು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಕೊಲಂಬಿಯ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌ನ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕ ಹರ್ಬ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಜೋಯಲ್‌ರ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳಿದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಜೋಯಲ್‌ರ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಪಡಿಸಿದರು. 1972ರಲ್ಲಿ ಜೋಯಲ್‌ರವರು ಕೊಲಂಬಿಯ ಜೊತೆ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣದ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು ಮತ್ತು ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್‌ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರು. ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನೆಲೆಸಿದರು (ಮತ್ತು ಆಗಿನಿಂದ ಆ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪೆಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ),{{citation needed|date=August 2010}} 1975ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ಗೆ ಮರಳಿದರು.

===ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವರ್ಷಗಳು: 1973–1976===
ಜೋಯಲ್‌ರವರ ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಅನುಭವದಿಂದ ಮುದ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಿರ್ವಾಹಕರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿತು, ಅವರ ಕರಾರನ್ನು ರಿಪ್ ಅವರಿಂದ ಕೊಂಡಿಕೊಂಡು ಫಾಮಿಲಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಗುರುತಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಲಂಬಿಯದ ಗುರುತಿನ ಜೊತೆ ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕೆಂಬ ಒಪ್ಪಂದವಾಯಿತು. ಫಾಮಿಲಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್‌ರವರು ಜೋಯಲ್ ಮಾರುವ ಪ್ರತೀ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗೆ 25 ಸೆಂಟ್‌ಗಳಷ್ಟು ಸಿಗಬೇಕೆಂಬ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿತ್ತು. ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ''ಪಿಯಾನೊ ಮ್ಯಾನ್''  ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಹಾಡಾಗಿತ್ತು, ಇದು ''ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್‌'' ನ ಜನಪ್ರಿಯ 100 ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ #25ಕ್ಕೆ ಇದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಇನ್ನೂ ಜೋಯಲ್‌ರ ಸಂಕೇತಗೀತವಾಗಿದೆ (ಅವರು ತಮ್ಮೆಲ್ಲಾ ಕಛೇರಿಗಳನ್ನೂ ಈ ಹಾಡಿನಿಂದ ಮುಗಿಸುತ್ತಾರೆ).

ಸಮೂಹದ ಸಂಚಾರ ಎಲ್ಲವೂ ಬದಲಾಯಿಸಿತು, ಅಲ್ ಹರ್ಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಅವರ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಡಾನ್ ಇವಾನ್ಸ್ ಬಂದರು, ಮತ್ತು ಪಾಟ್ರಿಕ್ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಸ್ ಜಾಗವನ್ನು ತುಂಬಿದರು, 1974ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಈ ಜಾಗವನ್ನು ಡಗ್ ಸ್ಟೆಗ್‌ಮೆಯರ್ ತುಂಬಿದರು, 1989ರವರೆಗೆ ಇವರು ಬಿಲ್ಲೀ ಜೊತೆಯಿದ್ದರು. ಟಾಮ್ ವೈಟ್‌ಹಾರ್ಸ್‌ರವರು ಬಾಂಜೊ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಗಿಟಾರ್ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಜಾನಿ ಆಲ್ಮಂಡ್‌ರವರು ಸಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೀಲಿಮಣಿಯ ಮೇಲೆ ನುಡಿಸಿ ಸಮೂಹವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಬಿಲ್ಲೀಯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆ ಸಮೂಹವನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಹುರಿದುಂಬಿಸಿದರು, ಯು. ಎಸ್. ಮತ್ತು ಕೆನಡಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ದಿನದ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಜೋಯಲ್‌ರವರು ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲೇ ''ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ಲೈಫ್ ಸೆರೆನೇಡ್''  ಬರೆಯಲು ಉಳಿದುಕೊಂಡರು, ಕೊಲಂಬಿಯ ಗುರುತಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಅವರ ಎರಡನೆಯ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯಾಗಿತ್ತು. ಬಹುತೇಕ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಟ್ರಾಯ್, ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಬೆಡ್ಫರ್ಡ್-ಸ್ಟೈವೆಸೆಂಟ್‌ನಿಂದ ಬಂದ ಹಳೆಯ ಗೆಳೆಯ, ಜೋಯಲ್‌ರ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು, ಆದರೂ ಅವರನ್ನು ಜೋಯಲ್‌ರ ಪತ್ನಿ ಎಲಿಝಬತ್ ಅವರು ಬದಲಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;[http://everybodyishotisdead.blogspot.com/2006_05_01_archive.html everybodyishotisdead.blogspot.com]&lt;/ref&gt; ಹೊರವಲಯ ಮತ್ತು ಒಳಗಿನ ನಗರಗಳ ಬಗೆಯ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯನ್ನು ಒಗ್ಗರಿಸಿದವು.

ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಹಾಡೆಂದರೆ &quot;ದ ಎಂಟರ್ಟೈನರ್&quot;, ಯು. ಎಸ್‌.ನಲ್ಲಿ #34 ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಿ &quot;ಪಿಯಾನೊ ಮ್ಯಾನ್&quot; ಎಲ್ಲಿ ನಿಂತಿತ್ತೋ ಅಲ್ಲಿ ಶುರುವಾದಂತಿತ್ತು. ಜೋಯಲ್‌ರವರಿಗೆ &quot;ಪಿಯಾನೊ ಮ್ಯಾನ್&quot; ಅನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ರೇಡಿಯೊಗಾಗಿ ಪರಿಶ್ಕರಿಸಿದ್ದು ಇಷ್ಟವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು &quot;ದ ಎಂಟರ್ಟೈನರ್&quot;ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅವರು ವಿಡಂಬನೆಯಾಗಿ ಕೆಲವು ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ &quot;ನೀನು ಜನಪ್ರಿಯನಾಗಬೇಕಾದರೆ, ಅದರಲ್ಲೇ ಹಿಡಿಸಬೇಕು, ಆದ್ದರಿಂದ 3:05 ಸೆಕೆಂಡುಗಳಿಗೆ ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ&quot; ಎಂದು ಹೇಲಿದ್ದಾರೆ, ಒಂಟಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರೇಡಿಯೊಗಾಗಿ ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ದದ ಸ್ವರೂಪಗಳಿಗೆ ವಿರುಧ್ಧವಾಗಿ. ''ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ಲೈಫ್ ಸೆರೆನೇಡ್''  ಅನ್ನು ಜೋಯಲ್‌ರವರ ಕೌಶಲವಿಲ್ಲದ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾದರೂ (ಜೋಯಲ್‌ರವರು ಈ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ ರುಚಿಸದಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ), ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲವು ಹೆಸರಾಂತ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಹಾಡಾದ &quot;ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀನೋಸ್&quot;ನ್ನೂ ಸೇರಿ ಮತ್ತು ವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲೇ ನುಡಿಸಿರುವ &quot;ರೂಟ್ ಬಿಯರ್ ರಾಗ್&quot;, 70ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇದು ನೇರ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಹಾಡಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಅನೇಕವೇಳೆ 2007 ಮತ್ತು 2008ರಲ್ಲಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ''ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ಲೈಫ್ ಸೆರೆನೇಡ್''  ಜೋಯಲ್‌ರ ಹಾಡಿನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಆತ್ಮ ವಿಶ್ವಾಸದ ಆರಂಭವಕ್ಕೆ ಗುರುತಾಗಿದೆ.

1975ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಬೊ ಡಿಡ್ಲಿಯ ''ದ 20ತ್ ಅನ್ನಿವರ್ಸರಿ ಆಫ್ ರಾಕ್ ’ಎನ್’ ರೋಲ್''  ಎಲ್ಲಾ ತಾರೆಯರ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಿಯಾನೊ ಮತ್ತು ಆರ್ಗನ್ ಅನ್ನು ಅನೇಕ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಿದರು.

ಎಲ್.ಎ. ಸಂಗೀತದ ಮೋಡಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಜೋಯಲ್‌ರವರು ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ಗೆ 1976ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ''ಟರ್ನ್‌ಸ್ಟೈಲ್ಸ್''  ಅನ್ನು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿದರು, ಇದಕ್ಕೆ ಅವರು ತಾವೇ ಆರಿಸಿದ ಸಂಗೀತಗಾರರ ಜೊತೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಿರ್ಮಾಣಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ಹೆಚ್ಚು ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಕ್ಯಾರಿಬು ರಾಂಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಟನ್ ಜಾನ್‌ರ ಸಮೂಹದೊಂದೊಗೆ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಹೆಸರಾಂತ ಶಿಕಾಗೊ ನಿರ್ಮಾತರಾದ ಜೇಮ್ಸ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಗುರ್ಶೊ ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಜೋಯಲ್‌ರವರು ಫಲಿತಾಂಶದಿಂದ ತೃಪ್ತಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹಾಡುಗಳನ್ನು ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಮರು-ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಜೋಯಲ್‌ರವರು ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯನ್ನು ತಾವೇ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.

ಅಲ್ಪವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ &quot;ಸೆ ಗುಡ್‌ಬೈ ಟು ಹಾಲಿವುಡ್&quot; ಫಿಲ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ಅವರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು, ಮತ್ತು ರಾನಿ ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ಅವರಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು (2008ರ ರೇಡಿಯೊ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಜೋಯಲ್‌ರವರು ತಾವು &quot;ಸೆ ಗುಡ್‌ಬೈ ಟು ಹಾಲಿವುಡ್&quot; ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ನೇರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿದರು ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಅತೀ ಎತ್ತರದ ಶೃತಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಧ್ವನಿ ತಂತುಗಳನ್ನು &quot;ಹರಿದು&quot; ಹಾಕುತ್ತವೆಯೆಂದು.) ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ &quot;ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಮೈಂಡ್&quot; ಹಾಡೂ ಇದೆ, ಬ್ಲೂಸ್, ಜಾಝಿ ಶೈಲಿಯ ಹಾಡುಗಳು ಜೋಯಲ್‌ನ ಸಂಕೇತಗೀತೆಗಳಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಆನಂತರ ಕೊಲಂಬಿಯಾದ ಗುರುತಿನ ಜೊತೆಗಾರರಾದ ಬಾರ್ಬರ ಸ್ಟ್ರೈಸೆಂಡ್ ತಮ್ಮ 1977ರ ''ಸ್ಟ್ರೈಸೆಂಡ್ ಸೂಪರ್ಮ್ಯಾನ್''  ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ಟೋನಿ ಬೆನೆಟ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ 2001ರ ''[[Playing with My Friends: Bennett Sings the Blues]]''  ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರು. ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯ ಇತರ ಹಾಡುಗಳೆಂದರೆ &quot;ಸಮ್ಮರ್, ಹೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಫಾಲ್ಸ್&quot;, &quot;ಮಯಾಮಿ 2017 (ಸೀನ್ ದ ಲೈಟ್ಸ್ ಗೊ ಔಟ್ ಆನ್ ಬ್ರಾಡ್ವೇ)&quot; ಮತ್ತು &quot;ಸೇ ಗುಡ್‌ಬೈ ಟು ಹಾಲಿವುಡ್&quot;, ಇದು 1981ರಲ್ಲಿ ನೇರ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ 40 ಹಾಡುಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿತ್ತು. &quot;ಪ್ರೆಲೂಡ್/ಆಂಗ್ರಿ ಯಂಗ್ ಮ್ಯಾನ್&quot; ಹಾಡು ಅವರ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿತ್ತು.

===''ದ ಸ್ಟ್ರೇಂಜರ್''  ಮತ್ತು ''52ನ್ಡ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್'' ===
''ದ ಸ್ಟ್ರೇಂಜರ್'' ‌ಗೆ, ಕೊಲಂಬಿಯ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಅವರು ಜೋಯಲ್ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾತ ಫಿಲ್ ರಮೋನ್‌ರವರನ್ನು ಜೊತೆಗೂಡಿಸಿದರು. ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿನ ನಾಲ್ಕು ಹಾಡುಗಳು ಯು.ಎಸ್‌ನ ''ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್''  ಪಟ್ಟಿಯ ಮೊದಲ 25ರಲ್ಲಿದ್ದವು: &quot;ಜಸ್ಟ್ ದ ವೆ ಯು ಆರ್&quot; (#3), &quot;ಮೂವಿನ್’ ಔಟ್ (ಆಂಥೊನಿಯವರ ಹಾಡು)&quot; (#17), &quot;ಒನ್ಲಿ ದ ಗುಡ್ ಡೈ ಯಂಗ್&quot; (#24), ಮತ್ತು &quot;ಷೀ’ಸ್ ಆಲ್ವೇಸ್ ಎ ವುಮನ್&quot; (#17).  ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯು ಕೊಲಂಬಿಯಾದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯಾದ ಸೈಮನ್ &amp; ಗಾರ್ಫಂಕೆಲ್‌ರ ''ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಓವರ್ ಟ್ರಬ್ಲಡ್ ವಾಟರ್'' ‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಯಿತು,&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.reuters.com/article/pressRelease/idUS154750+31-Jul-2008+PRN20080731|title=The Return of 'The Stranger' – 30th Anniversary Legacy Edition of Billy Joel's Top-Selling...|date=2008-07-31|publisher=[[Reuters]]|accessdate=2009-03-17|archive-date=2012-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20120726115257/http://www.reuters.com/article/pressRelease/idUS154750+31-Jul-2008+PRN20080731|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಪ್ಲಾಟಿನಮ್‌ನ ಯೋಗ್ಯತಾಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅವರ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಹತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳಲ್ಲಿ, #2ಯದಾಗಿ ಅಂದಾಜಿನ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ತಲುಪಿತು. ರಮೊನ್‌ರವರು ಆಗಿನಿಂದ ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್‌ರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಿರ್ಮಾಣಶಾಲೆಯ ಬಿಡುಗಡೆಗಳನ್ನು 1989ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ಸ್ಟಾರ್ಮ್ ಫ್ರಂಟ್'' ‌ವರೆಗೆ, ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಈ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ &quot;ಸೀನ್ಸ್ ಫ್ರಂ ಆನ್ ಇಟಾಲಿಯನ್ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್&quot; ಇದೆ, ರಾಕ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಅವರ ಅತೀ ಹೆಸರಾಂತ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಹಾಡು ಭೋಜನ ಮಂದಿರವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ, ಫಾಟನ ಡಿ ಟ್ರೆವಿ, ಅವರು ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುವಾಗ ಹೋದಾಗ ಕಾರ್ನೆಗಿ ಹಾಲ್‌ನ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಹಾಡಿನ ಹೆಸರಾಂತ ಸಂಕೇತದ ಸಾಲು - ''ಎ ಬಾಟಲ್ ಆಫ್ ವೈಟ್, ಎ ಬಾಟಲ್ ಆಫ್ ರೆಡ್, ಪರ್ಹಾಪ್ಸ್ ಎ ಬಾಟಲ್ ಆಫ್ ರೋಸ್’ ಇನ್ಸ್ಟೆಡ್?'' &quot; ಫಾಂಟನ ಡಿ ಟ್ರೆವಿ ಭೋಜನಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆದೇಶ ನೀಡುವಾಗ ಒಬ್ಬ ಪರಿಚಾರಕನು ಇವರಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೇಳಿದ್ದು, ಹಾಡಿನ ಪ್ರೇರೇಪಣೆಯಾದ ಭಾಗ.&lt;ref&gt;ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್ ಜೊತೆ ವೆಸ್ಟ್‌ವುಡ್ ಒನ್ ಸಂದರ್ಶನ&lt;/ref&gt;

''ದ ಸ್ಟ್ರೇಂಜರ್''  ಹಾಡು ಜೋಯಲ್‌ಅನ್ನು ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ವರ್ಷದ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ವರ್ಷದ ಹಾಡು ಎಂದು &quot;ಜಸ್ಟ್ ದ ವೆ ಯು ಆರ್&quot; ಹಾಡನ್ನು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿಯಾದ ಎಲಿಝಬತ್‌ರವರಿಗೆ ಉಡುಗರೆಯಾಗಿ ಬರೆದದ್ದು. ಅವರು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ (ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು) ಅವರ ಕೋಣೆಗೆ 1979ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ಬಹಳ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಎರಡೂ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆಂದು ದೂರವಾಣಿ ಕರೆ ಬಂದಿತು.&lt;ref name=&quot;sing365&quot;&gt;{{cite web
|title=BILLY JOEL BIOGRAPHY
|url=http://www.sing365.com/music/lyric.nsf/Billy-Joel-Biography/B5E6E558FEF8C8D1482568700013A7BC
|accessdate=2009-07-26
|archive-date=2010-12-02
|archive-url=https://web.archive.org/web/20101202131305/http://www.sing365.com/music/lyric.nsf/Billy-Joel-Biography/B5E6E558FEF8C8D1482568700013A7BC
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;

ಜೋಯಲ್‌ರವರು ಅವರ ಮುಂದಿನ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿದ್ದವು. ''52ನ್ಡ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್''  ಅನ್ನು [[ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌|ಮ್ಯಾನ್ ಹಟ್ಟನ್]]‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನವಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಹೆಸರಾಂತ ಬೀದಿಯ ಅದೇ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲೇ ಅನೇಕ ವಿಶ್ವದ ಜಾಝ್ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು 1930ರ, 40ರ ಮತ್ತು 50ರ ದಶಕದ ಹಾಡುಗಾರರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು. ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಏಳು ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮುದ್ರಣ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯವಾದ &quot;ಮೈ ಲೈಫ್&quot; (#3), &quot;ಬಿಗ್ ಷಾಟ್&quot; (#14), ಮತ್ತು &quot;ಆನೆಸ್ಟಿ&quot; (#24) ಹಾಡುಗಳಿಗಾಗಿ ಖರೀದಿಸಿದರು. ಇದು ''52ನ್ಡ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್''  ಅನ್ನು ಜೋಯಲ್‌ರ ಮೊದಲ #1 ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯಾಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು. &quot;ಮೈ ಲೈಫ್&quot; ಆನಂತರ ಒಂದು ಹೊಸ ಯುಎಸ್ ದೂರದರ್ಶನ ಧಾರವಾಹಿ ''ಬಾಸಮ್ ಬಡ್ಡೀಸ್'' ‌ಗೆ ನಿರೂಪಣಾ ಹಾಡಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ [[ಟಾಮ್ ಹ್ಯಾಂಕ್ಸ್]] ಅವರು ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯು ಪಾಪ್ ಹಾಡಿನ ಗಂಡಸಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನನೆಂದು ಮತ್ತು ವರ್ಷದ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ ಎಂದು ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿತ್ತು. ''52ನ್ಡ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್''  ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯು ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಡಿಸ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ, ಹಾಗೂ ಇದು ಸೋನಿಯ ಸಿಡಿ ಬಾರಿಸುವ ಸಾಧಕ ಸಿಡಿಪಿ-101 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 1982ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ ಅದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sony.net/Fun/SH/1-20/h5.html|title=Sony History: A Great Invention 100 Years On|publisher=[[Sony]]|accessdate=2008-11-04|archive-date=2010-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20100413214900/http://www.sony.net/Fun/SH/1-20/h5.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಪ್ರಚಾರದ ಛಾಯಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯ ಹೊದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಜೋಯಲ್‌ರವರು ತುತ್ತೂರಿ ಊದುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರಗಳಿದ್ದರೂ, ಆ ವಾದ್ಯವನ್ನು ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ನುಡಿಸಿಲ್ಲ, ಎರಡು ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹೆಸರಾಂತ ಜಾಜ್ ತುತ್ತೂರಿ ಊದುವವರರನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ರೆಡ್ಡಿ ಹಬ್ಬರ್ಡ್ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಬ್ಬರೇ &quot;ಝಂಝಿಬರ್&quot; ನಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಫಾಡ್ಡಿಸ್ ಅವರು ಮೈಕಲ್ ಬ್ರೆಕ್ಕರ್, ರಾಂಡಿ ಬ್ರೆಕ್ಕರ್ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಕೊಂಬಿನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ &quot;ಹಾಫ್ ಎ ಮೈಲ್ ಅವೇ&quot;ನಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

1979ರಲ್ಲಿ, ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್‌ರವರು ಹವಾನ, [[ಕ್ಯೂಬಾ|ಕ್ಯೂಬ]]ಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹವಾನ ಜಾಮ್ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಮಾರ್ಚ್ 2–4 ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದರು, ರೀಟ ಕೂಲಿಡ್ಜ್, ಸ್ಟೀವನ್ ಸ್ಟಿಲ್ಲ್ಸ್, ಸಿಬಿಎಸ್ ಜಾಝ್ ಎಲ್ಲ ತಾರೆಗಳು, ಟ್ರ್ಯೊ ಆಫ್ ಡೂಮ್, ಫಾನಿಯ ಎಲ್ಲಾ-ತಾರೆಗಳು, ಬಿಲ್ಲೀ ಸ್ವಾನ್, ಬಾನಿ ಬ್ರಾಮ್ಲೆಟ್, ಮೈಕ್ ಫಿನ್ನೆಗನ್, ವೆದರ್ ರೆಪೋರ್ಟ್, ಮತ್ತು ಕ್ಯೂಬದ ಅನೇಕ ಕಲಾವಿದರಾದ ಇರಕೆರೆ, ಪಾಚೊ ಅಲೊನ್ಸೊ, ಟಟ ಗೀನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಕೆಸ್ಟ ಆರಗಾನ್ ಅವರುಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಅರ್ನೆಸ್ಟೊ ವಾನ್ ಕಸ್ಟೆಲ್ಲನೊಸ್‌ರ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಹವಾನ ಜಾಮ್ '79ರಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ.

===1980ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ===
ಪಿಯಾನೊ-ಚಾಲಿತದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಾಡುಗಳಾದ &quot;ಜಸ್ಟ್ ದ ವೇ ಯು ಆರ್&quot;, &quot;ಷೀ’ಸ್ ಆಲ್ವೇಸ್ ಎ ವಿಮನ್&quot; ಮತ್ತು &quot;ಆನೆಸ್ಟಿ&quot; ಇವುಗಳು ಜೋಯಲ್ ಜೊತೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ, ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ಚುರುಕಾಗಿ &quot;ಕಥನದ ಪದ್ಯಗಾರ&quot; ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಡೆದರು. ''ಗ್ಲಾಸ್ ಹೌಸಸ್'' ‌ನಿಂದ, ಅವರು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಆಕ್ರಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವಾದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ನೇರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರಂಗದಲ್ಲಿ ಹೊಂದುವಂತೆ ರಚಿಸಿದರು, ಹಾಗೂ ಅವರು ಆಹೊತ್ತಿಗೆ ಬಹುತೇಕ ಮೀಸಲಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮುಂಭಾಗದ ಹೊದಿಕೆಯು ಜೋಯಲ್‌ರವರ ನಿಜ ಜೀವನದ ಗಾಜಿನ ಮನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯು ಬಿ‌ಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಅಂದಾಜಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 6 ವಾರಗಳವರೆಗೆ ಇತ್ತು ಮತ್ತು &quot;ಯು ಮೇ ಬಿ ರೈಟ್&quot; (ನಿರೂಪಣಾ ಗೀತೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು, ಸಿಬಿಎಸ್‌ಗಾಗಿ 90ರ ಮಧ್ಯ ದಶಕದ ಧಾರವಾಹಿ ''ಡೇವ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್'' ‌ಗಾಗಿ ಸೌತ್‌ಸೈಡ್ ಜಾನಿ ಅವರಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು) (#7, ಮೇ 1980), &quot;ಕ್ಲೋಸ್ ಟು ದ ಬಾರ್ಡರ್‌ಲೈನ್&quot; (&quot;ಯು ಮೆ ಬಿ ರೈಟ್&quot; ಹಾಡಿನ ಒಂಟಿ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯ ಬಿ-ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ), &quot;ಡೋಂಟ್ ಅಸ್ಕ್ ಮಿ ವೈ&quot; (#19, ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 1980), &quot;ಸಮ್‌ಟೈಮ್ಸ್ ಎ ಫಾಂಟಸಿ&quot; (#36, ನವಂಬರ್ 1980) ಮತ್ತು &quot;ಇಟ್ಸ್ ಸ್ಟಿಲ್ ರಾಕ್ &amp;amp; ರೋಲ್ ಟು ಮಿ&quot;, ಈ ಹಾಡು ಜೋಯಲ್‌ಅ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ನ 1980ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ #1 ಹಾಡಾಗಿತ್ತು. ''ಗ್ಲಾಸ್ ಹೌಸಸ್''  ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಕ್ ಗಂಡಸಿನ ಧ್ವನಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿತು. ಮುಂದೆ ಇದಕ್ಕೆ ಅಮೇರಿಕನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯೆಂದು, ಪಾಪ್/ರಾಕ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯ ಮುಕ್ತಾಯದ ಹಾಡಾದ, &quot;ಥ್ರೂ ದ ಲಾಂಗ್ ನೈಟ್&quot;, (&quot;ಇಟ್ಸ್ ಸ್ಟಿಲ್ ರಾಕ್ &amp;amp; ರೋಲ್ ಟು ಮಿ&quot; ಒಂಟಿಯ ಬಿ-ಕಡೆಯಲ್ಲಿ), ಒಂದು ಜೋಗುಳದಂತೆ ಜೋಯಲ್‌ರವರು ತಮಗೆ ತಾವೇ ಮಧುರ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಅವರೇ ಹೇಳಿದಂತೆ ಇದು [[ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್|ದ ಬೀಟಲ್ಸ್]]‌ರವರ &quot;ಯೆಸ್ ಇಟ್ ಈಸ್&quot;ನಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಗೊಂಡಿದ್ದು.&lt;ref name=&quot;unauthorized&quot; /&gt;

ಅವರ ಮುಂದಿನ ಬಿಡುಗಡೆ, ''ಸಾಂಗ್ಸ್ ಇನ್ ದ ಆಟ್ಟಿಕ್'', ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಉದ್ದಕ್ಕೊ ಬಂದಿರುವ ಹೆಸರಾಂತ ತಮ್ಮ ನೇರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾದ ಯುಎಸ್‌ನ ಆಟದ ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರಿಚಿತ ರಾತ್ರಿ ಸಂಘದಲ್ಲಿ 1980ರ ಜೂನ್ ಮತ್ತು ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣಗಳು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಬಿಡುಗಡೆ ಅನೇಕ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದವು, ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಇತರ ರಚನೆಗಳಿಗಿಂತ 1977ರ ಜೋಯಲ್‌ರ ಅತೀ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ''ದ ಸ್ಟ್ರೇಂಜರ್‌'' ನಿಂದ ಅವರನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯು ''ಬಿಲ್‍ಬೋರ್ಡ್''  ಅಂದಾಜಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ #8 ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಎರಡು ಜನಪ್ರಿಯ ಒಂಟಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು: &quot;ಸೆ ಗುಡ್‌ಬೈ ಟು ಹಾಲಿವುಡ್&quot; (#17), ಮತ್ತು &quot;ಷೀ’ಸ್ ಗಾಟ್ ಎ ವೇ&quot; (#23). ಇದು 3 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳಷ್ಟು ಮಾರಾಟವಾಯಿತು. ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಯಶಸ್ವೀ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳಷ್ಟು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗದಿದ್ದರೂ ಈ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯು ಈಗಲೂ ಜೋಯಲ್‌ರವರಿಂದ ಯಶಸ್ವಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;unauthorized&quot; /&gt;

ಮುಂದಿನ ಜೋಯಲ್‌ರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅಲೆ ಆರಂಭವಾದದ್ದು ''ದ ನೈಲಾನ್ ಕರ್ಟನ್''  ಮುದ್ರಣವಾದ ನಂತರ. ಇದನ್ನು ಅವರ ನಿರ್ಭೀತಿಯಾದ ಮಾತು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯೆಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಜೋಯಲ್‌ರವರೇ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರುವಂತೆ ಇದು ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಅವರ ಅತೀ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರವಾದ ಕೆಲಸವೆಂದು, ಜೋಯಲ್‌ರವರು ಬಲವಾದ ಬೀಟಲ್ಸ್-ಪ್ರಭಾವದವರಾಗಿದ್ದು, ಈ ಬಾರಿ ಲೆನನ್/ಮೆಕ್‌ಕಾರ್ಟ್ನಿ ಅವರ ಬರಹ ಶೈಲಿಯ ಒಂದೋ ಎರಡೊ ಹಾಳೆಯನ್ನು ತೆಗೆದಿದ್ದಾರೆ.

1981ರ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ''ದ ನೈಲಾನ್ ಕರ್ಟನ್''  ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 15, 1982ರಲ್ಲಿ, ಲಾಂಗ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೋಯಲ್‌ರವರ ಆತಂಕಕಾರಿಯಾದ ಅಪಘಾತವಾದಾಗ, ಕೆಲವು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕಾಯಿತು, ಇದರಿಂದ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ತಡೆಯಾಯಿತು. ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಜೋಯಲ್‌ರವರು ಅಲ್ಪ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಸಂಚರಿಸಿದರು, ಆಗ ಅವರ ಮೊದಲನೆಯ ವಿಶೇಷ ವಿಡಿಯೊ, ''ಲೈವ್ ಫ್ರಂ ಲಾಂಗ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್'', ಡಿಸೆಂಬರ್ 30, 1982ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ನ ಯುನಿಯನ್‌ಡೇಲ್‌ನ ನಸ್ಸೌ ಕೊಲಿಸಿಯಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;http://www.imdb.com/title/tt0299537/&lt;/ref&gt;

ಅಂದಾಜಿನ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ''ದ ನೈಲಾನ್ ಕರ್ಟನ್''  #7 ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಯಿತು, ಭಾಗಷಃ ಎಮ್‌ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಒಂಟಿ &quot;ಆಲನ್‌ಟೌನ್&quot; ಮತ್ತು &quot;ಪ್ರೆಷರ್&quot; ಹಾಡುಗಳ ಬಲವಾದ ಪ್ರಸಾರಣಗಳಿಂದ. ''ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್‌'' ನ ಆಸಕ್ತಿ ಕೆರಳಿಸುವ 100 ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ &quot;ಆಲನ್‌ಟೌನ್&quot; ಆರು ವಾರಗಳವರೆಗೆ #17 ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿತ್ತು, 1982ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿತ್ತು, 1983ರ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯ ಮೊದಲ 70 ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ''ದ ನೈಲಾನ್ ಕರ್ಟನ್''  ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವೀ ಹಾಡಾಗಿತ್ತು, &quot;ಪ್ರೆಷರ್&quot; ಹಾಡು #20ರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿತ್ತು (ಅಲ್ಲಿ ಇದು ಮೂರು ವಾರಗಳವರೆಗಿತ್ತು) ಮತ್ತು &quot;ಗುಡ್‌ನೈಟ್ ಸೈಗನ್&quot; ಯುಎಸ್‌ನ ಅಂದಾಜಿನ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ #56ರ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತ್ತು.&lt;ref&gt;http://www.songfacts.com/detail.php?id=7694&lt;/ref&gt;

===ಕ್ರಿಸ್ಟೀ ಬ್ರಿಂಕ್ಲೇ ಮತ್ತು ''ಅನ್ ಇನಸೆಂಟ್ ಮ್ಯಾನ್'' ===
&quot;ಅಪ್‌ಟವ್ನ್ ಗರ್ಲ್&quot; ಹಾಡು ಜೋಯಲ್ ರಜೆಯಿಂದ ಮರಳಿಬಂದ ನಂತರ ಬರೆದ ಮೊದಲ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. &quot;ಅಪ್‌ಟವ್ನ್ ಗರ್ಲ್&quot; ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರೂಪದರ್ಶಿ ಕ್ರಿಸ್ಟೀ ಬ್ರಿಂಕ್ಲೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದದ್ದು, ಅವರು ಹಾಡುಗಲ ರಚನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಸುತ್ತಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು (ಸಂಗೀತದ ಚಲನಚಿತ್ರವ್ಯ್ ಸಹ ಬ್ರಿಂಕ್ಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ). ಇದರ ಬಿಡುಗಡೆಯ ನಂತರ ಹಾಡು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು, ಯು.ಎಸ್. ನಲ್ಲಿ #3 ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೋಯಲ್’ರ ಏಕೈಕ #1 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.

ಮುಂದಿನ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ, ''ಯನ್ ಇನ್ನೋಸೆಂಟ್ ಮ್ಯಾನ್'', ಇದನ್ನು 1950 ಮತ್ತು 1960 ದಶಕದ ರಾಕ್ ಆಂಡ್ ರೋಲ್ ಸಂಗೀತದ ಶ್ಲಾಘನೆಯಾಗಿ ಸಂಕಲನ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಇದು ಜೋಯಲ್‌ರ ಎರಡನೆಯ ''ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್''  #1 ಸ್ಥಾನದ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡು, &quot;ಟೆಲ್ ಹರ್ ಅಬೋಟ್ ಇಟ್‌&quot;‍ಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಇದು 1983ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯ ಮೊದಲ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು.  ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯೇ ಚಾರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ #4 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಯುಕೆ ನಲ್ಲಿ #2 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಜೋಯಲ್’ರ ಕೇಟಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ 6 ಟಾಪ್-30 ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೂ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.  ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ ಹೊರಬಂದ ಆ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಡಬ್ಲುಸಿಬಿಎಸ್-ಎಫ್‍ಎಮ್ &quot;ದಿ ಲಾಂಗೆಸ್ಟ್ ಟೈಮ್&quot;ನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾದ ರೊಟೇಷನ್ ಮತ್ತು &quot;ಡೂ ವೊಪ್ ಷಾಪ್&quot; ಎರಡರಲ್ಲೂ ನುಡಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿರು.  ಬಹುತೇಕ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರದ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಇದಾಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದರು ಆದರೆ ಅದೇ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ &quot;ಅಫ್‌ಟವ್ನ್ ಗರ್ಲ್&quot; ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಮೊದಲ #3 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್’ಸ್ 1983 ಹಾಟ್ 100 ಯಿಯರ್-ಎಂಡ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ #20 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.  ಹಾಗು, ಜೆಮ್ಸ್ ಬ್ರವ್ನ್‌ರನ್ನು ಪ್ರೇರಿಸಿದ ಹಾಡು &quot;ಈಸಿ ಮನಿ&quot;  1983ರಲ್ಲಿನ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ರೋಡ್ನಿ ಡೇಂಜರ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಮೂವಿಯ ವೈಶೇಷತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಹಾಡು, &quot;ಯನ್ ಇನ್ನೋಸೆಂಟ್ ಮ್ಯಾನ್&quot;, ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, 1984ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಯು.ಎಸ್.ನಲ್ಲಿ #10 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಯುಕೆ ನಲ್ಲಿ #8 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಬಹುದೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಅದೇ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ &quot;ದಿ ಲಾಂಗೆಸ್ಟ್ ಟೈಮ್&quot; ಕೊನೆಗೆ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡು, ಹಾಟ್ 100ನಲ್ಲಿ #14 ಮತ್ತು ದಿ ಅಡಲ್ಟ್ ಕಾಂಟೆಪರರಿ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ #1 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅದೆ ವರ್ಷದ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, &quot;ಲೀವ್ ಎ ಟೆಂಡರ್ ಮೊಮೆಂಟ್ ಅಲೋನ್&quot; ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡು #27 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ &quot;ಕೀಪಿಂಗ್ ದಿ ಪೈತ್&quot; ಜನವರಿ 1985ರಲ್ಲಿ #18 ಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಬಹುದಾಗಿದೆ.  &quot;ಕೀಪಿಂಗ್ ದಿ ಪೈತ್&quot;ಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಸ್ಟೀ ಬ್ರಿಂಕ್ಲೆ &quot;ರೆಡ್‌ಹೆಡ್ ಗರ್ಲ್ ಇನ್ ಎ ಚೆವ್ರೊಲೆಟ್‌&quot;ನ್ನು ಸಹ ನುಡಿಸುವರು. ''ಆನ್ ಇನ್ನೊಸೆಂಟ್ ಮ್ಯಾನ್''  ಹಾಡು ಕೂಡ ಗ್ರ್ಯಾಮಿಯ ವರ್ಷದ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಾಗಿ ನಾಮ ನಿರ್ದೇಶನವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ [[ಮೈಖೇಲ್ ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್|ಮೈಕಲ್ ಜಾಕ್ಸನ್]]‌ರ ''[[ಥ್ರಿಲರ್|ಥ್ರಿಲ್ಲರ್]]'' ‌ನ ಮುಂದೆ ಸೋತಿತು. 1985ರಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್‌ರವರು ಆಫ್ರಿಕಾಗಾಗಿ ಯುಎಸ್‌ಎ &quot;ನಾವುಗಳೇ ಪ್ರಪಂಚ&quot; ಎಂಬ ನಿಯೋಜನೆಯಲ್ಲೂ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

''ಆನ್ ಇನ್ನೊಸೆಂಟ್ ಮ್ಯಾನ್'' ‌ನ ಯಶಸ್ವಿಯ ನಂತರ, ಜೋಯಲ್‌ರವರನ್ನು ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವೀ ಒಂಟಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಕೇಳಿಕೊಂಡರು. ಇದೇ ಮೊದಲ ಸಲವಲ್ಲ ಈ ವಿಷಯ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದದ್ದು, ಆದರೆ ಜೋಯಲ್‌ರವರು ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ &quot;ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ&quot; ಹಾಡುಗಳ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ ಮಾಡಲು ವಿವೇಚಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಬಾರಿ, ಅವರು ಒಪ್ಪಿದರು, ಮತ್ತು ''ಗ್ರೇಟೆಸ್ಟ್ ಹಿಟ್ಸ್ ವೊಲ್. 1 ಮತ್ತು 2''  ಇವುಗಳನ್ನು 4 ಭಾಗದ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 2 ಸಿಡಿ ಜತೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು, ಹಾಡುಗಳ ಯಾವಾಗ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡವೋ ಅದೇ ಅನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹೊಸ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳಾದ &quot;ಯು’ಆರ್ ಒನ್ಲಿ ಹ್ಯೂಮನ್ (ಎರಡನೇ ಅಲೆ)&quot; ಮತ್ತು &quot;ದ ನೈಟ್ ಈಸ್ ಸ್ಟಿಲ್ ಯಂಗ್&quot; ಎನ್ನುವ ಒಂಟಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು; ಎರಡೂ ಮೊದಲ 40 ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದವು, #9 ಮತ್ತು #34 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ.
[[File:Billy Joel - Perth 7 November 2006.jpg|thumb|ನವೆಂಬರ್ 7, 2006ರಂದು ಬಿಲ್ಲೀ ಜೊಯೆಲ್ ಲೈವ್]]
''ಗ್ರೇಟೆಸ್ಟ್ ಹಿಟ್ಸ್''  ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆಗಿನಿಂದ 10.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು (21 ಮಿಲಿಯನ್ ಬಿಡಿಗಳು) ಮಾರಾಟವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಆರ್‌ಐಎ‌ಎ ಅವರಿಂದ ದ್ವಿಗುಣ ವಜ್ರವೆಂದು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆರ್‌ಐಎ‌ಎ ಪ್ರಕಾರ ಅಮೇರಿಕದ ಸಂಗೀತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇದು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಆರನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯಾಗಿದೆ.

''ಗ್ರೇಟೆಸ್ಟ್ ಹಿಟ್ಸ್''  ಬಿಡುಗಡೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲೇ, ಜೋಯಲ್‌ರವರು 2-ಸಂಪುಟದ ''ವಿಡಿಯೊ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ'' ಯಲ್ಲು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು 1977ರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದ ವಿಡಿಯೊಗಳ ಸಂಕಲನವಾಗಿತ್ತು. ''ಗ್ರೇಟೆಸ್ಟ್ ಹಿಟ್ಸ್'' ‌ನ ಹೊಸ ಒಂಟಿ ಹಾಡುಗಳ ವಿಡಿಯೊ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಜೋಯಲ್‌ರವರು ತಮ್ಮ ನಿಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಮೊದಲನೆಯ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡಾದ &quot;ಪಿಯಾನೊ ಮ್ಯಾನ್&quot;ಗಾಗಿ ವಿಡಿಯೊ ಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿದರು.

ಮೊದಲ ಹತ್ತು ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸೇರಿದರೂ, ಜೋಯಲ್‌ರ ಇತರ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳಂತೆ ''ದ ಬ್ರಿಡ್ಜ್''  ಅಂಥ ಯಶಸ್ಸು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ''ರೂದ್ಲೆಸ್ ಪೀಪಲ್'' ‌ನಿಂದ &quot;ಎ ಮ್ಯಾಟರ್ ಆಫ್ ಟ್ರಸ್ಟ್&quot; ಮತ್ತು &quot;ಮಾಡ್ರನ್ ವುಮನ್&quot;ಗಳಂಥ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟವು, ಇದು ''ಏರ್‌ಪ್ಲೇನ್!''  ನಿರ್ದೇಶಕರಿಂದ ಒಂದು ಅಂಧಕಾರದ ಪ್ರಹಸನ. (ಎರಡೂ #10). &quot;ಪಿಯಾನೊ ಮ್ಯಾನ್&quot; ಕುರುಹಿನಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸುವಾಗ, ಜೋಯಲ್‌ರವರು ತಮ್ಮ ವಿಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಲೆಸ್ ಪಾಲ್‌ರ ಹಸ್ತಾಕ್ಷರದ ಗಿಬ್ಸನ್ ಗಿಟಾರನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. &quot;ದಿಸ್ ಈಸ್ ದ ಟೈಮ್&quot; ಹಾಡು ಕೂಡ ಅಂದಾಜು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿತ್ತು, #18ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಇದು ಮಕ್ಕಳ ನೃತ್ಯದ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. &quot;ಮಾಡ್ರನ್ ವುಮನ್&quot; ಹಾಡು ಜೋಯಲ್‌ರ ಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ (''ಮೈ ಲೈವ್ಸ್''  ಹೊರತಾಗಿ) ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅವೆರೇ ಆಗಿನಿಂದ ಸಂದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಅವರು ಆ ಹಾಡನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು.{{citation needed|date=August 2010}}

ನವಂಬರ್ 18, 1986ರಲ್ಲಿ, &quot;ಬಿಗ್ ಮ್ಯಾನ್ ಆನ್ ಮಲ್ಬರಿ ಸ್ಟ್ರೀಟ್&quot; ಹಾಡಿನ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮೂರನೇ ಸೀಸನ್‌ನ ''ಮೂನ್‌ಲೈಟಿಂಗ್''  ಧಾರವಾಹಿಗೆ ಬಳಸಿದರು. ಧಾರವಾಹಿಗೂ &quot;ಬಿಗ್ ಮ್ಯಾನ್ ಆನ್ ಮಲ್ಬರಿ ಸ್ಟ್ರೀಟ್&quot; ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಕನಸಿನ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ, ಮ್ಯಾಡಿ ಹೇಸ್‌ರವರು ಡೇವಿಡ್ ಆಡಿಸನ್‌ರ ಮಾಜಿ ಪತ್ನಿಯೊದಿಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಕೊಂಬಿನ ಒಂಟಿಯನ್ನು ಹಾಡಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ''ದ ಬ್ರಿಡ್ಜ್''  ಜೋಯಲ್‌ರವರ ಫಾಮಿಲಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್‌ನ ಗುರುತಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯಾಗಿತ್ತು, ಕಡೆಯದಾಗಿ ಆರ್ಟಿ ರಿಪ್ ಅವರಿಂದ ತಮ್ಮೆಲ್ಲಾ ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಒಡೆದುಹಾಕಿತು.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಡಿಸ್ನಿಯ ''ಆಲಿವರ್ &amp; ಕಂಪನಿ'' ಗೆ ಜೋಯಲ್‌ರವರು ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು, 1988ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಿಕನ್ಸ್‌ರ ''ಆಲಿವರ್ ಟ್ವಿಸ್ಟ್''  ಕಾದಂಬರಿ ಸಡಿಲ ಆಧಾರಿತ. ಡಾಡ್ಜರ್ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಜೋಯಲ್‌ರವರು ತಮ್ಮ ನಟನಾ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ತಂದರು. ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ, ಜೋಯಲ್‌ರವರು &quot;ವೈ ಷುಡ್ ಐ ವರಿ?&quot; ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿದರು. ವಿಮರ್ಶಕರು ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಜೋಯಲ್‌ರ ನಟನೆ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳಲ್ಲೊಂದೆಂದು ಹೇಳಿದರು, ಅದು ಅವರ ಮೊದಲನೆಯ ನಟನೆಯ ಚಿತ್ರವಾದರೂ. ಸಂದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ, ಜೋಯಲ್‌ರವರು ಇದು ತಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕಂದಿನ ಡಿಸ್ನಿಯವರ ಕಾರ್ಟೂನ್ ಒಲವಿಗಾಗಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಜೋಯಲ್ ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗು ಬಹಳ ಇತ್ತೀಚಿನ ''ಪೆರ್ಪೋರ್‌ರ್ಮಿಂಗ್ ಸಾಂಗ್‌ವ್ರೈಟರ್''  ಮೇಗಜಿನ್‌ನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ''ದಿ ಬ್ರಿಡ್ಜ್''  ಒಳ್ಳೆಯ ಆಲ್ಬಮ್ ಅಂತ ತಾವು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

===ರಷ್ಯಾ ಪ್ರವಾಸ===
ಅವರ ಪ್ರವಾಸದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ''ದಿ ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌'' ನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾ, ಜೋಯಲ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು [[ಸೊವಿಯೆಟ್ ಒಕ್ಕೂಟ|ಸೋವಿಯತ್ ಯುನಿಯನ್‌]]ಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸುವ ಯೋಜನೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು.  ಅವರು [[ಬರ್ಲಿನ್ ಗೋಡೆ|ಬರ್ಲಿನ್ ವಾಲ್]] ಹೋದಾಗಿನಿಂದ, ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಮೊದಲ ಅಮೆರಿಕಾನ್ ರಾಕ್ ಯಾಕ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿರುವರು, ಸತ್ಯಾಂಶವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ನಯವಾದ ಜೋಯಲ್‌ರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ.  ಅಲ್ಲಿ ಆರು ನೇರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿರುತ್ತವೆ, [[ಮಾಸ್ಕೋ|ಮಾಸ್ಕೊ]] ಮತ್ತು [[ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್|ಲೆನಿಂಗ್‌ಗ್ರಾಡ್‌]] ಇಂಡೋರ್ ಅರೆನಾ ಎರಡರಲ್ಲೂ ತಲಾ ಮೂರುರಂತೆ.  ಜೋಯಲ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬ (ಚಿಕ್ಕ ಮಗಳು ಅಲೆಕ್ಸ ಸೇರಿ) ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಚಾರದ ಪೂರ್ಣ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸೇರಿ ಜೂನ್ 1987ರಲ್ಲಿ ಟ್ರಿಪ್ (ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಯಾಣ) ಹೋಗಿದ್ದರು.  ಸಹಚರರ ಗುಂಪು ಪ್ರಯಾಣದ ಖರ್ಚನ್ನು ಭರ್ತಿಮಾಡಲು, ದೂರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೊಗಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿತು, ಮತ್ತು ಗಾನಗೋಷ್ಟಿಗಳು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದ್ದವು.

ವೀಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕರಿಗೆ ಜೋಯಲ್‌ರ ಉತ್ಸಾಹ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಗಳಾಗಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಬೇಕಾಯಿತು, ಅವರು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಈ ರೀತಿ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ.  ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, &quot;ಅತಿಯಾಗಿ ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದ&quot; ಜನರನ್ನು ಭದ್ರತೆಯವರಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;SeattelWeekly&quot;&gt;ಸಂಪಾದಕರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳು (ನವೆಂಬರ್ 14, 2007). &quot;[http://www.seattleweekly.com/2007-11-14/news/letters-to-the-editor.php?page=full ಲೆಟರ್ಸ್ ‍ಟು ದಿ ಎಡಿಟರ್: ಯು ಮೇ ಬಿ ರೈಟ್, ಐ ಮೇ ಬಿ ಕ್ರೇಝಿ, ಬಟ್...] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080117165213/http://www.seattleweekly.com/2007-11-14/news/letters-to-the-editor.php?page=full |date=2008-01-17 }}&quot;. ''ಸೀಟಲ್ ವೀಕ್ಲಿ''. ಡಿಸೆಂಬರ್ 14, 2007ರಂದು ಪುನಃ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

''ಕೊಹ್‌ಲೀಪ್ಟ್''  (ರಷ್ಯನ್ ಫರ್ &quot;ಕನ್ಸರ್ಟ್&quot;) ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1987ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಪೀಟರ್ ಹೆವ್ಲಿಟ್ ಹಾಡುಗಾರ, &quot;ಯನ್ ಇನ್ನೋಸೆಂಟ್ ಮ್ಯಾನ್&quot; ಗಳಂತಹ, ಅವರ ಬಹುತೇಕ ಉಚ್ಚರಿಸಲು ಸವಾಲಾಗಿರುವ ಹಾಡುಗಳಿಂದ ಹೈ ನೋಟ್‌ಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.  ಜೋಯಲ್ ಸಹ  ತಾಳ ಇಲ್ಲದ’ ಸಾಶ್ತ್ರೀಯ ಹಾಡುಗಳಾದ &quot;ಬ್ಯಾಕ್ ಇನ್ ದಿ ಯು.ಎಸ್.ಎಸ್.ಆರ್.&quot; ಮತ್ತು ಬಾಬ್ ಡೈಲನ್‌'ರ &quot;ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ದೆ ಆರ್ ಎ-ಚಾಂಗಿನ್'&quot; ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಟ್ರಿಪ್ (ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರವಾಸ) ಮತ್ತು ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಯಲ್ $1 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ತೋರಿದ ಸದ್ಭಾವನೆಯು ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನದೆಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;unauthorized&quot; /&gt;

===''ಸ್ಟಾರ್ಮ್ ಫ್ರಂಟ್''  ಮತ್ತು ''ರಿವರ್ ಆಫ್ ಡ್ರೀಮ್ಸ್'' ===
''ಸ್ಟಾರ್ಮ್ ಫ್ರಂಟ್''  ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಬಿಡುಗಡೆಯು ಜೋಯಲ್ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಮಹತ್ತರವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಘಟಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವರ ವ್ಯಾಪಾರದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿಬದಲಾವಣೆಯ ಸರಮಾಲೆಗಳ ಅವಧಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.   ಆಗಸ್ಟ್ 1989ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್ಬಮ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು, ಜೋಯಲ್ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ (ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಬಾವ) ಪ್ರಾಂಕ್ ವೆಬೆರ್‌ನನ್ನು ಬೈದು ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದ್ದರು, ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಯು ವೆಬೆರ್‌ರ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಗಣನೆಯಲ್ಲಿನ ಮಹತ್ತರವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿರುವುದು.  ನಂತರ ಜೋಯಲ್ ಮೋಸಗಾರ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸ ದ್ರೋಹಿ ಎಂದು ಅರೋಪಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, US$90 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ವೆಬರ್‌ರ ವಿರುದ್ದ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಹಾಕಿದರು, ಮತ್ತು ಜನವರಿ 1990ರಲ್ಲಿ ವೆಬರ್‌ರ ವಿರುದ್ಧದ ಭಾಗಶಃ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ US$2 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳ ತೀರ್ಪುಕೊಡಲಾಯಿತು; ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ವೆಬರ್‌ನಿಂದ ದಾಖಲಿಸಿದ  $30 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳ ಪ್ರತಿಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿತು.&lt;ref&gt;[http://www.classicbands.com/joel.html classicbands.com - ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್]&lt;/ref&gt;.

ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನ &quot;ವಿ ಡಿಡಂ’ಟ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ದಿ ಪೈಯರ್&quot;, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1989ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದು ಜೋಯಲ್’ರ ಮೂರನೆಯ ಮತ್ತು ಬಹಳ ಇತ್ತೀಚಿನ US #1 ಜನಪ್ರಿಯ ಯಶಸ್ಸಿನದ್ದಾಗಿ, ಎರಡು ವಾರಗಳ ಕಾಲದ ವರೆಗೂ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲೇ ಇತ್ತು; ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್’ರ 1980ರ ಎರಡನೆಯ-ಕೊನೆಯ #1 ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಸಹ ಇದೇ ಆಗಿತ್ತು. ''ಸ್ಟಾರ್ಮ್ ಫ್ರಂಟ್''  ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲಿನ ಅವರ ''ಗ್ಲಾಸ್ಶೌಸೆಸ್''  ನಂತರ ಇದು ಜೋಯಲ್’ರ #1 ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯಾಯಿತು.  ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಫಿಲ್ ರಮೋನೆ ಇಲ್ಲದೆ ''ಟರ್ನ್‌ಸ್ಟೈಲ್ಸ್‌‌'' ನ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಕಾರ್ಯ ಇನ್ನೂ ನಡೆಯಬೇಕಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ''ಸ್ಟಾರ್ಮ್ ಫ್ರಂಟ್''  ಜೋಯಲ್’ರ ಮೊದಲ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯಾಗಿತ್ತು.  ಈ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಾಗಿ, ಅವರು ಹೊಸಾ ದ್ವನಿಯನ್ನು ಬಯಸಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೊರೈನರ್‌ನ ಮಿಕ್ ಜಾನ್ಸ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.  ಡೋಲು ಬಾಜಕ ಲಿಬೆರ್ಟಿ ಡೆವಿಟ್ಟೊ, ಗಿಟಾರುವಾದಕ ಡೇವಿಡ್ ಬ್ರವ್ನ್, ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಸೋಫೋನ್ ನುಡಿಸುವವ ಮಾರ್ಕ್ ರಿವೆರ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ವಜಾಗೊಳಿಸಿ, ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಿಭಿನ್ನ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುವ  ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಟಲಿಫೆರೊನನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು, ಹೊಸಾ ಮುಖಗಳ ಪರಿಚಯ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಜೋಯಲ್ ತನ್ನ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ನವೀಕರಣವನ್ನು ಸಹ ಮಾಡಿದರು.  ''ಸ್ಟಾರ್ಮ್ ಫ್ರಂಟ್'''ನ ಎರಡನೆಯ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನ, &quot;ಐ ಗೊ ಟು ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರೀಮ್ಸ್&quot; ಇದನ್ನು 1990ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ #6 ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ''' '' '''''ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯು ಇದರ &quot;ಲೆನಿನ್‌ಗ್ರಾಡ್&quot; ಹಾಡಿಗಾಗಿ ಸಹ ಹೆಸರುವಾಸಿ ಆಗಿತ್ತು, ಈ ಹಾಡನ್ನು 1987ರ ಅವರ ಪ್ರವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಕೋಡಂಗಿಯನ್ನು ಜೋಯಲ್ ಸಂದರ್ಶಿಸಿದ ನಂತರ ಬರೆಯಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು &quot;ದಿ ಡವ್ನ್‌ಸ್ಟರ್ ಅಲೆಕ್ಸ&quot;, ಇದನ್ನು ಲಾಂಗ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಮೀನುಗಾರನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಲು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ''' '' '''''ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನ  ವೀರಗಾಥೆ &quot;ಆಂಡ್ ಸೊ ಇಟ್ ಗೋಸ್&quot; (#37 1990ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ). ''' '' '''''ಮೂಲತಃ ಈ ಹಾಡನ್ನು 1983ರಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಯಿತು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೋಯಲ್ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದುದು''' '' '''ಯನ್ ಇನೋಸೆಂಟ್ ಮ್ಯಾನ್‌''ಗಾಗಿ; ಆದರೆ &quot;ಆಂಡ್ ಸೊ ಇಟ್ ಗೋಸ್&quot; ಆ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯ ವಿಷಾಯಾಂಶಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ '' ಸ್ಟಾರ್ಮ್ ಫ್ರಂಟ್'' ಬರುವ ವರೆಗೂ ಇದನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಯಿತು.'' '''

1992ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಮಾಜಿ ವಕೀಲ ಅಲೆನ್ ಗ್ರುಬ್‌ಮನ್‌ರ ವಿರುದ್ಧ ವಂಚನೆ, ಧರ್ಮದರ್ಶಿತ್ವದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ಕರ್ತವ್ಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಂದದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿ ಅನೇಕ ಅಪರಾಧಗಳ ಆರೋಪದೊಂದಿಗೆ, ಜೋಯಲ್ ಮತ್ತೊಂದು $90 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಕೊನೆಗೆ ಈ ಕೇಸು ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸದ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆಚೆಯೇ ಬಗೆಹರಿಯಿತು.

1993ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜೋಯಲ್ ''ರಿವರ್ ಆಫ್ ಡ್ರೀಮ್ಸ್‌'' ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದರ ಕವರಿನ ಕಲೆಯು ಕ್ರಿಸ್ಟಿ ಬ್ರಿಂಕ್ಲೆರಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ವರ್ಣರಂಜಿತವಾದ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಇದು ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಾಡಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯಾಗಿತ್ತು.   ಎಪೊನಿಮಸ್ (ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಬಂದ ಹೆಸರು) ಮೊದಲ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಜೋಯಲ್ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಬರೆದ ಜನಪ್ರಿಯ ಮೊದಲ 10 ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇದು ''ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್''  ಹಾಟ್ 100ನಲ್ಲಿ #3 ಸ್ಥಾನವನ್ನು &amp; ''ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್‌'''ನ 1993 ವರ್ಷದ-ಕೊನೆಯ ಹಾಟ್ 100 ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ #21 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.''' '' '''''ಶಿರೋನಾಮೆಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯು ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳಾದ &quot;ಆಲ್ ಅಬೋಟ್ ಸೋಲ್&quot; (ಬ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವೋಕಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಕಲರ್ ಮಿ ಬ್ಯಾಡ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗಳು ಅಲೆಕ್ಸ ಗಾಗಿ ಬರೆದ, &quot;ಲುಲ್ಲಬೆ (ಗುಡ್‌ನೈಟ್, ಮೈ ಏಜೆಂಲ್)&quot; ಗಲನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.  ''' '' '''''ರೇಡಿಯೊ ರಿಮಿಕ್ಸ್ ಭಾಷಾಂತರ &quot;ಆಲ್ ಅಬೋಟ್ ಸೋಲ್‌&quot;ನ್ನು ''' '' '''ದಿ ಎಸೆನ್ಷಿಯಲ್ ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್‌'' (2001)ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಡೆಮೊ ಭಾಷಾಂತರವು '' ಮೈ ಲೈವ್ಸ್'' (2005)ನಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. '' ''' '''''&quot;ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ವಾಲ್ ಆಫ್ ಚೈನಾ&quot; ಹಾಡನ್ನು ಅವರ ಮಾಜಿ ಕಾಯನಿರ್ವಾಹಕ ಪ್ರಾಂಕ್ ವೆಬೆರ್‌ನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಜೋಯಲ್’ರ 2006ರ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಸೆಟ್‌ಲಿಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಖಾಯಂಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. '' ''' '''''&quot;2000 ಇಯರ್ಸ್&quot; ಡಿಸೆಂಬರ್ 31, 1999ರ, ಮಾಡಿಸನ್ ಸ್ಕ್ವಯರ್ ಗಾರ್ಡನ್‌ನಲ್ಲಿನ, ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು &quot;ಫೇಮಸ್ ಲಾಸ್ಟ್ ವರ್ಡ್ಸ್&quot; ಜೋಯಲ್’ರ ಪಾಪ್ ಹಾಡುಗಳ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ದಶಮಾನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತು. '' '''

===1994–2007===
ಆಗಸ್ಟ್ 25, 1994ರಂದು, ಜೋಯಲ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಎರಡನೆಯ ಪತ್ನಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಿ ಬ್ರಿಂಕ್ಲೆ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದರು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 31, 1999ರಂದು, ಜೋಯಲ್ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ನ  ಮಾಡಿಸನ್ ಸ್ಕ್ವಯರ್ ಗಾರ್ಡೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಇದು ಅವರ ಕೊನೆಯ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿ ಆಗಬಹುದೆಂದು ಜೋಯಲ್ ಹೆಳಿದರು.  ಗಾನಗೋಷ್ಠಿ (ದಿ ನೈಟ್ ಆಫ್ ದಿ 2000 ಇಯರ್ಸ್‌ನ್ನು ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು) ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಇದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು''[[2000 Years: The Millennium Concert]]''.

1997'ರ &quot;ಟು ಮೇಕ್ ಯು ಪೀಲ್ ಮೈ ಲವ್&quot; ಮತ್ತು &quot;ಹೇ ಗರ್ಲ್&quot; ಎರಡನ್ನು ಜೋಯಲ್’ರ ''ಗ್ರೇಟೆಸ್ಟ್ ಹಿಟ್ಸ್ ವಾಲ್ಯೂಮ್ III''  ಆಲ್ಬಮ್‌ನಿಂದ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

2001ರಲ್ಲಿ, ಜೋಯಲ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪಿಯಾನೊ ತುಣುಕುಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾದ, ''ಪಾಂಟಸೀಸ್ &amp;amp; ಡೆಲುಸನ್ಸ್‌'' ನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.  ಈ ಎಲ್ಲವುದರ ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜೋಯಲ್ ರವರಿಂದ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ರಿಚಾರ್ಡ್ ಜೂ ಅವರಿಂದ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.  ಇವುಗಳ ಕೆಲವು ಬಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ಜೋಯಲ್ ಆಗಾಗ್ಗೆ ನೇರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಬಿಡುವಿನ ಹಾಡುಗಳನ್ನಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ''ಮೋವಿನ್'ಅವುಟ್‌'' ನ ಭಾಗವಾಗಿವೆ.   ಆಲ್ಬಮ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ #1 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.  ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21, 2001ರಂದು, [[America: A Tribute to Heroes]] ಬೆನೆಫಿಟ್ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ,  &quot;ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಮೈಂಡ್&quot;, ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 20, 2001ರಂದು, &quot;ಮಿಯಮಿ 2017 (ಸೀನ್ ದಿ ಲೈಟ್ಸ್ ಗೊ ಅವುಟ್ ಆನ್ ಬ್ರಾಡ್‌ವೇ)&quot; ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಮಡಿಸನ್ ಸ್ಕ್ವಯರ್ ಗಾರ್ಡನ್‌ನಲ್ಲಿನ ದಿ ಕನ್ಸರ್ಟ್ ಫರ್ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ (ನ್ಯ್ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರಕ್ಕಾಗಿ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿ)ಯಲ್ಲಿ ಜೋಯಲ್ ನೇರ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದರು.  ಅದೇ ರಾತ್ರಿ, ಅವರು ಎಲ್ಟನ್ ಜಾಹ್ನ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ &quot;ಯುವರ್ ಸಾಂಗ್&quot; ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಸಹ ನೀಡಿದರು.

2005ರಲ್ಲಿ, ಕೊಲಂಬಿಯ ಬಾಕ್ಸ್ ಸೆಟ್‌, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಡೆಮೋಸ್ ಜನಾಂಗದ ಸಂಕಲನವಾದ, ''ಮೈ ಲಿವ್ಸ್'', ಬಿ-ಸೈಡ್ಸ್, ನೇರ/ಪರ್ಯಾಯ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಮೊದಲ 40 ಜನಪ್ರಿಯತೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.   ಸಂಕಲನವು, ಜನರು &quot;ಝಾಂಝಿಬಾರ್‌ನ್ನು&quot;  ರಿಮಿಕ್ಸ್ ಮಾಡಬುದಂತಹ, ಯುಮಿಕ್ಸಿಟ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ (ತಂತ್ರಾಂಶ), &quot;ಓನ್ಲಿ ದಿ ಗುಡ್ ಡೈ ಯಂಗ್&quot;, &quot;ಕೀಪಿನ್' ದಿ ಫೇತ್&quot;, ಮತ್ತು &quot;ಐ ಗೊ ಟು ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರೀಮ್ಸ್‌&quot;ನ ನೇರ ಭಾಷಾಂತರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು &quot; ಅವರ PC. ಜೊತೆಯ ಮೊವಿನ್' ಅವುಟ್ (ಆಂಥೋನಿ'ರ ಹಾಡು)&quot; ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ''ರಿವೆರ್ ಆಫ್ ಡ್ರೀಮ್ಸ್‌''  ಪ್ರವಾಸದಿಂದ ಒಂದು ಪ್ರದರ್ಶನದ ಡಿವಿಡಿಯನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಜನವರಿ 7, 2006ರಂದು, ಜೋಯಲ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು.  13ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸಾ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆಯದೇ, ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಹೊಸಾ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡದೇ, ಅವರ ವೃತ್ತಿಪರ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ,  &quot;ಝಾಂಝಿಬಾರ್&quot; ಮತ್ತು &quot;ಆಲ್ ಫರ್ ಲೆಯ್ನ&quot; ಗಳಂತಹ, ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳ ಹಾಗು ಸಂದಿಗ್ಧ ರಾಗಗಳ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುವ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.   ಅವರ ಪ್ರವಾಸವು ಮಾರಾಟವಾದ 12 ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಮಾಡಿಸನ್ ಸ್ಕ್ವಯರ್ ಗಾರ್ಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ತಿಂಗಳಗಳ ವರೆಗೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.  ಮಾಡಿಸನ್ ಸ್ಕ್ವಯರ್ ಗಾರ್ಡನ್‌ನಲ್ಲಿನ 12 ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಹಾಡುಗಾರರ ನಿಯಮಿತ ಕಾಲದ ಕೆಲಸವು, ಹಿಂದೆ ಅದೇ ಅರೆನದಲ್ಲಿ 10 ಮಾರಾಟವಾದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ, ನ್ಯೂ ಜೆರ್ಸಿಯ ಬ್ರೂಸ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ಸ್ಟೀನ್‌ರ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿಯಿತು.  ಈ ದಾಖಲೆಯು ಜೋಯಲ್‌ಗೆ ಪಸ್ಟ್ ರೆಟೈರ್ಡ್ ನಂಬರ್ (12) ಇನ್ ದಿ ಅರೆನ ಓನ್ಡ್ ಬೈ ನಾನ್-ಅಥ್ಲೆಟ್ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು.   ಜೋಯಲ್‌ಗೆ ಈ ಗೌರವ ಬಿರುದನ್ನು ಸಹ ಫಿಲಾಡೆಲ್ಫಿಯದಲ್ಲಿನ ವಕೊವಿಯ ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲೇ ನೀಡಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಜೋಯಲ್’ರ 46 ಫಿಲಾಡೆಲ್ಫಿಯ ಮಾರಾಟವಾದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಫಿಲಾಡೆಲ್ಫಿಯ ಪ್ಲೈಯರ್ಸ್‌ನ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಬ್ಯಾನರನ್ನು ಹಾರಿಬಿಡಲಾಯಿತು.   ಅಲ್ಬನಿ, ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿನ ಟೈಮ್ಸ್ ಯುನಿಯನ್ ಸೆಂಟರ್‌ನ (ಮುಂಚೆ ದಿ ನಿಕೆರ್‌ಬ್ರೋಕೆರ್ ಅರೆನ ಮತ್ತು ಪೆಪ್ಸಿ ಅರೆನ ಆಗಿದ್ದ) ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ತಯಾರಿಸಿದ ಬ್ಯಾನರನ್ನು ಸಹ ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದರು.   ಈ ಗೌರವವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 17, 2007ರಂದು, ಅವರು ನಡೆಸಿದ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಭಾಗವಾಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.  ಜೂನ್ 13, 2006ರಂದು, ಕೊಲಂಬಿಯ ''12 ಗಾರ್ಡೆನ್ಸ್ ಲೈವ್‌'' ನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, ಇದು ಒಂದು ದ್ವಿಗುಣ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ ಆಗಿದ್ದು, ಜೋಯಲ್’ರ 2006ರ ಪ್ರವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಸನ್ ಸ್ಕ್ವಯರ್ ಗಾರ್ಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 12 ವಿವಿಧ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ 32 ನೇರ ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳಿಗೆ 2006ರಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ (2006ರ ಪ್ರವಾಸದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಲೆಗ್ ಆಫ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿ) ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ಮತ್ತು ಐರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಬೇಟಿ ನೀಡಿದರು.   ಜುಲೈ 31, 2006ರಂದು, ಕೊಲೊಸಮ್‌ನ್ನು ವೇದಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಪರದಿಯನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದುವುದರೊಂದಿಗೆ ಜೋಯಲ್ ರೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು.  ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, [[ಬ್ರಿಯಾನ್ ಆಡಮ್ಸ್|ಬ್ರ್ಯೇನ್ ಆಡಮ್ಸ್‌]]ರವರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಗೆ 500,000 ಜನರು ಬಂದಿರಬಹುದು.

2006ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಯಲ್ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ, ಜಪಾನ್, ಮತ್ತು ಹವೈನ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ನಂತರ 2007ರ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಿಡ್‌ವೆಸ್ಟ್‌ನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವ ಮೊದಲು, ಪೆಬ್ರವರಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದರು.   ಅದೇ ವರ್ಷ ಜನವರಿ 3ರಂದು, ಬಿಲ್ಲೀ ಸಾಹಿತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹೊಸಾ ಹಾಡಿನ ದ್ವನಿ ಮುದ್ರಣವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 14 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಬರೆದ ಮೊದಲನೆಯ ಹೊಸಾ ಹಾಡು ಇದಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಸುದ್ಧಿಯು ''ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಪೋಸ್ಟ್‌'' ಗೆ ತಲುಪಿತು.&lt;ref&gt;ಜಾನ್ಸನ್, ರಿಚರ್ಡ್ (ಜನವರಿ 3, 2007). &quot;[http://www.nypost.com/seven/01032007/gossip/pagesix/billy_goes_pop__pagesix_.htm ಬಿಲ್ಲೀ ಗೋಸ್ ಪಾಪ್!]&quot;. ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಪೋಸ್ಟ್. '' ''ಡಿಸೆಂಬರ್ 14, 2007ರಂದು ಪುನಃ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.''&lt;/ref&gt; &quot;ಆಲ್ ಮೈ ಲೈಪ್&quot; ಹೆಸರಿನ ಹಾಡು, ಜೋಯಲ್’ರ ಹೊಸಾ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು (ಎರಡನೆಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆ &quot;ಯು ಆರ್ ಮೈ ಹೋಮ್‌&quot; ದೊಂದಿಗೆ, ಮಾಡಿಸನ್ ಸ್ಕ್ವಯರ್ ಗಾರ್ಡನ್ 2006 ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿನ ನೇರ  ಪ್ರದರ್ಶನ) ಮತ್ತು ಇದು ಪೆಬ್ರವರಿ 27, 2007ರಂದು ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.&lt;ref&gt;ಕೊಹೆನ್, ಜಾನಥನ್ (ಜನವರಿ 30, 2007). &quot;[https://web.archive.org/web/20071012145708/http://billboard.com/bbcom/news/article_display.jsp?vnu_content_id=1003539391 ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್ ರಿಟರ್ನ್ಸ್ ಟು ಪಾಪ್ ವಿತ್ ನ್ಯೂ ಸಿಂಗಲ್]&quot;. ಬಿಲ್ಬೋರ್ಡ್''''&lt;/ref&gt; ಪೆಬ್ರವರಿ 4ರಂದು, ಜೋಯಲ್ ಸೂಪೆರ್ ಬವ್ಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಎಲ್‌ಐಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿದರು, ಇದರೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಸೂಪೆರ್ ಬವ್ಲ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಗೀತೆಯನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಹಾಡಿದ ಪ್ರಥಮ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು, ಮತ್ತು ಟೈಮ್ಸ್ ಯುನಿಯನ್ ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅವರ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಗಾಗಿ ಜೋಯಲ್‌ರನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 17, 2007ರಂದು, ಅಲ್ಬನಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು.  ಈಗ ಅವರು ಅರೆನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಲಾವಿದ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಹಾಜರಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರ ಈ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಬ್ಯಾನರನ್ನು ಏರಿಸಲಾಯಿತು.

ಡಿಸೆಂಬರ್ 1, 2007ರಂದು, ಜೋಯಲ್‌ರ ಹೊಸಾ ಹಾಡು  &quot;ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಇನ್ ಫಾಲುಜಾಹ್‌&quot; ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಕಂಡಿತು.&lt;ref&gt;ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆ (ನವೆಂಬರ್ 30, 2007). [https://web.archive.org/web/20080207165801/http://www.billyjoel.com/pressrelease_fallujah.html]  ಫೆಬ್ರವರಿ 7, 2008ರಂದು [http://www.billyjoel.com/pressrelease_fallujah.html ಮೂಲ] ಲೇಖನದಿಂದ ದಾಖಲೆ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt; ಈ ಹಾಡನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಸೈನಿಕರ ವಯಸ್ಸಿನ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದವರು ಹಾಡಬೇಕೆಂದು ಜೋಯಲ್ ಅಂದುಕೊಂಡ ಕಾರಣ, ಇದನ್ನು ನ್ಯೂ ಲಾಂಗ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಸಂಗೀತಗಾರ ಕಸ್ ಡಿಲೊನ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು.  ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಇರಾಕ್‌ನ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇರಾಕ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸೈನಿಕರು, ಅವರಿಗೆ ಬರೆದ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಓದಿದ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಜೋಯಲ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಬರೆದರು.  &quot;ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಇನ್ ಫಲುಜಾಹ್&quot; ಅನ್ನುವುದು 1993'ರ ''ರಿವರ್ ಆಫ್ ಡ್ರೀಮ್ಸ್''  ನಂತರ ಜೋಯಲ್‌ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಎರಡನೆಯ ಪಾಪ್/ರಾಕ್ ಹಾಡಾಗಿದೆ.  ಹಾಡಿನಿಂದ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದ್ದು  ಹೋಮ್ಸ್ ಫರ್ ಅವರ್ ಟ್ರೂಪ್ಸ್ ಫವುಂಡೇಷನ್‌ಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವಾಯಿತು.

===2008ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ===
ಜನವರಿ 26, 2008ರಂದು, ಅಕಾಡಮಿ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನ 151ನೆಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸುವಲ್ಲಿ ಫಿಲಾಡೇಲ್ಫಿಯ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರ (ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿ) ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಯಲ್ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದರು.   ಜೋಯಲ್ &quot;ವಾಲ್‌ಟ್ಜ್ ನಂ. 2 (ಸ್ಟೈನ್‌ವೇ ಹಾಲ್)&quot; ಹೆಸರಿನ ಅವರ ಹೊಸಾ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ತುಣುಕಿನ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದರು.  ಅವರ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಸಿದ್ದಗೊಂಡ ಅನೇಕ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಸಹ ಪೂರ್ಣ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರದೊಂದಿಗೆ ನುಡಿಸಿದರು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ''ನೈಲಾನ್ ಕರ್ಟೈನ್''  ಹಾಡುಗಳು &quot;ಸ್ಕಂಡಿನಾವಿಯನ್ ಸ್ಕೈಸ್&quot; ಮತ್ತು &quot;ವೇರ್ ಇಸ್ ದಿ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರ?&quot; ಸೇರಿವೆ.

ಮಾರ್ಚ್ 10ರಂದು, ಜೋಯಲ್ ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತ ಜಾಹ್ನ್ ಮೆಲ್ಲೆನ್‌ಕಂಪ್‌ರನ್ನು ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿನ ವಾಲ್‌ಡೋರ್ಪ್ ಆಸ್ಟೋರಿಯ ಹೋಟೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿನ ರಾಕ್ ಆಂಡ್ ರೋಲ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡರು.   ಅವರ ಪ್ರವೇಶ ಭಾಷಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜೋಯಲ್ ಹೇಳಿದರು:
{{cquote|Don’t let this club membership change you, John. Stay ornery, stay mean. We need you to be pissed off, and restless, because no matter what they tell us—we know, this country is going to hell in a handcart. This country’s been hijacked. You know it and I know it. People are worried. People are scared, and people are angry. People need to hear a voice like yours that’s out there to echo the discontent that’s out there in the heartland. They need to hear stories about it. [Audience applauds] They need to hear stories about frustration, alienation and desperation. They need to know that somewhere out there somebody feels the way that they do, in the small towns and in the big cities. They need to hear it. And it doesn’t matter if they hear it on a jukebox, in the local gin mill, or in a goddamn truck commercial, because they ain’t gonna hear it on the radio anymore. They don’t care how they hear it, as long as they hear it good and loud and clear the way you’ve always been saying it all along. You’re right, John, this is still our country.}}

ಸಂಚರಿಸುವ ಕಾರ್ಯವಾಗಿ ಜೋಯಲ್'ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಇಂದಿಗೂ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ.   ಅವರು ಅನ್‌ಕಾಸ್ವಿಲ್ಲೆ, ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಮೊಹೆಗಾನ್ ಸನ್ ಕಾಸಿನೊದಲ್ಲಿ ಮೇದಿಂದ ಜೂನ್ 2008ರ ವರೆಗೂ 10 ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಗಳ ಮಾರಾಟಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆ 10ನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಬ್ಯಾನರನ್ನು ಅರೆನದಲ್ಲಿ ನೇತುಹಾಕುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮೊಹೆಗಾನ್ ಸನ್ ಇವರನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸಿದರು.  ಜೂನ್ 19, 2008ರಂದು, ಇವರು ವಿಂಡ್ಸರ್, ಒಂಟಾರಿಯೊ, ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿನ ಕ್ಯಾಸರ್ಸ್ ವಿಂಡ್ಸರ್ (ಮುಂಚೆ ಇದು ಕ್ಯಾಸಿನೊ ವಿಂಡ್ಸರ್ ಆಗಿತ್ತು)ನ ಮರು-ಆರಂಭದ ಭವ್ಯ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಸಿನೊ ವಿಐಪಿಗಳ ಸ್ವಾಗತಕೋರಿ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ನುಡಿಸಿದರು.  ಅವರ ಮನಃಸ್ಥಿತಿಯು ವಿನೋದಕರ, ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು, ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು &quot;ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್’ರ ತಂದೆ ಎಂದು ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು&quot; ಮತ್ತು &quot;ನೀವು ದಪ್ಪನಾದ ಬೋಳುತಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಣಲು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಪಾವತಿಸಿದ್ದೀರಿ&quot; ಎಂದು ತಮಾಷೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. &quot;ಷಿ ಇಸ್ ಆಲ್ವೇಜ್ ಎ ವುಮೆನ್&quot; ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾದವರು ಕೆನಡಾದ ಫೋಲ್ಕ್-ಪಾಪ್ ಸಂಗೀತಗಾರ ಗಾರ್ಡನ್ ಲೈಟ್‌ಫೂಟ್ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಹ ಅವರು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;''ದಿ ವಿಂಡ್ಸರ್ ಸ್ಟಾರ್'', ಜೂನ್ 20, 2008 ಸಂಚಿಕೆ&lt;/ref&gt;

ಜುಲೈ 16, 2008ರಂದು, ಮತ್ತು ಜುಲೈ 18, 2008ರಂದು, ಜೋಯಲ್ ಶೆಯ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲು ಅಂತಿಮ  ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು ನುಡಿಸಿದರು.  ಅವರ ಅಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಟೊನಿ ಬೆನ್ನೆತ್, ಡಾನ್ ಹೆನ್ಲೆ, [[ಜಾನ್ ಮೇಯರ್|ಜಾಹ್ನ್ ಮೇಯರ್]], ಜಾಹ್ನ್ ಮೆಲ್ಲೆನ್‌ಕಂಪ್, ಸ್ಟೆವೆನ್ ಟೈಲರ್, ರೋಗರ್ ಡಾಲ್ಟ್ರೆಯ್, ಗಾರ್ತ್ ಬ್ರೂಕ್ಸ್, ಮತ್ತು ಪಾಲ್ ಎಮ್‌ಸಿಕರ್ಟ್‌ನೆಯ್ ಸೇರಿದ್ದರು. ಎಮ್‌ಸಿಕರ್ಟ್‌ನೆಯ್, ರಾಕ್ ಆಂಡ್ ರೋಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೊದಲ ಬೃಹತ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿ ಆಗಿದ್ದ, ಅವರ ಸ್ವಂತ ಪ್ರದರ್ಶನವಾದ 1965ರಲ್ಲಿನ ಬೀಟ್‌ಲೆಸ್‌ನ ಪ್ರಸ್ತಾಪದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;ಸಿಸೇರಿಯೋ,ಬೆನ್ (ಜುಲೈ 19, 2008). &quot;[https://www.nytimes.com/2008/07/19/nyregion/19joel.html ಪಾಲ್ ಮೆಕ್‌ಕಾರ್ಟ್ನಿ ಶಿಯಾ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ ಬಳಿ ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್‌ರನ್ನು ಸಂಧಿಸಿದ್ದು]&quot;. ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌. ಡಿಸೆಂಬರ್ 14, 2007ರಂದು ಪುನಃ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

ಡಿಸೆಂಬರ್ 11, 2008ರಂದು, ಜೋಯಲ್ ಸಿಡ್ನಿಯಲ್ಲಿನ ಆಸೆರ್ ಅರೆನ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, &quot;ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಇನ್ ಪಲ್ಲುಜಾಹ್‌&quot;ನ ಅವರದ್ದೇ ಸ್ವಂತ ವಾದನದ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣವನ್ನು ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ನೇರ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿದರು.  2007 ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಕಾಸ್ ಡಿಲೊನ್ ಹಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು 2007ರಲ್ಲಿ ಅನೇಕಸಲ ಈ ಹಾಡಿನ ನೇರ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ, ಜೋಯಲ್ &quot;ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಇನ್ ಪಲ್ಲುಜಾಹ್&quot; ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಧಿಕೃತ ಬಿಡುಗಡೆಯು ಇದು ಮಾತ್ರ ಆಗಿದೆ.   ಜೋಯಲ್ ಅವರ 2008ರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಪ್ರವಾಸದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿದರು.

ಮೇ 19, 2009ರಂದು, ಜೋಯಲ್’ರ ಮಾಜಿ ಡೋಲು ಬಾಜಕ, ಲಿಬೆರ್ಟಿ ಡೆವಿಟ್ಟೊ, ಜೋಯಲ್ ಮತ್ತು ಸೋನಿ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಉತ್ತಮ ಸಂಧಾಯಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಸುಮಾರು 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಡೆವಿಟ್ಟೊನನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆಂಬ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು NYC ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದರು.   ಜೋಯಲ್’ರ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಎಂದೂ ಡೆವಿಟ್ಟೊಗೆ ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಜೋಯಲ್’ರ ಕೆಲವು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ತಾನು ಸಹಕರಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಡೆವಿಟ್ಟೊ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref name=&quot;Joel's Former Drummer Sues for Payments&quot;&gt;{{cite web
 | url = http://www.musicnewsnet.com/2009/05/billy-joels-former-drummer-to-file-lawsuit.html
 | title = BILLY JOEL's Former Drummer Files Lawsuit, Liberty DeVitto Says He's Owed $$$
 | first = Mal
 | last = Westerly
 | publisher = MusicNewsNet.com
 | date = 2009-05-24
 | accessdate = 2009-05-24
 | archive-date = 2009-06-15
 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090615234343/http://www.musicnewsnet.com/2009/05/billy-joels-former-drummer-to-file-lawsuit.html
 | url-status = dead
 }}&lt;/ref&gt; ಏಪ್ರಿಲ್ 2010ರಲ್ಲಿ, ಜೋಯಲ್ ಮತ್ತು ಡೆವಿಟ್ಟೊ ಸೌಹಾರ್ದತೆಯಿಂದ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಂಡರು ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web
 | url = http://www.musicnewsnet.com/2010/04/billy-joel-and-former-drummer-liberty-devitto-settle-lawsuit.html
 | title = BILLY JOEL and Former Drummer, Liberty Devitto Settle Lawsuit
 | publisher = MusicNewsNet.com
 | date = 2010-04-22
 | accessdate = 2010-04-25
 | archive-date = 2010-04-27
 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100427084650/http://www.musicnewsnet.com/2010/04/billy-joel-and-former-drummer-liberty-devitto-settle-lawsuit.html
 | url-status = dead
 }}&lt;/ref&gt;

===ಫೇಸ್ ಟು ಫೇಸ್ ಪ್ರವಾಸಗಳು===
1994ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಜೋಯಲ್ &quot;ಫೇಸ್ ಟು ಫೇಸ್&quot; ಪ್ರವಾಸದ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಟನ್ ಜಾನ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಅವನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ನಡೆದ ಮತ್ತು ಪಾಪ್ ಸಂಗೀತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಧನೀಯ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು.&lt;ref&gt;[http://tampabay.metromix.com/music/concert/billy-joel-and-elton-downtown-area/808679/content ಕಾನ್ಸರ್ಟ್ಸ್: ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್ &amp;amp; ಎಲ್ಟನ್ ಜಾನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150123035033/http://chicago.metromix.com/music/concert/billy-joel-and-elton-downtown-area/808679/content |date=2015-01-23 }}. tampabay.metromix.com. ಡಿಸೆಂಬರ್ 14, 2007ರಂದು ಪುನಃ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಈ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರಿಬ್ಬರು ಅವರದ್ದೇ ಸ್ವಂತ ಹಾಡುಗಳನ್ನು, ಒಬ್ಬರ ಹಾಡನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಮತ್ತು ಜೋಡಿಹಾಡುಗಳನ್ನು ನುಡಿಸಿದರು.  ಅವರ 2003ರ ಮಾರಾಟವಾದ&lt;ref name=&quot;livedaily&quot;&gt;ಎವಾನ್ಸ್, ರಾಬ್ (ಡಿಸೆಂಬರ್ 2, 2008). &quot;[http://www.livedaily.com/news/15308.html ಎಲ್ಟನ್ ಜಾನ್, ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್ ಪ್ಲಾನ್ ಮೋರ್ 'ಫೇಸ್ 2 ಫೇಸ್' ಟೈಮ್]&quot;. ಲೈವ್‌ಡೈಲಿ. ಡಿಸೆಂಬರ್ 14, 2007ರಂದು ಪುನಃ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕೇವಲ 24 ದಿನಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಯುಎಸ್ $46 ಮಿಲಿಯನ್ ಗಳಿಸಿದ್ದರು.  ಜೋಯಲ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಮಾರ್ಚ್ 2009ರಲ್ಲಿ ಫೇಸ್ ಟು ಫೇಸ್ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಿದರು&lt;ref name=&quot;livedaily&quot; /&gt; ಮತ್ತು ಇದು ಮಾರ್ಚ್ 2010ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತು.  ಪೆಬ್ರವರಿ 2010ರಲ್ಲಿ, ಟ್ರೇಡ್ ಪ್ರೆಸ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೋಯಲ್ 2010ರ ಬೇಸಿಗೆಯ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದರೆಂಬ ವದಂತಿಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದರು, ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ನಿಗಧಿಪಡಿಸಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಬಿಡುವಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಕೈಹೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅವರು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;[http://blogs.suntimes.com/derogatis/2010/02/billy_joel_there_was_never_a_t.html ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್: &quot;ದೇರ್ ವಾಸ್ ನೆವರ್ ಎ ಟೂರ್ ಬುಕ್ಡ್ ದಿಸ್ ಸಮ್ಮರ್!&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100413210856/http://blogs.suntimes.com/derogatis/2010/02/billy_joel_there_was_never_a_t.html |date=2010-04-13 }}. ಚಿಕಾಗೊ ಸನ್-ಟೈಮ್ಸ್ ಮಾರ್ಚ್ 10, 2010ರಂದು ತಿರುಗಿ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಜೋಡಿಹಾಡನ್ನು ನುಡಿಸುವ ಜೋಡಿ ಪಿಯೋನ್‌ಗಳ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗುವುದು; ನಂತರ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕಲಾವಿದ ಅವರದೇ ಆದ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೆಟ್‌ನ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡುವರು; ಇಬ್ಬರು ಕಲಾವಿದರ ಮರುಪ್ರದರ್ಶನದ ಉದ್ಗಾರದೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಟೋನ್’ರ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಸಲಾಗುವುದು.&lt;ref name=&quot;livedaily&quot; /&gt;

==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ==
[[File:Billy Joel performing in Jacksonville, Florida, 2007.jpg|right|thumb|ಜೋಯಲ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರಿಡಾದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದು.]]

===ಪ್ರಸಿದ್ಧರೊಡನೆ ಡೇಟಿಂಗ್===
ಕ್ರಿಸ್ಟಿ ಬ್ರಿಂಕ್ಲೆದೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ವಿವಾಹದ ಮೊದಲು 1980ರಲ್ಲಿ ತಾವು ಎಲ್ಲೆ ಮಾಕ್‌ಪರ್ಸನ್‌ರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಜೋಯಲ್  ಯುಕೆ 'ನ ಚಾನೆಲ್ ಪೈವ್‌ನಲ್ಲಿನ ದೂರದರ್ಶನದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ  ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.   &quot;ದಿಸ್ ನೈಟ್&quot; ಮತ್ತು &quot;ಆಂಡ್ ಸೊ ಇಟ್ ಗೋಸ್&quot; ಹಾಡುಗಳು ಮಾಕ್‌ಪರ್ಸನ್‌ದೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬರೆದಿವೆ ಎಂದು ಸಹ ಜೋಯಲ್ ಹೇಳಿದರು.&lt;ref&gt;ಚಾನಲ್ ಐದು ಸಂದರ್ಶನ. &quot;[https://www.youtube.com/watch?v=0KzbWdxgaMI ]&quot;.&lt;/ref&gt;

===ಮದುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ===
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5, 1973ರಂದು ಜೋಯಲ್ ಅವರ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರು), ಎಲಿಝಬೆತ್ ವೆಬೆರ್ ಸ್ಮಾಲ್‌ರನ್ನು ಮದುವೆ ಆದರು.  ಅವರು ಕೆಲವೇ ಸಮಯ ಇದ್ದ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಅಟಿಲ್ಲದಲ್ಲಿನ ಜೋಯಲ್‌ರ ಸಂಗೀತ ಜೊತೆಗಾರ, ಜಾನ್ ಸ್ಮಾಲ್‌ರ ಮಾಜಿ ಪತ್ನಿ.   ಅವರು ಜುಲೈ 20, 1982ರಂದು ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದಿದ್ದರು.

ಜೋಯಲ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಿ ಬ್ರಿಕ್ಲೆರನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 23, 1985ರಂದು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರ ಮಗಳಾದ, ಅಲೆಕ್ಸ ರಾಯ್ ಜೋಯಲ್, ಡಿಸೆಂಬರ್ 29, 1985ರಂದು ಜನಿಸಿದಳು.&lt;ref name=&quot;atl1&quot;&gt;(ಡಿಸೆಂಬರ್ 31, 1985). &quot;ಜೋಯಲ್ ಅಂಡ್ ಹಿಸ್ 'ಅಪ್‌ಟೌನ್ ಗರ್ಲ್' ಹ್ಯಾವ್ ಅ ಗರ್ಲ್&quot;. ''ದಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಾ ಜರ್ನಲ್-ಕಾನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಶನ್'', ಪು. A3. &quot;ಮಾಡೆಲ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೀ ಬ್ರಿಂಕ್ಲೇ ತನ್ನ ಪತಿ - ಹಾಡುಗಾರ - ಗೀತರಚನಾಕಾರ ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್‌ಗೆ ಹಾಡಲು ಹೊಸತಾದ್ದನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ - ಆರೂವರೆ ಪೌಂಡಿನ ಮಗಳು, ಎಂದು ಕುಟುಂಬದ ವಕ್ತಾರರೊಬ್ಬರು ಸೋಮವಾರ ತಿಳಿಸಿದರು.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;(ಡಿಸೆಂಬರ್ 30, 1985). &quot;ಬ್ರಿಂಕ್ಲೇ, ಜೋಯಲ್ ಪೇರೆಂಟ್ಸ್ ಆಫ್  'ಅಪ್‌ಟೌನ್ ಗರ್ಲ್'&quot;. ''ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಟೈಮ್ಸ್'', ಪು. 2.
ಇನ್ನೂ ಹೆಸರಿಡದ, ಆರೂವರೆ ಪೌಂಡ್ ತೂಕದ ಹೆಣ್ಣುಮಗುವು ಇಂದು ಮ್ಯಾನ್‌ಹಟನ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಭಾನುವಾರ 11.45 ರಾತ್ರಿ ಜನಿಸಿತು ಎಂದು ವಕ್ತಾರರಾದ ಜೆರಾಲ್ಡೈನ್ ಮೆಕ್‌ಇನೆರ್ನೇ ತಿಳಿಸಿದರು.&quot;&lt;/ref&gt; ಅಲೆಕ್ಸ ನಡುವಿನ ಹೆಸರಾದ ರಾಯ್ ಅನ್ನು ಜೋಯಲ್‌ರ ಸಂಗೀತ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ರಾಯ್ ಚಾರ್ಲೆಸ್‌ರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಇಡಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;ಸ್ಟೌಟ್,ಜೀನ್(ಡಿಸೆಂಬರ್ 3, 1986). &quot;[http://www.seattlepi.com/archives/1986/8601270264.asp ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್ ಡೆಲಿವರ್ಸ್ – ಫ್ಯೂ ಸರ್ಪ್ರೈಸಸ್]{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&quot;. seattlepi.com.  ಡಿಸೆಂಬರ್ 14, 2007ರಂದು ಪುನಃ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಜೋಯಲ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಂಕ್ಲೆ ಆಗಸ್ಟ್ 25, 1994ರಂದು ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದರೂ, ಇವರಿಬ್ಬರು ಸ್ನೇಹಿತರಾಗೆ ಉಳಿದರು.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2, 2004ರಂದು, ಜೋಯಲ್ 23-ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಕೇಟೀ ಲೀರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಆ ಮದುವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೋಯಲ್ 55 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದರು.  ಜೋಯಲ್‌ರ ಮಗಳಾದ ಅಲೆಕ್ಸ ಆಗ 18 ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನವಳಾಗಿದ್ದು, ಮದುಮಗಳ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಪರಿಚಾರಕ ಕನ್ಯೆ ಆಗಿದ್ದಳು.  ಜೋಯಲ್‌ರ ಎರಡನೆಯ ಪತ್ನಿಯಾದ, ಕ್ರಿಸ್ಟಿ ಬ್ರಿಂಕ್ಲೆ ಮದುಗೆ ಹಾಜರಾಗಿ ದಂಪತಿಗಳನ್ನು ಆಶೀರ್ವಧಿಸಿದರು.  ಲೀಯು ಪಿಬಿ‌ಎಸ್‌ನ, ''ಜಾರ್ಜ್ ಹಿರಿಷ್: ಲಿವಿಂಗ್ ಇಟ್ ಅಫ್!''  ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಫಲಹಾರ ಮಂದಿರದ ಕರೆಸ್ಪೋಂಡೆಂಟಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. 2006ರಲ್ಲಿ, ಕೇಟೀ ಲೀ ಬ್ರಾವೊ'ರ ''ಮುಖ್ಯ ಚೆಫ್ (ಬಾಣಸಿಗ)'' ರಿಗೆ ಆಥಿತ್ಯ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ಎರಡನೆಯ ಅವಧಿಗೆ ವಾಪಾಸಾಗದೆ, ಅವರ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು.  ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ''ಹಂಪಟೊನ್ಸ್''  ಮೇಗಜಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾರ ಅಂಕಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ಅವರು ಮನರಂಜನೆಯ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರದರ್ಶನ ''ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾ'' ನ ಕರೆಸ್ಪೋಂಡೆಂಟ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.  ಜೂನ್ 17, 2009ರಂದು, ಮದುವೆಯಾಗಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳಾದ ಬಳಿಕ ಅವರು ಬೇರೆಯಾಗಲಿದ್ದಾರೆಂಬುದನ್ನು ಇಬ್ಬರೂ ಖಚಿತಪಡಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://www.nydailynews.com/gossip/2009/06/17/2009-06-17_billy_joel_and_wife_katie_lee_split.html | location=New York | work=Daily News | title=Billy Joel and wife Katie Lee split | first=George | last=Rush | date=June 17, 2009 | access-date=2010-09-17 | archive-date=2010-10-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20101027180322/http://www.nydailynews.com/gossip/2009/06/17/2009-06-17_billy_joel_and_wife_katie_lee_split.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===ಇತರೆ ಉದ್ಯಮಗಳು===
1996ರಲ್ಲಿ, ಜೋಯಲ್ ಅವರ ಲಾಂಗ್-ಹೆಲ್ಡ್ ಲವ್ ಆಫ್ ಬೋಟಿಂಗ್&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune_archive/2004/09/20/381144/index.htm | work=CNN | title=The Piano Man Builds His Dream Boat Billy Joel has always loved watercraft. But now he has commissioned--and is helping design--a fantastic commuter yacht straight out of the golden age of powerboats | first=Timothy K. | last=Smith | date=September 20, 2004 | access-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17, 2010 | archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17, 2010 | archive-url=https://web.archive.org/web/20101017063938/http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune_archive/2004/09/20/381144/index.htm | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಅನ್ನು ಅವರ ಡಿಸೈರ್ ಫರ್ ಎ ಸೆಕಂಡ್ ಕರೀರ್‌ದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿದರು.  ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಲಾಂಗ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಬೋಟಿಂಗ್ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥ ಪೀಟರ್ ನೀಧಮ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಲಾಂಗ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಬೋಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.dipity.com/legacyrecordings/Billy_Joel_Timeline |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-09-17 |archive-date=2010-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100305135751/http://www.dipity.com/legacyrecordings/Billy_Joel_Timeline |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===ಮಾನಸಿಕ ಖಿನ್ನತೆ===
ಜೋಯಲ್ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೂ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು.  1970ರಲ್ಲಿ, ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಅವನತಿ ಮತ್ತು ವೈಯುಕ್ತಿಕ ತೊಂದರೆಗಳು ಅವರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದವು.  ಮರಣ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಬರೆದಿಟ್ಟು (ನಂತರ ಇದು &quot;ಟುಮಾರೊ ಇಸ್ ಟುಡೆ&quot; ಹಾಡಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯವಾಹಿತು) ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಹೊಳಪು ಕೊಡುವ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಕುಡಿದು ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ನಂತರ, &quot;ನಾನು ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಹೊಳಪು ಕೊಡುವ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಕುಡಿದೆ, ಇದು ಬ್ಲೀಚ್ (ಶುಭ್ರಗೊಳಿಸುವ ಪದಾರ್ಥ)ಗಿಂತಲೂ ರುಚಿಯಾಗಿದೆ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.&lt;ref name=&quot;unauthorized&quot;&gt;{{cite book|title=Billy Joel: The Life and Times of an Angry Young Man|last=Bordowitz|first=Hank|page=39|isbn= 978-0823082483|publisher=Billboard Books|year=2006}}&lt;/ref&gt; ಕೂಡಲೇ ಅವರ ಡೋಲು ವಾಧಕ, ಜಾನ್ ಸ್ಮಾಲ್, ಅವರನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು.  ಜೋಯಲ್‌ರನ್ನು ಮೆಡೋವ್‌ಬ್ರೂಕ್ ಅಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ನಿಗಾ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ, ಅವರ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Courtesy of Columbia |url=http://www.mtv.com/music/artist/joel_billy/artist.jhtml#bio |title=Billy Joel &amp;#124; Music Videos, News, Photos, Tour Dates, Ringtones, and Lyrics &amp;#124; MTV |publisher=Mtv.com |date= |accessdate=2008-12-12 |archive-date=2009-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091227085849/http://www.mtv.com/music/artist/joel_billy/artist.jhtml#bio |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಜೋಯಲ್ ನಂತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ತಡೆಗೆ ಸಹಾಯವಾಗುವ ಸಂದೇಶದಂತೆ &quot;ಯು'ಆರ್ ಓನ್ಲಿ ಹ್ಯೂಮನ್ (ಸೆಕಂಡ್ ವಿಂಡ್)&quot;ನ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿದರು.

===ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಸೇವನೆಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ===
2002ರಲ್ಲಿ, ಜೋಯಲ್ ಅವರು ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್‌‌ನ ನ್ಯೂ ಕನ್ನನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಸೇವನೆ ಮತ್ತು ಮನೋರೋಗದ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಸಿಲ್ವರ್ ಹಿಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.  ಮಾರ್ಚ್ 2005ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬೆಟ್ಟಿ ಪೋರ್ಡ್ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು,&lt;ref&gt;ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್ (ಮಾರ್ಚ್ 16, 2005). &quot;[http://www.cbsnews.com/stories/2005/03/16/entertainment/main681053.shtml ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್ ಇನ್ ರೆಹಬ್ ಅಗೈನ್]&quot;. ಸಿಬಿಎಸ್ ನ್ಯೂಸ್. ಡಿಸೆಂಬರ್ 14, 2007ರಂದು ಪುನಃ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಅಲ್ಲಿ ಅವರು 30 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಕಳೆದರು.&lt;ref&gt;(ಏಪ್ರಿಲ್ 13, 2005). &quot;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4439343.stm ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್ ಲೀವ್ಸ್ ಯುಎಸ್ ರೆಹಬ್ ಕ್ಲಿನಿಕ್]&quot;. ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್. ಡಿಸೆಂಬರ್ 14, 2007ರಂದು ಪುನಃ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

===ರಾಜಕೀಯ===
ಜೋಯಲ್ ಡೆಮೊಕ್ರಟಿಕ್ ಪಕ್ಷದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ [[ಬಿಲ್ ಕ್ಲಿಂಟನ್|ಬಿಲ್ ಕ್ಲಿಂಟನ್‌]]ರನ್ನು, ಸೆನೇಟ್ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹಿಲರಿ ಕ್ಲಿಂಟನ್‌ರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ]]ರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;[http://newsmeat.com/celebrity_political_donations/Billy_Joel.php ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್ಸ್ ಕ್ಯಾಂಪೈನ್ ಡೊನೇಷನ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080920122501/http://www.newsmeat.com/celebrity_political_donations/Billy_Joel.php |date=2008-09-20 }}. newsmeat.com. ಡಿಸೆಂಬರ್ 14, 2007ರಂದು ಪುನಃ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; 2008ರಲ್ಲಿ, ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮರ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಜಾಯಲ್ ಬ್ರೂಸ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ಸ್ಟೀನ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗೋಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;ಗ್ರೀನ್, ಆಂಡಿ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17, 2008). [http://www.rollingstone.com/music/news/14844/86220 ಬ್ರೂಸ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ಸ್ಟೀನ್, ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್ ಫಾರ್ಮ್ ಸೂಪರ್‌ಗ್ರೂಪ್ ಫಾರ್ ಒಬಾಮಾ ಇನ್ ಎನ್‌ವೈಸಿ] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120909083505/http://www.rollingstone.com/music/news/14844/86220 |date=2012-09-09 }}&quot;. ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 14, 2007ರಂದು ಪುನಃ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

===ಆತ್ಮಕಥೆ===
''ವೆರೈಟಿ''  ಮತ್ತು ''ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಜೋಯಲ್ 2010ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಕಥೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

==ಗೀತಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಗಳು==
{{Unreferenced section|date=November 2009}}
{{Original research|date=May 2010}}
ಜೋಯಲ್‌ರ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳು ಅನೇಕ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿವೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲಾಂಗ್ ದ್ವೀಪವನ್ನು.  ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 1980ರಲ್ಲಿನ &quot;ಮಿರಾಕಲ್ ಮಿಲೆ&quot; ಶ್ರೇಣಿಯ &quot;ಇಟ್ಸ್ ಸ್ಟಿಲ್ ರಾಕ್ &amp;amp; ರೋಲ್ ಟು ಮಿ&quot; ಅನ್ನುವುದು ಮನ್‌ಹಾಸೆಟ್ ಸಮುದಾಯದ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನ ಬವ್‌ಲೆವಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಾಪಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 1980’ರ &quot;ಯು ಮೆ ಬಿ ರೈಟ್&quot; ಬ್ರೂಕ್‌ಲಿನ್ ಭಾಗವಾದ ಬೆಡ್‌ಪೋರ್ಡ್-ಸ್ಟಯ್‌ವೆಸಂತ್‌ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಹುಚ್ಚುಹಿಡಿಯುವ ರುಜುವಾತಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.    ಅವರ 1973ರ &quot;ದಿ ಬಲ್ಲದ್ ಆಫ್ ಬಿಲ್ಲೀ ದಿ ಕಿಡ್&quot; ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು   ಓಸ್ಟೆರ್ ಬೇ ನಗರದ, ಪೌರಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಕ್ಸ್‌ವಿಲ್ಲೆನ ಹಮ್ಲೆಟ್‌ ಇದ್ದ ಸ್ಥಳದವರಂತೆ, ವಿಶಿಷ್ಟ &quot;ಬಿಲ್ಲೀ&quot;ಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದರು. ಅವರ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ ''ಸಾಂಗ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಅಟಿಕ್‌'' ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು &quot;ಬಿಲ್ಲೀ&quot; ಅವನೇ ಅನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅವನೊಬ್ಬ ಓಸ್ಟೆರ್ ಬೇ ಬಾರ್‌ಟೆಂಡರ್ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.  ಗಾನಘೋಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಜೋಯಲ್ ಆಗಾಗ್ಗೆ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ಗಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಾಗಾನವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, &quot;ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಮೈಂಡ್&quot;, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಲಾಂಗ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನಗರದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹೆಸರುಗಳ ಬದಲಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮನಹಾತನ್‌ನಲ್ಲಿನ ರಿವೆರ್ ಸೈಡ್ ಡ್ರೈವ್‌ಗೆ ಓಸಿಯನ್‌ಸೈಡ್, ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ ಎಂದು ಬದಲಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=6N2E-IjBDto&amp;amp;feature=related ಪರ್ಫಾರ್ಮೆಂನ್ಸ್ ಇನ್ ಆಲ್ಬನಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]&lt;/ref&gt; ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಜೋಯಲ್’ರ ಹಾಡು &quot;ದಿ ಡವ್‌ನಿಯಸ್ಟರ್ 'ಅಲೆಕ್ಸ'&quot;, ಬ್ಲಾಕ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಸವುಂಡ್, ಮಾರ್ಥಾ'ಸ್ ವೈನ್‌ಯಾರ್ಡ್, ನಂತುಕೆಟ್, ಮಾಂಟಕ್ ಮತ್ತು ಗಾರ್ಡಿನರ್ಸ್ ಬೇ ಗಳಂತಹ ಲಾಂಗ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌/ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ.  &quot;ಸೀನ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ಯನ್ ಇಟಲಿಯನ್ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌&quot; ಇದರಲ್ಲಿ, ಜೋಯಲ್ &quot;ಡು ಯು ರಿಮೆಂಬರ್ ದೋಸ್ ಡೇಸ್ ಹ್ಯಾಂಗಿಂಗ್ ಅವುಟ್ ಅಟ್ ದಿ ವಿಲ್ಲೇಜ್ ಗ್ರೀನ್?&quot; ಎಂದು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಹಿಕ್ಸ್‌ವಿಲ್ಲೆನಲ್ಲಿನ ಅವರ ಬಾಲ್ಯದ ಮನೆಯ ಹತ್ತಿರದ ಮಾರಾಟ ಕೇಂದ್ರದ ಪಕ್ಕದ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.   ಆ ಹಾಡು ಲಾಂಗ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಲೆವಿಟವ್ನ್ ಮತ್ತು ಈಸ್ಟ್ ಮೆಡೋವ್ ಸರಿಹದ್ದುನಲ್ಲಿರುವ &quot;ಪಾರ್ಕ್‌ವೇ ಡಿನ್ನರ್‌ನ್ನು&quot; ಸಹ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ, ಅದಾಗ್ಯೂ ಇದನ್ನು ಈಗ ಎಂಪ್ರೆಸ್ ಡಿನ್ನೆರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ.  ಮತ್ತು, &quot;ಲೆನಿನ್‌ಗಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ&quot;, ಹಿಕ್ಸ್‌ವಿಲ್ಲೆ ನಂತರದ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಪ್ರಪಂಚ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದಿದ ಮತ್ತು ಈಗ &quot;ಅಮೆರಿಕ’ದ ಫಸ್ಟ್ ಸಬರ್ಬ್&quot; ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಲೆವಿಂಗ್‌ಟನ್, ಹಮ್ಲೆಟ್‌ನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾ, &quot;ಚಿಲ್‌ಡ್ರೆನ್ ಲಿವ್ಡ್ ಇನ್ ಲೆವಿಂಗ್‌ಟನ್ ಆಂಡ್ ಹಿಡ್ ಇನ್ ದಿ ಶೆಲ್ಟರ್ಸ್ ಅಂಡರ್‌ಗ್ರೌಂಡ್&quot; ಎಂದು ಹಾಡುವಾಗ, ಜೋಯಲ್ ಯುಎಸ್ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌ಎಸ್‌ಆರ್ ನಡುವಿನ ಕೋಲ್ಡ್ ವಾರ್‌ನ ಅನುಭವಗಳ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಜೋಯಲ್’ರ ಅನೇಕ ಹಾಡುಗಳು ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಮೀರಿದವುಗಳಾಗಿವೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 1970ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಲಾಸ್ ಏಂಜೆಲೀಸ್‌ ಪಿಯಾನೋ ಬಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಿಯಾನೋ ನುಡಿಸುವ ಅವರ ದೈನಂದಿನ ಕೆಲಸವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾ ಬರೆದ, &quot;ಪಿಯಾನೋ ಮ್ಯಾನ್&quot;, ಮತ್ತು ಅವರ ಉನ್ನತ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೆಲವು ಸಹಪಾಠಿಗಳನ್ನು ಕಾಣುವುದರ ಭಾಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಶಾಲೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಜೀವನದಲ್ಲಿ &quot;ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಿರುವುದನ್ನು&quot; ಕಾಣಲು ಬರೆದ &quot;ಸೀನ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ಯಾನ್ ಇಟಲಿಯನ್ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್&quot;, ಸೇರಿವೆ.  ''ದಿ ಸ್ತ್ರೇಂಜರ್‌'' ನ 30ನೆಯ ವಾರ್ಶಿಕೋತ್ಸವದ ವಿಶೇಷ ಬಾಕ್ಸ್ ಸೆಟ್‌ನ ಅಂಗವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಪ್ರೇರಿಸಿದ ಹಾಡು ಫೊಂಟಾನ ದಿ ತ್ರೆವಿ (ಜೋಯಲ್ ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಿರುವ ಭಾಗವನ್ನು ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ಯುಟೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ) ಎಂದು ಜೋಯಲ್ ಹೇಳಿದರು. ಫೊಂಟಾನ ದಿ ತ್ರೆವಿಯು ಕಾರ್ನೆಜಿ ಹಾಲ್‌ನಿಂದ ಬೀದಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಜೋಯಲ್ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು (ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಈಗ ಅಲ್ಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಹ ಜೋಯಲ್ ಹೇಳಿದರು).  ಫೋಂಟಾನದ ಮಾಲಿಕ ಜೋಯಲ್‌ರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದು, ಜೂನ್ 2, 1977ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ನೆಜಿ ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅವರ ಹಾಜರಾತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಭಿತ್ತಿಪತ್ರದಿಂದ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಹ ಅವರು ಸೇರಿಸಿದರು.  &quot;ಬ್ಲಾಕ್‌ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಪಂಕ್ತಿ ಇತ್ತು.   ಮಾಲಿಕರು ಭಿತ್ತಿಪತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ಹೇಳಿದರು, ’ಹೇ! ನೀನು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ!' ಅಂದಿನಿಂದ, ನಾನು ಗುರುತಿಸುಕ್ಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿಲ್ಲ.  ’ಇಟಲಿಯನ್ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್’ ಸೀನ್‌ಗಳು ಎಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಜನರು ಆಶ್ಚರ್ಯಪಡುತಾರೆ.  ಹೌದು, ಆ ಸ್ಥಳ ಅದುವೇ.&quot; ಅವರ ಹಾಡು &quot;ವಿಯನ್ನ&quot;ವನ್ನು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಾಣಲು ಹೋದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವಯಸ್ಸಾದ ಹೆಂಗಸು ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಗುಡಿಸುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ತಾತ್ಪರ್ಯವಾಗಿ ಬರೆಯಲಾಯಿತು.  ಮೊದಲು ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರು ಹಿರಯರ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಂದಿದ ಗೌರವ ಇದೇನಾ ಎಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟರು, ನಂತರ ಅವರ ತಂದೆ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಯುಪಯುಕ್ತವಾಗುವಂತೆ ಬಿಡುವುದೇ ಅವರಿಗೆ ತೋರುವ ಉತ್ತಮ ಗೌರವ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು.  &quot;ವಿಯನ್ನ ವೇಟ್ಸ್ ಫರ್ ಯು (ವಿಯನ್ನ ನಿನಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ)&quot;  ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದರೊಂದಿಗೆ ವಯಸ್ಸಾಗುವುದರ ಬಗೆಗಿನ ಅವರ ಅನೇಕ ಭಯಗಳು ಶಾಂತವಾದವು.

''ಪ್ಲೇಬೊಯ್''  ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, &quot;ರೊಸಲಿಂಡ’ಸ್ ಐಸ್&quot; ಇದನ್ನು ತನ್ನ ತಾಯಿಗಾಗಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಜೋಯಲ್ ಸೂಚಿಸಿದರು, ರೊಸಲಿಂಡ ಅನ್ನುವ ಹಾಡನ್ನು ಅವರ ತಂದೆ ಅವಳಿಗಾಗಿ ಬರೆದಿರಬಹುದಾಗಿದೆ.

1977ರಲ್ಲಿ &quot;ಓನ್ಲಿ ದಿ ಗುಡ್ ಡೈ ಯಂಗ್&quot; ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಗಡದವರ ಒಳಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ಉದ್ರೇಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.  ಕೆಲವು ಆಕಾಶವಾಣಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸಹ ಈ ಹಾಡನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದವು.  ಆಗ ಹಾಡಿನ ಬಗ್ಗೆ ಜೋಯಲ್ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆಂದರೆ, &quot;ಹಾಡಿನ ಭಾವಾರ್ಥವು ಕ್ಯಾಥಲಿಕ್‌ರ ವಿರುದ್ಧವಾದುದಲ್ಲ&quot;.  ಅವರು ಹಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹೇಳುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದಾಗ ಎಲ್ಲಾ ಖಂಡನೆಗಳು ಮಾಯವಾದವು - ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅವರು  ಎಲ್ಲಿಯೂ ಹುಡುಗಿಯೊಂದಿಗೆ ಇರುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅವಳು ತನ್ನ ಪ್ರಾತಿವತ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.&lt;ref&gt;''ದ ಓಪ್ರಾ ವಿನ್‌ಫ್ರೇ ಶೋ'', &quot;ಬಿಲ್ಲೀ ಎಂಡ್ ಕೇಟೀ ಲೀ ಜೊಯೆಲ್&quot;, ಮಾರ್ಚ್ 24, 2008.&lt;/ref&gt;

ಹಾಡಿನ ಲೇಖಕರಾಗಿ, ಜೋಯಲ್‌ರನ್ನು ಅವರ ಕೆಲಸದ ವರ್ಗದ ಮೂಲಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಸಾಧನೆಯು ಅವರನ್ನು ಇವುಗಳಿಂದ ಬಹಳ ದೂರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಿತು.   &quot;ಯಾರಾದರೂ ಒಬ್ಬರು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅದು ಜನರಿಗೆ ಕಠಿಣವಾಗುತ್ತದೆ ಇದು ಸಹ ಅದೇ ರೀತಿ ಇದೆ&quot;, ಎಂದು ಅವರು 1994ರಲ್ಲಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೆಳಿದರು.   &quot;ನಾನು ಎಷ್ಟೇ ಹಣ ಗಳಿಸಿದರೂ, ಎಷ್ಟೇ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದರೂ, ನಾನು ಇನ್ನೂ ಒಬ್ಬ ಕೆಲಸಗಾರನಷ್ಟೆ.  ನಾನು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ತುಂಬ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಮತ್ತು ಒಂದುವೇಳೆ ಜನರು ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಕೆಲಸ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಅವರೇ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿಷ್ಟಾವಂತರಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಿ.  ಇದು ಅನೇಕ ಅಪ್ರಧಾನ ಲಾಭಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಉತ್ತಮ ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಷಯಾಂಶಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವಂತಹ ಹೆಹ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.  ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನನ್ನನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದೇ ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.  ನಾನು ಅದನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ನನ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ.  ನನಗೆ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಬಂದ ಹಣ ಇಲ್ಲ.  ಬಡವನಾಗಿಯೆ ನಾನು ನನ್ನ ಜೀವನ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದೆ. ನಿಜ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ನನ್ನ ಜೀವನದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಬಡವನಾಗಿಯೇ ಇದ್ದೆ.  ನನ್ನ 80ರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಸಹ ನಾನು ಶ್ರೀಮಂತನೆಂದು ''ಭಾವಿಸಿದ್ದೆ'', ಆದರೆ ಶ್ರೀಮಂತನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ-ನಾನು ಛಿದ್ರವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆ.  ನಿಜವಾಗಿಯು ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಜೋಯ್ ಎಂದು ನಂಬುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಯೋಚನೆಯೇ ನನಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.  ನನಗೆ ಆ ಹುದ್ದೆ ಇತ್ತು. ಅದು ಏನು ಅಂತ ನನಗೆ ಗೊತ್ತು. ಆದರೆ ನನ್ನ ಅನಿಸಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಹಿಂದಿನ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಡಾಡಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರುವುದು ಮತ್ತು ಆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುವುದು ನನಗೆ ಆಡಂಬರ ಮತ್ತು  ಬೂಟಾಟಿಕೆ ಆಗುತ್ತದೆ.  ಇದು ಹೃದಯದಿಂದ ಬಂದಂತಹದು. ನನಗೆ ಕುಟುಂಬ ಇದೆ, ಮತ್ತು ಇತರರ ಹಾಗೆ ಸ್ನೆಹಿತರು, ವ್ಯಾಪಾರದ ಸಂಬಂಧಗಳಂತಹ ವಿಸ್ತರಿಸದ ಕುಟುಂಬವು ಇದೆ&quot;.&lt;ref&gt;ರಾನ್ ಥಿಬೊಡಿಯಾಕ್ಸ್‌ರ &quot;ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪಿಯಾನೊ ಮ್ಯಾನ್&quot;, ದಿ ಟೈಮ್ಸ್-ಪಿಕಾಯುನೆ (ನ್ಯೂ ಆರ್ಲಿಯನ್ಸ್) ಏಪ್ರಿಲ್ 8, 1994.&lt;/ref&gt;

==ಪ್ರಭಾವಗಳು==

ಜೊಯಲ್‌ರ ಸಂಗೀತ ಅನೇಕ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ, 1950ರ ಡೂ ವಾಪ್, ಬ್ರಾಡ್ವೆ/ಟಿನ್ ಪಾನ್ ಆಲಿ, ಜಾಝ್, ಬ್ಲೂಸ್, ಗಾಸ್ಪೆಲ್, ಪಾಪ್ ಸಂಗೀತ, ಮತ್ತು ರಾಕ್ &amp; ರೋಲ್. ರೆ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಕೂಡ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಜೋಯಲ್‌ರ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಕಾಣಬಹುದು.{{Citation needed|date=January 2010}}

ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ಅವರ ಅಷ್ಟೂ ಕಾಲದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಯಶಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಜೊಯೆಲ್‌ರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರೆಂದರೆ:
ಬೀಥೋವನ್&lt;ref name=&quot;rockhall.com&quot;&gt;http://rockhall.com/inductees/billy-joel&lt;/ref&gt;,
[[ದಿ ಬೀಟಲ್ಸ್|ದ ಬೀಟ್‌ಲ್ಸ್]]&lt;ref name=&quot;rockhall.com&quot; /&gt;,
ದ ಬೀಚ್ ಬಾಯ್ಸ್,
ಬಾಬ್‌ ಡಿಲಾನ್
ರೇ ಚಾರ್ಲ್ಸ್&lt;ref name=&quot;rockhall.com&quot; /&gt;,
ಪಾಲ್ ಸೈಮನ್,
[[ಎಲ್ವಿಸ್ ಪ್ರೀಸ್ಲಿ]],
ಎಲ್ಟನ್ ಜಾನ್,
ಫಿಲ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್,
ಬೆನ್ ಇ. ಕಿಂಗ್,
ಫ್ರ್ಯಾಂಕೀ ವ್ಯಾಲ್ಲಿ ಎಂಡ್ ದ ಫೋರ್ ಸೀಸನ್ಸ್,
ಮತ್ತು ಕ್ಯಾರೊಲ್ ಕಿಂಗ್.{{Citation needed|date=January 2010}}

==ಸಂಗೀತ ಸಂಪುಟಗಳು==
{{Main|Billy Joel discography}}

==ಗುಂಪು==
''ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ:''  ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್ ವಾದ್ಯ ಸಮೂಹ

==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳು==
[[File:Billy Joel Doctorate SU.jpg|right|thumb|250px| ಮೇ 14, 2006ರಂದು ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್ ಸಿರಾಕ್ಯೂಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಲಲಿತಕಲಾ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವುದು.]]
ಪರೀಕ್ಷೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಿಂದ ಯಾವತ್ತೂ ಪದವೀಧರರಾಗದಿದ್ದರೂ,&lt;ref&gt;[271] ^ ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್. ಮೇ 21, 2006 &quot;[http://www.usatoday.com/life/people/2006-05-14-joel-syracuse_x.htm?csp=34 ಜೋಯಲ್ ಸೆರೆನೇಡ್ಸ್ 5,000 ಸಿರಾಕುಸ್ ಗ್ರಾಜುಯೇಟ್ಸ್]&quot;. ಯುಎಸ್‌ಎ ಟುಡೇ. ಡಿಸೆಂಬರ್ 14, 2007ರಂದು ಪುನಃ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಜೋಯಲ್‌ರವರಿಗೆ ಹಲವು ಗೌರವಾರ್ಥ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ:
* ಫೇರ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಹ್ಯುಮೇನ್ ಲೆಟರ್ಸ್ (1991)
*  ಬರ್ಕ್‌ಲೀ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ನಿಂದ ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ (1993)
*  ಹೋಫ್‌ಸ್ಟ್ರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಹ್ಯುಮೇನ್ ಲೆಟರ್ಸ್ (1997)
*  ಸೌದಾಂಪ್ಟನ್ ಕಾಲೇಜ್ನಿಂದ ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ (2000)
*  ಸಿರಾಕ್ಯೂಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ (2006)&lt;ref&gt;(April 17, 2006). &quot;[http://sunews.syr.edu/story_details.cfm?id=3216 152ನೆಯ ಪ್ರಾರಂಭಕ್ಕೆ ಸಿರಾಕುಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಐದು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಪದವಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060614123941/http://sunews.syr.edu/story_details.cfm?id=3216 |date=2006-06-14 }}&quot;. sunews.syr.edu. ಡಿಸೆಂಬರ್ 14, 2007ರಂದು ಪುನರ್ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt;
*  ಮ್ಯಾನ್‌ಹ್ಯಾಟನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ನಿಂದ ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ (2008)

ಅವರ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ಪದವಿಯನ್ನು ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆ ಬಿಟ್ಟ 25 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಶಾಲೆಯ ಸಂಘದಿಂದ ಕೊಡಲಾಯಿತು.

ಜೋಯಲ್‌ರವರು ರಾಕ್ ಅಂಡ್ ರೋಲ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್‌ಗೆ 1999ರಲ್ಲಿ ಒಹಾಯೊದ ಕ್ಲೀವ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು.

ಜೋಯಲ್ 2002 ಸಾಲಿನ ಮ್ಯೂಸಿಕಾರ್ಸ್ ಪರ್ಸನ್ ಆಫ್ ದಿ ಯಿಯರ್  ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಸಹ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು,&lt;ref&gt;ಫ್ರೀಡ್ಮನ್, ರೋಜರ್ (ಫೆಬ್ರವರಿ 26, 2002). &quot;[http://www.foxnews.com/story/0,2933,46559,00.html ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್ ಅವರು ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಕಿಕ್‌ಆಫ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಸಿದರು]&quot;. foxnews.com. ಡಿಸೆಂಬರ್ 14, 2007ರಂದು ಪುನಃ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವು ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.  ಜೋಯಲ್‌ರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಔತಣಕೂಟದಲ್ಲಿ, ನೆಲ್ಲಿ ಫರ್ಟಾಡೊ, ಸ್ಟೆವಿ ವಂಡರ್, ಜೋನ್ ಬೊನ್ ಜೋವಿ, ಡಯಾನ ಕ್ರಾಲ್, ರಾಬ್ ಥೋಮಸ್ ಮತ್ತು ನಟಲಿ ಕೊಲೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿ ಅವರ ವಿವಿಧ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಕಲಾವಿದರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15, 2006ರಂದು, 0}ಲಾಂಗ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.  2005ರಲ್ಲಿ ಜೋಯಲ್ ಅವರು ಹಾಲಿವುಡ್ ವಾಕ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರವೊಂದನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.

ಟೈಮ್ಸ್ ಯುನಿಯನ್ ಸೆಂಟರ್, ಸಸ್ಸಾವ್ ಕೊಲಿಸಮ್, ಮಾಡಿಸನ್ ಸ್ಕ್ವಯರ್ ಗಾರ್ಡನ್, ಅನ್‌ಕಾಸ್ವಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಮೊಹೆಗಾನ್ ಸನ್ ರೆನ, ಸಿಟಿ, ಫಿಲಾಡೇಲ್ಫಿಯದಲ್ಲಿನ ವಾಚೊವಿಯ ಸೆಂಟರ್, ಮತ್ತು ಹಾರ್ಟ್‌ಪೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಹಾರ್ಟ್‌ಪೋರ್ಡ್ ಸಿವಿಕ್ ಸೆಂಟರ್‌‍ಗಳ ದೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಯಲ್ ಬ್ಯಾನರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.  (ಜೋಯಲ್‌ರನ್ನು ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿನ ಯಾಂಕೀ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕಲಾವಿದ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ದೃಷ್ಟಾಂತಕೊಡಲಾಯಿತು; ಅಲ್ಲಿ 1968ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲೆ ಸಹೋದರರು ಮೊದಲು ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಸೂಪೆರ್‌‌ಗ್ರೂಪ್‌ನಿಂದ, ದಿ ಪೈನ ಆಲ್-ಸ್ಟಾರ್ಸ್‌ನ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು 1970ರ ದಶಕದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇರ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣವನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು.)

ಅವರು ಸಿರಾಕಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್ ವಿಸಿಟಿಂಗ್ ಕಂಪೋಸರ್ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಸಹ ಹೊಣೆಗಾರರಾದರು.&lt;ref&gt;(ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 2008). &quot;[http://sunews.syr.edu/story_details.cfm?id=4768 ಸ್ಕಾಟಿಶ್ ಕಂಪೋಸರ್ ಜುಡಿತ್ ವೆಯ್ರ್‌ರ ವಿಪಿಎ‌ ಕಂಟಿನ್ಯೂಸ್ ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್ ವಿಸಿಟಿಂಗ್ ಕಂಪೋಸರ್ ಸೀರೀಸ್ ವಿತ್ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&quot;. sunews.syr.edu. ಡಿಸೆಂಬರ್ 14, 2007ರಂದು ಪುನಃ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

ಯಾಕೀ ಮತ್ತು ಸ್ನೆಹಾ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ಸ್ ಎರಡರಲ್ಲೂ, ಹಾಗು ಗೈಂಟ್ಸ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್‌ನಲ್ಲೂ ನುಡಿಸಿದ್ದ ಏಕೈಕ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಕಲಾವಿದರು ಜೋಯಲ್.

==ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಇತರ ಕೊಡುಗೆಗಳು==
* ''ಡಾನ್ ಕರ್ಶ್‌ನರ್‌ನ ರಾಕ್ ಕಾನ್ಸರ್ಟ್''  (1974) (ದೂರದರ್ಶನ) (&quot;ಪಿಯಾನೋ ಮ್ಯಾನ್&quot;, &quot;ಸಮ್‌ವೇರ್ ಅಲಾಂಗ್ ದ ಲೈನ್&quot;, ಮತ್ತು &quot;ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜ್ಯಾಕ್&quot;ಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು)
* ''ದ ಮಿಡ್‌ನೈಟ್ ಸ್ಪೆಶಲ್''  (1975) (ದೂರದರ್ಶನ್) (&quot;ಟ್ರ್ಯಾವೆಲಿನ್’ ಪ್ರೇಯರ್&quot; ಮತ್ತು &quot;ದ ಬ್ಯಾಲಡ್ ಆಫ್ ಬಿಲ್ಲೀ ದ ಕಿಡ್&quot;ಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು)
* ''ದ ಮೈಕ್ ಡಗ್ಲಸ್ ಶೋ''  (1976) (ದೂರದರ್ಶನ)
* ''ಬಿಲ್ಲೀ ಜೊಯೆಲ್ ಟುನೈಟ್''  (1976) (ಟೈಮ್ ಲೈಫ್ ವಿಡಿಯೋ) (ವಿಎಚ್‌ಎಸ್) (ಪಾಮರ್ ಆಡಿಟೋರಿಯಮ್, ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್ ಕಾಲೇಜ್, ನ್ಯೂ ಲಂಡನ್, ಸಿ.ಟಿ)
* ''ಸ್ಯಾಟರ್ಡೇ ನೈಟ್ ಲೈವ್''  (ಫೆಬ್ರುವರಿ 18, 1978) (ಎನ್‌ಬಿಸಿ) (ನಿರೂಪಣೆ ಚೆವ್ ಚೇಸ್‌ರಿಂದ) (&quot;ಜಸ್ಟ್ ದ ವೇ ಯು ಆರ್&quot; ಮತ್ತು &quot;ಓನ್ಲಿ ದ ಗುಡ್ ಡೈ ಯಂಗ್&quot; ಹಾಡಿದರು) (ಬಿಲ್ಲೀ ಈ ಶೋನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಹತ್ತನೇ ವರ್ಷದ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ರೀಯೂನಿಯನ್‌ಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಕೈಬಿಡಬೇಕಾಯಿತು)
* ''ದ ಓಲ್ಡ್ ಗ್ರೇ ವಿಸ್‌ಲ್ ಟೆಸ್ಟ್''  (1978) (ಲಂಡನ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್) (ದೂರದರ್ಶನ)
* ''ಮ್ಯುಸಿಕ್ಲೇಡೆನ್''  (1978) (ಜರ್ಮನ್ ದೂರದರ್ಶನ ಸಂಗೀತಕಚೇರಿ)
* ''20/20''  (1980) (ದೂರದರ್ಶನ)
* ''ಸ್ಯಾಟರ್‌ಡೇ ನೈಟ್ ಲೈವ್''  (ನವೆಂಬರ್ 14, 1981) (ಎನ್‌ಬಿಸಿ) (ನಿರೂಪಣೆ ಬರ್ನಾಡೆಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್) (&quot;ಮಯಾಮಿ 2017 (ಸೀನ್ ದ ಲೈಟ್ಸ್ ಗೋ ಔಟ್ ಆನ್ ಬ್ರಾಡ್‌ವೇ)&quot; ಮತ್ತು &quot;ಶೀಸ್ ಗಾಟ್ ಅ ವೇ&quot; ಹಾಡುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಮಿಡ್‌ಟೌನ್ ಮ್ಯಾನ್‌ಹಟನ್ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಿಂದ ಉಪಗ್ರಹ ನೇರಪ್ರಸಾರ ಮೂಲಕ ಹಾಡಿದರು)
* ''ಲೈವ್ ಫ್ರಮ್ ಲಾಂಗ್ ಐಲಂಡ್''  (1982) (ಸಿಬಿಎಸ್/ಫಾಕ್ಸ್) (ವಿಎಚ್‌ಎಸ್) (ಮೂಲವಾಗಿ ಎಚ್‌ಬಿಒನಲ್ಲಿ  ''ಬಿಲ್ಲೀ ಜೊಯೆಲ್: ಎ ಟೆಲಿವಿಶನ್ ಫಸ್ಟ್''  ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿತ್ತು.  ನಾಸ್ಸಾ ಕೊಲಿಸಿಯಮ್ನಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು)
* ''ಎಮ್‍ಟಿವಿ ಸ್ಪೆಶಲ್: ಇನಸೆಂಟ್ ಮ್ಯಾನ್ ಟೂರ್''  (1983) (ದೂರದರ್ಶನ) (ಜೊಯೆಲ್‌ರ ''ಇನಸೆಂಟ್ ಮ್ಯಾನ್''  ಪ್ರವಾಸದ &quot;ತೆರೆಮರೆ&quot;ಯ ನೋಟ)
* ''ಫ್ರಮ್ ಎ ಪಿಯಾನೋ ಮ್ಯಾನ್ ಟು ಆನ್ ಇನಸೆಂಟ್ ಮ್ಯಾನ್''  (1984) (ಬಿಬಿಸಿ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರ)
* ''ಟುಡೇ''  (ಜೂನ್, 1984) &quot;ದ ಲಾಂಗೆಸ್ಟ್ ಟೈಮ್.&quot;ನ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು
* ''ಫಾರ್ಮ್ ಏಯ್ಡ್''  (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1985) (ದೂರದರ್ಶನ)
*  ಟ್ವಿಸ್ಟೆಡ್ ಸಿಸ್ಟರ್ನ 1985 ಆಲ್ಬಮ್ ಆದ ''ಕಮ್ ಔಟ್ ಎಂಡ್ ಪ್ಲೇ'' ನಲ್ಲಿನ ಹಾಡು &quot;ಬಿ ಖ್ರೂಲ್ ಟು ಯುವರ್ ಸ್ಕುಲ್&quot;ಗೆ ಪಿಯಾನೋ ಜತೆನೀಡಿದರು. 
* ''ವೀಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್, ವಾಲ್ಯೂಮ್. 1''  (1986) (ಸಿಬಿಎಸ್/ಫಾಕ್ಸ್) (ವಿಎಚ್‌ಎಸ್)
* ''ವೀಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್, ವಾಲ್ಯೂಮ್.2''  (1986) (ಸಿಬಿಎಸ್/ಫಾಕ್ಸ್) (ವಿಎಚ್‌ಎಸ್)
* ''ಲೇಟ್ ನೈಟ್ ವಿದ್ ಡೇವಿಡ್ ಲೆಟರ್‌ಮನ್''  (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, 1986)
* ''ಲೈವ್ ಫ್ರಮ್ ಲೆನಿನ್‌ಗ್ರಾಡ್ ಯುಎಸ್‌ಎಸ್‌ಆರ್''  (1987) (ಸಿಬಿಎಸ್) (ವಿಎಚ್‌ಎಸ್) (ಮೂಲವಾಗಿ HBOನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿತ್ತು)
* ''ಆಲಿವರ್ ಎಂಡ್ ಕಂಪನಿ''  (1988) (ಡಿಸ್ನೀಯ ಫುಲ್-ಲೆಂಗ್ತ್ ಅನಿಮೇಟೆಡ್ ಫೀಚರ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಾಡ್‌ಜರ್ ಎಂಬ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಕಂಠದಾನ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳೆರಡನ್ನೂ ನೀಡಿದರು.)
* ''ಸೆಸ್‌ಮೆ ಸ್ಟ್ರೀಟ್''  (1988) (&quot;ಜಸ್ಟ್ ದ ವೇ ಯು ಆರ್&quot; ಅನ್ನು ಆಸ್ಕರ್ ದ ಗ್ರೌಚ್ಗಾಗಿ, ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳೊಡನೆ &quot;ದ ಆಲ್ಫಬೆಟ್ ಸಾಂಗ್&quot; ಅನ್ನು ಹಾಡಿದರು)
* ''1989 ಎನ್‌ಎಫ್‌ಎಲ್ ಸುಪರ್‌ಬೌಲ್ XXIII''  (ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿದರು, ಜೋ ರಾಬೀ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್, ಮಯಾಮಿ, ಫ್ಲೋರಿಡಾ)
* ''ಲೇಟ್ ನೈಟ್ ವಿದ್ ಡೇವಿಡ್ ಲೆಟರ್‌ಮನ್''  (ಆಗಸ್ಟ್ 17, 1989) (ಎನ್‌ಬಿಸಿ) ಅತಿಥಿ ಮಿಕ್ ಜೋನ್ಸ್‌ರವರೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು
* ''ಸ್ಯಾಟರ್‌ಡೇ ನೈಟ್ ಲೈವ್''  (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21, 1989) (ಎನ್‌ಬಿಸಿ) (ನಿರೂಪಣೆ ಕ್ಯಾಥ್ಲೀನ್ ಟರ್ನರ್) (Sang &quot;ವಿ ಡಿಂಟ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ದ ಫೈರ್&quot; ಮತ್ತು &quot;ದ ಡೌನ್‌ಈಸ್ಟರ್ ಅಲೆಕ್ಸಾ&quot;ಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು) (&quot;ಡೈ ಸ್ಕ್ವೇರೆನ್ ಆಸ್ಟ್ ಬರ್ಲಿನರ್&quot; ಎಂಬ &quot;ಹಾಲಿವುಡ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ಸ್&quot;ನ ಜರ್ಮನ್ ಅವತರಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಸೆಫ್ ಬೆಸ್ಸೆಲ್‌ಮೀರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು)
* ''ಐ ಆಫ್ ದ ಸ್ಟಾರ್ಮ್''  (1990) (ವಿಎಚ್‌ಎಸ್) (ಸೋನಿ) (''ಸ್ಟಾರ್ಮ್ ಫ್ರಂಟ್''  ಆಲ್ಬಂನಿಂದ ಆಯ್ದ ಐದು ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ವಿಡಿಯೋಗಳ ಸಂಕಲನ)
* ''ಲೈವ್ ಎಟ್ ಯಾಂಕೀ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್''  (1990) (ಸೋನಿ) (ಡಿವಿಡಿ/ವಿಎಚ್‌ಎಸ್)
* ''ಎ ಮ್ಯಾಟರ್ ಆಫ್ ಟ್ರಸ್ಟ್''  (1991) (ಸಿಬಿಎಸ್) (ವಿಎಚ್‌ಎಸ್) (1986ರ ರಷ್ಯಾ ಪ್ರವಾಸದ ಬಗೆಗಿನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ)
* ''ಲೇಟ್ ಶೋ ವಿದ್ ಡೇವಿಡ್ ಲೆಟರ್‌ಮನ್''  (ಆಗಸ್ಟ್ 30, 1993) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಸಂಗೀತಗಾರ ಅತಿಥಿ, &quot;ನೋ ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಲ್ಯಾಂಡ್&quot; ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು.
* ''ಸ್ಯಾಟರ್ಡೇ ನೈಟ್ ಲೈವ್''  (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23, 1993) (ಎನ್‌ಬಿಸಿ) (ನಿರೂಪಣೆ ಜಾನ್ ಮಾಲ್‍ಕೊವಿಚ್) (&quot;ದ ರಿವರ್ ಆಫ್ ಡ್ರೀಮ್ಸ್&quot; ಮತ್ತು &quot;ಆಲ್ ಅಬೌಟ್ ಸೋಲ್&quot;ಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು)
* ''ಶೇಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಗ್ರೇ''  (1993) (ಸೋನಿ) (''ರಿವರ್ ಆಫ್ ಡ್ರೀಮ್ಸ್'' ನ ನಿರ್ಮಾಣದ ಬಗೆಗಿನ ಪಿಬಿಎಸ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ. ವಿಎಚ್‌ಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು)
* ''ಲೈವ್ ಫ್ರಮ್ ದ ರಿವರ್ ಆಫ್ ಡ್ರೀಮ್ಸ್''  (ಸೋನಿ) (1994) (ಮೂಲವಾಗಿ 3ಸ್ಯಾಟ್ (ಜರ್ಮನ್ ದೂರದರ್ಶನ)ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿತ್ತು; ಡಿವಿಡಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ''ಮೈ ಲೈವ್ಸ್''  ಬಾಕ್ಸ್ ಸೆಟ್ 2005ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು) ಫ್ರಾಂಕ್‌ಫರ್ಟ್, ಜರ್ಮನಿಯಿಂದ ನೇರಪ್ರಸಾರ.
*  1994ರ ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ ಶೋ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ, ನಿರ್ದೇಶಕರು [[ಫ್ರಾಂಕ್ ಸಿನಾಟ್ರಾ|ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಸಿನಾತ್ರಾ]]ರ ಲೈಫ್‌ಟಮ್ ಅಚೀವ್‌ಮೆಂಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಸ್ವೀಕೃತಿ ಭಾಷಣವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದರು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಜೊಯೆಲ್ ತನ್ನ &quot;ರಿವರ್ ಆಫ್ ಡ್ರೀಮ್ಸ್&quot; ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವಾಗ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಬೇಕೆಂದೇ ಹಾಡನ್ನು ಮಧ್ಯಕ್ಕೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಗಣ್ಯಪ್ರೇಕ್ಷಕರೆಡೆ ತುಂಟನಗೆ ಬೀರುತ್ತ, ತನ್ನ ವಾಚು ನೋಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ನಟಿಸುತ್ತ, &quot;ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಜಾಹೀರಾತು ಸಮಯ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತಿದೆ..ಡಾಲರುಗಳು..ಡಾಲರುಗಳು..ಡಾಲರುಗಳು..&quot;ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ನಗೆಗಡಲಲ್ಲಿ ತೇಲಿಸಿತು. ಇದಾದ ಮೇಲೆ ಅವರು ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿ ಮುಗಿಸಿದರು.
* ''ಗ್ರೇಟೆಸ್ಟ್ ಹಿಟ್ಸ್, ವಾಲ್ಯೂಮ್. III''  (ಸೋನಿ) (1997) (ಡಿವಿಡಿ/ವಿಎಚ್‌ಎಸ್)
* ''ದ ರೋಸೀ ಒಡೊನೆಲ್ ಶೋ''  (1997) (ದೂರದರ್ಶನ)
* ''ಬಿಹೈಂಡ್ ದ ಮ್ಯೂಸಿಕ್''  (1997) (ದೂರದರ್ಶನ)
* ''ವಿಎಚ್1 ಸ್ಟೋರಿಟೆಲ್ಲರ್ಸ್''  (1997) (ದೂರದರ್ಶನ)
* ''ವಿಎಚ್1 ವಿಡಿಯೋ ಟೈಮ್‌ಲೈನ್''  (1998) (ದೂರದರ್ಶನ)
* ''60 ಮಿನಟ್ಸ್''  (ಏಪ್ರಿಲ್ 26, 1998) ಸಂದರ್ಶಕರು ಸ್ಟೀವ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್.
* ''ಇನ್‌ಸೈಡ್ ದ ಆಕ್ಟರ್ಸ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ''  (1999) (ಬ್ರಾವೋ ನೆಟ್ವರ್ಕ್)
* ''ಮ್ಯಾಡ್ ಅಬೌಟ್ ಯು'' : &quot;ಮರ್ರೇ ಎಟ್ ದ ಡಾಗ್ ಶೋ&quot; (1999) (ಎನ್‌ಬಿಸಿ ಟೆಲಿವಿಶನ್) (ತನ್ನದೇ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದರು; ಈ ಎಪಿಸೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಇವರು ಸಂಗೀತಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ &quot;ಲಲ್ಲಬ ಫಾರ್ ಯು&quot; ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಪಾಲ್ ರೀಸರ್ ಹಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು.)
* ''ಎಬಿಸಿ 2000''  (1999/2000) (ದೂರದರ್ಶನ, ವಿಎಚ್‌ಎಸ್) (ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಸಾರ; ಜೊಯೆಲ್‌ರ ಹೊಸವರ್ಷದ ಹಿಂದಿನ ಸಂಜೆಯ ಕಾನ್ಸರ್ಟಿನ ಕೆಲಭಾಗಗಳನ್ನು ನೇರಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು)
* ''ಪಿಯಾನೋ ಗ್ರಾಂಡ್'' 
! ಎ ಸ್ಮಿಥ್‌ಸೋನಿಯನ್ ಸೆಲಬ್ರೇಶನ್'' (2000) (ಜೊಯೆಲ್ ನಿರೂಪಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಗಾಯಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು; ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದ್ದು ಪಿಬಿಎಸ್ನಲ್ಲಿ; released on ಡಿವಿಡಿ)'' 
* ''ಎಂ‌ಎಲ್‌ಬಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸೀರೀಸ್- ಸಬ್‌ವೇ ಸೀರೀಸ್ ಗೇಮ್ 1''  (2000) (ದೂರದರ್ಶನ) (ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿದರು)
* ''ಅಮೆರಿಕಾ: ಎ ಟ್ರಿಬ್ಯೂಟ್ ಟು ಹೀರೋಸ್''  (2001) (ದೂರದರ್ಶನ, ರೇಡಿಯೋ, ಡಿವಿಡಿ)
* ''ಚಾರ್ಲೀ ರೋಸ್''  (2001) (ಪಿಬಿಎಸ್ ದೂರದರ್ಶನ/ಡಿವಿಡಿ)
* ''ದ ಕಾನ್ಸರ್ಟ್ ಫಾರ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟ್''  (2001) (ದೂರದರ್ಶನ, ವಿಎಚ್‌ಎಸ್/ಡಿವಿಡಿ)
* ''A&amp;amp;E ಸ್ಪೆಶಲ್: ಇನ್ ಹಿಸ್ ಓನ್ ವರ್ಡ್ಶ್''  (2001) (ಎ&amp;amp;ಇ ನೆಟ್ವರ್ಕ್) (ಮಾಸ್ಟರ್ ಕ್ಲಾಸ್  ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾದಲ್ಲಿ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು)
* ''ದ ಎಸೆನ್ಷಿಯಲ್ ವಿಡಿಯೋ ಕಲೆಕ್ಷನ್''  (2001) (ಸೋನಿ) (ಡಿವಿಡಿ/ವಿಎಚ್‌ಎಸ್) (ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ವಿಡಿಯೋ ಸಂಕಲನ)
* ''ಮೂವಿನ್' ಔಟ್''  (2002), ಬಿಲ್ಲೀ ಜೊಯೆಲ್‌ರ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಹಾಡುಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿದ ಸಂಗೀತಮಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಬ್ರಾಡ್‌ವೇಯಲ್ಲಿ 2002ರಿಂದ 2005ರವರೆಗೆ ಸ್ಮ್ಯಾಶ್ ಹಿಟ್ ಆಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು (ಇದರ ಕೊನೆಯ ಬ್ರಾಡ್‌ವೇ ಶೋ ಡಿಸೆಂಬರ್ 11, 2005ರಂದು ನಡೆಯಿತು). ಜೋಯಲ್ ಒಬ್ಬ ಸಂಗೀತಕಾರ, ಸಾಹಿತ್ಯರಚನೆಕಾರ, ಮತ್ತು ವಾದ್ಯಮೇಳದವ ಮತ್ತು   ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾದವರಿಗೆ ನೀಡುವ ಟೋನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನದ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದು  ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನೃತ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಟ್ವಿಲಾ ಥಾರ್ಪ್, ಜ್ತೆಗೆ ಜೋಯಲ್‌ರ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದು ಮೈಕೇಲ್ ಕ್ಯವನಫ್.
* ''2003 ಟೋನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು''  (ದೂರದರ್ಶನ) (&quot;ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಮೈಂಡ್&quot; ಪ್ರದರ್ಶನ)
* ''ದಿ ಎಲೆನ್ ಡಿಜನರಸ್ ಶೋ''  (2005) (ದೂರದರ್ಶನ) (&quot;ಮಿಯಾಮಿ 2017&quot; ಮತ್ತು &quot;ಓನ್ಲಿ ದಿ ಗುಡ್ ಡೈ ಯಂಗ್&quot; ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲಾಯಿತು)
* ''ಲೇಟ್ ನೈಟ್ ವಿತ್ ಕೊನನ್ ಒ ಬ್ರಿಯೆನ್''  (2005) (ಎನ್‌ಬಿಸಿ) (&quot;ಎವೆರಿಬಡಿ ಲವ್ಸ್ ಉ ನೌ&quot; ಮತ್ತು &quot;ವಿಯೆನ್ನಾ&quot; ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು)
* ''ದಿ ಟುಡೇ ಶೋ''  (2005) (ಎನ್‌ಬಿಸಿ) (&quot;ಕೀಪಿನ್' ದಿ ಫೇಯ್ತ್&quot; ಮತ್ತು &quot;ಶಿ ಈಸ್ ರೈಟ್ ಆನ್ ಟೈಮ್&quot; ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲಾಯಿತು)
* ''ದಿ ಟುಡೇ ಶೋ''  (2006) (ಎನ್‌ಬಿಸಿ) (&quot;ದಿ ಗುಡ್ ಲೈಫ್&quot; ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಟೋನಿ ಬೆನ್ನೆಟ್ ನೇರಪ್ರಸಾರ)
* ''ದಿ ಬಿಗ್ ಐಡಿಯಾ ವಿತ್ ಡೊನ್ನಿ ಡಿಯುಚ್''  (2006) (ಸಿಎನ್‌ಬಿಸಿ)
* ''ಅಮೇರಿಕನ್ ಚಾಪರ್''  (2006) (&quot;ದಿ ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್ ಬೈಕ್&quot;) (ದೂರದರ್ಶನ, ಡಿವಿಡಿ)
* ''ಟೋಕಿಯೊ, ಜಪಾನ್''  (2006) (ದೂರದರ್ಶನ, ಡಿವಿಡಿ) (ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಫ್ಯೂಜಿ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಲಬಂಧವು ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿತು.)
* ''ಎನ್‌ಎಫ್‌ಎಲ್ ಸೂಪರ್ ಬೌಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಎಲ್‌ಐ''  (2007) (ಜೋಯಲ್‍ರವರು ಸೂಪರ್ ಬೌಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ ಹಾಡಿದ ಮೊದಲ ಗಾಯಕ.)
* ''ದಿ ಒಪ್ರಾಹ್ ವಿನ್‌ಫ್ರೇ ಶೋ''  (ಮಾರ್ಚ್ 24, 2008) (ತಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿಯಾದ ಕೇಟಿ ಜೊತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಮತ್ತು &quot;ಒನ್ಲಿ ದ ಗುಡ್ ಡೈ ಯಂಗ್&quot; ಹಾಡಿದರು)
* ''ದಿ ಸೌತ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶೋ''  (ಜುಲೈ 13, 2008) (ಜೋಯಲ್  ಆತನ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದು)

==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ==
* ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಂಗೀತ ಕಲಾವಿದರ ಪಟ್ಟಿ.

==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
{{Reflist|2}}

==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು==
{{Wikipedia-Books|Billy Joel}}
{{Commons}}
{{wikiquote}}
* [http://www.billyjoel.com/ ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್]
* {{imdb name|id=0005055|name=Billy Joel}}
* ಆಲ್‌ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ [http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&amp;amp;searchlink=BILLY%7CJOEL&amp;amp;sql=11:jifqxqe5ldse~T0 ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್]  
* [http://www.shio.org/BJ/concerts/ ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್‌ನ ಅಭಿನಯಗಳ ಇತಿಹಾಸ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070625091350/http://www.shio.org/BJ/concerts/ |date=2007-06-25 }}
* {{musicbrainz artist|id=64b94289-9474-4d43-8c93-918ccc1920d1|name=Billy Joel}}
* [http://www.rollingstone.com/music/artists/billy-joel ] at Rolling Stone.com 
* [http://www.tonyawards.com/en_US/interactive/video/index.html#j TonyAwards.com ಸಂದರ್ಶನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070423055643/http://www.tonyawards.com/en_US/interactive/video/index.html#j |date=2007-04-23 }}

{{TonyAward Orchestrations}}
{{Billy Joel albums}}

{{Persondata&lt;!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]] --&gt;
|NAME = Joel, Billy
|ALTERNATIVE NAMES = Joel, William Joseph Martin
|SHORT DESCRIPTION = Singer, songwriter, pianist
|DATE OF BIRTH = May 9, 1949
|PLACE OF BIRTH = [[The Bronx|Bronx]], New York, United States
|DATE OF DEATH =
|PLACE OF DEATH =
}}
{{DEFAULTSORT:Joel, Billy}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:1949ರ ಜನನಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:2000ರ ದಶಕದ ಗಾಯಕರು]]
[[ವರ್ಗ:1980ರ ದಶಕದ ಗಾಯಕರು]]
[[ವರ್ಗ:1990ರ ದಶಕದ ಗಾಯಕರು]]
[[ವರ್ಗ:2010ರ ದಶಕದ ಗಾಯಕರು]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕನ್ ಪಾಪ್ ಪಿಯಾನೋ ವಾದಕರು]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ಪಾಪ್ ಗಾಯಕರು]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೆರ್ಕನ್ ರಾಕ್ ಸಂಗೀತಗಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕನ್ ರಾಕ್ ಪಿಯಾನೋ ವಾದಕರು]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕ ದ ಸಂಗೀತ ಗಾರರು - ಗೀತಾ ರಚನಕಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:ಬಿಲ್ಲೀ ಜೋಯಲ್]]
[[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲಿಷ್-ಭಾಷೆಯ ಗಾಯಕರು]]
[[ವರ್ಗ:ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು]]
[[ವರ್ಗ:ಯಹೂದಿ ಹಾಡುಗಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕನ್ ಯಹೂದಿ ಸಂಗೀತರಚನಾಕಾರರು ಮತ್ತು ಗೀತರಚನಾಕಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಯಹೂದಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಜೀವಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಸಂಗೀತಕಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:ಲಾಂಗ್ ಐಲೆಂಡ್‌ನ ಜನರು]]
[[ವರ್ಗ:ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌ನ ಜನರು]]
[[ವರ್ಗ:ರಾಕ್‌ ಅಂಡ್‌ ರೋಲ್‌ ಕೀರ್ತಿಭವನದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದವರು]]
[[ವರ್ಗ:ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು]]</text>
      <sha1>gw7tdi4otzaoz6gsnftfal506xa2rxz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ ಎಂಡ್ ಗ್ಯಾಂಬಲ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26043</id>
    <revision>
      <id>1373652</id>
      <parentid>1354150</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T05:59:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40039" sha1="mx2ptgy8u7y7blr3bj2uxkujh6chg1w" xml:space="preserve">{{lead rewrite|date=July 2010}}
{{Infobox company
| company_name      = The Procter &amp; Gamble Company
| company_logo      = [[File:P&amp;G logo.svg|150px]]
| company_type      = [[Public company|Public]] ({{nyse|PG}})&lt;br /&gt;[[Dow Jones Industrial Average|Dow Jones Industrial Average Component]]
| company_slogan    = [&quot;Touching Lives, Improving Life&quot;.]
| foundation        = 1837 
| location          = [[Cincinnati, Ohio]], U.S.
| area_served       = Worldwide
| key_people        = '''[[Robert A. &quot;Bob&quot; McDonald|Bob McDonald]]'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[President]]) &amp; ([[Chief Executive Officer|CEO]])&lt;small&gt; 
| industry          = [[Consumer goods]]
| products          = See [[List of Procter &amp; Gamble brands]]
| revenue           = {{decrease}} US$78.9 billion &lt;small&gt;(2010)&lt;/small&gt;&lt;ref name=PG09IncomeSheet&gt;[[wikinvest:stock/Procter &amp; Gamble Company (PG)/Data|Procter &amp; Gamble annual income sheet via Wikinvest]]&lt;/ref&gt; 
| net_income        = {{decrease}} $12.74 billion &lt;small&gt;(2010)&lt;/small&gt;&lt;ref name=report2010&gt;{{Cite web |url=http://annualreport.pg.com/annualreport2010/financials/index.shtml |title=Annual report 2010 |access-date=2010-11-02 |archive-date=2010-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101103004334/http://annualreport.pg.com/annualreport2010/financials/index.shtml |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| operating_income  = {{profit}} $16.13 billion &lt;small&gt;(2009)&lt;/small&gt;&lt;ref name= PG09IncomeSheet/&gt; 
| assets            = {{increase}} $134.83 billion &lt;small&gt;(2009)&lt;/small&gt;&lt;ref name= PG09IncomeSheet/&gt; 
| equity            = {{increase}} $63.099 billion &lt;small&gt;(2009)&lt;/small&gt;&lt;ref name= PG09IncomeSheet/&gt; 
| num_employees     = 127,000 &lt;small&gt;(2010)&lt;/small&gt; 
| homepage          = [http://www.pg.com/ pg.com]
}}
[[File:Cincinnati-procter-and-gamble-headquarters.jpg|thumb|right|ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ ಎಂಡ್ ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ನ ಕೇಂದ್ರಕಚೇರಿಗಳು]]
'''ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ ಎಂಡ್ ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ಕಂ.'''  ('''P&amp;amp;G''' , {{nyse|PG}}) ಒಂದು ಫಾರ್ಚ್ಯೂನ್ ೫೦೦ ಅಮೆರಿಕದ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಗಿದ್ದು ಡೌನ್ ಟೌನ್ ಸಿಂಸಿನಾಟಿ, ಓಹಿಯೋ&lt;ref&gt;&quot;{1)CEO ವರದಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಭೇಟಿಯಾದ ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ಮಂಡಳಿ{/1}.&quot; ''ಬೋಸ್ಟನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್''  ನ
''ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್'' . ಮಂಗಳವಾರ ಜೂನ್ ೯,೨೦೦೯. ನವೆಂಬರ್‌ ೧೮, ೨೦೦೯ ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt; ದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೇಂದ್ರಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರುಬಳಕೆದಾರರ ವಸ್ತುಗಳು ಈ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ನಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಫಾರ್ಚ್ಯೂನ್ ನ ಬಹಳ ಮೆಚ್ಚತಕ್ಕ ಕಂಪನಿಗಳ ೨೦೧೦ ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಆರನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/mostadmired/2010/index.html |title=ಅಮೆರಿಕದ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಕಂಪನಿಗಳು 2010: ಮೊದಲ 20 - ಫಾರ್ಚ್ಯೂನ್ |access-date=2010-11-02 |archive-date=2010-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101113172629/http://money.cnn.com/magazines/fortune/mostadmired/2010/index.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; P&amp;amp;G ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸೋಪ್ ಒಪೇರಾದಂತಹ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಹಾಕಿರುವ ಗರಿಮೆ ಹೊಂದಿದೆ.

ನೀಲ್ಸನ್ ಕಂಪನಿ ಹೇಳುವಂತೆ, ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ P&amp;amp;G ಬೇರಾವುದೇ ಯು.ಎಸ್. ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ಜಾಹಿರಾತಿಗಾಗಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿತು; P&amp;amp;G ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ $೨.೬೨ ಬಿಲಿಯನ್ ನೀಲ್ಸನ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ನಂತರ ಇರುವ ಜನರಲ್ ಮೋಟಾರ್ಸ್ ಗಿಂತಲೂ ಎರಡು ಪಟ್ಟಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾದುದು.&lt;ref&gt;[http://www.nielsenmedia.com/nc/portal/site/Public/menuitem.55dc65b4a7d5adff3f65936147a062a0/?vgnextoid=d5df7b5dd2ac6110VgnVCM100000ac0a260aRCRD ದ ನೀಲ್ಸನ್ ಕಂಪನಿ ೨೦೦೭ ರ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080119221644/http://www.nielsenmedia.com/nc/portal/site/Public/menuitem.55dc65b4a7d5adff3f65936147a062a0/?vgnextoid=d5df7b5dd2ac6110VgnVCM100000ac0a260aRCRD |date=2008-01-19 }}, ನೀಲ್ಸನ್ ಕಂಪನಿ ಜಾಲತಾಣದಿಂದ&lt;/ref&gt; ಕ್ಯಾನ್ನೆಸ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾಹಿರಾತು ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ P&amp;amp;Gಯನ್ನು ೨೦೦೮ ರ ವರ್ಷದ ಜಾಹಿರಾತುದಾರನೆಂದು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.canneslions.com/press/index.cfm?pressid=19 |title=ಕ್ಯಾನ್ನೆಸ್ |access-date=2010-11-02 |archive-date=2009-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090615192111/http://www.canneslions.com/press/index.cfm?pressid=19 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ ಎಂಡ್ ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ಯು.ಎಸ್. ವಿಶ್ವ ಮುಖಂಡತ್ವ ಒಕ್ಕೂಟದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು ಈ ಒಕ್ಕೂಟವು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿ.ಸಿ. ಮೂಲದ ನಾನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮತ್ತು NGOಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವಾದ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ; ಈ ಹಣವು ಅಮೆರಿದಕ ಹೊರಾಂಗಣ ರಾಯಭಾರಿ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ವ್ಯಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;[56] ^ ಯು.ಎಸ್. ಗ್ಲೋಬಲ್ ಲೀಡರ್ಶಿಪ್ ಕೊಯಲಿಶನ್, ಗ್ಲೋಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಮೆಂಬರ್ಸ್&lt;/ref&gt;

==ಇತಿಹಾಸ==
ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ ಎಂಡ್ ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ಅನ್ನು ೧೮೩೭ ರಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ ಎಂಬ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ಯು.ಎಸ್. ಮೂಲದ ಐರಿಷ್ ಸಾಬೂನು ತಯಾರಕ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿಯಾದ ಜೇಮ್ಸ್ ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಕಂಪನಿಯು ಮೊದಲಿಗೆ ಮೇಣದ ಬತ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಾರುತ್ತಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;history&quot;&gt;[http://www.pg.com/en_US/downloads/...
/Fact_Sheets_CompanyHistory.pdf &quot;ನಮ್ಮ ಚರಿತ್ರೆ&quot;]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ ಎಂಡ್ ಗ್ಯಾಂಬಲ್. 10 ಜೂನ್‌ 2009ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

== ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗಳು ==
ಜುಲೈ ೧, ೨೦೦೭ ರಂತೆ, ಈ ಕಂಪನಿಯ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮೂರು &quot;ವಿಶ್ವ ವ್ಯವಹಾರ ಘಟಕ&quot;ಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿ, ಪ್ರತಿ ವಿಶ್ವ ವ್ಯವಹಾರ ಘಟಕವನ್ನು &quot;ವ್ಯವಹಾರ ವಿಭಾಗಗಳು&quot; ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಯಿತೆಂದು ಕಂಪನಿಯ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೯ ರ ಆಯ ಪ್ರಕಟಣಾ ವರದಿಯು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

* ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಶೃಂಗಾರ
** ಸೌಂದರ್ಯ ವಿಭಾಗ
** ಶೃಂಗಾರ ವಿಭಾಗ
* ಗೃಹವಸ್ತುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ
** ಮಗುವಿನ ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕಾಳಜಿ ವಿಭಾಗ
** ವಸ್ತ್ರ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಗೃಹ ರಕ್ಷಣಾ ವಿಭಾಗ
* ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಷೇಮ 
** ಆರೋಗ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಿಭಾಗ
** ತಿನಿಸುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಿಭಾಗ

=== ಆಡಳಿತ ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ===
ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ ಎಂಡ್ ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ನ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಂಡಳಿಯು ಹದಿಮೂರು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ರಾಬರ್ಟ್ ಎ. ಮೆಕ್ಡೊನಾಲ್ಡ್, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಲೀ, ರಾಲ್ಫ್ ಸ್ನೈಡರ್ ಮ್ಯಾನ್, ಎಂ.ಡಿ., ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ವ್ಹಿಟ್ ಮನ್, ಜೇಮ್ಸ್ ಮೆಕ್ನೆರ್ನೀ, ಜೊನಾಥನ್ ರಾಡ್ಜರ್ಸ್, ಎರ್ನೆಸ್ಟೋ ಝೆಡಿಲೋ, ಸ್ಕಾಟ್ ಕುಕ್, ರಜತ್ ಗುಪ್ತ, ಪ್ಯಾಟ್ರೀಷಿಯಾ ಎ. ವೋರ್ಟ್ಝ್, ಮತ್ತು ಕೆನೆಥ್ ಚೆನಾಲ್ಟ್.&lt;ref&gt;http://www.pg.com/company/our_commitment/corp_gov/2008_Board_of_Directors.pdf
&lt;/ref&gt;

ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, P&amp;amp;G ಯು &quot;ಕೆನಡಾದ ಮೊದಲ ನೂರು ಉದ್ಯೋಗದಾಯಕರು&quot; ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದೆಯೆಂದು ಮೀಡಿಯಾಕಾರ್ಪ್ ಕೆನಡಾ ಇಂಕ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು ಹಾಗೂ''ಮೆಕ್ಲೀನ್ ರ''  ನ್ಯೂಸ್ ಮ್ಯಾಗಝೀನ್ ನಲ್ಲೂ ಇದು ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಯಿತು. ನಂತರ, ಅದೇ ತಿಂಗಳು P&amp;amp;G ವಿಶಾಲ ಟೊರೊಂಟೋದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಉದ್ಯೋಗದಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಟೊರೊಂಟೋ ಸ್ಟಾರ್ ಪತ್ರಿಕೆಯು ವರದಿ ಮಾಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.eluta.ca/top-employer-procter-%26-gamble|title=Reasons for Selection, 2009 Canada's Top 100 Employers Competition}}&lt;/ref&gt;

===ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು===
{{Main|List of Procter &amp; Gamble brands}}
P&amp;amp;Gಯ ೨೩ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ನಿವ್ವಳ ಒಂದು ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತವೆ,&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.annualreport.pg.com/letter/ |title=2009ರ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿ,ಎ.ಜಿ. ಲಾಫ್ಲೇ ಬರೆದ ಕಾಗದ |access-date=2010-11-02 |archive-date=2009-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090309045635/http://www.annualreport.pg.com/letter/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಇನ್ನು ೧೮ ವಸ್ತುಗಳ ಮಾರಾಟವು $೫೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ನಿಂದ $೧ ಬಿಲಿಯನ್ ವರೆಗೆ ಇವೆ.

'''ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಗಳು''' 
*ಏರಿಯಲ್ ಒಂದುಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯಲು ಬಳಸುವ ದ್ರಾವಣದ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಿದ್ದು, ಹಲವಾರು ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಸುಗಂಧಗಳ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. 
*ಬೌಂಟಿ ಎಂಬ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ನ ಕಾಗದದ ಟವಲ್ ಗಳು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. 
*{೦)ಬ್ರಾವ್ನ್{/0} ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಶೇವರ್ ಗಳು, ಎಪಿಲೇಟರ್ ಗಳು, ಕೇಶವರ್ಧಕ  ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಂದಿಸುವ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. 
*ಕೋವ್ ಗರ್ಲ್ಎಂಬುವುದು ಮಹಿಳೆಯರ ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕಗಳ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್.
*ಕ್ರೆಸ್ಟ್/ಓರಲ್ B ಎನ್ನುವುದು ಟೂತ್ ಪೇಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ದಂತದ ಹೊಳಪನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ವಸ್ತು.
*ಡಾನ್/ಫೇರಿ ಎನ್ನುವುದು ಪಾತ್ರೆ ತೊಳೆಯುವಸೋಪು ಪುಡಿ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.dawn-dish.com/en_US/home.do |title=ಡಾನ್ |access-date=2010-11-02 |archive-date=2011-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110328090439/http://www.dawn-dish.com/en_US/home.do |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*ಡೌನಿ/ಲೆನಾರ್ ಒಂದು  ನೂಲು ನಯಕಾರಕ.
*ಡ್ಯೂರಾಸೆಲ್ ಎನ್ನುವುದು ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಣುಕುದೀಪಗಳ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್.
*ಫ್ಯೂಷನ್ ಪುರುಷರ ತೇವದ ಷೇವಿಂಗ್ ರೇಝರ್ ಆಗಿದ್ದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬಿಲಿಯನ್ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಅತಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತಲುಪಿದ P&amp;amp;G ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಆಯಿತು.
*ಗೇಯ್ನ್ ಲಾಂಡ್ರಿ ಸೋಪ್ ಪುಡಿಯಾಗಿದ್ದು, ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಮೃದುಗೊಳಿಸುವಂತಹವು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರೆ ತೊಳೆಯುವ ದ್ರಚ ರೂಪಿ ಸೋಪ್ ಗಳಾಗಿವೆ. 
*ಜಿಲೆಟ್ ರೇಝರ್  ಮತ್ತು ಪುರುಷರ ಶೃಂಗಾರ ಸಾಧನ.
*ಹೆಡ್ &amp;amp; ಶೋಲ್ಡರ್ಸ್ ಒಂದು ಶಾಂಪೂ ಮತ್ತು ಕಂಡೀಷನರ್.
*ಓಲೇ ಮಹಿಳೆಯರ ತ್ವಚೆ ರಕ್ಷಕ ಉತ್ಪನ್ನ.
*ಓಲ್ಡ್ ಸ್ಪೈಸ್ ಒಂದು ಉರುಷರ ಶೃಂಗಾರ ಸಾಧನ.
*ಓರಲ್-B ಟೂತ್ ಬ್ರಷ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಯಿ ಸ್ವಸ್ಥ್ಯತೆಯ ಸಂಬಂಧಿತ ವಸ್ತುಗಳ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್.
*ಪ್ಯಾಂಪರ್ಸ್ ಬಳಸಿ ಎಸೆಯಬಲ್ಲ ಡಯಾಪರ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಕ್ಕಳ ವಸ್ತುಗಳ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್.
*ಪ್ಯಾಂಟೀನ್ ಕೇಶ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಉತ್ಪಾದಕ (ಕಂಡೀಷನರ್s/ವಿನ್ಯಾಸ ಸಹಾಯಕ). 
*ಪ್ರಿಂಗಲ್ಸ್ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಚಿಪ್ಸ್ ನ ಒಂದು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್.
*ಏಸ್/ಟೈಡ್ ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯುವ ಸೋಪಿನ ಪುಡಿ.
*ವೆಲ್ಲಾ ಎಂಬುವುದು ಕೇಶಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯದ ವಸ್ತುಗಳ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ನ ಹೆಸರು (ಶಾಂಪೂ, ಕಂಡೀಷನರ್, ವಿನ್ಯಾಸಕ ಮತ್ತು ಕೇಶವರ್ಣ).
*ಆಲ್ವೇಸ್/ವಿಸ್ಪರ್ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಾರಲ್ಪಡುವ ಪ್ಯಾಂಟಿಯೊಳಗೆ ಧರಿಸುವ ಹೀರುವ ವಸ್ತುವಿನ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್.
*ಫ್ಲ್ಯಾಷ್/ಮಿಸ್ಲಟರ್ ಕ್ಲೀನ್ ಒಂದು ವಿವಿದೋದ್ಧೇಶ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ವಸ್ತು ಹಾಗೂ ಸಿಂಪಡಕವಾಗಿದ್ದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಲ್ಪಡುವ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್.
ಬೌಂಟಿ, ಕ್ರೆಸ್ಟ್, ಪ್ರಿಂಗಲ್ಸ್, ಮತ್ತು ಟೈಡ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಇದರ ಬಹುತೇಕ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ಹಲವಾರು ಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ ಎಂಡ್ ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ, ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ, ಯೂರೋಪ್, ಮಧ್ಯಪೂರ್ವ ದೇಶಗಳು, ಆಫ್ರಿಕಾ, ಏಷ್ಯಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್ ಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.

ಉತ್ಪಾದನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತವೆ:
{{col-begin}}{{col-break}}
* ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು
* ಕೆನಡಾ
* ಮೆಕ್ಸಿಕೋ
* ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ{{nb10}}
{{col-break}}
* ಯುರೋಪ್‌
* ಚೀನಾ (೩೧ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಲಿಕತ್ವದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು) ಮತ್ತು ಏಷ್ಟಾದ ಇತರ ಭಾಗಗಳು
* ಆಫ್ರಿಕಾ
* ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ
{{col-end}}

=== ಉತ್ಪಾದನೆಗಳು ===
[[File:pgproductions.jpg|right|thumb|226px|1986ರ ಆದಿಯಿಂದ ೨೦೦೭ ರವರೆಗೆ ಬಳಸಿದ P&amp;amp;G ಉತ್ಪಾದನಾ ಚಿಹ್ನೆ.]]
ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ ಎಂಡ್ ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ಮೊದಲ ರೇಡಿಯೋ ಸೋಪ್ ಓಪ್ರಾ ೧೯೩೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಪ್ರಾಯೋಜನೆ ಮಾಡಿತು (ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ ಎಂಡ್ ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ಸೋಪ್ ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದರಿಂದಲೇ ಪ್ರಾಯಶಃ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ &quot;ಸೋಪ್ ಓಪ್ರಾ&quot; ಎಂಬ ನುಡಿಗಟ್ಟು ಹೊಂದಿಸಲಾಯಿತು&quot;). ಮಾಧ್ಯಮವು ಟೆಲಿವಿಷನ್ ರೀತಿಗೆ ೧೯೫೦ ರ ಮತ್ತು ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವರ್ಗವಾದಾಗ, ಬಹುತೇಕ ನೂತನ ಸೀರಿಯಲ್ ಗಳನ್ನು ಈ ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ''ದ ಯಂಗ್ ಎಂಡ್ ದ ರೆಸ್ಟ್ ಲೆಸ್''  ಎಂಬ ಧಾರವಾಹಿಯು ಈಗಲೂ CBS ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ &amp;amp; ಗ್ಯಾಬಲ್ ನಿಂದ ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ''ಆಸ್ ದ ವರ್ಲ್ಡ್ ಟರ್ನ್ಸ್''  ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೭, ೨೦೧೦ ರಂದು ಬಿತ್ತರಗೊಳ್ಳುವುದು ನಿಂತಾಗ, ''ದ ಯಂಗ್ ಎಂಡ್ ದ ರೆಸ್ಟ್ ಲೆಸ್'' , ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ಭಾಗಶಃ ಪ್ರಯೋಜಿಸುತ್ತಿರುವ ಏಕೈಕ ಸೋಪ್ ಆಗಿ ಉಳಿಯಿತು.

ಈ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ ಎಂಡ್ ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಧಾರವಾಹಿಗಳೆಂದರೆ:
{{col-begin}}{{col-break}}
*''ಅನದರ್ ವರ್ಲ್ಡ್'' 
*''ಆಸ್ ದ ವರ್ಲ್ಡ್ ಟರ್ನ್ಸ್'' 
*''ದ ಬ್ರೈಟರ್ ಡೇ'' 
*''ದ ಕ್ಯಾಟ್ಲಿನ್ಸ್'' 
*''ದ ಎಡ್ಜ್ ಆಫ್ ನೈಟ್''  
*''ದ ಫಸ್ಟ್ ಹಂಡ್ರೆಡ್ ಇಯರ್ಸ್''  {{nb10}}
*''ಫ್ರಂ ದೀಸ್ ರೂಟ್ಸ್'' 
{{col-break}}
*''ಗೈಡಿಂಗ್ ಲೈಟ್''  
*''ಲವರ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್''  / ''ಫಾರ್ ರಿಚ್ಚರ್, ಫಾರ್ ಪೂರರ್'' 
*''ಅವರ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ವರ್ಲ್ಡ್'' 
*''ಸರ್ಚ್ ಫಾರ್ ಟುಮಾರೋ'' 
*''ಸಾಮರ್ಸೆಟ್'' 
*''ಟೆಕ್ಸಾಸ್'' 
*''ಯಂಗ್ ಡಾಕ್ಟರ್ ಮೆಲೋನ್'' 
{{col-end}}
ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ ಎಂಡ್ ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತರವಾಗುವ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಮಿರ್ಮಿಸಿ ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕಂಪನಿಯಾಗಿತ್ತು, ೧೯೬೫ ರ ದೈನಿಕ ಸೋಪ್ ಓಪ್ರಾ ''ಆಸ್ ದ ವರ್ಲ್ಡ್ ಟರ್ನ್ಸ್''  ನ ರೂಪಾಂತರವಾದ ''ಅವರ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ವರ್ಲ್ಡ್''  ಅನ್ನು ಇದು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿತು. ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ ಎಂಡ್ ಗ್ಯಾಂಬಲ್''ಶಿರ್ಲೀ'' , ಎಂಬ ಅರೆ-ಕಾಲಿಕ NBC ಧಾರವಾಹಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು; ಇದರಲ್ಲಿ ಶಿರ್ಲೀ ಜೋನ್ಸ್ ನಟಿಸಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು; ಇದು ಹದಿಮೂರು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. TBSನ ಮೊದಲ ಅಸಲಿ ಹಾಸ್ಯ ಧಾರವಾಹಿಯಾದ  ''ಡೌನ್ ಟು ಅರ್ಥ್''  ಎಂಬ, ೧೯೮೪ ರಿಂದ ೧೯೮೭ ರ ವರೆಗೆ ನಡೆದ (೧೧೦ ಕಂತುಗಳ)ಧಾರವಾಹಿಯನ್ನು ಇದು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿತು. ಸಿಂಡಿಕೇಟೆಡ್ ಕಾಮಿಡಿ ಧಾರವಾಹಿಯಾದ ''ಥ್ರಾಬ್''  ಅನ್ನೂ ಇದು ವಿತರಿಸಿತು. ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ ಎಂಡ್ ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ನಿರ್ಮಾಪಕ ವಿಭಾಗವು ಮೊದಲಿಗೆ ಸೋನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನ ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ''ಡಾಸನ್ಸ್ ಕ್ರೀಕ್''  ಎಂಬ ಧಾರವಾಹಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು, ಆದರೆ ಅದರ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಪತ್ರಿಕಾ ವಿಮರ್ಶೆಗಳ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಆ ಧಾರವಾಹಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯಿತು.  ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ TV ಚಿತ್ರವಾದ ''ಎ ಟ್ರಯಂಫ್ ಆಫ್ ದ ಹಾರ್ಟ್: ದ ರಿಕಿ ಬೆಲ್ ಸ್ಟೋರಿ'' ಯನ್ನು ದ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ ಕಂಪನಿಯೊಡನೆ ಸಹ-ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಅದು ಪೀಪಲ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ.

ತಾನು ಸ್ವಯಂ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ ಎಂಡ್ ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ಹಲವಾರು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆಯ ನಾವೆಲ್ಲಾಗಳನ್ನು ಜಾಹಿರಾತು ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಹಿರಾತು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ; ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಯೂನಿವಿಷನ್, ಟೆಲಿಮಂಡೋ, ಟೆಲಿಫ್ಯೂಚರಾ, ಮತ್ತು ಆಝ್ಟೆಕಾ ಅಮೆರಿಕ ಜಾಹಿರಾತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು. ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ ಎಂಡ್ ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷಾ ಟಿ.ವಿ.ಯ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಜಾಹಿರಾತುದಾರರಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು.{{Citation needed|date=February 2007}}

೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ P&amp;amp;G ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಡೆಫ್ ಜ್ಯಾಂರೊಡನೊಡಗೂಡಿ,  ತಾವು ಜಿಲೆಟ್ ನಿಂದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ದೇಹ ಸಿಂಪದಣಾ ವಸ್ತುವಾದ ಟ್ಯಾಗ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ಒಂದು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಪ್ರಯಾಜಕತ್ವವನ್ನು ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ''ಆಸ್ ದ ವರ್ಲ್ಡ್ ಟರ್ನ್ಸ್''  ರದ್ದಾದ ನಂತರ, PGP ತಾವು ಕ್ರಮೇಣ ಸಾಬೂನು ಉದ್ಯಮದಿಂದ ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಹೊರಹೋಗುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿತು.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2008/07/07/business/media/07music.html?_r=2&amp;amp;adxnnl=1&amp;amp;oref=slogin&amp;amp;ref=media&amp;amp;adxnnlx=1215442912-P1oe44maZMAEL5WOZFKoBw/ (2008-07-07). ]
[https://www.nytimes.com/2008/07/07/business/media/07music.html?_r=2&amp;amp;adxnnl=1&amp;amp;oref=slogin&amp;amp;ref=media&amp;amp;adxnnlx=1215442912-P1oe44maZMAEL5WOZFKoBw/ “ಇಟ್ಸ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್: ಮಾರ್ಕೆಟರ್ಸ್ ಅಂಡರ್ರೈಟ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮರ್ಸ್ ,” ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://blog.marketingdoctor.tv/2008/07/10/brand-advisory.aspx (2008-07-10). ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120410104012/http://blog.marketingdoctor.tv/2008/07/10/brand-advisory.aspx |date=2012-04-10 }}
[http://blog.marketingdoctor.tv/2008/07/10/brand-advisory.aspx “P&amp;amp;G ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು,” ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಡಾಕ್ಟರ್ ಬ್ಲಾಗ್.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120410104012/http://blog.marketingdoctor.tv/2008/07/10/brand-advisory.aspx |date=2012-04-10 }}&lt;/ref&gt;

== ವಿವಾದಗಳು==
=== ಚಿಹ್ನೆಯ ವಿವಾದಗಳು ===
P&amp;amp;Gಯ ಹಿಂದಿನ ಲಾಂಛನವು ೧೮೫೧ ರ ಒಂದು P&amp;amp;g ಯ ಸ್ಟಾರ್ ಮೇಣದ ಬತ್ತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಓಹಿಯೋ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿನ ನೌಕಾ ನೌಕರರು ಬಳಿಯುತ್ತಿದ್ದ ನಾಜೂಕಿಲ್ಲದ ಕ್ರಾಸ್ ನಿಂದ ಉಗಮವಾಯಿತು. P&amp;amp;G ನಂತರ ಈ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಕೊಂಚ ಬದಲಾಯಿಸಿ ತನ್ನ ಲಾಂಛನವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು; ಇದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನು ಹದಿಮೂರು ನಕ್ಷತ್ರಗಳತ್ತ ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರವಿದ್ದು, ಇದು ೧೩ ಮೂಲ ವಸಾಹತುಗಳ ಪ್ರತೀಕವೆನ್ನಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;''ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ ಎಂಡ್ ಗ್ಯಾಂಬಲ್ v. ಆಮ್ವೇ''  242 F.3d 539&lt;/ref&gt; 
 
[[File:P&amp;G logo.jpg|right|thumb|ಹಿಂದಿನ P&amp;amp;G ಚಿಹ್ನೆ]] 
ಈ ಲಾಂಛನದಲ್ಲಿನ ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಸೈತಾನನ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪುಕಾರಗಳು ಹರಡಿದಾಗ, ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಈ ಕಂಪನಿಯು ಬೇಡವಾದ ರೀತಿಯ ಮಾಧ್ಯಮದ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಈ ಆರೋಪಕ್ಕೆ [[ಬೈಬಲ್]] ನ ಒಂದು ಒಕ್ಕಣಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ವಿಶೇಷತಃ ರಿವಿಲೇಷನ್ ೧೨:೧, ಅದೇನೆಂದರೆ: &quot;ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅದ್ಭುತವು ಗೋಚರಿಸಿತು; ಒಂದು ಸ್ತ್ರೀ ಸೂರ್ಯನನ್ನೇ ವಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದಳು, ಅವಳ ಕಾಲ ಬಳಿ ಚಂದ್ರ, ಮತ್ತು ಶಿರದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಕಿರೀಟ.&quot; P&amp;amp;Gಯ ಲಾಂಛನದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಮುಖವು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲಿದ್ದು, ಅದರ ಸುತ್ತ ಹದಿಮೂರು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿದ್ದು,ಇದು ಬೈಬಲ್ ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಸಂಕೇತದ ಅಣಕವೆಂದು ಕೆಲವರು ಆರೋಪಿಸಿ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಸೈತಾನನದು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟರು. ಉದ್ದನೆಯ ಗಡ್ಡವು ಪರಿಧಿಯನ್ನು ಸಂಧಿಸುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸುರುಳಿಗಳು ಉಂಟಾಗಿ ಅವು ಸಂಖ್ಯೆ''೬೬೬'' ರ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಗಳೆಂದೂ, ಆ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಪ್ರಾಣಿಯ ಸಂಖ್ಯೆಯೆಂದೂ ವಾದಿಸಿದರು. ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ, ಕೂದಲು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ತಾನೇ ಸುರುಳಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ನಕಲಿ ಪ್ರವಾದಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಆಡಿನ ಎರಡು ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ ಎಂದರು. 
 
ಈ ರೀತಿಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಲ್ಲಗಳೆದರು ಹಾಗೂ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಸಟಾನ್ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಇತರ ವಾಮಾಚಾರದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಡನೆ ಕಂಪನಿಯು ಸಂಬಂಧವಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಯಾರೂ ನೀಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ.  ಕಂಪನಿಯು ಆಮ್ವೇ ಮೇಲೆ ೧೯೯೫ - ೨೦೦೩ ರವರೆಗೆ ಕಂಪನಿಯ ವಾಯ್ಸ್ ಮೇಯ್ಲ್ ಮೂಲಕ ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ ವದಂತಿಯ ಬಾಬ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದ ದಾವೆಯನ್ನು ಸೋತಿತು. ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದುದರ ವಿರುದ್ಧ ಆಮ್ವೇಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಾವೆ ಹೂಡಿ ಗೆದ್ದಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,259877,00.html | work=Fox News | title=Procter &amp; Gamble Awarded $19.25 Million in Satanism Lawsuit | date=March 20, 2007}}&lt;/ref&gt;

=== ಉದ್ದೀಪಕ ಗಾಬರಿ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಗಳು ===
ಉದ್ದೀಪಕ ಗಾಬರಿ ಲಕ್ಷಣಗಳು (TSS) ಎಂಬುವುದು ''ಸ್ಟಫೈಲೋಕೋಕಸ್ ಆರಿಯಸ್''  [[ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ|ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ]] ಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಒಂದು ರೋಗ. ಈ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ದೇಹದಲ್ಲೂ ಬಾಧಕವಲ್ಲದ ಆರಂಭಕಗಳಾದಿ ಮೂಗು, ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಈ ರೋಗವು ಯಾರಿಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ಸೋಂಕಬಹುದು, ಕೇವಲ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನಲ್ಲ, ಆದರೆ ಈ ರೋಗವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಗಳೊಡನೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿರುವುದೆನ್ನಲಾಗಿದೆ.
೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ, ೮೧೪ ಮುಟ್ಟು-ಸಂಬಂಧಿತ TSS ರೋಗಗಳ ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು; ೩೮ ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಈ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಪೈಕಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಹೆಚ್ಚು ಹೀರುವ ಕೃತಕವಸ್ತುಗಳಿಂದ ತಯಾರಾದ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರೆಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ, ವಿಶೇಷತಃ ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ ಎಂಡ್ ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ನವರ ರಿಲೈಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಗಳು.&lt;ref&gt;ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಸನ್, ಬಾರ್ಬರಾ ಮತ್ತು ಡೇವಿಡ್. ೨೦೦೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೩೧ http://www.snopes.com/medical/toxins/tampax.asp&lt;/ref&gt; ರಿಲೈ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಒಂದು ಸ್ತ್ರೀಯು ತನ್ನ ಮುಟ್ಟಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ರವಿಸುವ ಇಡೀ ಸ್ರಾವವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಮಹತ್ತರವಾದ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಿತು. ಹತ್ತಿ ಮತ್ತು ರೆಯಾನ್ ಗಳಿಂದ ಇತರ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಗಳಂತಲ್ಲದೆ, ರಿಲೈ ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಮಿಥೈಲ್ ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿತು ಮತ್ತು ಪಾಲಿಸ್ಟರ್ ಮಣಿಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹಾಕಿ ಹೀರುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತ್ತು. ಇವುಗಳಿಂದ ಯೋನಿಯೊಳಗಿನ ದ್ರವವು ಮಂದವಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಕೆಲವು ವಿಷಕಾರಕಗಳ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಇದು ಕಾರಣವಾಗುತ್ರಿತ್ತು.

ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ ಎಂಡ್ ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ಇದಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಘೋಷಣೆ  &quot;ಭರವಸೆಯಿಡಿ. ಅದು ಚಿಂತೆಯನ್ನೂ ಹೀರುತ್ತದೆ.&quot;

೧೯೮೦ ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸೆಂಟರ್ಸ್ ಫಾರ್ ಡಿಸೀಸ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಈ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹೇಗೆ TSSಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದೆಂದು ವಿವರಿಸುವ ಪತ್ರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.  ಬೇರೆಲ್ಲಾ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ರಿಲೈ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಬಳಸಿದವರಿಗೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ TSS  ತಗುಲಿರುವುದನ್ನೂ ಅದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ ಎಂಡ್ ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ಈ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹ ಸಮ್ಮತಿಸಿತು. ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದಿಂದೀಚೆಗೆ, TSS ರೋಗಪೀಡಿತರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಗಮನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;ಮ್ಯಾಕ್ ಫರ್ಸನ್, ಮೇರಿ ಆನ್. ೨೦೦೫ ಮಾರ್ಚ್. http://www.ourbodiesourselves.org/book/companion.asp?id=13&amp;amp;compID=೩೮{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ===
ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ P&amp;amp;Gಯ ಔಷಧಗಳ ವಿಭಾಗವು ಮೂಳೆಸಮೆತದ ರೋಗನಿವಾರಕ ಆಕ್ಟೋನೆಲ್ ನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿವಾದದ ಸುಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿತು. ಇದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೊಳಪಟ್ಟಿತು &lt;ref&gt;[http://www.thejabberwock.org/wiki/index.php?title=Actonel_Case_Media_Reports ಸಂಯೋಜಿತ ಮಾಧ್ಯಮದ ವರದಿಗಳು]&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಸಂಶೋದಕರೊಬ್ಬರ ಬ್ಲಾಗ್&lt;ref&gt;ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದುರ್ನಡತೆಯ ಬ್ಲಾಗ್&lt;/ref&gt; ನಲ್ಲೂ ಈ ಚರ್ಚೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ, ಕ್ರೆಸ್ಟ್ ಪ್ರೋ-ಹೆಲ್ತ್ ಮೌತ್ ವಾಷ್ ಬಳಸಿದವರು ಕಲೆಗಳುಳ್ಳ ಹಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ರುಚಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾದರೆಂದು ಜಾರ್ಜಿಯಾ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ಲಾಸ್ ಆಕ್ಷನ್ ದಾವೆಯನ್ನು ಹೂಡಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://web2.customwebexpress.com/bellbrig2/UserFiles/File/Crest%20Complaint.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-02 |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118144305/http://web2.customwebexpress.com/bellbrig2/UserFiles/File/Crest%20Complaint.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಈ ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮವು ಕೇವಲ ಮೂರು ಪ್ರತಿಶತ ಬಳಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆಂದು ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ ಎಂಡ್ ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ನ ವಾದವಾಗಿತ್ತು. ದಾವೆಯು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಈ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಸ್ತುವಿನ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ನ ಮೇಲೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೋರುತ್ತದೆ.

== ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ==
{{Portal box|Ohio|Companies}}
{{Reflist|2}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==
{{Commons category|Procter &amp; Gamble}}
*{{Official|http://www.pg.com}}

{{Procter &amp; Gamble}}
{{Dow Jones Industrial Average companies}}
{{Pharmaceutical companies of the United States}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:1927ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು]]
[[ವರ್ಗ:ಓಹಿಯೋದ ಸಿಂಸಿನಾಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಡೌ ಜೋನ್ಸ್ ಔದ್ಯಮಿಕ ಸರಾಸರಿ]]
[[ವರ್ಗ:ಓಹಿಯೋದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುವ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಂಪನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಗ್ರಾಹಕರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾರಿತೋಷಕ]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಔಷಧೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ ಎಂಡ್ ಗ್ಯಾಂಬಲ್]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕದ ಪಲ್ಪ್ ಮತ್ತು ಕಾಗದದ ಕಂಪನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ದಂತ(ಹಲ್ಲು)ದ ಕಂಪನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮ]]</text>
      <sha1>mx2ptgy8u7y7blr3bj2uxkujh6chg1w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26069</id>
    <revision>
      <id>1373614</id>
      <parentid>1371883</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T13:58:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FluteWarrior</username>
        <id>99457</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>1373614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="422395" sha1="j4pjkzd53tld2t1c4co1i6iu9w6bw6h" xml:space="preserve">{{About|the war that began in 2003|other uses|Iraq war (disambiguation)}}
{{Infobox military conflict
|conflict=Iraq War
|partof=the [[War on Terror]]
|image=[[Image:Iraq header 2.jpg|300px]]
|caption=Clockwise, starting at top left: a joint patrol in [[Samarra]]; the toppling of the Saddam Hussein statue in [[Firdos Square]]; an [[Iraqi Army]] soldier readies his rifle during an assault; a roadside [[Improvised explosive device|bomb]] detonates in South [[Baghdad]].
|date=March 20, 2003 – August 19, 2010&lt;br/&gt;({{Age in years and days|2003|3|20|2010|8|19}})
|place=[[Iraq]]
|causes=War justifications:
*[[Rationale for the Iraq invasion.]]
*[[Governmental positions on the Iraq War prior to the 2003 invasion of Iraq|Governments' pre-war positions]]
*[[War on Terrorism]]
|status=U.S. combat operations concluded&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/reuters/2010/08/31/world/middleeast/international-us-iraq.html | work=The New York Times | title=Iraq Hails Sovereignty as U.S. Departs | last=Reuters | date=August 31, 2010 | accessdate=August 31, 2010 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2010/01/24/world/middleeast/24iraq.htm | work=The New York Times | title=Biden Says U.S. Will Appeal Blackwater Case Dismissal | first=Anthony | last=Shadid | date=January 24, 2010 | access-date=ಆಗಸ್ಟ್ 27, 2021 | archive-date=ನವೆಂಬರ್ 26, 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20111126230458/http://www.nytimes.com/2010/01/24/world/middleeast/24iraq.htm | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
*Operation Iraqi Freedom concluded, &lt;small&gt;March 20, 2003 – August 31, 2010&lt;/small&gt;
*Operation New Dawn begins, &lt;small&gt;September 1, 2010 – present&lt;/small&gt;
*[[2003 Invasion of Iraq|Invasion of iraq]]
*Overthrow of [[Baath Party]] government and [[execution of Saddam Hussein]]
*Occupation of Iraq
*[[Iraqi insurgency]] and [[civil war in Iraq|sectarian violence]].&lt;ref&gt;{{cite news|title=Sectarian divisions change Baghdad’s image|publisher=MSNBC|date=2006-07-03|url=http://www.msnbc.msn.com/id/13684759/|accessdate=2007-02-18}}&lt;/ref&gt;
*Foreign [[terrorism|terrorist]] operations&lt;ref&gt;{{cite press release|title=DoD News Briefing with Secretary Gates and Gen. Pace from Pentagon|publisher=U.S. Department of Defense|date=2007-02-02|url=http://www.defenselink.mil/Transcripts/Transcript.aspx?TranscriptID=3879|accessdate=2008-05-10|archive-date=2009-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20091130124028/http://www.defenselink.mil/Transcripts/Transcript.aspx?TranscriptID=3879|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
*Democratic [[Iraqi legislative election, December 2005|Elections]] held
*[[U.S.-Iraq Status of Forces Agreement|Status of Forces Agreement &amp; Strategic Framework Agreement]]
*Presence of American troops in advise and assist role until the end of 2011
|combatant1={{flag|United States}}&lt;br&gt;
{{flag|Iraq}}&lt;br&gt;
{{Flag icon|Kurdistan}} [[Peshmerga]]&lt;br&gt;
{{Flag icon|Iraq}} [[Awakening movements in Iraq|Awakening Councils]]&lt;br&gt;
'''Withdrawn [[Multi-National Force – Iraq|Coalition]] forces:'''&lt;br&gt;
{{flag|United Kingdom}} &lt;small&gt;(2003–09)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;
{{flag|Australia}} &lt;small&gt;(2003–09)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;
{{flag|Poland}} &lt;small&gt;(2003–08)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;
{{flag|Denmark}} &lt;small&gt;(2003–07)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;
{{flag|Italy}} &lt;small&gt;(2003–06)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;
{{flag|Georgia}} &lt;small&gt;(2003–08)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;
{{flag|Ukraine}} &lt;small&gt;(2003–08)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;
{{flag|Netherlands}} &lt;small&gt;(2003–05)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;
{{flag|Spain}} &lt;small&gt;(2003–04)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;
{{flagicon image|MultinationalForce-IraqDUI.svg‎}} [[Multi-National Force – Iraq|MNF–I]] &lt;small&gt;(2004–09)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;
[[Multi-National Force – Iraq|30 other countries]]
----
{{flag|Turkey}} ''(see: [[Turkey-PKK Conflict]])''
|combatant2=
[[Iraqi Insurgency|Insurgent groups:]]&lt;br&gt;
{{flagicon image|Flag of the Ba'ath Party.svg}} [[Baath Party]] [[Iraqi Insurgency#Ba'athists|Loyalists]]&lt;br/&gt;
{{flagicon image|Islamic State of Iraq.jpg}} [[Islamic State of Iraq]]&lt;br/&gt;
&amp;nbsp;{{flagicon image|Flag of al-Qaeda in Iraq.svg}} [[al-Qaeda in Iraq]]&lt;br/&gt;
{{flagicon image|Flag of Jihad.svg}} [[Mahdi Army]]&lt;br/&gt;
&amp;nbsp;[[Special Groups (Iraq)|Special Groups]]&lt;br/&gt;
{{flagicon image|IAILogo.png}} [[Islamic Army of Iraq]]&lt;br/&gt;
{{flagicon image|Ansar al-sunnah.jpg}} [[Ansar al-Sunnah]]
----
{{Flag icon|Iraq|1991}} [[Ba'athist Iraq|Iraq under Saddam Hussein]]&lt;br&gt;
----
&lt;small&gt;For fighting between insurgent groups, see [[Civil war in Iraq]].&lt;/small&gt;
|commander1={{Flag icon|Iraq}} [[Jalal Talabani]] &lt;br/&gt;
{{Flag icon|Iraq}} [[Ibrahim al-Jaafari]]&lt;br/&gt;
{{Flag icon|Iraq}} [[Nouri al-Maliki]]&lt;br/&gt;
{{Flag icon|Kurdistan}} [[Massoud Barzani]]&lt;br/&gt;
{{Flag icon|Kurdistan}} [[Masrour Barzani]]&lt;br/&gt;
{{Flag icon|Iraq}} [[Abdul Sattar Abu Risha]]{{KIA|alt=yes}}&lt;br /&gt;
{{Flag icon|Iraq}} [[Ahmad Abu Risha]]&lt;br /&gt;
{{Flag icon|US}} [[Barack Obama]]&lt;br /&gt;
{{Flag icon|US}} [[George W. Bush]]&lt;br /&gt;
{{Flag icon|US}} [[Lloyd Austin]]&lt;br /&gt;
{{Flag icon|US}} [[Ray Odierno]]&lt;br /&gt;
{{Flag icon|US}} [[David Petraeus]]&lt;br /&gt;
{{Flag icon|US}} [[George W. Casey, Jr.]]&lt;br /&gt;
{{Flag icon|US}} [[Ricardo Sanchez]]&lt;br /&gt;
{{Flag icon|US}} [[Tommy Franks]]&lt;br /&gt;
{{Flag icon|UK}} [[John Cooper (British Army officer)|John Cooper]]&lt;br/&gt;
{{Flag icon|UK}} [[Andy Salmon]]&lt;br/&gt;
{{Flag icon|UK}} [[Richard Shirreff]]
|commander2={{Flag icon|Iraq|1991}} [[Saddam Hussein]]&lt;br/&gt;{{POW}} [[Execution of Saddam Hussein|{{unicode|☠}}]]&lt;br/&gt;
{{Flag icon|Iraq|1991}} [[Qusay Hussein]]{{KIA|alt=yes}}&lt;br/&gt;{{Flag icon|Iraq|1991}} [[Uday Hussein]]{{KIA|alt=yes}}&lt;br/&gt;
{{Flag icon|Iraq|1991}} [[Tariq Aziz]] {{surrender}}
----
{{flagicon image|Flag of the Ba'ath Party.svg}} [[Izzat Ibrahim ad-Douri]]&lt;br/&gt;
{{flagicon image|Islamic State of Iraq.jpg}} [[Abu Omar al-Baghdadi]]{{KIA|alt=yes}}&lt;br/&gt;
{{flagicon image|Flag of al-Qaeda in Iraq.svg}} [[Abu Musab al-Zarqawi]]{{KIA|alt=yes}}&lt;br/&gt;
{{flagicon image|Flag of al-Qaeda in Iraq.svg}} [[Abu Ayyub al-Masri]]{{KIA|alt=yes}}&lt;br/&gt;
{{flagicon image|Flag of Jihad.svg}} [[Muqtada al-Sadr]]&lt;br /&gt;
{{flagicon image|Flag of Jihad.svg}} [[Abu Deraa]]&lt;br &gt;
{{flagicon image|IAILogo.png}} [[Ishmael Jubouri]]&lt;br/&gt;
{{flagicon image|Ansar al-sunnah.jpg}} [[Abu Abdullah al-Shafi'i]]{{POW}}
|strength1='''[[2003 Invasion of Iraq|Invasion Forces]]''' &lt;small&gt;(2003–2004)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;~300,000&lt;br/&gt;
----
'''[[Iraqi Security Forces]]'''&lt;br/&gt;650,000 &lt;small&gt;([[New Iraqi Army|Army]]: 273,000, [[Iraqi Police|Police]]: 227,000, [[Facilities Protection Service|FPS]]: 150,000)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;
'''[[Multinational Force Iraq|Coalition Forces]]''' &lt;small&gt;(2004–2010)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;176,000 at peak
&lt;br/&gt;'''[[Awakening movements in Iraq|Awakening militias]]'''&lt;br/&gt;~103,000 (2008)&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.nytimes.com/2009/03/29/world/middleeast/29iraq.html?hpw | work=The New York Times | title=Troops Arrest an Awakening Council Leader in Iraq, Setting Off Fighting | first1=Alissa J. | last1=Rubin | first2=Rod | last2=Nordland | date=March 29, 2009 | accessdate=March 30, 2010}}&lt;/ref&gt;
&lt;br&gt; '''[[Iraqi Kurdistan]]'''&lt;br&gt; ~400,000 &lt;small&gt;(Kurdish Border Guard: 30,000,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ekurd.net/mismas/articles/misc2010/1/independentstate3441.htm |title=The Kurdish peshmerga forces will not be integrated into the Iraqi army: Mahmoud Sangawi - Interview |publisher=Ekurd.net |date=2010-01-22 |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2019-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190402235805/https://ekurd.net/mismas/articles/misc2010/1/independentstate3441.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; '''[[Peshmerga]]''' 375,000)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;
----
'''[[USF-I|United States]]'''&lt;br/&gt;50,000 &lt;small&gt;(current)&lt;/small&gt; &lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/07/13/AR2010071301768.html | work=The Washington Post | title=Amid threat, U.S. heightens security at its Iraq bases | first=Leila | last=Fadel | date=July 13, 2010}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
'''Security contractors''' 6,000-7,000 &lt;small&gt;(estimate)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.state.gov/m/ds/rls/rm/143420.htm |title=Deputy Assistant Secretary for International Programs Charlene Lamb's Remarks on Private Contractors in Iraq |publisher=State.gov |date=2009-07-17 |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2017-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170619163623/https://www.state.gov/m/ds/rls/rm/143420.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
----
'''[[Turkish Armed Forces]]''': ~3,000–10,000&lt;ref name=&quot;Bendern&quot;&gt;{{cite news|first=Paul de|last=Bendern|title=Turkey launches major land offensive into N. Iraq|url=http://uk.reuters.com/article/homepageCrisis/idUKL22614485._CH_.242020080222|publisher=Reuters|date=2008-02-22|accessdate=2008-02-22|archive-date=2008-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20080226193501/http://uk.reuters.com/article/homepageCrisis/idUKL22614485._CH_.242020080222|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|strength2='''[[Iraqi Army]]''': 375,000 &lt;small&gt;(disbanded in 2003)&lt;/small&gt;
----
'''[[Iraqi insurgency#Sunni Islamist|Sunni Insurgents]]'''&lt;br/&gt;~70,000 (2007)&lt;ref name=brookings&gt;The Brookings Institution [http://www3.brookings.edu/fp/saban/iraq/index.pdf Iraq Index: Tracking Variables of Reconstruction &amp; Security in Post-Saddam Iraq] October 1, 2007&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;'''[[Mahdi Army]]'''&lt;br/&gt;~60,000 &lt;small&gt;(2007)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Ricks|first=Thomas E.|coauthors=Ann Scott Tyson|title=Intensified Combat on Streets Likely|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/01/10/AR2007011002581_pf.html|publisher=Washington Post|date=2007-01-11|page=A01}}&lt;/ref&gt; &lt;br/&gt;'''[[al-Qaeda]]'''&lt;br/&gt;~1,300 &lt;small&gt;(2006)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Pincus, Walter. [http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/11/16/AR2006111601509.html &quot;Violence in Iraq Called Increasingly Complex&quot;]. ''[[Washington Post]],'' November 17, 2006.&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;
'''[[Islamic State of Iraq]]'''&lt;br&gt; ~1,000 &lt;small&gt;(2008)&lt;/small&gt;
----
|casualties1='''[[List of Iraqi security forces fatality reports in Iraq|Iraqi Security Forces]]''' (post-Saddam)&lt;br&gt;
'''Killed:''' 15,456&lt;ref&gt;260 killed in 2003 [http://www.abc.net.au/news/stories/2003/12/19/1013869.htm] and 15,196 killed from 2004 through 2009 [https://www.theguardian.com/world/2010/oct/22/true-civilian-body-count-iraq] thus giving a total of 15,456 dead&lt;/ref&gt;
'''Wounded:''' 40,000+&lt;ref&gt;http://fpc.state.gov/documents/organization/77707.pdf&lt;/ref&gt;
'''Coalition Forces'''&lt;br&gt;
'''Killed:''' 4,746&lt;ref name=&quot;icas&quot;&gt;{{cite web |url=http://icasualties.org/Iraq/index.aspx |title=Operation Iraqi Freedom |publisher=iCasualties |date= |accessdate=2010-08-24 |archive-date=2011-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110321080348/http://icasualties.org/Iraq/index.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.cnn.com/SPECIALS/2003/iraq/forces/casualties/index.html | work=CNN | accessdate=March 30, 2010 | title=Home and Away: Iraq and Afghanistan War Casualties}}&lt;/ref&gt; &lt;small&gt;(4,428 U.S.,&lt;ref name=&quot;defenselink.mil&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.defenselink.mil/news/casualty.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-02 |archive-date=2009-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090706234900/http://www.defenselink.mil/news/casualty.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 179 U.K.,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.mod.uk/DefenceInternet/FactSheets/OperationsFactsheets/OperationsInIraqBritishFatalities.htm |title=Ministry of Defence &amp;#124; Fact Sheets &amp;#124; Operations Factsheets &amp;#124; Operations in Iraq: British Fatalities |publisher=Mod.uk |date= |accessdate=2009-10-17 |archive-date=2009-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091011220157/http://www.mod.uk/DefenceInternet/FactSheets/OperationsFactsheets/OperationsInIraqBritishFatalities.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 139 other)&lt;/small&gt;&lt;br&gt;
'''Missing or captured''' (U.S.): 1&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.cnn.com/SPECIALS/2003/iraq/forces/pow.mia/index.html | work=CNN | accessdate=March 30, 2010 | title=Forces: U.S. &amp; Coalition/POW/MIA}}&lt;/ref&gt;
'''[[wounded in action|Wounded]]''': 32,280 &lt;small&gt;(31,965 U.S.,&lt;ref&gt;http://www.defense.gov/NEWS/casualty.pdf&lt;/ref&gt; 315 U.K.)&lt;/small&gt;&lt;ref name=mil&gt;Many official U.S. tables at [http://siadapp.dmdc.osd.mil/personnel/CASUALTY/castop.htm &quot;Military Casualty Information&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110303054755/http://siadapp.dmdc.osd.mil/personnel/CASUALTY/castop.htm |date=2011-03-03 }}. See [http://siadapp.dmdc.osd.mil/personnel/CASUALTY/OIF-Total.pdf latest totals for injury, disease/other medical] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110602035127/http://siadapp.dmdc.osd.mil/personnel/CASUALTY/oif-total.pdf |date=2011-06-02 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=antiwarcasualties&gt;[http://www.antiwar.com/casualties/ &quot;Casualties in Iraq&quot;].&lt;/ref&gt;&lt;ref name=icasualties&gt;iCasualties.org (was lunaville.org). Benicia, California. Patricia Kneisler, ''et al.'', [http://icasualties.org/oif/default.aspx &quot;Iraq Coalition Casualties&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071113210126/http://icasualties.org/oif/default.aspx |date=2007-11-13 }}.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=ukcasualties&gt;[http://www.mod.uk/DefenceInternet/FactSheets/OperationsFactsheets/OperationsInIraqBritishCasualties.htm &quot;Defence Internet Fact Sheets Operations in Iraq: British Casualties&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061114214203/http://www.mod.uk/DefenceInternet/FactSheets/OperationsFactsheets/OperationsInIraqBritishCasualties.htm |date=2006-11-14 }}. U.K. Ministry of Defense. [http://www.mod.uk/DefenceInternet/AboutDefence/CorporatePublications/DoctrineOperationsandDiplomacyPublications/OperationsInIraq/OpTelicCasualtyAndFatalityTables.htm Latest combined casualty and fatality tables] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121004051608/http://www.mod.uk/DefenceInternet/AboutDefence/CorporatePublications/DoctrineOperationsandDiplomacyPublications/OperationsInIraq/OpTelicCasualtyAndFatalityTables.htm |date=2012-10-04 }}.&lt;/ref&gt;
'''Injured/diseased/other medical''':** 51,139 &lt;small&gt;(47,541 U.S.,&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://siadapp.dmdc.osd.mil/personnel/CASUALTY/oif-total.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-02 |archive-date=2011-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110602035127/http://siadapp.dmdc.osd.mil/personnel/CASUALTY/oif-total.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 3,598 U.K.)&lt;/small&gt;&lt;ref name=mil/&gt;&lt;ref name=icasualties/&gt;&lt;ref name=ukcasualties/&gt;
'''Contractors'''&lt;br&gt;
'''[[List of private contractor deaths in Iraq|Killed]]''': 1,764*&lt;ref name=&quot;dol.gov&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.dol.gov/owcp/dlhwc/dbaallemployer.htm |title=U.S. Department of Labor - Office of Workers' Compensation Programs (ESA) - Office of Workers' Compensation Programs (OWCP) - Division of Longshore and Harbor Workers' Compensation (DLHWC) |publisher=Dol.gov |date= |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;projects.propublica.org&quot;&gt;{{cite web|author=T. Christian Miller |url=http://projects.propublica.org/tables/contractor_casualties |title=U.S. Government Private Contract Worker Deaths and Injuries|publisher=Projects.propublica.org |date=2009-09-23 |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;
'''Wounded &amp; injured''': 59,465*&lt;ref name=&quot;dol.gov&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;projects.propublica.org&quot;/&gt;&lt;br&gt;
'''[[Foreign hostages in Iraq|Missing or captured]]''': 16 (U.S. 5)
'''Awakening Councils'''&lt;br&gt;
Killed:760+
----
[[2008 Turkish incursion into northern Iraq|Turkish Armed Forces]]:&lt;br/&gt;27 killed &lt;ref name=&quot;globalresearch.ca&quot;&gt;{{cite web|last=Savran |first=Sungur |url=http://www.globalresearch.ca/index.php?context=va&amp;aid=8334 |title=Turkish incursion into Northern Iraq: Military Fiasco, Political Debacle |publisher=Globalresearch.ca |date= |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.csmonitor.com/2008/1017/p06s02-woeu.html|title=Turkey's Army loses luster over PKK attack &amp;#124; csmonitor.com|publisher=Csmonitor.com|author=Yigal Schleifer|date=|accessdate=2008-10-27}}&lt;/ref&gt;
|casualties2='''Iraqi combatant dead''' (invasion period): 13,500–45,000 &lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.theguardian.com/world/2003/may/28/usa.iraq | work=The Guardian | location=London | title=Body counts | first=Jonathan | last=Steele | date=May 28, 2003 | accessdate=March 30, 2010}}&lt;/ref&gt;
----
'''Insurgents''' (post-Saddam)&lt;br&gt;
'''Killed:''' 24,581 (2003-2009)&lt;ref&gt;597 killed in 2003 [http://www.usatoday.com/news/world/iraq/2007-09-26-insurgents_N.htm] and 23,984 killed from 2004 through 2009 [https://www.theguardian.com/world/2010/oct/22/true-civilian-body-count-iraq] thus giving a total of 24,581 dead&lt;/ref&gt;
'''[[Detainee]]s:''' 8,300 (U.S.-held)&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.reuters.com/article/topNews/idUSTRE58G1HZ20090917?feedType=RSS&amp;feedName=topNews|title=U.S. military shuts largest detainee camp in Iraq|publisher=Reuters|date=September 17, 2009|accessdate=2009-09-17}}&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;24,200 (Iraqi-held)&lt;ref name=&quot;yahoo1&quot;&gt;{{cite web|url=https://news.yahoo.com/s/ap/20080830/ap_on_re_mi_ea/iraq_1|title=US military: More than 11,000 Iraqis freed in 2008 - Yahoo! News|publisher=News.yahoo.com|date=|accessdate=2008-09-10}}{{Dead link|date=September 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://news.yahoo.com/s/afp/20080830/wl_mideast_afp/iraqunrestusdetainees_080830064642|title=U.S. says 11,000 Iraq detainees freed this year - Yahoo! News|publisher=News.yahoo.com|date=|accessdate=2008-09-10}}{{Dead link|date=September 2010}}&lt;/ref&gt;
----
[[2008 Turkish incursion into northern Iraq|PKK]]: 537 killed (Turkish claim), 9 killed (PKK claim), 230 (official army figures claim)&lt;ref name=&quot;globalresearch.ca&quot;/&gt;
|casualties3='''Documented &quot;unnecessary&quot; violent civilian deaths, [[Iraq Body Count project|Iraq Body Count]] – '''October 2010: '''98,170–107,152 '''&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.iraqbodycount.org/ |title=Iraq Body Count |publisher=Iraq Body Count |date= |accessdate=2009-12-11}}&lt;/ref&gt;
'''Total excess deaths, [[Lancet surveys of Iraq War casualties|(''Lancet'')]] – '''December 2009: '''1,366,350'''***&lt;ref name=&quot;Second Lancet Study&quot;&gt;{{PDFlink|[http://www.thelancet.com/webfiles/images/journals/lancet/s0140673606694919.pdf &quot;Mortality after the 2003 invasion of Iraq: a cross-sectional cluster sample survey&quot;]{{Dead link|date=September 2010}}|242&amp;nbsp;KB}}. By Gilbert Burnham, Riyadh Lafta, Shannon Doocy, and Les Roberts. ''[[The Lancet]],'' October 11, 2006&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lancet supplement&quot;&gt;{{PDFlink|[http://web.mit.edu/CIS/pdf/Human_Cost_of_War.pdf The Human Cost of the War in Iraq: A Mortality Study, 2002–2006]|603&amp;nbsp;KB}}. By Gilbert Burnham, Shannon Doocy, Elizabeth Dzeng, Riyadh Lafta, and Les Roberts. A supplement to the second ''Lancet'' study.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.justforeignpolicy.org/iraq|title=Iraq Deaths |publisher=Just Foreign Policy |date= |accessdate=2009-10-17}}&lt;/ref&gt; '''(highest estimate)'''
For more information see: [[Casualties of the Iraq War]]
|notes='''*'''Casualty numbers from the US Dept. of Labor for [[Private military company|Contractors]] are combined for Iraq and Afghanistan.&lt;br/&gt;'''**''' &quot;injured, diseased, or other medical&quot; – required medical air transport. U.K. number includes &quot;aeromed evacuations&quot;&lt;br/&gt;***'''Total deaths''' include all additional deaths due to increased lawlessness, degraded infrastructure, poorer healthcare, etc.}}
&lt;br /&gt;
{{Campaignbox Iraq War}}
2003 ಮಾರ್ಚ್‌ 20ರಂದು&lt;ref name=&quot;Baker&quot;&gt;[http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2006/5/2006_5_17.shtml ಕೇವಿನ್ ಬೇಕರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080820002323/http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/2006/5/2006_5_17.shtml |date=2008-08-20 }} &quot;ದ ಕ್ವಾಯಟೆಸ್ಟ್ ವಾರ್: ವಿ ಹ್ಯಾವ್ ಕೆಪ್ಟ್ ಫಲುಜಾ, ಬಟ್ ಹ್ಯಾವ್ ವಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಅವರ್ ಸೌಲ್ಸ್ ?&quot; ''ಅಮೇರಿಕನ್ ಹೇರಿಟೇಜ್'', ಅಕ್ಟೋಬರ್. 2006.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;PBS-20040226&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/invasion/cron/ |title=A chronology of the six-week invasion of Iraq | date=February 26, 2004 |publisher=[[PBS]] | accessdate=2008-03-19}}&lt;/ref&gt; ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸೇನಾ ತುಕಡಿಗಳು '''ಇರಾಕಿನ ನೆಲವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ''' &lt;ref&gt;{{cite book|last=Allawi|first=Ali|title=The Occupation of Iraq: Winning the War, Losing the Peace|url=https://books.google.com/?id=ptqgNq8xnOAC&amp;printsec=frontcover|accessdate= September 2008 |edition=1|year=2007|month=April|publisher=Yale University Press|location=New Haven, CT|isbn=0300110154|page=544}}&lt;/ref&gt; ಸೇನಾಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು '''ಇರಾಕ್‌ ಯುದ್ಧ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ (ಇದನ್ನು ಇರಾಕ್‌ ಆಕ್ರಮಣ, '''ಎರಡನೇ ಗಲ್ಫ್‌ ಯುದ್ಧ''' &lt;ref&gt;{{Cite news| last = Keen| first = Judy| coauthors = | title = U.S. begins second Gulf War with a surprise missile strike at Iraq leaders; Cruise missiles, bombs hit Baghdad site; Bush promises &quot;broad and concerted campaign&quot;| newspaper = USA Today| location = | pages = | language = | publisher = | date = March 20, 2003| url = http://pqasb.pqarchiver.com/USAToday/access/311645771.html?dids=311645771:311645771&amp;FMT=ABS&amp;FMTS=ABS:FT&amp;type=current&amp;date=Mar+20%2C+2003&amp;author=Judy+Keen+and+Cesar+G.+Soriano&amp;pub=USA+TODAY&amp;desc=U.S.+begins+second+Gulf+War+with+a+surprise+missile+strike+at+Iraq+leaders+%3B+Cruise+missiles%2C+bombs+hit+Baghdad+site%3B+Bush+promises+%27broad+and+concerted+campaign%27&amp;pqatl=google| accessdate = November 18, 2009| archive-date = ಏಪ್ರಿಲ್ 30, 2011| archive-url = https://web.archive.org/web/20110430051530/http://pqasb.pqarchiver.com/USAToday/access/311645771.html?dids=311645771:311645771&amp;FMT=ABS&amp;FMTS=ABS:FT&amp;type=current&amp;date=Mar+20%2C+2003&amp;author=Judy+Keen+and+Cesar+G.+Soriano&amp;pub=USA+TODAY&amp;desc=U.S.+begins+second+Gulf+War+with+a+surprise+missile+strike+at+Iraq+leaders+%3B+Cruise+missiles%2C+bombs+hit+Baghdad+site%3B+Bush+promises+%27broad+and+concerted+campaign%27&amp;pqatl=google| url-status = dead}}&lt;/ref&gt;, ಹಾಗೂ '''ಆಪರೇಷನ್‌ ಇರಾಕ್‌ ವಿಮೋಚನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ''' &lt;ref name=&quot;OPM site&quot;&gt;{{cite web |url=http://opm.gov/news/veterans-preference-extended-to-operation-iraqi-freedom,1024.aspx |title=U.S. Office of Personnel Management |publisher=Opm.gov |date=2001-09-11 |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118081134/http://www.opm.gov/news/veterans-preference-extended-to-operation-iraqi-freedom,1024.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲ್ಯು. ಬುಷ್|ಜಾರ್ಜ್‌.ಡಬ್ಲ್ಯು.ಬುಷ್‌‌]] ಅವರ ಮುಂಚೂಣಿಯ ಅಮೇರಿಕಾ ಹಾಗೂ ಟೋನಿ ಬ್ಲೇರ್‌ &lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/2862343.stm|title=U.S. Names Coalition of the Willing|accessdate=2007-11-03 | work=BBC News | date=March 18, 2003 | first=Steve | last=Schifferes}}&lt;/ref&gt; ಮುಖಂಡತ್ವದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮುಂದಾಳತ್ವ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಹೀಗೆ ವಿಮೋಚನೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ [[ಇರಾಕ್|ಇರಾಕಿನ]] ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕಾಲೂರಿದ ಸೇನೆಯನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/08/18/AR2010081805644.html | work=The Washington Post | title=Operation Iraqi Freedom ends as last combat soldiers leave Baghdad | first=Ernesto | last=Londoño | date=August 19, 2010}}&lt;/ref&gt; ಅಮೇರಿಕಾದ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಸೇನಾ ತುಕುಡಿ 2010 ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 19ರಂದು ಇರಾಕಿನಿಂದ ಕಾಲ್ತೆಗಿಯಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ 31ರಂದು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ|ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ]] [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ|ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ]] ಯುದ್ಧ ಕೊನೆ ಘೋಷಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.nytimes.com/reuters/2010/08/31/world/middleeast/international-us-iraq.html?_r=1 | work=The New York Times}} {{Dead link|date=September 2010|bot=RjwilmsiBot}}&lt;/ref&gt; ಹಾಗಿದ್ದೂ, ಸುಮಾರು 50 ಸಾವಿರದಷ್ಟು ಅಮೇರಿಕಾದ ಸೇನೆ ಇಂದಿಗೂ ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ಬೀಡು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದು ದೇಶ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ “ಸಲಹೆ ಹಾಗೂ ಸಹಕಾರ” ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
ದಾಳಿಗೆ ಪೀಠಿಕೆ ಎಂಬಂತೆ ಅಮೇರಿಕಾ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಇರಾಕ್‌ ಮೇಲೆ ಸುರಿಮಳೆಗೈದವು. ಇರಾಕ್‌ ಸಮೂಹನಾಶಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇದರಿಂದಾಗಿ ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಆತಂಕ ಎದುರಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವುಗಳು ತಮ್ಮ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ/ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ಅಮೇರಿಕನ್ ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್ (ಜನವರಿ 29, 2004) [http://www.americanprogress.org/issues/kfiles/b24970.html &quot;ಇನ್ ದೇರ್ ಓನ್ ವರ್ಡ್ಸ್: ಇರಾಕ್ಸ್‌ 'ಇಮಿನೆಂಟ್' ಥ್ರೆಟ್&quot;] ''americanprogress.org''&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nelson&quot;&gt;ಸೆನೆಟರ್ ಬಿಲ್ ನೆಲ್ಸನ್ (ಜನವರಿ 28, 2004) [http://www.fas.org/irp/congress/2004_cr/s012804b.html &quot;ನ್ಯೂ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಆನ್ ಇರಾಕ್ಸ್ ಪ್ರೊಫೆಶನ್ ಆಫ್ ವೆಪನ್ಸ್ ಆಫ್ ಮಾಸ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್&quot;,] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190401012202/https://fas.org/irp/congress/2004_cr/s012804b.html |date=2019-04-01 }} ''ಕಾಂಗ್ರೆಶನಲ್ ರೆಕಾರ್ಡ್''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ಬ್ಲೇರ್‌,ಎ. (ಮಾರ್ಚ್‌ 5, 2002) [http://www.number10.gov.uk/Page3206 &quot;ಪಿಎಂ ಸ್ಟೇಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆನ್ ಇರಾಕ್‌ ಫೋಲೋವಿಂಗ್ ಯುಎನ್ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ರೆಸಲ್ಯೂಷನ್&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100124071528/http://www.number10.gov.uk/Page3206 |date=2010-01-24 }} ''ನವೆಂಬರ್ 10&amp;nbsp;ಡೌನಿಂಗ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್''&lt;/ref&gt; 2002ರಲ್ಲಿ ಠರಾವು 1441ನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿ ಇರಾಕ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಪರೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸಹಕಾರ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಆಮೂಲಕ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಆಪಾದನೆಯಂತೆ ತಾನು ಸಮೂಹನಾಶಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಇರಾಕ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಆದೇಶ ನೀಡಿತು. ಅಂತೆಯೇ, ಇರಾಕ್‌ ಕೂಡ ತಪಾಸಣೆಗಾಗಿ ಬಂದ ’ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಪರಿಶೀಲನೆ ಹಾಗೂ ಪರಿವೀಕ್ಷಣಾ ಆಯೋಗ(UNMOVIC)’ಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಸಹಕಾರ ನೀಡಿತು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬಗೆಯ ಸಮೂಹನಾಶಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಕಂಡುಬರಲಿಲ್ಲ. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಇರಾಕ್‌ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತ ಪರಿಶೀಲನೆ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲೇ ಇಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;blix1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;ಹೆರ್ಶ್, ಸೀಮೋರ್ ಎಂ. (ಮೇ 5, 2002 [http://www.newyorker.com/archive/2003/05/12/030512fa_fact ಸೆಲೆಕ್ಟಿವ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್], ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್''.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;washingtonpost2007&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/02/08/AR2007020802387.html|title=Official's Key Report On Iraq Is Faulted|work=[[Washington Post]]|date=2007-02-08|accessdate=2008-11-04 | first1=Walter | last1=Pincus}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://intelligence.senate.gov/press/record.cfm?id=298775 ಯುಎಸ್ ಸೆನೆಟ್ ಇಂಟೆಲೆನ್ಸ್ ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ (ಜೂನ್ 2008):] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090430013510/http://intelligence.senate.gov/press/record.cfm?id=298775 |date=2009-04-30 }} &quot;ಟು ಬೈಪಾಟಿಸನ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಡಿಟೇಲ್ ಎಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ಮಿಸ್‌ಸ್ಟೇಟ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್ ಆನ್ ಪ್ರೀವಾರ್ ಇರಾಕ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್, ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಇನ್‌ಅಪ್ರಾಪ್ರಿಯೇಟ್ ಇಂಟಲಿಜೆನ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟಿವಿಟೀಸ್ ಬೈ ಪೆಂಟಗಾನ್ ಪಾಲಿಸಿ ಆಫೀಸ್&quot;.&lt;blockquote&gt;ಅಮೇರಿಕಾ ಜನರಿಗೆ ರಕ್ಷಣಾ ಸುದ್ದಿ ಇಲಾಖೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿ ಸರಿಯಿಲ್ಲದೇ ಇರಬಹುದು ಮತ್ತು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಸರಿಯಾಗಿಲ್ಲದೇ ಇರಬಹುದು ಎಂದು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಒಂದು ಚಿತ್ರಣ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವುದು ಮೂಲಭೂತ ಭಿನ್ನತೆಯಾಗಿದೆ.&lt;/blockquote&gt; – ಸೆನೆಟರ್ ಜಾನ್ ಡಿ. (ಜೇ) ರಾಕೆಫೆಲ್ಲರ್&amp;nbsp;IV&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಪರಿವೀಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದ ಹ್ಯಾನ್ಸ್‌‌ ಬ್ಲಿಕ್ಸ್‌‌, ಇರಾಕ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ’ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ’ ಸಹಕಾರ ನೀಡಿತ್ತಾದರೂ ಅದು “ಷರತ್ತುರಹಿತ”ವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ “ತಕ್ಷಣ”ವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿಗೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಸಮೂಹನಾಶಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇರಾಕ್‌ ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಿಲ್ಲವಾದರೂ ಇರಾಕಿನ ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ “ವರ್ಷಗಳಲ್ಲ, ವಾರಗಳಲ್ಲೂ ಅಲ್ಲ ಆದರೆ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿಯೇ” ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;blix1&quot;&gt;ಬ್ಲಿಕ್ಸ್, ಎಚ್. (ಮಾರ್ಚ್‌ 7, 2003) [http://www.cnn.com/2003/US/03/07/sprj.irq.un.transcript.blix/index.html &quot;ಟಾನ್ಸ್‌ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಆಫ್ ಬ್ಲಿಕ್ಸಸ್ ಯು.ಎನ್. ಪ್ರೆಸೆಂಟೇಶನ್&quot;] ''CNN.com''&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BlixtoUN&quot;&gt;ಯುಎನ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ 04.02.2003 ಹಾನ್ಸ್ ಬ್ಲಿಕ್ಸ್ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೇಳಿದ ಪ್ರಕಾರ{{Nowrap|27 January}} &quot;ನಾನು ನೀಡಿರುವ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಪ್ರಕಾರ ನಮ್ಮ ಅನುಭವದ ಪ್ರಕಾರ ಅದು ನಂಬಿಕೊಂಡಿರುವ ತತ್ವದ ಪ್ರಕಾರ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದು ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು UNMOVICಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಾದ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.&quot; 
 ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಇಲ್ಲದೇ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.&quot; &quot; ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಕರಣದ ತನಿಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ ನಡೆಯಬೇಕು, ಮುಂಬರುವದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯುಎನ್‌ಎಂಓವಿಐಸಿ ಮತ್ತು ಐಎಇಎ ಜೊತೆಗೆ ಸಕ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಯಾವ ಷರತ್ತು ಇಲ್ಲದ ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತೇವೆ. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿ: ''[https://archive.is/20130113082429/www.un.org/Depts/dhl/resguide/scact2003.htm 4707th meeting.]''. ಶುಕ್ರವಾರ, {{Nowrap|14 February 2003}}, {{Nowrap|10 a.m.}},ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ&lt;/ref&gt;
ಇರಾಕ್‌ ಮೇಲೆ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ ಆನಂತರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದ ಅಮೇರಿಕಾ ಮೂಲದ ಇರಾಕ್‌ ಸರ್ವೇ ಗ್ರೂಪ್‌‌, ಇರಾಕ್‌ 1991ರಲ್ಲಿಯೇ ತನ್ನ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಹಾಗೂ ಜೈವಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬರಕಾಸ್ತುಗೊಳಿಸಿತ್ತು, ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೂ ಇರಾಕ್‌ ಕೈಹಾಕಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ತನ್ನ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧ ತೆರವುಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಅಂತದ್ದೊಂದು ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಇರಾಕ್‌ ಕೈ ಹಾಕುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.globalsecurity.org/wmd/library/report/2004/isg-final-report/isg-final-report_vol1_rsi-06.htm|title=Iraq Survey Group Final Report: Weapons of Mass Destruction (WMD)}}&lt;/ref&gt; 1991ರಲ್ಲಿ ಸಮೂಹನಾಶಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಇರಾಕ್‌ ಕೈ ಹಾಕಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಅಳುದುಳಿದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ದೊರೆತರೂ ಅವು ಇರಾಕ್‌ ಮೇಲಿನ ಅಮೇರಿಕಾದ ಆಪಾದನೆಗೆ ಪೂರಕವಾದಂಥವುಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;ಶ್ರೇಡರ್, ಕೆ. (ಜೂನ್ 22, 2006) [http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/06/22/AR2006062201475.html &quot;ನ್ಯೂ ಇಂಟೆಲ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ ರೀಇಂಗ್ನೈಟ್ ಇರಾಕ್ ಆರ್ಮ್ಸ್ ಫೈಟ್&quot;] ''ಅಸೋಸಿಯೇಟೇಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ''&lt;/ref&gt; ಈ ನಡುವೆ ಇರಾಕಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಸದ್ದಾಮ್ ಹುಸೇನ್|ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್‌]] [[ಅಲ್ ಖೈದಾ|ಅಲ್‌-ಖೈದಾ]] ಉಗ್ರರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದೂ ಕೆಲವು ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ದೂರಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಆ ಕುರಿತು ಯಾವ ಸಾಕ್ಷಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.weeklystandard.com/Content/Public/Articles/000/000/003/033jgqyi.asp |title=Saddam's al Qaeda Connection |publisher=Weeklystandard.com |date=2003-08-22 |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2014-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141223072010/http://www.weeklystandard.com/Content/Public/Articles/000/000/003/033jgqyi.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ವುಡ್ಸ್,ಕೆ.ಕೆಂ. ಮತ್ತು ಲೇಸಿ,ಜೆ. (2008) [http://abcnews.go.com/images/Politics/Saddam%20and%20Terrorism%20Redaction%20EXSUM%20Extract.pdf &quot;ಸದ್ದಾಂ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಟೆರರಿಜಂ: ಎಮರ್ಜಿಂಗ್ ಇನ್‌ಸೈಟ್ಸ್ ಫ್ರಾಮ್ ಕ್ಯಾಪ್ಚರ್ಡ್ ಇರಾಕಿ ಡಾಕ್ಯೂಮೆಂಟ್ಸ್,&quot; ಸಂಪುಟ. ][http://abcnews.go.com/images/Politics/Saddam%20and%20Terrorism%20Redaction%20EXSUM%20Extract.pdf 1] ''ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್ ಐಡಿಎ'' IDA ಪೇಪರ್ ಪು-4287, ಪುಪು. ಇಎಸ್-1&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ಕೇರ್, ಆರ್.ಜೆ., ''ಎಟ್.ಅಲ್'' (29 ಜುಲೈ 2004) [http://irrationallyinformed.com/pdfcollection/20040729_Kerr_Report.pdf &quot;ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್ ಆನ್ ಇರಾಕ್‌: ಇಶ್ಯೂ ಫಾರ್ ದ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ,&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090620051716/http://irrationallyinformed.com/pdfcollection/20040729_Kerr_Report.pdf |date=2009-06-20 }} MORI Doc. ID 1245667 (ಲ್ಯಾಂಗ್ಲಿ, ವಿಎ: ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸುದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ)&lt;/ref&gt; ಆ ನಂತರ, ಪ್ಯಾಲಿಸ್ತೇನ್‌ [[ಆತ್ಮಾಹುತಿ ಬಾಂಬರ್‌]]ಗಳ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಇರಾಕ್‌ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ, ಇರಾಕ್‌ ಸರ್ಕಾರದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಿತಿಮೀರಿದೆ&lt;ref&gt;ಸಿಎನ್‌ಎನ್ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 12, 2002) [http://archives.cnn.com/2002/US/09/12/iraq.report/ &quot;ವೈಟ್ ಹೌಸ್ ಸ್ಪೆಲ್ಸ್ ಔಟ್ ಕೇಸ್ ಅಗೆನೆಸ್ಟ್ ಇರಾಕ್‌&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090607162127/http://archives.cnn.com/2002/US/09/12/iraq.report/ |date=2009-06-07 }}, &quot; ಶ್ವೇತ ಭವನವು ಗುರುವಾರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಒಂದು ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ಇರಾಕ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಮುಖಂಡರ ವಿರುದ್ಧ ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದೆ &amp;nbsp;... ಇರಾಕ್‌ ಎರಡು ಪ್ಯಾಲಿಸ್ಟೆನ್‌ನ ಬಯೋತ್ಪಾದಕ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿತ್ತು, ಮತ್ತು 2002ರಲ್ಲಿ ಸದ್ದಾಂ ನಿರ್ಧಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ಯಾಲಿಸ್ಟೆನ್ ಆತ್ಮಾಹುತಿ ಬಾಂಬರ್‌ಗಳ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ $10,000ರಿಂದ $25,000ರಷ್ಟು ಹಣ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು.&quot;&lt;/ref&gt; ಎಂಬ ಆಪಾದನೆಗಳ&lt;ref&gt;ವುಲ್ಫೋವಿಜ್, ಜಿ. (ಮೇ 30, 20025&lt;/ref&gt; ಜೊತೆ ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ಹಾದಿ ತಪ್ಪಿರುವ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬನಾದಿ ಹಾಕುವ ಮಹತ್ತರ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಈ ಆಕ್ರಮಣ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಸಬೂಬು ಹೇಳಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;[http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2003/02/20030226-11.html &quot;ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕಸಸ್ ದ ಫೂಚರ್ ಆಫ್ ಇರಾಕ್‌&quot;] ದ ವೈಟ್ ಹೌಸ್, ಫೆಬ್ರವರಿ 26, 2003&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.cbsnews.com/stories/2004/01/09/60minutes/main592330.shtml &quot;ಬುಷ್‌ ಸಾಟ್ 'ವೇ' ಟು ಇನ್ವೆಡ್ ಇರಾಕ್‌?&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131008111954/http://www.cbsnews.com/stories/2004/01/09/60minutes/main592330.shtml |date=2013-10-08 }} ''60 ನಿಮಿಷಗಳು''&lt;/ref&gt;
ಈ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ಇರಾಕನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈವಶ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್‌ ಅವರನ್ನೂ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಇರಾಕಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆದ ಬಳಿಕ ಇರಾಕ್‌ ಸರ್ಕಾರ ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್‌ ಅವರಿಗೆ ಮರಣ ದಂಡನೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿತು. ಇರಾಕ್‌ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸಿದ ಮಿತ್ರಕೂಟಕ್ಕೆ ಎದುರಾದ ಪ್ರತಿರೋಧ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಪಂಗಡಗಳ ನಡುವಿನ ಹಣಾಹಣಿ ಇರಾಕಿನ ದಂಗೆಗೆ ಹಾದಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ಇರಾಕಿನ ಶಿಯಾ ಹಾಗೂ [[ಸುನ್ನಿ ಇಸ್ಲಾಂ|ಸುನ್ನಿ]] ಎಂಬ ಎರಡು ಪ್ರಬಲ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ಕಂದಕವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹಿಗ್ಗಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಅಲ್‌‌-ಖೈದಾದ ಹೊಸ ಪಂಗಡವೊಂದು ಚಿಗುರೊಡೆಯಲು ವೇದಿಕೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು.&lt;ref&gt;[http://www.defenselink.mil/Transcripts/Transcript.aspx?TranscriptID=3879 ಯುಎಸ್‌ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಗೇಟ್ಸ್, 2 ಫೆಬ್ರವರಿ 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091130124028/http://www.defenselink.mil/Transcripts/Transcript.aspx?TranscriptID=3879 |date=2009-11-30 }}, &quot;ಪೋರ್ ವಾರ್ಸ್&quot; ರಿಮಾರ್ಕ್ ನೋಡಿ&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=CBS on civil war|publisher=CBS News|url=http://www.cbsnews.com/stories/2005/09/26/eveningnews/main886305.shtml|date=September 26, 2006|access-date=ನವೆಂಬರ್ 2, 2010|archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 5, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120205115238/http://www.cbsnews.com/stories/2005/09/26/eveningnews/main886305.shtml|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2008ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಯುಎನ್‌ಹೆಚ್‌ಸಿಆರ್ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಯುದ್ಧದದಲ್ಲಿ{{Nowrap|2 million}} ಹೊರದೇಶ (ಸಿಐಎ ಅಂದಾಜು ಪ್ರಕಾರ)&lt;ref&gt;[https://www.ಸಿಐಎ.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/iz.html &quot;ಸಿಐಎ World Factbook: Iraq‌&quot;]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ಹಾಗೂ{{Nowrap|2.7 million}} ಇರಾಕ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ನಿರಾಶ್ರಿತರಾದವರ ಸಂಖ್ಯೆ 4.7 ಮಿಲಿಯನ್‌ (ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ.16ರಷ್ಟು).&lt;ref name=&quot;UNHCR-04084&quot;&gt;[http://www.unhcr.org/cgi-bin/texis/vtx/iraq?page=briefing&amp;amp;id=4816ef534 ಯುಎನ್‌ಎಚ್‌ಸಿಆರ್ – ಇರಾಕ್‌: ಲೆಟೇಸ್ಟ್ ರಿಟರ್ನ್ ಸರ್ವೇ ಶೋಸ್ ಫ್ಯೂ ಇಂಟೆಂಡಿಂಗ್ ಟು ಗೋ ಹೋಮ್ ಸೂನ್]. ಎಪ್ರಿಲ್‌ 29, 2008ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. 2008 ಮೇ 26ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; 2007ರಲ್ಲಿ, ಇರಾಕಿನ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ನಿಗ್ರಹ ಘಟಕದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇರಾಕಿನ ಶೇ.35ರಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳು ಅಥವಾ ಐದು ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಕ್ಕಳು ಅನಾಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;[http://gorillasguides.com/2007/12/15/5-million-orphans/ {{Nowrap|5 million}} ಇರಾಕಿ ಆರ್ಫನ್ಸ್, ಆ‍ಯ್‌೦ಟಿ-ಕರರ್ಪ್ಶನಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ರಿವೀಲ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121217151042/http://gorillasguides.com/2007/12/15/5-million-orphans/ |date=2012-12-17 }} ಆ‍ಯ್‌ಸ್ವತ್ ಅಲ್ ಇರಾಕ್‌‌ ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆಯ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅನುವಾದ, ಡಿಸೆಂಬರ್ 15, 2007&lt;/ref&gt; ಇರಾಕಿನ ಬಹುತೇಕ ಮಂದಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ ಹಾಗೂ ಅಸಮರ್ಪಕ ನೀರಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದು ಇರಾಕ್‌ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ದುರ್ಬರ ಮಾನವೀಯ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ರೆಡ್‌ಕ್ರಾಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆ 2008 ಮಾರ್ಚ್‌ ತಿಂಗಳ ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.icrc.org/web/eng/siteeng0.nsf/htmlall/iraq-report-170308/$file/ICRC-Iraq-report-0308-eng.pdf |title=Iraq: no let-up in the humanitarian crisis |format=PDF |date= |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2009-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090907182444/http://www.icrc.org/web/eng/siteeng0.nsf/htmlall/iraq-report-170308/$file/ICRC-Iraq-report-0308-eng.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
ಇರಾಕಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳು ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿವೆ ಎಂದು 2008 ಜೂನ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.defenselink.mil/pubs/pdfs/Master_16_June_08_%20FINAL_SIGNED%20.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080725064601/http://www.defenselink.mil/pubs/pdfs/Master_16_June_08_+FINAL_SIGNED+.pdf|archivedate=2008-07-25 |title=U.S. Department of Defense (June 2008): Measuring Security and Stability in Iraq|format=PDF |date= |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt; 2008ರ ವಿಫಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.foreignpolicy.com/story/cms.php?story_id=4350&amp;page=1 |title=The Failed States Index 2008 |publisher=Foreignpolicy.com |date= |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt; ಇರಾಕ್‌ ಈ ಮೊದಲು ಐದನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು ಹಾಗೂ 2009ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.foreignpolicy.com/articles/2009/06/22/2009_failed_states_index_interactive_map_and_rankings |title=2009 Failed States Index |publisher=Foreignpolicy.com |date=2009-11-30 |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2010-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101026003300/http://www.foreignpolicy.com/articles/2009/06/22/2009_failed_states_index_interactive_map_and_rankings |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸೇನೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂತಸ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗೆ ಇರಾಕಿನ ಸೇನೆ ಹೆಗಲು ನೀಡಿತ್ತು.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20080918002255/http://www.iht.com/articles/ap/2007/10/02/africa/ME-GEN-Iraq-Britain.php ಬ್ರಿಟನ್ಸ್‌'ಬ್ರೌನ್ ವಿಸಿಟ್ಸ್ ಆಫೀಶೀಯಲ್,ಟ್ರೂಪ್ಸ್ ಇನ್ ಇರಾಕ್‌.] ''ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಶನಲ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್'', ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2, 2007.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4352259.stm ಇಟಲಿ ಪ್ಲ್ಯಾನ್ಸ್ ಇರಾಕ್ ಟ್ರೂಪ್ ಪುಲ್-ಔಟ್ ] ಬಿಬಿಸಿ ಮಾರ್ಚ್ 15, 2005&lt;/ref&gt; 2008ರ ಅಂತಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾ ಹಾಗೂ ಇರಾಕಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಸ್ಟೇಟಸ್‌ ಆಫ್‌ ಫೋರ್ಸಸ್‌ ಒಡಂಬಡಿಕೆ 2012 ಜನವರಿ 1 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.acq.osd.mil/log/PS/p_vault/SE_SOFA.pdf |title=ಅಗ್ರೀಮೆಂಟ್ ಬಿಟ್ವಿನ್ ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ದ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಇರಾಕ್ ಆನ್ ದ ವಿತ್‌ಡ್ರಾವಲ್ ಆಫ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಪೋರ್ಸಸ್ ಫ್ರಾಮ್ ಇರಾಕ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ದ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಆಫ್ ದೇರ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟಿವಿಟೀಸ್ ಡೂರಿಂಗ್ ದೇರ್ ಟೆಂಪರರಿ ಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್ ಇನ್ ಇರಾಕ್‌ |access-date=2010-11-02 |archive-date=2009-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090325011746/http://www.acq.osd.mil/log/PS/p_vault/SE_SOFA.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಇದರ ಜೊತೆಗೇ ಇರಾಕ್‌ ಸರ್ಕಾರ ಅಮೇರಿಕಾದೊಂದಿಗೆ&lt;ref name=&quot;sfatext&quot;&gt;[http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2008/11/20081127-2.html ಸ್ಟ್ರೇಟೆಜಿಕ್ ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್ ಅಗ್ರೀಮೆಂಟ್] (ಪಿಡಿಎಫ್ ಬಿಟ್‌ಮ್ಯಾಪ್)&lt;/ref&gt; “ಸ್ಟ್ರಟಜಿಕ್‌ ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್‌ ಒಪ್ಪಂದ” ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಆಮೂಲಕ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು, ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆತಂಕಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ,&lt;ref&gt;[http://exchanges.state.gov/englishteaching/ ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್ ಟೀಚಿಂಗ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್] (ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ರಾಜ್ಯದ ಇಲಾಖೆ.)&lt;/ref&gt; ಇಂಧನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಹಕಾರ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಿದೆ.&lt;ref name=&quot;cnnsofa&quot;&gt;ಕರಡ್ಸ್ಹೆಹ್, ಜೆ. (ನವೆಂಬರ್‌ 27, 2008) [http://www.cnn.com/2008/WORLD/meast/11/27/iraq.main/ &quot;ಇರಾಕ್‌ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಓಕೆಸ್ ಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಆನ್ ಯುಎಸ್‌ ಟ್ರೂಪ್ಸ್ ಫೂಚರ್&quot;] ''ಸಿಎನ್‌ಎನ್''&lt;/ref&gt;
2009ರ ಫೆಬ್ರುವರಿಯ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬಾರಕ್‌ ಒಬಾಮ ಮುಂದಿನ 18 ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸೇನೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವುದಾಗಿಯೂ, ಸರಿಸುಮಾರು 50 ಸಾವಿರ ಸೇನೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು ಹೊಸ ಇರಾಕಿನ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ “ಸಲಹೆ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಇರಾಕಿನ ಸೇನೆಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಗುಪ್ತಚರ ಹಾಗೂ ವಿಚಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ” ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|agency=McClatchy Newspapers|first=Steven|last=Thomma|title=Obama to extend Iraq withdrawal timetable; 50,000 troops to remain|date=February 27, 2009|url=http://www.mcclatchydc.com/227/story/62930.html|access-date=ನವೆಂಬರ್ 2, 2010|archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 28, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090228100735/http://www.mcclatchydc.com/227/story/62930.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|agency=Associated Press|first=Ben|last=Feller|title=Obama sets firm withdrawal timetable for Iraq|date=February 27, 2009|url=https://news.yahoo.com/s/ap/20090227/ap_on_go_pr_wh/obama_iraq|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090227132918/http://news.yahoo.com/s/ap/20090227/ap_on_go_pr_wh/obama_iraq|archivedate=ಫೆಬ್ರವರಿ 27, 2009|access-date=ಆಗಸ್ಟ್ 9, 2021|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಮೇರಿಕಾದ ಮುಖ್ಯ ಸೇನಾ ಕಮಾಂಡರ್‌ ಜನರಲ್‌ ರೇ ಒಡಿರ್ನೊ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಸೇನೆ 2009 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 30ರಂದೇ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಅಮೇರಿಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ಸೇನಾ ತುಕುಡಿಗಳು 2011ರ&lt;ref&gt;{{cite news|author=Martina Stewart|url=http://www.cnn.com/2009/WORLD/meast/04/12/iraq.us.troops/index.html |title=General: U.S. should be out of Iraq by late 2011 |publisher=Cnn.com |date=2009-04-12 |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt; ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇರಾಕ್‌ ಬಿಟ್ಟು ಹೊರ ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂದಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;britpullouttoday&quot;&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/8026136.stm|title=U.K. Iraq combat operations to end|publisher=BBC News|accessdate=2009-04-30 | date=April 30, 2009}}&lt;/ref&gt; ಸೇನೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವ ಅಮೇರಿಕಾದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಇರಾಕಿನ ಹೊಸ ಪ್ರಧಾನಿ ನೂರಿ-ಅಲ್‌‌-ಮಲಿಕಿ ಅವರು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ್ದರು.  {{Nowrap|31 August 2010}}ರಂದು ಓವಲ್‌ನ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಒಬಾಮ ಅವರು, “ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ. ಆಪರೇಷನ್‌ ಇರಾಕಿ ಫ್ರೀಡಮ್‌‌ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದು ಇರಾಕಿನ ಜನತೆ ತಮ್ಮ ದೇಶ ರಕ್ಷಣೆಯ ನೊಗಕ್ಕೆ ಹೆಗಲು ನೀಡಲಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.msnbc.msn.com/id/38944049/ns/politics-white_house |title=Obama's full speech: 'Operation Iraqi Freedom is over' |publisher=MSNBC |date=2010-08-31 |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2010-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101101211639/http://www.msnbc.msn.com/id/38944049/ns/politics-white_house/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ ಅಮೇರಿಕಾದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಹೆಸರನ್ನು 2010 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 1ರಲ್ಲಿ “ಆಪರೇಷನ್‌ ಇರಾಕಿ ಫ್ರೀಡಮ್‌‌” ನಿಂದ “ಆಪರೇಷನ್‌ ನ್ಯೂ ಡಾನ್‌” ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.

== 2001-2003: ಇರಾಕ್‌ ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಕರಣ ಸಂದಿಗ್ಧತೆ ಹಾಗೂ ಯುದ್ಧಪೂರ್ವ ಗುಪ್ತಚರ ಕಾರ್ಯ ==
{{See also|Lead up to the Iraq War|Rationale for the Iraq War|Public relations preparations for 2003 invasion of Iraq|Governments' pre-war positions on invasion of Iraq|Saddam Hussein and al-Qaeda|Iraq and weapons of mass destruction}}
{{Main|Iraq disarmament timeline 1990–2003|2002 in Iraq}}
ಅಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲ್ಯು. ಬುಷ್|ಜಾರ್ಜ್‌ ಡಬ್ಲ್ಯು.ಬುಷ್‌]] ಅವರು 2001 ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ತಾವು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಗದ್ದುಗೆ ಏರಿದ ಹತ್ತೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಹಾಯಕರಿಗೆ ಇರಾಕಿನ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡುವ ಹಾದಿ ಹುಡುಕಲು ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಅಂದಿನ ಅಮೇರಿಕಾದ ಖಾಜಾಂಚಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದ ಪೌಲ್‌ ಒ’ನೇಲ್‌ ಅವರು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದರು. “ಸದ್ದಾಂ ನಂತರದ ಇರಾಕಿನ ಯೋಜನೆಗಳು” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ರಹಸ್ಯ ಜ್ಞಾಪನಾಪತ್ರವೊಂದನ್ನು 2001ರ ಜನವರಿ ಹಾಗೂ ಫೆಬ್ರುವರಿಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಹಾಗೂ 2001 ಮಾರ್ಚ್‌ 5ರ ದಿನಾಂಕ ಹೊಂದಿರುವ “ಇರಾಕಿನ ತೈಲಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ವಿದೇಶಿ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪೆಂಟಗನ್‌ನ ದಾಖಲೆಯೊಂದು ಇರಾಕಿನ ನೆಲದಲ್ಲಿರುವ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ನಕಾಶೆಯೊಂದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;jwoilfields&quot;&gt;ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಇಲಾಖೆ. (ಮಾರ್ಚ್‌ 2001) [http://www.judicialwatch.org/iraqi-oil-maps.shtml &quot;ಫಾರೆನ್ ಸ್ಯೂಟರ್ ಫಾರ್ ಇರಾಕಿ ಆಯಿಲ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ಸ್‌&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100705224936/http://www.judicialwatch.org/iraqi-oil-maps.shtml |date=2010-07-05 }} (ವಿನಂತಿಸಿಕೊಂಡು ಮಾಹಿತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯಿದೆ ಮೂಲಕ ಪಡೆದು ಕೊಳ್ಳಬಹುದು)&lt;/ref&gt;

=== ಮರು ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಸ್ತ್ರ ಪರಿವೀಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯ ===
ಇರಾಕ್‌ ತನ್ನ ಸಮೂಹನಾಶಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಈ ಕ್ಷಣವೇ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬುಷ್‌ ಅವರು ಇರಾಕ್‌ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವ ಮೂಲಕ ಇರಾಕಿನ ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಕರಣ ಕಾರ್ಯ 2002-03ರಲ್ಲಿ ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡಿತ್ತು. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿಯ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ|ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಪರಿವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ತನ್ನ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರವನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಲು ಷರತ್ತುರಹಿತವಾಗಿ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕು ಎಂದೂ ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಇರಾಕ್‌ಗೆ ಆದೇಶ ನೀಡಿದ್ದರು. ಗಲ್ಫ್‌ ಯುದ್ಧದ ಬಳಿಕ ಇರಾಕ್‌ ಈ ಬಗೆಯ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಅಥವಾ ಸಂಪಾದಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕದಂತೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭ ಬಂದರೆ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ತಪಾಸಣಾಕಾರರಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು ತನ್ನ ನಿರ್ದೋಷಿತ್ವವನ್ನು ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯೂ ಇರಾಕ್‌ ಮೇಲಿತ್ತು. 1999ರ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಶೋಧನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್‌, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಪರಿಶೋಧಕರ ಜೊತೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ಗೂಢಾಚಾರರೂ ಬಂದಿದ್ದು, ತನ್ನ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಮಾತುಕತೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಅಮೇರಿಕಾಕ್ಕೆ ರವಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆಪಾದಿಸಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'' ಹಾಗೂ ''ವಾಲ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಜರ್ನಲ್'' ಪತ್ರಿಕೆಗಳೂ ಅನುಮೋದಿಸಿದ್ದವು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/250808.stm |title=U.S. silence on new Iraq spying allegations |publisher=BBC News |date=1999-01-07 |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt;
2002ರಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಪರಿವೀಕ್ಷಣಕಾರರಿಗೆ ಸಹಕರಿಸದಿದ್ದರೆ ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಬೇಕಾದೀತು ಎಂದು ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್‌ ಬುಷ್‌ ಪದೇ ಪದೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿ ಠರಾವು 1441ಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇರಾಕ್ ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ 2002ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಪರಿವೀಕ್ಷಣಕಾರರಿಗೆ ತನ್ನ ದೇಶದ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಿತು. ಆದರೆ ಈ ತಪಾಸಣೆಯಲ್ಲೂ ಪರಿವೀಕ್ಷಣಾ ತಂಡಕ್ಕೆ ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬಗೆಯ ಸಮೂಹನಾಶಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಇರಾಕ್‌ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ತುಸು ಮುಂಚೆ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಪರಿವೀಕ್ಷಣಾ ತಂಡದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಹ್ಯಾನ್ಸ್‌ ಬ್ಲಿಕ್ಸ್‌, ತಪಾಸಣೆಯಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್‌ ಸಹಕರಿಸುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ ಸಹಕಾರ ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಇರಾಕ್‌ ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಕರಣವಾದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುವುದು ಎಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;BlixtoUN&quot; /&gt;

=== ಸಮೂಹ ನಾಶಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಎಂಬ ಆರೋಪಣೆ ===
[[ಚಿತ್ರ:WeaponsInspector.JPG|thumb|ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಯುಧ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿ]]
ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಮೇಲೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಸಾರಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್‌ ಟೆನೆಟ್‌ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಇಂಟಲಿಜೆನ್ಸ್‌ ಏಜನ್ಸಿ (ಸಿಐಏ) ಅಫಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿ ಇನ್ನಿಲ್ಲದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯಿತು. ಆದರೆ ರಹಸ್ಯ ಸಭೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಸಿಐಏ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಟೆನೆಟ್‌ ಅಲ್‌-ಕೈದಾ ಹಾಗೂ ಇರಾಕ್‌ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬುಷ್‌ ಅವರಿಗೆ ವಿಷದವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಡಿಕ್‌ ಚಿನೆ ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ರಂಫೆಲ್ಡ್‌ ಸಿಐಏ ಹಾಗೂ ಟೆನೆಟ್‌ ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು. ಈ ರಹಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಂಗವಾಗಿ ರಕ್ಷಣಾ ಉಪಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಪೌಲ್‌ ವೂಲ್ಫ್‌ವಿಟ್ಜ್‌‌ ಅವರು ಡಾಗ್ಲಾಸ್‌ ಫೀತ್‌ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ’ವಿಶೇಷ ಯೋಜನೆಗಳ ಕಚೇರಿ’ (ಒಎಸ್‌ಪಿ) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪೆಂಟಗಾನ್‌ನ ಘಟಕವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯವೆಂದರೆ ಸಿಐಏ ಈವರೆಗೆ ನಡೆಸಿದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗೂಢಾಚಾರಿಕೆಗೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಇರಾಕ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ಒದಗಿಸುವುದು. ಹೀಗೆ ಒಎಸ್‌ಪಿ ಒದಗಿಸಿದ ಅರೆಬೆಂದ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸದೇ ನೇರವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಚೀನೆ ಅವರು ಅದನ್ನೇ ನೇರವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮುಂದಿಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಚೀನೆ ಅವರ ಕಚೇರಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಸೋರಿಕೆಯಾದ ಸುದ್ಧಿ ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌''  ರೀತಿಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಂಡೇ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್‌ ಟಾಕ್‌ ಶೋಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಚೀನೆ ಅವರು ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌'' ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ವರದಿಗಳನ್ನು ಉದಾಹರಿಸಿ ತಮ್ಮ ವಾದವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kirk|first=Michael|title=The Dark Side|work=Frontline|publisher=PBS|date=2006-06-20|url=http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/darkside/etc/script.html}}&lt;/ref&gt;
ಗಲ್ಫ್‌ ಯುದ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು.{{convert|550|ST}} 1990ರಲ್ಲಿ, ಇರಾಕ್‌ ಸರ್ಕಾರ &lt;ref&gt;{{cite news|title=Saddam's uranium headed for Ontario processing plant|agency=Associated Press|date=2008-07-05|url=http://www.thestar.com/News/Ontario/article/455063|work=The Star|location=Toronto|accessdate=March 30, 2010|archive-date=2013-01-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20130116091649/http://www.thestar.com/News/Ontario/article/455063|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ದಕ್ಷಿಣ ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತುವೈತಾ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ {{convert|20|km}}ರಷ್ಟು [[ಯುರೇನಿಯಮ್|ಯುರೇನಿಯಮ್‌]]ನ ಹಳದಿಕೇಕ್‌ಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿಟ್ಟಿತ್ತು. ಇರಾಕ್‌ ನೈಜರ್‌ನಿಂದ ಯುರೇನಿಯಮ್‌ನ ಹಳದಿ ಕೇಕ್‌ಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳು (ನಂತರ ಈ ವರದಿಗಳು ನಕಲಿ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿತು) ಬಂದ ಕಾರಣ ಆ ಕುರಿತು ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲು ಸಿಐಏ 2002ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ರಾಯಭಾರಿ ಜೋಸೆಫ್‌ ವಿಲ್ಸನ್‌ ಅವರನ್ನು ಇರಾಕ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ವಿಲ್ಸನ್‌ ಅವರು ಇರಾಕ್‌ ಹಳದಿಕೇಕ್‌ಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು “ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಸುಳ್ಳು” ಎಂದು ಸಿಐಏಗೆ ವರದಿಯೊಪ್ಪಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಬುಷ್‌ ಸರ್ಕಾರ ಇರಾಕ್‌ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಳದಿ ಕೇಕ್‌ಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಆಪಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ನಂತರ ಈ ಆಪಾದನೆಗಳನ್ನೇ ತನ್ನ ಆಕ್ರಮಣದ ಸಮರ್ಥನೆಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿತು. ಅದರಲ್ಲೂ 2003ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಆಫ್‌ ಯೂನಿಯನ್‌ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬುಷ್‌ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಉದಾಹರಿಸಿ ಇರಾಕ್‌ ಯುರೇನಿಯಮ್‌ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದೆ ಎಂದು ನೇರವಾಗಿ ಆಪಾದಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Duffy|first=Michael|coauthors=James Carney|title=A Question of Trust|publisher=Time|date=2003-07-13|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1101030721-464405,00.html|access-date=2010-11-02|archive-date=2013-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20130518152903/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1101030721-464405,00.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
[[ಚಿತ್ರ:G.W._Bush_delivers_State_of_the_Union_Address.jpg|thumb|2003ರಂದು ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲು ಬುಷ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಯುನಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಷಣ ನೀಡಿದರು.]]
ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎಂಬಂತೆ ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌‌ನ'' 2003 ಜೂನ್‌ ತಿಂಗಳ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆಪ್‌-ಎಡ್‌‌ (ಸಂಪಾದಕೀಯ ಪುಟದ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಪುಟ) ಪುಟದಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಸನ್‌ ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ನಿಲುವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಲೇಖನ ಬರೆದರು. ತಾವು ಸ್ವತಃ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿದ್ದು ಇರಾಕ್‌ ಯುರೇನಿಯಮ್‌ ಹಳದಿ ಕೇಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ದೂರವಾದ ಸಂಗತಿ ಎಂದು ವಿಲ್ಸನ್‌ ಆ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{Cite document|last1=Roberts|first1=Pat|last2=Rockefeller|first2=John D., IV|contribution=Niger: Former Ambassador|contribution-url=http://www.globalsecurity.org/intell/library/congress/2004_rpt/iraq-wmd-intell_chapter2-b.htm|title=Report on the u.s. intelligence community's prewar intelligence assessments on iraq|year=2004|pages=39–47|place=United States Senate|publisher=Select Committee on Intelligence|url=http://www.globalsecurity.org/intell/library/congress/2004_rpt/iraq-wmd_intell_09jul2004_report2.pdf|format=PDF|postscript=&lt;!--None--&gt;}}&lt;/ref&gt; ವಿಲ್ಸನ್‌ ಅವರ ಆಪ್‌-ಎಡ್‌‌ ಲೇಖನದ ಬಳಿಕ ವಿಲ್ಸನ್‌ ಅವರ ಮಡದಿ ವ್ಯಾಲರಿ ಪ್ಲಾಮ್‌ ಅವರು ಸಿಐಏ ವಿಶ್ಲೇಷಕಿ ಎಂಬ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಅಂಕಣಕಾರರೊಬ್ಬರು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು. ನಂತರ ಮಾಹಿತಿ ಸೋರಿಕೆಯಾದದ್ದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತನಿಖೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು.
2005 ಮೇ 1ರಂದು ''ದಿ ಸಂಡೇ ಟೈಮ್ಸ್‌'' ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ “ಡೌನಿಂಗ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಮೆಮೊ” ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್‌ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ವೇದಿಕೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸರ್ಕಾರ, ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ ಹಾಗೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಗುಪ್ತಚರ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಡುವೆ 2002 ಜೂನ್‌‌ 23ರಂದು ನಡೆದ ರಹಸ್ಯ ಸಭೆಯ ಸಾರಾಂಶ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಈ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಸಂದರ್ಭದ ಅಮೇರಿಕಾದ ನೀತಿಯ ಕುರಿತಾದ ರಹಸ್ಯ ದಾಖಲಾತಿಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಲಾಯಿತು. “ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್‌ ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೊಳಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಮೂಹ ನಾಶಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ [[ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ]]ಯ ನೆಪ ಹೇಳುವುದು ಬುಷ್‌ ಅವರ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು, ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೀತಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗುವಂತೆ ತಿರುಚಲಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Rycroft|first=Matthew|title=The secret Downing Street memo|publisher=The Sunday Times|date=2005-05-01|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/politics/election2005/article387390.ece|location=London|access-date=2010-11-02|archive-date=2009-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20090212110902/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/politics/election2005/article387390.ece|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
ಸಿಐಏ ಇರಾಕಿನ ವಿದೇಶಾಂಗ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ನಜಿ ಸಾಬ್ರಿ ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿತು. ಅದಾಗಲೇ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಏಜೆಂಟ್‌ ಆಗಿ ಹಣಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಜಿ ಸಾಬ್ರಿ, ಸದ್ದಾಂ ಸುನ್ನಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷಕಾರಿ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುವ ಇರಾದೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾಗಿಯೂ ಆದರೆ ಈಗ ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಂಡಿರುವುದಾಗಿಯೂ ಸಿಐಏಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಅದರ ಜೊತೆ, ಯಾವುದೇ ಬಗೆಯ ಜೈವಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಶೇಖರಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲವಾದರೂ ಆ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆದಿದೆ ಎಂಬ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನೂ ನಜಿ ಸಾಬ್ರಿ ಸಿಐಏ ಕಿವಿಗೆ ಹಾಕಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Pincus|first=Walter|title=Ex-Iraqi Official Unveiled as Spy|publisher=Washington Post|date=2006-03-23|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/03/22/AR2006032202103.html}}&lt;/ref&gt; 2002 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 18ರಂದು ಸಿಡ್ನಿ ಬ್ಲುಮೆತಾಲ್‌ ಹಾಗೂ ಜಾರ್ಜ್‌ ಟೆನೆಟ್‌ ಅವರು, ಇರಾಕ್‌ ಯಾವುದೇ ಬಗೆಯ ಸಮೂಹನಾಶಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ನಜಿ ಸಾಬ್ರಿ ಅವರೇ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಬುಷ್‌ ಅವರಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್‌ರ ಆಂತರಿಕ ವಲಯದಿಂದ ಬಂದ ಹಾಗೂ ಸಿಐಏಯ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಬುಷ್‌ ತಯಾರಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಮಾಹಿತಿಯ ಕುರಿತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಯಾವ ಚರ್ಚೆಯನ್ನೂ ನಡೆಸಲಿಲ್ಲ. ಅಥವಾ ಸಿಐಏ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳೇ ಸದ್ದಾಂ ಈ ಬಗೆಯ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದೇ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸತೊಡಗಿದರು.&lt;ref&gt;ಬ್ಲೂಮೆಂನ್ಥಲ್, ಎಸ್. (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 6, 2007) [http://www.salon.com/opinion/blumenthal/2007/09/06/bush_wmd/ &quot;ಬುಷ್‌ ನ್ಯೂ ಸದ್ದಾಂ ಹ್ಯಾಡ್ ನೋ ವೆಪನ್ಸ್ ಆಫ್ ಮಾಸ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100202153727/http://www.salon.com/opinion/blumenthal/2007/09/06/bush_wmd/ |date=2010-02-02 }} ''Salon.com''&lt;/ref&gt;
[[ಚಿತ್ರ:George_Tenet_gives_a_briefing_to_George_W._Bush.jpg|left|thumb|ಓವಲ್ ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲು ಬುಷ್ ಜೊತೆಗೆ ಟೆನೆಟ್ (ಎಡಭಾಗಕ್ಕೆ, ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ಟೈ ಧರಿಸಿ)]]
2002 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬುಷ್‌ ಆಡಳಿತ, ಸಿಐಏ ಹಾಗೂ ಡಿಐಏಗಳು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಪರಿವೀಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಂಗವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾದ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ಟೂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಇರಾಕ್‌‌ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಆ ಮೂಲಕ ಅಣುಬಾಂಬ್‌ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಅವಶ್ಯವಿರುವ ಯುರೇನಿಯಮ್‌‌ ಅನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಶೇಖರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದವು.&lt;ref&gt;{{Cite document|last1=Silberman|first1=Laurence H.|last2=Robb|first2=Charles S.|contribution=Iraq|contribution-url=http://www.globalsecurity.org/intell/library/reports/2005/wmd_report_25mar2005_chap01.htm|title=Report to the President of the United States|year=2005|page=198|publisher=The Commission on the Intelligence Capabilities of the United States Regarding Weapons of Mass Destruction|url=http://www.globalsecurity.org/intell/library/reports/2005/wmd_report_31mar2005.pdf|format=PDF|postscript=&lt;!--None--&gt;}} &quot;ಇರಾಕ್‌ 7075 T6 ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಟ್ಯೂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಗಾತ್ರದ ಕುರಿತಾಗಿ ಗೊತ್ತುವಳಿಯನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. {{Nowrap|75 mm}}Annex&amp;nbsp;III ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿ ಗೊತ್ತುವಳಿ 687ರ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ಗ್ಯಾಸ್ ಸೆಂಟ್ರಿಫ್ಯೂಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಅಪಾಯ ಇರುವುದರಿಂದ ಈ ನಿಷೇಧ ಹೇರಲಾಗಿದೆ.&quot;&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಈ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಅಮೇರಿಕಾದ ಇಂಧನ ಇಲಾಖೆ (ಡಿಒಇ) ಹಾಗೂ ಐಎನ್‌ಆರ್‌ ಅಲ್ಲಗಳೆದವು. ಅಮೆರಿದ ಸರ್ಕಾರದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ ಎದುರಾದ ಈ ವಿರೋಧವನ್ನೊಮ್ಮೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಈ ಬಗೆಯ ಗ್ಯಾಸ್‌ ಸೆಂಟ್ರಿಫ್ಯೂಜ್‌‌ ಹಾಗೂ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ಡಿಒಇ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಇರಾಕ್‌ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಟ್ಯೂಬ್‌ಗಳು ಸೆಂಟ್ರಿಫ್ಯೂಜ್‌ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಇರಾಕ್‌ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಟ್ಯೂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದೇ ವಿನಾ ಹೊಸ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಇವುಗಳಿಂದ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಡಿಒಇ ಹಾಗೂ ಐಎನ್‌ಆರ್‌ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದವು.&lt;ref&gt;{{cite web|author=John Pike |url=http://www.globalsecurity.org/intell/library/reports/2005/wmd_report_25mar2005_chap01.htm |title=Commission on the Intelligence Capabilities of the United States Regarding Weapons of Mass Destruction |publisher=Globalsecurity.org |date= |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt; 2002ರಲ್ಲಿ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಫಾರ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದ ವರದಿ ಕೂಡ ಡಿಒಇ ಹಾಗೂ ಐಎನ್‌ಆರ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೇ ಅನುಮೋದಿಸಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;isis&quot; /&gt;
ಅಮೇರಿಕಾದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕಾಲಿನ್‌ ಪಾವೆಲ್‌ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲಿದ್ದ ವರದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ತಪ್ಪು ಗ್ರಹಿಕೆಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಲು ಡಿಒಇ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರ ವಿಫಲಗೊಳಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;isis&quot;&gt;[http://www.isis-online.org/publications/iraq/al_tubes.html ದ ಸಿಐಎ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಟ್ಯೂಬ್ಸ್' ಅಸೆಸ್ಮೆಂಟ್:] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171010075648/http://www.isis-online.org/publications/iraq/al_tubes.html |date=2017-10-10 }} ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಮಾರ್ಚ್‌ 10, 2003&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.abc.net.au/4corners/content/2003/transcripts/s976015.htm ಸ್ಪಿನ್ನಿಂಗ್ ದ ಟ್ಯೂಬ್] ''ಫೋರ್ ಕಾರ್ನರ್ಸ್'' ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕಾರ್ಫೋರೇಶನ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 27, 2003ರಂದು ಬಿತ್ತರವಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಹಾಗೂ ಇರಾಕ್‌ ಯುದ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಕೊಂಚ ಮೊದಲು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದ ಕಾಲಿನ್‌ ಪಾವೆಲ್‌, ಇರಾಕಿನ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿರುವ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಟ್ಯೂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾ ಸೆಂಟ್ರಿಫ್ಯೂಜ್‌ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತು ತಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಟ್ಯೂಬ್‌ಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.iraqwatch.org/government/US/State/state-powell-un-020503.htm |title=Powell's remarks |publisher=Iraqwatch.org |date=2003-02-05 |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2016-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160508081500/http://www.iraqwatch.org/government/US/State/state-powell-un-020503.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ನಂತರ ಪಾವೆಲ್‌ ಇರಾಕ್‌ ಕುರಿತು ತಾವು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ತಜ್ಞರಿಂದ ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ತಾವು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ “ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹಾದಿ ತಪ್ಪಿಸುವ” ಮಾಹಿತಿಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದಾಗಿಯೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;[http://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn/A36348-2002Sep18 &quot;ಎವಿಡೆನ್ಸ್ ಆನ್ ಇರಾಕ್‌ ಚಾಲೆಂಜ್ಡ್,&quot;] ಜೋಬಿ ವಾರ್‌ರಿಕ್, ''ದಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್'', ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್. 19, 2002&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.washingtonpost.com/wp-srv/nation/transcripts/powelltext_020503.html ಕೊಲಿನ್ ಪೊವೆಲ್‌ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್ ಟು ದ ಯುಎನ್], ಫೆಬ್ರವರಿ 5, 2003&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.msnbc.msn.com/id/4992558/ ''ಮೀಟ್ ದ ಪ್ರೆಸ್''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040517131739/http://www.msnbc.msn.com/id/4992558/ |date=2004-05-17 }} ಎನ್‌ಬಿಸಿ, ಮೇ 16, 2004&lt;/ref&gt; ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ ಮುಗಿದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, 2008ರಲ್ಲಿ, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವಾದ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್‌ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾದ [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ|ಬರಾಕ್‌ ಒಬಾಮ]] ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬುಷ್‌ ಅವರು “ನನ್ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾದವೆಂದರೆ ಇರಾಕಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲಾದ ಗುಪ್ತಚರ ಇಲಾಖೆಯ ವೈಫಲ್ಯ” ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2008/dec/02/george-bush-iraq-interview|title=Iraq war my biggest regret, Bush admits|publisher=www.guardian.co.uk|accessdate=2 December 2008 | location=London | date=December 2, 2008 | first=Suzanne | last=Goldenberg}}&lt;/ref&gt;
2009 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಟೋನಿ ಬ್ಲೇರ್‌, ಇರಾಕ್‌ ಸಮೂಹ ನಾಶಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತೋ ಇಲ್ಲವೋ ಅದು ಬೇರೆ ಪ್ರಶ್ನೆ, ಆದರೆ ತಾವೆಂದಿಗೂ “ಸದ್ದಾಂ ಅವರನ್ನು ಇರಾಕಿನಿಂದ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೊಳಿಸಿದ್ದು ಸರಿ” ಎಂದೇ ಭಾವಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/8409596.stm|title=Unashamed Blair confirms his critics' claims on Iraq |last=Reynolds |first=Paul |date=12 December 2009|publisher=BBC News|accessdate=15 December 2009}}&lt;/ref&gt;

=== ಯುದ್ಧದ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ===
[[ಚಿತ್ರ:Bush_auth_jbc.jpg|thumb|ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಬುಷ್‌, ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಶ್ವೇತ ಭವನ ಮತ್ತು ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ‘ ಜಾಯಿಂಟ್ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಟು ಅಥೋರೈಸ್ಡ್ ದ ಯೂಸ್ ಆಫ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆರ್ಮ್ಡ್ ಫೋರ್ಸಸ್ ಅಗೆನೆಸ್ಟ್ ಇರಾಕ್‘‌ ಪ್ರಕಟಣೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2, 2002.]]
2002ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇರಾಕಿನ ವಿಮಾನ ಹಾರಾಟ ನಿಷೇಧಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ ವಿಮಾನಗಳು ಫಿರಂಗಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಿ ಗಸ್ತು ತಿರುಗುವುದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಿದವು &lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2002/dec/04/iraq.richardnortontaylor|title=Britain and U.S. step up bombing in Iraq|last=Norton-Taylor|first=Richard |date=4 December 2002|publisher=The Guardian|accessdate=31 August 2010 | location=London}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್‌‌ನಲ್ಲಿ &quot;ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನಾರಂಭಿಸಿದವು&quot;. ಒಕ್ಕೂಟದ ಕಮಾಂಡರಾದ ‌ಟಾಮಿ ಫ್ರಾಂಕ್ಸ್ ಇರಾಕಿನ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾದಳದ ಆಕ್ರಮಣದ ಮೊದಲೇ &quot;ನಾಶ&quot;ಗೊಳಿಸಲು ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article527701.ece|title=RAF bombing raids tried to goad Saddam into war|last=Smith|first=Michael|date=May 29, 2005|publisher=The Sunday Times|accessdate=31 August 2010|location=London|archive-date=27 ಜುಲೈ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080727015416/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article527701.ece|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2002ರಲ್ಲಿ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] ಸೆನೆಟ್‌ ಇರಾಕ್ ವಿರುದ್ಧ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ ಬಲ ಉಪಯೋಗದ ಕುರಿತು ಜಂಟಿ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಸುಮಾರು 75 ಸೆನೆಟ್ ಸದಸ್ಯರು ಗುಪ್ತ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇರಾಕ್ ಪೂರ್ವ ಸಮುದ್ರದೆಡೆಯಿಂದ ಅಮೇರಿಕಾದ ಮೇಲೆ ಜೈವಿಕ ಅಥವಾ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ವಾಯುಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ [[ಯುಏವಿ|ಮಾನವೇತರ ಯಂತ್ರದಿಂದ ಚಲಾಯಿತ ವಾಯು ಮಾರ್ಗದ ವಾಹನ]]ದಿಂದ ಪ್ರಯೋಗಿಸುವ ಭಯ (ಯುಎವಿಗಳು) ಇದ್ದಿದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಗುಪ್ತ ಅಧಿವೇಶನದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;nelson&quot; /&gt; ಫೆಬ್ರವರಿ 5, 2003, ಕೊಲಿನ್ ಪೊವೆಲ್‌ ಯುಎನ್ ರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿಗೆ ತನ್ನ ಇರಾಕಿ ಡಬ್ಲುಎಮ್‌ಡಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಯುಎವಿಗಳು ಯುಎಸ್‌ನ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಿದೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ  ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ಸುದ್ಧಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಇರಾಕಿ ಯುಎವಿಗಳು ಖಚಿತವಾಗಿವೆಯೆಂಬ ಸಿಐಎ ನಿರ್ಣಯಗಳ ಬಗೆಗೆ ಜೋರಾದ ವಿವಾದಗಳುಂಟಾದವು,&lt;ref&gt;ಲವ್, ಸಿ. (ಡಿಸೆಂಬರ್ 16, 2003) [http://www.defensetech.org/archives/000690.html &quot;ಸೆನೆಟರ್: ವೈಟ್ ಹೌಸ್ ವಾರ್ನ್ಡ್ ಆಫ್ ಯುಎವಿ ಅಟ್ಯಾಕ್,&quot;] ''ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಟೆಕ್''&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಇತರ ಗುಪ್ತವಾರ್ತಾ ವಿಭಾಗಗಳು ಇರಾಕ್‌ ಯಾವುದೇ ಯುಎವಿ ಆಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದವು, ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಾನ್ವೇಷಣೆ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|author=John Pike |url=http://www.globalsecurity.org/intell/library/reports/2005/wmd_report_25mar2005_chap01.htm |title=Commission of the Intelligence capabilities of the United States regarding weapons of mass destruction |publisher=Globalsecurity.org |date= |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt; ಪರಿಷತ್ತು ದ್ವಿಪಕ್ಷದ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಕಾನೂನಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಬುಷ್ ಆಡಳಿತದ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಆಕ್ರಮಣದ ಕಾನೂನಿನ ಆಧಾರವನ್ನೊದಗಿಸಿ ಜಂಟಿ ಗೊತ್ತುವಳಿಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 11, 2002ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದವು.
ಗೊತ್ತುವಳಿಯು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯಗಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಹಿಂಸೆಯ ವಿರುದ್ಧ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿತು. 1998ರ ಇರಾಕ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನುಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಇದು ಹುಸೇನ್‌ರ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರವನ್ನುರುಳಿಸಿ ಪ್ರಜಾಸತ್ತೀಯ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ನಿಯಮವಾಗಬೇಕೆಂದು ಗೊತ್ತುವಳಿಯು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿತು.
ಯುಎನ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಆಯುಧಗಳ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿ ಹಾನ್ಸ್ ಬ್ಲಿಕ್ಸ್ ಜನವರಿ 2003ರಲ್ಲಿ &quot;ಇರಾಕ್‌ ಸಹಜವಾಗಿ ಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ—ಇವತ್ತಿಗೂ ಸಹ ನೀಡಿಲ್ಲ—ಅದರ ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಕರಣವು ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಜೀವಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಗಳಿಸಲಿಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಆಗಿದೆ&quot; ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದನು.&lt;ref name=&quot;IraqWatch-20030127&quot;&gt;[http://www.iraqwatch.org/un/unmovic/unmovic-blix-012703.htm ಬ್ಲಿಕ್ಸ್ ರೀಮಾರ್ಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160413233921/http://www.iraqwatch.org/un/unmovic/unmovic-blix-012703.htm |date=2016-04-13 }} ಜನವರಿ 27, 2003&lt;/ref&gt; ಅವನು ಗಮನಿಸಿದ ಇನ್ನಿತರ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ {{convert|1000|ST}} ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ವಿವರಣೆ ನೀಡಲಾಗದಂತಿದ್ದು, ಇರಾಕಿನ ವಿಎಕ್ಸ್‌ ನರ್ವ್‌ ಎಜೆಂಟ್‌ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮಾಹಿತಿಯು ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು &quot;ಯಾವುದೇ ಮನಗಾಣಿಸುವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು&quot; {{convert|8500|l}}ನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಲು ಆ‍ಯ್‌೦ಥ್ರಾಕ್ಸ್‌ನ್ನು ಬಳಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದನು.&lt;ref name=&quot;IraqWatch-20030127&quot; /&gt;
ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2003ರಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಖಾತೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕೊಲಿನ್ ಪೊವೆಲ್‌ ಯುಎನ್‌ಗಿಂತ ಮೊದಲು ಬಂದು ಇರಾಕಿನ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅವಿತಿಟ್ಟಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸರ್ಕಾರವೂ ಸಹ ಸದ್ದಾಮ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಥ್ರಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬೊಟುಲಿಸಮ್‌ ವಿಷಕಾರಿ,ಮತ್ತು ವಿಎಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ವಸ್ತುಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆಂದು ನಂಬಿತ್ತು.&lt;ref&gt;''ಅಮೇರಿಕನ್ ಬೌಂಡ್: ದ ಬುಷ್‌ ರೆವಲ್ಯೂಶನ್ ಇನ್ ಫಾರೆನ್ ಪಾಲಿಸಿ'' (ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ., 2003), 159–61.&lt;/ref&gt; ‍ಬ್ಲಿಕ್ಸ್‌‌‍ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಡಬ್ಲುಎಮ್‌ಡಿಯ ಯಾವುದೇ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.&lt;ref name=&quot;blix1&quot; /&gt;
2003ರ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, ಬ್ರಿಟಿಷ್‌, ಮತ್ತು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಇರಾಕ್‌ಗೆ ಮೊದಲಿನ ಸೈನ್ಯದ ಬೆದರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದ ಗೊತ್ತುವಳಿಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲು ಗಡುವು ನೀಡುವ &quot;ಹದಿನೆಂಟನೇ ಗೊತ್ತುವಳಿ&quot;ಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದವು. ಯುಎನ್ ರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿಯ ಮೇಲಿನ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಗೊತ್ತುವಳಿಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಯಿತು. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದಾಯದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಪಾಯದಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾಜನೀತಿಯು ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಕರಣದ ಬೆಂಬಲದಿಂದಾಗಿ ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆ (ನ್ಯಾಟೋ)ಸದಸ್ಯರಾದ ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಟೋ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲದ ರಷ್ಯಾಗಳು ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದವು.&lt;ref&gt;[https://pastel.diplomatie.gouv.fr/editorial/actual/ael2/bulletin.gb.asp?liste=20030211.gb.html Joint Declaration by Russia, Germany and France on Iraq‌] ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಡಿಪ್ಲೊಮೆಟಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2003&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/Iraq/Story/0,2763,810093,00.html ರಷಿಯನ್/ಯುಕ್ರೇನಿಯನ್ ರೀಬಫ್ ಫಾರ್ ಬ್ಲೇರ್‌ ಓವರ್ ಇರಾಕ್‌] ದ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 11, 2002&lt;/ref&gt;
ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲು ಬುಷ್‌ ಮತ್ತು ಟೋನಿ ಬ್ಲೈರ್‌ ಜನವರಿ 31, 2003ರಂದು [[ಶ್ವೇತ ಭವನ]]ದಲ್ಲಿ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿದರು. ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಈ ಮಾತುಕತೆಯ ರಹಸ್ಯ ಟಿಪ್ಪಣಿಯನ್ನು ಬುಷ್‌ ಆಡಳಿತವು ಇರಾಕ್ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. U-2 ಸ್ಪೈಪ್ಲೇನ್‌ಗೆ ಯುಎನ್ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಾರಿಸಿ ಇರಾಕಿ ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಅದನ್ನು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾರಣವನ್ನೊದಗಿಸುವುದು ಬುಷ್‌‌ನ ಉಪಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಬುಷ್‌ ಮತ್ತು ಬ್ಲೇರ್‌‌ರು ಯುಎನ್‌ನ ಆಯುಧಗಳ ತನಿಖಾದಳದವರು ಡಬ್ಲುಎಮ್‌ಡಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೂ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವ ರಹಸ್ಯ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು, ಬ್ಲೇರ್‌ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಹೌಸ್‌ ಆಫ್ ಕಾಮನ್ಸ್‌ಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದನು, ನಂತರ ಇರಾಕಿನ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೊನೆಯ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಬುಷ್‌‌ನ ಹೇಳಿಕೆಯ ತಾತ್ಪರ್ಯವೆಂದರೆ:
{{cquote|The start date for the military campaign was now pencilled in for 10 March. This was when the bombing would begin.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/4849744.stm|title=Bush-Blair Iraq war memo revealed|publisher=[[BBC News Online]]|date=2006-03-27 | accessdate=January 5, 2010}}&lt;/ref&gt;}}
ಬುಷ್‌ ಬ್ಲೇರ್‌‌ಗೆ ಹೇಳುವಂತೆ &quot;ಇರಾಕ್‌ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಇದು ಎರಡು ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಗಳ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗದ ಪರಸ್ಪರ ವಿನಾಶಕ ಯುದ್ಧವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ&quot;.

=== ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ವಿರೋಧಗಳು ===
{{See|criticism of the Iraq War|legitimacy of the 2003 invasion of Iraq|legality of the Iraq War}}
ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2002ರಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್‌‌ನ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಬಿಲ್ ಕ್ಲಿಂಟನ್|ಬಿಲ್ ಕ್ಲಿಂಟನ್‌]] ಇರಾಕಿನ ವಿರುದ್ಧದ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಸೈನ್ಯಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು‌. ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: &quot;ಇಂದಿನ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಹೇಗೇ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹವಲ್ಲದ ಪರಿಣಾಮಗಳುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ನಾನಿದನ್ನು ಲಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ನಾನಿದನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ ನಾನು ಆದೇಶ ನೀಡಿದ್ದೇನೆ. ನಿಮ್ಮ ಬಾಂಬುಗಳು ಮತ್ತು ಆಯುಧಗಳು ಎಷ್ಟೇ ನಿಖರವಾಗಿದ್ದರೂ ಅವು ಅಮಾಯಕ ಜನರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://transcripts.cnn.com/TRANSCRIPTS/0210/02/ip.00.html |title=CNN Inside Politics |publisher=Transcripts.cnn.com |date= |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/news/world/politics/clinton-urges-caution-over-iraq-as-bush-is-granted-war-powers-607775.html |title=The Independent. &quot;Clinton urges caution over Iraq as Bush is granted war powers&quot; |publisher=Independent.co.uk |date=2002-10-03 |accessdate=2010-10-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110513103153/http://www.independent.co.uk/news/world/politics/clinton-urges-caution-over-iraq-as-bush-is-granted-war-powers-607775.html|archivedate=2011-05-13}}&lt;/ref&gt;
[[ಚಿತ್ರ:London_anti-war_protest_banners.jpg|thumb|ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ, 2002]]
ಜನವರಿ 20, 2003ರಂದು ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಡಾಮಿನಿಕ್ಯೂ ಡಿ ವಿಲೇಪಿನ್ &quot;ಸೈನ್ಯದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವು ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಹಾರವೆಂದು ನಾವು ನಂಬುತ್ತೇವೆ&quot; ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ambafrance-us.org/news/statmnts/2003/vilepin012003.asp|title=Press conference of Foreign affairs Minister Dominique de Villepin (excerpts)|accessdate=2007-02-13|date=2003-01-20|publisher=Embassy of France in the U.S |archiveurl = https://web.archive.org/web/20060927144309/http://www.ambafrance-us.org/news/statmnts/2003/vilepin012003.asp |archivedate = September 27, 2006}}&lt;/ref&gt; ಅದಲ್ಲದೆ ಯುದ್ಧ ವಿರೋಧಿ ಗುಂಪುಗಳು ಪ್ರಂಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ‍ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಶಿಕ್ಷಣಕಾರ ಡಾಮಿನಿಕ್ಯೂ ರೈನಿಯೆ ಪ್ರಕಾರ ಜನವರಿ 3 ಮತ್ತು ಎಪ್ರಿಲ್‌ 12, 2003ರ ನಡುವೆ{{Nowrap|36 million}} ಫೆಬ್ರವರಿ 15, 2003ರಂದು ನಡೆದ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಫಲಕಾರಿಯಾದ ಬಹಿರಂಗ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ, ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಜನರು 3,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಇರಾಕಿ ಯುದ್ಧದ ವಿರುದ್ದದ ಚಳುವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು‌.&lt;ref name=&quot;Difference&quot;&gt;[http://www.socialistworker.co.uk/article.php?article_id=6067 ಆ‍ಯ್‌೦ಟಿ-ವಾರ್ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟ್ಸ್ ಡು ಮೇಕ್ ಎ ಡಿಫರೆನ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060321084247/http://www.socialistworker.co.uk/article.php?article_id=6067 |date=2006-03-21 }}, ಅಲೆಕ್ಸ್ ಕಾಲಿನಿಕೋಸ್, ಸಮಾಜವಾದಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ, ಮಾರ್ಚ್‌ 19, 2005.&lt;/ref&gt;
ಇರಾಕನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು &quot;ಅನೇಕ ನೂರು ಸಾವಿರ ಸೈನಿಕರನ್ನು&quot; ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಎಂದು ಫೆಬ್ರವರಿ 2003ರಂದು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೈನ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಜನರಲ್‌ ಎರಿಕ್ ಶಿನ್‌ಸೆಕಿ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸೈನ್ಯದ ಸೇವಾ ಸಮಿತಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.usatoday.com/news/world/iraq/2003-02-25-iraq-us_x.htm |title=– Army chief: Force to occupy Iraq massive |publisher=Usatoday.com |date=2003-02-25 |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt; ಎರಡು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ರಮ್ಸ್‌ಫಿಲ್ಡ್ ಯುದ್ದವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಬೇಕಾಗುವ ಸೈನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಯುದ್ಧಾನಂತರದ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಸೈನ್ಯವು ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು &quot;ಅನೇಕ ಸಾವಿರ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೈನ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆನ್ನುವ ಯೋಚನೆಯು ಸರಿಯಾದುದಲ್ಲ.&quot; ಸಹಾಯಕ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಪೌಲ್ ವೂಲ್ಫೊವಿಜ್‌ ಶಿನೆಸ್ಕಿಯ ಅಂದಾಜನ್ನು &quot;ಗಡಿ ಮೀರಿದ್ದು&quot; ಎಂದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.cnn.com/2003/ALLPOLITICS/02/27/sprj.irq.war.cost/ |title=– Administration fends off demands for war estimates – Mar. 3, 2003 |publisher=Cnn.com |date= |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt;
ಮಾರ್ಚ್‌ 2003, ಹಾನ್ಸ್ ಬ್ಲಿಕ್ಸ್ ವರದಿಯಂತೆ ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ &quot;ಇದುವರೆಗೂ ಯಾವುದೇ ನಿಷೇಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಸುಳಿವು ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ&quot;, ಆದರೆ ತನಿಖೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ.  ತನಿಖೆಯ ಮೂಲಕ ತಿಳಿದು ಬಂದ ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರೀಕರಣಗೊಳ್ಳಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯವೆಂದರೆ &quot;ತಿಂಗಳುಗಳು&quot;.&lt;ref name=&quot;blix1&quot; /&gt; ಆದರೆ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರವು &quot;ರಾಯಭಾರವು ವಿಫಲಗೊಂಡಿದೆ &quot; ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಇದು ಇರಾಕನ ಡಬ್ಲುಎಮ್‌ಡಿಯನ್ನು ತೊಲಗಿಸಲು ಒಕ್ಕೊಟ ದೇಶಗಳ &quot;ಇಚ್ಚೆಯ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣ&quot;ದೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುವುದು. ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರ ಯುಎನ್ ಆಯುಧಗಳ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ [[ಬಾಗ್ದಾದ್|ಬಾಗ್ದಾದ್‌]]ನ್ನು ತಕ್ಷಣ ತೊರೆಯುವಂತೆ ಅದೇಶ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಅದು ಇರಾಕಿನ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಹೂಡುವುದು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ಪೂರ್ವದ ಬುಷ್‌ ಬೋಧನೆಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಬೀರವಾದ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 16, 2004, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಹಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದ [[ಕೋಫಿ ಅನ್ನಾನ್|ಕೋಫಿ ಅನ್ನಾನ್‌]] ಆಕ್ರಮಣದ ಕುರಿತು, &quot;ಇದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಹಕ್ಕುಪತ್ರದ ಅನುರೂಪತೆಯಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದೆ. ನಮ್ಮ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಪತ್ರದ ದೃಷ್ಠಿಯಲ್ಲೂ ಸಹ ಇದು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರ.&quot;
ನವೆಂಬರ್‌ 2008 ಲಾರ್ಡ್ ಬಿಂಗಮ್‌, ಮಾಜಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಲಾರ್ಡ್ ಸದಸ್ಯರು ವಿವರಿಸುವಂತೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಭಂಗವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು &quot;ಪ್ರಪಂಚದ ಶಾಂತಿ-ಪಾಲಕ&quot;ರಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಯುದ್ಧಾನಂತರದ ಆಕ್ರಮಣದ ಬ್ರಿಟನ್‌‌ನ ದಾಖಲೆಯಂತೆ &quot;ಇರಾಕಿನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ‌&quot;. ಅಬು ಗರಿಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಇರಾಕಿ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರುವವರ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ, ಬಿಂಗಮ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: &quot;ಬುಷ್‌ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿನ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಬಗೆಗೆ ಕಾಳಜಿಯಿರಲಿಲ್ಲ, ಇದು ತತ್ವಪ್ರತಿಪಾದಕರನ್ನು ಭಂಗಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.&quot;&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/world/2008/nov/18/iraq-us-foreign-policy ಟಾಪ್ ಜಡ್ಜ್: ಯುಎಸ್‌ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟೆಡ್ ಆ‍ಯ್‌ಸ್ ವಿಜಿಲಂಟಸ್' ಇನ್ ಇರಾಕ್‌ ಇನ್ವೆಶನ್], ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'', ನವೆಂಬರ್‌ 18, 2008&lt;/ref&gt; ಜುಲೈ 2010, ಯುಕೆಯ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಧಾನಿ ನಿಕ್ ಕ್ಲೆಗ್, ಸಂಸತ್ತಿನ ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಪಿಎಮ್‌ಕ್ಯೂಗಳ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ, ಇರಾಕ್‌‌ನ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವೆಂದು ನಿಂದಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;DailyMail210710&quot;&gt;[http://www.dailymail.co.uk/news/article-1296569/Clegg-brands-Iraq-War-illegal-PMQs--backing-No10.html?ITO=1490#ixzz0uLcwVtRw ಕ್ಲೆಗ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಇರಾಕ್‌ ವಾರ್ ಇಲ್ಲಿಗಲ್ ಇನ್ ಹಿಸ್ ಫಸ್ಟ್ ಪಿಎಂಕ್ಯೂಸ್ – ವಿತ್ ದ ಬ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ನಂ 10], dailymail.co.ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌, {{Nowrap|21 July 2010}}&lt;/ref&gt;

== 2003: ಆಕ್ರಮಣ ==
{{Main|2003 invasion of Iraq|2003 in Iraq|2003 Iraq war timeline|List of people associated with the 2003 invasion of Iraq}}
{{See also|Coalition military operations of the Iraq War|Iraq War order of battle}}
[[ಚಿತ್ರ:Iraq-War-Map.png|right|thumb|311x311px|2007ರ ಇರಾಕ್‌ ಯುದ್ಧದ ಆಕ್ರಮಣದ ಮಾರ್ಗದ ನಕ್ಷೆ, ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು]]
[[ಚಿತ್ರ:M1abrams_UmmQasr.JPG|right|thumb|ಯುಮ್ ಕಸರ್ ಸಮೀಪ ಅಲ್-ಫಾ ಪೆನಿನ್ಸುಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಎಂ1 ಅಬ್ರಾಂ ಯುದ್ಧ ವಾಹನದ 120ಮಿಮಿ ಫಿರಂಗಿಯಿಂದ ಇರಾಕಿ ಪಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ, 23 ಮಾರ್ಚ್‌ 2003.]]
[[ಚಿತ್ರ:T-54s,_T-55s,_Type_59s_or_Type_69s_at_Diwaniyah,_Iraq.jpg|right|thumb|ಇರಾಕ್‌ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ ಕ್ವಾದಿಸಿಯಾಹ್ ಸಮೀಪ ಇರಾಕಿ ಯುದ್ಧವಾಹನದ ನಾಶದ ಪಳವಳಿಕೆ.]]
ಜುಲೈ 10, 2002ರಂದು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸುದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಕ್ರಮಣ ತಂಡವು ಇರಾಕಿನ್ನು ‌ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;operation1&quot;&gt;ಆಫರೇಶನ್ ಹೋಟೆಲ್ ಕ್ಯಾಲಿಪೋರ್ನಿಯಾ, ದ ಕ್ಲಾಂಡೆಸ್ಟಿನ್ ವಾರ್ ಇನ್‌ಸೈಡ್ ಇರಾಕ್‌, ಮೈಕ್ ಟಕ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಫ್ಯಾಡಿಸ್ಟ್, 2008.&lt;/ref&gt; ಈ ತಂಡವು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸುದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿಶೇಷ ಚಟುವಟಿಕಾ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ನಂತರ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯದ ಗಣ್ಯರಾದ ಜಂಟೀ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಗಳ ಕಮಾಂಡ್‌(ಜೆಎಸ್‌ಒಸಿ)ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;plan2004&quot;&gt;ದಾಳಿಯ ಯೋಜನೆ, ಬಾಬ್ ವುಡ್ವಾರ್ಡ್, 2004.&lt;/ref&gt; ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸೈನ್ಯದ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಅನೇಕ ಇರಾಕಿ ಮಿಲಿಟರಿ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಣದ ಬದಲಿಗೆ ಮನವೊಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾದ ಸ್ಥಳಾನ್ವೇಷಣೆ ನಿಯೋಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ನಾಯಕತ್ವದ ಗುರಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;plan2004&quot; /&gt;
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪೆಶ್ಮರ್ಗದ ಕರ್ದಿ‌ಯವರನ್ನು ಆಕ್ರಮಣದ ಉತ್ತರದ ಸೇನಾಮುಖವನ್ನಾಗಿಸಿದರು. ಈ ಎರಡೂ ಸೈನ್ಯಗಳೂ ಸೇರಿ ಆಕ್ರಮಣದ ಮೊದಲೇ ಇರಾಕಿ ಕರ್ದಿಸ್ಥಾನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಅನ್ಸರ್ ಅಲ್ ಇಸ್ಲಾಮ್‌ನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇರಾಕಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೋಲಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;plan2004&quot; /&gt;&lt;ref&gt;ಸಿ. ಜೆ. ಚೀವರ್ಸ್‌ರಿಂದ,ಎ ನೇಶನ್ ಎಟ್ ವಾರ್: ಸೆಕೆಂಡ್ ಫ್ರಂಟ್; ಅಲೈಡ್ ಟ್ರೂಪ್ಸ್ ಆರ್ ಫ್ಲೌನ್ ಇನ್ ಏ‌ರ್‌ಫೀಲ್ಡ್ಸ್ ಇನ್ ನಾರ್ತ್ ಇರಾಕ್‌, ಮಾರ್ಚ್‌ 24, 2003&lt;/ref&gt; ಅನ್ಸರ್ ಅಲ್ ಇಸ್ಲಾಮ್ನ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧವು ಅನೇಕ ಬಂದುಕೋರರ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು‌ ಮತ್ತು ಸರ್ಗತ್‌‌ನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಯುದ್ಧಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;operation1&quot; /&gt;&lt;ref&gt;ಸಿ. ಜೆ. ಚೀವರ್ಸ್‌ರಿಂದ, ಎ ನೇಶನ್ ಎಟ್ ವಾರ್: ಇನ್ ದ ಫೀಲ್ಡ್ ದ ನಾರ್ದರ್ನ್ ಫ್ರಂಟ್; ಮಿಲಿಟಂಟ್ಸ್ ಗೋನ್, ಕೇವ್ಸ್ ಇನ್ ನಾರ್ತ್ ಲೈ ಎಬಂಡನ್ಡ್, ಮಾರ್ಚ್‌ 30, 2003&lt;/ref&gt;
ಮಾರ್ಚ್‌ 20, 2003ರ ಬೆಳಗ್ಗಿನ ಜಾವ 5:34 [[ಬಾಗ್ದಾದ್|ಬಾಗ್ದಾದ್‌]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ ({{Nowrap|9:34 p.m.}}, ಮಾರ್ಚ್‌ 19 ಇಎಸ್‌ಟಿ) ಸೈನ್ಯವು ಇರಾಕ್‌‌ನ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;GSorgOIF&quot;&gt;{{cite web
|title=Operation Iraqi Freedom
|work=Target Iraq
|publisher=GlobalSecurity.org
|date=2005-04-27
|url=http://www.globalsecurity.org/military/ops/iraqi_freedom.htm}}&lt;/ref&gt; ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೈನ್ಯದ ಜನರಲ್ ಟಾಮೀ ಪ್ರಾಂಕ್ಸ್ &quot;ಆಪರೇನ್ ಇರಾಕಿ ಲಿಬರೇಶನ್‌&quot; ಎನ್ನುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಂತರ,&lt;ref name=&quot;oil&quot;&gt;{{cite web
|url=http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2003/03/20030324-4.html
|title=Press Briefing by Ari Fleischer
|accessdate=2008-11-27
|date=2003-03-24
|publisher=Office of the Press Secretary
|quote=March 24, 2003... discussed the ongoing aspects of Operation Iraqi liberation}}&lt;/ref&gt; &quot;ಆಪರೇಶನ್ ಇರಾಕಿ ಫ್ರೀಡಮ್‌&quot; ಎನ್ನುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ಯುಕೆಯ ಸಂಕೇತವಾದ ಆಪರೇಶನ್ ಟೇಲಿಕ್‌, ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸಂಕೇತವಾದ ಆಪರೇಶನ್ ಫಾಲ್ಕೋನರ್‌ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ 2003ರ ಇರಾಕ್‌‌ನ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನಾರಂಭಿಸಿತು. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕುರ್ದಿಯವರ ಪೆಶ್ಮರ್ಗ ದಳದೊಂದಿಗೆ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ದಳವೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಸುಮಾರು ನಲವತ್ತು ಇತರ ಸರ್ಕಾರಗಳು &quot;ಇರಾಕ್ ವಿರುದ್ಧದ ಯುಎಸ್‌-ನಾಯಕತ್ವದ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸೇನೆಯು ‌,&quot; ತಂಡ, ಉಪಕರಣ, ಸೇವೆ, ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ದಳವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದವು, ವಿಶೇಷ ದಳದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ 248,000 ಸೈನಿಕರು, ಬ್ರಿಟೀಷರ 45,000 ಸೈನಿಕರು, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ 2,000 ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು 194 ಪೋಲಿಷ್ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಜಿಆರ್‌ಒಎಮ್‌ ಕುವೈತ್‌ನ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿ ಕೊಟ್ಟರು.&lt;ref&gt;ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ (2004). [http://www.defence.gov.au/publications/lessons.pdf ''ದ ವಾರ್ ಇನ್ ಇರಾಕ್‌. ''] [http://www.defence.gov.au/publications/lessons.pdf ''ಎಡಿಎಫ್ ಆಪರೇಶನ್ಸ್ ಇನ್ ದ ಮಿಡ್ಲ್ ಈಸ್ಟ್ ಇನ್ 2003'']. ಪುಟ 11.&lt;/ref&gt; ಆಕ್ರಮಣ ದಳದಲ್ಲಿ 70,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇರಾಕಿನ ಕರ್ದರ ಬಂಡುಕೋರ ತಂಡವನ್ನೊಳಗೊಂಡಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;MajPeltier&quot;&gt;{{cite web |url=http://cgsc.cdmhost.com/cgi-bin/showfile.exe?CISOROOT=/p4013coll3&amp;CISOPTR=363 |title=Surrogate Warfare: The Role of U.S. Army Special Forces - MAJ Isaac J. Peltier, U.S. Army – p. 29 |date= |accessdate=2009-09-13 |archive-date=2009-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090211141158/http://cgsc.cdmhost.com/cgi-bin/showfile.exe?CISOROOT=%2Fp4013coll3&amp;CISOPTR=363 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
ಆಕ್ರಮಣದ ಉದ್ದೇಶಗಳೆಂದರೆ; ಹುಸೇನ್ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವುದು; ಸಿಗುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮೂಹಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡುವುದು; ಸಿಗುವ ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಬಂಡುಕೋರರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವುದು; ಬಂಡುಕೋರರ ನೆಲೆಯ ಬಗೆಗೆ ಗುಪ್ತ ಸುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು; ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ಸಹಾಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು; ಇರಾಕ್‌‌ನ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಸ್ಥಾವರಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು; ಮತ್ತು ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲು ಸಹಕರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಇತರ [[ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ|ಮಧ್ಯ ಪೂರ್ವ]] ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗುವಂತೆ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸುವುದು.
ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಮತ್ತು ಇತರ ಬಣಗಳು ನೀರೀಕ್ಷಿಸಿದಷ್ಟಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಆಕ್ರಮಣವು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ವಿರೋಧಗಳನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸುದವು. ಇರಾಕಿನ ಪ್ರಭುತ್ವವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಲ್ಲದ ಯುದ್ಧಗಳೆರಡನ್ನೂ ಒಂದೇ ಭಾರಿಗೆ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಗಡಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬೇಕಾಯಿತು, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಸಹ ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ಅರೆಸೈನಿಕ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು ತತ್ಕಾಲಿಕ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರೂ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸವಾಲುಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು.
ರಾಯಲ್ ನೌಕಾದಳ, ಪೋಲಿಷ್‌ ನೌಕಾದಳ, ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ನೌಕಾದಳದ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಗುಂಪುಗಳು ತೈಲಬಾವಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅಲ್-ಫಾ ಪೆನಿನ್ಸುಲದ ಮೇಲೆ ವೈಮಾನಿಕ ಮತ್ತು ನೀರು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡ ದಾಳಿಮಾಡಿದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸೈನ್ಯದ 16 ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿಯ ಸೇನಾತುಕಡಿ‌ ದಕ್ಷಿಣದ ಇರಾಕ್‌ ತೈಲಭಾವಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, 3 ಕಮಾಂಡೊ ಸೇನಾತುಕಡಿ‌ ಮತ್ತು [[ಪೋಲೆಂಡ್|ಪೋಲಿಷ್‌]] ವಿಶೇಷ ಸೈನಿಕ ಘಟಕದ ಜಿಆರ್‌ಒಎಮ್‌ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ನೌಕಾದಳದ 15ನೇ ಯುದ್ಧೋದ್ದೇಶದ ನೌಕಾಘಟಕವು ಉಮ್ ಕ್ಯುಸರ್‌ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ದಾಳಿಮಾಡಿದರು. ನಾಶ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪೋಲಿಷ್‌ ಕಮಾಂಡೊಗಳು ಕಡಲಕರೆಯಾಚೆಯ ಎಣ್ಣೆ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು.
[[ಚಿತ್ರ:DerelictAsadBabil.JPEG|left|thumb|ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್‌ನಿಂದ ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾದ ನಂತರ T72 ಅಸದ್ ಬಾಬಿಲ್‌ನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲಾಯಿತು‌.]]
[[ಚಿತ್ರ:Marines_in_Saddams_palace_DM-SD-04-12222.jpg|alt=photograph of three Marines entering a partially destroyed stone palace with a mural of Arabic script|left|thumb|ಬಾಗ್ದಾದ್‌ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮರಿನ್‌ನಿಂದ ಮೊದಲ ಬೆಟಲಿಯನ್‌ನ ಏಳನೇಯ ಮರಿನ್ಸ್ ಅರಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿರುವುದು.]]
[[ಚಿತ್ರ:USMarineTankinBaghdad.jpg|left|thumb|2003ರ ಇರಾಕಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಗ್ದಾದ್ ವಶವಾದ ನಂತರ ಮರಿನ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಎಂ1 ಅಬ್ರಾಂ ಯುದ್ಧವಾಹನ ಗಸ್ತು ತಿರುಗುತ್ತಿರುವುದು.]]
ಭಾರಿ ಆಯುಧಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ 3ನೇ ಪದಾತಿಸೈನ್ಯದ ವಿಭಾಗವು ಪಶ್ಚಿಮದ ಮರುಭೂಮಿಯ ಮೂಲಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ನಂತರ ಉತ್ತರದೆಡೆಗೆ ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನತ್ತ ಸಾಗಿದರು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 1ನೇ ಯುದ್ಧೋದ್ದೇಶದ ನೌಕಾದಳವು ಹೆದ್ದಾರಿ 1ರ ಮೂಲಕ ದೇಶದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿದರು, ಮತ್ತು 1 (ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌) ಆರ್ಮರ್ಡ್ ವಿಭಾಗವು ಪೂರ್ವ ಮಾರ್ಶ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರಾದೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿದರು. ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ 1ನೇ ನೌಕಾ ವಿಭಾಗವು ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳು ಸೇರುವ ಜಾಗ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಟಾಲಿಲ್ ವಾಯುಪಡೆಯ ನೆಲೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಸರಿಯಾದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಸೈನ್ಯದ 3ನೇ ಪದಾತಿ ದಳದ ವಿಭಾಗವು ವಾಯುನೆಲೆಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಇರಾಕಿ ದಳದ ಭದ್ರವಾದ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದ ಬಳಸು ದಾರಿಯ ಮೂಲಕ ನಗರವನ್ನು ದಾಟಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಇರಾಕಿನ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿದರು.
101ನೇ ವಾಯುಗಾಮಿ ವಿಭಾಗದ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ 3ನೇಯ ಪದಾತಿ ದಳದ ವಿಭಾಗವು ನಸರಿಯಾ ಮತ್ತು ಟಾಲಿಲ್‌ ವಾಯುನೆಲೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ನಜಾಫ್‌ ಮತ್ತು ಕರ್ಬಾಲಗಳನ್ನು ಉತ್ತರದಿಂದ ದಾಳಿಮಾಡಿದರು, ಆದರೆ ಮರಳ ಬಿರುಗಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲೇ ನೆಲೆನಿಂತರು ಮತ್ತು ವಿತರಣಾಜಾಲವು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಖಾತರಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬಾಗ್ದಾದ್‌‌ನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಕರ್ಬಾಲ ಕಣಿವೆಯನ್ನು ನಂತರ ಯುಫ್ರೇಟಿಸ್ ನದಿಯ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು,ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ ಪಡೆಗಳು ಕಣಿವೆಯ ಮೂಲಕ ಬಾಗ್ದಾದ್‌‌ದನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಮಧ್ಯ ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ 1ನೇ ನೌಕಾ ವಿಭಾಗವು ಪೂರ್ವ ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತಯಾರಿ ನಡೆಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite book
 |last = West
 |first = Bing
 |authorlink = Bing West
 |coauthors = General Ray L. Smith
 |title = The March Up: Taking Baghdad with the 1st Marine Division
 |publisher = Bantam Books
 |month=September |year=2003
 |location = New York
 |url =
 |doi =
 |isbn = 0-553-80376-X }}&lt;/ref&gt;
ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ, ಒಐಎಫ್-1 ತಾಲಿಬಾನ್ ಸರ್ಕಾರದ [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]]ವನ್ನು ವರ್ಷದ ಮೊದಲು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ್ದ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಯನ್ನು ತನ್ನ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇರಾಕಿ ಸೈನ್ಯವು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಾಳಿಯನ್ನು ಸೆದೆಬಡಿದಿತು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾದಾಳಿಯ ಮೂಲಕ ಫೆದಾಯೀನ್ ಸದ್ದಾಮ್‌ ಬಲಗೊಂಡನು, ನಾಗರಿಕರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತುಹೋಗುವ ಮೊದಲು ಇರಾಕಿ ಸೈನ್ಯವು ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನೊಡ್ಡಿತು.
ಎಪ್ರಿಲ್ 9ರಂದು ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹುಸೇನ್‌ರ 24 ವರ್ಷಗಳ ಆಡಳಿತವು ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿತು. ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪಡೆಗಳು ವಜಾಗೊಂಡಿದ್ದ ಬಾತ್ ಪಕ್ಷದ ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಸೂತ್ರಧಾರ &lt;ref name=&quot;articles.latimes.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://articles.latimes.com/2004/jul/03/nation/na-statue3 |title= Army Stage-Managed Fall of Hussein Statue |publisher=LA Times |date=2004-07-03 |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt; ಹುಸೇನರ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು, ಆ ಘಟನೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಿದರು, ಆ ನಂತರ ಇದು ವಿವಾದಕ್ಕೊಳಗಾಯಿತು. ಶಿಯಾ ಜನರ ಮುಲ್ಲಾ ಆಗಿದ್ದ ಅಲ್-ಸದರ್‌ನಿಗಾಗಿ ಉದ್ರಿಕ್ತ ಜನರು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕುರಿತಾದ ಯಾವುದೇ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ, ವೀಡಿಯೋ ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ತೆಗೆದ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳಿರಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;ದ ರಾಚೆಲ್ ಮ್ಯಾಡೊ ಶೋ. ಆಗಸ್ಟ್‌ 18, 2010, ಎಂಎಸ್‌ಎನ್‌ಬಿಸಿ&lt;/ref&gt; ನವೆಂಬರ್‌ 2008, ಇರಾಕಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲು ಬುಷ್‌‌ನ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯನ್ನು ದಹಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |author= |url=http://www.cbsnews.com/stories/2008/11/21/iraq/main4623010.shtml |title=Iraqi Protesters Burn Bush Effigy |publisher=Cbsnews.com |date=2008-11-21 |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2013-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131111224020/http://www.cbsnews.com/stories/2008/11/21/iraq/main4623010.shtml |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಹಠಾತ್ ಪತನದೊಂದಿಗೆ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರ ಕಡೆಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಕರುಣೆಯು ಹರಿದುಬಂದಿತು, ಆದರೆ ನಾಗರಿಕರಲ್ಲಿ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಯುಂಟಾಯಿತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಜನರ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳತನ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧ ಕೃತ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದವು.&lt;ref&gt;ಕಾಲಿಯರ್, ಆರ್. (ಎಪ್ರಿಲ್‌ 9, 2003) [http://sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=/c/a/2003/04/09/MN249161.DTL &quot;ಬಾಗ್ದಾದ್‌ ಕ್ಲೋಸರ್ ಟು ಕೊಲ್ಯಾಪ್ಸ್&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120516050021/http://sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?f=%2Fc%2Fa%2F2003%2F04%2F09%2FMN249161.DTL |date=2012-05-16 }} ''ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಕ್ರೋನಿಕಲ್''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.defenselink.mil/Transcripts/Transcript.aspx?TranscriptID=2367 |title=Stuff Happens |publisher=Defenselink.mil |date= |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2009-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091130124034/http://www.defenselink.mil/Transcripts/Transcript.aspx?TranscriptID=2367 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
ಇರಾಕಿ ಬಂಡಾಯಕ್ಕೆ ಯುದ್ಧಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳನ್ನೊದಗಿಸುವ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದ ಪೆಂಟಗಾನ್, {{convert|250000|ST}} (ಒಟ್ಟು {{convert|650000|ST}}) ಗೋಲಂದಾಜು ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ದೋಚಲಾಯಿತು. ಹುಸೇನರ ತವರೂರಾದ ಟಿಕ್ರಿಟ್‌‌ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರತಿರೋಧದ ನಂತರ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನೌಕಾಪಡೆಗಳ ಟಾಸ್ಕ್ ಫೋರ್ಸ್ ಟೊಪೋಲಿಯ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಶರಣಾದ ನಂತರ ಎಪ್ರಿಲ್‌ 15ರಂದು ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಪಡೆಗಳು ಆಕ್ರಮಣವು ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದವು.
ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವಾಯು ಮತ್ತು ಪದಾತಿದಳದವರಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ (ಮಾರ್ಚ್‌ 19-ಏಪ್ರಿಲ್‌ 30), 9,200 ಇರಾಕಿ ಯೋಧರು ಮತ್ತು 7,299 ನಾಗರಿಕರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು.&lt;ref&gt;ಕೊನೆಟ್ಟಾ, ಸಿ. (ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 20, 2003) [http://www.comw.org/pda/0310rm8.html &quot;ದ ವೇಜಸ್ ಆಫ್ ವಾರ್: ಇರಾಕಿ ಕಂಬಾಟಂಟ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಇನ್ ದ 2003 ಕಾನ್ಫ್ಲಿಕ್ಟ್,&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090902070831/http://www.comw.org/pda/0310rm8.html |date=2009-09-02 }} ರಿಸರ್ಚ್ ಮೊನಿಗ್ರಾಫ್ ಸಂಖ್ಯೆ. 8 ''ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್ ಆನ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಅಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್''&lt;/ref&gt; ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಪಡೆಗಳು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನಿಕರು 139 ಸೈನಿಕರು &lt;ref&gt;ರಾಯ್ಟರ್ಸ್‌ [http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/10/25/AR2005102501190.html &quot;ಗೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಪ್ಯೂಟೀಸ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಆನ್ ದೇರ್ ಫೀಟ್&quot;].''ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್.'' ಅಕ್ಟೋಬರ್. 25, 2005.&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು 33 ಯುಕೆ ಸೈನಿಕರು ಸಾವನಪ್ಪಿದರು.&lt;ref&gt;[http://www.icasualties.org/oif/SumDetails.aspx?hndRef=1 &quot;ಇರಾಕ್‌ ಕಾಲಿಶನ್ ಕ್ಯಾಶುಲ್ಟಿ ಕೋರ್ಟ್&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080409060431/http://www.icasualties.org/oif/SumDetails.aspx?hndRef=1 |date=2008-04-09 }} ಮಾರ್ಚ್‌ 19, 2003, through ಮೇ 1, 2003 (ಮುಖ್ಯವಾದ ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದ ನಂತರ) ''iCasualties.org''&lt;/ref&gt;

=== ಕೊಆಲಿಷನ್ ಪ್ರೊವಿಷನಲ್ ಅಥಾರಿಟಿ ಮತ್ತು ಇರಾಕ್ ಸರ್ವೆ ಗ್ರೂಪ್ ===
{{See also|Iraqi Governing Council|International Advisory and Monitoring Board|Coalition Provisional Authority Program Review Board|l3=CPA Program Review Board|Development Fund for Iraq|Reconstruction of Iraq}}
[[ಚಿತ್ರ:Iraq_2003_occupation.png|right|thumb|300x300px|ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2003ರಲ್ಲಿ ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ವಲಯ.]]
ಇರಾಕ್‌ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾದ ಆಕ್ರಮಣದ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದ ನಂತರ, ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟವು ಗ್ರೀನ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ಕೊಆಲಿಷನ್ ಪ್ರೊವಿಷನ್ ಅಥಾರಿಟಿ (ಸಿಪಿಎ) سلطة الائتلاف الموحدةಯನ್ನು ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಕಾಲದ ಸರ್ಕಾರ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಗುವವರೆಗೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಮಸೂದೆ 1483 (ಮೇ 22, 2003) ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತ ಸಿಪಿಎ ಇರಾಕ್ ಸರ್ಕಾರದ [[ಕಾರ್ಯಾಂಗ]], ಶಾಸಕಾಂಗ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಎಪ್ರಿಲ್ 21, 2003ರಂದು ಸಿಪಿಎಯ ಪ್ರಾರಂಭದ ಅವಧಿಯಿಂದ ಜೂನ್ 28, 2004ರಂದು ಅದರ ವಿಭಜನೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಸಿಪಿಎಯು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಮುಂಚಿನ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೈನಿಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಜಯ್ ಗಾರ್ನರ್ ಅವರಿಂದ ಮುಖಂಡತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅವರ ನೇಮಕಾತಿಯು ಕೇವಲ ಮೇ 11, 2003 ರವರೆಗೆ, ಅಂದರೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬುಷ್ ಎಲ್. ಪೌಲ್ ಬ್ರೆಮೆರ್ ಅನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡುವವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಮುಂದುವರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಬೆರ್ಮೆರ್ ಜುಲೈ 2004 ರವರೆಗೆ ಸಿಪಿಎಯು ಸ್ಥಗಿತವಾಗುವವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
ಆಕ್ರಮಣದ-ನಂತರ ಇರಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈನ್ಯಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇನ್ನೊಂದು ಗುಂಪಾಗಿ 1,400-ಸದಸ್ಯರ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇರಾಕ್ ಸರ್ವೆ ಗ್ರೂಪ್ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅದು ಇರಾಕ್‌‍ನ ಸಮೂಹ ನಾಶಕ ಆಯುಧ (ಡಬ್ಲುಎಮ್‌ಡಿ)ಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ನಿಯೋಗವನ್ನು ನೇಮಿಸಿತು. 2004ರಲ್ಲಿ ಐಎಸ್‌ಜಿಯ ಡ್ಯುಲ್ಫರ್ ವರದಿಯು&lt;ref&gt;[https://www.ಸಿಐಎ.gov/ಸಿಐಎ/reports/iraq_wmd_2004/index.html ISG's Duelfer Report]{{Dead link|date=September 2010}}&lt;/ref&gt; ಇರಾಕ್‌‍ ಡಬ್ಲ್ಯೂಎಮ್‌ಡಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಿತು.

=== ಆಕ್ರಮಣ-ನಂತರದ ಹಂತ ===
{{Main|Post-invasion Iraq, 2003–present}}
{{See|U.S. list of most-wanted Iraqis|Iraq War insurgent attacks}}
ಮೇ 1, 2003ರಂದು, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬುಷ್ ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಗೋ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಕೆಲವು ಮೈಲಿಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಯುಎಸ್‌ಎಸ್ ''ಅಬ್ರಾಹಮ್ ಲಿಂಕನ್'' ವಿಮಾನ ಕ್ಯಾರಿಯರ್‌ಗೆ ಒಂದು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಭೇಟಿಯಲ್ಲಿ ಬುಷ್‌ ’ಮಿಷನ್ ಅಕಂಪ್ಲಿಷ್ಡ್’ ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಪರ್ಯವಸಾನಗೊಂಡಿತು. ವಿಮಾನದ ಡೆಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾವಿಕರು ಮತ್ತು ಏರ್‌ಮೆನ್‌ಗಳು ಬರುವುದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಬಿತ್ತರವಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಬುಷ್ ಇರಾಕಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಲಗಳ ವಿಫಲದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮುಂಚಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹುಸೇನ್ ಇವರು ದೀರ್ಘ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ತುಕಡಿಗಳು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದವು.
[[ಚಿತ್ರ:USS_Abraham_Lincoln_(CVN-72)_Mission_Accomplished.jpg|right|thumb|ಯುಎಸ್‌ಎಸ್ ಅಬ್ರಹಾಂ ಲಿಂಕನ್ ಮಿಷನ್ ಅಕಂಪ್ಲಿಷ್ಡ್ ಬ್ಯಾನರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಬಂದರಿಗೆ ವಾಪಸ್ಸಾದರು.]]
ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬುಷ್‌ ಅವರು ಭಾಷಣ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಒಕ್ಕೂಟದ ಸೈನ್ಯಗಳು ಅಮೇರಿಕಾ ಸೇನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಅದರಲ್ಲೂ ’ಸುನ್ನಿ ಟ್ರಿಯಾಂಗಲ್‌’ನಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ಪ್ರಮಾಣ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Operation Iraqi Freedom Maps|publisher=GlobalSecurity.Org|date=Unavailable|url=http://www.globalsecurity.org/military/ops/iraqi_freedom-ops-maps.htm}}&lt;/ref&gt;    ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇರಾಕಿ ಬಂಡಾಯಗಾರರಿಗೆ ಇರಾಕ್ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಗಾರ್ಡ್‌‍ಗಳು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ರಹಸ್ಯ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ, ಇರಾಕಿನ ಪ್ರತಿರೋಧಕತೆಯು (ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ &quot;ಪ್ರತಿ-ಇರಾಕಿ ಬಲಗಳು&quot; ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ) ದೊಡ್ದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾದಳ ಮತ್ತು ಹುಸೇನ್/ಬಾತ್ ಪಕ್ಷದ ನಿಷ್ಠಾವಂತರಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದರ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರವೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ತೀವ್ರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಇರಾಕಿಗಳು ಬಂಡಾಯಕ್ಕೆ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಆಕ್ರಮಣದಿಂದಾಗಿ ಸಿಟ್ಟಿಗೆದ್ದರು. ಬಾಗ್ದಾದ್, ಆಲ್ ಅನ್‌ಬರ್, ಮತ್ತು ಸಲಾಹ್ ಆದ್ ದಿನ್ ಇವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಮೂರು ಪ್ರಾಂತಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಆ ಮೂರು ಪ್ರಾಂತಗಳು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 35% ವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಯುಎಸ್‌ನ ಮಿಲಿಟರಿ ಮರಣಗಳ 73%ಕ್ಕೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದ್ದವು (ಡಿಸೆಂಬರ್ 5, 2006ರವರೆಗೆ) ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿಶತದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮಿಲಿಟರಿ ಮರಣಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದವು (ಸುಮಾರು 80%.)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://icasualties.org/oif/Province.aspx|title=iCasualties: Iraq Coalition Casualty Count - Deaths by Province Year/Month|publisher=Icasualties.org|date=|accessdate=2008-10-27 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080708203616/http://icasualties.org/oif/Province.aspx |archivedate = July 8, 2008}}&lt;/ref&gt;
ಬಂಡಾಯಗಾರರು ಗೋರಿಲ್ಲಾ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು: ಸಣ್ಣ ಫಿರಂಗಿಗಳು, ಮಿಸೈಲ್‌ಗಳು, ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ದಾಳಿಗಳು, ಸ್ನಿಪ್ಪರ್‌ಗಳು, ಸುಧಾರಿತ ಸ್ಪೋಟಕ ಸಾಧನಗಳು (ಇಐಡಿ ಗಳು), ಕಾರ್ ಬಂಬ್‌ಗಳು, ಸ್ಮಾಲ್ ಆರ್ಮ್ಸ್ ಫೈರ್ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ರೈಫಲ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ), ಮತ್ತು ಆರ್‌ಪಿಜಿಗಳು (ರಾಕೆಟ್ ಪ್ರೊಪೆಲ್ಡ್ ಗ್ರೆನೇಡ್‌ಗಳು), ಹಾಗೆಯೇ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್, ನೀರು, ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ವಿಧ್ವಂಸಕ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. 
[[ಚಿತ್ರ:M60iraq2003.jpg|right|thumb|ಮೇ 2003ರಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ದಳ ಎನ್‌ಎಂಸಿಬಿ-15 ಸೀಬೀಸ್ (ನಾವಲ್ ಮೊಬೈಲ್ ಕನ್ಸ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಬ್ಯಾಟಾಲಿಯನ್)]]
ಆಕ್ರಮಣ-ನಂತರದ ಇರಾಕ್ ಏಕೀಕರಣ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಹುಸೇನ್ ಪ್ರಭುತ್ವದ ಅವನತಿಯ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಏಕಿಕರಣ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಒಕ್ಕೂಟ-ಅಲ್ಲದ ಬಲಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಅಂತರಿಕ ವಿಭಜನೆಗಳನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸ್ಥಿರವಾದ, ಅನುವರ್ತನಶೀಲ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು.&lt;ref name=&quot;Soriano&quot;&gt;{{cite news|title=Poll: Iraqis out of patience|publisher=USA Today|date=2004-04-30|url=http://www.newsmax.com/archives/articles/2005/1/13/232154.shtml|access-date=2010-11-02|archive-date=2016-04-21|archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20160421044502/http://www.newsmax.com/archives/articles/2005/1/13/232154.shtml|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Gloom descends on Iraqi leaders as civil war looms|author=Reuters|url=http://www.turkishdailynews.com.tr/article.php?enewsid=49603|access-date=2010-11-02|archive-date=2007-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930165233/http://www.turkishdailynews.com.tr/article.php?enewsid=49603|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಒಕ್ಕೂಟ ಮಿಲಿಟರಿ ಸೇನೆಗಳು [[ಟೈಗ್ರಿಸ್]] ರಿವರ್ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾ ಮತ್ತು ಸುನ್ನಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಸರಣಿಗಳು ಸುನ್ನಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೇಸಗೆಯ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. 2003ರ ಕೊನೆಯ ಅವಧಿಯ ಕಡೆಗೆ, ಬಂಡಾಯಗಾರ ಆಕ್ರಮಣಗಳ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅಂತರವು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಗೋರಿಲ್ಲಾ ಆಕ್ರಮಣಗಳಲ್ಲಿನ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಮುನ್ನುಗ್ಗುವಿಕೆಯು ಬಂಡಾಯಗಾರರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಪ್ರತೀಕಾರವನ್ನು ಮಾಡಿದವು, ಅವುಗಳು ರಾಮ್‌ದಾನ್‌‍ನ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಪವಿತ್ರ ತಿಂಗಳಿನ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾರಣದಿಂದ &quot;ರಾಮ್‌ದಾನ್ ಅಫೆನ್ಸೀವ್&quot; ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು.
ಈ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಶಮನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಒಕ್ಕೂಟ ಬಲಗಳು ವಾಯು ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಫಿರಂಗಿ ದಳವನ್ನು ಹೊಂಚುದಾಳಿಯ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಬಲಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ ಸೆದೆಬಡಿಯುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕದ ಆಕ್ರಮಣದ ಕೊನೆಯ ನಂತರದಿಂದ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು. ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗಗಳು, ಗಸ್ತು ದಳಗಳು, ಸೈನಿಕ ದಾಳಿಗಳ ಕಣ್ಗಾವಲು ಬಂಡಾಯಗಾರರು ಒಳಗೆ ಅಡಿಯಿಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಎಡೆಮಾಡಿತು. ಅದಕ್ಕೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ, ಹುಸೇನ್‌ರ ಹುಟ್ಟು ಸ್ಥಳ ಆಲ್-ಔಜಾವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎರಡು ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಬು ಹಿಷ್ಮಾದ ಸಣ್ಣ ನಗರಗಳು ಮೊನೆಯುಳ್ಳ ವೈರ್‌ಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ-ಮುಂಚಿನ ಮಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸುವುದರಲ್ಲಿನ ವಿಫಲತೆ, ಒಂದು ದಶಕಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಯು.ಕೆ ಬಾಂಬ್‌ ದಾಳಿಗಳು, [[ಬ್ರಷ್ಟಾಚಾರ|ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ]], ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಅವನತಿಯು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅಸಮರ್ಪಕವಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದವು, ಇದು ಐಪಿಎ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಉಗ್ರತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

=== ಹುಸೇನ್ ಅಧಿಪತ್ಯದ ಅವನತಿಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ===
{{See also|Supreme Iraqi Criminal Tribunal|Trial of Saddam Hussein}}
[[ಚಿತ್ರ:TOW_uday_qusay_house.jpg|thumb|ಮಸೂಲ್‌ನಲ್ಲಿನ ಉದಯ್ ಮತ್ತು ಕ್ವಾಸಿ ಹುಸೇನ್‌ ಮನೆಯ ಒಂದು ಪಾರ್ಶ್ವದಿಂದ 65ನೇಯ ಎಂಪಿ ಸಿಒ ಏರ್‌ಬೋರ್ನ್ ಮೂಲಕ ಟಿಒಡಬ್ಲೂ ಮಿಸೈಲ್ ದಾಳಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುವುದು, ಇರಾಕ್‌, 22 ಜುಲೈ 2003|link=Special:FilePath/TOW_uday_qusay_house.jpg]]
2003ರ ಬೇಸಗೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆಗಳು ಮುಂಚಿನ ಅಧಿಪತ್ಯದ ಉಳಿದ ಮುಖಂಡರುಗಳ ಅವನತಿಯ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಹರಿಸಿದವು. ಜುಲೈ 22ರಂದು, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ 101ನೆಯ ಏರ್‌ಬೋರ್ನ್ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಟಾಸ್ಕ್ ಸೇನೆ 20ರ ಸೈನಿಕರಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ದಾಳಿಯು ಹುಸೇನ್‌ರ ಒಬ್ಬ ಮೊಮ್ಮಗನ ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು (ಉದಯ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯುಸೇಯ್) ಹತ್ಯೆಗೈಯ್ಯಲಾಯಿತು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಮುಂಚಿನ ಅಧಿಪತ್ಯದ 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖ ಮುಖಂಡರುಗಳು ಹಾಗೆಯೇ ಹಲವಾರು ಇತರ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು ಅಥವಾ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟರು.
ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್‌ರು ಡಿಸೆಂಬರ್ 13, 2003ರಂದು ಆಪರೇಷನ್ ರೆಡ್ ಡಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಟಿಕ್ರಿಟ್ ಸಮೀಪದ ಒಂದು ಫಾರ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ಸೆರೆಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Pentagon: Saddam is POW|publisher=CNN|date=2004-01-10|url=http://www.cnn.com/2004/WORLD/meast/01/09/sprj.nirq.saddam/}}&lt;/ref&gt; ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೈನ್ಯದ 4ನೆಯ ಪದಾತಿ ದಳದ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಮತ್ತು ಟಾಸ್ಕ್ ಫೋರ್ಸ್ 121ರ ಸದಸ್ಯರುಗಳಿಂದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಸದ್ದಾಮ್‌ರ ಇರುವಿಕೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಸುಳಿವುಗಳು ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರುಗಳು ಮತ್ತು ಮುಂಚಿನ ಬೆಂಗಾವಲುದಾರರಿಂದ ತಿಳಿದು ಬಂದಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Saddam 'caught like a rat' in a hole|publisher=CNN|date=2003-12-15|url=http://www.cnn.com/2003/WORLD/meast/12/14/sprj.irq.saddam.operation/index.html?iref=newssearch}}&lt;/ref&gt;
[[ಚಿತ್ರ:SaddamSpiderHole.jpg|left|thumb|ಆಪರೇಷನ್ ರೆಡ್ ಡೌನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸದ್ದಾಂ ಹೆಸೇನ್‌ನ್ನು ಅಡಗುತಾಣದಿಂದ ಹೊರಗೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದು, 13 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2003.]]
ಹುಸೇನ್‌ರ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವಿಕೆಯ ನಂತರ ಮತ್ತು ಬಂಡಾಯಗಾರ ಆಕ್ರಮಣಗಳ ಇಳಿಕೆಯ ನಂತರ, ಕೆಲವರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆಗಳು ಬಂಡಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಿದರು. ತಾತ್ಕಾಲಿಕ (ಹಂಗಾಮಿ) ಸರ್ಕಾರವು ದೇಶವನ್ನು ಕಾವಲು ಕಾಯುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಹೊಸ ಇರಾಕಿ ಸುರಕ್ಷಣಾ ಸೇನೆಗಳ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಇರಾಕಿನ ಭವಿಷ್ಯದ ಎಣ್ಣೆ ಆದಾಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಲದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ{{Nowrap|$20 billion}} ಬೇಕಾದ ಹಣವನ್ನು ನೀಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿತು. ಎಣ್ಣೆಯ ಆದಾಯವೂ ಕೂಡ ಶಾಲೆಗಳ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ನವೀಕರಣ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಹುಸೇನ್‌ರನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಒಕ್ಕೂಟದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಘಟಕವನ್ನು ತೊರೆದರು ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಒಂದು ಇರಾಕಿ ಮಧ್ಯಾವಧಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖವಾದವರೆಂದರೆ ಶಿಯಾ ಕ್ಲೆರಿಕ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಆಯೊತೊಲ್ಲಾಹ್ ಅಲಿ ಆಲ್-ಸಿಸ್ತಾನಿ. ಒಕ್ಕೂಟದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Why the U.S. is Running Scared of Elections in Iraq|publisher=Guardian (London) via Common Dreams|date=2004-01-19|url=http://www.commondreams.org/views04/0119-08.htm|accessdate=2006-11-21|archive-date=2013-01-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20130116062212/http://www.commondreams.org/views04/0119-08.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಬಂಡಾಯಗಾರರು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಅಡಿಯಿರಿಸಿದರು. ಎರಡು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ (ದೊಂಬಿಯ) ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದರೆ ಫಾಲ್ಲುಜಾಹ್‌ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಯಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು, [[ಬಾಗ್ದಾದ್|ಬಾಗ್ದಾದ್‌]]ನ ನಗರಗಳ ಕೆಲವು ವಿಭಾಗಗಳು (ಸದ್ರ ನಗರ) ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಬಸ್ರಾ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು.
&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;
&lt;gallery&gt;
File:GROM DN-SD-04-01612.JPEG|ಇರಾಕಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೋಲಿಷ್‌ ಜಿಆರ್‌ಒಎಮ್‌ ಪಡೆಗಳ ಸಮುದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಚರನೆ.
File:VS-1.6 anti-tank mine.jpg|ಮೇ 18, 2004: ಸ್ಟಾಫ್ ಸಾರ್ಜೆಂಟ್ ಕೇವಿನ್ ಜಸೀನ್ ಸುನ್ನಿ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅದ್ ದುಜಯ್ಲ್ ಹಳ್ಳಿಯ ಹೊರಗೆ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದ್ದ ಎರಡು ಆ‍ಯ್‌೦ಟಿ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಪಕ್ಕ ಸಿಡಿಮದ್ದು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವುದು.
File:Airborne and Special Forces Uday-Qusay raid, 2003.jpg|327ನೇಯ ಪದಾತಿದಳದ ಸೈನಿಕಪಡೆಯ ಮೂರನೇಯ ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌ ಜೊತೆಗೆ ಟಾಸ್ಕ್ ಫೋರ್ಸ್ 20ಯ ಡೆಲ್ಟಾ ಪೋರ್ಸ್, ಉದಯ್ ಹುಸೇನ್ ಮತ್ತು ಕ್ವಾಸಿ ಹುಸೇನ್‌ರ ಅಡಗುತಾಣದಲ್ಲಿ 
File:uday qusay house.jpg|ಮೊಸೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಉದಯ್ ಮತ್ತು ಕ್ವಾಸಿ ಹುಸೇನ್‌ರ ಮನೆಯನ್ನು, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪಡೆಗಳಿಂದ ಇರಾಕ್‌ ನಾಶಮಾಡಲಾಯಿತು, ಜುಲೈ 31, 2003]]
&lt;/gallery&gt;
&lt;/div&gt;

==2004: ಬಂಡಾಯದ ವಿಸ್ತರಣೆ==
{{Main|2004 in Iraq}}
:''ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ: ಈ ಅವಧಿಯ ಎಲ್ಲ ಏಕೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಾದಿಗಾಗಿ ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧದ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಚರಣೆಗಳು, ಇರಾಕ್‌‌ನಲ್ಲಿ 2004, ಇರಾಕಿ ಒಕ್ಕೂಟ ಪ್ರತಿ-ಬಂಡಾಯಗಾರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು, ಇರಾಕಿ ಬಂಡಾಯದ ಇತಿಹಾಸ, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ‌ನಿಂದ ಪಾಲ್ಲುಜಾಹ್‌ನ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, 2004ರ ಇರಾಕ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಫೈಟಿಂಗ್'' 
[[File:Bremer signs Iraqi Sovereignty Transfer document, 2004 June 28.jpg|thumb|right|ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಪ್ರಾಂತಿಯ ಅಧಿಕಾರದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಲ್.ಪೌಲ್ ಬ್ರೆಮ್ನರ್ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಇರಾಕಿನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜನೆಗೊಂಡು ಸಹಿ ಹಾಕುತ್ತಿರುವುದು, ಜೂನ್ 28, 2004.|link=Special:FilePath/Bremer_signing.jpg]]
2004ರ ಪ್ರಾರಂಭವು ಹಿಂಸಾಚಾರದಲ್ಲಿ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾದ ಶಮನದ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಬಂಡಾಯಗಾರ ಬಲಗಳು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆಗಳ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಹೊಸ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಯೋಜನೆಯ ಅಧ್ಯಯನದ ಮೂಲಕ ಪುನಃನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲ್ಪಟ್ಟವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಿಂಸಾಚಾರವು 2004ರ ಇರಾಕ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಫೈಟಿಂಗ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಪೂರ್ವ ಹಾಗೆಯೇ ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿನ ಅಲ್-ಕಾಯ್ದಾ (ಒಂದು ಸಂಯೋಜಿತ [[ಅಲ್ ಖೈದಾ|ಅಲ್-ಕಾಯ್ದಾ]] ಗುಂಪು)ಗಳಲ್ಲಿನ ವಿದೇಶಿ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅಲ್-ಕಾಯ್ದಾವು ಅಬು ಮುಸಬ್-ಅಲ್-ಜಾರ್ಕವಿಯಿಂದ ಬಂಡಾಯಗಾರತೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. 
ಬಂಡಾಯಗಾರತ್ವವು ಬೆಳೆದಂತೆಲ್ಲಾ ಅಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕೂಟ ಸೇನೆಗಳಿಂದ ಹೊಸ ಇರಾಕಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸೇನೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ಒಂದು ಭಿನ್ನವಾದ ಬದಲಾವಣೆಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ನಂತರದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಇರಾಕಿನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಪೋಲೀಸ್‌ರು ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. ಆಳವಾದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮ್‌ವಾದಿ ಈ ಎರಡೂ ಪ್ರೇರಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಒಂದು ಸಂಘಟಿತ ಸುನ್ನಿ ಬಂಡಾಯವು ಇರಾಕಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಶಿಯಾ ಮಹ್ಡಿ ಸೈನ್ಯವೂ ಕೂಡ ಇರಾಕಿ ಸೈನ್ಯಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ವಾಪಸು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕೂಟ ಉದ್ದೇಶಿಗಳ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಇರಾಕಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗಗಳು ನಗರ ಗೋರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸ್ಪೋಟವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇನೆಗಳು ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಡೆಸಿದವು ಮತ್ತು ಒಂದು ಪ್ರತಿ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ತಯಾರಿಯನ್ನು ನಡೆಸಿದವು.
ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆತಂಕಕಾರಿಯಾದ ಹೋರಾಟವು ಮಾರ್ಚ್‌ 31, 2004ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಫಾಲ್ಲುಜಾಹ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರಾಕಿ ಬಂಡಾಯಗಾರರು ಹೊಂಚು ಹಾಕಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರು, ನಾಲ್ಕು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಖಾಸಗಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್‌ಗಳಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬೆಂಗಾವಲು ದಳವು ಒಂದು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ವಾಟರ್ ಯುಎಸ್‌ಎಗೆ ಬೆಂಗಾವಲಾಗಿ ಹೋಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅವು ಆಹಾರ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಯೂರೆಸ್ಟ್ ಬೆಂಬಲ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/warriors/contractors/highrisk.html |title=frontline: private warriors: contractors: the high-risk contracting business |publisher=PBS |date= |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt; ನಾಲ್ಕು ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಕಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್‌ಗಳು, ಸ್ಕಾಟ್ ಹೆಲ್ವೆನ್ಸ್ಟನ್, ಜೆರ್ಕೋ ಜೊವ್ಕೊ, ವೆಸ್ಲೇ ಬ್ಯಾಟಲೊನಾ, ಮತ್ತು ಮೈಕೆಲ್ ಟೀಗ್ ಇವರುಗಳು ಗ್ರೇನೇಡ್‌ಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾಲ್ ಆರ್ಮ್ಸ್ ಫೈರ್‌ಗಳಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಅವರ ದೇಹವು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಮೂಲಕ ಅವರ ವಾಹನಗಳಿಂದ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟರು, ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟರು, ಕೋಪದಿಂದ ಭುಗಿಲೇಳಲ್ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು ಅವರ ಸುಡಲ್ಪಟ್ಟ ಶವಗಳನ್ನು ಯುಫಾರೇಟ್ಸ್ ಬ್ರಿಜ್ ಕ್ರಾಸಿಂಗ್‌ಗೆ ತೂಗುಹಾಕಿದರು.&lt;ref&gt;[http://www.cnn.com/2004/WORLD/meast/03/31/iraq.main/ ರೆಸಿಡೆಂಟ್ಸ್ ಹ್ಯಾಗ್ ಸ್ಲೇನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ಸ್' ಬಾಡೀಸ್ ಫ್ರಾಮ್ ಬ್ರಿಡ್ಜಸ್] – CNN.com&lt;/ref&gt;
ಆ ಘಟನೆಯ ಫೋಟೋಗಳು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತದ ನ್ಯೂಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ‌ನಲ್ಲಿ ನೀಚತನ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಹಿಂಸಾಚಾರಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು ಮತ್ತು ನಗರದ ಅಯಶಸ್ವಿ &quot;ಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸುವಿಕೆ&quot; ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಡೆಸಿದವು: ಎಪ್ರಿಲ್ 2004ರಲ್ಲಿ ಫಾಲ್ಲುಜಾಹ್‌ನ ಮೊದಲ ಯುದ್ಧ.
[[File:Fallujah 2004 M1A1 Abrams.jpg|thumb|right|ಫಲುಜಾದಲ್ಲಿ ಎಂ1 ಅಬ್ರಹಾಂ,ದಂಗೆಕೋರರನ್ನು ದಮನ ಮಾಡಲು ಮುಖ್ಯ ಗನ್‌ನಿಂದ ಕಟ್ಟಡದ ಒಳಗೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು.]]
ಆಕ್ರಮಣವು ನವೆಂಬರ್ 2004ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತ ನಿರ್ದಯವಾದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮುಂದುವರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು: ಫಾಲ್ಲುಜಾಹ್‌ನ ಎರಡನೆಯ ಯುದ್ಧವು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮಿಲಿಟರಿಯಿಂದ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, &quot;[[ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್|ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ಹ್ಯೂ ನಗರದ ಯುದ್ಧದ ನಂತರದ ಅತ್ಯಂತ ಘೋರವಾದ ನಗರ ಯುದ್ಧ (ಅವು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ನಗರಗಳು).&quot;&lt;ref&gt;[http://www.defenselink.mil/news/Jan2005/n01112005_2005011103.html ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ಈಗಲ್ ಪ್ರೂವ್ಸ್ ಇನ್ ಫಲುಜಾ ಫ್ಲೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050111214731/http://www.defenselink.mil/news/Jan2005/n01112005_2005011103.html |date=2005-01-11 }}, ''ಡಿಫೆನ್ಸ್‌ಲಿಂಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್''&lt;/ref&gt; ಆಕ್ರಮಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೇನೆಗಳು ಬಂಡಾಯಗಾರರ ಗಮನವನ್ನು ಬೇರೆ ಕಡೆ ತಿರುಗಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವೈಟ್‌‍ ಪಾಸ್ಪರಸ್ ಅನ್ನು ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುವ ಆಯುಧವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. 46-ದಿನಗಳ ಯುದ್ಧವು ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಜಯವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು 1,350 ಬಂಡಾಯಗಾರರ ಜೊತೆಗೆ 95 ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೈನಿಕರು ಮರಣಹೊಂದಲ್ಪಟ್ಟರು. ಫಾಲ್ಲುಜಾಹ್ ನಗರವು ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಹೊಂದಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಆದಾಗ್ಯೂ ನಾಗರಿಕರು ಯುದ್ಧವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಅಲ್ಲಿಂದ ತಮ್ಮ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿಸಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದ ನಾಗರಿಕ ದುರ್ಘಟನೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದವು.&lt;ref&gt;ಥಾಮಸ್ ರಿಕ್ಸ್ (2006) ''ಫಿಯಾಸ್ಕೋ'' : 398–405&lt;/ref&gt;
ಆ ವರ್ಷದ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆಯೆಂದರೆ ಅಬು ಗ್ರೈಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಖೈದಿಗಳ ಕಿರುಕುಳದ ವ್ಯಾಪಕ ಬಹಿರಂಗ, ಅದು ಎಪ್ರಿಲ್ 2004ರಲ್ಲಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಗಮನವನ್ನು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಅಬು ಗ್ರೈಬ್ ಖೈದಿಗಳ ಕಿರುಕುಳದ ಮೊದಲ ವರದಿಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಇರಾಕಿ ಖೈದಿಗಳನ್ನು ಮೂದಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಕಿರುಕುಳ ಕೊಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಒಂದು ''60 ನಿಮಿಷಗಳ II'' ಸುದ್ದಿ ಮಾಹಿತಿ (ಎಪ್ರಿಲ್ 28) ಮತ್ತು ಸೇಯ್‌ಮುರ್ ಎಮ್. ಹರ್ಶ್‌ರ ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್‌'' ನಲ್ಲಿನ ಲೇಖನದ (ಎಪ್ರಿಲ್ 30ರಂದು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು) ಕಾರಣದಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದವು.&lt;ref&gt;ಹೆರ್ಶ್, ಎಸ್. (ಮೇ 10, 2004) [https://web.archive.org/web/20040516231125/http://www.newyorker.com/fact/content/?040510fa_fact &quot;ಟಾರ್ಚರ್ ಎಟ್ ಅಬು ಗರಿಬ್‌&quot;] ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್''&lt;/ref&gt; ಮಿಲಿಟರಿ ಸುದ್ದಿಗಾರ ಥಾಮಸ್ ರಿಕ್ಸ್ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆಂದರೆ ಈ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇರಾಕ್ ಜನರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೈತಿಕ ಸಮರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು, ಮತ್ತು ಅದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವಾಗಿತ್ತು (ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿತ್ತು).&lt;ref&gt;ಥಾಮಸ್ ಇ.ರಿಕ್ಸ್ (2006) ''ಫಿಯಾಸ್ಕೋ, ದ ಅಮೇರಿಕನ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಡ್ವೆಂಚರ್ ಇನ್ ಇರಾಕ್‌''. ಪೆಂಗ್ವಿನ್&lt;/ref&gt;
==2005: ಚುನಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತನಾ ಸರ್ಕಾರ==
{{See|2005 in Iraq|Military transition team}}
[[File:Baghdad Convention Center inside.jpg|right|thumb|ಇರಾಕ್‌ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆಗಾಗಿ ಕನ್ವೆಂಶನ್ ಸೆಂಟರ್ ‌ – مجلس النواب العراقي / ئه‌نجومه‌نی نوێنه‌رانی عێراق]]
ಜನವರಿ 31ರಂದು, ಇರಾಕಿ ನಾಗರಿಕರು ಒಂದು ಸ್ಥಿರ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇರಾಕಿ ಪರಿವರ್ತನಾ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲವು ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸುನ್ನಿ ಬಹಿಷ್ಕರಣಗಳು ಘಟನೆಯನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದವು. ಫೆಬ್ರವರಿ 4ರಂದು, ಪೌಲ್ ವೊಲ್ಫೊವಿಟ್ಜ್ ಇವರು 15,000 ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ತುಕಡಿಗಳ ಕೆಲಸದ ಪ್ರವಾಸಗಳು ಚುನಾವಣೆಗೆ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮುಂದೆ ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಇರಾಕಿನಿಂದ ಹೊರಹೋಗಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|title=U.S. to pull out 15,000 from Iraq|publisher=BBC News|date=2005-02-04|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/4235787.stm | accessdate=January 5, 2010}}&lt;/ref&gt; ಫೆಬ್ರವರಿಯಿಂದ ಎಪ್ರಿಲ್‌ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯು ನವೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಜನವರಿಯ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ತುಂಬಾ ಶಾಂತಿಯುತ ಅವಧಿಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಡಾಯಗಾರರ ಆಕ್ರಮಣಗಳು ಮುಂಚಿನ ಪ್ರತಿದಿನ 70ರ ಸರಾಸರಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ 30ರ ಸರಾಸರಿಯವರೆಗೆ ಇಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟವು.
ಬಂಡಾಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ತ್ವರಿತವಾದ ಕೊನೆಯ ಇಂಗಿತಗಳು ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ತುಕಡಿಗಳ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದವು, ಮೇ ತಿಂಗಳು ಆಕ್ರಮಣದ ನಂತರದಿಂದ ಇರಾಕಿನ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ದಯ ಹತ್ಯಾಕಂಡದ ತಿಂಗಳಾಗಿತ್ತು. ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಬಾಂಬರ್‌ಗಳು, ಇರಾಕಿ ಸುನ್ನಿ ಅರಬ್‌ರು, ಸಿರಿಯನ್ನರು, ಮತ್ತು ಸೌದಿಗಳನ್ನು ಇರಾಕಿನ ಟೋರ್ ಮೂಲಕ ನಿರಾಶೆಗೊಳಿಸಿತು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಬಾಂಬರ್‌ಗಳ ಗುರಿಗಳು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಶಿಯಾ ಒಂದುಗೂಡುವಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಶಿಯಾದ ನಾಗರಿಕ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಆ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ 700ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇರಾಕಿನಾಗರಿಕರು, ಹಾಗೆಯೇ 79 ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೈನಿಕರು ಮೃತಪಟ್ಟರು.
ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೇನೆಗಳು ಸಿರಿಯನ್ ಗಡಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದ ಕಾರಣದಿಂದ 2005ರ ಬೇಸಗೆಯು [[ಬಾಗ್ದಾದ್|ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನಗರದ]] ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಮತ್ತು ನಾರ್ತ್‌ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿನ ಟಾಲ್ ಅಫಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಇದು ಯುಫಾರೇಟ್ಸ್‌ನ ಕಣಿವೆಯ ಸಣ್ಣ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತು ಆ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;Ricks-2006&quot;&gt;ಥಾಮಸ್ ರಿಕ್ಸ್ (2006) ''ಫಿಯಾಸ್ಕೋ'' : 413&lt;/ref&gt;
ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 15ರಂದು ಒಂದು ಹೊಸ ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹವು ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್ ಸಂವಿಧಾನವು ಊರ್ಜಿತಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಒಂದು ಇರಾಕಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯು ಸುನ್ನಿಗಳು ಹಾಗೆಯೇ ಕುರ್ಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಶಿಯಾ ಈ ಎಲ್ಲರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು.&lt;ref name=&quot;Ricks-2006&quot; /&gt;
ಬಂಡಾಯಗಾರ ಆಕ್ರಮಣಗಳು 2005ರಲ್ಲಿ 34,131 ದಾಖಲಿತ ಘಟನೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಲ್ಪಟ್ಟವು, ಅದು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 26,496 ಇತ್ತು.&lt;ref&gt;ಥಾಮಸ್ ರಿಕ್ಸ್ (2006) ''ಫಿಯಾಸ್ಕೋ'' : 414&lt;/ref&gt;
==2006: ಆಂತರಿಕ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಇರಾಕ್ ಸರ್ಕಾರ==
{{See|2006 in Iraq|Civil war in Iraq|Operation Together Forward|Provincial Reconstruction Team}}
[[File:Bush and al-Maliki.jpg|thumb|upright|ನೂರಿ ಅಲ್-ಮಲಿಕಿ ಜೂನ್ 2006ರಂದು ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲು ಬುಷ್‌ರನ್ನು ಬೇಟಿ ಮಾಡಿದರು.]]
2006ರ ಪ್ರಾರಂಭವು ಸರ್ಕಾರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮಾತುಕತೆಗಳು, ಪಂಥಾಭಿಮಾನಿಗಳ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾದ ಒಕ್ಕೂಟ-ವಿರೋಧಿ ಆಕ್ರಮಣಗಳಿಂದ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 22, 2006ರಂದು ಇರಾಕಿನ ನಗರ ಸಮರ್ರಾದಲ್ಲಿ ಆಲ್-ಅಸ್ಕರಿ ಮಸೀದಿ ಬಾಂಬಿಂಗ್‌ನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತ ಪಂಥಾಭಿಮಾನಿಗಳ ಹಿಂಸಾಚಾರವು ಒಂದು ಹೊಸ ಹಂತಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಶಿಯಾ ಇಸ್ಲಾಮ್‌ನ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿನ ಆಸ್ಪೋಟನೆಯು ಆಲ್-ಕಾಯ್ದಾ ಮೂಲಕ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಬಾಂಬ್‌ನಿಂದ ಉಂಟಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂಬುದಾಗಿ ನಂಬಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಸ್ಪೋಟದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿಗಳು ಸಂಭವಿಸದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಮಸೀದಿಯು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಯು ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 23ರಂದು ಬುಲೆಟ್‌ಗಳ ತೂತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೃತ ದೇಹಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು, ಮತ್ತು ಸರಿಸುಮಾರು 165 ಜನರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು ಎಂಬುದಾಗಿ ತಿಳುಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಆಕ್ರಮಣದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ [[ಬಾಗ್ದಾದ್|ಬಾಗ್ದಾದ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ದಿನದ ಸರಾಸರಿ ನರಹತ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣವು ಮೂರು ಪಟ್ಟು ದಾಟಿತು, ಅಂದರೆ 11ರಿಂದ 33 ಮರಣಗಳು ಪ್ರತಿ ದಿನ ಆಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂಬುದಾಗಿ ಯುಎಸ್‌ ಮಿಲಿಟರಿಯು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿತು. 2006ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿನ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಒಂದು &quot;ಅಸೈನಿಕ ಯುದ್ಧದ-ತರಹದ ಸನ್ನಿವೇಶ&quot; ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Decrying violence in Iraq, UN envoy urges national dialogue, international support|publisher=UN News Centre|date=2006-11-25|url=https://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=20726&amp;Cr=Iraq&amp;Cr1=}}&lt;/ref&gt;
ಮಾರ್ಚ್‌ 6ರಂದು, 502ನೆಯ ಇನ್‌ಫ್ಯಾಂಟ್ರಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಐದು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೈನ್ಯದ ಸೈನಿಕರು, 14-ವರ್ಷ-ವಯಸ್ಸಿನ ಇರಾಕ್ ಹುಡುಗಿ ಅಬೀರ್ ಹಮ್ಜಾ ಆಲ್-ಜುನಾಬಿಯನ್ನು ಮಾನಭಂಗ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವಳನ್ನು, ಅವಳ ತಂದೆ, ಅವಳ ತಾಯಿ ಫಾಕ್ರಿಯಾ ತಾಹಾ ಮುಹಾಸೆನ್ ಮತ್ತು ಅವಳ ಆರು-ವರ್ಷ-ವಯಸ್ಸಿನ ಸಹೋದರಿಯನ್ನು ಕೊಲೆಗೈಯ್ದರು. ಸೈನಿಕರು ನಂತರ ದುಷ್ಕೃತ್ಯದ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿಡುವುದಕ್ಕೆ ಆ ಹುಡುಗಿಯ ದೇಹವನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಹಾಕಿದರು.&lt;ref&gt;[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1211562,00.html ಎ ಸೋಲ್ಜರ್ಸ್ ಶೇಮ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130823140457/http://www.time.com/time/magazine/article/0%2C9171%2C1211562%2C00.html |date=2013-08-23 }} ಜುಲೈ 9, 2006&lt;/ref&gt; ಅವರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸೈನಿಕರು ಮಾನಭಂಗ ಮತ್ತು ಹತ್ಯೆಯ ಆಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸೆರೆಯಾಳಾದರು ಮತ್ತು ಐದನೆಯ ಸೈನಿಕನು ಯುದ್ಧ ದುಷ್ಕೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಬಂಧಿಯಾಗಲ್ಪಟ್ಟನು, ಅದು ಮಹುಮುದಿಯಾಹ್ ಹತ್ಯೆಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.&lt;ref&gt;[http://www.msnbc.msn.com/id/30906766/ ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್ಸ್ ಶಟರ್ಡ್ ಡ್ರೀಮ್ ಆಫ್ ರೂರಲ್ ಇರಾಕಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121026095318/http://www.msnbc.msn.com/id/30906766/ |date=2012-10-26 }} msnbc.com&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://news.smh.com.au/breaking-news-world/iraqi-familys-relatives-confront-killer-20090529-bpm9.html | work=The Sydney Morning Herald | first=Brett | last=Barrouquere | title=Iraqi family's relatives confront killer | date=May 29, 2009}}&lt;/ref&gt;
ಇರಾಕಿನ ಪ್ರಸ್ತುತದ ಸರ್ಕಾರವು ಮೇ 20, 2006ರಂದು ಇರಾಕಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಸದಸ್ಯರುಗಳ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2005ರಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಸರ್ಕಾರವು ಇರಾಕಿ ಪರಿವರ್ತನಾ ಸರ್ಕಾರದ ತರುವಾಯದ ಸರ್ಕಾರವಾಗಿತ್ತು, ಅದು ಒಂದು ಸ್ಥಿರ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುರಕ್ಷೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.
===ಇರಾಕ್‌ ಅಧ್ಯಯನ ಗುಂಪಿನ ವರದಿ ಮತ್ತು ಹುಸೇನ್‌ರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ===
{{Main|Iraq Study Group|Execution of Saddam Hussein}}
[[File:U.S. President George W. Bush with Lee Hamilton, left, and former Secretary of State James Baker in the Cabinet Room, Dec. 6. 2006.jpg|thumb|ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 2006ರಂದು ಲೀ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ (ಎಡ) ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ಬೇಕರ್ (ಬಲ) ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲು ಬುಷ್‌ರಿಗೆ ಇರಾಕ್ ಸ್ಟಡಿ ಗ್ರೂಪ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವುದು.]]
ಐಎಸ್‌ಜಿಯು ಸಹ-ಅಧ್ಯಕ್ಷರುಗಳಾದ ಸ್ಟೇಟ್‌ನ (ಗಣರಾಜ್ಯ) ಮುಂಚಿನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೇಕರ್ ಮತ್ತು ಮುಂಚಿನ ಯುಎಸ್‌ ಪ್ರತಿನಿಧಿ (ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ) ಲೀ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ಇವರುಗಳಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
ಇರಾಕ್ ಅಧ್ಯಯನ ಗುಂಪಿನ ವರದಿಯು ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 2006ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಪ್ರಮುಖ ಯುಎಸ್‌ ಪಕ್ಷಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲ್ಪಟ್ಟ ಇರಾಕ್ ಅಧ್ಯಯನ ಗುಂಪು ಮುಂಚಿನ ಸ್ಟೇಟ್‌ನ ಯುಎಸ್‌ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಬೇಕರ್ ಮತ್ತು ಮುಂಚಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಮನ್ ಲೀ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ಇವರುಗಳಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆಂದರೆ &quot;ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿನ ಸನ್ನಿವೇಶವು ಮೃತ್ಯುಲೋಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಾಶವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ&quot; ಮತ್ತು &quot;ಯುಎಸ್‌ ಸೇನೆಗಳು ಒಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಯಾಗಲ್ಪಟ್ಟವು ಎಂಬಂತೆ ಕಂಡುಬಂದಿತು.&quot; ವರದಿಯ 79 ಶಿಫಾರಸುಗಳು [[ಇರಾನ್]] ಮತ್ತು [[ಸಿರಿಯಾ]]ದ ಜೊತೆಗಿನ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾಪನಗಳು ಮತ್ತು ಇರಾಕಿ ತುಕಡಿಗಳನ್ನು ತರಬೇತಿ ಮಾಡುವ ತೀವ್ರತರವಾದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 18 ರಂದು, ಒಂದು ಪೆಂಟಾಗನ್ ವರದಿಯು ಬಂಡಾಯಗಾರರ ಆಕ್ರಮಣಗಳು ಒಂದು ವಾರದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿಯಾಗಿ 960 ಇರಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು, ಇವು 2005ರಲ್ಲಿ ವರದಿಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನಂತರದಿಂದ ನಡೆದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಕ್ರಮಣಗಳಾಗಿದ್ದವು.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Attacks in Iraq at All-Time High, Pentagon Report Says|publisher=PBS|date=2006-12-19|url=http://www.pbs.org/newshour/bb/middle_east/july-dec06/iraq_12-19.html|access-date=2010-11-02|archive-date=2014-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20140115162534/http://www.pbs.org/newshour/bb/middle_east/july-dec06/iraq_12-19.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
ಒಕ್ಕೂಟ (ಸಮ್ಮಿಶ್ರ) ಸೇನೆಗಳು ಇರಾಕಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿದವು. ಮಿಲಿಟರಿ ಫಿರ್ಯಾದಿಗಳು ಎಂಟು ಯುಎಸ್‌ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 2005, 10ರಂದು ಹಾದಿಥಾದಲ್ಲಿ 24 ಇರಾಕಿ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಕೊಲೆಗೈಯ್ದ ಬಗ್ಗೆ ದಾವೆಯನ್ನು ಹೂಡಿತು. ಅವರಲ್ಲಿ 10 ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಉಳಿದವರು ಮಕ್ಕಳಾಗಿದ್ದರು. ನಾಲ್ಕು ಅಧಿಕಾರಿಗಳೂ ಈ ಘಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿ ಕರ್ತವ್ಯದ ಲೋಪದ ಆಪಾದನೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟರು.&lt;ref&gt;{{cite news|title=8 Marines Charged With 24 Iraqi Slayings|publisher=FOX|date=2006-12-22|url=http://www.foxnews.com/wires/2006Dec22/0,4670,MarinesHaditha,00.html | first=Thomas | last=Watkins|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061224030716/http://www.foxnews.com/wires/2006Dec22/0,4670,MarinesHaditha,00.html|archivedate=2006-12-24}}&lt;/ref&gt;
ಸದ್ದಾಮ್ ಹುಸೇನ್‌ರು ಒಂದು ವರ್ಷದ-ದೀರ್ಘ ವಿಚಾರಣೆಯ ನಂತರ ಮಾನವತ್ವದ ವಿರುದ್ಧದ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ 30, 2006ರಂದು ಗಲ್ಲು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟರು.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Saddam Hussein executed in Iraq|publisher=BBC|date=2006-12-30|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/6218485.stm | accessdate=January 5, 2010}}&lt;/ref&gt;
==2007: ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೈನ್ಯ ಕ್ಷೋಭೆ==
{{See|2007 in Iraq|Iraq War troop surge of 2007|Strategic reset}}
[[File:US Soldier in Iraq.jpg|thumb|upright|right|ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನೆಮಿಸಿಸ್ ಟ್ರೂಪ್, 3ನೇಯ ಸ್ಕ್ಯಾಡ್ರನ್, 2ನೇಯ ಸ್ಟ್ರೈಕರ್ ಕ್ಯಾವಲ್ರಿ ರೆಜಿಮೆಂಟ್‌ನ ಸೈನಿಕ ಒಂದು ಸ್ಟ್ರೈಕರ್ ವಾಹನಕ್ಕೆ ಸಿಡಿಮದ್ದು ತಾಗಿ ಸ್ಪೋಟವಾದ ನಂತರ ಮನೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು, ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 18, 2007, ಬಾಗ್ದಾದ್‌, ಇರಾಕ್‌. ಸಿಪಿಸಿಯಿಂದ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೈನ್ಯದ ಚಿತ್ರಲ್ಯೂಕ್ ಥೋರ್ನ್‌ಬೆರ್ರಿ]]
ಜನವರಿ 10, 2007ರಲ್ಲಿ, ಯುಎಸ್‌ನ ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ದೂರದರ್ಶನದ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಸಂಬೋಧಿಸಿ, ಬುಷ್ ಇರಾಕ್‌ಗೆ ಇನ್ನು 21,500 ಸೈನಿಕರನ್ನು ರವಾನಿ ಮಾಡುವ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಇರಾಕಿಗಳಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಈ ಮೂಲಕ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುನರ್‌ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು {{Nowrap|$1.2 billion}} ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2007/01/20070110-7.html|title=President's Address to the Nation|date=2007-01-10|publisher=The White House}}&lt;/ref&gt;  ಜನವರಿ 23, 2007ರಲ್ಲಿ, 2007ರ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಬೋಧನೆಯಲ್ಲಿ, ಬುಷ್ &quot;ಇರಾಕ್‌ಗೆ ಬಲಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ 20,000ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಧಿಕೃತ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಹಾಗೂ ನೌಕಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳನ್ನು ನಿಯೋಗಿಸಲಾಗುವುದು&quot; ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.
ಫೆಬ್ರುವರಿ 10, 2007ರಂದು, ಡೆವಿಡ್ ಪ್ಯಾಟ್ರೂಸ್‌‍ರನ್ನು ಬಹು-ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಳ- ಇರಾಕ್ (ಎಮ್‌ಎನ್‌ಎಫ್‌-I)ನ ನಾಯಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಜನರಲ್ ಜಾರ್ಜ್ ಕೇಸಿರ ಬದಲಿಯಾಗಿ ಇವರಿಗೆ ದೊರೆತ, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಸಂಯೋಜನಾ ದಳಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಾಲ್ಕು-ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಹುದ್ದೆ ಇದಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಹೊಸ ಪದವಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ಯಾಟ್ರೂಸ್ ಇರಾಕಿನ ಎಲ್ಲ ದಳಗಳ ವುಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು ಹಾಗೂ ಅವರನ್ನು ಬುಷ್ ಆಡಳಿತದಿಂದ ರೂಪರೇಖಿತ ಹೊಸ &quot;ಕ್ಷೋಭೆ&quot; ಸೇನಾವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|first=John|last=Holusha|title=Petraeus Calls Iraq Situation Dire|publisher=New York Times|date=January 23, 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|first=Michael|last=Gordon|title=Bush to Name a New General to Oversee Iraq|work=The New York Times|date=January 5, 2007}}&lt;/ref&gt; 2007 ಪ್ರತಿಭಟನೆಕಾರ ಕ್ಲೋರಿನ್‌ ಬಾಂಬುದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡಿತು.
ಮೇ 10, 2007ರಂದು, 144 ಇರಾಕಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಶಾಸನಕಾರರು ವಾಪಸಾತಿಗೆ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲು ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾ ಒಂದು ಆಡಳಿತದ ಮನವಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.&lt;ref&gt;[http://www.foxnews.com/story/0,2933,271210,00.html ಇರಾಕ್‌ ಬಿಲ್ ಡಿಮಾಂಡ್ಸ್ ಯುಎಸ್‌ ಟ್ರೂಪ್ ವಿತ್‌ಡ್ರಾ] ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್, ''ಫಾಕ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್'', ಮೇ 10, 2007&lt;/ref&gt; ಜೂನ್ 3, 2007ರಂದು, ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ ಆಜ್ಞೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವಿಸ್ತರಣೆಗಳನ್ನು ಬೇಡುವ ಮುನ್ನ ಇರಾಕಿ ಸರ್ಕಾರ ಸಂಸತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಲು ಇರಾಕಿ ಸಂಸತ್ತು 85ರಿಂದ 59 ಮತಗಳನ್ನು ಹಾಕಿತು.&lt;ref&gt;[http://www.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1180960615762&amp;amp;pagename=JPost%2FJPArticle%2FShowFull ಇರಾಕಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ವಾಟ್ಸ್ ಸೇ ಇನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಟೆನ್ಶನ್ ಆಫ್ ಯುಎಸ್‌-ಲೀಡ್ ಫೋರ್ಸಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080918101451/http://www.jpost.com/servlet/Satellite?pagename=JPost%2FJPArticle%2FShowFull&amp;cid=1180960615762 |date=2008-09-18 }} ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್, ''ದ ಜೆರುಸಲೇಮ್'', ಜೂನ್ 5, 2007&lt;/ref&gt; ಇದಲ್ಲದೆ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 18, 2007ರಂದು ಇರಾಕಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮನ್ನಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Bush, Maliki Break Iraqi Law to Renew U.N. Mandate for Occupation|url=http://www.alternet.org/story/71144/|publisher=[[AlterNet]]|author=Raed Jarrar|coauthors=Joshua Holland|date=2007-12-20|accessdate=2008-06-12|archive-date=2012-03-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20120324100842/http://www.alternet.org/story/71144/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
[[File:Land Rover Defender 110 patrol vehicles.jpg|thumb|ಬಸ್ರಾ ಪಟ್ಟಣದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಗಸ್ತು ತಿರುಗುತ್ತಿರುವ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೋವರ್ ವೋಲ್ಫ್ಸ್]]
ಸಂಯೋಜನಾ ದಳಗಳ ಸತತ ವಾಪಸಾತಿಯಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೈನ್ಯದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಅಧಿಕಗೊಂಡಿತು. 2007ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಬ್ಲೇರ್ ಸಿನ್‌ಬಾದ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸೈನ್ಯವು ಬಸ್ರಾ ಗವರ್ನರ್ ಪ್ರಾಂತದಿಂದ ವಾಪಸಾತಿ ಪಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಇರಾಕಿಗಳಿಗೆ ವಹಿಸುವುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್ ಫೆಬ್ರವರಿ 21, 2007, [http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/politics/6380933.stm ''ಬ್ಲೇರ್‌ ಅನೌನ್ಸಸ್ ಇರಾಕ್‌ ಟ್ರೂಪ್ಸ್ ಕಟ್'' ]&lt;/ref&gt; ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಡಾನಿಷ್ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಆಂಡರ್ಸ್ ಫೊ ರಾಸ್‌ಮುಸ್ಸೇನ್‌ರು ಕೂಡ ಇರಾಕಿನಿಂದ 441 ಡಾನಿಷ್ ಸೈನ್ಯಗಳ ವಾಪಸಾತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಕೇವಲ ಒಂಬತ್ತು ಸೈನಿಕರ ತಂಡ ನಾಲ್ಕು ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರುಗಳ ಜೊತೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;ಅಲ್-ಜಜೀರಾ ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಫೆಬ್ರವರಿ 21, 2007, [http://english.aljazeera.net/NR/exeres/70F3CDDC-B326-45FC-9A2F-85F9E74FBF8C.htm ಬ್ಲೇರ್‌ ಅನೌನ್ಸಸ್ ಇರಾಕ್‌ ಟ್ರೂಪ್ಸ್ ಪುಲ್‌ಔಟ್]&lt;/ref&gt;
===ಯೋಜಿತ ಸೈನ್ಯದ ಇಳಿಕೆ===
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10, 2007ರಂದು, ಪ್ಯಾಟ್ರೂಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, &quot;ಮುಂದಿನ ಬೇಸಿಗೆಯವರೆಗೆ ಕಡಲಿನ ತಂಡದಿಂದ [ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ] ಆರಂಭಗೊಂಡು ಸುಮಾರು 30,000 ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೈನ್ಯ ದಳಗಳು ವಾಪಸಾತಿ ಮಾಡುವ ಎದುರುನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.&quot;&lt;ref&gt;ಪ್ಲಾಹರ್ಟಿ, ಎ. (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 10, 2007) [http://www.comcast.net/news/index.jsp?cat=GENERAL&amp;amp;fn=/2007/09/10/759884.html &quot;ಪೆಟ್ರೇಯಸ್ ಟಾಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಟ್ರೂಪ್ ವಿತ್‌ಡ್ರಾವಲ್,&quot;] ''ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್''&lt;/ref&gt; ಸೆಂಪ್ಟೆಂಬರ್ 14, ಬುಷ್ ಇರಾಕಿನಿಂದ ದಳಗಳ ಒಂದು ಸೀಮಿತ ವಾಪಸಾತಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Bush pledges Iraq troop reduction|publisher=BBC News|date=2007-09-14|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/6993721.stm|accessdate=2007-09-14}}&lt;/ref&gt; 5,700 ಸಿಬ್ಬಂದಿ 2007ರ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್‌ವರೆಗೆ ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗೂ ಜುಲೈ 2008ರವರೆಗೆ ಇನ್ನು ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಹಿಂದಿರುಗುವ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಿದೆ ಎಂದು ಬುಷ್ ಹೇಳಿದ್ದರು. 2007ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೋಭೆಯ ಮುಂಚೆಯೆ ಈ ಯೋಜನೆ ಸೈನ್ಯದ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವಂತಿತ್ತು.
===ಭದ್ರತೆಯ ಮೇಲೆ ಕ್ಷೋಭೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು===
[[File:US_Army_soldiers_in_a_firefight_near_Al_Doura,_Baghdad.jpg|thumb|right|ಮಾರ್ಚ್‌ 7, 2007ರಂದು ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಅಲ್ ದೌರಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಂಗೆಕೋರರ ಜೊತೆಗೆ ಚಕಮಕಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಸುತ್ತುವರೆದ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೈನಿಕರು.]]
ಮಾರ್ಚ 2008ರವರೆಗೆ, ಪೆಂಟಗನ್ ವರದಿಯ ಅನುಸಾರ ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂಸೆ 40-80%ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.cnn.com/2008/WORLD/meast/06/23/iraq.security/|title=Pentagon: Violence down in Iraq since 'surge'|publisher=CNN|date=2008-06-23}}&lt;/ref&gt; ಆ ನಿರ್ಧರಿಸುವಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ವರದಿಗಳು&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/6983841.stm ಯುಎಸ್ ಸರ್ಜ್ ಹ್ಯಾಸ್ ಫೆಲ್ಡ್ – ಇರಾಕಿ ಪೋಲ್] ಬಿಬಿಸಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 10, 2007&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://abcnews.go.com/US/story?id=3571504 ಫ್ಯೂ ಸೀ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಗೇನ್ಸ್] ಎಬಿಸಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 10, 2007&lt;/ref&gt; ಪ್ರೆಶ್ನೆಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದವು. ಒಬ್ಬ ಇರಾಕಿ ಮಿಲಿಟರಿ ವಕ್ತಾರರ ಹೇಳಿಕೆಯ ಅನುಸಾರ ಸೈನ್ಯ ಕ್ಷೋಭೆ ಯೋಜನೆಯ ಆರಂಭದ ಸಮಯದಿಂದ ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೌರರ ಹತ್ಯೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹಿಂದಿನ ನಾಲ್ಕು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ 1,440ರಿಂದ 265ಗೆ ಇಳಿಯಿತು. ಇರಾಕಿ ಒಳಪ್ರದೇಶ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲ ಹಾಗೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಆರಂಭದ ದಿನನಿತ್ಯ ವರದಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಇದೇ 28-ದಿವಸಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ''ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' 450ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಇರಾಕಿ ಪೌರರ ಹತ್ಯೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತಾಗಿ ಅಂಕಿಅಂಶ ನೀಡಿದರು.
ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ''ಎನ್‌ವೈಟಿ'' ಯಿಂದ ತಾಳೆನೋಡಿದ ದಿನನಿತ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಒಟ್ಟು ಸಾವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ 50% ಕಡಿಮೆ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು, ಇರಾಕಿ ಆರೋಗ್ಯ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲ ಹಾಗೂ ಶವಾಗಾರದ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇವು ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದವು.&lt;ref&gt;[http://www.telegram.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20070315/NEWS/703150441/1052%7Ctitle=www.telegram.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20070315/NEWS/703150441/1052 &quot;ಬಾಗ್ದಾದ್‌ ವಯೋಲೆನ್ಸ್ ಡಿಕ್ರೀಸ್ ಡಿಬೆಟೇಬಲ್&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160415195425/http://www.telegram.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20070315%2FNEWS%2F703150441%2F1052%7Ctitle%3Dwww.telegram.com%2Fapps%2Fpbcs.dll%2Farticle%3FAID%3D%2F20070315%2FNEWS%2F703150441%2F1052 |date=2016-04-15 }}. ಡೇಮಿಯನ್ ಕೇವ್‌ರಿಂದ—ದ ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್''. ಮಾರ್ಚ್ 15, 2007 ''ವರ್ಸ್‌ಸ್ಟರ್ ಟೆಲೆಗ್ರಾಮ್ &amp;amp; ಗೆಜೆಟ್ ನ್ಯೂಸ್.''&lt;/ref&gt;
ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಕದನದ ಸಾವುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಹಿಂದಿನ ಅವಧಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಭದ್ರತಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿನ &quot;ಕ್ಷೋಭೆ&quot;ಯ ಮೊದಲ ಏಳು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಸುಮಾರು 3.14ಕ್ಕೆ ದ್ವಿಗುಣವಾಯಿತು. ಇರಾಕ್‌ನ ಉಳಿದ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಪ್ರಮಾಣ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2007/04/09/world/middleeast/09surge.html|title=Patterns of War Shift in Iraq Amid U.S. Buildup | work=The New York Times | first1=Alissa J. | last1=Rubin | first2=Edward | last2=Wong | date=April 9, 2007 | accessdate=March 30, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.icasualties.org/oif/SumDetails.aspx?hndRef=6|title=icasualties.org|access-date=2010-11-02|archive-date=2008-04-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20080410070057/http://icasualties.org/oif/%28rb1qkx45ui3kpa55ngs5pj33%29/SumDetails.aspx?hndRef=6|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
[[File:Houseraidiraqaug2007.jpg|thumb|right|ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನಿಕರು ಅಮೆರಿಯಾಹ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮನೆಯ ಅಂಗಳ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಇರಾಕಿ ಮಹಿಳೆ, ಇರಾಕ್‌.ಇರಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಯುಧ‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸಲು ಪ್ರತಿ-ದಂಗೆ ತಂತ್ರ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ]]
ಆಗಸ್ಟ್ 14, 2007ರಂದು, ಇಡೀ ಯುದ್ಧದಲ್ಲೇ ಭಯಂಕರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ದಾಳಿ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಕತಾನಿಯಾದ ಉತ್ತರ ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತವಾದ ಆತ್ಮಾಹುತಿ ಬಾಂಬುಗಳ ಸರಣಿಯ ದಾಳಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 800ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪೌರರ ಹತ್ಯೆಯಾಯಿತು. ಆಸ್ಫೋಟಗಳಲ್ಲಿ 100ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅಂಗಡಿಗಳು ಧ್ವಂಸಗೊಂಡವು. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಇದನ್ನು ಅಲ್-ಕೈದಾಗೆ ಆರೋಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ದಾಳಿಗೊಳಪಟ್ಟ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಅಲ್ಲದ ಯಾಜಿದಿ ಜನಾಂಗೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರು. ದುವಾ ಖಲೀಲ್ ಅಸ್ವದ್ ಎಂಬ ಹದಿಹರಯದ ಹುಡುಗಿ ಒಬ್ಬ ಸುನ್ನಿ ಅರಬ್ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಡೇಟಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತ ಇಸ್ಲಾಮ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅವಳನ್ನು ಯಜಿದಿ ಸಮುದಾಯದವರು ಆ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷ ಕಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದು ಸಾಯಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಎರಡೂ ಪಂಗಡದ ನಡುವೆ ತೀವೃ ವೈಷಮ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದನ್ನು ಮೊಬೈಲ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳಲ್ಲಿ ಸೆರೆ ಹಿಡಿದು ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ಗೆ ಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/Iraq/Story/0,,2149392,00.html &quot;ಸರ್ಚ್ ಗೋಸ್ ಆನ್ ಆ‍ಯ್‌ಸ್ ಇರಾಕ್‌ ಡೆತ್ ಟೋಲ್ ಟಾಪ್ 250&quot;] ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಅಗಸ್ಟ್ 15&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Auer |first=Doug |url=http://www.news.com.au/heraldsun/story/0,21985,22257645-663,00.html |title=&quot;Iraq toll could hit 500&quot; |publisher=News.com.au |date=2007-08-17 |accessdate=2010-10-23 |archiveurl=https://archive.today/20120904140324/http://www.heraldsun.com.au/news/victoria/bomb-toll-rises-to-400/story-e6frf7mf-1111114201857 |archivedate=2012-09-04 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/Iraq/Story/0,,2151361,00.html &quot;ದೇ ವೋಂಟ್ ಸ್ಟಾಪ್ ಅನ್‌ಟಿಲ್ ವಿ ಆರ್ ಆಲ್ ವೈಪ್ಡ್ ಔಟ್&quot;] ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಆಗಸ್ಟ್‌ 18, 2007&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2007/08/22/world/middleeast/22iraq-top.html?_r=2&amp;amp;hp&amp;amp;oref=login&amp;amp;oref=slogin &quot;ಟೋಲ್ ಇನ್ ಇರಾಕ್‌ ಬಾಂಬಿಂಗ್ಸ್ ಈಸ್ ರೇಸ್ಡ್ ಟು ಮೋರ್ ದ್ಯಾನ್ 500&quot;]&lt;/ref&gt;
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 13, 2007ರಂದು ಅಬ್ದುಲ್ ಸತ್ತಾರ್ ಅಬು ರಿಷಾ ಎಂಬುವಾತ ರಮೇದಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟ.&lt;ref&gt;{{citenews|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/6993211.stm|title=Iraqi insurgents kill key U.S. ally|publisher=BBC News|date=2007-09-13|accessdate=2007-09-14}}&lt;/ref&gt; ಆತ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿದ್ದ, ಏಕೆಂದರೆ ಆತ ಅಲ್-ಕೈದಾವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇರಾಕಿನ ಸುನ್ನಿ ಪಂಗಡಗಳ &quot;ಅನ್‌ಬರ್ ಅವೇಕನಿಂಗ್&quot; ಎಂಬ ಸಂಘದ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದ. ಈ ದಾಳಿಯ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಕೊನೆಗೆ ಅಲ್-ಕೈದಾ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Compton|first=Ann|coauthors=Terry McCarthy and Martha Raddatz|title=Top Sunni Sheik Killed in IED Attack|publisher=ABC News|date=2007-09-13|url=http://abcnews.go.com/Politics/story?id=3596631}}&lt;/ref&gt; ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಇರಾಕ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದವರು ಅಬು ರಿಷಾನನ್ನು &quot;ಬುಷ್‌ರ ಕೆಲವು ನಾಯಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬ‌&quot; ಎಂದು ಮತ್ತು ಆ ಗುರುವಾರದ ದಾಳಿಯು &quot;ಒಂದು ವೀರತನದ ದಾಳಿಯಾಗಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಮಾಡಲು ಒಂದು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಿದ್ಧತೆ ಬೇಕಾಯಿತು&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/09/14/AR2007091402539.html|title=Mourners Vow Revenge at Sheik's Funeral - washingtonpost.com|publisher=Washingtonpost.com|date=September 14, 2007|accessdate=2008-09-10 | first=David | last=Rising}}&lt;/ref&gt;
[[File:OIF fatalities by month.png|thumb|right|ಇರಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ‌ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯದ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ತೋರಿಸುವ ರೇಖಾಚಿತ್ರ,ಕಿತ್ತಳೆ ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದ ತಿಂಗಳುಗಾಳು ಸೈನಿಕ ದಾಳಿ ಆದ ನಂತರದ ಗಲಭೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.]]
ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಸಾವು ನೋವು ಸಂಭವಿಸುವುದು ಮೇ 2007ರ ನಂತರದಲ್ಲಿ&lt;ref&gt;[http://www.globalsecurity.org/military/ops/iraq_casualties.htm ಯುಎಸ್ ಕ್ಯಾಶುಲ್ಟೀಸ್ ಇನ್ ಇರಾಕ್‌] GlobalSecurity.org&lt;/ref&gt; ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆ ಸಂಯುಕ್ತ ಪಡೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಆಕ್ರಮಣವೂ ಮೊದಲ ಅಮೇರಿಕಾದ ಆಕ್ರಮಣದ ಮೊದಲ ವರ್ಷದಿಂದ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿತ್ತು.&lt;ref&gt;[http://ap.google.com/article/ALeqM5gkx-3oYeFwuWKCusr2jrojs98w8wD8TIU33G0 ಯುಎಸ್‌ ಜೆನರಲ್ ಇರಾಕ್‌ ವಯೋಲೆನ್ಸ್ ಡೌನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071219200417/http://ap.google.com/article/ALeqM5gkx-3oYeFwuWKCusr2jrojs98w8wD8TIU33G0 |date=2007-12-19 }} ದಿ ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 17, 2007&lt;/ref&gt; ಇವು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಧನಾತ್ಮಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕ್ಷೋಬೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಎಂದು ಅನೇಕ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;[http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/columnists/tim_hames/article3059926.ece ಇರಾಕ್‌ – ದ ಬೆಸ್ಟ್ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ದ ಈಯರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110919191355/http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/columnists/tim_hames/article3059926.ece |date=2011-09-19 }} ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 17, 2007&lt;/ref&gt;
ಆದರೆ, ಪೆಂಟಗಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಅಕೌಂಟೆಬಿಲಿಟಿ ಆಫೀಸ್(GAO) ನಂತಹ ಇತರ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇರಾಕಿನ ನಾಗರೀಕರ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಗಳು ಫೆಬ್ರುವರಿಯಿಂದ ''ಮೊದಲಿನಂತೆಯೇ'' ಮುಂದುವರೆದವು. ಅದಲ್ಲದೇ ಜನಾಂಗೀಯ ಹಿಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗ್ರಹಿಸಬಲ್ಲ ದೋರಣೆ ಕಾಣಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಸಹಾ ಜಿಎಒ ಹೇಳಿತು. ಆದರೆ, ಈ ವರದಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಹೋದ ವರದಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ನಾಗರೀಕರ ಸಾವಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ಹಿಂಸೆಯೂ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2006 ರಿಂದ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು.  2007 ರ ಅಂತ್ಯದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೇನೆಯ ದಾಳಿ ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ 2006 ರಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ಹಿಂಸೆಯೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗತೊಡಗಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mcclatchydc.com/iraq/story/23386.html|title=McClatchy Washington Bureau &amp;#124; 12/18/2007 &amp;#124; Despite drop in violence, Pentagon finds little long-term progress in Iraq|publisher=Mcclatchydc.com|author=Nancy A. Youssef|5=McClatchy Newspapers|date=|accessdate=2008-09-10|archive-date=2008-09-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20080917225934/http://www.mcclatchydc.com/iraq/story/23386.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
ಇರಾಕ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸೇನೆ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿದ್ದುದು ಇರಾಕಿನ ಭದ್ರತೆಯ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯ ವರದಿಗಳು ಅಲ್ಲಗಳೆದವು. [[ಬಾಗ್ದಾದ್|ಬಾಗ್ದಾದ್‌]] ನಲ್ಲಿನ ಜನಜೀವನವು 2007–08 ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮಗೊಂಡಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಬಾಗ್ದಾದ್‌‌ಗಾಗಿ ಶಿಯಾ ಮತ್ತು ಸುನ್ನಿಗಳ ನಡುವೆ 2006–07 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಿಯಾ ಪಂಗಡದವರು ಗೆದ್ದರು, ಮತ್ತು ಅವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2008 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ರಾಜಧಾನಿಯ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕನೇ ಮೂರು ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಜನಾಂಗೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸ್ಥಿರವೆಂದು ಕಂಡುಬಂದವು; ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಸುನ್ನಿಗಳನ್ನು ಕೊಲೆಗೈಯ್ಯಲಾಯಿತು. ಈ ಮೂಲಕ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಆಕ್ರಮಣದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಮೊದಲು ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನನಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತಗೊಂಡಿದ್ದ ಸುನ್ನಿ ಸಮುದಾಯದ ಹೋರಾಟ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ದ ಇಂಡೆಪೆಂಡೆಂಟ್ ಪ್ರಕಾರ ಸುನ್ನಿಗಳು ಬಹುವಾಗಿ ಸೋತು ಹೋಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೈನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಶಿಯಾ ಆಡಳಿತದ ಇರಾಕಿ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಶಿಯಾ ನಾಗರೀಕ ಸೈನ್ಯವೇ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;ದಿ ಇಂಡಪೆಂಡೆಂಟ್, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 15, 2008, &quot;ಇರಾಕ್‌: ವಯೋಲೆನ್ಸ್ ಈಸ್ ಡೌನ್ – ಬಟ್ ನಾಟ್ ಬಿಕಾಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾಸ್ 'ಸರ್ಜ್': ಇಫ್ ಪೀವರ್ ಯುಎಸ್‌ಟ್ರೂಪ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಇರಾಕಿಸ್ ಆರ್ ಬೀಯಿಂಗ್ ಕಿಲ್ಡ್, ಇಟ್ ಈಸ್ ಓನ್ಲಿ ಬಿಕಾಸ್ ದ ಶಿಯಾ ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಇರಾನ್ ನೌ ಡಾಮಿನೇಟ್&quot;, http://www.commondreams.org/headlಇನ್e/2008/09/15{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಜನಾಂಗೀಯವಾಗಿ ಶಿಯಾಗಳು ಮತ್ತು ಸುನ್ನಿಗಳ ನಾಗರೀಕ ಸೈನಿಕರು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಯಾವುದೇ ನಗರದಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡೂ ಜನಾಂಗದವರು ಇದ್ದರೋ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಜನಾಂಗೀಯ ಹಿಂಸೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಹೋಯಿತು.&lt;ref name=&quot;guardian2007&quot;&gt;{{cite web|author=Peter Beaumont|url=https://www.theguardian.com/world/2007/mar/04/usa.iraq |title=Sects slice up Iraq as U.S. troops 'surge' misfires |publisher=Guardian |date= |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;independent1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ahram2006&quot;&gt;{{cite web |url=http://weekly.ahram.org.eg/2006/784/sc4.htm |title=&quot;There is ethnic cleansing&quot; |publisher=Weekly.ahram.org.eg |date=2006-03-08 |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2010-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101012224431/http://weekly.ahram.org.eg/2006/784/sc4.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರಸಾರದ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಣ ಅಧ್ಯಯನದ ಮೂಲಕ ಅಳೆಯಲಾಗಿದ್ದು ಅದು ಈ ಅಂದಾಜನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿತು. ಜನಾಂಗೀಯ ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿಂಸೆ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು ಎಂದು ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ದಾಳಿ ತಾರಕಕ್ಕೇರುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಜನಾಂಗೀಯ ಹಿಂಸೆಗಳು ಸಹಾ ತಾರಕಕ್ಕೇರಿದವು. ಜಾನ್ ಅಗ್ನಿವ್ ಎಂಬ ಜನಾಂಗೀಯ ಹಿಂಸೆಯ ಕುರಿತ ಪರಿಣತ ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್‌ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ:&quot;''ಈ ದಾಳಿಯು ನಿಜವಾಗಿ ಕುದುರೆ ಓಡಿ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಲಾಯಕ್ಕೆ ಬಾಗಿಲು ಹಾಕಿದಂತೆ ಆಗಿತ್ತು.'' &quot;&lt;ref&gt;[https://www.sciencedaily.com/releases/2008/09/080919074830.htm ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಇಮೇಜರಿ ಕಾಸ್ಟ್ಸ್ ಡೌಟ್ ಆನ್ ಸರ್ಜ್‌ಸ್ ಸಕ್ಸಸ್ ಇನ್ ಬಾಗ್ದಾದ್ ‌] ಸೈನ್ಸ್‌ಡೇಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 22, 2008&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;reuters1&quot;&gt;[http://www.reuters.com/article/scienceNews/idUSN1953066020080919 ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಇಮೇಜಸ್ ಶೋ ಟೆಕ್ನಿಕ್ ಕ್ಲೀನ್-ಔಟ್ ಇನ್ ಇರಾಕ್‌], ರೈಟರ್ಸ್, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 19, 2008&lt;/ref&gt;
ತನಿಖಾ ವರದಿಗಾರ ಬಾಬ್ ವುಡ್‌ವರ್ಡ್ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾ, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ &quot;ದಾಳಿ&quot; 2007–2008 ರ ಹಿಂಸೆಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಾರಣವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದರ ಬದಲಾಗಿ, ಆ ದೃಷ್ಠಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ಗುಪ್ತದಳದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ರಹಸ್ಯ ತಂತ್ರಗಳಾದ ಹಾಲಿ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ದಂಗೆಕೋರರನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು, ಅವರನ್ನೇ ಗುರಿಮಾಡಿ ಅವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.&lt;ref&gt;ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 5, 2008, [http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7600077.stm &quot;ಯುಎಸ್‌ '][http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7600077.stm ಸ್ಪೈಯಿಂಗ್ ಆನ್ ಇರಾಕಿ ಲೀಡರ್‌ಶಿಪ್&quot;] ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖ''ದ ವಾರ್ ವಿದಿನ್: ಎ ಸಿಕ್ರೇಟ್ ವೈಟ್ ಹೌಸ್, 2006–2008'' ಬಾಬ್ ವುಡ್‌ವರ್ಡ್‍ರಿಂದ&lt;/ref&gt;
ಬಸ್ರಾ ಬಳಿಯ ಶಿಯಾ ಜನಾಂಗ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸೈನ್ಯವು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಇರಾಕಿ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿತು. ಆಕ್ರಮಣದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕಾದ ಹದಿನೆಂಟು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಬಸ್ರಾ ಒಂಬತ್ತನೆಯದಾಗಿತ್ತು.
===ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು===
[[File:Congbench.PNG|thumb|right|ಆಫಿಶಿಯಲ್ ಇರಾಕ್-ಬೆಂಚ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಆಫ್ ದಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, 2007.|link=Special:FilePath/Congbench.PNG]]
ಇರಾಕ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಭಾರಿಗೆ ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ವಿದೇಶೀ ಸೇನಾಬಲವನ್ನು ಇರಾಕಿಗೆ ಒದಗಿಸುವಂತೆ ಯು.ಎನ್. ಮ್ಯಾಂಡೇಟ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಬೇಡಿಕೆಯ ಕಾಲಾವಧಿಯು 2008ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಮತ್ತೆ ಈ ಕಾಲಾವಧಿಯ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಲು ಇರಾಕ್ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಶಾಸನ ರಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಧಾಯಕ ಮನವಿಗೆ 275 ಜನ ಶಾಸಕರಲ್ಲಿ 144 ಜನ ಶಾಸಕರು ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಇವರು ವಿದೇಶೀ ಸೈನಿಕದಳವನ್ನು ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮತ್ತು ವಿದೇಶೀ ಸೈನಿಕಬಲದ ಭದ್ರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿಗಧಿತ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕರೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಯುಎಸ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ಯುಎನ್ ಭದ್ರತಾ ಸಮಿತಿ ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಿದ ಸೈನಿಕಪಡೆಯನ್ನು &quot;ಇರಾಕ್ ಸರಕಾರವು ಕೋರಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ&quot; ವಜಾಗೊಳಿಸಬಹುದಿತ್ತು.&quot;&lt;ref&gt;ಅಬ್ದುಲ್-ಜಹ್ರಾ, ಕ್ಯೂ. (ಮೇ 10, 2007) [http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/05/10/AR2007051000387.html &quot;ಇರಾಕಿ ಬಿಲ್ ಆನ್ ಟ್ರೂಪ್ ಪುಲ್‌ಔಟ್ ಡಿಸ್ಕಸ್ಡ್&quot;] ''ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್'' ಮೇ 10, 2007ರಂದು ಪಡೆದದ್ದು&lt;/ref&gt; ಇರಾಕಿನ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಸಭಾಪತಿಯು ಬಹುಪಾಲು ಶಾಸಕರ&lt;ref&gt;ಜರರ್, ಆರ್. ಮತ್ತು ಹೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಜೆ. (ಮೇ 9, 2007) [http://www.alternet.org/waroniraq/51624/ &quot;ಮೆಜಾರಿಟಿ ಆಫ್ ಇರಾಕಿ ಲಾಮೇಕರ್ಸ್ ನೌ ರಿಜೆಕ್ಟ್ ಒಕ್ಯುಪೇಶನ್&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090513073953/http://www.alternet.org/waroniraq/51624/ |date=2009-05-13 }} ''AlterNet.org''  ಮೇ 10, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು&lt;/ref&gt; ಬೇಡಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ತನ್ನ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. 59% ಜನ ಶಾಸಕರು ತಮ್ಮ ಮತಗಳನ್ನು ಯುಎಸ್‌ಗೆ ನೀಡಿ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗೆಗಿನ ನಿಗಧಿತ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ತಮ್ಮ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದರು.&lt;ref&gt;ಸಾದ್, ಎಲ್. (ಮೇ 9, 2007) [http://www.galluppoll.com/content/?ci=27532 &quot;ಅಮೇರಿಕನ್ಸ್ ಫೆವರ್ ಇರಾಕ್‌ ಟೈಮ್‌ಟೇಬಲ್, ಡೋಂಟ್ ಫೊರ್ಸಿ ಇನ್‌ಕ್ರೀಸ್ಡ್ ಟೆರರಿಜಂ&quot;] ''ಯುಎಸ್ಎ ಟುಡೆ/ ಗ್ಯಾಲಪ್ ಟೋಲ್'' ಮೇ 10, 2007ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು.&lt;/ref&gt;
2007ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ &quot;ನಾಗರಿಕ ಸೈನಿಕಪಡೆ&quot;ಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ಇರಾಕಿನ ಸನ್ನಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕೂಟವು ಒಂದು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಈ ರಕ್ಷಕ ಸೈನಿಕಪಡೆಯು ತಮ್ಮ ನೆರೆಯ ಹಲವಾರು ಸನ್ನಿ ಅನುಯಾಯಿಗಳಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|title=US uses Sunnis to patrol streets|publisher=New York Times|date=2007-08-20|url=http://www.theage.com.au/news/world/us-uses-sunnis-to-patrol-streets/2007/08/19/1187462082102.html | location=Melbourne}}&lt;/ref&gt;
===ಇರಾನ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಘರ್ಷಣೆ===
{{See|United States-Iran relations|Karbala provincial headquarters raid}}
2007ರಲ್ಲಿ ಇರಾಕಿನ ಕುರ್ದಿಸ್ತಾನ‌ದವರು ತಮ್ಮ ಪವಿತ್ರಸ್ಥಳವನ್ನು [ದೇವಾಲಯವನ್ನು] ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಕುರ್ದಿಸ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿ ಪರ್ಟಿ ಫಾರ್ ಫ್ರೀ ಲೈಫ್ ಇನ್ ಕುರ್ದಿಸ್ತಾನ್‌[ಪೆಜಕ್] ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದುದರಿಂದ [[ಇರಾನ್]] ಮತ್ತು ಇರಾಕಿನ ಕುರ್ದಿಸ್ತಾನ್‌ ಜನರ ಮಧ್ಯೆ ಘರ್ಷಣೆಯು ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸಿತು. ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆಗಸ್ಟ್ 16ರಿಂದ ಇರಾನಿನ ಇರಾಕಿನ ಕುರ್ದಿಸ್ತಾನ್‌ನಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಪೆಜಕ್ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಹೊರಬರಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ 23ರಂದು ಅನೇಕ ಕುರ್ದಿಸ್ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿ ಹಲವಾರು ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಹಾಗೂ ಸೈನಿಕರ ಹತ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ, ಆಪಾದಿತ ಗಡಿಯ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಇರಾನಿನ ಸೈನಿಕ ತುಕಡಿಯ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ದಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತೂ ತೀವ್ರಗೊಂಡವು.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Collins|first=Chris|coauthors=Yaseen Taha|title=Iranians attack Kurdish rebels in Iraq|publisher=McClatchy Washington Bureau|date=2007-08-23|url=http://www.mcclatchydc.com/iraq/story/19172.html|access-date=2010-11-02|archive-date=2009-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20090703071530/http://www.mcclatchydc.com/iraq/story/19172.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
ಒಕ್ಕೂಟಗಳು ತಮ್ಮ ಸೈನ್ಯಬಲವನ್ನು ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಂಡಿರುವ ಇರಾನಿನ ಕುಡ್ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಸಂಶಯಿತ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಬಂಧಿಸುವ ಅಥವಾ ಕೊಲ್ಲುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ಬುಷ್‌ರ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಒಕ್ಕೂಟದ ನಾಯಕರು &quot;ಇರಾಕಿನ ಬಂಡಾಯಗಾರರಿಗೆ ಮತ್ತು ಉಗ್ರಗಾಮಿಗಳಿಗೆ ಇಎಫ್‌ಪಿ ಸಾಧನಗಳ ಸಹಿತ ಇತರ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಇರಾನ್ ಒದಗಿಸಿಕೊಡುತ್ತಿದೆ&quot; ಎಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ಕೊಟ್ಟರೂ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಈ ಆರೋಪದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ದಾಖಲೆ ಅಥವಾ ಸಾಕ್ಷ್ಯವೊದಗಿಸಲು ಇವರು ವಿಫಲರಾದರು. 2007ರ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬುಷ್ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗದಿಂದ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಂಡನೆಗಳು ಇರಾನಿನ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. 2007ರ ನವಂಬರ್ 21ರಲ್ಲಿ ಇರಾಕಿನ ರಕ್ಷಣಾಪಡೆಗಳ ತರಬೇತುದಾರನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಲಿಫ್ಟೆನೆಂಟ್ ಜನರಲ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಡುಬಿಕ್ ಇರಾಕ್‌ಗೆ ಆಯುಧಗಳು, ಸ್ಪೋಟಕಗಳನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಉಗ್ರವಾದಿಗಳನ್ನು ತರಬೇತುಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಇರಾನ್ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ &quot;ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಇಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಇರಾನ್‌ನ ಪಾತ್ರ&quot; ದ ಬಗ್ಗೆ ಇರಾನ್‌ನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದನು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://afp.google.com/article/ALeqM5gyE_23JcWcBZt06lpBqxSXqpkOXg|title=US general says Iran helping stop Iraq bloodshed|publisher=Agence France Presse|date=2007-11-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070609092458/http://afp.google.com/article/ALeqM5gyE_23JcWcBZt06lpBqxSXqpkOXg|archivedate=2007-06-09}}&lt;/ref&gt;
===ಟರ್ಕಿಯೊಂದಿಗಿನ ಘರ್ಷಣೆ===
{{See|2008 Turkish incursion into northern Iraq}}
ಇರಾಕಿನ ಕುರ್ದಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪಿಕೆಕೆ ಉಗ್ರವಾದಿಗಳಿಂದ ನಡೆದ ಗಡಿ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಗಳು ಮುಂದುವರೆದು ಇದು ಟರ್ಕಿ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಕಿರುಕುಳ ನೀಡಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ [[ನ್ಯಾಟೋ]]ದ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆದ ಟರ್ಕಿ, ಮತ್ತು ಇರಾಕಿನ ಕುರ್ದಿಸ್ತಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಕಸ್ಮಿಕ ದುರ್ಘಟನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿ ಎರಡೂ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಮುಂದುವರೆದುವು. ಪಿಕೆಕೆ ನಾಯಕನೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಆತನು &quot;ಟರ್ಕಿ ತಮ್ಮಲ್ಲುಂಟಾದ ಘರ್ಷಣೆಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಂದಿರುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಈ ಜನರಿಗೆ ತಮ್ಮ ದೇಶದ ಸುಭದ್ರತೆ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದನು..&lt;ref&gt;{{cite web|author=|url=https://www.youtube.com/watch?v=BkIYSSu21GM&amp;feature=fvst |title=Heart of the PKK - Iraq |publisher=YouTube |date= |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt;
2007 ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಉಗ್ರವಾದಿಗಳ &quot;ಹಾಟ್ ಪರ್ಸ್ಯೂಟ್&quot; ನಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್ ಕುರ್ದಿಸ್ತಾನದ ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟುವ ಮೂಲಕ, ಹಾಗೆಯೇ ಇರಾಕಿನ ಕುರ್ದಿಸ್ ಭಾಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಮೌಂಟ್ ಕುಡಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನದಳವನ್ನು ಬಳಸಿ ಪಿಕೆಕೆ ಮೂಲವನ್ನೇ ಆಕ್ರಮಣಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಟರ್ಕಿ ಸೈನ್ಯವು ತನ್ನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;[http://online.wsj.com/article/SB119203192366554757.html?mod=googlenews_wsj, ಲಿಂಕ್ ಇನ್ಯಾಕ್ಟೀವ್]{{Dead link|date=September 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Robertson|first=Nic|coauthors=Ingrid Formanek and Talia Kayali|title=Attacks cross Iraq-Turkey border|publisher=CNN|date=2007-10-14|url=http://edition.cnn.com/2007/WORLD/meast/10/14/iraq.turkey/|access-date=2010-11-02|archive-date=2017-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20171203172513/http://edition.cnn.com/2007/WORLD/meast/10/14/iraq.turkey/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
ಇರಾಕ್ ಕುರ್ದಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಪಿಕೆಕೆಯನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಲು ತನ್ನ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಕೊಡುವ ಮೂಲಕ ಟರ್ಕಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ತನ್ನ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Meixler|first=Louis|title=Turkey May Attack Kurds Using Airstrikes, Troops|publisher=Bloomberg|date=2007-10-23|url=https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601087&amp;sid=aa16LVehMeiU&amp;refer=home}}&lt;/ref&gt; ನವಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಟರ್ಕಿಯ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ವಿಮಾನಗಳು ಇರಾಕಿನ ಉತ್ತರಭಾಗಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದುವು. ಟರ್ಕಿಯ ಈ ಆಕ್ರಮಣಗಳಲ್ಲಿ ಗಡಿಯಲ್ಲಿನ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಬುಗಿಲೆದ್ದಾಗ ನಡೆದ ವಿಮಾನದಳದ ಆಕ್ರಮಣವು ಮೊದಲನೆಯದು.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Barazanji|first=Yahya|title=Turkish Helicopters Strike Inside Iraq|publisher=Huffington Post|date=2007-11-13|url=http://www.huffingtonpost.com/huff-wires/20071113/iraq-turkey-kurds/}}&lt;/ref&gt; ಡಿಸೆಂಬರಿನ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇನ್ನೊಂದು ಸರಣಿ ಆಕ್ರಮಣವು ಕ್ವಾಂಡಿಲ್, ಝಾಪ್, ಅವಶಿನ್ ಮತ್ತು ಹಾಕುರ್ಕ್ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಕೆಕೆಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಆಕ್ರಮಣಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50 ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಫಿರಂಗಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದು ಈ ಅಕಮಣದಿಂದ ಓರ್ವ ನಾಗರಿಕ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟು ಇಬ್ಬರು ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆಂದು ಕುರ್ದಿಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವರದಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Tavernise|first=Sabrina|title=Turkey Bombs Kurdish Militant Targets in Iraq|publisher=New York Times|date=2007-12-16|url=https://www.nytimes.com/2007/12/16/world/middleeast/16cnd-turkey.html?_r=1&amp;hp&amp;oref=slogin}}&lt;/ref&gt;
ಇದಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ, ಯುಎಸ್‌ ಮಿಲಿಟರಿಯಿಂದ ಇರಾಕಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಟರ್ಕಿ ಅಧಿಕಾರೀ ವರ್ಗ ಅಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Cloud|first=David S.|coauthors=Eric Schmitt|title=U.S. Weapons, Given to Iraqis, Move to Turkey|publisher=New York Times|date=2007-08-30|url=https://www.nytimes.com/2007/08/30/washington/30contract.html}}&lt;/ref&gt; 
===ಖಾಸಗಿ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಾಗ್ವಾದ===
{{Main|Blackwater Baghdad shootings}}
2007ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17ರಂದು ಇರಾಕ್ ಸರಕಾರವು ಯುಎಸ್‌ ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಬ್ಲಾಕ್‌ವಾಟರ್ ಯುಎಸ್ಎಯು ಸ್ಟೇಟ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಮೋಟಾರ್‌ಕ್ಯಾಡ್ ಸಮೀಪ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅಗ್ನಿ ಅನಾಹುತದೊಡನೆ ಉಂಟಾದ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಪೋಟ ನಡೆಸಿ ಓರ್ವ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಮಗುವನ್ನೂ ಕೂಡಿ ಒಟ್ಟು ಎಂಟು ಜನ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಕೊಂದುದರಲ್ಲಿ ಶಾಮೀಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇದಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಪರವಾನಿಗೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Glanz|first=James|coauthors=Sabrina Tavernise|title=Blackwater Shooting Scene Was Chaotic|publisher=New York Times|date=2007-09-28|url=https://www.nytimes.com/2007/09/28/world/middleeast/28blackwater.html?em&amp;ex=1191124800&amp;en=4f97093bf0477829&amp;ei=5087%0A}}&lt;/ref&gt; ಅಪಾದಿತ ಕೈಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ತನಿಖೆಯು ಮುಂದುವರೆದು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಕಳ್ಳಸಾಗಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ತನಿಖೆಗೊಳಪಡುತ್ತಿವೆ. 1,000 ಜನ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳ ತಂಡ ಹೊಂದಿರುವ ಬ್ಲಾಕ್ ವಾಟರ್ ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಇರಾಕಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಈ ಗುಂಪು ಕಾನೂನು ಬದ್ಧವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯುವುದೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿದಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Mroue|first=Bassem|title=Blackwater License Being Revoked in Iraq|publisher=The Guardian (London)|date=2007-09-17|url=http://saywhen.wordpress.com/2007/09/17/blackwater-license-being-revoked-in-iraq/}}&lt;/ref&gt; 
==2008: ಇರಾಕಿ ಪಡೆಗಳ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು==
{{See|2008 in Iraq}}
[[File:080216 3-14 graduation.jpg|thumb|right|3ನೇ ಸೇನಾತುಕಡಿ ಸೈನಿಕರು, 14ನೇಯ ಇರಾಕಿ ಸೈನ್ಯ ವಿಭಾಗವು ಮೂಲ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು.]]
[[File:Iraqi T-72 on parade.jpg|thumb|right|2ನೇ ಇರಾಕಿ ಬ್ರಿಗೇಡ್ಸ್ ಇರಾಕಿ T-72 ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಕ್ಯಾಂಪ್ ತಾಜಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತವೆ.]]
ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳು 2008ರ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಮೂಲಕ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಕ್ರಮಕೈಗೊಂಡು ಸುಧಾರಣೆ ತರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 2008 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ ನೀಡಿರುವ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ ಜನವರಿ 2007ರಲ್ಲಿ ಗಲಭೆ ಆರಂಭವಾಗುವುವ ಮೊದಲಿಗಿಂತ &quot;ಎಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೂ ಹಿಂಸೆ&quot;ಯ ಪ್ರಮಾಣವು 80%ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ದೇಶದಲ್ಲಿನ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಯದ್ಧ ಪೂರ್ವಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. 2007ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯ ಪಡೆಗಳ ಗಾಯಾಳುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 904, ಆದರೆ 2008ರಲ್ಲಿ ಗಾಯಾಳುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 314 ಎಂಬುದನ್ನು ಕೂಡ ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;DecDefLink&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.defenselink.mil/news/newsarticle.aspx?id=52539 |title=&quot;U.S. Deaths in Iraq Decrease in 2008&quot; |publisher=Defenselink.mil |date= |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2009-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091130124038/http://www.defenselink.mil/news/newsarticle.aspx?id=52539 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
ಬ್ರೂಕಿಂಗ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನ್ ಪ್ರಕಾರ 2007 ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾಕಿನ 3,500 ಜನರು ಮರಣ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ 2008 ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ 490 ಜನರು ಮರಣ ಹೊಂದಿದರು, ಆದರೆ 2008ರ ಮಧ್ಯದ ನಂತರ ಕೆಲವೊಂದು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಪಡೆಗಳ ವಿರುದ್ದ ನಡೆದ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವಾರವು ಸುಮಾರು 200ರಿಂದ 300 ಜನ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದರು, 2007ರ ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ 1,600 ಜನ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. 2008ರ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಇರಾಕಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳು ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಸುಮಾರು 100 ಜನರನ್ನು ಸಾಯಿಸಿದರು, 2007ರ ಬೇಸಿಗೆಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ 200ರಿಂದ 300 ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.&lt;ref&gt;[http://www.brookings.edu/saban/~/media/Files/Centers/Saban/Iraq%20Index/index20081120.pdf &quot;''ಇರಾಕ್‌ ಇಂಡೆಕ್ಸ್: ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವೇರಿಯೇಬಲ್ಸ್ ಆಫ್ ರೀಕನ್ಸ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಇನ್ ಪೋಸ್ಟ್-ಸದ್ದಾಂ ಇರಾಕ್‌'' &quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090620051703/http://www.brookings.edu/saban/~/media/Files/Centers/Saban/Iraq%20Index/index20081120.pdf |date=2009-06-20 }}, ಬ್ರೂಕಿಂಗ್ ಇನ್ಸ‌ಟಿಟ್ಯೂಶನ್&lt;/ref&gt;
ಈ ನಡುವೆ ಇರಾಕಿ ಸೈನಿಕ ಪಡೆಗಳು ಬಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡು ಶಿಯಾ ಸೈನಿಕರ ವಿರುದ್ಧ ನಿರಂತರ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸುತ್ತಾ ಬಂದಿತು, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನ್ಯೂರಿ-ಅಲ್-ಮಲಿಕಿ ಇದನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದನು. ಇದು ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಸ್ರಾದಲ್ಲಿ ಮೆಹ್ದಿ ಆರ್ಮಿ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ದೇಶದ ಶಿಯಾ ಪ್ರದೇಶದ ಕೆಳ ಮತ್ತು ಮೇಲಿನ ಎರಡು ಕಡೆ ಹೋರಾಟ ಆರಂಭವಾಯಿತು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಸದ್ರ್ ನಗರ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ. ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಿಂದ‌, ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಅಧಿಕಾರಿ ಬಸ್ರಾದ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿದರು, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಿಂದ ನಗರವು &quot;ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ&quot; ಮತ್ತು ಕೊಲೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿನ [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್|ಮೆಂಚೆಸ್ಟರ್]]‌ಗೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು.&lt;ref&gt;[http://www.defenselink.mil/transcripts/transcript.aspx?transcriptid=4304 &quot;ಡಾಡ್ ನ್ಯೂಸ್ ಬ್ರೀಫಿಂಗ್ ವಿತ್ ಮೇಜರ್. ಜನರಲ್. ಸಲ್ಮಾನ್ ಫ್ರಾಮ್ ಇರಾಕ್‌&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091130124033/http://www.defenselink.mil/transcripts/transcript.aspx?transcriptid=4304 |date=2009-11-30 }}, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ ವರದಿಯ ನಕಲು ಪ್ರತಿ&lt;/ref&gt; 2008ರಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್ ದೇಶದದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಪೋಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು ಇದು ಇರಾಕಿನ ಬದಲಾದ ಪಾಲಿಸಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯವು ಹೇಳಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|title=U.S. credits Iran for drop in Iraq roadside bombs|publisher=The Guardian|date=2008-12-12|url=https://www.theguardian.com/world/2008/dec/12/iran-iraq | location=London | first=Mark | last=Tran | accessdate=May 5, 2010}}&lt;/ref&gt;
ಜಾಗೃತಿ ಚಳವಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಯುಎಸ್ ಮಿಲಿಟರಿಯಿಂದ ಇರಾಕ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌ಗೆ ಮರ್ಗಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಸನ್ನಿ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಮುಂದುವರಿಯಲಾರಂಭಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Awakening fears for Iraq's future|publisher=BBC|date=2008-10-01|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/7645647.stm | first=Hugh | last=Sykes}}&lt;/ref&gt; ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಇರಾಕಿ ಸೈನ್ಯವು ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಪಡೆಗಳ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಆಲ್-ಕೈದಾದ ಉಕ್ಕಿನ ಕೋಟೆಯಾದ ಮಸೂಲ್ ವಿರುದ್ಧ ಆಕ್ರಮಣ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ಸೆರೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೂ ಮಸೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸುಧಾರಣೆ ತರುವಲ್ಲಿ ಈ ಆಕ್ರಮಣವು ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಗರವು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ಲ್ಯಾಶ್‌ಪಾಯಿಂಟ್ ಆಗಿ ಉಳಿಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Iraq: Al-Qaida intensifies its stranglehold in the world's most dangerous city|publisher=The Guardian|date=2008-09-15|url=https://www.theguardian.com/world/2008/sep/15/iraq.alqaida | location=London | first=Jonathan | last=Steele | accessdate=May 5, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.understandingwar.org/commentary/operation-mother-of-two-springs &quot;ಆಪರೇಶನ್ ಮದರ್ ಆಫ್ ಟು ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100401092645/http://www.understandingwar.org/commentary/operation-mother-of-two-springs |date=2010-04-01 }}, ಯುದ್ಧ ನಿರೂಪಣೆಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆ&lt;/ref&gt;
[[File:Kurdish_lands_(3D).gif|thumb|ಉತ್ತರ ಇರಾಕ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಟರ್ಕಿಯ 3D ಮ್ಯಾಪ್]]ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 21ರಂದು ಟರ್ಕಿಯು ಉತ್ತರ ಇರಾಕಿನ ಕ್ವಾಂಡೀಲ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಪಿಕೆಕೆ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.statewatch.org/terrorlists/docs/EUterrorlist-May-06.pdf |title=EU terror list |format=PDF |date= |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20050324113844/http://www.state.gov/s/ct/rls/fs/37191.htm ಯುಎಸ್‌ಟೆರರ್ ಲಿಸ್ಟ್]{{Dead link|date=September 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=NATO chief declares PKK terrorist group|publisher=Xinhua|date=2005-12-20|url=http://english.people.com.cn/200512/20/eng20051220_229424.html}}&lt;/ref&gt; ನಡುವೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಘರ್ಷಣೆಯು ತೀವ್ರವಾಯಿತು. ಒಂಭತ್ತು ದಿನಗಳ ಧೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 10,000 ಟರ್ಕಿ ಪಡೆಗಳು ಉತ್ತರ ಇರಾಕಿನೊಳಗೆ 25ಕಿಮೀ ಮುಂದುವರೆದರು. 1995ರಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಇದು ಟರ್ಕಿಯವರು ನಡೆಸಿದ ಬೃಹತ್‌ಪ್ರಮಾಣದ ಮೊದಲ ನೆಲ ದಾಳಿಯಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Bentley|first=Mark|title=Turkish Army Begins Ground Assault on PKK in Iraq|publisher=Bloomberg|date=2008-02-22|url=https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601087&amp;sid=aAwz3G7kM9rE&amp;refer=home}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Gov't gives no timetable for return|publisher=Turkish Daily News|date=2008-02-26|url=http://www.turkishdailynews.com.tr/article.php?enewsid=97414|access-date=2010-11-02|archive-date=2013-01-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20130116042340/http://www.turkishdailynews.com.tr/article.php?enewsid=97414|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
ದಾಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕೂಡಲೇ ಇರಾಕಿ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಮತ್ತು ಕುರ್ದಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಟರ್ಕಿಯ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಖಂಡಿಸಿ ಆ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಟರ್ಕಿಯ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಆಗ್ರಹ ಪಡಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Kamber|first=Michael|title=Iraq Cabinet Demands Turks Leave Kurdish Area in North|publisher=New York Times|date=2008-02-27|url=https://www.nytimes.com/2008/02/27/world/middleeast/27iraq.html?bl&amp;ex=1204261200&amp;en=0667d0ff53b714a8&amp;ei=5087%0A}}&lt;/ref&gt; ಫೆಬ್ರವರಿ 29ರಂದು ಟರ್ಕಿಯ ಪಡೆಗಳು ವಾಪಸಾದವು.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Torchia|first=Christopher|title=Turkish Troops Withdraw from Iraq|agency=Associated Press|date=2008-02-29|url=http://ap.google.com/article/ALeqM5hHDG79AIius7McB6xz3lTQFLIdhQD8V479B00}}{{Dead link|date=September 2010}}&lt;/ref&gt; ಕರ್ದ್ ಜನಾಂಗ ಮತ್ತು ಕಿರ್ಕುಕ್ ನಗರದ ಭವಿಷ್ಯವು ಇರಾಕಿ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. 
ಈ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವಾಗ ಯುಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಬಹಳ ಜಾಗೃತರಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಶಾವಾದದಿಂದಲೇ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ ಅದನ್ನು ಅವರು 2008ರ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನಡೆದ ಸಂಧಾನಾತ್ಮಕ ಸಮಾಲೋಚನೆಯಿಂದ ನಡೆದ &quot;ಯು. ಎಸ್‌-ಇರಾಕ್‌ ಸೈನಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ಒಪ್ಪಂದ&quot; ದಲ್ಲಿ ಸಾಕಾರಗೊಂಡ &quot;ಪರಿವರ್ತನೆ&quot; ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;DecDefLink&quot; /&gt; ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ ದಾಳಿಯ ನಾಯಕ, ಯುಎಸ್‌ ಸೈನ್ಯಾಧಿಪತಿ ರೈಮಂಡ್ ಟಿ ಒಡಿರ್ನೋ &quot;ಸೈನಿಕ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು (ಟ್ರಾನ್ಶಿಶನ್ಸ್) ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾದ ಸಮಯ&quot; ಗುರುತಿಸಿದನು.&lt;ref name=&quot;DecDefLink&quot; /&gt;
===ಶಿಯಾ ನಾಗರಿಕ ಸೇನಾಪಡೆಗಳ ಹಠಾತ್ ದಾಳಿ:===
{{See|Iraq Spring Fighting of 2008|Siege of Sadr City|Battle of Basra (2008)}}
[[File:IA-Sadr-City-04242008.jpg|thumb|left|ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಸದರ್ ನಗರದ ಸಶಸ್ತ್ರ ದಂಗೆಕೋರರ ಜೊತೆಗಿನ ಚಕಮಕಿಯಲ್ಲಿ‌ ತನ್ನ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು 42ನೇಯ ಸೇನಾತುಕಡಿಯ ಇರಾಕಿ ಸೈನ್ಯ ಸೈನಿಕ, 11ನೆಯ ಇರಾಕಿ ಸೈನ್ಯ ವಿಭಾಗವು ಸುತ್ತುವರೆದು ಗುರಿಹಿಡಿದರು, ಎಪ್ರಿಲ್‌ 17, 2008]]
ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಗೆ, ಬಂಡುಕೋರರ ವಶದಿಂದ ಬಸ್ರಾ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇರಾಕಿ ಸೈನ್ಯವು ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಪಡೆಗಳ ವಾಯುದಳದ ಬೆಂಬಲದಿಂದ &quot;ಸೈನಿಕ ದಾಳಿ&quot; ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಇದೊಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಇರಾಕಿ ಸೈನ್ಯವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಪಡೆಗಳ ಭೂಸೈನ್ಯದ ನೆರವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಹ್ದಿ ಸೈನ್ಯವು ಈ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Dagher|first=Sam|title=Across Iraq, battles erupt with Mahdi Army|publisher=Christian Science Monitor|date=2008-03-26|page=2|url=http://www.csmonitor.com/2008/0326/p01s13-woiq.html?page=2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;driveinbasra&quot;&gt;{{cite news|author=Stephen Farrell and Ahmar Karim|title=Drive in Basra by Iraqi Army Makes Gains|publisher=The New York Times|date=2008-05-12|url=https://www.nytimes.com/2008/05/12/world/middleeast/12basra.html?ref=middleeast|accessdate=2008-05-12}}&lt;/ref&gt; ಹೋರಾಟವು ಸದರ್ ಪಟ್ಟಣ, ಅಲ್ ಕುಟ್, ಅಲ್ ಹಿಲಾ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡು ಇರಾಕ್‌‌ನ ಇತರೆ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೂ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹರಡಿತು. ಹೋರಾಟವು ಬಸ್ರಾ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಬಂಡುಕೋರರಿಂದ ಪ್ರಬಲವಾದ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾದ್ದರಿಂದ ಇರಾಕಿನ ಸೈನಿಕ ಆಕ್ರಮಣವು ನಿಧಾನವಾಗುತ್ತ ಸಾಗಿತು, ತೀವ್ರವಾದ ಹೋರಾಟದ ಫಲವಾಗಿ ಸದ್ರಿಸ್ಟ್‌ಗಳು ಸಮಾಲೋಚನೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.
ಮಾರ್ಚ್‌ 31, 2008ರಂದು ಇರಾಕ್ ರೆವಲ್ಯೂಷನರಿ ಗಾರ್ಡ್ ಕಾಪ್ಸ್‌ನ ಕ್ವಾಡ್ಸ್ ಬ್ರಿಗೇಡ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಬ್ರಿಗೇಡಿಯರ್ ಜನರಲ್ ಕ್ವಾಸೀಮ್ ಸುಲೈಮಾನಿ ಮತ್ತು ಇರಾನಿನ ಸರ್ಕಾರದ ನಡುವೆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸಿ ಅಲ್-ಸದರ್ ಅನುಯಾಯಿಗಳಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವಂತೆ ಹೇಳಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Fadel|first=Leila|title=After Iranian mediation, firebrand Iraqi cleric orders halt to attacks|publisher=McClatchy Newspapers|date=2008-03-30|url=https://news.yahoo.com/s/mcclatchy/20080331/wl_mcclatchy/2895005_1|access-date=2021-08-09|archive-date=2020-05-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200526235759/https://news.yahoo.com/s/mcclatchy/20080331/wl_mcclatchy/2895005_1|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಬಂಡುಕೋರರು ತಮ್ಮ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ತ್ಯಾಗಮಾಡಿದರು.
ಮೇ 12, 2008ರಿಂದ &quot;ತಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಬಸ್ರಾದ ಜನರು ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ&quot; ಎಂದು ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. &quot;ಮಹಿಳೆಯರು, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು, ಸಂಗೀತಗಾರರು,ಮದ್ಯ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಸಂಶಯ ಬಂದವರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಇಸ್ಲಾಂ ಬಂಡುಕೋರರ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿಗಳು, ಮತ್ತು ಬಾಂಬ್‌ ಹಾಕುವವರು ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವರ ವಿರುದ್ಧ ಸರ್ಕಾರವು ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿತು&quot;, ಒಂದು ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ಇರಾಕಿ ಸೈನ್ಯವು ಬಿಟ್ಟರೆ ಈ ಅರಾಜಕತೆ ಪುನರಾರಂಭಾಗಲು ಎಷ್ಟು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ಒಬ್ಬ ನಿವಾಸಿಯು ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ &quot;ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನ ಮಾತ್ರ&quot;.&lt;ref name=&quot;driveinbasra&quot; /&gt;
ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆದಿದ್ದ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಯು 114, ಆದರೆ ಎಪ್ರಿಲ್‌ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾ ಸಾಗಿ 250ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತು, ಮೇ 2007ರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ದಾಳಿ ನಡೆದವು.
===ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳು/ಘೋಷಣೆಗಳು===
[[File:General David Petraeus in testimony before Congress.jpg|thumb|upright|left|ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಜನರಲ್ ಡೇವಿಡ್ ಪೆಟ್ರೋಸ್ ಸಾಕ್ಷಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಾಮಾಣೀಕರಿಸಿದರು.]]
2008ನೇ ಆಗಸ್ಟ್ 8ರಂದು ಯುಎಸ್‌ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಮುಂದೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಜನರಲ್ ಡೇವಿಡ್ ಪೇಟ್ರಿಯಸ್ &quot;ನಾನು ಹಲವು ಭಾರಿ ಗಮನಿಸಿದ ಅಂಶವೇನೆಂದರೆ, ನಾವು ಯಾವುದೇ ಮೂಲೆಗಳಿಗೆ ತಿರುಗಲಿಲ್ಲ, ಸುರಂಗದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಯಾವುದೇ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ&quot; (ಇದುವರೆಗೂ ನಮಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖವಾದ ತಿರುವು ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅಂತಿಮ ಫಲಿತಾಂಶ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ) ಎಂದು ಹೇಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸೈನ್ಯದ ತುಕಡಿಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ನಿಧಾನಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬುಶ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ವಿಯಟ್ನಾಂ-ಇರಾದ ಜನರಲ್ ವಿಲಿಯಮ್ ವೆಸ್ಟ್‌ಮೋರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ರಿಗೂ ತಿಳಿಸಿದನು.&lt;ref&gt;ರೆಮ್ಸ್ಕಿ, ಜೆ. (4/09/08) [https://web.archive.org/web/20080415182548/http://www.buffalonews.com/180/story/318826.html &quot;ಪೆಟ್ರೋಸ್ ಅರ್ಜ್ಸ್ ವಿತ್‌ಡ್ರಾವಲ್ ಡಿಲೇ&quot;] ''ಬಫೆಲೋ ನ್ಯೂಸ್''&lt;/ref&gt;  ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಇದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರೆ ಎಂದು ಸೆನೇಟ್ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿ, &quot;ಜನರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ನಾವು ಹೋರಾಡುತ್ತೇವೆ&quot; ಎಂದು ಪೆಟ್ರಿಯಸ್ ನುಡಿದನು.&lt;ref&gt;ಸ್ಮಿತ್, ಎಸ್.ಎ. (ಎಪ್ರಿಲ್ 9, 2008) [http://www.journalgazette.net/apps/pbcs.dll/article?AID=/20080409/NEWS03/804090318/1002/LOCAL &quot;ಸೆನೆಟರ್ ಗ್ರಿಲ್ ಪೆಟ್ರೋಸ್,&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140222220349/http://www.journalgazette.net/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20080409%2FNEWS03%2F804090318%2F1002%2FLOCAL |date=2014-02-22 }} ಇಂಡಿಯಾನಾ ''ಜರ್ನಲ್-ಗೆಜೆಟ್''&lt;/ref&gt;
ಆಗಿನ ಸೆನೆಟ್ ಕಮಿಟಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜೋ ಬಿಡನ್ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ರಾಯಭಾರಿ ಕ್ರೂಕರ್ ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಇರಾಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ [[ಅಲ್ ಖೈದಾ|ಅಲ್-ಕೈದಾ]] ಸಂಘಟನೆಗಿಂತ ಅಫ್ಘಾನ್-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಓಸಾಮ ಬಿನ್ ಲಾಡೆನ್ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಅಲ್-ಕೈದಾ ಸಂಘಟನೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಖವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.&lt;ref&gt;ಎಂಬಿಡರ್, ಎಂ. (ಎಪ್ರಿಲ್‌ 9, 2002) [http://marcambinder.theatlantic.com/archives/2008/04/bidens_audition.php &quot;ಬಿಡನ್ಸ್ ಆಡಿಶನ್?&quot;] ''ದಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್''&lt;/ref&gt; ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳ ಶಾಸಕರು ಮತ್ತು ತೈಲ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬಿಲಿಯನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ಡಾಲರ್ ಸಂಪಾದಿಸುವ ಯುಎಸ್‌ನ ಕಂದಾಯ ಪಾವತಿದಾರರು ಇರಾಕಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ದೂರಿದರು. 
===ಇರಾಕ್ ಭದ್ರತಾ ಬಲವು ಪುನಃಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತವಾಗುವಿಕೆ===
[[File:Iraqi soldiers and Blackhawk.jpg|thumb|right|ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ದಾಳಿ ಮಿಷನ್‌ಗಾಗಿ ಇರಾಕಿ ಸೈನ್ಯವು ಟಾಸ್ಕ್ ಪೋರ್ಸ್ ಬಾಗ್ದಾದ್‌ ಯುಎಚ್-60 ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಹಾಕ್ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಯುನಿಟ್ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿತು. 2007ರಂದು ಇರಾಕಿ ಸೈನ್ಯವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು.]]
ಇರಾಕ್ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಎಂ-16 ಮತ್ತು ಎಂ-4 ರೈಫಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತನ್ನ [[ಎಕೆ - ೪೭|ಎಕೆ-47]]ರೈಫಲ್ ನೀಡಿ ಯುದ್ಧ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಖರೀದಿ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Michaels |first=Jim |url=http://www.usatoday.com/news/military/2008-05-21-iraqarms_N.htm |title=Iraqi forces load up on U.S. arms |publisher=Usatoday.com |date=2008-05-22 |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt;  2008ರಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್‌ ಒಂದೇ {{Nowrap|$12.5 billion}}{{Nowrap|$34 billion}}ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದೆ (F-16 ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು).&lt;ref&gt;{{cite web |author= |url=http://www.atimes.com/atimes/Middle_East/JI24Ak02.html |title=Business as usual for U.S. arms sales |publisher=Atimes.com |date=2008-09-24 |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2009-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090724093252/http://www.atimes.com/atimes/Middle_East/JI24Ak02.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
36 F-16ನಂತಹ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ದರ್ಜೆಯ ಆಯುಧ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇರಾಕ್‌ ಖರೀದಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 24 ಅಮೇರಿಕಾದ ಯುದ್ಧ ಹೆಲಿಕಾಫ್ಟರ್‌ನ್ನು ಇರಾಕ್‌ಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಪೆಂಟಗಾನ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು, ಇದರ ಅಂದಾಜು ಮೊತ್ತ $2.4 ಬಿಲಿಯನ್‌ಗಳು. ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಿಂದ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು, ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್, ಸಶಸ್ತ್ರ ವಾಹನಗಳು, ಸಾಗಾಣಿಕ ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ವಿಧದ ಯುದ್ಧರಂಗದ ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು {{Nowrap|$10 billion}} ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿ ಮಾಡವ ಯೋಜನೆಯಿದೆ ಎಂದು ಇರಾಕ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದ ನಂತರ ಇರಾಕಿ ಸರ್ಕಾರವು ಸುಮಾರು 400ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಶಸ್ತ್ರ ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಕೋರಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ ಎಂದು ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ ತಿಳಿಸಿದೆ ಇದರ ಅಂದಾಜು ಮೊತ್ತ {{Nowrap|$3 billion}} ಮತ್ತು ಆರು C-130J ಸಾಗಾಣಿಕ ವಿಮಾನಗಳ ಮೊತ್ತ ಸುಮಾರು{{Nowrap|$1.5 billion}} &lt;ref&gt;[http://online.wsj.com/article/SB122056503871901333.html.html ಇರಾಕ್‌ ಸೀಕ್ಸ್ ಎಫ್-16 ಫೈಟರ್ಸ್] (''ವಾಲ್ ಸೇಂಟ್ ಜರ್ನಲ್'' )&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://wonkroom.thinkprogress.org/2009/01/14/re-arming-iraq/ ರೀ-ಆರ್ಮಿಂಗ್ ಇರಾಕ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160609143536/http://wonkroom.thinkprogress.org/2009/01/14/re-arming-iraq/ |date=2016-06-09 }} (''ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಪ್ರೊಗ್ರೇಸ್'' )&lt;/ref&gt; 2005ರಿಂದ 2008ವರೆಗೆ, ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಇರಾಕಿನ ಜೊತೆಗೆ ಸುಮಾರು $20 ಬಿಲಿಯನ್ ಮೊತ್ತದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು‌.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.armscontrolcenter.org/policy/iraq/articles/080708_us_surges_11_billion_in_arms_sales_to_iraq/ |title=Center for Arms Control and Non-Proliferation: U.S. Surges $11 Billion in Arms Sales to Iraq |publisher=Armscontrolcenter.org |date=2008-08-06 |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2010-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100713020435/http://www.armscontrolcenter.org/policy/iraq/articles/080708_us_surges_11_billion_in_arms_sales_to_iraq/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
===ಸ್ಟೇಟಸ್ ಆಫ್ ಪೋರ್ಸ್ ಅಗ್ರಿಮೆಂಟ್===
{{Main|U.S.-Iraq Status of Forces Agreement}}
ಡಿಸೆಂಬರ್ 4, 2008ರಂದು ಯುಎಸ್‌-ಇರಾಕ್‌ ಸ್ಟೇಟಸ್ ಆಫ್ ಪೋರ್ಸ್ ಅಗ್ರಿಮೆಂಟ್ ಇರಾಕಿ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.&lt;ref name=&quot;Zawya&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.zawya.com/Story.cfm/sidANA20081204T131005ZTKH99/Iraq%20presidential%20council%20endorses%20US%20security%20pact |title=Iraq presidential council endorses U.S. security pact |publisher=Zawya.com |date= |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2011-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511180133/http://www.zawya.com/Story.cfm/sidANA20081204T131005ZTKH99/Iraq%20presidential%20council%20endorses%20US%20security%20pact |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಜೂನ್ 30, 2009ರಿಂದ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಹೋರಾಟ ಪಡೆಗಳು ಇರಾಕಿ ನಗರಗಳಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಬೇಕು, ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ 31, 2011ರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಪಡೆಗಳು ಇರಾಕ್‌‌ನಿಂದ ಸಾಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರಹೋಗಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯು ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿನ ನಿಧಾನತೆ, 2009ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಯೋಜಿಸಿದ ಜನಮತಸಂಗ್ರಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.&lt;ref name=&quot;bbcsofa&quot;&gt;ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್ (ನವೆಂಬರ್‌ 27, 2008) [http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/7752580.stm &quot;ಇರಾಕಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ಸ್ ಬ್ಯಾಕ್ಸ್ ಯುಎಸ್ ಪುಲ್‌ಔಟ್&quot;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/infocus/iraq/SE_SOFA.pdf |title=ವೈಟ್ ಹೌಸ್: ಇರಾಕ್‌ ಸ್ಟೇಟಸ್ ಆಫ್ ಪೋರ್ಸ್ ಅಗ್ರಿಮೆಂಟ್ |access-date=2010-11-02 |archive-date=2009-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090825022056/http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/infocus/iraq/SE_SOFA.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಬಂಧಿತರನ್ನು 24ಗಂಟೆಗಳಿಂದಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ವಶದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಖರ್ಚು-ವೆಚ್ಚಗಳ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮನೆ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ವಾರಂಟ್(ಅಧಿಕಾರ ಪತ್ರ)ನ ಅಗತ್ಯವೂ ಇದೆ..&lt;ref name=&quot;sofatext&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.mcclatchydc.com/iraq/story/56116.html |title=Status of Forces Agreement |publisher=Mcclatchydc.com |date= |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2009-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090801061936/http://www.mcclatchydc.com/iraq/story/56116.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
[[File:L company 3rd Battalion 3rd Marines search house.jpg|thumb|ಅಲ್ ಅನ್ಬರ್ ಗವರ್ನರನ ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ 3ನೇ ನೇಯ ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌ನ 3ನೇಯ ಮರಿನ್ಸ್ ಒಂದು ಮನೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು.]]
ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯದ ಪರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಕಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್‌ಗಳು ಇರಾಕಿನ ಅಪರಾಧ ಕಾನೂನಿನ ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದರು, ಕಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್‌ಗಳು ಸ್ಟೇಟ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಎಜೆನ್ಸಿಗಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಇದು ಅನ್ವಯಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಯುಎಸ್ ಸೈನ್ಯವು ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿರದಿರುವಾಗ, ಯಾವುದೇ ಅನಿಶ್ಚಿತ &quot;ಗಂಭೀರ ಅನಾಲೋಚಿತ ಘಾತುಕಕೃತ್ಯ&quot; ಎಸಗಿದರೆ ಮತ್ತು ಸೈನ್ಯವು ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಯುಎಸ್ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿದರೆ, ಅಂತಹವರು ಯುಎಸ್-ಇರಾಕ್ ಜಂಟಿ ಕಮಿಟಿ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಅನಿರ್ಧರಿತ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. 
&lt;ref name=&quot;Juris&quot;&gt;&lt;blockquote&gt;ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಹೊರಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರತವಾಗಿರದ ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರು &quot;ಪ್ರಮುಖವಾದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಯೋಜಿತವಾದ ಅಪರಾಧ&quot; ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಇರಾಕ್‌ ನ್ಯಾಯಾಂಗವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಸೈನ್ಯವು ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರತವಾಗಿದ್ದಾಗಾಗ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಈ ಪ್ರಮುಖ ಅಪರಾಧಗಳು ನಡೆದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಜಂಟಿ ಸಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಜೊತೆಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಹೊಂದಿರುವ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್‌ಗಳು (ಮತ್ತು ಅವರ ಕೆಲಸಗಾರರ) ಕೂಡ ಇರಾಕಿನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.&lt;/blockquote&gt;[http://www.armscontrolcenter.org/policy/iraq/articles/112408_how_comfortable_iraq_sofa/ ''ಆರ್ಮ್ಸ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಸೆಂಟರ್'' : ಹೌ ಕಂಫರ್ಟೇಬಲ್ ಈಸ್ ದ ಯುಎಸ್‌-ಇರಾಕ್‌ ಎಸ್‌ಒಎಫ್‌ಎ?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150128062748/http://www.armscontrolcenter.org/policy/iraq/articles/112408_how_comfortable_iraq_sofa/ |date=2015-01-28 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;JMOCC&quot;&gt;&lt;blockquote&gt;ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಹೋರಾಟ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೈನ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಚನೆಯಾಗುವ ನಡುವೆಯೆ ಇರಾಕ್ ಸಾರ್ವಭೌವತ್ವದೆಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯದ ಜನರಲ್ ರೇ ಒಜಿಯರ್ನ್ ವರದಿಗಾರರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.&lt;/blockquote&gt;[http://www.latimes.com/news/nationworld/world/la-fg-iraq-transition24-2008dec24,0,5731621.story ''ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಟೈಮ್ಸ್'' : ಇನ್ ಇರಾಕ್‌,ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್-ಆಫ್-ಪವರ್ ಕಮಿಟಿ ಹ್ಯಾವ್ ಯೆಟ್ ಟು ಟೇಕ್ ಶೇಪ್]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.mcclatchydc.com/iraq/story/56116.html |title=Status of Forces Agreement (Unofficial Translation) |publisher=Mcclatchydc.com |date= |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2009-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090801061936/http://www.mcclatchydc.com/iraq/story/56116.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ihtsofa&quot;&gt;ರುಬಿನ್, ಎ. (ನವೆಂಬರ್‌ 27, 2008) [https://archive.is/20130103195353/www.iht.com/articles/2008/11/27/africa/27iraq-sofa.php &quot;ಇರಾಕಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಅಪ್ರೋವ್ಸ್ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಪ್ಯಾಕ್ಟ್&quot;] ''ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಶನಲ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್''&lt;/ref&gt;
ಕೆಲವು ಅಮೇರಿಕನ್ನರು &quot;ಲೋಪದೋಷ&quot;ವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ &lt;ref name=&quot;Silent&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.mcclatchydc.com/227/story/56474.html |title=U.S. staying silent on its view of Iraq pact until after vote |publisher=Mcclatchydc.com |date=2008-11-25 |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2008-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081231033639/http://www.mcclatchydc.com/227/story/56474.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು, ಕೆಲವು ಇರಾಕ್ ಪ್ರಜೆಗಳು ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಇನ್ನೂ ರಹಸ್ಯವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;WPSist&quot;&gt;{{cite web|author=|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/11/29/AR2008112900341_pf.html |title='&amp;#39;Washington Post'&amp;#39;: Top Shiite Cleric in Iraq Raises Concerns About Security Pact |publisher=Washingtonpost.com |date=2008-11-29 |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt; 2011ರ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಇರಾಕ್ ಸೈನ್ಯದ ಜೊತೆ &quot;ಹತ್ತು ಹಲವು ಸಾವಿರಗಳಷ್ಟು ಅಮೇರಿಕಾ ತುಕಡಿ&quot; ಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ನಾನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಯುಎಸ್ ರಕ್ಷಣಾಪಡೆಯ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಗೇಟ್ಸ್ ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref name=&quot;GatesResidual&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2008/12/22/washington/22combat.html?_r=1&amp;amp;hp ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' : ಟ್ರೈಯಿಂಗ್ ಟು ರೀಡಿಫೈನ್ ರೋಲ್ ಆಫ್ ಯುಎಸ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಇನ್ ಇರಾಕ್‌]&lt;/ref&gt;
[[File:F-16 June 2008.jpg|thumb|left|ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವಾಯುದಳ-16C ಇರಾಕ್‌‌ನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವುದು.]]
ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಭೂಮಿಯ ಸ್ವಾಧೀನತೆಯು ಕಾನೂನುಬದ್ಧಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಮ್ಯತೆಯ ವಿಧಿಗಳು ಸುಧೀರ್ಘವಾಗುವುದರಿಂದ ಇರಾಕಿನ ಹಲವು ಗುಂಪುಗಳು ಎಸ್ಓಎಫ್‌ಎ &lt;ref name=&quot;SadrProtests&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20081201103604/http://www.iht.com/articles/ap/2008/11/28/news/ML-Iraq-Al-Sadr.php &quot;ಇರಾಕ್‌: ಕ್ಲೆರಿಕ್ ಅಲ್ ಸರ್ದ್ ಕಾಲ್ಸ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್‌ಫುಲ್ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟ್ಸ್&quot;] (''ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್'' )&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AMS&quot;&gt;{{cite web |author= |url=http://www.atimes.com/atimes/Middle_East/JL02Ak01.html |title=SOFA not sitting well in Iraq |publisher=Atimes.com |date=2008-12-02 |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2017-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170701025851/http://www.atimes.com/atimes/Middle_East/JL02Ak01.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Refugees&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.dailystar.com.lb/article.asp?edition_id=10&amp;categ_id=2&amp;article_id=98188 |title=Iraqi refugees in Syria protest against military pact with U.S |publisher=Dailystar.com.lb |date=2008-12-03 |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2009-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090107200053/http://www.dailystar.com.lb/article.asp?edition_id=10&amp;categ_id=2&amp;article_id=98188 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಇರಾಕ್ ಜನರು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್‌ರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸೀಳಲು ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದ &lt;ref name=&quot;Refugees&quot;/&gt; ಬಾಗ್ದಾದ್ ಚೌಕದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಬುಷ್‌ರ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯನ್ನು ಸುಟ್ಟರು. ಕೆಲವು ಇರಾಕ್ ಜನರು 2011ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತನ್ನ ಅಸ್ಥಿತ್ವವನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸಂಶಯದ ಆಶಾಭಾವವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;IHT_Mixed&quot;&gt;[https://archive.is/20130103144900/www.iht.com/articles/2008/11/28/africa/security.php ಪೀಲಿಂಗ್ಸ್ ಆರ್ ಮಿಕ್ಸ್ಡ್ ಆ‍ಯ್‌ಸ್ ಇರಾಕಿಸ್ ಪೊಂಡರ್ ಯುಎಸ್‌ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಅಗ್ರೇಮೆಂಟ್]&lt;/ref&gt; 2008ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 4 ರಂದು ಇರಾಕಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಸಮಿತಿಯು ಭದ್ರತಾ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;Zawya&quot; /&gt;}
ಗ್ರಾಂಡ್ ಅಯಟೊಲ್ಲಾ ಆಲಿ ಹುಸ್ಸೇನಿ ಆಲ್ ಸಿಸ್ಟಾನಿಸ್‌ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯೊಬ್ಬ ಅನುಮೋದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದನು ಹಾಗೂ ಇರಾಕ್ ಸರಕಾರವು ಆಕ್ರಮಣಕಾರ(ಒಕ್ಕಲುಗಾರ)ರ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಇರಾಕಿನ ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ, ಯಾವುದೇ ಸಾಗಾಣಿಕೆ [ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ತುಂಬುವುದು] ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಇರಾಕಿನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿ ವಿಚಾರಣೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾನೂನು ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ನೀಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಅವನು, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರು ಇರುವವರೆಗೆ ಇರಾಕಿನ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನುಗಳು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗದು, ಆದರೆ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇರಾಕ್ ಜನರೇ ಜನಮತಸಂಗ್ರಹದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಶುಕ್ರವಾರದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಬಳಿಕ ಸಾವಿರಾರು ಇರಾಕ್ ಜನರು ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಸಭೆಸೇರಿ ಬಾಗ್ದಾದ್ ಮತ್ತು ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್ ನಡುವಿನ ಭದ್ರತಾ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ ಇಸ್ರೇಲಿ ವಿರುದ್ಧದ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಕೂಗತೊಡಗಿದರು. ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಾರ ಅಂತಿಮವಾಗಿಯೂ, ಮಧ್ಯಂತರ ಭದ್ರತಾ ಒಪ್ಪಂದವು ಅನುಮೋದನೆಗೊಂಡರೂ, ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಇರಾಕ್ ಜನರು ಇದನ್ನು ಜನಮತಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮುರಿಯಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನುಡಿದನು.&lt;ref&gt;{{cite web |author= |url=http://www.aljazeera.com/news/newsfull.php?newid=193493 |title=Iraqis hold anti-U.S. rally in Baghdad |publisher=Aljazeera.com |date= |accessdate=2010-10-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110428202824/http://www.aljazeera.com/news/newsfull.php?newid=193493 |archivedate=2011-04-28 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
==2009: ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಮರು ಆಯೋಜನೆ==
{{See|2009 in Iraq}}
===ಹಸಿರು ವಲಯದ ವರ್ಗಾವಣೆ===
[[File:Baghdad - airport and green zone.jpg|right|thumb|300px|ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನಲ್ಲಿನ ಹಸಿರು ವಲಯದ ವೈಮಾನಿಕ ನೋಟ ಮತ್ತು ನಕ್ಷೆ‌.]]
2009 ಜನವರಿ 1ರಂದು ಅಮೇರಿಕಾವು ಹಸಿರು ವಲಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತನ್ನ ಕೈವಶ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಮತ್ತು ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್‌ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಈ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆ ಘಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇರಾಕ್ ದೇಶದ ಪರಮಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಪುನರ್ವಶ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮರಳಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲಾಯಿತು. ಇರಾಕ್ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನೌರಿ ಅಲ್-ಮಲಿಕ್, ಜನವರಿ 1ನೇ ತಾರೀಖನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ‘ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ದಿನ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಇರಾಕಿಗಳ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಗುರುತಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ಪುನರ್ವಶದ ಕುರುಹಾಗಿ ನೋಡಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಇರಾಕಿಗಳಿಗೂ ನೈಜ ಸಂದೇಶವನ್ನು ರವಾನಿಸಿದಂತಾಗಿದ್ದು, ಇರಾಕಿ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಮರಳಿಪಡೆಯಿತು ಎಂದು ಅಲ್ ಮಲಿಕ್ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹಲವಾರು ಸಂಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾ ಲೆಡ್‌ನ ಗುಂಪಿನ ಏಕಾಏಕಿ ದಾಳಿಯು ಇರಾಕಿನಾಗರಿಕರ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ ವರದಿಯನ್ನು ಅಮೇರಿಕಾ ಮಿಲಿಟರಿ ಪಡೆಯು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಯುಎಸ್‌ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಅವೇಕನಿಂಗ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಷಿಯಾ ಪಂಥದ ಧರ್ಮಗುರುವಾದ ಮುಕ್ತಾದ ಅಲ್-ಸಾದರ್ ಎಂಬಾತ ತನ್ನ ಸೈನಿಕ ಪಡೆಗೆ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ತಿಳಿಸಿದನು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.cnn.com/2009/WORLD/meast/01/31/iraq.civilians/index.html?iref=newssearch |title=Iraqi civilian deaths down in January |publisher=CNN |date=2009-01-31 |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt;
===ಪ್ರಾಂತೀಯ ಚುನಾವಣೆ===
{{Main|Iraqi governorate elections, 2009}}
[[File:2009 Iraqi elections.png|thumb|right|ಚುನಾವಣಾ ನಕ್ಷೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗವರ್ನರನ ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿನ ಯಾವುದು ದೊಡ್ಡದಾದ ವಲಯ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ.]]
2009 ಜನವರಿ 31ರಂದು, ಇರಾಕ್ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಚನಾವಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿತು.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2009/02/08/weekinreview/08myers.html ಸ್ಟೀವನ್ ಲೀ ಮೈಯರ್ಸ್ ಅಮೆರಿಕಾಸ್ ಸ್ಕೋರ್‌ಕಾರ್ಡ್ ಇನ್ ಇರಾಕ್‌] ಫೆಬ್ರವರಿ 7, 2009, ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್''&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಕೊಲೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವರು ಮತ್ತು ಕೊಲೆಗೆ ಯತ್ನಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದವರು ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಮತ್ತಿತರ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಪ್ರಕರಣಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2009/01/22/world/middleeast/22iraq.html?ref=world ''ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' : ಎ ಟಾಪ್ ಸುನ್ನಿ ಸರ್ವೀಸಸ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಇನ್ ಇರಾಕ್‌]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://news.trend.az/index.shtml?show=news&amp;newsid=1407389&amp;lang=en |title=Gunmen kill Iraqi soldier south of Baghdad |publisher=News.trend.az |date= |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2012-07-12 |archive-url=https://archive.is/20120712005409/http://news.trend.az/index.shtml?show=news&amp;newsid=1407389&amp;lang=en |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/01/16/AR2009011604191.html?hpid=topnews |title= Province Candidate Killed In Iraq |publisher=Washingtonpost.com |date= |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2009/02/13/world/middleeast/13iraq.html?ref=world ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' : ವಯೋಲೆನ್ಸ್ ಎಕ್ರಾಸ್ ಇರಾಕ್‌ ಕಿಲ್ಸ್ 13, ಇನ್‌ಕ್ಲೂಡಿಂಗ್ ಎ ಸುನ್ನಿ ಪೊಲಿಟಿಶಿಯನ್ ]&lt;/ref&gt;
ಇರಾಕಿ ಮತದಾರರು ಮತದಾನ ಮಾಡದೇ ವಾಪಸಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಮೂಲ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಲು ವಿಫಲವಾದರು ಮತ್ತು ಇರಾಕಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಮತದಾನವಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;ProvVote&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.centredaily.com/505/story/1105833.html |title=''ಸೆಂಟರ್ ಡೇಲಿ'' : ಲೊ ಟರ್ನ್‍ಔಟ್ ಇನ್ ಇರಾಕ್ಸ್‌' ಎಲೆಕ್ಷನ್ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಟ್ಸ್ ಎ ಡಿಸ್‌ಇಲ್ಯೂಷನ್ಡ್ ನೇಶನ್ |access-date=2010-11-02 |archive-date=2009-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090212014733/http://www.centredaily.com/505/story/1105833.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಅಮೇರಿಕಾ ರಾಯಬಾರಿ ರೈನ್ ಕ್ರೂಕರ್, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರು ವಾಪಸಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.latimes.com/news/nationworld/world/la-fg-iraq-turnout2-2009feb02,0,5997336.story |title=Iraq vote turnout fails to meet expectations |publisher=Los Angeles Times|date=2009-02-02 |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt; ಹೀಗೆ ಮತದಾನದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಬಂದವರಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಗುಂಪು ಇದನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯರಹಿತ ಮತ್ತು ಮೋಸ ಎಂದು ದೂರಿದರು.&lt;ref name=&quot;ProvVote&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |author=Nabil Al-jurani |agency=Associated Press |url=http://www.msnbc.msn.com/id/29022158/ |title=Iraq: Sunni tribal leader says he can prove fraud |publisher=MSNBC |date=2009-02-04 |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103031733/http://www.msnbc.msn.com/id/29022158/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.middle-east-online.com/ENGLISH/?id=30269 |title=Iraq's Sadrists complain of vote fraud |publisher=Middle-east-online.com |date=2009-02-07 |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2017-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171010075648/http://www.middle-east-online.com/ENGLISH/?id=30269 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಅಂಚೆ ಮತದಾನದ ನಂತರ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಕರ್ಫ್ಯೂವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಕೆಲ ಗುಂಪುಗಳು ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದರೂ ಸಹ ಚುನಾವಣೆ ಫಲಿತಾಂಶ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಬೇಸರಗೊಂಡರು.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20090214012058/http://www.iht.com/articles/2009/02/10/mideast/anbar.1-426529.php ''ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಶನಲ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್'' : ಎಲೆಕ್ಷನ್ ರಿಸಲ್ಟ್ಸ್ ಸ್ಪರ್ ಥ್ರೆಟ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಇನ್‌ಫೈಟಿಂಗ್ ಇನ್ ಇರಾಕ್‌]&lt;/ref&gt;
===ಸಮರತಂತ್ರದಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಘೋಷಣೆ===
{{Wikinews|Obama sets deadline to withdraw troops from Iraq}}
2009 ಫೆಬ್ರವರಿ 27ರಂದು ಅಮೇರಿಕಾ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ|ಅಧ್ಯಕ್ಷ]] [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ|ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ]] [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಅಮೇರಿಕಾ]]ದ ಉತ್ತರ ಕಾರೋಲಿನಾದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ ಮೆರೈನ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಬೇಸ್ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಲೇಜ್ಯೂನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಯುದ್ಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು 2010ರ ಆಗಸ್ಟ್ 31ರಂದು ಮುಗಿಯಲಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. 2011ರ ಕೊನೆವರೆಗೆ ಸದ್ಯ ಅಲ್ಲಿರುವ 50000 ಗುಂಪಿನ ಟ್ರಾನ್ಸಿಶನಲ್ ಫೋರ್ಸು (ಬದಲಾವಣೆ ಪಡೆ) ಇರಾಕಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳನ್ನು ತರಬೇತುಗೊಳಿಸಿ, ಉಗ್ರಗಾಮಿತ್ವದ ವಿರುದ್ಧದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಎದುರಿಸುವ ಬಗೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ರೀತಿಯ ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಯುದ್ಧತಂತ್ರವನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟು ಇರಾಕ್ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರುವುದು ಅಮೇರಿಕಾದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಇರಾಕ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇಶವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಒಬಾಮಾ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಒಗ್ಗಟ್ಟಿಲ್ಲದ ಸೈನಿಕ ಪಡೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರೂ ಸಹ ಇರಾಕ್ ಜನರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅಮೇರಿಕಾ 2010ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು 2011ರಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ ಈ ಮೊದಲು ರಾಜಿಗೆ ಒಪ್ಪದ ಕೆಲ ಇರಾಕಿಗಳು ಶಾಂತತೆಯಿಂದ ಇರುವುದನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅದು ಬಿಟ್ಟು ಹತ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರೆ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕಾದೀತು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2009/02/27/us/politics/27obama-text.html?pagewanted=1|title=Obama's Speech at Camp Lejeune, N.C.|agency=The New York Times|date=February 27, 2009}}&lt;/ref&gt;
ಒಬಾಮಾ ಭಾಷಣಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿನ ದಿನದಂದು ಇರಾಕಿನ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನೌರಿ ಅಲ್-ಮಲಿಕ್ ಸುದ್ದಿಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿ, ಅಮೇರಿಕಾ ಸೈನ್ಯಪಡೆಯ ನಿರ್ಗಮನ ಸನ್ನಿಹಿತವಾದ್ದರಿಂದ ಇರಾಕ್ ಸರ್ಕಾರ ಯಾವುದೇ ಗಾಬರಿ ಪಡುವುದು ಬೇಡ. ಮತ್ತು ಇರಾಕ್ ರಕ್ಷಣಾ ಸೈನಿಕ ಪಡೆ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿಯಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸೈನಿಕ ಪಡೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.france24.com/en/20090226-iraq-not-fazed-pending-us-pullout-maliki|agency=AFP|title=Iraq not fazed by pending U.S. pullout: Maliki|first=Ines|last=Bel Aiba|date=February 26, 2009}}{{Dead link|date=September 2010}}&lt;/ref&gt;.
===ಆರನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು===
2009 ಏಪ್ರಿಲ್ 9ರಂದು, ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಸರ್ವಸಂಘಟನೆಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪಥನದ ಆರನೇ ವರ್ಷದ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಮುಂದಾದಾಗ ಹತ್ತು ಸಾವಿರದಷ್ಟು ಇರಾಕಿ ಜನರ ತಂಡವು ನಗರದ ಪಥನವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಈ ಒಕ್ಕೂಟದ ತಂಡವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಇರಾಕಿಗಳ ಜನಸಂದಣಿಯು ಸಾದರ್ ನಗರದ ಸ್ಲಂ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಈಶಾನ್ಯ ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಉದ್ದದವರೆಗೂ ಹರಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವು 5 ಕಿ.ಮೀ (3 ಮೈಲಿ)ವರೆಗೆ ಇತ್ತು. ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಮಾಜಿ ಅಮೇರಿಕಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಬುಷ್‌ರ ಮತ್ತು ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್‌ರ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯನ್ನು ದಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಸದ್ದಾಂನ{{Citation needed|date=September 2010}} ಕ್ರೂರ ಕಿರುಕುಳದ ಕಾನೂನಿಂದ ರೋಸಿಹೋಗಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2009/4/9/worldupdates/2009-04-09T142416Z_01_NOOTR_RTRMDNC_0_-389681-2&amp;sec=Worldupdates |title=Six years on, huge protest marks Baghdad's fall |publisher=The Star |date= |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2011-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110501175302/http://thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2009%2F4%2F9%2Fworldupdates%2F2009-04-09T142416Z_01_NOOTR_RTRMDNC_0_-389681-2&amp;sec=Worldupdates |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಈ ಜನಸಂದಣಿಯಲ್ಲಿ ಸುನ್ನಿ ಮುಸ್ಲಿಂರು ಸಹ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಪೊಲೀಸರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, ಹಲವಾರು ಸುನ್ನಿಗಳುಸನ್ಸ್ ಆಫ್ ಇರಾಕ್‌ನ ನಾಯಕನೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;MH040909&quot;&gt;[http://www.miamiherald.com/news/world/AP/story/992375.html ''ಮಿಯಾಮಿ ಹೆರಾಲ್ಡ್'' : ಟೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಥೌಸಂಡ್ ಆಫ್ ಇರಾಕಿಸ್ ರ್ಯಾಲಿ ಅಗೆನೆಸ್ಟ್ ಯುಎಸ್‌]{{Dead link|date=September 2010}}&lt;/ref&gt;
===ಬ್ರಿಟಿಷ್ ತಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ===
2009 ಏಪ್ರಿಲ್ 30ರಂದು, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತನ್ನ ಯುದ್ಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಗೋರ್ಡನ್ ಬ್ರೌನ್, ಇರಾಕ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಸೈನ್ಯದ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾದ ‘ಯಶಸ್ಸಿನ ಕಥೆ’ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು. ಬ್ರಿಟನ್, ಅಮೇರಿಕಾ ಸೈನಿಕರ ಪಡೆಯಿಂದ ಬಾಸ್ರಾವನ್ನು ತನ್ನ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/8026136.stm |title='&amp;#39;BBC'&amp;#39;: U.K. combat operations end in Iraq |publisher=BBC News |date=2009-04-30 |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt;
===ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಸೈನ್ಯ ಹಿಂಪಡೆದ ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಇಳಿಮುಖವಾದ ಹಿಂಸಾಚಾರ ===
[[File:MESFABOT.png|thumb|ಜುಲೈ 2009ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ ಬಸ್ರಾ ಎಣ್ಣೆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ನಿಂತಿರುವ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ನೌಕಾದಳ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕರಾವಳಿ ರಕ್ಷಣಾ ದಳ.]]
ಜೂನ್ ಕೊನೆ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾ ಸೈನ್ಯವು ತನ್ನ ಪಡೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಿತು. ಇರಾಕಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವಾಗ 38 ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಮೇತ ನೀಡಿದರು. 2009 ಜೂನ್ 29ರಂದು ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಹ ಅಮೇರಿಕಾ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಿತು. 2009 ನವೆಂಬರ್ 30ರಂದು ಇರಾಕಿನ ಗೃಹ ಮಂತ್ರಿ ಕಚೇರಿ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರ ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ನವೆಂಬರ್ 2003ರ ದಾಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news | last = Christie | first = Michael | coauthors = | title = Iraqi civilian deaths drop to lowest level of war | work = Reuters
 | publisher = | date = November 30, 2009 | url = http://www.reuters.com/article/middleeastCrisis/idUSGEE5AT2AD | doi = | accessdate = November 30, 2009}}&lt;/ref&gt;
===ಇರಾಕಿನ ಆಯಿಲ್ ಒಪ್ಪಂದಗಳು===
2009ರ ಜೂನ್ 30 ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ 11ರಂದು, ಇರಾಕಿನ ಎಣ್ಣೆ ಸಚಿವಾಲಯವು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಯಿಲ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಇರಾಕಿನ ಹಲವಾರು ಆಯಿಲ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ನೀಡಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿದ ಆಯಿಲ್ ಕಂಪನಿಯು ಇರಾಕಿನ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲದ ಜಂಟಿ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಮಿತಿ ಒಪ್ಪಂದದ ಕರಾರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಯಿಲ್ (ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ) ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾದರೆ ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾರೆಲ್‌ಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು 1.40 ಡಾಲರ್ ಹಣವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;aljazeera091211&quot;&gt;{{cite web|url=http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2009/12/200912117243440687.html |title=Oil firms awarded Iraq contracts|publisher=English.aljazeera.net |date=2009-12-11 |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;aljazeera090630&quot;&gt;{{cite web|url=http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2009/06/200963093615637434.html |title=BP group wins Iraq oil contract|publisher=English.aljazeera.net |date=2009-06-30 |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt; ಉತ್ಪಾದನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಇರಾಕಿನ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಖಾತೆಯು ತನ್ನ ಗುರಿ ಮುಟ್ಟಿದಾಗ ಈ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಒಮ್ಮೆಯಷ್ಟೇ ತುಂಬಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಯಿಲ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಜ್‌ನೂನ್ ಫೀಲ್ಡ್, ಹಾಲ್ಫಯಾ ಫೀಲ್ಡ್, ವೆಸ್ಟ್ ಕ್ವಾರ್ನಾ ಫೀಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ರುಮೈಲಾ ಫೀಲ್ಡ್ ಜತೆ ದೊಡ್ಡ ಒಪ್ಪಂದವೇರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈಸ್ಟ್ ಬಾಗ್ದಾದ್ ಫೀಲ್ಡ್‌ವು, ಸಾದರ್ ನಗರದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅದೂ ಯಾವುದೇ ಆಹ್ವಾನವಿಲ್ಲದೇ ಮತ್ತು ಇರಾಕ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಇಲಾಖೆಯು ಇದನ್ನು ಆಯಿಲ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತು. ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮಂತ್ರಿ ಹುಸೇನ್ ಅಲ್-ಶಹ್ರಿಸ್ತನಿ, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ಇರಾಕಿಗರಿಗೆ ಸ್ಕೂಲ್, ಏರ್ಪೋರ್ಟ್, ಮನೆಗಳು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಮುಂತಾದ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಇರಾಕಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಟಿವಿ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. ಇರಾಕಿನ ಆಯಿಲ್ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯು ಸಂಸ್ಕರಿಸದ {{Nowrap|43 billion}} ಬ್ಯಾರೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಇದರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಅನಿಲವಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;aljazeera090630&quot; /&gt;
==2010: ಅಮೇರಿಕಾ ಆಡಳಿತ ಕೊನೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ನಾಗರಿಕತೆ ಆರಂಭ==
{{anchor|2010:_US_Drawdown_and_Operation_New_Dawn}}
{{See|2010 in Iraq|Withdrawal of U.S. troops from Iraq}}
2010 ಫೆಬ್ರವರಿ 17ರಂದು ಅಮೇರಿಕಾದ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಗೇಟ್ಸ್, 2010 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1ರಂದು ಆಪರೇಷನ್ ಇರಾಕಿ ಫ್ರೀಡಮ್ (ಇರಾಕಿಗರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ) ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಸ ನಾಗರಿಕತೆ ಪುನಾರಂಭ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;[http://blogs.abcnews.com/politicalpunch/2010/02/exclusive-war-in-iraq-to-be-given-new-name.html ಎಕ್ಸ್‌ಕ್ಲೂಸಿವ್: ವಾರ್ ಇನ್ ಇರಾಕ್‌ ಟು ಬಿ ಗಿವನ್ ನ್ಯೂ ನೇಮ್] ''ವಾರ್ ಇನ್ ಇರಾಕ್‌ ಟು ಬಿ ಗಿವನ್ ನ್ಯೂ ನೇಮ್''&lt;/ref&gt;
ಜೂನ್ 20ರಂದು ಇರಾಕಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೇಲೆ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ನಡೆದು 15 ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ಮತ್ತು ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಳನಗರಗಳು ಸ್ಥಬ್ಧವಾದವು. ಈ ದಾಳಿಯನ್ನು ಇರಾಕಿನ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ರಾಜ್ಯವನ್ನಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇದೇ ರೀತಿ ಮತ್ತೊಂದು ದಾಳಿಯು ಇರಾಕಿನ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಟ್ರೇಡ್ ಕಟ್ಟಡದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 26 ಜನ ಮೃತಪಟ್ಟರೆ, 52 ಜನ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.nytimes.com/2010/06/21/world/middleeast/21iraq.html | title=Car Bombs Hit Crowds Outside Bank in Baghdad | first1=Khalid D.| last1=Ali|first2=Timothy|last2=Williams | date=June 20, 2010 | work=The New York Times}}&lt;/ref&gt;
2010 ಆಗಸ್ಟ್ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ದಂಗೆಕೋರರಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾರಿ ದೊಡ್ಡ ದಾಳಿ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 12 ಕಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಂಬ್ ಇಟ್ಟು ಮೋಸಲ್‌ನಿಂದ ಬಾಸ್ರಾವರೆಗೆ ಒಂದಾದ ಮೇಲೊಂದರಂತೆ ಆಸ್ಫೋಟಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ 51 ಜನರು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಈ ದಾಳಿಯು ಕಾಕತಾಳೀಯವೆಂಬಂತೆ ಅಮೇರಿಕಾ ತನ್ನ ಯುದ್ಧತಂತ್ರಾ ತಂಡವನ್ನು ವಾಪಸ್ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಜಿಸಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.nytimes.com/2010/08/26/world/middleeast/26iraq.html?_r=1&amp;hp | work=The New York Times | title=Insurgents Assert Their Strength With Wave of Bombings Across Iraq | first=Anthony | last=Shadid | date=August 25, 2010}}&lt;/ref&gt;
{{Wikinews|U.S. combat forces pull out of Iraq}}
ಅಮೇರಿಕಾದ ಯುದ್ಧ ಸೇನಾಪಡೆಯು 2010, ಆಗಸ್ಟ್ 19ರ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಇರಾಕ್ ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಟಿತು. ಬೆಂಗಾವಲಿನ ಅಮೇರಿಕಾ ಸೈನ್ಯವು ಇರಾಕಿನಿಂದ [[ಕುವೈತ್|ಕುವೈತ್‌]]ಗೆ ಹೋಗಿ ಕೆಲಕಾಲ ನೆಲೆಸಿತು. ಮತ್ತು ಎನ್‌ಬಿಸಿ ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿಯು ಅಮೇರಿಕಾ ರಕ್ಷಣಾ ಸೈನ್ಯ ಪಡೆಯು ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟಿದ ನೇರಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಯುದ್ಧ ಸೈನ್ಯದಳವು ದೇಶದಿಂದ ಹೊರ ನಡೆದಂತೆ ಆಯಿತು. ಉಳಿದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ 50 ಸಾವಿರ ಸೈನ್ಯ ಪಡೆಯು ಇರಾಕ್ ಮಿಲಿಟರಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುವಂತೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.msnbc.msn.com/id/38744453/ns/world_news-mideastn_africa/|work=MSNBC|title=U.S. ending combat operations in Iraq|date=August 18, 2010|accessdate=August 18, 2010|archive-date=ಜನವರಿ 16, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130116093720/http://www.msnbc.msn.com/id/38744453/ns/world_news-mideastn_africa|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2010/08/201081818840122963.html|title=U.S. ends combat operations in Iraq|work=Al Jazeera English|date=August 18, 2010|accessdate=August 18, 2010}}&lt;/ref&gt; ಈ ತಂಡವು 2011 ಡಿಸೆಂಬರ್ 31ರಂದು ಇರಾಕ್ ಹಾಗೂ ಅಮೇರಿಕಾ ಸರ್ಕಾರದ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಂದದ ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವುದರಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Final U.S. combat brigade pulls out of Iraq|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/08/18/AR2010081805644.html?sid=ST2010081805662|publisher=The Washington Post|accessdate=19 August 2010|date=18 August 2010 | first=Ernesto | last=Londoã±O}}&lt;/ref&gt;
2010 ಆಗಸ್ಟ್ 31ರಂದು, ಒಬಾಮಾ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿದಂತೆ, ಓವಲ್ ಕಛೇರಿಯಿಂದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೆ ಮಾತು ಮುಂದುವರೆಸಿದ ಒಬಾಮಾ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ|ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]]ದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನೂ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೃದು ಧೋರಣೆಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಅಮೇರಿಕಾದ ನೀತಿಯಾಗಿದೆ. ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮವು ಅಮೇರಿಕಾ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮೇಲೆ ಬೀರುತ್ತಿರುವುದೂ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
{{quote|The United States has paid a huge price to put the future of Iraq in the hands of its people. We have sent our young men and women to make enormous sacrifices in Iraq, and spent vast resources abroad at a time of tight budgets at home. We have persevered because of a belief we share with the [[Iraqi people]]—a belief that out of the ashes of war, a new beginning could be born in this [[cradle of civilization]]. Through this remarkable chapter in the history of the United States and Iraq, we have met our responsibility. Now, it is time to turn the page.|President Obama's Address on Iraq, August 31, 2010&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.nytimes.com/2010/09/01/world/01obama-text.html?pagewanted=1&amp;ref=world | work=The New York Times | title=President Obama's Address on Iraq | date=August 31, 2010}}&lt;/ref&gt;}}
ಇದೇ ದಿನ ಇರಾಕಿನ ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಸದ್ದಾಮ್ ಹುಸೇನ್|ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್‌]]ರ ಹಳೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಅಲ್ ಫಾ ಪ್ಯಾಲೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದ ಕೆಲ ಗಣ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಟಿವಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ಎದುರು ಮಾತನಾಡಿದ್ದರು. ಅವರೆಲ್ಲ ಅಮೇರಿಕಾದ ಯುದ್ಧ ಕುರಿತಾದ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದರು. ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಜೊ ಬಿಡನ್, ಇರಾಕಿನ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾಕ ರಚನೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಕಳಕಳಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಇರಾಕಿನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದೇ ಇರುವಂತೆ ಮಾಡಿತು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಜನರಲ್ ರಾಯ್ ಓಡಿಯರ್ನೋ, ಹೊಸ ಶಾಖೆ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಇರಾಕ್ ಜನತೆಯೊಂದಿಗಿನ ಬದ್ಧತೆ ಮುಗಿದಿದ್ದು, ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಡಚಣೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಈ ಮೊದಲು ರಮಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದರು. ರಮಾಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಗೇಟ್ಸ್ ಹೇಳಿದುದೆಂದರೆ, ಅಮೇರಿಕಾ ಸೈನ್ಯ ಪಡೆಯು ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದದ್ದನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಇದೆಲ್ಲ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಯೋಚಿಸಬೇಕಿದ್ದು, ನನ್ನ ಪ್ರಕಾರ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ನೋಡಬೇಕಿದೆ. ಏಳು ವರ್ಷದ ಯುದ್ಧ ನಿಮಗೆ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇತ್ತಾ ಎಂಬಾ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ, ಉತ್ತರಿಸಿದ ಗೇಟ್ಸ್, ಇದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧವು ನಿಗೂಢವಾಗಿದ್ದು, ಹೇಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯದಂತಾಗಿದೆ. ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್‌ರ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿದ್ದ, ಇದನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ನಡೆದು ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಗೊಂದಲಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲೂ ಇದೂ ಒಂದು ಕಾರಣವಿರಬಹುದು ಎಂದು ಗೇಟ್ಸ್ ಹೇಳಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.nytimes.com/2010/09/02/world/middleeast/02iraq.html?hp| work=The New York Times | title=U.S. Formally Begins a New Era in Iraq | first=Michael | last=Gordon | date=September 1, 2010}}&lt;/ref&gt;
ಇದೇ ದಿನ ಜನರಲ್ ರೆ ಓಡಿಯರ್ನೋ ಅವರನ್ನು ಇರಾಕಿನ ಅಮೇರಿಕಾ ಸೈನ್ಯಪಡೆಯ ಕಮಾಂಡರ್ ಲಾಯ್ಡ್ ಆ‍ಯ್‌ಸ್ಟಿನ್ ಜಾಗಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಧಿಕೃತ ನಿಖರವಾದ ಘೋಷಣೆಗಳು ಹೊರಬಿದ್ದರೂ ಸಹ ಕೆಲವು ಗೊಂದಗಳಾಗಿ ಅದರ ಬಗೆಗೆ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದವು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕಾ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಯೊಂದು ಬಂದಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಇರಾಕಿನ ಯುದ್ಧತಂತ್ರಗಳು ಇನ್ನೂ ಮುಗಿದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನಾವು ವಿಚಾರಮಾಡದೇ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಈ ಆದೇಶವು ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಬರುವವರೆಗೂ ಏನನ್ನೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/2010/09/03/ap-memo-iraq-war_n_705446.html |title=AP Issues Standards Memo: 'Combat In Iraq Is Not Over' |publisher=Huffingtonpost.com |date= |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt;
2010 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 7ರಂದು ಎರಡು ಅಮೇರಿಕಾ ಸೈನ್ಯ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 9 ಮಂದಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಇದು ಇರಾಕ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಇರಾಕ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾ ಮಿಲಿಟರಿ ಪಡೆಗಳು ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿದರು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಇರಾಕಿನ ಸೈನಿಕರು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಅಮೇರಿಕಾ ಸೈನ್ಯ ಪಡೆಯ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.nytimes.com/2010/09/08/world/middleeast/08baghdad.html?_r=1&amp;ref=world | work=The New York Times | title=G.I. Deaths Are First for U.S. After Combat Mission's End | date=September 7, 2010}}&lt;/ref&gt;
===ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯೆಡೆಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆ===
13 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದ ಅಮೇರಿಕಾದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಇರಾಕ್‌ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ದೇಶದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಡೆಯನ್ನು ಆಧುನಿಕಗೊಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸೈನ್ಯದ ಉಪಕರಣಗಳ ದೊಡ್ದ ಗ್ರಾಹಕನಾಯಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೈನ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಯುದ್ಧ ಟ್ಯಾಂಕರ್‌ M-1 ಖರೀದಿಸುವುದನ್ನೊಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇರಾಕ್‌ 140 ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಬಯಸಿದೆ, ಮತ್ತು ಇರಾಕಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳಿಗೆ ಅದರ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೆ $13 ಬಿಲಿಯನ್ ಖರೀದಿಗೆ, ಇರಾಕಿಗಳು 18 F-16 ಫಾಲ್ಕನ್ ಫೈಟರ್ ಜೆಟ್‌ಗಳನ್ನು $3 ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನೂ ಅವರು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮ್ಮತಿಸಿದರೆ ಮೊದಲ ವಿಮಾನವು 2013ರ ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ 10 ಪೈಲಟ್‌ಗಳು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.usatoday.com/news/world/iraq/2010-08-31-Iraq-arms-deal_N.htm | work=USA Today | first=Jim | last=Michaels | title=Iraq to spend $13B on U.S. arms, equipment | date=September 1, 2010}}&lt;/ref&gt;
===ಅವೇಕನಿಂಗ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗಳ ಬದಲಾದ ಚಿತ್ರಣ===
‍ಇರಾಕಿನ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ನೂರಾರು ಸುನ್ನಿ ಅವೇಕನಿಂಗ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌‌ನ ಸದಸ್ಯರು ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಇರಾಕಿ ಬಂಡಾಯ ಅಥವಾ ಅಲ್ ಕೈದಾವನ್ನು ಸೇರಬಹುದು.&lt;ref&gt;https://www.nytimes.com/2010/10/17/world/middleeast/17awakening.html?_r=1&lt;/ref&gt;
===ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಇರಾಕ್‌ ಯುದ್ಧದ ಕಾರ್ಯಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿತು===
ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ 391,832 ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ ಇರಾಕ್‌ ಯುದ್ಧದ ಬಗೆಗಿನ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನ್ಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು.

== ದುರ್ಘಟನೆಯ ಅಂದಾಜುಗಳು ==
{{Main|Casualties of the Iraq War}}
{{See also|Suicide bombings in Iraq since 2003|Foreign hostages in Iraq}}
[[ಚಿತ್ರ:C-17_Medevac_mission,_Balad_AB,_Iraq.jpg|thumb|ವೈಧ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಇರಾಕ್‌‌ನಿಂದ, ಜರ್ಮನಿಯ ರಾಮ್ಸ್‌ಸ್ಟೇನ್‌ಗೆ ಹೋದ ಗಾಯಗೊಂಡ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೈನಿಕ, (ಫೆಬ್ರವರಿ 2007)]]
ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಪಡೆಗಳ ಸಾವಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮೇಲಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇರಾಕ್‌ ಯುದ್ಧದ ದುರ್ಘಟನೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ದರ್ಘಟನೆಯ ಒಕ್ಕೂಟ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು, ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು, ಇರಾಕೇತರ ನಾಗರಿಕರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು, ಮಾಧ್ಯಮ ಸಹಾಯಕರು, ಚಿಕಿತ್ಸಕರು, ಗಾಯಾಳುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನವೂ ಅಂಕೆ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಅಂದಾಜು ಮತ್ತು ನೈಜ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದುರ್ಘಟನೆಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇರಾಕಿನ ಸಾವು ನೋವಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯು ವಿವಾದಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಭಾಗವು ವಿವರವಾದ ಸ್ಥೂಲ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಮಾಧ್ಯಮ, ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತಿತರರಿಂದ ಸಾವುನೋವಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಅನೇಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪಟ್ಟಿಯು ಕೆಲವು ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡುತ್ತದೆ.
{| class=&quot;wikitable sortable &quot;
! ಮೂಲ
! ಇರಾಕಿ ದುರ್ಘಟನೆಗಳು
! ಮಾರ್ಚ್‌ 2003 ರಿಂದ&amp;nbsp;...
|- valign=&quot;top&quot;
| '''ಇರಾಕ್‌ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ''' 
| '''151,000''' ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಸಾವುಗಳು.
| ಜೂನ್, 2006.
|- valign=&quot;top&quot;
| '''ಲ್ಯಾನ್ಸೆಟ್‌ ಸಮೀಕ್ಷೆ''' 
| '''654,965''' ರಲ್ಲಿ '''601,027''' ರಷ್ಟು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಸಾವುಗಳು
| ಜೂನ್, 2006.
|- valign=&quot;top&quot;
| '''ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಶೋಧನಾ ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ''' 
| '''1,033,000'''  ಸಂಘರ್ಷಣೆಯಿಂದಾದ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಸಾವುಗಳು
| ಆಗಸ್ಟ್‌ 2007
|- valign=&quot;top&quot;
| '''ಅಸೋಸಿಯೆಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್''' 
| '''110,600''' ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಸಾವುಗಳು
| ಏಪ್ರಿಲ್ 2009
|- valign=&quot;top&quot;
| '''ಇರಾಕ್‌ ಬಾಡಿ ಕೌಂಟ್''' 
| '''94,902–103,549'''  ಸಂಘರ್ಷಣೆಯಿಂದಾದ ನಾಗರಿಕರ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಸಾವುಗಳು
| ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009
|- valign=&quot;top&quot;
| '''ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್.'''  '''ವರ್ಗೀಕೃತ ಇರಾಕ್‌ ಯುದ್ಧದ ಲಾಗ್ಸ್''' 
| '''109,032''' ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಸಾವುಗಳು
| ಜನವರಿ2004ರಿಂದ ಡಿಸಂಬರ್ 2009
|}

== ಟೀಕೆ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಖರ್ಚುವೆಚ್ಚ ==
{{See|Criticism of the Iraq War|Opposition to the Iraq War|Legitimacy of the 2003 invasion of Iraq|Legality of the Iraq War|Views on the 2003 invasion of Iraq|Protests against the Iraq War|American popular opinion on invasion of Iraq|Governmental positions on the Iraq War prior to the 2003 invasion of Iraq|Media coverage of the Iraq War|Public relations preparations for 2003 invasion of Iraq}}
{{See also|Iraq War misappropriations|Habbush letter|The Way of the World (book)}}
[[ಚಿತ್ರ:Us_troop_iraq_casualty_memorial.jpg|thumb|ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಉತ್ತರ ಕೆರೋಲಿನಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಮಾರಕ ಕಟ್ಟಡ; ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಯಾಳುಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.&lt;ref&gt;[489] [490]&lt;/ref&gt;]]
ಬುಷ್‌ ಆಡಳಿತದ ಇರಾಕ್‌ ಯುದ್ಧದ ತಾರ್ಕಿಕ ವಿವರಣೆಯು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಒಳ ಮತ್ತು ಹೊರಗಡೆಯ ಅನೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಯಿತು, ಅನೇಕ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಜೆಗಳು ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಯುದ್ಧದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಯುದ್ಧ-ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಾಕ್ಷಿ ಬುಕ್ಸ್‌‍ಡಬ್ಲ್ಯೂ.; ''ಇರಾಕ್‌ ಮತ್ತು ವಿಯೆಟ್ನಾಂ: ಭಿನ್ನತೆಗಳು, ಹೋಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಒಳನೋಟಗಳು'', (2004: ಸ್ಟ್ರೆಟೆಜಿಕ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್)]&lt;/ref&gt; ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭದ್ರತಾ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಕಾರ 2001ರಿಂದ 2003ರ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಇರಾಕಿನ ಅಪಾಧನೆಯ ಭೀತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬುಷ್‌ ಆಡಳಿತವು ಒಟ್ಟು 935 ತಪ್ಪು ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Lewis |first=Charles |url=http://projects.publicintegrity.org/WarCard/ |title=Center for Public Integrity: False Pretenses |publisher=Projects.publicintegrity.org |date=2008-01-23 |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2011-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110203073833/http://projects.publicintegrity.org/WarCard/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=|url=http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=18319248 |title=Group: 'Orchestrated Deception' by Bush on Iraq |publisher=NPR |date= |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt;
ಆಕ್ರಮಣದ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ಮತ್ತು ವಿರೋಧಿಗಳು ಮೊಕದ್ದಮೆಯ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಯತ್ನದೊಂದಿಗೆ ಇನ್ನಿತರ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಟೀಕಾಕಾರರು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಅದರ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ತಂಡವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಿಲ್ಲ, ಆಕ್ರಮಣಾನಂತರದ ಇರಾಕ್‌‌ನ ಬಗೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ಆರೋಪಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಅನುಮತಿಸದಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ದೂಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯುದ್ಧವು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಟೀಕಾಕಾರರೂ ಸಹ ಹೆಚ್ಚಿದ ಸಾವು ಮತ್ತು ಹಣದ ವಿನಿಯೋಗದ ವಿರುದ್ಧ ನಿಂದಿಸಿದರು.
ಎಹ್ರೆನ್ ವಟಾಡ ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ವಿರೋಧಿಸಿದ ಪ್ರಥಮ ‌ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕೋರ್ಟ್ ಮಾರ್ಶಲ್ ಆಗಿದ್ದಾನೆ, ಇದು ತಪ್ಪು ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನಗೊಂಡಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಜಡ್ಜ್ [[ಅಡ್ವೊಕೇಟ್]] ಜನರಲ್‌ನ ತಂಡವು ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಬದ್ಧವಾಗಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೊ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸಂಯುಕ್ತ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಅದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ ವಟಾಡ ತನ್ನ ಐದು ಆರೋಪಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರಕ್ಕೆ ಡಬಲ್ ಜಿಯೋಪಾರ್ಡಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಉಳಿದ ಎರಡು ಆರೋಪಗಳಲ್ಲಿನ ಕಂಡಕ್ಟ್ ಅನ್‌ಬಿಕಮಿಂಗ್ ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಆಫೀಸರ್ ಆರೋಪವು ಮುಂದುವರೆಯಬಹುದು.&lt;ref&gt;ಬೆರ್ನ್‌ಟನ್, ಎಚ್. (ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 22, 2008) [http://seattletimes.nwsource.com/html/localnews/2008295492_watadaruling22m.html &quot;ವಾಟಾಡಾ ವೋಂಟ್ ಬಿ ರಿಟ್ರೈಡ್ ಆನ್ 3 ಆಫ್ 5 ಕೌಂಟ್ಸ್&quot;] ''ಸೀಟಲ್ ಟೈಮ್ಸ್''&lt;/ref&gt;
ಅನೇಕ ಸೈನಿಕರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಕಾರ ಇರಾಕಿನ‌ ಡಬ್ಲುಎಮ್‌ಡಿಗಳು ಸುಳ್ಳೆಂದು ತಿಳಿದ ನಂತರ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ‌ಯುದ್ಧದ ವಿರುದ್ಧದ ಇರಾಕ್ ಪರಿಣತ ಎಂದು ತನ್ನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಘಟನೆಯು ತಕ್ಷಣ 1,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ಪರಿಣತರ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಜನವರಿ 2006ರಲ್ಲಿ 1,000 ಸೈನಿಕರು (ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಅಪೀಲ್ ಫಾರ್ ರಿಡ್ರೆಸ್) ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು, ಅದನ್ನು &quot;ಎಲ್ಲಾ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ಸೈನಿಕ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಇರಾಕಿನಿಂದ ಹಿಂಪಡೆಯಲು&quot; ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2006ರಲ್ಲಿ ಜೂಗ್ಬಿ ಮತದಾನವು 72 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಇರಾಕ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಸೈನಿಕರು ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗೆ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಇರಾಕಿನಿಂದ ಹೊರಬರುವಂತೆ ಮತಚಲಾಯಿಸಿರುವುದನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿತು. ಕ್ಯಾಮಿಲೊ ಮೆಜಿಯಾರ ''ದ ರೋಡ್ ಫ್ರಂ ಆರ್ ರಮಾಂಡಿ'' ಮತ್ತು ಕರ್ಲ್ ಮಿರ್ರರ ''ಸೋಲ್ಜರ್ಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಸಿಟಿಜನ್ಸ್: ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಓರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಆಪರೇಶನ್ ಇರಾಕಿ ಫ್ರೀಡಮ್ ಫ್ರಂ ದಿ ಬ್ಯಾಟಲ್‌ಫೀಲ್ದ್ ಟು ದಿ ಪೆಂಟಗಾನ್‌‌'' ನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕಗಳು GI ವಿರೋಧವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು.
ಮುಂಚಿನ ಸಿಐಎ ಅಧಿಕಾರಿಯು ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌ನ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು, ಅವರು ಸ್ಪೆಷಲ್ ಯೋಜನೆಗಳ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಯುಎಸ್‌‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಗೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಶಾಂತಿಗೆ ಒಂದು ಭೀತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಅಪಾಯಕರವಾದ ಆದರ್ಶವಾದಿಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪು ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಆ ಗುಂಪು ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿಯೇ ಇತ್ತು ಮತ್ತು ಅದು ಸದ್ದಾಮ್‌ರನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು.&lt;ref&gt;[http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4156/is_20030608/ai_n12583062 &quot;ರಿವೀಲ್ಡ್: ದ ಸಿಕ್ರೇಟ್ ಕ್ಯಾಬಲ್ ವಿಚ್ ಸ್ಪನ್ ಫಾರ್ ಬ್ಲೇರ್‌,&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150128055450/http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4156/is_20030608/ai_n12583062 |date=2015-01-28 }} ''ಸಂಡೆ ಹೆರಾಲ್ಡ್'', ನೇಲ್ ಮ್ಯಾಕೆ, ಜೂನ್ 8, 2003&lt;/ref&gt; ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, 2008ರಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಗ್ರತೆಯ ಪಕ್ಷಾವಲಂಬಿಯಲ್ಲದ ಕೇಂದ್ರವು [[ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲ್ಯು. ಬುಷ್|ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲು ಬುಷ್‌]] ಅವರಿಂದ ಮತ್ತು ಅವರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಆರು ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ 935 ತಪ್ಪು ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅದು ಇರಾಕಿನ ಆಕ್ರಮಣದಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಸಲುವಾಗಿ 9/11 ಆಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು &quot;ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಗಳ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಯೋಜನೆಗಳು&quot; ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿತು.&lt;ref&gt;[http://www.publicintegrity.org/WarCard/ ಫಾಲ್ಸ್ ಫ್ರಿಟೆನ್ಸಸ್,] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080708071136/http://www.publicintegrity.org/WarCard/ |date=2008-07-08 }} ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಇಂಟಿಗ್ರಿಟಿ ಜನವರಿ 23, 2008&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/blog/2008/01/23/BL2008012301758.html?hpid=opinionsbox1/ 935 ಇರಾಕ್‌ ಫಾಲ್ಸ್‌ಹುಡ್ಸ್], ಡಾನ್ ಫ್ರೂಮ್ಕಿನ್, ಜನವರಿ 23, 2008&lt;/ref&gt;
ಯು.ಕೆ.ಗೆ&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601102&amp;sid=aZiloVkUJNrw&amp;refer=uk|title=UK. Spending on War in Iraq, Afghanistan Rises to $16 Bln (December 2006)|publisher=Bloomberg|date=2006-12-06|accessdate=2007-01-22}}&lt;/ref&gt; ಯುದ್ಧದ ಆರ್ಥಿಕ ವೆಚ್ಚವು £4.5 ಬಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು,{{Nowrap|$845 billion}} ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌ಗೆ {{Nowrap|$845 billion}} ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಯುಎಸ್‌ನ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ತಗುಲಿದ ವೆಚ್ಚವು {{Nowrap|$3 trillion}} ಆಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Trotta |first=Daniel |url=http://www.reuters.com/article/topNews/idUSN2921527420080302?feedType=RSS&amp;feedName=topNews&amp;sp=true |title=Iraq war hits U.S. economy: Nobel winner |publisher=Reuters.com |date= |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt;
ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ:
* ಆಕ್ರಮಣದ ನ್ಯಾಯಬದ್ಧತೆ&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/uk/2003/nov/20/usa.iraq1 ವಾರ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಎಸ್ಟೋನಿಶ್ಡ್ ಆ‍ಯ್‌ಸ್ ಯುಎಸ್.ಹಾಕ್ ಎಡ್ಮಿಟ್ಸ್ ಇನ್ವೆಶನ್ ವಾಸ್ ಇಲ್ಲಿಗಲ್], ದ ಗಾರ್ಡಿಯನ್, ನವೆಂಬರ್‌ 20, 2003&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/world/2008/nov/18/iraq-us-foreign-policy ಟಾಪ್ ಜಡ್ಜ್: ಯುಎಸ್.ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಯುಕೆ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟೆಡ್ ಆ‍ಯ್‌ಸ್ ವಿಜಿಲೆಂಟ್ಸ್' ಇನ್ ಇರಾಕ್‌ ಇನ್ವೆಶನ್], ದ ಗಾರ್ಡಿಯನ್, ನವೆಂಬರ್‌ 18, 2008&lt;/ref&gt;
* ಮಾನವರ ದುರ್ಘಟನೆಗಳು
* ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ತುಕಡಿಗಳ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ (ಒಂದು ಆರ್‌ಎ‌ಎನ್‍ಡಿ ಅಧ್ಯಯನವು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆಂದರೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸಿಗಾಗಿ 500,000 ತುಕಡಿಗಳು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ) ಆಕ್ರಮಣಾನಂತರದ ಅಸಮರ್ಥ ಯೋಜನೆಗಳು&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rand.org/publications/randreview/issues/summer2003/burden.html|title=RAND Review &amp;#124; Summer 2003 - Burden of Victory|publisher=Rand.org|date=|accessdate=2008-09-10|archive-date=2008-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20080927145512/http://www.rand.org/publications/randreview/issues/summer2003/burden.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
* 4/09 ರವರೆಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು{{Nowrap|$612 billion}} {{Nowrap|$612 billion}} ಆರ್ಥಿಕ ವೆಚ್ಚಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಸಿಬಿಒ ವು ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್‌ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್‌ಪೇಯರ್‌ಗಳಿಗೆ ತಗುಲಿದ ಒಟ್ಟೂ ವೆಚ್ಚವು {{Nowrap|$1.9 trillion}} ಆಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.reuters.com/article/politicsNews/idUSN2450753720071024|title=U.S. CBO estimates {{Nowrap|$2.4 trillion}} long-term war costs &amp;#124; Politics &amp;#124; Reuters|publisher=Reuters.com|date=October 24, 2007|accessdate=2008-09-10}}&lt;/ref&gt;
* ಯುಎಸ್‌ನಿಂದ-ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ &quot;ಭಯೋತ್ಪಾದಕತೆಯ ಮೇಲಿನ ಯುದ್ಧ&quot;ದ ಮೇಲಿನ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮ&lt;ref&gt;[https://www.theguardian.com/uk/2006/sep/28/pakistan.iraq ಇರಾಕ್‌ ವಾರ್ ವಾಸ್ ಟೆರರಿಜಂ 'ರಿಕ್ರೂಟಿಂಗ್ ಸಾರ್ಜೆಂಟ್'], ದ ಗಾರ್ಡಿಯನ್, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 28, 2006&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/09/23/AR2006092301130.html ಸ್ಪೈ ಎಜನ್ಸೀಸ್ ಸೇ ಇರಾಕ್‌ ವಾರ್ ಹರ್ಟಿಂಗ್ ಯುಎಸ್. ಟೆರರ್ ಫೈಟ್], ದ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 23, 2006&lt;/ref&gt;
* ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಇಸ್ರೇಲ್]]&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/2736283.stm ಇಸ್ರೇಲ್ ವಾರ್ನ್ಸ್ ಆಫ್ ಇರಾಕ್‌ ವಾರ್ 'ಅರ್ಥ್‌ಕ್ವೇಕ್'], ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್, ಫೆಬ್ರವರಿ 7, 2003&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು [[ಸೌದಿ ಅರೆಬಿಯ|ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ]]ದಂತಹ ಪ್ರದೆಶಗಳಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್‌ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿ.&lt;ref&gt;[http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/2773759.stm ಸೌದೀಸ್ ವಾರ್ನ್ಯುಎಸ್. ಓವರ್ ಇರಾಕ್‌ ವಾರ್], ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್, ಫೆಬ್ರವರಿ 17, 2003&lt;/ref&gt;
* ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಆಪತ್ತಿನ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ಸರಿಪಡಿಸುವಿಕೆ&lt;ref name=&quot;independent1&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/iraq-is-disintegrating-as-ethnic-cleansing-takes-hold-478937.html |title=Iraq is disintegrating as ethnic cleansing takes hold |publisher=Independent.co.uk |date=2006-05-20 |accessdate=2010-10-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080820035652/http://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/iraq-is-disintegrating-as-ethnic-cleansing-takes-hold-478937.html|archivedate=2008-08-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Crawford |first=Angus |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/6412453.stm |title=Iraq's Mandaeans 'face extinction' |publisher=BBC News |date=2007-03-04 |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.msnbc.msn.com/id/20294868/ |title=Iraq's Yazidis fear annihilation |publisher=MSNBC |date=2007-08-16 |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2007-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070818032938/http://www.msnbc.msn.com/id/20294868/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Sabah |first=Zaid |url=http://www.usatoday.com/news/world/iraq/2007-03-22-christians-iraq_N.htm |title=Christians, targeted and suffering, flee Iraq |publisher=Usatoday.com |date=2007-03-23 |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ipsnews.net/news.asp?idnews=33109 |title=Assyrians Face Escalating Abuses in &quot;New Iraq&quot; |publisher=Ipsnews.net |date=2006-05-03 |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2010-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100528234208/http://ipsnews.net/news.asp?idnews=33109 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* ಇರಾಕಿನ ಎಣ್ಣೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಶಕ್ತಿಯ ಸುರಕ್ಷೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿನಾಶ (2002 ರ ನಂತರದಿಂದ ಎಣ್ಣೆಯ ಬೆಲೆಯು ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://futures.tradingcharts.com/chart/CO/M|title=Light Crude Oil (CL, NYMEX): Monthly Price Chart|publisher=Futures.tradingcharts.com|date=|accessdate=2008-09-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.iht.com/articles/ap/2008/08/10/business/ME-Iraq-China-Oil.php |title=Iraq to revive oil deal with China |publisher=International Herald Tribune |date=2009-03-29 |accessdate=2010-10-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080918001229/http://www.iht.com/articles/ap/2008/08/10/business/ME-Iraq-China-Oil.php|archivedate=2008-09-18}}&lt;/ref&gt;
ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ 2009 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ, ಕೆಲವು ಯುದ್ಧ-ವಿರೋಧಿ ಗುಂಪುಗಳು ಯುದ್ಧವು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿದವು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದರು ಏಕೆಂದರೆ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಮಯವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವರು ಭಾವಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಇತರರು ಒಬಾಮಾ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;[http://www.timesheraldonline.com/news/ci_11958430 ಆಪ್ಟರ್ ಸಿಕ್ಸ್ ಈಯರ್ಸ್, ಪೀಸ್ ವಿಜಿಲ್ ಎಂಡ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140222015653/http://www.timesheraldonline.com/news/ci_11958430 |date=2014-02-22 }}, ಟೈಮ್ಸ್-ಹೆರಾಲ್ಡ್, ಮಾರ್ಚ್‌ 20, 2009&lt;/ref&gt;
ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ 2004 ರವರೆಗೆ ಇದ್ದ ಯುಎಸ್‌ನಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಧ್ಯಂತರ ಸರ್ಕಾರ, ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಹಂಗಾಮಿ ಅಧಿಕಾರವು ಇರಾಕಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಇರುವ ನಿಧಿಯಿಂದ $8,800,000,000 ಹಣವನ್ನು ವಿನಿಯೋಗ ಮಾಡಿತು ಎಂಬುದಾಗಿ ಒಂದು ಸಿಎನ್‌ಎನ್ ವರದಿಯು ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿತು. ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ಜನರಲ್‌ರ ಒಂದು ವರದಿಯು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆಂದರೆ &quot;ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಹಂಗಾಮಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ತೀವ್ರವಾದ ಅಸಮರ್ಥತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಮರ್ಪಕವಾದ ಆಡಳಿತಗಳು ಹಣವು ಅಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ವಿನಿಯೋಗವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಖಾತರಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ,&quot; ಎಂಬುದಾಗಿ ಇರಾಕ್ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣದ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ಜನರಲ್‌ನ ಆಫೀಸ್‌ನ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಸ್ಟೌರ್ಟ್ ಡಬ್ಲು. ಬೊವೆನ್ ಜ್ಯೂನಿಯರ್ ಹೇಳಿದರು. &quot;ಸಿಪಿಎಯು ಹಣಗಳು ಒಂದು ಪಾರದರ್ಶಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಕವಾದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಕರಾರಿನ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗೆ ತರಲಿಲ್ಲ.&quot;&lt;ref&gt;[http://edition.cnn.com/2005/WORLD/meast/01/30/iraq.audit/ ಆಡಿಟ್: ಯುಎಸ್ ಲಾಸ್ಟ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಫ್ {{Nowrap|$9 billion}} ಇನ್ ಇರಾಕ್‌ ಫಂಡ್ಸ್] ಸೋಮವಾರ, ಜನವರಿ 31, 2005. ಸಿಎನ್‌ಎನ್‌&lt;/ref&gt;

==ಮಾನವೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳು==
.&lt;ref&gt;&quot;ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇರಾಕಿ ನಿರಾಶ್ರಿತರನ್ನು ತನ್ನ ದೇಶದೊಳಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ತುಂಬಾ ಜನರನ್ನಲ್ಲ&quot;. Msnbc.msn.com. ಜನವರಿ 2, 2008.&lt;/ref&gt;]]
{{Main|Humanitarian Crises of the Iraq War|Refugees of Iraq}}
ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007 ರಲ್ಲಿ, ಇರಾಕ್ ಸರ್ಕಾರವು ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ{{Nowrap|5 million}} ಅನಾಥರು ಇದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಿತು - ದೇಶದ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸರಿಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಅನಾಥರಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಿತು.&lt;ref name=&quot;uslaboragainstwar.org&quot;&gt;{{cite web |author=Uruknet |url=http://www.uslaboragainstwar.org/article.php?id=15144 |title=U.S. Labor Against the War: {{Nowrap|5 million}} Iraqi orphans, anti-corruption board reveals Voices of Iraq |publisher=Uslaboragainstwar.org |date=2007-12-15 |accessdate=2009-10-17 |archive-date=2010-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101204024709/http://www.uslaboragainstwar.org/article.php?id=15144 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;therealnews.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://therealnews.com/t/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=31&amp;Itemid=74&amp;jumival=1478 |title=The Real News Network - Five million orphans in Iraq |publisher=Therealnews.com |date=2008-05-10 |accessdate=2009-10-17}}&lt;/ref&gt; ಇರಾಕಿನ ಆರೋಗ್ಯವು 1950ರ ದಶಕದ ನಂತರದಿಂದ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ನಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂಬುದಾಗಿ ಯು.ಎನ್. ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿಭಾಗದ ಮುಂಚಿನ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಇರಾಕಿನ ತಜ್ಞ ಜೋಸೆಫ್ ಕ್ಯಾಮಿ ಹೇಳಿದರು.  1991 ರ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಗಲ್ಫ್ ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತ ಅವರು ಹೇಳಿದರು, &quot;ಅವರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು&quot;. &quot;ಈಗ ಅವರು ದೇಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಪ-ಸಹಾರನ್ ಆಫ್ರಿಕಾ ಎಂಬಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.&quot;&lt;ref&gt;[http://www.iraq-war.ru/article/108687 ಡಿಕ್ರಿಪಿಟ್ ಹೆಲ್ತ್ ಕೇರ್ ಆ‍ಯ್‌ಡ್ಸ್ ಟು ಟೋಲ್ ಇನ್ ಇರಾಕ್‌] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120912131451/http://www.iraq-war.ru/article/108687 |date=2012-09-12 }}. ಲೂಸಿ ರೋಗ್, ''ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಟೈಮ್ಸ್,'' ನವೆಂಬರ್‌ 11, 2006.&lt;/ref&gt;
ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಯುಎಸ್‌ನಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ-ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಇದ್ದ 19% ರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ 28% ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/L3048136.htm |title=Hunger, disease spread in Iraq |publisher=Alertnet.org |date=2007-07-30 |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt; ಇರಾಕ್ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು 60–70% ಮಕ್ಕಳು ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/IRIN/4ef14e3c0bd5ad74baf903a1b1ad849c.htm |title=Traumatised Iraqi children suffer psychological damage |publisher=Alertnet.org |date=2007-07-16 |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt; 68% ಇರಾಕ್ ಜನರು ಸುರಕ್ಶಿತ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾಲರಾ ಪಿಡಗು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪರಿಣಾಮ ಎಂಬುದಾಗಿ ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://news.independent.co.uk/world/middle_east/article2914413.ece |title=Cholera spreads in Iraq as health services collapse |publisher=News.independent.co.uk |date=2007-08-31 |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2007-10-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071015050932/http://news.independent.co.uk/world/middle_east/article2914413.ece |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಸರಿಸುಮಾರು ಇರಾಕಿನ ಡಾಕ್ಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಡಾಕ್ಟರ್‌ಗಳು 2003 ರ ನಂತರದಿಂದ ದೇಶವನ್ನು ತೊರೆದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://news.independent.co.uk/world/middle_east/article1904962.ece |title=Medics beg for help as Iraqis die needlessly |publisher=News.independent.co.uk |date=2006-10-20 |accessdate=2010-10-23 |archive-date=2008-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081013081317/http://news.independent.co.uk/world/middle_east/article1904962.ece |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 
==ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ==
{{Main|Human rights in post-invasion Iraq|Suicide bombings in Iraq since 2003}}
ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ.  
===ಇರಾಕಿ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ===
*ಇರಾಕಿ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ ಮಾಡಿದ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://hrw.org/english/docs/2005/01/26/iraq10053.htm|title=Iraq: Torture Continues at Hands of New Government|publisher=Human Rights News|date=2005-01-25}}&lt;/ref&gt;
*ಆಂತರಿಕ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಳದ ಪೋಲೀಸರು ಸಾವಿನ ಸೈನ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಸುನ್ನಿ ಅರಬ್ಬರ&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.commondreams.org/headlines05/1129-08.htm|publisher=The New York Times|title=Sunnis Accuse Iraqi Military of Kidnappings and Slayings|author=Dexter Filkins|date=2005-11-29|access-date=2010-11-02|archive-date=2006-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20060418132739/http://www.commondreams.org/headlines05/1129-08.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ವಿರುದ್ಧ ಅನೇಕ ಸಾಮೂಹಿಕ ಕಗ್ಗೊಲೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆಂದು ಆರೋಪ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪೋಲೀಸರು ನಾಗರಿಕ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಘರ್ಷಣೆ ನಡೆದು ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು.
===ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಪಡೆ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು===
*ಅಬು ಘ್ರೆಬ್‌ನ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಖೈದಿಗಳ ಮೇಲೆ ದೌರ್ಜನ್ಯ
*ಹಡಿಥದಲ್ಲಿ 24 ನಾಗರಿಕರ ಹತ್ಯೆ (ಇದು ಮುಂದುವರೆದಿದ್ದು ಕೆಲವು ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ)
*ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ರಂಜಕದ ಬಳಕೆ
*ಮಹಮ್ಮದೀಯಾದಲ್ಲಿ 14 ವರ್ಷದ ಹುಡುಗಿಯ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮತ್ತು ಕೊಲೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಕುಟುಂಬದ ಕಗ್ಗೊಲೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/6156656.stm|title=Iraq rape soldier jailed for life|publisher=News.bbc.co.uk|date=|accessdate=2008-09-10}}&lt;/ref&gt;
*ಯುದ್ಧ ಕೈದಿಯಾಗಿದ್ದ ಇರಾಕಿ ವಾಯುದಳದ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಅಬೇದ್ ಹಮೆದ್ ಮೊವ್ಹೌಶ್‌ನ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಆತನ ಕೊಲೆ.
*ಮುಕಾರಾದೀಬ್‌‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮದುವೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 42 ಜನರ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಸಿಡಿಮದ್ದಿನ ಮತ್ತು ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.sundayherald.com/42229|title=Iraq: The Wedding Party Massacre|publisher=Sunday Herald|date=2004-03-14|author=Neil Mackay|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040528213213/http://www.sundayherald.com/42229|archivedate=2004-05-28}}{{Dead link|date=September 2010}}&lt;/ref&gt;
*ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸೇನೆಗಳು ಮತ್ತು (ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಶಿಯಾ ಮತ್ತು ಕುರ್ದಿಶ್) ಇರಾಕಿ ಸರ್ಕಾರದ ಸೇನೆಯು ಸುನ್ನಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಫಲ್ಲುಜಾದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ ನಿಗದಿತ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೂ ಮೀರಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರೇ ಎಂಬ ಕುರಿತು ಇರುವ ವಿವಾದ.
*ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲದ, ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಇರಾಕಿಗಳನ್ನು ಮೂರು ಅಮೇರಿಕದ ನೌಕಾದಳದವರು ಕೊಂದು ಆಮೇಲೆ ಅವರ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಇಡುವುದು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.iht.com/articles/2007/07/01/africa/01iraq.php|title=2 GI's charged with murder of Iraqis - International Herald Tribune|publisher=Iht.com|author=|date=|accessdate=2008-09-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080918001602/http://www.iht.com/articles/2007/07/01/africa/01iraq.php|archivedate=2008-09-18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mnf-iraq.com/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=12658&amp;Itemid=128|title=Multi-National Force – Iraq - Additional Soldier charged with murder|publisher=Mnf-iraq.com|date=|accessdate=2008-09-10|archive-date=2007-08-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20070816140724/http://www.mnf-iraq.com/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=12658&amp;Itemid=128|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ದ ನೇಶನ್‌ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಇಂತಹ ಅನೇಕ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಸೈನಿಕರು ನೋಡಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.thenation.com/docprint.mhtml?i=20070730&amp;s=hedges|title=The Other War: Iraq Vets Bear Witness|publisher=Thenation.com|author=About Chris Hedges [[Chris Hedges]], former Middle East bureau chief for the ''New York Times'', is a senior fellow at [[The Nation Institute]]. He is the author, with [[Laila Al-Arian]], of ''Collateral Damage'' and an earlier book, ''American Fascists: The Christian Right and the War on America'' (Free Press). more&amp;nbsp;... About Laila Al-Arian Laila Al-Arian is a freelance journalist and co-author, with Chris Hedges, of Collateral Damage: America's War Against Iraqi Civilians (Nation Books), based on their 2007 Nation article &quot;The Other War.&quot; more&amp;nbsp;..|date=|accessdate=2008-09-10|archive-date=2010-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20100712233434/http://www.thenation.com/docprint.mhtml?i=20070730&amp;s=hedges|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಇರಾಕ್ ವೆಟರನ್ ಅಗೇನಸ್ಟ್ ದಿ ವಾರ್‌‍&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://rawstory.com/news/2007/Antiwar_veterans_group_War_crimes_are_0121.html|title=The Raw Story &amp;#124; Anti-war veterans' group: War crimes are 'encouraged'|publisher=Rawstory.com|date=|accessdate=2008-09-10 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080501130308/http://rawstory.com/news/2007/Antiwar_veterans_group_War_crimes_are_0121.html &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt; |archivedate = 2008-05-01}}&lt;/ref&gt; ನ ಸದಸ್ಯರು ಈ ಕುರಿತಾದ ಬೇರೆಯದೇ ರೀತಿಯ ಕತೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://rawstory.com/news/2007/Antiwar_veterans_group_War_crimes_are_0121.html|title=The Raw Story &amp;#124; Anti-war veterans' group: War crimes are 'encouraged'|publisher=Rawstory.com|date=|accessdate=2008-09-10 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080501130308/http://rawstory.com/news/2007/Antiwar_veterans_group_War_crimes_are_0121.html &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt; |archivedate = 2008-05-01}}&lt;/ref&gt;
===ದಂಗೆಕೋರ ಗುಂಪುಗಳು ===
{{Main|Iraq War insurgent attacks}}
{{further|[[Tactics of the Iraqi insurgency]]}}
[[File:Car bomb in Iraq.jpg|thumb|right|ಇರಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ದಂಗೆಕೋರರರು ಪುನಃ ಪುನಃ ಕಾರ್ ಬಾಂಬ್ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ‌.]]
*ಇರಾಕಿನ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಬಾಯನ್ ಜಬರ್‌ರ ಪ್ರಕಾರ ಜನವರಿ 2005ರಿಂದ 2006 ಜೂನ್‌ವರೆಗೆ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಯಿಂದ 12,000 ಇರಾಕಿಗಳು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/06/02/AR2005060201098.html|title=Iraq Puts Civilian Toll at 12,000|publisher=The Washington Post|author=Ellen Knickmeyer|date=2005-06-03}}&lt;/ref&gt; ದಂಗೆಕೋರರು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಇರಾಕಿ ನಾಗರಿಕರ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಶಿಯಾ ಜನರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Paul McGeough|url=http://www.smh.com.au/news/After-Saddam/Handicapped-boy-made-into-bomb/2005/02/01/1107228705132.html|title=Handicapped boy who was made into a bomb|publisher=The Sydney Morning Herald|date=2005-02-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.theage.com.au/news/world/iraq-bombing-toll-rises/2006/07/02/1151778799144.html ಇರಾಕ್‌ ಬಾಂಬಿಂಗ್ ಟೋಲ್ ರೈಸಸ್]. ''ದಿ ಏಜ್'' ಜುಲೈ 2, 2006&lt;/ref&gt; ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಸಮಿತಿಯ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2005ರ ವರದಿಯಂತೆ ನಾಗರಿಕರ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಹಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದವರ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ತಪ್ಪಾದ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣದ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;[http://hrw.org/reports/2005/iraq1005/ ಎ ಫೇಸ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಎ ನೇಮ್. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081113094149/http://hrw.org/reports/2005/iraq1005/ |date=2008-11-13 }}[http://hrw.org/reports/2005/iraq1005/ ಸಿವಿಲಿಯನ್ ವಿಕ್ಟಿಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇನ್‌ಸರ್ಜೆಂಟ್ ಗ್ರುಪ್ಸ್ ಇನ್ ಇರಾಕ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081113094149/http://hrw.org/reports/2005/iraq1005/ |date=2008-11-13 }}. ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್ ವಾಚ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2005.&lt;/ref&gt;
*ನಾಗರಿಕರು ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದಂತೆ ಕಾರ್‌ಬಾಂಬ್‍ಗಳನ್ನು ಸ್ಪೋಟಿಸಿರುವುದು.
*ಅಕ್ರಮಣದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತ ಹಾಗು ರಾಯಭಾರಿ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅಗಸ್ಟ್ 2003ರಲ್ಲಿ ಇರಾಕಿನ ಯುಎನ್ ವಸತಿಗೃಹದಲ್ಲಿ ಯುಎನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯ ಕೊಲೆ, ಹಾಗು 21 ಯುಎನ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರ್ಗದ ಕೊಲೆ,&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.pbs.org/newshour/extra/features/jan-june06/iraq_6-12.html|title=Who are the Iraq Insurgents?|publisher=NewsHour with Jim Lehrer|date=2006-06-12|access-date=2010-11-02|archive-date=2013-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105025836/http://www.pbs.org/newshour/extra/features/jan-june06/iraq_6-12.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಅಲ್ಗೆರಿಯಾದ ಇಬ್ಬರು ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿ, ಅಲಿ ಬೆಳರೌಸ್ಸಿ ಮತ್ತು ಆಜ್ಜೆದಿನೆ ಬೆಲ್ಕಡಿ,&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://freeinternetpress.com/story.php?sid=4107|title=Kidnappers Kill Algerian Diplomats|publisher=Free Internet Press|date=2005-07-27|access-date=2010-11-02|archive-date=2007-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927235252/https://freeinternetpress.com/story.php?sid=4107|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಇಜಿಫ್ಟಿನ ಪರಿಣಿತ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿ ಅಲ್-ಶೆರಿಫ್,&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/4660909.stm|title=Captors kill Egypt envoy to Iraq|publisher=BBC News|date=2005-07-08 | accessdate=January 5, 2010}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ರಷ್ಯದ ೪ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಶಿರಚ್ಚೆದನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/5118702.stm|title=Russian diplomat deaths confirmed|publisher=BBC News|date=2006-06-26 | accessdate=January 5, 2010}}&lt;/ref&gt; 
*ಫೆಬ್ರವರಿಯ 2006ರ ಅಲ್-ಅಸ್ಕರಿ ಮಸೀದಿ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಶಿಯಾ ಜನರ ಮಸೀದಿ ಸರ್ವನಾಶವಾಯಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ 165 ಆರಾಧಕರು ಮೃತಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಇದು ಪಂಥೀಯ ಕಲಹ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕಾರದ ಕೊಲೆಗಯ್ಯುವಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;ಅಲೆಕ್ಸ್ ರೋಡ್‌ರ್ರಿಜ್, [http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/1068767901.html?dids=1068767901:1068767901&amp;amp;FMT=ABS&amp;amp;type=current ಇರಾಕಿ ಶ್ರೈನ್ ಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಸಸ್ಪೆಕ್ಟ್ ಕಾಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130402235744/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/1068767901.html?dids=1068767901:1068767901&amp;FMT=ABS&amp;type=current |date=2013-04-02 }} (ಪಾವತಿ ದಾಖಲೆ), ''ದಿ ಚಿಕಾಗೋ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್'' ಜೂನ್ 29, 2006.&lt;/ref&gt;
*ಅನೇಕ ಹೆಸರಾಂತ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಮೃತಪಟ್ಟರು; ಯುಗೆನ್ ಅರ್ಮಸ್ತ್ರೊಂಗ್, ಜಾಕ್ ಹೆನ್ಸಲೇ, ಕೆನ್ನೆತ್ ಬಿಗ್ಲೆಯ್, ಇವಯ್ಲೋ ಕೆಪೋವ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜಿ ಲಾಜೋವ್ (ಬಲ್ಗೇರಿಯಾದ ಲಾರಿ ಚಾಲಕರು.)&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.cbc.ca/world/story/2004/07/13/bulgarian_iraq040713.html|title=Insurgents kill Bulgarian hostage: Al-Jazeera|publisher=CBC News|date=2004-07-14}}&lt;/ref&gt; ಅನುವಾದಕ ಕಿಮ್ ಸನ್-ಇಲ್,ಶೊಸೆಇ ಕೊಡ,ಫ್ಯಾಬ್ರಿಜಿಯೊ ಕೊಟ್ರೋಚಿ, (ಇಟಲಿಯವ), ಸಮಾಜಸೇವಕಿ ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಹಸ್ಸನ್, ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಅಭಿಯಂತರ ನಿಕ್ ಬೇರ್ಗ್, ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಸಲ್ವತೊರ್ ಸಂತೋರೋ (ಇಟಲಿಯವ)&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.cbc.ca/news/background/iraq/hostages.html#killed|title=Foreign hostages in Iraq|publisher=CBC News|date=2006-06-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20041024135820/http://www.cbc.ca/news/background/iraq/hostages.html#killed|archivedate=2004-10-24}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆ ಕೆಲಸಗಾರ ಸೈಫ್ ಅದ್ನಾನ್ ಕನಾನ್ (ಇರಾಕಿ) ಹಾಗು ಇನ್ನಿತರ ಸೈನ್ಯೇತರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮೃತಪಟ್ಟರು. ನಾಲ್ಕು ಖಾಸಗಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಸ್ಕಾತ್ತ್ ಹೇಳ್ವೆನ್ಸ್ತೋನ್, ಜೆರ್ಕೋ ಒವ್ಕೊ, ವೆಸ್ಲೆಯ್ ಬತಳೋಣ ಮತ್ತು ಮಿಚೆಲ್ ತೆಗ್ಯು, ಗ್ರೆನೇಡ್ ಹಾಗು ಸಣ್ಣ ಅಸ್ತ್ರಗಳ ದಾಳಿಯಿಂದ ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಅವರ ಮೃತ ದೇಹಗಳನ್ನು ಅವರದೇ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಸುಡಲಾಯಿತು. ಸುಟ್ಟ ದೇಹಗಳನ್ನು ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಎಳೆದಾಡಿ ನಂತರ ಸೇತುವೆಯ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ತೂಗು ಹಾಕಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.washingtonpost.com/wp-srv/mmedia/apdaily/033104-11v.htm |title=4 Contractors murdered by al Qaeda |publisher=Washingtonpost.com |date=2004-03-31 |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt;
*ಇರಾಕಿನ ಹೊಸ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಕಿರುಕುಳ&lt;ref&gt;{{cite news|author=Sabrina Tavernise|url=https://www.nytimes.com/2005/06/19/international/middleeast/19torture.html?ex=1276833600&amp;en=8711248f5a2b9fe6&amp;ei=5088|title=Iraqis Found in Torture House Tell of Brutality of Insurgents|publisher=The New York Times|date=2005-06-19}}&lt;/ref&gt;, ಮತ್ತು ಫರ್ನ್ ಹಾಲೆಂಡ್‌ನಂತಹ‌ ಕೊಅಲಿಶನ್ ಪ್ರಾವಿಶನಲ್ ಅಥಾರಿಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಅಥವಾ ಅಕಲಾ ಅಲ್-ಹಶ್ಮಿ ಮತ್ತು ಎಝೆಡಿನ್ ಸಲಿಮ್‌ನಂತಹ ಇರಾಕಿ ಗವರ್ನಿಂಗ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ ಅಥವಾ ಕೀನ್ಯಾದಂತಹ ದೇಶದ ವಿದೇಶೀ ನಾಗರಿಕರ ಮೇಲೆ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಅಥವಾ ಅವರನ್ನೇ ಕೊಲ್ಲುವಿಕೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/3920119.stm|title=Iraq kidnappings stun Kenya press|publisher=BBC News|date=2004-07-23 | accessdate=January 5, 2010}}&lt;/ref&gt;
==ಯುದ್ಧದ ಕುರಿತಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ==
{{Main|Public opinion on the Iraq War}}
===ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ===
ಜನವರಿ 2007ರ ಬಿಬಿಸಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸರ್ವೀಸ್ 25 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ 26,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಾಗತಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 73% ಜನರು ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಅಮೇರಿಕ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news
|title=World View of U.S. Role Goes from Bad to Worse
|publisher=[[BBC World Service]]|date=2007-01-23
|url=http://news.bbc.co.uk/1/shared/bsp/hi/pdfs/23_01_07_us_poll.pdf
|format=PDF
|accessdate=2007-05-23}}&lt;/ref&gt;        ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ತನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಇರಾಕಿನಿಂದ ವಾಪಸ್ ಕರೆಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ವದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಜನ ನಂಬಿದ್ದರು ಎಂದು 2007ರ ಸಪ್ಟೆಂಬರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಬಿಸಿ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/6981553.stm|publisher=BBC NEWS|title=Most people 'want Iraq pull-out'|date=2007-09-07 | accessdate=January 5, 2010}}&lt;/ref&gt; 2004, ಎಪ್ರಿಲ್ ಯುಎಸ್‌ಎ ಟುಡೇ/ಸಿಎನ್‌ಎನ್/ಗಾಲ್‌ಅಪ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕೇವಲ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಇರಾಕಿ ಜನ ಹೀಗೆ ನಂಬಿದ್ದಾರೆ, &quot;ಅಮೇರಿಕನ್ನರ ಆಕ್ರಮಣ ಅವರ ದೇಶಕ್ಕೆ ಕೆಟ್ಟದಕ್ಕಿಂತ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಂಬಲ ತಕ್ಷಣ ಮಿಲಿಟರಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಅವರು ಇನ್ನೂ ಅಪಾಯಕ್ಕೀಡಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೆದರಿದರು.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news
|last=Soriano|first=Cesar|coauthors=Komarow, Steven
|title=Poll: Iraqis out of patience
|work=USA Today|publisher=Gannett Co|date=2004-04-28
|url=http://www.usatoday.com/news/world/iraq/2004-04-28-poll-cover_x.htm
|accessdate=2007-05-24}}&lt;/ref&gt;
2006ರಲ್ಲಿ ಯು.ಕೆ. ಮತ್ತು ಕೆನಡದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿನ ಯುದ್ಧ &quot;ನ್ಯಾಯವಾಗಿಲ್ಲ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಯು.ಕೆ. ಸರ್ಕಾರ ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಯು.ಕೆ.ಯಲ್ಲಿ ಟೀಕಿಸಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.icmresearch.co.uk/pdfs/2006_july_guardian_july_poll.pdf|title=Guardian July Poll|month=July|year=2006|publisher=ICM Research|format=PDF|access-date=2010-11-02|archive-date=2007-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20071012065041/http://www.icmresearch.co.uk/pdfs/2006_july_guardian_july_poll.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
ಅರಬ್ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಂಸ್ಥೆ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇರಾಕಿನ ಆಕ್ರಮಣದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ‌, ಈಜಿಪ್ಟಿನ 83% ಜನರು ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಧೋರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಋಣಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು; ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ 68% ಜನರು ಋಣಾತ್ಮಕ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು; ಜೋರ್ಡಾನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 96% ಜನರು ಋಣಾತ್ಮಕ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು; ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೆಟ್ಸ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 70% ಜನರು ಮತ್ತು ಲೆಬನೀಸ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 76% ಭಾಗ ಸಹ ಋಣಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Zogby|first=James|publisher=[[Arab American Institute]]|month=March|year=2007|url=http://www.aaiusa.org/page/-/Polls/2007_poll_four_years_later_arab_opinion.pdf|title=Four Years Later: Arab Opinion Troubled by Consequences of Iraq War|format=PDF|access-date=2010-11-02|archive-date=2015-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20150128061143/http://www.aaiusa.org/page/-/Polls/2007_poll_four_years_later_arab_opinion.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 2006ರಲ್ಲಿ ದಿ ಪಿವ್‌ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಅಟ್ಟಿಟ್ಯೂಡ್ಸ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಹೀಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ, ಹುಸೇನ್‌ರನ್ನು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಇಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧದ ಮೊದಲು ಪ್ರಪಂಚ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು [[ನೆದರ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]]‌, ಜರ್ಮನಿ, ಜೊರ್ಡಾನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಲೆಬನಾನ್, ಚೀನಾ, ಸ್ಪೈನ್, [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ|ಇಂಡೋನೇಷಿಯ]], ಟರ್ಕಿ, [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]], ಮತ್ತು [[ಮೊರಾಕೊ|ಮೊರೊಕೊ]]ಗಳಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಹುಸೇನ್‌ರ ಹೊರತಾಗಿ ವಿಶ್ವ ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ನಂಬಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|publisher=Pew Research Center|work=Pew Global Attitudes Project|date=2006-02-28|url=http://pewglobal.org/commentary/display.php?AnalysisID=1002|title=India: Pro-America, Pro-Bush|access-date=2010-11-02|archive-date=2010-05-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20100508192741/http://pewglobal.org/commentary/display.php?AnalysisID=1002|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
===ಇರಾಕ್‌ ಅಭಿಪ್ರಾಯ===
{{Update|date=September 2010}}
[[File:Pleadingforfreedom.jpg|thumb|2ನೇಯ ಕಂಪನಿ, 5ನೇಯ ಸೇನಾತುಕಡಿ, 2ನೇಯ ಇರಾಕಿ ಸೈನ್ಯ ವಿಭಾಗವು ಇರಾಕ್‌ನ ತಫಾರಿಯಾ ಸಮೀಪದ ದಾಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯಿತ ದಂಗೆಕೋರನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದಾಗ ಅವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲು ಇರಾಕಿ ಸೈನ್ಯದ ಸೈನಿಕನೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು.]]
ಹೆಚ್ಚಿನ ಇರಾಕಿ ಜನರು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ದಾಳಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿರುವುದಾಗಿ 2005ರಿಂದ 2007ರವರೆಗಿನ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.worldpublicopinion.org/pipa/pdf/sep06/Iraq_Sep06_rpt.pdf|title=The Iraqi Public on the U.S. Presence and the Future of Iraq|format=PDF|publisher=World Public Opinion|date=September 27, 2006|accessdate=2008-11-23|archive-date=2016-08-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20160824163145/http://www.worldpublicopinion.org/pipa/pdf/sep06/Iraq_Sep06_rpt.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bbcpoll&quot;&gt;[http://news.bbc.co.uk/2/shared/bsp/hi/pdfs/19_03_07_iraqpollnew.pdf ಇರಾಕ್‌ ಪೋಲ್] ಡಿ3 ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್, ಬಿಬಿಸಿ, ಎಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್, ಎಆರ್‌ಡಿ ಜರ್ಮನ್ ಟಿವಿ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌ಎ ಟುಡೆ ಜೊತೆಗೂಡಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಿದವು. 2007 ಫೆಬ್ರವರಿ 25 ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್‌ 5ರ ಮಧ್ಯೆ ಇರಾಕ್‌ನ ಹದಿನೆಂಟು ಪ್ರಾಂತ್ಯದ 450ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದ 2,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಯಿತು. (ಸಂದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು) + ಅಥವಾ – 2.5% ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ದೋಷ ಇರಬಹುದು.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.globalpolicy.org/security/issues/iraq/poll/2007/0806oildevt.htm ಇರಾಕಿಸ್ ಅಪೋಸ್ ಆಯಿಲ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಪ್ಲ್ಯಾನ್ಸ್, ಪೋಲ್ ಫೈಂಡ್ಸ್ (ಅಗಸ್ಟ್ 6, 2007)] (ಆಯಿಲ್ ಛೇಂಜ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್,ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಪಾಲಿಸಿ ಸ್ಟಡೀಸ್,ವಾರ್ ಆನ್ ವಾಂಟ್,ಫ್ಲ್ಯಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಪಾಲಿಸಿ ಫೋರಮ್)&lt;/ref&gt;
==ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ವಿರುದ್ಧ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧದೊಂದಿಗೆ ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧದ ಸಂಬಂಧ==
{{Main|Iraq War and U.S. Global War on Terror}}
{{See|Saddam Hussein and al-Qaeda|Saddam Hussein and al-Qaeda timeline|Criticism of the War on Terrorism}}
ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧ &quot;ಭಯೋತ್ಪಾದಕತೆಯ ಮೇಲಿನ ಯುದ್ಧದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ&quot; ಎಂದು ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲು. ಬುಶ್ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಇರಾಕಿನ ಹೊರಬಂದರೆ, &quot;ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ&quot; ಎಂದು ಅವರು ತರ್ಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Bush|first=President George W.|work=Global Message|publisher=The White House|date=2003-09-09|url=http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2003/09/20030909.html|title=A Central Front in the War on Terror}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Garamone|first=Jim|publisher=American Forces Press Service|date=2002-09-19|url=http://www.defenselink.mil/news/Sep2002/n09192002_200209194.html|title=Iraq Part of Global War on Terrorism, Rumsfeld Says|access-date=2010-11-02|archive-date=2007-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20070929203848/http://www.defenselink.mil/news/Sep2002/n09192002_200209194.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Bush|first=President George W.|url=http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2006/08/20060821.html|title=Press Conference by the President|date=2006-08-21|work=Peace in the Middle East|publisher=The White House}}&lt;/ref&gt; ಯುದ್ಧದ ಇತರ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ಈ ಸಮರ್ಥನೆಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಧ್ವನಿಗೂಡಿಸಿದರು. ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ, ಇರಾಕ್ ಮತ್ತು ವಿರೋಧಿ-ಯುಎಸ್ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯರು, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಜನತೆ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೇನೆಗಳೂ ಸಹ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.  ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಸುದ್ಧಿ ಸಂಗ್ರಾಹಕ ಪರಿಣತರ ನಡುವೆ ಒಂದು ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ವಿಕಾಸಗೊಂಡಿತು ಇದರಿಂದ ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರತಿರೋಧ ನಿಪುಣ ರೋಹನ್ ಗುಣರತ್ನ ಇರಾಕಿನ ಆಕ್ರಮಣ ಒಂದು &quot;ಅವಶ್ಯ ಪ್ರಮಾದ&quot; ದಂತೆ ಎಂದು ಬಾರಿಬಾರಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Gunaratna|first=Rohan|title=The Post-Madrid Face of Al Qaeda|journal=Washington Quarterly|volume=27|issue=3|date=Summer 2004|url=http://www.mitpressjournals.org/doi/abs/10.1162/016366004323090278|doi=10.1162/016366004323090278|page=98|access-date=2010-11-02|archive-date=2015-01-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20150128070821/http://www.mitpressjournals.org/doi/abs/10.1162/016366004323090278|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
ಇರಾಕಿನ ಉದ್ಯೋಗ [[ಮುಜಾಹಿದ್ದೀನ್|ಜಿಹಾದಿಗಳಿಗೆ]] &quot;ಒಂದು ಪರಾಕ್ರಮಿ ಜಾಗತಿಕ ಹೊಸ ಸೇರ್ಪಡೆ ನಿಮಿತ್ತ&quot; ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಅಲ್-ಕೈದಾ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ &quot;ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸ್ಫೂರ್ತಿಪಡೆದ ದಂಗೆಕೋರರ ಹಿಂಸಾಚಾರ&quot; ಎಂದು 2004ರಲ್ಲಿ [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್ನಿನ]] ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಯುದ್ಧತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Sengupta|first=Kim|title=Occupation Made World Less Safe, Pro-War Institute Says|publisher=[[The Independent]]|date=2004-05-26|url=http://www.commondreams.org/headlines04/0526-05.htm|access-date=2010-11-02|archive-date=2006-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20060920050852/http://www.commondreams.org/headlines04/0526-05.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;   ಇರಾಕಿನ ಯುದ್ಧ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರ ಒಂದು ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಆಧಾರವಾಗಿದೆ ಎಂದು 2005, ಜನವರಿಯ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ; ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಬೆದರಿಕೆಗಳಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಡೇವಿಡ್ ಬಿ. ಲಾ ವರದಿ ಹೀಗೆ ನಿರ್ಣಯಿಸಿದೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿನ ಯುದ್ಧ &quot;ಒಂದು ಮೂಲ ತರಬೇತಿ, ಮೂಲ ನೇಮಕಾತಿಗಳ ಜೊತೆ ಆತಂಕವಾದಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ ಅವರಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಅವಕಾಶ. ಆದರೂ ಸಹ, ಭವಿಷ್ಯ ಘಟನಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲಾನಂತರ ಸಾಯದೇ ಇರುವ ಕೆಲವು ಜೆಹಾದಿಗಳು ಅಲ್ಲಿರುವ ಸಂಭವವಿದೆ, ಅಂದರೆ, ಮನೆ ಎಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಮನೆಗೆ ಹೋಗು, ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ವಿವಿಧ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದರು.&quot; ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಅಯಸ್ಕಾಂತವಾಗಿದೆ&quot; ಎಂದು ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರಾಬರ್ಟ್ ಎಲ್. ಹಚಿಂಗ್ಸ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Priest|first=Dana|title=Iraq New Terror Breeding Ground|publisher=Washington Post|date=2005-01-14|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A7460-2005Jan13.html}}&lt;/ref&gt; ಎಲ್ಲ 16 ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಮತ್ತು 2006ರ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಎಸ್ಟಿಮೇಟ್ ಹೀಗೆ ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತದೆ, &quot;ಇರಾಕ್ ಸಂಘರ್ಷ ಜೆಹಾದಿಗಳ 'ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ', ಮುಸ್ಲಿಂ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಆಳವಾದ ಹಗೆತನದ ಬಿತ್ತುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಜೆಹಾದಿಗಳ ಚಳುವಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲಿಗರನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite press release|title=Declassified Key Judgments of the National Intelligence Estimate &quot;Trends in Global Terrorism: Implications for the United States&quot;|publisher=Office of the Director of National Intelligence|date=April 2006|url=http://www.dni.gov/press_releases/Declassified_NIE_Key_Judgments.pdf|format=PDF|access-date=2010-11-02|archive-date=2006-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20060930220648/http://www.dni.gov/press_releases/Declassified_NIE_Key_Judgments.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
==ಇರಾನಿನ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ==
ಕೆಲವು ಮಿಲಿಟರಿ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಯಾವುದೇ ನಿಶ್ಚಿತ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರೂ, ಇರಾನ್ ತರಬೇತಿ, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಹಣ ಮತ್ತು ಇಂಟಲಿಜೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಇರಾಕಿನ ಷಿಯಾ ಪಂಥಿ ದಂಗೆಕೋರರಿಗೆ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇರಾನಿನ ಸುಮಾರು 150 ಇಂಟಲಿಜೆನ್ಸ್ ಏಜೆಂಟರು, ಜೊತೆಗೆ ಇರಾನಿನ ರೆವಲ್ಯೂಷನರಿ ಗಾರ್ಡ್‌ಗಳು ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಾದರೂ ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/01/25/AR200701250199.html | work=The Washington Post}}{{Dead link|date=September 2010}} {{Dead link|date=July 2010|bot=RjwilmsiBot}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author= |url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/08/19/AR2007081901394.html |title=Iran Trains Militiamen Inside Iraq, U.S. Says |publisher=Washingtonpost.com |date= |accessdate=2010-10-23}}&lt;/ref&gt; ಇರಾನಿನ ಕುದ್ಸ್ ಸೇನೆಯ ಸದಸ್ಯರು ಇರಾನಿನ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಗಾರ್ಡ್‌ಗಳು ಸ್ಫೋಟಕಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕಝಾಲಿ ಟೆರರ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಲು ಯೋಚಿಸಿತು ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಗಳು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಉಪಕರಣಗಳು, ಮಿಲಿಟರಿ ಸಲಹೆಗಾರರನ್ನೂ ಸಹ ಒದಗಿಸಲಾಯಿತು. ದಂಗೆಕೋರರು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸ್ಫೋಟಕ ವಸ್ತುಗಳು, ಸುಧಾರಿತ ಸ್ಫೋಟಕಗಳು (ಆಯ್‌ಇಡಿಗಳು) ಮತ್ತು ಬೇಧನಾ ಕವಚಗಳನ್ನು (ಇಎಫ್‌ಪಿಗಳು) ಇರಾನಿಯರು ತಯಾರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
2008, ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾನಿಯರು ತಯಾರಿಸಿದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮಲ್ಟಿ-ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫೋರ್ಸ್ - ಇರಾಕ್ (ಎಮ್‌ಎನ್‌ಎಫ್‌ಆಯ್) ಟಾಸ್ಕ್ ಫೋರ್ಸ್ ಟ್ರಾಯ್‌ ಅನ್ನು ನೇಮಿಸಿತು. 2008, ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಇದು ವರದಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿತು. 4,600 ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಗೋಪ್ಯಸ್ಥಳಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದವು, ಕೇವಲ 98 ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಕೇವಲ ಒಂದಾದರೂ ಇರಾನಿನವರು ತಯಾರಿಸಿದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಇವು ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಒಟ್ಟೂ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಒಂದೂವರೆ ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದವು.   ಇರಾನಿಯರು ತಯಾರಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಕರ್ಬಲ ಅಥವಾ ಬಸ್ರದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕಂಡುಬಂದ 350 ಬೇಧನಾ ಆಯುಧ ಗಳಲ್ಲಿ (ಇಎಫ್‌ಪಿಗಳು) ಯಾವುದೂ ಇರಾನೀ ಮೂಲದ್ದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಇರಾನ್ ದಂಗೆಕೋರರಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ, &quot;ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಇರಾನಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿರುವ ಸಂಭವವಿದೆ&quot; ಎಂದು ಇರಾನಿನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯುಎಸ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಎಮ್‌ಎನ್‌ಎಫ್‌ಆಯ್ ವರದಿ ಟೀಕಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;[http://www.atimes.com/atimes/Middle_East/JK18Ak03.html ಯು.ಎಸ್. ಅಗೇನ್ ಮಿಸ್‌ಫೈಯರ್ಸ್ ಆನ್ ಇರಾನಿಯನ್ ಆರ್ಮ್ಸ್ ಇನ್ ಇರಾಕ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101030181455/http://atimes.com/atimes/Middle_East/JK18Ak03.html |date=2010-10-30 }} ಏಷಿಯಾ ಟೈಮ್ಸ್ ನವೆಂಬರ್‌ 18, 2008&lt;/ref&gt;‌  
ಹೆಸರು ತಿಳಿಯದ ಎರಡು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕರ್ಬಲ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯದ ದಾಳಿಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪೆಂಟಗಾನ್ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಮೂಲದ ಒಳಸೇರಲು ದಂಗೆಕೋರರು ಐದು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಕೊಂದರು, ಮೂವರು ಗಾಯಗೊಂಡರು, ಮತ್ತು ಮೂರು ಹಮ್ವಿಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಇರಾನಿನವರು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದರು. ಇರಾಕಿನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ನೌರಿ-ಅಲ್-ಮಲಿಕಿ ಅವರು ಒಂದು ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ,{{Nowrap|31 January 2007}} ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿನ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸೇನೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ದಾಳಿಗೆ ಇರಾನ್ ಅನುಮೋದಿಸಿತ್ತು&lt;ref&gt;{{cite news | title = Al-Maliki: Iraq won't be battleground for U.S., Iran | url = http://edition.cnn.com/2007/WORLD/meast/01/31/iraq.main/ | work = [[CNN.com]] | date = 2007-01-31 | accessdate = 2007-01-31 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20070202013010/http://edition.cnn.com/2007/WORLD/meast/01/31/iraq.main/ |archivedate = February 2, 2007}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಇರಾಕಿ ನಗರ ಇರ್ಬಿಲ್{{Nowrap|11 January}}‌ನಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮೂಲಕ ಇರಾನಿನ ಐದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ ದಾಳಿಯು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಗಾರ್ಡ್ಸ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್‌ನ ಕೊಡ್ಸ್ ಸೇನೆಯ ಮೂಲಕ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಕೆಲವು ಇರಾಕಿ ಜನರು ಅನುಮಾನಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news | title = Iran involvement suspected in Karbala compound attack | url = http://www.cnn.com/2007/WORLD/meast/01/30/iraq.main/index.html | work = [[CNN.com]] | date = 2007-01-31 | accessdate = 2007-01-31}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news | first = Robert | last = Baer | authorlink = Robert Baer | title = Are the Iranians Out for Revenge? | url = http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1583523,00.html?cnn=yes | work = [[Time (magazine)|Time.com]] | date = 2007-01-30 | accessdate = 2007-01-31 | archive-date = 2007-02-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070202224629/http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1583523,00.html?cnn=yes | url-status = dead }}&lt;/ref&gt;
==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ==
{{col-begin}}
{{col-break}}
'''ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಕುರಿತಾದದ್ದು:''' 
*ಕಾರ್ಟರ್ ಬೋಧನೆ 
*ಗುಪ್ತ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಭುತ್ವ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾರ್ಯಗಳು 
*ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಿದೇಶೀ ನೀತಿ 
*ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ದಾಖಲೆ 
*ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಕಡಲಾಚೆಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ 
*ವಿಶೇಷ ಸೈನ್ಯಗಳು (ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಸೇನೆ)
*ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು
*ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ 
*ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಯುದ್ಧ ಕ್ರೌರ್ಯಗಳು 
'''ಸಾಮಾನ್ಯ''' 
*ಕೆನಡ ಮತ್ತು ಇರಾಕ್‌ ಯುದ್ಧ 
*ಕೆನಡ ಮತ್ತು ಇರಾಕ್‌ ಯುದ್ಧ ವಿರೋಧಿಗಳು 
*ವಿದೇಶೀ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕೌನ್ಸಿಲ್ 
*ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹ 
*ಪೆಟ್ರೋಡಾಲರ್ ಹೋರಾಟ 
*ಅಮೇರಿಕಾದ ಹೊಸ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ 
{{col-break}}
'''ಒಳಸಂಚುಗಳು:''' 
*ಕರ್ಬಾಲ್ (ಸುದ್ದಿಗಾರ)
*ಇರಾಕ್‌ ಜೈಲು ನಿಂದನಾ ಹಗರಣಗಳು 
*2007, ಜುಲೈ 12ರ ಬಾಗ್ದಾದ್ ಏರ್‌ಸ್ಟ್ರೈಕ್ (2010ರಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಜೊತೆಗೂಡಿತು)  
*ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು 2003ರ ಇರಾಕಿನ ಆಕ್ರಮಣ ‌
*ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಇರಾಕ್‌ ಯುದ್ಧ 
'''ಪಟ್ಟಿಗಳು:''' 
*ಇರಾಕ್‌ ಯುದ್ಧ ವಿರೋಧಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ 
*ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿನ ಆಧುನಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ಪಟ್ಟಿ
*ಇರಾಕಿನ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿ ಗೊತ್ತುವಳಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ 
*
2003–ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗಿನ ಯುದ್ಧಗಳ ಪಟ್ಟಿ 
{{Portal box|Iraq War |Iraq|Military of the United States |War }}
{{col-end}}
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
{{Reflist|colwidth=30em}}
==ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ==
*ಬೆಲ್ಲಾವಿಯಾ, ಡೇವಿಡ್ (2007) ''ಹೌಸ್ ಟು ಹೌಸ್: ಆ‍ಯ್‌ನ್ ಎಪಿಕ್ ಆಫ್ ಅರ್ಬನ್ ವಾರ್‌ಫೇರ್‍''. ಸೀಮೋನ್ &amp; ಸ್ಚಸ್ಟೆರ್. ಭಾಗವಹಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ-ಎಬೌಟ್ ದಿ ಸೆಕೆಂಡ್ ಬ್ಯಾಟಲ್ ಆಫ್ ಫಲುಜಾ
*ಗೋರ್ಡನ್, ಮೈಕೇಲ್ (2006) ''ಕೋಬ್ರಾ&amp;nbsp;II: ದಿ ಇನ್‌ಸೈಡ್ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ದ ಇನ್ವೇಶನ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಆಕ್ಯುಪೇಶನ್ ಆಫ್ ಇರಾಕ್‌'' 
*ಲಾರ್ಸನ್, ಲ್ಯೂಕ್ (2010) ಸೆನೆಟರ್ಸ್ ಸನ್: ಆ‍ಯ್‌ನ್‌ ಇರಾಕ್‌ ವಾರ್ ನಾವೆಲ್, ಕೀ ಎಡಿಶನ್
*ನಾರ್ತ್, ರಿಚರ್ಡ್. (2009) ''ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಡಿಫೀಟ್: ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ವಾರ್ ಇನ್ ಇರಾಕ್‌ 2003–2009.'' ಕಂಟಿನ್ಯೂಯಮ್.
*ಓ'ಕೋನೆಲ್, ಎಡ್ವರ್ಡ್ (2008) ''ಕೌಂಟರ್‌ಇನ್‌ಸರ್ಜೆನ್ಸಿ ಇನ್ ಇರಾಕ್‌: 2003–2006.'' ರ್ಯಾಂಡ್.
*ರಿಕ್ಸ್, ಥಾಮಸ್ (2006) ''ಫಿಯಾಸ್ಕೊ, ದ ಅಮೇರಿಕನ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಡ್ವೆಂಚರ್ ಇನ್ ಇರಾಕ್‌''. ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌
==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು==
{{Commonscat|Iraq War|ಇರಾಕ್‌ ಯುದ್ಧ }}
{{Wikinews category|Iraq War}}
{{Wikiquote}}
*[http://www.electroniciraq.net/ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಇರಾಕ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180218204038/http://electroniciraq.net/ |date=2018-02-18 }} ಇರಾಕಿನಿಂದ ಇರಾಕಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿನ ಅನುಭವದ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷವಾದ ದಿನ ಸುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
*[http://www.iraq-war.ru/ ನ್ಯೂಸ್ ಫ್ರಾಮ್ ಇರಾಕ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101123135907/http://iraq-war.ru/ |date=2010-11-23 }}: ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಯುದ್ಧದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ. 
*[https://web.archive.org/web/20050130005713/http://www.cnn.com/SPECIALS/2005/iraq.transition/ ಇರಾಕ್‌: ಟ್ರಾನ್ಸಿಶನ್ ಆಫ್ ಪವರ್] ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಚರ್ಚೆಯು ತಾರಕಕ್ಕೇರಿತು: ಸಿಎನ್‌ಎನ್ ವರದಿ
*[http://costofwar.com/ ಡಾಲರ್ ಕಾಸ್ಟ್ ಆಫ್ ವಾರ್]:ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಿಂದ ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚವಾದ ಹಣ
*[http://news.independent.co.uk/world/americas/article2362747.ece &quot;ಬ್ಲೀಕ್ ಪೆಂಟಗಾನ್ ಸ್ಟಡಿ ಎಡ್ಮಿಟ್ಸ್'ಸಿವಿಲ್ ವಾರ್ ಇನ್ ಇರಾಕ್‌&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070319190219/http://news.independent.co.uk/world/americas/article2362747.ece |date=2007-03-19 }}, ರೂಪರ್ಟ್ ಕಾರ್ನೆವೆಲ್, ''ದಿ ಇಂಡಪೆಂಡೆಂಟ್'', ಮಾರ್ಚ್‌ 2007
*[http://www.gulfwarrior.org/iraq/iraq_maps.htm ಹೈ ರೆಸಲ್ಯೂಷನ್ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್ ಆಫ್ ಇರಾಕ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070219040631/http://www.gulfwarrior.org/iraq/iraq_maps.htm |date=2007-02-19 }}, GulfWarrior.org
*[http://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2003/03/20030319-17.html ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಶಿಯಲ್ ಅಡ್ರೆಸ್ ಬೈ ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲು ಬುಷ್‌] ಆನ್ ದ ಇವನಿಂಗ್ ಆಫ್ ಮಾರ್ಚ್‌ 19, 2003, ಅನೌನ್ಸಿಂಗ್ ವಾರ್ ಅಗನೆಸ್ಟ್ ವಾರ್ ಇರಾಕ್‌.
*[http://www.clemson.edu/caah/history/FacultyPages/EdMoise/iraqbib.html#2war ಬಿಬ್ಲಿಯೊಗ್ರಫಿ]: ಎರಡನೇಯ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ - ಇರಾಕ್‌ ಯುದ್ಧ (2003– )
*&quot;''[http://www.zogby.com/news/ReadNews.dbm?ID=734 ಫಸ್ಟ್ ಮೇಜರ್ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಇರಾಕ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110102175946/http://www.zogby.com/news/ReadNews.dbm?ID=734 |date=2011-01-02 }}'' &quot;. ಜಾಗ್ಬಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 10, 2003.
*[http://www.pollingreport.com/iraq.htm Iraq at Pollಇನ್g Report.com. ]. ಕ್ರೋನೊಲಾಜಿಕಲ್ ಪೋಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾಸ್ 18 ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಓಲ್ಡರ್
*[http://www.psywar.org/apdsearchform.php?war=Iraqi%20Freedom ಏರಿಯಲ್ ಪ್ರೊಪಗೆಂಡಾ ಲೀಫ್‌ಲೆಟ್ ಡಾಟಾಬೇಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100529015719/http://www.psywar.org/apdsearchform.php?war=Iraqi%20Freedom |date=2010-05-29 }}. Psywar.org, ನವೆಂಬರ್‌ 6, 2005. (ಇರಾಕ್‌ ವಾರ್ ಪಿಎಸ್‌ವೈಓಪಿ ಲೀಫ್‌ಲೆಟ್ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ ಪೋಸ್ಟರ್ಸ್)
*[http://dyhr.com/speciale/JustWarInIraq2003.pdf ಜಸ್ಟ್ ವಾರ್ ಇನ್ ಇರಾಕ್‌ 2003] ಪಿಡಿಎಫ್ ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯರಿಂದ ಥಾಮಸ್ ಡೈಯರ್‌ರಿಂದ ಕಾನೂನು ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ.
*[https://www.theguardian.com/world/interactive/2009/apr/14/iraq-war-stories ಇರಾಕ್‌ ವಾರ್ ಸ್ಟೋರಿಸ್],ಮಾನವ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವೆಚ್ಚದ ಬಗ್ಗೆ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಮತ್ತು ಒಬ್ಸರ್ವರ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಂದ ಬರಹ ಹಾಗೂ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ರೂಪದ ದಾಖಲೆಗಳು, ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'', ಎಪ್ರಿಲ್‌ 2009.

[[ವರ್ಗ:ಇರಾಕ್‌ ಯುದ್ಧ]]
[[ವರ್ಗ:2003ರಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್‌]]
[[ವರ್ಗ:2004ರಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್‌]]
[[ವರ್ಗ:2005ರಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್‌]]
[[ವರ್ಗ:2006ರಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್‌]]
[[ವರ್ಗ:2007ರಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್‌]]
[[ವರ್ಗ:2008ರಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್‌]]
[[ವರ್ಗ:2009ರಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್‌]]
[[ವರ್ಗ:2010ರಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್‌]]
[[ವರ್ಗ:2003ರಲ್ಲಿನ ಘರ್ಷಣೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:2004ರಲ್ಲಿನ ಘರ್ಷಣೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:2005ರಲ್ಲಿನ ಘರ್ಷಣೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:2006ರಲ್ಲಿನ ಘರ್ಷಣೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:2007ರಲ್ಲಿನ ಘರ್ಷಣೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:2008ರಲ್ಲಿನ ಘರ್ಷಣೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:2009ರಲ್ಲಿನ ಘರ್ಷಣೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:2010ರಲ್ಲಿನ ಘರ್ಷಣೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲು ಬುಷ್‌ ಆಡಳಿತದ ವಿವಾದಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಇರಾಕಿನ ಇತಿಹಾಸ]]
[[ವರ್ಗ:ಇರಾಕ್‌ – ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಬಂಧಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಇರಾಕ್‌ ಯುದ್ಧದ ಕಾನೂನು ವಿವಾದಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸ]]
[[ವರ್ಗ:ಇರಾಕ್‌‌ನ ಉದ್ಯೋಗ]]
[[ವರ್ಗ:ಇರಾಕ್‌ ರಾಜಕೀಯ]]

[[ar:حرب العراق]]
[[bg:Война в Ирак (2003)]]
[[bs:Rat u Iraku 2003.]]
[[cs:Válka v Iráku]]
[[da:Irakkrigen]]
[[de:Irakkrieg]]
[[en:Iraq War]]
[[eo:Iraka milito]]
[[es:Guerra de Iraq]]
[[fa:جنگ عراق]]
[[fi:Irakin sota]]
[[fr:Guerre d'Irak]]
[[he:מלחמת עיראק]]
[[hr:Rat u Iraku]]
[[id:Perang Irak]]
[[is:Stríðið í Írak]]
[[it:Guerra d'Iraq]]
[[ja:イラク戦争]]
[[la:Bellum Iracense Alterum]]
[[lb:Irakkrich]]
[[lt:Irako karas]]
[[mk:Втора Заливска војна]]
[[nds:Irakkrieg]]
[[nl:Irakoorlog]]
[[no:Krigen i Irak]]
[[pl:II wojna w Zatoce Perskiej]]
[[pt:Guerra do Iraque]]
[[ru:Иракская война]]
[[sl:Iraška vojna]]
[[sr:Рат у Ираку]]
[[sv:Irakkriget]]
[[th:สงครามอิรัก]]
[[tr:Irak Savaşı]]
[[uk:Війна в Іраку]]
[[vi:Chiến tranh Iraq]]
[[wa:Guere d' Irak]]
[[zh:伊拉克战争]]</text>
      <sha1>j4pjkzd53tld2t1c4co1i6iu9w6bw6h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಫೀನಿಕ್ಸ್,ಅರಿಜೋನ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26101</id>
    <revision>
      <id>1373655</id>
      <parentid>1354503</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T07:12:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="215181" sha1="r4zunql72h4d3z6ltvtcmytabosa59t" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|official_name = City of Phoenix
|settlement_type = [[City]]
|nickname = &quot;Valley of the Sun&quot;
|website = http://www.phoenix.gov/
|image_skyline =
|imagesize = 250px
|image_caption = Images, from top, left to right: [[Downtown Phoenix]] skyline, [[St. Mary's Basilica, Phoenix|Saint Mary's Basilica]], [[Arizona Biltmore Hotel]], [[Tovrea Castle]], a [[saguaro cactus]], [[Camelback Mountain]]
|image_flag =
|image_seal =Phoenix-logo.svg
|image_map = Maricopa_County_Incorporated_and_Planning_areas_Phoenix_highlighted.svg
|mapsize = 250px
|map_caption = Location in [[Maricopa County, Arizona|Maricopa County]] and the state of [[Arizona]]
|image_map1 =
|mapsize1 =
|map_caption1 =
|pushpin_map=USA
|pushpin_map_caption=Location in the United States
|coordinates_region = US-AZ
|subdivision_type = [[Countries of the World|Country]]
|subdivision_type1 = [[Political divisions of the United States|State]]
|subdivision_type2 = [[List of counties in Arizona|County]]
|subdivision_name = United States
|subdivision_name1 = [[Arizona]]
|subdivision_name2 = [[Maricopa County, Arizona|Maricopa]]
|established_title = [[Municipal corporation|Incorporated]]
|established_date = February 5, 1881
|government_type = [[Council-manager government|Council-Manager]]
|leader_title = [[List of mayors of Phoenix, Arizona|Mayor]]
|leader_name = [[Phil Gordon (politician)|Phil Gordon]] ([[US Democratic Party|D]])
|area_magnitude = 1 E8
|area_total_sq_mi = 519
|area_land_sq_mi = 518.8
|area_water_sq_mi = 0.2
|population_as_of = 2009
|population_total = 1601587 ( [[List of United States cities by population|5th]])
|population_metro = 4,364,034
|population_density_km2 = 1188.4
|population_density_sq_mi = 2937.8
|population_blank1_title = [[Demonym]]
|population_blank1 = Phoenician
|timezone = [[Mountain Standard Time Zone|MST]]
|utc_offset = -7
|timezone_DST = no [[Daylight savings time|DST]]
|utc_offset_DST = -7
|postal_code_type =
|postal_code =
|area_code = [[Area code 602|602]], [[Area code 480|480]], [[Area code 623|623]], [[Area code 520|520]]
|GNIS_id = 44784
|latd = 33 |latm = 26 |lats = 54 |latNS = N
|longd = 112 |longm = 04 |longs = 26 |longEW = W
|elevation_m = 340
|elevation_ft = 1117
|blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]]
|blank_info = 04-55000
|blank1_name =
|blank1_info =
|blank2_name = Major Airport
|blank2_info = [[Phoenix Sky Harbor International Airport]]- PHX (Major/International)
|footnotes =
}}

'''ಫೀನಿಕ್ಸ್''' ({{pron-en|ˈfiːnɪks}} {{Respell|FEE|niks}}, ಒ'ಒಧಾಮ್ ''ಸ್ಕಿಕಿಕ್'' ,ಯಾವ್ ಪೈ''ವಾಸಿಂಕಾ'' ,ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಅಪಾಚೆ  ''ಫಿನಿಗಿಸ್'' ,ನವಜೊ ''ಹೂಜ್ದೊ'' ,ಮೊಜಾವೆ ''ಹಚ್ಪಾ'ಅನ್ಯಾ ನ್ಯಾವಾ'' &lt;ref&gt;ಮುನ್ರೊ,ಪಿ ಎಟ್ ಆಲ್. ''ಎ ಮೊಜಾವೆ ಡಿಕ್ಷನರಿ''  ಲಾಸ್ ಎಂಜಿಲ್ಸ್: UCLA, 1992&lt;/ref&gt;)ಇದು ಅದರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜ್ಯಗಳು|U.S. ಸ್ಟೇಟ್]] ನ ವಿಶಾಲ ನಗರವಾಗಿದೆ.[[ಆರಿಜೋನ|ಅರಿಜೊನ]]ವು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯುಳ್ಳ ಐದನೆಯ ದೊಡ್ಡ ನಗರ ಎನಿಸಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯುಳ್ಳ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದೆ.  ಫೀನೀಕ್ಸ್ ಸುಮಾರು  1,601,587 ಜನರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ ನೆಲೆವಾಸವಾಗಿದೆ ಎಂದು U.S.ನ ಜನಗಣತಿ ಬ್ಯುರೊ 2009 ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದೆ.ಇದು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟಿನ್ ಏರಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶವೆನಿಸಿದೆ.(ಇದನ್ನು'' ವ್ಯಾಲ್ಲಿ ಆಫ್ ದಿ ಸನ್''  ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.)ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ 12 ನೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟಿನ್ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆಯಲ್ಲದೇ ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು 4.3 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇದೆ. ಇದಲ್ಲದೇ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಮಾರಿಕೊಪಾ ಕೌಂಟಿಯ ಒಂದು ಕೌಂಟಿ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗಾತ್ರದ ವಿಶಾಲತೆ ಪಡೆದಿದೆ.{{GR|6}}

ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಗರವು 1861 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿತಗೊಂಡ ನಂತರ 1881 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಗರವಾಗಿ ಸಮಗ್ರತೆ ಪಡೆಯಿತು.ಇದು ಮೊದಲು ಸಾಲ್ಟ್ ರಿವರ್ (ಉಪ್ಪು ನದಿ)ಮತ್ತು ಗಿಲಾ ರಿವರ್ ಗಳ ಸಂಗಮ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಲೆ ಎತ್ತಿದೆ. ಬರಬರುತ್ತಾ ಈ ನಗರವು ನಾರ್ತ್ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು.ಮಹತ್ವದ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ,ಹಣಕಾಸಿನ ಆಡಳಿತ,ಔದ್ಯಮಿಕ,ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯವಾಗಿ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ನಗರವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಮತ್ತು ಗಣನೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.ಅಮೆರಿಕಾದ ಪ್ರಭಾವಿ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪ್ರಮುಖ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿರುವ ನಗರವೆನಿಸಿದೆ.ಅವರಲ್ಲಿಬಾರ್ರಿ ಗೊಲ್ಡ್ ವಾಟರ್,ವಿಲಿಯಮ್ ರೆಖಿಸ್ಟ್,ಜಾನ್ ಮೆಕೇನ್,ಜಾನೆಟ್ ನಾಪೊಲಿಟಾನೊ,ಕಾರ್ಲ್ ಹೈಡನ್ ಮತ್ತು ಸಾಂಡ್ರಾ ಡೇ ಒ ಕೊನ್ನೂರ್ ಮುಂತಾದವರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಈ ನಗರದ ವಾಸಿಗಳನ್ನು ಫೀನಿಸಿಯನ್ಸ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸೊನೊರಾನ್ ಮರಭೂಮಿಯ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ ಫೀನಿಕ್ಸ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ನಗರಗಳಿಗಿಂತ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣಾಂಶ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಸರಾಸರಿ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ಕಳೆದ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 100&amp;nbsp;°F (37.8&amp;nbsp;°C)ರಷ್ಟಾಗಿತ್ತು.ಇದು ಆ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ 120&amp;nbsp;°F (48.9&amp;nbsp;°C)ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.weather.com/weather/wxclimatology/monthly/graph/USAZ0166?from=dayDetails_bottomnav_undeclared |title=Average Weather for Phoenix, AZ - Temperature and Precipitation |publisher=Weather.com |date= |accessdate=2010-06-30}}&lt;/ref&gt;

== ಇತಿಹಾಸ ==
=== ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಕಾಲಾವಧಿ ===
ಸುಮಾರು 1,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜನರು ನೆಲೆಸಲು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಹೊಹೊಕಾಮ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಇಂದು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ರಾಜ್ಯವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;EARLY&quot;&gt;&quot;[http://phoenix.gov/CITYGOV/history.html#EARLY ಔಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಆಶಸ್ ಅರ್ಲಿ ಲೈಫ್ ಅಲಾಂಗ್ ದಿ ಸಾಲ್ಟ್ ರಿವರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140214011434/http://phoenix.gov/citygovernment/facts/history/index.html#EARLY |date=2014-02-14 }}.&quot; ''[http://www.phoenix.gov/ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110225220105/http://phoenix.gov/ |date=2011-02-25 }}.''  14 ನವೆಂಬರ್, 2006ರಂದು ಮರು ಗಳಿಸಲಾಯಿತು&lt;/ref&gt; ಹೊಹೊಕಾಮ್ ನಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು 135 ಮೈಲುಗಳ (217 ಕಿ.ಮೀ.)ನಷ್ಟು ನೀರಾವರಿ ಕಾಲುವೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿ ಆ ಮರಭೂಮಿಯನ್ನು, ಬೇಸಾಯಯೋಗ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.  ಆಗಿನ ಈ ಕಾಲುವೆ ಮಾರ್ಗಗಳು ಆಧುನಿಕ ಅರಿಜೋನ ಕಾಲುವೆ ,ಕೇಂದ್ರ ಅರಿಜೋನ ಯೋಜನೆ ಕಾಲುವೆ ಮತ್ತು ಹೇಡೆನ್-ರೋಡ್ಸ್ ಅಕ್ವೆಡಕ್ಟ್ ಕಾರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಅದಲ್ಲದೇ ಹೊಹೊಕಾಮ್ ತನ್ನ ನೆರೆಹೊರೆಯಾದ ಅನಾಸಜಿ,ಮೊಗೊಲ್ಲೊನ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ಮೆಸೊಅಮೆರಿಕನ್ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಜನರ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಸ್ತೃತ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿತು.

ಆಗ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 1300 ಮತ್ತು 1450 ರ ಸಮಯಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಗಂಭೀರ ಕ್ಷಾಮ ಮತ್ತು ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹಗಳಿಂದಾಗಿ, ಹೊಹೊಕಾಮ್ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಜನರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತೊರೆಯಬೇಕಾದ ಪ್ರಸಂಗ ಉಂಟಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;EARLY&quot;/&gt; ಸ್ಥಳೀಯ ಅಕಿಮೆಲ್ ಒ'ಒಧಾಮ್ ಮತ್ತು ಯಾವಪೈ ನೆಲೆವಾಸಗಳು ಹೊಹೊಕಾಮ್ ನ ಈ ಹಿಂದಿನ ನಗರೀಕರಣಗೊಂಡ ಜನರ ವಾಸಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.ಈ ಜನಸಮೂದಾಯವು ಗಿಲಾ ನದಿ ದಂಡೆಗುಂಟ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟಿತ್ತೆನ್ನಲಾಗಿದೆ.ಇವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವಪೈ,ತೊಹೊನೊ ಒ'ಒಧಾಮ್ ಮತ್ತು ಮಾರಿಕೊಪಾ ಜನರು ಕೂಡಾ ಇಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ಸಾಲ್ಟ್ ನದಿ ಹತ್ತಿರ ವಾಸವಾಗಿವೆ,ಆದರೆ ದೊಡ್ಡ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ.

ಫಾದರ್ ಎಯ್ಸೆಬಿಯೊ ಕಿನೊ (1645–1711)ಅವರು 17 ನೆಯ ಮತ್ತು18 ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದ, ಹಲವಾರು ಯುರೊಪಿಯನ್ ರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ನ ಸುಧಾರಣಾ ನಿಯೋಗದ ಗುರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪಿಮಾ (ಅಮೆರಿಕನ್ ಭಾರತೀಯ ಸಮೂಹ)ದ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿದವು.ಹೀಗಾಗಿ ಸಾಲ್ಟ್ ರಿವರ್ ನ ಕೊಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶವು 1860 ರ ಮುಂಚಿನ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಸತಿಕವಾಗಿತ್ತು.

=== ಆರಂಭಿಕ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಕಾಲಾವಧಿ ===
ಈ ಅಮೆರಿಕನ್ ಮತ್ತು ಯುರೊಪಿಯನ್ ಮೂಲದ &quot;ಮೌಂಟೇನ್ ಮೆನ್ &quot;(ಗುಡ್ಡಗಾಡು-ಪರ್ವತ-ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ)ಜನರು ಬಹುಶಃ 19 ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈಗಿನ ಕೇಂದ್ರ ಅರಿಜೋನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದಿರಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ. ಅವರು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು,ಉಭಯಚರ ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ನೀರು ನಾಯಿ,ಗಿಡ್ಡ ಮೇಕೆಗಳು ಇವಲ್ಲದೇ [[ಜಿಂಕೆ|ಚಿಗರೆ]] ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಶಿಕನ್ ತೋಳಗಳು ಸಾಲ್ಟ್ ರಿವರ್ ದಂಡೆಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ವಾತಾವರಣ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದವು.

ಆಗಿನ ಮೆಕ್ಶಿಕನ್ -ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಾಳಗ 1848 ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಾದಾಗ ಉತ್ತರ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಮೆಕ್ಸಿಕೊವಾಸಿಗಳು ಯುನೈಟೈಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟರು.ನಂತರ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ನಿವ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನಾಗಿ ಆ ತಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಮಾಡಲಾಯಿತು.(ಈಗಿರುವ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ) ಗ್ಯಾಡ್ಸೇನ್ ಪರ್ಚೇಜ್ ಅಂದರೆ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಚಿನ್ಹೆ ಖರೀದಿಯು 1853 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಈ ಭೂಪ್ರದೇಶವು [[ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಂತಃಕಲಹ|ಅಮೆರಿಕನ್ ಜನಾಂಗೀಯ ಕಾಳಗ]]ದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಜ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾಗಿತ್ತು:ವ್ಯಾಜ್ಯದ ಈ ಇವೆರಡೂ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಅರಿಜೋನ ಟೆರಿಟರಿಯೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.ಇದನ್ನು ಅದರ ಬೆಂಬಲಿಗರ ಮೂಲಕ ಸಂಘಟಿಸಿ 1861 ರಲ್ಲಿ ಟುಕ್ಸನ್ ನ್ನು ಅದರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿಸಲಾಯಿತು.ಅದಲ್ಲದೇ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅರಿಜೋನ ಟೆರಿಟರಿಯನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ರಚನೆ ಮಾಡಿತು.1863 ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಇದು ಫೊರ್ಟ್ ವ್ಹಿಪ್ಪಲ್ ನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು.(ಈಗಿನ ಪ್ರೆಸ್ಕೊಟ್) ಸಾಲ್ಟ್ ರಿವರ್ ನ ಕೊಳ್ಳದ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕೊಳ್ಳವು ಮಿಲಿಟರಿಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಯಾವುದೇ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ.

ನಂತರ 1863 ರಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಪಟ್ಟಣವಾದ ವಿಕೆನ್ ಬರ್ಗ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಕಂಡಿತು.ಸದ್ಯ ಇದನ್ನು ಮಾರಿಕೊಪಾ ಕೌಂಟಿ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕೌಂಟಿಯು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ,ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಯಾವಪೈ ಕೌಂಟಿಎಂಬುದು,ಇನ್ನುಳಿದ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣವಾದ ಪ್ರೆಸ್ಕೊಟ್ ನೊಂದಿಗಿತ್ತು.

ಆಗ US ಅರ್ಮಿ ಯು ಫೊರ್ಟ್ ಮೆಕ್ ಡೊವೆಲ್ ನ್ನು ವೆರ್ಡೆ ನದಿ ದಂಡೆ ಮೇಲೆ 1865 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ದಂಗೆಯ ಕುಡಿಯನ್ನು ದಮನ ಮಾಡಿತು. ಸ್ಪಾನಿಕ್ ಅಂದರೆ ಫೊರ್ಟ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ಕೆಲಸಗಾರರು ಸಾಲ್ಟ್ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ದಂಡೆಗುಂಟ 1866 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡರು.ಇದು ಹೊಹೊಕಾಮ್ ನ ಕುಸಿತದ ನಂತರದ ಕೊಳ್ಳದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡ ಶಾಶ್ವತ ನೆಲೆವಾಸವೆನಿಸಿತು. ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರದ ನೆರೆಯ ನೆಲೆವಾಸಗಳು ರಚನೆಯಾಗಿ ಒಂದುಗೂಡಿ ಟೆಂಪೆ ನಗರವಾಯಿತು,ಈ ಸಮುದಾಯವು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಂತರ ಒಂದುಗೂಡಿತು.&lt;ref&gt;[http://www.tempe.gov/museum/Tempe_history/basics/timeline.htm#FIRST ಟೆಂಪೆ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಟೈಮ್ ಲೈನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110105115517/http://www.tempe.gov/museum/Tempe_history/basics/timeline.htm#FIRST |date=2011-01-05 }}.&quot; 1866 ಎಂಟ್ರಿ ಡಿಸ್ಕಸ್ಸಿಂಗ್ ಅರ್ಲಿ ಫಾರ್ಮ್ ಕ್ಯಾಂಪ್. ''[http://www.tempe.gov/museum ಟೆಂಪೈ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಮ್ಯುಸಿಯಮ್].''  ಜನವರಿ27,ರಲ್ಲಿ 2008.ರಲ್ಲಿ ವಾಪಸಾತಿ&lt;/ref&gt;

=== ತಳಪಾಯ ಹಾಕಿದ್ದು ===
ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಗರವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಇತಿಹಾಸವು [[ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಂತಃಕಲಹ|ಅಮೆರಿಕನ್ ಜನಾಂಗೀಯ ಕಾಳಗ]]ದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಹೋರಾಟಗಾರ ಜಾಕ್ ಸ್ವಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಅವರ ಮೂಲಕ ತಳಪಾಯ ಪಡೆಯಿತು.ಆತ 1850 ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸಂಪತ್ತು ಗಳಿಕೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದರೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆತ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ವಿಕೆನ್ ಬರ್ಗ್ ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಆತ 1857 ರಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನ ಸುತ್ತಾಟಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ವ್ಹೈಟ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಮೌಂಟೇನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ(ಅರಿಜೋನನ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉದ್ಯಾನ) ವಿಶ್ರಾಂತಿಗಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡರು. ಇಲ್ಲಿನ ನದಿ ಕೊಳ್ಳವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿರುವುದನ್ನು ಸ್ವಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮನಗಂಡು ಇದು ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವೆಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದರು.ಫೊರ್ಟ್ ಮೆಕ್ ಡ್ವೆಲ್ ನ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿಯವರು ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ವ್ಯವಸಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿನ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಹವಾಗುಣ ಆಶಾದಾಯಕವಾಗಿದ್ದವು.ಕೇವಲ ನಿಯಮಿತ ನೀರಿನ ಸೌಕರ್ಯ ಮಾತ್ರ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಹಳೆಯ ಹೊಹೊಕಾಮ್ ನ ಹಾಳುಬಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶದ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಕಾಲುವೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸುವಂತಿದ್ದವು.ಹೀಗಾಗಿ ಸ್ವಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಭರವಸೆಯ ಆಶಾಕಿರಣದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು.

ಹಲವಾರು ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಲುವೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಸ್ವಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ಅಲ್ಲಿನ ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ. ಹೀಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಸಮುದಾಯವೊಂದು ತಲೆಯೆತ್ತಿತು.ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಈಗಿರುವ ನಗರದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ 4 ಮೈಲಿಗಳು (6ಕಿ.ಮೀ)ದೂರದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮುದಾಯ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಮೊದಲು ಇದನ್ನು ಕುಂಬಳಕಾಯಿಗಳ ಬೆಳೆಯುವ ಬೃಹತ ವಿಲ್ಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ಕಾಲುವೆಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಕುಂಬಳ ಕಾಯಿಗಳ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶವಿತ್ತು. ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ವಿಲ್ಲಿಂಗ್ಸ್ ಮಿಲ್ ಎಂದು ಆತನ ಗೌರವಾರ್ಥ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.ತರುವಾಯ ಹೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಮಿಲ್ಲ್,ಮಿಲ್ ಸಿಟಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪೂರ್ವ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಸ್ವಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಓರ್ವ ಸಹಯೋಗದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮಾಜಿ ಸೈನಿಕನಾಗಿದ್ದ.ಈ ನಗರವನ್ನು ಆತ ಜನರಲ್ ಸ್ಟೊನ್ ವೆಲ್ ಜಾಕ್ಸನ್ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಇದಕ್ಕೆ &quot;ಸ್ಟೊನ್ ವೆಲ್ &quot;ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಇನ್ನುಳಿದವರು &quot;ಸಲಿನಾ&quot; ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಇವ್ಯಾವ ಹೆಸರುಗಳೂ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ಬೆಂಬಲ ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಲಾರ್ಡ್ ಡಾರೆಲ್ಲ್ ಡುಪ್ಪಾ ಇದಕ್ಕೆ &quot;[[ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಪಕ್ಷಿ|ಫೀನಿಕ್ಸ್]] &quot;ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರು.ಯಾಕೆಂದರೆ ಇದು ಈ ಹಿಂದಿನ ನಾಗರಿಕತೆಯ ವಿನಾಶದ ನಂತರ ಜನ್ಮ ತಾಳಿತು.&lt;ref&gt;&quot;[http://phoenix.gov/CITYGOV/history.html#BORN ಔಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಆಶಸ್, ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಈಸ್ ಬಾರ್ನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140214011434/http://phoenix.gov/citygovernment/facts/history/index.html#BORN |date=2014-02-14 }}.&quot; [http://www.phoenix.gov/ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110225220105/http://phoenix.gov/ |date=2011-02-25 }}. 14 ನವೆಂಬರ್,2006ರಂದು ಮರು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು&lt;/ref&gt;

ಆಗಿನ ಯಾವಪೈ ಕೌಂಟಿಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ ಮಂಡಲಿಯು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು, ಮೇ 4,1865 ರಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಚಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಒಂದು ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿತು. ಮೊದಲ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಜೂನ್ 15,1868 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.ಅದಕ್ಕೆ ಸ್ವಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮೊದಲ ಪೊಸ್ಟ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಜನವಸತಿ ಬೆಳೆದಂತೆ (ಆಗಿನ  U.S ಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ 1870 ರಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ಟ್ ನದಿ ಕೊಳ್ಳದಲ್ಲಿ 240 ಜನವಸತಿ ಇತ್ತು.)ಆಗ ನಗರಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಜ್ಯಾಮಿತಿ ರೂಪಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು.  ಅದರ ತರುವಾಯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 20,1872 ರಲ್ಲಿ ರಹವಾಸಿಗಳು ಸಭೆ ನಡೆಸಿ ಎಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಯಿಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದರು. ಅದರಂತೆ ಸುಮಾರು 320-ಎಕರೆ (1.3&amp;nbsp;km²)ಭೂಆವರಣವನ್ನು ಖರೀದಿಸಲಾಯಿತು,ಇದೀಗ ಅದು ವಹಿವಾಟಿನ ಪ್ರಮುಖ ಮಧ್ಯಭಾಗವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;&quot;[http://phoenix.gov/CITYGOV/history.html#SELECT ಔಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಆಶಸ್, ಸೆಲೆಕ್ಟಿಂಗ್ ಎ ಟೌನ್ ಸೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140214011434/http://phoenix.gov/citygovernment/facts/history/index.html#SELECT |date=2014-02-14 }}.&quot; [http://www.phoenix.gov/ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110225220105/http://phoenix.gov/ |date=2011-02-25 }}. 14 ನವೆಂಬರ್,2006ರಂದು ಮರು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು&lt;/ref&gt;

ಫೆಬ್ರವರಿ 12,1871 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಶಾಸನದ ಮೂಲಕ ಮಾರಿಕೊಪಾ ಕೌಂಟಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.ಯಾವಪೈ ಕೌಂಟಿಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಹೀಗೆ ಆರನೆಯದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 1871 ರಲ್ಲಿ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.ಟಾಮ್ ಬರ್ನಮ್ ಮೊದಲ ಷರೀಫ್ ಅಥವಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡರು. ಬರ್ನಮ್ ಅವಿರೋಧವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು,ಇನ್ನುಳಿದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಾದ ಜಾನ್ ಎ,ಚೆನೊವ್ತ್ ಮತ್ತು ಜಿಮ್ ಫೆವರೆಟ್; ಆದರೆ ಫೆವರೆಟ್ ಅವರು ಗೋಲಿಬಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಮೃತರಾದರೆ ಚೆನ್ವೊವ್ತ್ ಚುನಾವಣೆ ಕಣದಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದರು.&lt;ref name=&quot;SALE&quot;&gt;&quot;[http://phoenix.gov/CITYGOV/history.html#SALE ಔಟ್ ಆಫ್ ಆಶಸ್,ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಸೇಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140214011434/http://phoenix.gov/citygovernment/facts/history/index.html#SALE |date=2014-02-14 }}.&quot; [http://www.phoenix.gov/ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110225220105/http://phoenix.gov/ |date=2011-02-25 }}. 14 ನವೆಂಬರ್,2006 ರಂದು ಮರು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು&lt;/ref&gt;

ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು 1870 ರಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ $48 ರ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಮೊದಲ ಚರ್ಚ್ ನ್ನು 1871 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದಂತೆಯೇ ಮಳಿಗೆಯೊಂದನ್ನೂ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಕೌಂಟಿ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಅದರ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5,1872 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1873 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಶಾಲೆಯು ಕೇಂದ್ರ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ಥಾಪನೆ ಕಂಡಿತು.(ಈಗದು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಅವಿನ್ಯು)ಎಂಬ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಾಲುಗಳ್ಳ ಬೀದಿಯಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;SALE&quot;/&gt; ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನವೆಂಬರ್ 19,1873 ರಲ್ಲಿ ಫ್ಲೊರೆನ್ಸ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗೆಯ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಅದೇ ರೀತಿ ನೊಂದಾಯಿತ ಡಿಕ್ಲೇರೇಟಿವ್ ಘೋಷಣಾ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೆಸ್ಕಾಟ್ ನ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫೀಸ್ ನಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 15,1872 ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಯುಲೆಸಿಸ್ ಎಸ್.ಗ್ರಾಂಟ್ ಅವರು ಭೂ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸದ್ಯದ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಇರುವ ಭೂಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 10,1874 ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿದರು. ಒಟ್ಟು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಮೌಲ್ಯವು $550 ಆಗಿತ್ತು;ಇದರಲ್ಲಿ ಸಗಟು ಭೂವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ  ಪ್ರತಿ ನಿವೇಶನಕ್ಕೆ $7 ಮತ್ತು $11 ದರದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು.  ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಟೆಲೆಗ್ರಾಫ್ ತಂತಿ ಕಚೇರಿ,16 ಸಲೂನ್ ಗಳು,(ಕ್ಷೌರದಂಗಡಿಗಳು)ನಾಲ್ಕು ನೃತ್ಯ ಪ್ರಾಂಗಣಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;&quot;[http://phoenix.gov/CITYGOV/history.html#WORTH ಔಟ್ ಆಫ್ ಆಶಸ್,ವ್ಹೋಲ್ ಟೌನ್ ವರ್ತ್ $550] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140214011434/http://phoenix.gov/citygovernment/facts/history/index.html#WORTH |date=2014-02-14 }}.&quot;
''[http://www.phoenix.gov/ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110225220105/http://phoenix.gov/ |date=2011-02-25 }}.''  14 ನವೆಂಬರ್, 2006ರಂದು ಮರು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು&lt;/ref&gt;

[[ಚಿತ್ರ:Phoenix1885-AerialMap HiRes.jpg|thumb|ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ವೈಮಾನಿಕ ಅವಲೋಕನದ ಶಿಲಾಮುದ್ರಣ 1885 ರಿಂದ]]

=== ಏಕೀಕೃತ ಸಂಘಟನೆಗಳು ===
ಫೀನಿಕ್ಸ್ 1881 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಧಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡು ತನ್ನ ಮೂಲ ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಆಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದ ಮೂಲದ ಸಂಯೋಜಿತ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಿತು. ಅದು 11 ನೆಯ ಟೆರಿಟೊರಿಯಲ್ ಲೆಜಿಸ್ಲೇಚರ್ (ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಶಾಸನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ)ಯನ್ನು &quot;ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಚಾರ್ಟರ್ ಬಿಲ್ &quot;ಮೂಲಕ ಜಾರಿ ಮಾಡಿತು.ಹೀಗೆ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸಂಘಟಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮೇಯರ್-ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸರ್ಕಾರದ ರಚನೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಮಸೂದೆಗೆ ಗವರ್ನರ್ ಜಾನ್ ಸಿ.ಫ್ರೆಮೊಂಟ್ ಫೆಬ್ರವರಿ 25,1881 ರಲ್ಲಿ ರುಜುಹಾಕಿದರು. ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಅಂದಾಜು 2500 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಂಘಟಿತ ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶವಾಯಿತು. ಮೇ 3,1881 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಿತು. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಜಾನ್ ಟಿ.ಅಲ್ಸಾಪ್ ಅವರು,ಜೇಮ್ಸ್ ಡಿ.ಮೊನಿಹೊನ್ ಅವರನ್ನು 127 ರಿಂದ 107 ಅಂತರದ ಮತಗಳಿಂದ ಪರಾಜಯಗೊಳಿಸಿ ನಗರದ ಮೊದಲ ಮೇಯರ್ ಆದರು.&lt;ref&gt;&quot;[http://phoenix.gov/CITYGOV/history.html#INC ಔಟ್ ಆಫ್ ಆಶಸ್,ಇನ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಇನ್ 1881] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140214011434/http://phoenix.gov/citygovernment/facts/history/index.html#INC |date=2014-02-14 }}.&quot; [http://www.phoenix.gov/ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110225220105/http://phoenix.gov/ |date=2011-02-25 }}. 14 ನವೆಂಬರ್,2006 ರಂದು ಮರು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು&lt;/ref&gt; ಆರಂಭಿಕ 1888 ರಲ್ಲಿ ನಗರ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ನ ನೂತನ ನಗರ ಪ್ರಾಂಗಣಕ್ಕೆ (ನಿವ್ ಸಿಟಿ ಹಾಲ್) ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು.(ನಂತರ ನಗರದ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ,ಅದು 1990 ರಲ್ಲಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಟೇಶನ್ ನಿರ್ಮಾಣದವರೆಗೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತಿತ್ತು.) ಈ ಕಟ್ಟಡವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು, ಅದು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಳ್ಳುವ ವರೆಗೆ ಒದಗಿಸಿತ್ತು.ಇದು 15 ನೆಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಲ್ಲಿರುವ ತನಕ, 1889 &lt;ref ರ ವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿರುವ ವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತಿತ್ತು.
ಹೆಸರು=&quot;TRANS&quot;&gt;&quot;[http://phoenix.gov/CITYGOV/history.html#TRANS ಔಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಆಶೆಸ್,ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪೊಟೇಶನ್: ಹಾರ್ಸಸ್ ಅಂಡ್ ರೈಲ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140214011434/http://phoenix.gov/citygovernment/facts/history/index.html#TRANS |date=2014-02-14 }}.&quot; [http://www.phoenix.gov/ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110225220105/http://phoenix.gov/ |date=2011-02-25 }}.(ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಗರ) ಮರುಪಡೆದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ 26, 2006.&lt;/ref&gt;

ನಗರಕ್ಕೆ 1880 ರಲ್ಲಿ ಬರಲಿದ್ದ ಹಲವಾರು ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಸಾರಿಗೆಯು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ ತಂದಿತು. ಹೀಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ-ವಹಿವಾಟು ಹೇರುಬಂಡೆಗಳ ಬದಲಾಗಿ ನಗರಕ್ಕೆ ರೈಲ್ವೆ ಮುಖಾಂತರ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಚೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ನವೆಂಬರ್ 4,1888 ರಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತವಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;TRANS&quot;/&gt; ಅದು 1890 ರಲ್ಲಿ ಹೇಸರಗತ್ತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಈಗ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ರೈಲ್ವೆ ಬಂದಿತು.ಆದರೂ  ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಕಾರ್ ಸೇವೆಯು 1947 ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವರೆಗೆ ಇತ್ತು. ಅದಲ್ಲದೇ 1911 ರಿಂದ 1926 ರ ವರೆಗೆ, ಅಂತರ ನಗರ ಸಾರಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿತ್ತು.ಇದರೊಂದಿಗೆ ಗ್ಲೆಂಡೇಲ್ ಮತ್ತು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ವೇಗದ ಸಾರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯವಿತ್ತು.

=== ಆಧುನಿಕ ಫೀನಿಕ್ಸ್ (1900–ಪ್ರಸ್ತುತ) ===
[[ಚಿತ್ರ:Phoenix1908.jpg|thumb|ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಅವೆನ್ಯು,ಫೀನಿಕ್ಸ್,ಅರಿಜೋನ 1908]]
ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಥೆಯೊದೊರೆ ರೂಜ್ವೆಲ್ಟ್ 1902 ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ರೆಕ್ಲೇಮೇಶನ್ ಆಕ್ಟ್ ಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ನೀರಿನ ಹರಿವಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರು.  ಅಲ್ಲಿನ ರಹವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಲ್ಟ್ ವಾಟರ್ ಯುಜರ್ಸ್ ಅಸೊಶಿಯೇನ್ ನನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಫೆಬ್ರವರಿ 7,1903 ರಲ್ಲಿ ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಿದರು.ಇಲ್ಲಿನ ನೀರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಮುಂದಾದರು. ಈ ಸಂಘಟನೆಯು ಇನ್ನೂ ಸಾಲ್ಟ್ ರಿವರ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್ (ಸಾಲ್ಟ್ ನದಿ ಯೋಜನೆ) ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.srpnet.com/about/history/timeline.aspx SRP: ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಟೈಮ್ ಲೈನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110525202548/http://www.srpnet.com/about/history/timeline.aspx |date=2011-05-25 }}.&quot; [http://www.srpnet.com/ ಸಾಲ್ಟ್ ರಿವರ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110525202613/http://www.srpnet.com/ |date=2011-05-25 }}. 14 ನವೆಂಬರ್,2006 ರಂದು ಮರು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು&lt;/ref&gt; ಕೊಳ್ಳದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ದಿ ರೂಜ್ವೆಲ್ಟ್ ಡ್ಯಾಮ್ ಯೋಜನೆಯು 1911 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಯಿತು. ಹಲವಾರು ನೂತನ ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಈ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಈ ನದಿಯು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರಾವರಿಯಿಂದಾಗಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಒಣಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ವಲಸೆಪಕ್ಷಿಗಳ ಸಂಕುಲ,ಸಣ್ಣ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು, ಬೀಜದ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಿ ಬಿಡುವ ಸಾವಿರಾರು ಮರ-ಗಿಡಗಳು ಆ ನೀರಿನಿಂದ ಬೆಳೆಯುವ ಇವು ನೀರು ಒಣಗುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟತೆ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ.

ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿಲಿಯಮ್ ಹೌವರ್ಡ್ ಟಾಫ್ಟ್ ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 14,1912 ರಲ್ಲಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಹೊಸತಾಗಿ ರಚಿತ ರಾಜ್ಯ ಅರಿಜೋನನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಯಿತು.&lt;ref&gt;&quot;[http://phoenix.gov/CITYGOV/history.html#ROOS ಔಟ್ ಆಫ್ ಆಶಸ್,ರೂಜ್ವೆಲ್ಟ್ ಅಂಡ್ ರಿಕ್ಲೇಮೇಶನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140214011434/http://phoenix.gov/citygovernment/facts/history/index.html#ROOS |date=2014-02-14 }}.&quot; [http://www.phoenix.gov/ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110225220105/http://phoenix.gov/ |date=2011-02-25 }}. 14 ನವೆಂಬರ್, 2006ರಂದು ಮರು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು&lt;/ref&gt; ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಅತ್ಯಂತ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು.ಟುಕ್ಸೊನ್ ಅಥವಾ ಪ್ರೆಸ್ಕಾಟ್ ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಅನುಕೂಲಕರ ನಗರವೆನಿಸಿತು. ಇದು ಟುಕ್ಸೊನ್ ಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದರೂ ನಗರ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿದೆ.ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.

ಫೀನಿಕ್ಸ್, 1913 ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರೂಪದ ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಗೆ ವಾಲಿತು.ತನ್ನ ಮೇಯರ್-ಕೌನ್ಸಿಲ್ ರಚನೆಯಿಂದ ಕೌನ್ಸಿಲ್-ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ರೂಪಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿತು.ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿಯೇ ಇಂತಹ ನಗರ ಆಡಳಿತ ರಚನೆ ಹೊಂದಿದ ಏಕೈಕ ನಗರವೆನಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;&quot;[http://phoenix.gov/CITYGOV/history.html#ESTABLISH ಔಟ್ ಆಫ್ ಆಶಸ್, ಎಸ್ಟಾಬ್ಲಿಶಿಂಗ್ ಎ ಕೌಣ್ಸಿಲ್-ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಗವರ್ನ್ಮೆಂಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140214011434/http://phoenix.gov/citygovernment/facts/history/index.html#ESTABLISH |date=2014-02-14 }}.&quot; [http://www.phoenix.gov/ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110225220105/http://phoenix.gov/ |date=2011-02-25 }}. 14 ನವೆಂಬರ್,2006 ರಂದು ಮರು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು&lt;/ref&gt;

ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ದII ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ವಿತರಣಾ ನಗರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು.ತನ್ನ ಭ್ರೂಣಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೈಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳವಾಗಿಸಿತು.  ಲ್ಯುಕ್ ಫೀಲ್ಡ್,ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಫೀಲ್ಡ್,ಫಾಲ್ಕನ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಗಳಲ್ಲದೇ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿರುವ ಬೃಹತ್ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ ಹೈದರ್ ಸಾವಿರಾರು ಹೊಸ ಜನರನ್ನು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಗೆ ಕರೆತಂದಿತು.&lt;ref name=&quot;GROW&quot;&gt;&quot;[http://phoenix.gov/CITYGOV/history.html#GROW ಔಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಆಶಸ್,ಗ್ರೊವಿಂಗ್ ಇಂಟು ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಜ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140214011434/http://phoenix.gov/citygovernment/facts/history/index.html#GROW |date=2014-02-14 }}.&quot; [http://www.phoenix.gov/ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110225220105/http://phoenix.gov/ |date=2011-02-25 }}. 14 ನವೆಂಬರ್,2006 ರಂದು ಮರು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು&lt;/ref&gt;

ಒಂದು ಘಟನೆ 1942 ರ ರಾತ್ರಿ ನಡೆದ ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಗಿವಿಂಗ್ (ಅಭಿನಂದನಾ)ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿಕೆಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಂದು ನಡೆಯಿತು.ಕಪ್ಪು ರೆಜಿಮೆಂಟ್ ನ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಬಾಕ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ರೆಜಿಮೆಂಟಿನ ಶ್ವೇತವರ್ಣದ ಬಾಕ್ಸರ್ ನಡುವಿನ ಈ ದೊಂಬಿಯು ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಹಲವಾರು ಚಾಂಪಿಯನ್ ರಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರನ್ನು ತಂದಿತು. ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ವರ್ಣೀಯರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳ ಬಿಟ್ಟು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೊರಗಡೆ ಬಂದು ಶ್ವೇತವರ್ಣಿಯರನ್ನು ದಾಳಿಗೀಡು ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಬೀದಿಗಿಳಿದು ದೊಂಬಿ ನಡೆಸಿದರು. ಈ ಕಪ್ಪು ಸೈನಿಕರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಿಂಸಾಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸರು ಮಿಲಿಟರಿ ಕರೆಸಿದರು. ಈ ಹಿಂಸಾಕೃತ್ಯ ಮಾಡುವ ಗುಂಪು ಹಲವಾರು ಮಿಲಿಟರಿ ಪೊಲೀಸ್ ರೊಂದಿಗೆ ಕದನಕ್ಕಿಳಿದಾಗ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲು ಪೊಲೀಸರು ಹರಸಾಹಸ ಮಾಡಿದರು. ಇದರ ಬದಲಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಪ್ಪು ಸೈನಿಕರು ತಮ್ಮ ಗುಂಡು-ಮದ್ದುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಂಸಾಕೃತರಿಗೆ ಬೆಂಬಲವಾದರು. ಆಗ ಆರ್ಮಿಯು ಕೂಡಲೇ ಬಂದು ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತನ್ನ ಬಲದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಆದೇಶ ಪಡೆಯಿತು.ಈ ದಂಗೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಡಜನ್ನಗಟ್ಟಲೆ ದಂಗೆಕೋರರು ಹತರಾದರು. ಲ್ಯುಕ್ ಫೀಲ್ಡ್ ನ ವಸಾಹತು ಪ್ರದೇಶನವರು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿ ಆರ್ಮಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನಗರ ಪ್ರವೇಶಿಸದಂತೆ ತಡೆದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹಲವಾರು ನೇತಾರರು ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ಹಲವಾರು ಭ್ರಷ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಗುಂಡಿಟ್ಟು ಕೊಂದು ಈ ನಿಷೇಧ ಹಿಂಪಡೆಯುವಂತೆ ಹೇಳಿದರು. ಈ ತೆರನಾದ ದಾಳಿ-ಪ್ರತಿದಾಳಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವಂತೆ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲಾಯಿತು.ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಧಿ ಬಳಸಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ್ನು ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರವೆಂದು ಸಾಧಿಸಲು ಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲಾಯಿತು.ಪ್ರಬಲ ಮೇಯರ್ ರಚನೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು.

ಇದೇ ತೆರನಾದ ಯುದ್ದದ ಸನ್ನಿವೇಶವು ಪ್ರಿಜನರ್ ವಾರ್ ಕ್ಯಾಂಪ್ (ಯುದ್ದ ಖೈದಿಗಳ ಶಿಬಿರ)ಅಂದರೆ ಈಗಿರುವ ಪಾಪಾಗೊ ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದ ನಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿತು.ಸ್ಥಳ ನಿರ್ಭಂದದ ಕಾರಣದಿಂದ ಯುರೊಪ್ ನಲ್ಲಿ ಸೆರೆಸಿಕ್ಕ ಜರ್ಮನಿ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಈ ದುರ್ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.phoenix.gov/PARKS/hikpafac.html |title=Papago Park Facts |publisher=Phoenix.gov |date= |accessdate=2010-06-30 |archive-date=2010-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100528101319/http://www.phoenix.gov//parks/hikpafac.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಡಜನ್ ಗಟ್ಟಳೆ ಖೈದಿಗಳು 1944 ರಲ್ಲಿ ಶಿಬಿರದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಸಾಲ್ಟ್ ನದಿ ಮೂಲಕ ಮೆಕ್ಸಿಕೊಗೆ ತಲುಪುವ ಹೊಂಚು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಈ ನದಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಣಗಿ ಹೋಗಿದೆ ಎಂಬ ವಿಷಯ ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರದ ಕಾರಣ ಅವರು ಶಿಬಿರ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡರು.

ಬಹುದಿನಗಳಿದ್ದ ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧಿ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ವ್ಯಾಪಾರಿ ವರ್ಗದ ನಡುವಿದ್ದ ಪೊಳ್ಳು ಸಂಭಂದವು ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ದ II ನಂತರ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಿರುಸುಗೊಂಡಿತು.ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ಪ್ರಾಥಮಿಗ್ರೇಟ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಕಾರ್ ಹಗರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುವುದು ದೊಂಬಿ,ಹಿಂಸಾಕೃತ್ಯಗಳು ನಗರದ ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದಂತಾಯಿತು.ಈ ಹಿಂಸಾಕೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಗರದ ಬೃಹತ್ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಯಿತು. ಕಳೆದ 1947 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ರೈಲ್ವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಾಳಾಗಿ ಹೋಯಿತು.ಅದು ತನ್ನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಗಾಗಿ ಹೊಸ ರೈಲ್ವೆ ರಚಿಸಬೇಕು ಇಲ್ಲವೆ ತನ್ನ ಸಾಗಣೆಗೆ ಬಸ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ ಗಳ ಬಳಕೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯ ಆಯ್ಕೆ ಅದರ ಮುಂದಿತ್ತು. ಅದರ ಹಿಂದೆಯೇ ನಗರವು ಬೀದಿರಸ್ತೆಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಮುಂದಾಯಿತು.ಬೀದಿರಸ್ತೆಗಳ ಅಗಲೀಕರಣ,ವೇಗದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿನ ಏರಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ನಗರದ ಹಲವೆಡೆ ಅದರ ಜನಜೀವನವನ್ನು ದುಬಾರಿಯಾಗಿಸಿದವು. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ನಗರ ಸಾರಿಗೆಯು ಬಹುತೇಕ ಮೋಟಾರು ವಾಹನಗಳ ಬಳಕೆ ಪದ್ದತಿಗೆ ಒತ್ತುಕೊಟ್ಟಿತು. ಇದರ ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಹೊಸ ನಿವೇಶನಗಳ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ನಗರದ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಮುಂದಾಯಿತು.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹಲವಾರು ಭೂಮಾಲಿಕರು ಮತ್ತಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತರಾದರು. ನಂತರ 1950 ರನ್ನುವುದರೊಳಗಾಗಿ ಸುಮಾರು 100,000 ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಜನರು ನಗರದೊಳಗೆ ವಾಸಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರೆ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ನಗರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ವಸತಿ ಕಂಡುಕೊಂಡರು.  ಒಟ್ಟು 148 ಮೈಲುಗಳ (238 ಕಿ.ಮೀ)ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗದ ಬೀದಿಗಳು,163 ಮೈಲುಗಳ (262 ಕಿ.ಮೀ) ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳಿರದ ರಸ್ತೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;GROW&quot;/&gt;

ನಂತರ ಹಲವು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಗರ ಮತ್ತು ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶವು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಗತಿ ಕಂಡಿತು.ಅದರ ಉತ್ತಮ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮರಭೂಮಿ ಮೇಲಿನ ಕೆಲಸಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತಲ್ಲದೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಮನೋರಂಜನೆಗಳ ಅವಕಾಶಗಳ ತಾಣವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ರಾತ್ರಿಯ ಮೋಜು ಮತ್ತು ಆಕಾಶದೆತ್ತರದ ಬೀದಿ ವಹಿವಾಟಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಅವೆನ್ಯುನಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಣೆ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿವೆ. ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ 1968 ರಲ್ಲಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಗೆ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸನ್ಸ್ NBAದ ಫ್ರಾಂಚೈಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ದೊರಕಿತು.ಅದಲ್ಲದೇ ಅರಿಜೋನ ವೆಟರನ್ಸ್ ಮೆಮೊರಿಯಲ್ ಕೊಲಿಸಿಯಮ್ ಅಂದರೆ ಅರಿಜೋನದ ಗಣ್ಯರ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ಬೃಹತ್ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಸುಮಾರು 1970 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಪರಾಧದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚತೊಡಗಿದವು.ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದರದಲ್ಲಿಯೇ ವಹಿವಾಟು ಕುಸಿಯಲಾರಂಭಿಸಿತು.

''ಅರಿಜೋನ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್''  ನ ಬರಹಗಾರ ಡೊನ್ ಬೊಲ್ಲೆಸ್ 1976 ರಲ್ಲಿ ನಗರದಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಪೋಟವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹತ್ಯೆಗೀಡಾದರು. ಅವರು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅಪರಾಧ ತನಿಖಾವರದಿಯು ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದ ನಡುವಿನ ಅನೈತಿಕ ಸಂಭಂಧದ ಬಗೆಗಾಗಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ವ್ಯವಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ತನಿಖಾ ಬರಹಗಳನ್ನು ಸಿದ್ದಪಡಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಈ ಹತ್ಯೆ ನಡೆದಿರಬಹುದೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಬೊಲ್ಲೆಸ್ ಸಾಯುವಾಗ ಸಹ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ಭೂಮಾಫಿಯಾಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಉಸುರಿದ್ದರು.ಭೂವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಪಶು ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಂಪೆರ್ ಮಾರ್ಲೆಯ್ ಎಂಬಾತನೇ ಬೊಲ್ಲೆಸ್ ಅವರ ಹತ್ಯೆಗೆ ಸೂಚಿಸಿದ್ದ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.ಅದರಂತೆ ಜಾನ್ ಹಾರ್ವೆ ಅಡಮ್ಸನ್ ಎಂಬಾತನನ್ನು ಎರಡನೆಯ ದರ್ಜೆಯ ಕೊಲೆ ಅಪರಾಧಕ್ಕಾಗಿ 1977 ರಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು.ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟುದಾರರಾದ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಡುನ್ಲ್ಯಾಪ್ ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ರಾಬಿನ್ಸನ್ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದಾಗ ಈ ವಿಷಯ ಬಯಲಿಗೆ ಬಂತು. ಡುನ್ಲ್ಯಾಪ್ ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ದರ್ಜೆ ಕೊಲೆ ಅಪರಾಧಕ್ಕಾಗಿ 1990 ರಲ್ಲಿ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾದ. ಆತ ಅರಿಜೋನ ಸ್ಟೇಟ್ ಪ್ರಿಜನ್ ಸಂಕೀರ್ಣ-ಟುಕ್ಸಾನ್ ದಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 21,2009 ರಲ್ಲಿ ಸಹಜ ಸಾವಿಗೀಡಾದ. ರಾಬಿಸನ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದರೂ ಅಡಮ್ಸನ್ ವಿರುದ್ಧದ ಹಿಂಸಾ ಪ್ರಚೋದನೆಗಾಗಿ ಅಪರಾಧಿ ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು.

ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಫೇರ್ ಹೌಸಿಂಗ್ ಆಕ್ಟ್ ಜಾರಿಯಾದಂತೆ ಶ್ವೇತವರ್ಣೀಯರ ಪಲಾಯನ ಗ್ರೇಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಕಾರ್ ಹಗರಣದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಜಾಗ ಖಾಲಿ ಮಾಡಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು.ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ಪ್ರಮುಖ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಾನ ತೊರೆಯುವ ಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಯಿತು.ಬೀದಿ ಗ್ಯಾಂಗ್ ವಾರ್ ಗಳು,ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಕಳ್ಳ ಮಾರಾಟ-ಸಾಗಾಟಗಳಿಂದ ಹಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ವಲಸೆ ಹೋದವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ 1980 ರಲ್ಲಿನ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷಿತತೆ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನ ಮೂಡಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದವು.ಯಾವಾಗ ಎಂತಹ ಅಪರಾಧಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಊಹಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಯಿತು.ಸರ್ಕಾರ ಕೂಡ ಇದನ್ನು ನಿಗಾವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.  ಡೌನ್ ಟೌನ್ ನ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿನ ವ್ಯಾನ್ ಬುರೆನ್ ಬೀದಿ(24 ನೆಯ ಬೀದಿ ಬಳಿ) ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು.ಅದಲ್ಲದೇ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ನಗರದ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಬಿರುಕುಗಳು, ಹಠಾತ್ತನೆ ಸೋಂಕು ರೋಗಗಳು ಹರಡಲಾರಂಭಿಸಿದವು. ಹೀಗೆ ನಗರದ ಅಪರಾಧಗಳು ಹಲವಾರು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದವಲ್ಲದೇ ಇಂದೂ ಕೂಡಾ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗಿವೆ.

ಆಗ 1980 ರಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ಟ್ ನದಿಯ ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹದಿಂದಾಗಿ ಹಲವಾರು ಸೇತುವೆಗಳು ನಾಶವಾದವು.ಅರಿಜೋನ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಟ್ರಾನ್ಸಪೊರ್ಟೇಶನ್ ಮತ್ತು ಆಮ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಜೊತೆಯಾಗಿ &quot;ಹೈಟ್ಟಿ ಬಿ.&quot;ಎಂಬ ರೈಲ್ವೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಡುವೆ ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಅದರ ಅಧಿಕ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಖರ್ಚುವೆಚ್ಚಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಅನಾಸಕ್ತಿ ಇದರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಸೇವೆ ನಿಂತು ಹೋಯಿತು.&lt;ref&gt;&quot;[http://archive.azrail.org/azrail/hattieb/index.htm#SALTTRAIN ದಿ 1980 &quot;ಹಟ್ಟೀಸ್ಟ್ಟೆ ಬಿ.&quot; ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722052740/http://archive.azrail.org/azrail/hattieb/index.htm#SALTTRAIN |date=2011-07-22 }}[http://archive.azrail.org/azrail/hattieb/index.htm#SALTTRAIN ಫ್ಲಡ್ ರಿಲೀಫ್ ಟ್ರೇನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722052740/http://archive.azrail.org/azrail/hattieb/index.htm#SALTTRAIN |date=2011-07-22 }}.&quot; ಜನವರಿ 27,ರಲ್ಲಿ 2008.ರಲ್ಲಿ ಅರುಪಡೆಯಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

ಪ್ರಸಿದ್ದ ಬೆಳಕಿನ ಬೆರಗು ಎಂದು ಹೆಸರಾದ &quot;ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಲೈಟ್ಸ್ &quot;[[ಅಪರಿಚಿತ ಹಾರಾಡುವ ವಸ್ತು|UFO]] ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳ ಆರಂಭ ಮಾರ್ಚ್ 1997 ರಲ್ಲಾಯಿತು. ಅತ್ಯಾಚಾರದ ಕೊಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರಣಿ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿಯ ಕೊಲೆಗಳು ಫೀನಿಕ್ಸ್,ಟೆಂಪೆ ಮತ್ತು ಮೆಸಾದಲ್ಲಿ ಅವ್ಯಾಹತವಾದವು. ಸ್ಟೀಲೆ ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸುದ್ದಿಮೂಲದ ಹೆಲೆಕಾಪ್ಟರ್ ಗಳ ಮಿಡ್ ಏರ್ ಢಿಕ್ಕಿ ಜುಲೈ 2007 ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿತು. ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಎರಡನೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪರ್ವತ ಸ್ಕಾವ್ ಪೀಕ್ ಗೆ 2008 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪಿಸ್ಟೆವಾ ಪೀಕ್ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಅರಿಜೋನ ಮೂಲದ ಮೊದಲ [[ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನ|ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್]] ಮಹಿಳೆ ಲೊರಿ ಆನ್ ಪಿಸ್ಟೆವಾ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಸೆಣೆಸಿ ಮಡಿದ್ದರ ದ್ಯೋತಕ ಈ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ.U.S.ಮಿಲಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಧೀರ ಮಹಿಳೆ 2003 ಇರಾಕ್ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಮೃತರಾಗಿದ್ದರು.ಇವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಫೀನೀಕ್ಸ್ ನ ಸದ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರ 2000 ನಿಂದ 24.2% ರಷ್ಟಿದೆ. ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿಯೇ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಎರಡನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶ ಆಗಿದೆ.ಇದು ಲಾಸ್ ವೆಗಾಸ್ ನ ಹಿಂದಿದ್ದು ಅದರ ಪ್ರಗತಿ ದರ 29.2% ರಷ್ಟಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.forbes.com/2007/10/31/property-cities-growth-forbeslife-cx_mw_1031realestate_slide_3.html?thisSpeed=15000 |title=In Pictures: America's Fastest-Growing Cities from |publisher=Forbes.com |date=2007-10-31 |accessdate=2010-06-30}}&lt;/ref&gt; ಅದೇ 2008 ರಲ್ಲಿ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಜೇಟ್ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದು ಫೀನಿಕ್ಸ್;ಅದರ [[ಅಮೇರಿಕದ ಭೋಗ್ಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು|ಸಬ್ ಪ್ರೈಮ್ ಮಾರ್ಟ್ ಗೇಜ್ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು]] ಇಡೀ ಆಸ್ತಿ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ ಸಾಲದ ಹೊರೆ ತಂದೊಡ್ಡಿತು. ಆರಂಭಿಕ 2009 ರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನೆಯೊಂದರ ಮೌಲ್ಯವು  ಭರಾಟೆ ಬೇಡಿಕೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ $262,000 ದಿಂದ  $150,000 ಗೆ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿದ್ದು ಭಾರಿ ನಷ್ಟ ತಂದಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.cnn.com/2009/POLITICS/02/17/obama.foreclosures/ | work=CNN | title=Obama expected to announce foreclosure plan - CNN.com | date=February 17, 2009 | accessdate=May 22, 2010}}&lt;/ref&gt;   ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸದ್ಯ ಅಪರಾಧ ದರಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಇಳಿಮುಖವಾಗಿದೆ.ಕಳೆದ ಕೆಲವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸ್ಥಳಗಳೆಂದರೆ ಸೌತ್ ಮೌಂಟೇನ್,ಅಲಹಂಬ್ರಾ ಮತ್ತು ಮಾರೆವೆಲೆ ಇಂದು ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಚೇತರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ಡೌನ್ ಟೌನ್ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸತನ ಕಾಣುತ್ತದೆ.ಹೊಸ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ರೆಸ್ಟಾರಂಟ್,ಮಳಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟುಗಳು ಉದ್ಘಾಟನೆ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾದವು.&lt;ref&gt;ನೊರಾ ಬರ್ಬಾ ಟ್ರುಲ್ಸನ್,&quot;ಫೀನಿಕ್ಸ್ ರೈಜಿಂಗ್,&quot; ''ಸನ್ ಸೆಟ್'' (ಮಾರ್ಚ್ 2005) pp 27+.&lt;/ref&gt;

{{wide image|Downtown_PHX_Panorama.jpg|3000px|A panoramic view of Phoenix from the South Mountain Range, Winter 2008 with [[Phoenix Sky Harbor International Airport|Sky Harbor Int'l Airport]] on the far right.}}

== ಭೂವಿವರಣೆ (ಭೌಗೋಳಿಕತೆ) ==
[[ಚಿತ್ರ:Phoenix.landsat.750pix.jpg|thumb|ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಾಟ್ 7 ಉಪಗ್ರಹದಿಂದ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ಮೆಟ್ರೊ ಪ್ರದೇಶ 2002.]]
ಫೀನಿಕ್ಸ್ 33°26'54&quot;ರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರಕ್ಕೆ, 112°4'26&quot; ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ(33.448457°, -112.073844°){{GR|1}} ಸಾಲ್ಟ್ ನದಿಯ ಕೊಳ್ಳದ ಈ ಜಾಗೆ ಆಕ್ರಮಿಸಿದೆ,ಇದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಅರಿಜೋನದ &quot;ವ್ಯಾಲಿ ಆಫ್ ದಿ ಸನ್ &quot;ಎಂಡು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮಧ್ಯದ ಎತ್ತರದ 1,117 ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರ (340 m)ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಸೊನೊರಾನ್ ಮರಭೂಮಿ ವರೆಗೆ ಹರಡಿದೆ.

ಈ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲದೇ ನಗರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮತಲದ್ದಾಗಿದೆ.ಹೀಗಾಗಿ ನಗರದ ಎಲ್ಲಾ ರಸ್ತೆಗಳು [[wiktionary:Grid|ಸಮಾಂತರ]]ದಲ್ಲಿ ಚೌಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ವಿಶಾಲ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಸಂಚಾರಿ ರಸ್ತೆಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.

ಸಾಲ್ಟ್ ನದಿಯ ಪಾತಳಿ ಪ್ರದೇಶವು ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ.ಈ ನದಿ ಬಹುತೇಕ ಒಣಗಲು ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅಧಿಕ ನೀರಾವರಿ,ಅನಿಶ್ಚಿತ ಮಳೆ ಆದರೆ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಡ್ಯಾಮ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ನೀರು ಬಿಟ್ಟಾಗ ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ನೀರು ಕಾಣುತ್ತದೆ.  ಟೆಂಪೆ ನಗರವು ಸಾಲ್ಟ್ ನದಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎರಡು ರಬ್ಬರ್ ನ ಅಂದರೆ ಊದಿದರೆ ಉಬ್ಬಬಹುದಾದ ಎರಡು ರಬ್ಬರ್ ಡ್ಯಾಮ್ ಗಳನ್ನು ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.ಇದನ್ನು ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಇಡೀ ವರ್ಷ ಬಳಸುವಂತಾಗಲು ಟೆಂಪೆ ಟೌನ್ ಲೇಕ್ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಈ ಡ್ಯಾಮ್ ಗಳು ನದಿಗೆ ನೀರು ಬಿಟ್ಟಾಗ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಸಮತಲಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗದ ಉಪನಗರ ಪಿಯೊರಿಯಾ ಅರಿಜೋನದಲ್ಲಿ ಲೇಕ್ ಪ್ಲೆಜೆಂಟ್ ರೀಜನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶ ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ ಡ್ವೆಲ್ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ,ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ವ್ಹೈಟ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಮೌಂಟೇನ್ಸ್,ಪೂರ್ವಾಂಚಿನಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್ ಸ್ಟಿಟಿ ಮೌಂಟೇನ್ಸ್ ಮತ್ತು ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿಯೆರಾ ಇಸ್ಟ್ರೆಲ್ಲಾಗಳು ಹರಡಿವೆ.ನಗರದೊಳಗೇ ಇರುವವುಗಳೆಂದರೆ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಮೌಂಟೇನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸೌತ್ ಮೌಂಟೇನ್ಸ್ ಹರಡಿವೆ. ಸದ್ಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (2005 ರ ಪ್ರಕಾರ) ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗ ಹಾಗು ದಕ್ಷಿಣದ ಪಿನಾಲ್ ಕೌಂಟಿಯನ್ನೂ ದಾಟಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಿದೆ. ಯುನೈಟೈದ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆನ್ಸಸ್ ಬ್ಯುರೊ ಪ್ರಕಾರ,ನಗರದ ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶವು 475.1 ಚದರು ಮೈಲುಗಳು (1,230.5&amp;nbsp;km²); ಒಟ್ಟಾರೆ ಅದರ ಭೂಪ್ರದೇಶವು 474.9 ಚದುರು ಮೈಲುಗಳು (1,229.9&amp;nbsp;km²) ಆಗಿದೆ.ಇದರ ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದ 0.2 ಚದುರು ಮೈಲಿಯಲ್ಲಿ (0.6&amp;nbsp;km², ಅಥವಾ 0.05%) ನೀರಿನ ಜಲಾವೃತ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ.

ಈ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟಿನ್ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಏರಿಯಾ  (MSA)(ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಫೀನಿಕ್ಸ್-ಮೆಸಾ-ಸ್ಕೊಟ್ಟ್ಸ್ ಡೇಲ್ MSA),ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.ಇದು 12 ನೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶವೆಂದೂ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ.ಒಟ್ಟು 4,281,899 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಜುಲೈ 2008 ರ ಅಂದರೆ 2000 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ U.S. ಸೆನ್ಸಸ್ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅರಿಜೋನನ ಮಾರಿಕೊಪಾ ಮತ್ತು ಪಿನಾಲ್ ಕೌಂಟಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹೀಗೆ MSA ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಇನ್ನಿತರ ನಗರಗಳೆಂದರೆ ಮೆಸಾ,ಸ್ಕಾಟ್ಸ್ ಡೇಲ್,ಗ್ಲೆಂಡೇಲ್,ಟೆಂಪೆ,ಚಾಂಡ್ಲೇರ್,ಗಿಲ್ಬರ್ಟ್,ಮತ್ತು ಪಿಯೊರಿಯಾ ಸೇರಿವೆ. ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನೂ ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ,ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೇವ್ ಗ್ರೀಕ್ ,ಕ್ವೀನ್ ಕ್ರೀಕ್ , ಬಕೆಯೆ,ಗುಡ್ ಇಯರ್, ಗೌಡಲುಪೆ,ಫೌಂಟೇನ್ ಹಿಲ್ಸ್ , ಲಿಚ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಪಾರ್ಕ್ , ಆಂಥೆಮ್ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸನ್ ಲೇಕ್ಸ್ , ಸನ್ ಸಿಟಿ, ಸನ್ ಸಿಟಿ ವೆಸ್ಟ್ , ಅವೊನ್ ಡೇಲ್, ಸರ್ ಪ್ರೈಜ್, ಇl ಮಿರೇಜ್, ಪ್ಯಾರಾಡೈಜ್ ವ್ಯಾಲಿ, ಮತ್ತು ಟೊಲೆಸನ್ ಮುಂತಾದವು. ಇನ್ನುಳಿದ ಸಮುದಾಯಗಳೆಂದರೆ, ಅಹ್ವಾಟುಕೆ, ಆರ್ಕೇಡಿಯಾ, ಲಾವೀನ್ ಇವು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಗರದ ಭಾಗವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿವೆ.ಅಹ್ವಾಟುಕೆ ಸಮುದಾಯವಿರುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸೌತ್ ಮೌಂಟೇನ್ ಗಳು ಉಳಿದ ಭಾಗದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಫೀನಿಕ್ಸ್ ದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಐದನೆಯ ನಗರವಾಗಿದೆ.ಸುಮಾರು 1.5 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು ಬೃಹತ್ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶ {{convert|475|sqmi|km2}}ರಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ.ನಗರವು ಪ್ರತಿ ಚದುರ ಮೈಲಿಗೆ 3,100 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ವಾಸಕ್ಕೆ ಅನುವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಫಿಲಿಡೆಲ್ಫಿಯಾಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅಲ್ಲಿಯೂ ಗರಿಷ್ಟ 1.5 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರಿದ್ದಾರೆ,ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಚದುರ ಮೈಲಿಗೆ 11,000 ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.{{convert|127|sqmi|km2}}

ಅರಿಜೋನದ ಬಹುತೇಕ ಕಡೆಗಳಂತೆ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಡೇಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮ್ ನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.(ಅಂದರೆ ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮುಂದೆ ಓಡಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇದಾಗಿದೆ.)  ಆಗ 1973 ರಲ್ಲಿ ಗವರ್ನರ್ ಜಾಕ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವಾದಿಸಿದ್ದೇನೆಂದರೆ ಸಾಯಂಕಾಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಯೋಗ ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು; ಯಾಕೆಂದರೆ ಮುಂಜಾವಿನಲ್ಲಿ ರೆಫ್ರಿಜರೇಶನ್ ಘಟಕಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. &quot;ವಿದ್ಯುತ್ ನ ಉಪಯೋಗ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು &quot;ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದವರೆಗೂ ದೀಪಗಳು ಬೆಳಗುತ್ತಿರುವುದೇ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ ಎಂದರು.&quot; ಮಕ್ಕಳು ಮಬ್ಬುಗತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದು ಮತ್ತು ಬರುವುದನ್ನು ಅವರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.azstarnet.com/sn/printDS/75798 ಅರಿಜೋನ ಡಜ್ ನಾಟ್ ನೀಡ್ ಡೇ ಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929111247/http://www.azstarnet.com/sn/printDS/75798 |date=2007-09-29 }}.&quot; ''[http://www.azstarnet.com/ ಅರಿಜೋನಾ ಡೇಲಿ ಸ್ಟಾರ್].''  ಮೇ 19, 2005 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 1,2006 ರಂದು ಮರು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದವೆಂಬಂತೆ ಈಶಾನ್ಯ ಅರಿಜೋನದಲ್ಲಿರುವ ನವಾಜೊ ನೇಶನ್ ಡೇ ಲೈಟ್ ಸೇವಿಂಗ್ ಟೈಮ್ ನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.ಇನ್ನುಳಿದ ಗುಡ್ಡಪ್ರದೇಶದ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅವರು ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

=== ಹವಾಗುಣ ===
ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಉಪಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಮತ್ತು ಒಣ ಹವಾಗುಣ,ಹೊಂದಿದ್ದು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಉಷ್ಣತೆ ಕಂಡರೆ ಚಳಿಗಾಲಗಳು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ವಾತಾವರಣ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಬಿಸಿ ತಾಪಮಾನಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೊಂಚ ಹೆಚ್ಚೇ ಎನ್ನಬಹುದು.ಯಾಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಬೇಸಿಗೆಯ ಉಷ್ಣಾತಾಮಾಪವು ಇನ್ನುಳಿದ ನಗರಗಳಾದ ಅತಿ ಬಿಸಿಯ [[ರಿಯಾಧ್]] ಮತ್ತು [[ಬಾಗ್ದಾದ್]] ಗೆ ಹೆಚ್ಚೂ-ಕಡಿಮೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಉಷ್ಣತೆಯು ವಾರ್ಷಿಕ 110 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 100&amp;nbsp;°F (38&amp;nbsp;°C)ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.ಮೇ ಕೊನೆಯ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಉಷ್ಣತೆಯು ಗರಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟ ತಲುಪಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.ಸುಮಾರು 18 ದಿನಗಳ ಸರಾಸರಿಯಲ್ಲಿ ಇದು 110&amp;nbsp;°F (43&amp;nbsp;°C) ತಲಪುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ.&lt;ref name=&quot;National Weather Service&quot;&gt;{{cite web
 | url = http://www.wrh.noaa.gov/psr/general/safety/heat/
 | title = Climatology of heat in the southwest
 | publisher = National Weather Service
 | accessdate = 2009-01-06}}&lt;/ref&gt; ಜೂನ್ 26,1990 ರಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನವು ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲದ ಅತ್ಯಧಿಕ 122&amp;nbsp;°F (50&amp;nbsp;°C)ಗೇರಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;National Weather Service&quot;/&gt;

ಬೇಸಿಗೆಯ ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯು ಅದು {{convert|80|°F|°C|abbr=on}}ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದಾಟುತ್ತದೆ.ಜುಲೈ ನಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಎಂದರೆ {{convert|81|°F|°C|abbr=on}} ರಷ್ಟಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಆಗಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣ {{convert|80|°F|°C|abbr=on}}ರಷ್ಟಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವರ್ಷದ ಸರಾಸರಿ 67 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯ ತಾಪಮಾನ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಇರುತ್ತದೆ.{{convert|80|°F|°C|abbr=on}} ಸರ್ವಋತುವಿನ ಅತ್ಯಧಿಕ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ {{convert|96|°F|°C|abbr=on}}ರಷ್ಟು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.ಇದು ಜುಲೈ 15,2003 ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web
 | url = http://www.earnacollegedegree.com/university-of-phoenix/campus/phoenix-campus.htm?CampusId=2
 | title = University of Phoenix - Phoenix Campus
 | publisher = University of Phoenix
 | accessdate = 2009-02-17
 | archive-date = 2008-12-25
 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081225073827/http://www.earnacollegedegree.com/university-of-phoenix/campus/phoenix-campus.htm?CampusId=2
 | url-status = dead
 }}&lt;/ref&gt;

ಬೇಸಿಗೆಯ ಬಹುಕಾಲದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಮಪಾತ ವಿರಳವಾಗಿರುತ್ತದೆ,ಆದರೆ ಮಳೆಗಾಲದ ಜುಲೈ ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ವರೆಗೆ ಆರ್ದ್ರತೆ ಇರುತ್ತದೆ,ಈ ಆರ್ದ್ರತೆಯು ಕೊಂಚ ಹಿಮಪಾತ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಆಯಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಂಟು ಮಾಡುವ ಸಂಭವಯುಂಟು. ಚಳಿಗಾಲದ ಮಾಸಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ.ಇದು 60 ರಿಂದ ಕಡಿಮೆ 70 ಕ್ಕೆ (18-22&amp;nbsp;°C)ರಷ್ಟು ಇರುವುದು.ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನವು {{convert|40|°F|°C|abbr=on}}ಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ.
[[ಚಿತ್ರ:Phoenix from North Mt Preserve.jpg|thumb|ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಕಾಣುವ ರೀತಿ, ಉತ್ತರ ಮೌಂಟ್ ಪ್ರೆಜರ್ವ್ ನಿಂದ]]
ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ಸೂರ್ಯ ರಷ್ಮಿಯ&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://geography.asu.edu/cerveny/wxpart4.htm#sun2 |title=WXPART4 |publisher=Geography.asu.edu |date= |accessdate=2010-06-30 |archive-date=2008-02-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080224191604/http://geography.asu.edu/cerveny/wxpart4.htm#sun2 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 85% ರಷ್ಟನ್ನು ಸರಾಸರಿಯಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.ಇದು ವಿರಳ ಮಳೆ ತರುತ್ತದೆ.ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣವು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸ್ಕೈ ಹಾರ್ಬರ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಏರ್ ಪೊರ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ 8.3 ಇಂಚ್ ಗಳನ್ನು(210&amp;nbsp;mm) ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷದ ಮಾರ್ಚ್ (1.07 ಇಂಚ್ ಗಳು ಅಥವಾ 27&amp;nbsp;mm)ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಭೂಮಿ ಒದ್ದೆಯಾಗುವ ಕಾಲಾವಧಿಯಾಗಿದೆ.ಜೂನ್ ಅತ್ಯಧಿಕ (0.09 ಇಂಚ್ ಗಳು ಅಥವಾ 2&amp;nbsp;mm)ಒಣಗಿದ ತಿಂಗಳಾಗಿದೆ. ವರ್ಷದ ಯಾವುದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲೂ ಗುಡುಗು ಸಿಡಿಲುಗಳುಳ್ಳ ಮಳೆ ಚಂಡಮಾರುತ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.ಆದರೆ ಮಳೆಗಾಲದ ಜುಲೈ ದಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮಧ್ಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ.ಆಗ ಆರ್ದ್ರತೆಯು ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿಯಿಂದ ಗಾಳಿ ಮುಖಾಂತರ ಪಸರಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.  ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಂಡ ಬಿರುಗಾಳಿಯನ್ನು ತರಬಹುದಾಗಿದೆ,ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಲಿಕಲ್ಲು,ಅಥವಾ ವಿರಳವೆನ್ನುವಂತೆ, ಬಿರುಗಾಳಿ,ಚಂಡ ಮಾರುತಗಳನ್ನು ತರಬಹುದಾಗಿದೆ. ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಬರುವ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ಆಂತರಿಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಳೆಗೆ ಕಾರಣವಾದರೂ ಇವುಗಳು ಕೇವಲ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವೆನ್ನಬಹುದು. ಕಪ್ಪೆ ವಿರಳ ಆದರೆ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗೆ ಇವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಿಮಕೊರೆವ ಚಳಿಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕೇವಲ 5 ದಿನಗಳು ಮಾತ್ರ.ಆಗ ತಾಪಮಾನ ಅತ್ಯಧಿಕ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ ಮರಗೆಟ್ಟು ಹೋಗುವಷ್ಟಾಗಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;[http://lwf.ncdc.noaa.gov/oa/climate/online/ccd/min32temp.html ಮೀನ್ ನಂಬರ್ ಆಫ್ ಡೇಸ್ ಉಯಿತ್ ಮಿನಿಮಮ್ ಟೆಂಪರೇಚರ್{{convert|32|°F|°C|abbr=on}} ಆರ್ ಲೆಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20011217185325/http://lwf.ncdc.noaa.gov/oa/climate/online/ccd/min32temp.html |date=2001-12-17 }}. ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕ್ಳೈಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಡಾಟಾ ಸೆಂಟರ್. ಜೂನ್ ‌22, 2006 ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಮರುಪಡೆದಿದ್ದು ಫೆಬ್ರವರಿ 16, 2006.&lt;/ref&gt; ಮೊದಲ ಮರೆಗೆಡುವ ಚಳಿಯ ಕಾಲಾವಧಿಯು ಡಿಸೆಂಬರ್ 15 ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿಯ 1 ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಈ ದಿನಾಂಕಗಳು ಇಡೀ ನಗರದ ಹವಾಮಾನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ,ಯಾಕೆಂದರೆ ಇದರ ಬದಲಾವಣೆ ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಮಗಡ್ಡೆ ವಾತಾವರಣ ಕಂಡುಬಂದರೆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದು ಕಂಡು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗ ಅತ್ಯಂತ ಮೊದಲು ಕಂಡ ಈ ಹಿಮಗಡ್ಡೆಯಾಗುವ ವಾತಾವರಣವು 1946,ನವೆಂಬರ್ 3 ರಂದು ಕಂಡಿತ್ತು.ಇತ್ತೀಚಿನದೆಂದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 4,1945 ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದು. ಸರ್ವಕಾಲಿಕ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ 16&amp;nbsp;°F (-9&amp;nbsp;°C)ರಷ್ಟು ಜನವರಿ 1913 ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು.

ಹಿಮಪಾತ ಅತ್ಯಂತ ವಿರಳವಾದರೂ ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 1896 ರಲ್ಲಿ ಹಿಮಪಾತದ ದಾಖಲು ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಆವಾಗಿನಿಂದ ಒಟ್ಟು {{convert|0.1|in|cm}} ರಷ್ಟು ಅಥವಾ ಕೊಂಚ ಹೆಚ್ಚಳವೆಂದರೆ ಏಳು ಬಾರಿ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ಅತ್ಯಧಿಕ ಹಿಮಪಾತಪ್ರಚಂಡ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಜನವರಿ 20,1937-ಜನವರಿ 21,1937,ಯಾವಾಗ {{convert|1|to|4|in|cm}}ರಷ್ಟು ನಗರದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅದು ಕರಗಲು ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳಷ್ಟು ಹಿಡಿಯಿತು. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, {{convert|1|in|cm}} ರಷ್ಟು ಜನವರಿ 20, 1933 ರಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿತ್ತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 1939, {{convert|0.5|in|cm}} ರಷ್ಟಾಗಿತ್ತು. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ,{{convert|0.4|in|cm}} ರಷ್ಟು ಡಿಸೆಂಬರ್ 21,1990 – ಡಿಸೆಂಬರ್ 22,1990. ಅದಲ್ಲದೇ 12,1917&lt;nowiki&gt;ರ ಮಾರ್ಚನಲ್ಲಿ,&lt;/nowiki&gt; ಅವೆಂಬರ್ 28,1919, ಡಿಸೆಂಬರ್ 11,1985 ಮತ್ತು ಅದೇ [[ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್]] ಆದ ತಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ 2008 ರಲ್ಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.wrh.noaa.gov/psr/general/history/index.php?page=snow ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸ್ನೊಫಾಲ್ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ].&quot; [http://www.wrh.noaa.gov/psr/ ನ್ಯಾಶನಲ್ ವೆದರ್ ಸರ್ವಿಸ್-ಫೀನಿಕ್ಸ್]. ಡಿಸೆಂಬರ್ 1,2006 ರಂದು ಮರು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ಸೌರ್ಸ್: U.S.ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಡಾಟಾ ಸೆಂಟರ್, ಆಶೆವೆಲ್ಲೆ,N.C.ಎ ಡಿವಿಜನ್ ಆಫ್ ದಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯಾನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಸ್ಪರಿಕ್ ಆಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್&lt;/ref&gt;

{{Phoenix weatherbox}}

=== ಪಟ್ಟಣ/ನಗರವ್ಯಾಪ್ತಿ ===
{{See also|List of tallest buildings in Phoenix}}
[[ಚಿತ್ರ:Phoenix Urban Villages.svg|thumb|ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ನಗರ ಗ್ರಾಮಗಳ ನಕ್ಷೆ.]]
ಸುಮಾರು 1986 ರಲ್ಲಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಗರ ಗ್ರಾಮಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಯಿತು.ಹಲವಾರು ಇದರಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹಲವು ಸಮುದಾಯಗಳು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.&lt;ref name=&quot;urbanvillages&quot;&gt;&quot;[http://phoenix.gov/PLANNING/vpcommtt.html ವಿಲೇಜ್ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್ ಕಮೀಟೀಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080105001301/http://phoenix.gov/PLANNING/vpcommtt.html |date=2008-01-05 }}.&quot; [http://www.phoenix.gov/ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸಿಟಿ ಗವರ್ನ್ಮೆಂಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110225220105/http://phoenix.gov/ |date=2011-02-25 }}. ಜನವರಿ 28, 2000. ಫೆಬ್ರವರಿ 16, 2007 ರಲ್ಲಿ ಮರು ಪಡೆಯಲಾಗಿದ್ದು.&lt;/ref&gt; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಒಂದೊಂದು ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿಯು ನೇರವಾಗಿ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಗರದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಕೈಪಿಡಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಟಾನಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗವು ಜನರಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಸತಿ,ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ ಆಯಾ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇದಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.phoenix.gov/PLANNING/vpbook.pdf|title=The Village Planning Handbook|publisher=City of Phoenix|accessdate=2009-07-07|format=PDF|archive-date=2010-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20100527200907/http://phoenix.gov/PLANNING/vpbook.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಸದ್ಯ ಒಟ್ಟು 15 ನಗರ ಗ್ರಾಮಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿವೆ: ಅಹ್ವಾಟುಕೀ ಫೂಟ್ ಹಿಲ್ಸ್, ಅಲಹಂಬ್ರಾ, ಕ್ಯಾಮಲ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಈಸ್ಟ್ , ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸಿಟಿ , ಡೀರ್ ವ್ಯಾಲಿ , ಡೆಸರ್ಟ್ ವಿವ್ , ಎಂಕ್ಯಾಟೊ, ಇಸ್ಟ್ರೆಲ್ಲಾ, ಲಾವೀನ್, ಮಾರ್ಯೆವಾಲೆ, ನಾರ್ತ್ ಗೇಟ್ ವೇ, ನಾರ್ತ್ ಮೌಂಟೇನ್ , ಪ್ಯಾರಾಡೈಜ್ ವ್ಯಾಲಿ  (ಆದರೆ ಇಅನ್ನು ನಗರದ ಪಟ್ಟಣವಾದ ಪ್ಯಾರಾಡೈಜ್ ವ್ಯಾಲಿ ಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಬಾರದು.), ಸೌತ್ ಮೌಂಟೇನ್  ಮತ್ತು ರಿಯೊ ವಿಸ್ತಾ . ರಿಯೊ ವಿಸ್ಟಾವನ್ನು 2004 ರಲ್ಲಿ ನೂತನ ಗ್ರಾಮವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಜನಸ6ಖ್ಯೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿರಳ.ಇಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳು
ಮುಂದಿನ ಭವಿಷ್ಯದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲಾಗವು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;urbanvillages2&quot;&gt;&quot;[http://phoenix.gov/PLANNING/vpriovista.html ವಿಲೇಜ್ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್ ಕಮೀಟೀಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080605044800/http://phoenix.gov/PLANNING/vpriovista.html |date=2008-06-05 }}.&quot; [http://www.phoenix.gov/ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸಿಟಿ ಗವರ್ಮ್ನೆಂಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110225220105/http://phoenix.gov/ |date=2011-02-25 }}. ಮಾರ್ಚ್ 2, 2004 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 28,2008 ರಂದು ಮರುಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt;

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಉಲೇಖಿತ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಡೌನ್ ಟೌನ್,ಮಿಡ್ ಟೌನ್, ವೆಸ್ಟ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್,ನಾರ್ತ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ , ಸೌತ್ ಫ್ಫೀನಿಕ್ಸ್ , ಬಿಲ್ಟ್ ಮೊರೆ ಏರಿಯಾ , ಅರ್ಕಾಡಿಯಾ, ಸನ್ನಿಸ್ಲೊಪ್, ಅಹ್ವಾಟುಕೀ.

== ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ==

ಕಳೆದ 2006-2008 ರ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸರ್ವೆ ಮೂಲಕ[[U.S. ಸೆನ್ಸಸ್ ಬ್ಯುರೊ]], ನಡೆಸಿದ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 2009 ರಲ್ಲಿ 1,601,587 ರಷ್ಟಿತ್ತು.&lt;ref&gt;http://factfinder.census.gov/servlet/SAFFPopulation?_event=&amp;amp;geo_id=16000US0455000&amp;amp;_geoContext=01000US|04000US04|16000US0455000&amp;amp;_street=&amp;amp;_county=Phoenix&amp;amp;_cityTown=Phoenix&amp;amp;_state=&amp;amp;_zip=&amp;amp;_lang=en&amp;amp;_sse=on&amp;amp;ActiveGeoDiv=&amp;amp;_useEV=&amp;amp;pctxt=fph&amp;amp;pgsl=160&amp;amp;_submenuId=population_0&amp;amp;ds_name=ACS_2008_3YR_SAFF&amp;amp;_ci_nbr=null&amp;amp;qr_name=null&amp;amp;reg=null%3Anull&amp;amp;_keyword=&amp;amp;_industry={{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ಸರ್ವೆ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಹೈಟ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ರು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 77.2% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ,ಇದರಲ್ಲಿ 46.2% ನಾನ್ ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ವ್ಹೈಟ್ಸ್ (ಸ್ಪೇನ್ ಭಾಷಿಕರಲ್ಲದವರು) ಇದ್ದಾರೆ. ಕಪ್ಪು ಜನರು ಅಥವಾ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ರು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 5.4% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್ಸ್ ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 1.9% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ;ಏಶಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಗಳು 2.5% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್ ಐಲೆಂಡರ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಗಳು ಕೇವಲ 0.1% ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನುಳಿದ ಜನರ ಭಾಗವೆಂದರೆ 9.9% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಜನಾಂಗಗಳ ಭಾಗವು 1.9% ರಷ್ಟಿದೆ. ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ಸ್ ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಟಿನೊಸ್ (ಯಾವುದೇ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿರಲಿ)ಜನರು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 43.1% ರಷ್ಟಾಗಿದೆ.ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ರ ಪ್ರಮಾಣವು 39.4% ರಷ್ಟಿದೆ.&lt;ref&gt;http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?geo_id=16000US0455000&amp;amp;ds_name=ACS_2008_3YR_G00_&amp;amp;qr_name=ACS_2008_3YR_G00_DP3YR5&amp;amp;_lang=en&amp;amp;_sse=on{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== ಪ್ರಾಚೀನತೆ ಮತ್ತು ಭಾಷೆ ===

ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆ ಪ್ರಕಾರ, ಒಟ್ಟು ಆಸ್ತಿತ್ವದ ಹತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನತೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳೆಂದರೆ,ಮೆಕ್ಶಿಕನ್ (39.4%), ಜರ್ಮನ್ (12.8%), ಐರಿಶ್ (8.8%), ಇಂಗ್ಲಿಷ್ (7.1%), ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ (5.4%), ಇಟಾಲಿಯನ್ (4.0%), ಅಮೆರಿಕನ್ (3.5%), ಫ್ರೆಂಚ್ (1.4%), ಪೊಲಿಶ್ (2.2%), ಮತ್ತು ಸ್ಕೊಟ್ಟಿಶ್ (1.6%).&lt;ref name=&quot;factfinder.census.gov&quot;&gt;{{cite web |url=http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&amp;-geo_id=16000US0455000&amp;-qr_name=ACS_2008_3YR_G00_DP3YR2&amp;-ds_name=&amp;-_lang=en&amp;-redoLog=false |title=Phoenix, Arizona Selected Social Characteristics in the United States: 2006-2008 |author= |date= |work= |publisher= |accessdate=29 June 2010 |archive-date=7 ಜೂನ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110607083548/http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&amp;-geo_id=16000US0455000&amp;-qr_name=ACS_2008_3YR_G00_DP3YR2&amp;-ds_name=&amp;-_lang=en&amp;-redoLog=false |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆ ಪ್ರಕಾರ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾಷಾವಾರು ವಿಂಗಡನೆಯು:&lt;ref name=&quot;factfinder.census.gov&quot;/&gt;

* ಜನಸಂಖ್ಯೆ 5 ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು: 1,335,333
** [[ಆಂಗ್ಲ|ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಕೇವಲ: 60.8%
** ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇನ್ನಿತರ ಭಾಷೆಗಳು: 39.2%
*** ಉತ್ತಮ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತನಾಡುವ &quot;ಉನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಯ, ಉತ್ತಮ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಲ್ಲ &quot;: 20.1%
** [[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆ|ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್]]: 33.6%
*** ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ &quot;ಉತ್ತಮ ಇಂಗ್ಲಿಷ ಮಾತನಾಡುವವರು &quot;: 18.1%
** ಇತರೆ ಭಾರತೀಯ-ಐರೋಪ್ಯ ಭಾಷೆಗಳು (3.8%)
*** ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಕ್ಕಿಂತ &quot;ಉತ್ತಮ ಇಂಗ್ಲಿಷ &quot;ಮಾತಾಡುವವರು:0.8%
** ಏಶಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್ ಐಲ್ಯಾಂಡರ್ ಭಾಷೆಗಳು:1.5%
*** ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತನಾಡುವ &quot;ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ&quot;:ಉತ್ತಮ ಭಾಷಿಕರು 0.8%
** ಇನ್ನುಳಿದ ಭಾಷೆಗಳು: 1.4%
*** ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ &quot;ಉತ್ತಮ ವಾಗಿ&quot;ಮಾತನಾಡುವವರು: 0.4%

=== 1931ರ ಜನಗಣತಿ ===
{{USCensusPop
| 1880= 1708
| 1890= 3152
| 1900= 5544
| 1910= 11314
| 1920= 29053
| 1930= 48118
| 1940= 65414
| 1950= 106818
| 1960= 439170
| 1970= 581572
| 1980= 789704
| 1990= 983403
| 2000= 1321045
| 2006= 1512986
| estimate=1567924
| estyear=2008
| footnote=sources:&lt;ref&gt;Moffatt, Riley. ''Population History of Western U.S. Cities &amp; Towns, 1850–1990''. [[Lanham, Maryland|Lanham]]: Scarecrow, 1996, 14.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web | url = http://www.census.gov/popest/cities/files/SUB-EST2007-3.csv | title = Subcounty population estimates: Arizona 2000–2007| format = [[comma-separated values|CSV]] | publisher = [[United States Census Bureau]], Population Division | date = 2009-03-18 | accessdate = 2009-04-25}} {{Dead link|date=September 2010|bot=H3llBot}}&lt;/ref&gt;
}}
ಕಳೆದ 2000 ನೆಯ ಅವಧಿಯ ಜನಗಣತಿ,ಪ್ರಕಾರ, 1,321,045 ಜನರು, 865,834 ಗೃಹವಾಸಿಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನ, ಮತ್ತು 407,450 ಕುಟುಂಬಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿವೆ. ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಗಾತ್ರ ಪ್ರತಿ ಚದುರ ಮೈಲಿಗೆ 2,782 ಅಥವಾ (1,074/km²) ರಷ್ಟಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಚದರ ಮೈಲಿಗೆ 1,611.8ರಷ್ಟು (622.3/km²) ಸರಾಸರಿ ಸಾಂದ್ರತೆಯಿರುವ 281,841 ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ.

ಅಲ್ಲಿ 257,996 ಗೃಹವಸತಿ ಇದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ 25.5% ನಷ್ಟು ಜನರು,18ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ, 26.7% ಜನರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿವಾಹಿತ ಜೋಡಿಗಳು, 25.0% ಪತಿಜೊತೆ ಇರದ, ಮಹಿಳೆ ಮಾತ್ರ ಮನೆವಾರ್ತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ವಸತಿಗಳು, ಮತ್ತು 43.0% ಜನರು ಕುಟುಂಬರಹಿತರು ಇದ್ದಾರೆ. ಶೇ. 39.4 ಕುಟುಂಬಗಳು ಸಂಭಂಧಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬದುಕುತ್ತಿವೆ, ಹಾಗೂ ಶೇ. 13.7ರಷ್ಟು 65 ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಒಂಟಿಯಾಗಿಯೇ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ಘಟಕದ ಸರಾಸರಿ ಗಾತ್ರವು 2.67ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ಕುಟುಂಬದ ಸರಾಸರಿ ಗಾತ್ರವು 3.39ರಷ್ಟಿತ್ತು.

ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 18ರೊಳಗಿನವರು 26.4%, 18ರಿಂದ 24 ವರ್ಷದವರು 9.9%, 25ರಿಂದ 44 ವರ್ಷದವರು 35.4%, 45ರಿಂದ 64 ವರ್ಷದವರು 20.0%, ಹಾಗೂ 65 ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ವಯಸ್ಸಿನವರು 8.3% ಜನರಿದ್ದಾರೆ. ಮಧ್ಯದ ವಯೋಮಾನ 31 ವರ್ಷಗಳಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ 100 ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ, 103.3 ಪುರುಷರಿದ್ದರು. 18 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂಮೀರಿದ ವಯಸ್ಸಿನ ಪ್ರತಿ 100 ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ 102.5 ಪುರುಷರಿದ್ದರು.

ನಗರದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬದ ಯಜಮಾನನ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯ $30,078, ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯ $35,438 ನಷ್ಟಿತ್ತು. ಪುರುಷರು 32,084 $ನಷ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು 27,371 $ನಷ್ಟು ಆದಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ನಗರದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ತಲಾ ಆದಾಯ 18,816 ಡಾಲರ್ ಇತ್ತು. ಶೇ. 15 ರಷ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳು ಹಾಗೂ ಶೇ. 20.4 ರಷ್ಟು ಜನರು ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿದ್ದರು. 13.1%ನಷ್ಟು ಜನರು ಮತ್ತು 8.5%ನಷ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳು ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, 15.7%ನಷ್ಟು 18 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನವರು ಹಾಗೂ 10.4%ನಷ್ಟು 65 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರು ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಕಳೆದ 2000 ರಂತೆ the ಜನಾಂಗೀಯ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ಜನರ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ 71.1% ಶೇತವರ್ಣೀಯರು, 5.1% ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್, 2.0% ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್ , 2.0% ಏಶಿಯನ್, 0.1% ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್ ಐಲ್ಯಾಂಡರ್ಸ್, 16.4% ಹಾಗೆಯೇ ಇನ್ನುಳಿದ ಜನಾಂಗಗಳು , ಅದಲ್ಲದೇ ಉಳಿದ 3.3% ರಷ್ಟು ಎರಡು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಜನಾಂಗದ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದ್ದಾರೆ. ಯಾವುದೇ ಜನಾಂಗೀಯ ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಟಿನೋಗಳು ಶೇ. 1.32 ರಷ್ಟು ಇದ್ದರು. ಆದರೆ 2000 ನಂತರದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರದಂತೆ ನಾನ್-ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ಶ್ವೇತವರ್ಣೀಯರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 50.0%ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಗೆ ಇಳಿಮುಖವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬ್ರೂಕಿಂಗ್ಸ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟುಶನ್ ನ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಮಾಪನ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ವಿಲಿಯಮ್ ಫ್ರೆಯ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/08/20/AR2006082000629.html |title=Changing Face of Western Cities |publisher=Washingtonpost.com |date= August 21, 2006|accessdate=2010-06-30 | first=Anushka | last=Asthana}}&lt;/ref&gt;

ಕಳೆದ 2000 ರಲ್ಲಿನ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಮೆಟ್ರೊ ಪ್ರದೇಶದ  [[ಧರ್ಮ|ಧಾರ್ಮಿಕ]] ವಿಂಗಡಣೆ ಶೇಕಡಾವಾರು, 45% ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್,13% LDS (ಇವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಪನಗರಗಳಾದ ಮೆಸಾ)ನಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ 5% [[ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ|ಜೆವಿಶ್]] ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಇನ್ನುಳಿದ 37% ರಷ್ಟು ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಜನಾಂಗ ಅಥವಾ ಪಂಗಡರಹಿತರು ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;ರಿಲಿಜನ್ ಡೆಮಾಗ್ರಾಫಿಕ್ ಡಾಟಾ ಫ್ರಾಮ್ [http://www.thearda.com/ ದಿ ಅಸಿಶ್ಯೇಶನ್ ಆಫ್ ರಿಲಿಜನ್ ಡಾಟಾ ಆರ್ಕ್ಕಿವ್ಸ್].&lt;/ref&gt;

{{-}}

== ಆರ್ಥಿಕತೆ ==
[[ಚಿತ್ರ:Phoenix AZ USA DownTown 001 2005 09 20.jpg|thumb|ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣದ ಜಾಫರ್ಸನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಬೀದಿ.]]
ಆರಂಭಿಕ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನವೆನಿಸಿತ್ತು.ಅದರಲ್ಲೂ &quot;5Cs&quot;ಕಾಪರ್,(ತಾಮ್ರ)ಕ್ಯಾಟಲ್,(ಪಶುಸಂಪತ್ತು)ಕ್ಲೈಮೇಟ್,[[ಹತ್ತಿ|ಕಾಟನ್]](ಹತ್ತಿ) ಮತ್ತು ಸಿಟ್ರಸ್ (ಲಿಂಬೆ) ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಿಂದ ಬಹಳಷ್ಟು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉಪನಗರದ ವಸತಿಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ವಹಿವಾಟು 2008 ರ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತದ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆಯಾಗಲು ಆರಂಭಿಸಿ ಮನೆಗಳ ಬೆಲೆ ಭೂಮಿಗಿಳಿಯಿತು. ಫೀನಿಕ್ಸ್ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಹಲವರನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅರಿಜೋನ ಸ್ಟೇಟ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಳದೊಂದಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಉನ್ನತ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ-ಸಂವಹನದ ಕಂಪನಿಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದೆಡೆಗೆ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ತಲೆ ಎತ್ತಿವೆ. ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ಚಳಿಗಾಲದ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ವಾತಾವರಣದಿಂದಾಗಿ [[ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ]] ವಲಯವು ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭದಾಯಕ ವಹಿವಾಟಾಗಿದೆ.ಅದೇ ರೀತಿ ಮನರಂಜನೆಗಳಾದ ಗಾಲ್ಫ್ ಕ್ರೀಡೆ ಉದ್ಯಮ ಹುಲುಸಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;ಡೇನಿಯಲ್ ಬಬ್ಬ್,&quot;ಮೆಕ್ ಕ್ಯಾರನ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಅಂಡ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸ್ಕೈ ಹಾರ್ಬರ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್: ಏರ್ ಪೊರ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್ಪಾನ್ಸನ್,ಟೂರಿಸಮ್,ಅಂಡ್ ಅರ್ಬನೈಜೇಶನ್ ಇನ್ ದಿ ಮಾಡೆರ್ನ್ ಸೌತ್ ವೆಸ್ಟ್,&quot;''ನೆವಡಾ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಕ್ವಾರ್ಟೆರ್ಲಿ,''  ಡಿ.2002, ಸಂಪುಟ. 45 ಸಂಚಿಕೆ 4, pp 125-142&lt;/ref&gt;

ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸದ್ಯ ಏಳು ಫಾರ್ಚೂನ್ 1000 ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ: ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಂಪನಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದ ತ್ಯಾಜ್ಯ,ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಅವ್ನೆಟ್,ಅಪೊಲೊ ಗ್ರುಪ್ (ಇದು ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ )ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಂಪನಿ ಫ್ರೀಪೊರ್ಟ್-ಮೆಕ್ ಮೊರಾನ್ (ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಮೂಲದ ಫೆಲ್ಪ್ಸ್ ಡೊಜೆ),ದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನವಾಗಿದೆ. ಕಿರುಕಳ ವ್ಯಾಪಾರ ಪೆಟ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್,ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆದಾರ [http://www.pinnaclewest.com/main/pnw/home ಪಿನಾಕಲ್ ವೆಸ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111105231109/http://www.pinnaclewest.com/main/pnw/home |date=2011-11-05 }} ಮತ್ತು ಕಿರಕಳ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆ CSK ಆಟೊ ಇತ್ಯಾದಿ. ಹನಿವೆಲ್ ಅಂತರಿಕ್ಷ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿದೆ.ಅಲ್ಲಿನ ಕೊಳ್ಳದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಉಡಾವಣಾ ಮನರಂಜನೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಅದು ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂಟೆಲ್ ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬೃಹತ್ ಸೈಟ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು ಸುಮಾರು 10,000 ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಒದಗಿಸಿದೆ.ಅದಲ್ಲದೇ 7 ಚಿಪ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ರಚನಾ ಫ್ಯಾಬ್ ಗಳಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ  $3 ಬಿಲಿಯನ್ (3 ಶತಕೋಟಿ) ವೆಚ್ಚದ 300&amp;nbsp;mm ಮತ್ತು 45&amp;nbsp;nm ಫ್ಯಾಬ್ 32 ನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದೆ.  ಅವರ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಹಾರಗಳು,ಗ್ರಾಹಕರ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಮಗ್ರ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಫೀನಿಕ್ಸ್ U-HAULಕಂಪನಿಯ ಕಚೇರಿ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಬಾಡಿಗೆ ವಹಿವಾಟು ಮತ್ತು ಸಾಗಾಟದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಕಂಪನಿ ಇದಾಗಿದೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಸರಣಿ ಹೊಟೇಲ್ ಗಳ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಬೆಸ್ಟ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಕಂಪನಿಗೂ ಕೇಂದ್ರ ತಾಣವಾಗಿದೆ.ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಮಾನಯಾನದ ಮೆಸಾ ಏರ್ ಗ್ರುಪ್ ಕಚೇರಿ ಪ್ರಧಾನ ಸ್ಠಳ ಕೂಡಾ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿದೆ.&lt;ref&gt;[74] ^ &quot;ಕಾಂಟಾಕ್ಟ್ ಅಸ್.&quot; ಮೆಸಾ ಏರ್ ಗ್ರೂಪ್‌. 2009ರ ಜನವರಿ 10ರಂದು ಮರುಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt;

ಮಿಲಿಟರಿ ಕೂಡಾ ತನ್ನ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಲ್ಯುಕ್ ಏರ್ ಫೊರ್ಸ್ ಬೇಸ್ ಪಶ್ಚಿಮದ ಉಪನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಅದರ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಾನದಿಂದಾಗಿ, in the 1940 ರಲ್ಲಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಮೂರು ಮಿಲಿಟರಿ ಅಡಿಪಾಯದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ: ಲ್ಯುಕ್ ಫೀಲ್ಡ್ (ಇನ್ನೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ), ಫಾಲ್ಕನ್ ಫೀಲ್ಡ್, and ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಏರ್ ಫೊರ್ಸ್ ಬೇಸ್ (ಸದ್ಯ ಫೀನಿಕ್ಸ್-ಮೆಸಾ ಗೇಟ್ ವೇ ಏರ್ ಪೊರ್ಟ್), ಹೀಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕ ಸಣ್ಣ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಹೊಂದಿದೆ.&lt;ref&gt;ಮ್ಯಾಥಿವ್ ಜಿ. ಮೆಕೊಯ್,&quot;ಬೇಸ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಂಕ್ಟ್: ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಫೈಟ್ ಒವರ್ ಲ್ಯುಕ್ ಫೀಲ್ಡ್, 1946-1948,&quot;''ಮಿಲಿಟರಿ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ದಿ ವೆಸ್ಟ್,''  2003, Vol. 35, pp 57-76&lt;/ref&gt;

:''ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ: ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಗಳ ಪಟ್ಟಿ''

== ಸಂಸ್ಕೃತಿ ==
ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಏರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತವೆ,ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಾ ಕಲೆಗಳು,ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

=== ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳು ===
ಅರಿಜೋನದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಂಗೀತ-ಗಾನ-ಗೋಷ್ಟಿಗಳು,ಅದರಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಡೌನ್ ಟೌನ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್ಸ್ ಡೇಲ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳವೆಂದರೆ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸಿಂಫೊನಿ ಹಾಲ್,ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದರ್ಶನಾ ಕಲೆಗಳ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಏರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತವೆ.ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸಿಂಫೊನಿ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ,ಅರಿಜೋನ ಒಪೆರಾ  ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಲೆ ಅರಿಜೋನ  ನಂತಹ ಮನರಂಜನಾ ಕೂಟಗಳು ನೆರವೇರುತ್ತವೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಥಳವೆಂದರೆ ಆರ್ಫೆಯುಮ್ ಥೆಯಟರ್(ಫೀನಿಕ್ಸ್) ಇದು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ ಒಪೆರಾ ಗೆ ನೆಲೆವಾಸವಾಗಿದೆ. ಸಂಗೀತ ಗೋಷ್ಟಿ ಗಳು ಕೂಡಾ ಇಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿರುತ್ತವೆ.  ಈ ಸಂಗೀತಗೋಷ್ಟಿಗಳು ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳಗಳೆಂದರೆ US ಏರ್ ಸೆಂಟರ್  ಮತ್ತು ಡೌನ್ ಟೌನ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ದಿ ಕೊಮೆರಿಕಾ ಥೆಯಟರ್, ಗ್ಲೆಂಡೇಲ್ನಲ್ಲಿರುವ Jobing.com Arenaಇತ್ಯಾದಿ.
ಇತ್ತೀಚಿನ 2002 ರಿಂದ ದಿ ಆರ್ಟ್ ಲಿಂಕ್ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮ್ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲೆಗಳ ಏಳ್ಗೆಗೆ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸಹಕರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ರಂಗಮಂದಿರಗಳು PHiX ಗ್ಯಾಲರಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ,ಟ್ರಂಕ್ ಸ್ಪೇಸ್,ಸ್ಪೇಸ್ 55 ಮತ್ತು ಮಾಡಿಫಾಯ್ಡ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ರಂಗಮಂದಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ.

ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸಂಗೀತಗಾರರಿಗೆ ಬಹುತೇಕ ಜಾನಪದೀಯ ಮತ್ತು ರಾಕ್ ತಲೆಮಾರಿನ ಸಂಗೀತಗಾರರಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲಾವಿದರು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ  ಡೌನೆ ಎಡ್ಡಿ ,ಸ್ಟೆವೆ ನಿಕ್ಸ್, ವಿಲ್ಲಿ ನಾರ್ತ್ ಪೊಲ್, ಬಕ್ ಒವೆನ್ಸ್ , ವೆಯ್ನೆ ನಿವ್ಟೊನ್, ಜೊರ್ಡಿನ್ ಸ್ಪಾರ್ಕ್ಸ್,ಮಾರ್ಟಿ ರಾಬಿನ್ಸ್,ಸಿಸೆ ಪೆನಿಸ್ಟೊನ್, ಡೆರ್ಕ್ಸ್ ಬೆಂಟ್ಲೆ,ಮತ್ತುಅಲೀಸ್ ಕೂಪರ್ಇವರೆನ್ನಲ್ಲಾ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವ್ಯಾಲಿಯ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ರಾಕ್ ಗುಂಪುಗಳು ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಉಗಮ ಕಂಡಿವೆ,ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುವೆಂದರೆ ಮೀಟ್ ಪಪ್ಪೆಟ್ಸ್ , ದಿ ರೆಫ್ರೆಶ್ ಮೆಂಟ್ಸ್, ಜಿಮ್ಮಿ ಈಟ್ ವರ್ಲ್ಡ್, ಮಿ. ಮಿಸ್ಟರ್, ಜಿನ್ ಬ್ಲಾಸೊಮ್ಸ್, ಕೋಸ್ಟರ್ಸ್ ನ ಹಲವಾರು ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು  ದಿ ಟ್ಯೂಬ್ಸ್ಮುಂತಾದವುಗಳು.

ಹಲವಾರು ಟೆಲೆವಿಜನ್ ಸರಣಿಗಳು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಸದ್ಯ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಉತ್ತಮ ವೀಕ್ಷಕ ವರ್ಗ ಪಡೆದ ''ಮಿಡಿಯಮ್'' ,ಆಗಿನ 1960–1961 ಸಿಂಡಿಕೇಟೆಡ್ ಕ್ರೈಮ್ ಡ್ರಾಮಾ, ''ದಿ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಬ್ರಾನ್ನಾಗಾನ್'' ,ಅಲೀಸ್ ಮತ್ತು ದಿ CBS ಸಿಟಿಕಾಮ್,''ದಿ ನಿವ್ ಡಿಕ್ ವ್ಯಾನ್ ಡೈಕ್ ಶೊ'' ಇದು 1971–1974 ರ ವರೆಗೆ ಮನೆ ಮಾತಾದವು.

=== ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ===

ಈ ಕೊಳ್ಳದಾದ್ಯಂತ ಹಲವು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಿವೆ.

ಫೆನಿಕ್ಸ್ ಆರ್ಟ್ ಮ್ಯುಜಿಯಮ್ ವಿಶ್ವದ ಕಣ್ಸೆಳೆದ ಪ್ರದರ್ಶನಾ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ತವರೂರಾಗಿದೆ. ಇದು 1625 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡಿದ್ದು ನಾರ್ತ್ ಅವೆನ್ಯು ನಲ್ಲಿರುವ {{convert|285000|sqft|m2|adj=on}}ಆರ್ಟ್ ಮ್ಯುಜಿಯಮ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಅವೆನ್ಯು ಮತ್ತು ಮೆಕ್ ಡೊವೆಲ್ ರಸ್ತೆಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಅವೆನ್ಯು ಕಾರಿಡಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಆರ್ಟ್ ಮ್ಯುಜಿಮ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ.ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟು 18,000 ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ;ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕನ್,ಏಶಿಯನ್,ಯುರೊಪಿಯನ್,ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್,ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಲ್ಲದೇ ಆಧುನಿಕ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಗಳಲ್ಲದೇ ಫ್ಯಾಶನ್ ವಿನ್ಯಾಸದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೂಡಾ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು 1951 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಸಮುದಾಯ ಭವನದಲ್ಲಿರುವ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಆರ್ಟ್ ಮ್ಯುಜಿಯಮ್ ವರ್ಷವಿಡೀ ನಡೆಯುವ ಹಲವಾರು ಹಬ್ಬಗಳು,ನೇರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು,ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಲಾ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ಕುರಿತಾದ ಸಮಾರಂಭಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಸಂದರ್ಶಕರು ಇಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕರೆತಂದು ನೇರ ಸಂವಾದದ PhxArtKids ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪರಸ್ಪರ ಮಾತು-ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನ,ಇದರಲ್ಲಿ ಮ್ಯುಜಿಯಮ್ ನ ಸೆಂತರ್ ಫಾರ್ ಕ್ರಿಯೆಟಿವ್ ಫೊಟೊಗ್ರಾಫಿ,ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯೂ ಇದೆ.ಭೂದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಶಿಲೆಗಳುಳ್ಳ ಕೈತೋಟ,ಅಲ್ಲಿನ ಅರ್ಸೆಡಿಯಾ ಫಾರ್ಮ್ ನಲ್ಲಿ ಭೋಜನ ಮತ್ತು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ದಿ ಮ್ಯುಸಿಯಮ್ ಸ್ಟೋರ್ ನಲ್ಲಿ ಶಾಪಿಂಗ್ ಬಿಂದಾಸ್ ಮಾಡಬಹುದು.

ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಧಾನ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವೆಂದರೆ ಹರ್ಡ್ ಮ್ಯುಜಿಯಮ್ ಇದು ಡೌನ್ ಟೌನ್ ನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು 130,000 ಚದುರು ಅಡಿ ವಿಸ್ತಾರದ ಗ್ಯಾಲರಿ  ಇದೆ.(12,000 m²) ಇಲ್ಲಿ ಪಾಠ ಮಾಡುವ ಜಾಗ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಾ ಕಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳೆಂದರೆ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ನವಾಜೊ ಹೊಗನ್,ಮರೀನ್ ಅಲೆನ್ ನಿಕೊಲ್ಸ್ ನ ವಜ್ರಾಭರಣದ ಪ್ರದರ್ಶನ,ದಿ ಬ್ಯಾರಿ ಗೊಲ್ಡ್ ವಾಟರ್ ಇದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೊಪಿ ,ಕಚಿನಾ ಬೊಂಬೆಗಳು ಅದಲ್ಲದೇ ನೇಟಿವ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ರ ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಅನುಭವಗಳ ಸರಣಿ ಹೀಗೆ ಇವೆಲ್ಲ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿವೆ. ಹರ್ಡ್ ಮ್ಯುಜಿಯಮ್ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸುಮಾರು 250,000 ರಷ್ಟು ಪ್ರವಾಸಿಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

ನಗರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳೆಂದರೆ ಅರಿಜೋನ ಸೈನ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫ್ಲೇಮ್ ಫೈಯರ್ ಫೈಟಿಂಗ್ ಮ್ಯುಜಿಯಮ್ ,ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಮ್ಯುಜಿಯಮ್ ಆಫ್ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ,ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಝೂ ದಿ ಪಬೆಲೊ ಗ್ರ್ಯಾಂಡೆ ಮ್ಯುಜಿಯಮ್ ಅಂಡ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ಸ್ ಮ್ಯುಜಿಯಮ್ ಆಫ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಇತ್ಯಾದಿ. ಅದೇ ತೆರನಾಗಿ 2010 ನಲ್ಲಿ ಮ್ಯುಜಿಕಲ್ ಇನ್ ಸ್ಟ್ರುಮೆಂಟ್ ಮ್ಯುಜಿಯಮ್ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಗೀತ ಪರಿಕರಗಳ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ತನ್ನ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಿದೆ.

=== ಚಿತ್ರ ಕಲೆಗಳು ===
ಡೌನ್ ಟೌನ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕಲಾ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಕಳೆದ ದಶಕಗಳಲ್ಲೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ದಿ ಆರ್ಟ್ ಲಿಂಕ್ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಡೌನ್ ಟೌನ್ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.ಇದು ಕ್ರಾಸ್-ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಗ್ಯಾಲರಿಯ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಕಲಾವಿದೆ ಜೆನೆಟ್ ಎಖ್ಲ್ಮೆನ್ ತನ್ನ ಸ್ಮಾರಕ ಶಿಲಾಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 2009 ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.''ಹರ್ ಸಿಕ್ರೆಟ್ ಈಸ್ ಪೇಶೆನ್ಸ್''  ಈ ಶಿಲಾ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ನಿವ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸಿವಿಕ್ ಸ್ಪೇಸ್ ನ್ನು ಡೌನ್ ಟೌನ್ ನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕೆತ್ತನೆಯ ಶಿಲಾಮೂರ್ತಿ ಮರಭೂಮಿಯ ಗಾಳಿಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಾಗಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವಂತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬೆಳಕಿನ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ {{convert|100|ft|m|adj=on}}ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಈ ಶಿಲಾವಿಗ್ರಹವು ಗಿಡಮರಗಳ,ದೊಡ್ಡ ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಡೆದಾಡುವವರ ತಲೆ ಮೇಲೆ ಅದರ ನೆರಳು ಹಾರುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಲಾವಿದ ಇದನ್ನು &quot;ಶಾಡೊ ಡ್ರಾವಿಂಗ್ಸ್ &quot;ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ.ಯಾವಾಗಲೂ ಮೋಡಗಳಿಂದ ಮುಸುಕಿರುವ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ವಾತಾವರಣದ ಪ್ರೇರಣೆಯೇ ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಿಂದಿದೆ. ಇದರ ಬೆಳಕು ಋತುಮಾನಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮೂರು ಕೋನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾದ ವಿಗ್ರಹ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಗು ಯಂತ್ರದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.ಇದರ ಕೆತ್ತನೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಹಾಗು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಯತ್ನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿದವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿಯ,ಬಹುಮಾನಿತ ಎಂಜನೀಯರುಗಳ ತಂಡವು ಇದನ್ನು ಮುತುವರ್ಜಿಯಿಂದ ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿದೆ.

=== ಪಾಕಪದ್ಧತಿ ===
ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಮೊದಲಿಂದಲೂ ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಹಳ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದೆ.ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ಗಳು ಹಾಗು ಹತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಇದರ ಪಾಕ ಪದ್ದತಿಗೆ ಕಳಸವಿಟ್ಟಿವೆ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಹೊಸಜನರು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಹಾರ ಪದ್ದತಿ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಹಾರವಾದ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೊರಿಯನ್,ಬ್ರ್ಯಾಜಿಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್ ಭೋಜನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಈ ಕೊಳ್ಳಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ. ಹೇಗೆಯಾದರೂ ಮೇಕ್ಸಿಕನ್ ಆಹಾರವು ತನ್ನ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ ಇವತ್ತಿಗೂ ಅಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ರೆಸ್ಟಾರಂಟ್ ಗಳಿವೆ.

== ಕ್ರೀಡೆ ==
{{See also|U.S. cities with teams from four major sports}}
[[ಚಿತ್ರ:AmericaWestArena.jpg|thumb|right|ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ US ಏರ್ ವೇಸ್ ಸೆಂಟರ್.]]
ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಹಲವಾರು ವೃತ್ತಿಪರ ಕ್ರೀಡಾ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳಿಗೆ ತವರು ಮನೆಯಾಗಿದೆ.ಇದು ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು  U.S. ನ ಪ್ರಮುಖ ವೃತ್ತಿಪರ ಸ್ಪೊರ್ಟ್ಸ್ ಲೀಗ್ಸ್ ತಂಡಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಎರಡು ತಂಡಗಳು ಮಾತ್ರ ನಗರದ ಹೆಸರಿನ ಮೇಲೆ ನಗರದ ವಲಯದೊಳಗೇ ಆಟವಾಡುತ್ತವೆ. ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸಿಯು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್ ನ (NBA)ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸನ್ಸ್ ಇದು ತನ್ನ ಕ್ರೀಡಾಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅರಿಜೋನ ವೆಟರನ್ಸ್ ಮೆಮೊರಿಯಲ್ ಕೊಲೆಸಿಯುಮ್ ನಲ್ಲಿ 1968 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಈ  ಸನ್ಸ್ 1992 ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ವೆಸ್ಟ್ ಅರೆನಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರವಾಯಿತು.ಇದೀಗ ಇದು US ಏರ್ ವೇಯ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಆಗಿದೆ. ನಂತರ 1997 ರಲ್ಲಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಮರ್ಕ್ಯುರಿ,ಇದು ಮೂಲ ಎಂಟು ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು ಇದು ಉಮೆನ್ಸ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಅಸೊಸಿಯೇಶನ್ ನನ್ನು(WNBA) ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು.  ಇವೆರಡೂ ತಂಡಗಳು U.S. ಏರ್ ವೇಯ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಆಡಿದವು. ಈ U.S. ಏರ್ ವೇಯ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಇವೆರಡಕ್ಕೂ  1995 ಮತ್ತು 2009 NBA ಆಲ್-ಸ್ಟಾರ್ ಗೇಮ್ ಗಳಿಗೆ ಜಾಗ ಒದಗಿಸಿತ್ತು. ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ನ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಫ್ಲೇಮ್ ತಂಡವು 2007 ರ ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಅವರು ಅರಿಜೋನ ವೆಟರನ್ಸ್ ಮೆಮೊರಿಯಲ್ ಕೊಲಿಸ್ಯುಮ್ ನಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಿದರು.

[[ಚಿತ್ರ:Super Bowl XLII University of Phoenix Stadium.JPG|thumb|left|ಯುನ್ವರ್ಸ್ವಿಟಿ ಆಫ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ ನಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2008 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸೂಪರ್ ಬೌಲ್ XLII ಕ್ರೀಡಾದಿನ.]]
ಅರಿಜೋನ ಕಾರ್ಡಿನಲ್ಸ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ಸೇಂಟ್.ಲುಯಿಸ್,ಮಿಸ್ಸೌರಿ ಗೆ 1988 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು.ಸದ್ಯ ಅದು [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್|ನ್ಯಾಶನಲ್ ಫೂಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್]] ನ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಡಿವಿಜನ್ ನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಫೂಟ್ಬಾಲ್ ಕಾನ್ಫೆರೆನ್ಸ್ ಗಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ತಂಡವು ನಗರದಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಿಲ್ಲ,ಈ ತಂಡಗಳು ಟೆಂಪೆ ಸಮೀಪದ ಅರಿಜೋನ ಸ್ಟೇಟ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಸನ್ ಡೆವಿಲ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ ನಲ್ಲಿ 2006 ರ ವರೆಗೆ ಆಟವಾಡಿವೆ. ಸನ್ ಡೆವಿಲ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ ನಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್ ಬೌಲ್ XXX, 1996 ರಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಾಡಾಗಿತ್ತು,ಆಗ ಡಲ್ಲಾಸ್ ಕೌಬಾಯ್ಸ್ ಪಿಟ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ ಸ್ಟೀಲರ್ಸ್ ನ್ನು ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಕಾರ್ಡಿನಲ್ಸ್ ಸದ್ಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಉಪನಗರ   ಗ್ಲೆಂಡೇಲ್ನಲ್ಲಿನ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ ನಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾಚಟುವಟಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿದೆ. ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ ಸೂಪರ್ ಬೌಲ್ XLII ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2008 ರಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು.ಅದರಲ್ಲಿ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಜೇಂಟ್ಸ್ ನಿವ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪೇಟ್ರಿಯೊಟ್ಸ್ ನ್ನು ಸೋಲಿಸಿತು. ಸದ್ಯ ಅದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಕಾಲೇಜೊಂದರ ಫೂಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡೆಟೊಸ್ಟಿಟೊಸ್ ಫಿಯೆಸ್ಟಾ ಬೌಲ್, ಗೆ ತವರು ಮನೆಯಾಗಿದೆ.ಇದು ಬೌಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಸಿರೀಸ್ (BCS)ನ ಭಾಗವೆನಿಸಿದೆ.

ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಒಂದು ಅರೆನಾ ಫೂಟ್ಬಾಲ್ ತಂಡ,   ಅರೆನಾ ಫೂಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ ನ ಅರಿಜೋನ ರಾಟಲರ್ಸ್ ನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಡೌನ್ ಟೌನ್ ನ US ಏರ್ ವೇಯ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್  ನಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡೆಗಲನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನ್ಯಾಶನಲ್ ಹಾಕಿ ಲೀಗ್ ನ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಕೊಯೊಟೆಸ್ 1996 ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರವಾಯಿತು.ಇವರು ಈ ಮೊದಲು ವಿನ್ ಪೆಗ್ ಜೆಟ್ಸ್ ನ ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸ್ ಗಳಾಗಿದ್ದರು.ಗ್ಲೆಂಡೇಲ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ ಗೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ Jobing.com Arena,ದಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಡುತ್ತಾರೆ.

ಮೇಜರ್ ಲೀಗ್ ಬೇಸ್ ಬಾಲ್ ನ(ನ್ಯಾಶನಲ್ ಲೀಗ್  ವೆಸ್ಟ್ ಡಿವಿಜನ್ )ನ ಅರಿಜೋನ ಡೈಮಂಡ್ ಬ್ಯಾಕ್ಸ್ 1998 ರಿಂದ ಒಂದು ವಿಸ್ತೃತ ತಂಡವಾಗಿ ಆಡಲಾರಂಭಿಸಿತು ಈ ತಂಡವು ಚೇಜ್ ಫೀಲ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತದೆ. (ಡೌನ್ ಟೌನ್). ಡೈಮಂಡ್ ಬ್ಯಾಕ್ಸ್ 2001 ರಲ್ಲಿನ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಿರೀಸ್ ನಲ್ಲಿ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಯಾಂಕೀಸ್ ನ್ನು 4 ಆಟಗಳಲ್ಲಿ 3 ರಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿತು.ಅರಿಜೋನದಲ್ಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗೆದ್ದ ನಗರದ ಮೊದಲ ವೃತ್ತಿಪರ ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸ್ ಆಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ  U.S. ನ ವೃತ್ತಿಪರ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಗೆಲ್ಲುವ ಮೊದಲ ಕಿರಿಯ ಆಟಗಾರರ ತಂಡವಾಗಿತ್ತು.

ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಉತ್ತಮ ಹವಾಮಾನದಿಂದಾಗಿ ಹದಿನೈದು ಪ್ರಮುಖ ಲೀಗ್ ಬೇಸ್ ಬಾಲ್ ತಂಡಗಳು ಮೆಟ್ರೊ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದಿ ಕ್ಯಾಕ್ಟಸ್ ಲೀಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಟ್ರೇನಿಂಗ್ ಅಂದರೆ ವಸಂತ ಕಾಲದ ತರಬೇತಿಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಗುಡ್ ಇಯರ್ ನಲ್ಲಿ ಆಟ ಆರಂಭಿಸಿದ ಕೊನೆಯ ತಂಡವೆಂದರೆ ಸಿನ್ನಸಿನಾಟಿ ರೆಡ್ಸ್ ,AZ ಇದು 15 ನೆಯ ಕ್ಯಾಕ್ಟಸ್ ಲೀಗ್ ತಂಡನೊಂದಿಗೆ ಗುಡ್ ಇಯರ್ ನ್ನು ಕ್ಲೆವ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು 2011 ರಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟರ ಮೆಟ್ರೊ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಕ್ಟಸ್ ಲೀಗ್ ತನ್ನೆರಡು ತಂಡಗಳನ್ನು ಟುಕ್ಸಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದಗೊಳಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಹೊಂದಿದೆ.(ದಿ ಕೊಲೊರಾಡೊ ರಾಕಿಸ್ ಅಂಡ್ ಅರಿಜೋನ ಡೈಮಂಡ್ ಬ್ಯಾಕ್ಸ್ )ಇವು ಸ್ಕೊಟ್ ಡೇಲ್ ನಲ್ಲಿನ ವಸಂತ ಋತುವಿನ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಪಡೆದಿವೆ.

ಈ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ರೇಸ್ ವೆ  ಎರಡು NASCARನ ಆಟೊ ರೇಸಿಂಗ್ ಗೆ ಆಯಾ ಋತುಮಾನಗಳ ಆಟಗಳಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮೈದಾನವಾಗಿದೆ.  ಬೋಟ್ ರೇಸಿಂಗ್, ಡ್ರ್ಯಾಗ್ ರೇಸಿಂಗ್ , ಮತ್ತು ರೋಡ್ ಕೋರ್ಸ್ ನಾಗಾಲೋಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ಫೈಯರ್ ಬರ್ಡ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ರೇಸ್ ವೇನಲ್ಲಿ ಜರಗುತ್ತವೆ. ಸ್ಪ್ರಿಂಟ್ ಕಾರ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರೆಗೂ  ಮಂಜನಿತ ಸ್ಪೀಡ್ ವೇ ನಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಾಡಾಗಿಲ್ಲ.

ಫೀನಿಕ್ಸ್ 1989–1991 ರಿಂದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಗ್ರಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ ನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಜನರ ಬೆಂಬಲವಿರದ ಕಾರಣ ಈ ರೇಸ್ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತ್ತು.&lt;ref&gt;''ಇಂಡಿಯನ್ ಪೊಲಿಸ್ ಮಂತ್ಲಿ''  (ಜೂನ್ 2004) p.40&lt;/ref&gt;

ಫೀನಿಕ್ಸ್ 2005 ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ  ಟೆಂಪೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುವ ವರೆಗಿನ ಚೇಜ್ ಫೀಲ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ ಇನ್ ಸೈಟ್ ಬೌಲ್ ನ್ನು ನಡೆಸುತಿತ್ತು.ಅದಲ್ಲದೇ ಪ್ರಮುಖ ಹಲವಾರು ವೃತ್ತಿಪರ ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತಿತ್ತು.ಇದರಲ್ಲಿ LPGA ದ ಸೇಫ್ ವೇ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಮತ್ತು ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಟೂರ್ ನ ದಿ ಟ್ರೇಡಿಶನ್ ಎರಡನ್ನೂ ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಿಜವಾಗಿಯೂ 2006 ರ NHL ಆಲ್ ಸ್ಟಾರ್ ಗೇಮ್ ನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿತ್ತು,ಆದರೆ ಅದು ನಂತರ ರದ್ದಾಯಿತು.ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ 2006 ವಿಂಟರ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ (ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಳವಡಿಸಿದ 2006 NHL ಸಂಗ್ರಹಿತ ವಿನಿಮಯ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು.ಅದು ಆಲ್-ಸ್ಟಾರ್ ಗೇಮ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ವರ್ಷಗಳಾದ್ದರಿಂದ ಇದು ರದ್ದಾಯಿತು.)

ಫೀನಿಕ್ಸ್ WAMNRL ರಲ್ಲಿನ ತಂಡದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಸರು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.ಇದು 2011 ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.americanrugbynews.com/artman/publish/rugby_league/RL_Hopes_To_Move_West.shtml |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-04 |archive-date=2010-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101001195003/http://www.americanrugbynews.com/artman/publish/rugby_league/RL_Hopes_To_Move_West.shtml |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ಅಹ್ವಾಟುಕೀ ಅಮೆರಿಕನ್ ಲಿಟಲ್ ಲೀಗ್ 2006 ರ  ಲಿಟಲ್ ಲೀಗ್ ನ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಿರೀಸ್  ನಲ್ಲಿ U.S.ದಿಂದ  ವೆಸ್ಟ್ ರೀಜನ್ ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿತ್ತು. ಫೀನಿಕ್ಸ್ ವಾರ್ಷಿಕ ರಾಕ್'n' ರೊಲ್ ಅರಿಜೋನ ಮಾರಾಥಾನ್ ನನ್ನು ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸುವ ಮೂರು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!ಕ್ಲಬ್‌
!ಕ್ರೀಡೆ
!ಲೀಗ್‌‌
!ಸ್ಥಳ
!ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳು
|-
| ಅರಿಜೋನ ಕಾರ್ಡಿನಲ್ಸ್ 
| ಫುಟ್ಬಾಲ್‌
| [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್|ನ್ಯಾಶನಲ್ ಫೂಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್]] – NFC
| ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ 
| 0
|-
| ಅರಿಜೋನ ಡೈಮಂಡ್ ಬ್ಯಾಕ್ಸ್ 
| ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌ಬ ನ
| ಮೇಜರ್ ಲೀಗ್ ಬೇಸ್ ಬಾಲ್ –ನ್ಯಾಶನಲ್ ಲೀಗ್ 
| ಚೇಸ್ ಫೀಲ್ಡ್ 
| 1
|-
| ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸನ್ಸ್ 
| [[ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್‌]]
| ನ್ಯಾಶನಲ್ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್ – ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಕಾನ್ ಫೆರೆನ್ಸ್
| US ಏರ್ ವೇಸ್ ಸೆಂಟರ್ 
| 0
|-
| ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಕಯೋಟಿ 
| ಐಸ್‌ ಹಾಕಿ
| ನ್ಯಾಷನಲ್‌‌ ಹಾಕಿ ಲೀಗ್: ಪಶ್ಚಿಮ ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌/ವೆಸ್ಟರ್ನ್‌‌ ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌‌‌
| Jobing.com Arena
| 0
|-
| ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಮರ್ಕ್ಯುರಿ 
| [[ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್‌]]
| ಉಮೆನ್ಸ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಬಾಸ್ಕೇಟ್‌ಬಾಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್‌
| US ಏರ್ ವೇಸ್ ಸೆಂಟರ್ 
| 2
|-
| ಅರಿಜೋನ ರಾಟಲರ್ಸ್ 
| ಅರೇನಾ ಫೂಟ್‌ಬಾಲ್‌
| ಅರೆನಾ ಫೂಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ 
| US ಏರ್ ವೇಸ್ ಸೆಂಟರ್ 
| 2
|-
| ಫೀನಿಕ್ಸ್ ರೋಡ್ ರನ್ನರ್ಸ್ 
| ಐಸ್‌ ಹಾಕಿ
| ECHL
| US ಏರ್ ವೇಸ್ ಸೆಂಟರ್ 
| 2
|-
| ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಫ್ಲೇಮ್ 
| [[ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್‌]]
| ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಲೀಗ್‌
| ಅರಿಜೋನ ವೆಟರನ್ಸ್ ಮೆಮೊರಿಯಲ್ ಕೊಲಿಸಿಯುಮ್ 
| 0
|}

== ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಹಾಗು ಮನರಂಜನೆ ==
ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಬಹಳಷ್ಟು ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ವ್ಯಾಲಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜಲೋದ್ಯಾನವನಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದ [[ಮರುಭೂಮಿ|ಮರಭೂಮಿ]] ತಾಪಮಾನದ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ಕೊಂಚ ವಿಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ಹೆಸರಾಂತ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಟೆಂಪೆ ನಲ್ಲಿ  ಬಿಗ್ ಸರ್ಫ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.ವೆಟ್'ಎನ್' ವೈಲ್ಡ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಗ್ಲೆಂಡೇಲ್,ಗಾಲ್ಫ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸನ್ ಪ್ಲಾಶ್ ಮೆಸಾ ದಲ್ಲಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಅರಿಜೋನದಲ್ಲಿನ ಗ್ರಾಂಡ್ ರಿಸಾರ್ಟ್ ನಲ್ಲಿನ-ಒಯಾಸಿಸ್ ವಾಟರ್ ಪಾರ್ಕ್ ಈ ಹಿಂದೆ ಇದನ್ನು ಫೀನಿಕ್ಸನಲ್ಲಿರುವ-ಪಾಯೊಂಟೆ ಸೌತ್ ಮೌಂಟೇನ್ ರಿಸಾರ್ಟ್ ಎನ್ನಲಾಗುತಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮನರಂಜನಾ ಪಾರ್ಕ್ ಗಳಿವೆ,ಅಮ್ಯುಜ್ ಮೆಂಟ್ ಪಾರ್ಕ್ಸ್, ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್ಸ್ ಎನ್' ಕೋಸ್ಟರ್ಸ್ ಉತ್ತರ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿದೆ.ಮೆಟ್ರೊ ಸೆಂಟರ್ ಮಾಲ್ ಪ್ರದೇಶದ ನಂತರ ಇದು ಬರುತ್ತದೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಹೆಸರಾಂತ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ಎನ್ ಕ್ಯಾಂಟೊ ಪಾರ್ಕ್ ಇಲ್ಲಿವೆ.

[[ಚಿತ್ರ:Papago Buttes 3.jpg|right|thumb|ಹೋಲ್-ಇನ್-ದಿ-ರಾಕ್ ಪಾಪಾಗೊ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ.]]

ಮರಭೂಮಿಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಗಾಗ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಿನೋದಾವಳಿಗಳಿಗೆ ಸವಲತ್ತು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.ಸಮಯಾವಕಾಶ ದೊರೆತರೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಗಮನೀಯ ಪಾರ್ಕ್ ವೆಂದರೆ ಸೌತ್ ಮೌಂಟೇನ್ ಪಾರ್ಕ್,ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಎನಿಸಿದೆ.{{convert|16500|acre|km2}}; ಇನ್ನುಳಿದವುಗಳೆಂದರೆ ಕ್ಯಾಮೆಲ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಮೌಂಟೇನ್,ಮತ್ತುಸನ್ನಿಸ್ಲೊಪ್ ಮೌಂಟೇನ್,ಇದನ್ನು &quot;S&quot; ಮೌಂಟೇನ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಿ ಡೆಜರ್ಟ್ ಬಾಟನಿಕಲ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಇಲ್ಲಿ ಮರಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ, ಬೆಳೆಯಬಹುದಾದ ವಿಶ್ವದ ವಿವಿಧ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಂಕ್ಯಾಟೊ ಪಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪಾರ್ಕ್ ಎನಿಸಿದೆ.ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ನಗರದ ಉದ್ಯಾನವನ ಇದು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ವಾಯುವ್ಯದೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಪೂರ್ವ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಪಪಾಗೊ ಪಾರ್ಕ್; ಡೆಜರ್ಟ್ ಬಾಟನಿಕಲ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಮತ್ತು ದಿಫೀನಿಕ್ಸ್ ಝೂ,ಅದಲ್ಲದೇ ಕೆಲವು ಗಾಲ್ಫ್ ತರಬೇತು ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಈ ಪಾರ್ಕ್ ನೆಲೆಯೊದಗಿಸಿದೆ.

== ಪ್ರಧಾನ ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ==
:''ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ: ಅರಿಜೋನದಲ್ಲಿರುವ ರೇಡಿಯೊ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ,ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣಗೊಂಡ ಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ.'' 
ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು;''ಸಾಲ್ಟ್ ರಿವರ್ ವ್ಯಾಲಿ ಹೆರಾಲ್ಡ್'' ,ನಂತರ ಇದು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ದಿ ''ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್''  ಎಂದು 1880 ರಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

ಇಂದು ನಗರವು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿವೆ:''ದಿ ಅರಿಜೋನ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್''  (ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟಿನ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನಾವರಿಸಿದೆ) ಅಲ್ಲದೇ ದಿ ''ಈಸ್ಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ಟ್ರಿಬೂನ್''  (ಬಹುತೇಕ ಪೂರ್ವ ವ್ಯಾಲಿ ಪ್ರದೇಶದ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸುದ್ದಿ ತಲುಪಿಸುತ್ತದೆ.) ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ನಗರವು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಉಚಿತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಿವ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ,ಅರಿಜೋನ ಸ್ಟೇಟ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ''ದಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಪ್ರೆಸ್'' , ಮತ್ತು ದಿ ''ಕಾಲೇಜ್ ಟೈಮ್ಸ್ '' . ಸುಮಾರು 40&amp;nbsp;ವರ್ಷಗಳಿಂದ,ಇರುವ ''ದಿ ಬ್ಯಾಚಲರ್ಸ್ ಬೀಟ್'' , ಮಾರಾಟದ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾಹಿರಾತುಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ.

ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಮೆಟ್ರೊ ಪ್ರದೇಶವು ಹಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಟೆಲೆವಿಜನ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.ಇದು U.S.ನಲ್ಲಿ 12 ನೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಡೆಸಿಗ್ನೇಟೆಡ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಏರಿಯಾ (DMA)ಎನಿಸಿದೆ.ಒಟ್ಟು 1,802,550 ಮನೆಗಳು (U.S.ನ ಒಟ್ಟು 1.6% ರಷ್ಟು ಮನೆಗಳು ಇದರ ವೀಕ್ಷಣಾ ಪರಿಧಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.&lt;ref name=&quot;nielsen&quot;&gt;[187] ^ &quot;ನೀಲ್ಸೆನ್‌ ರಿಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ 1.3% ಇನ್ಕ್ರೀಸ್‌ ಇನ್‌ U.S.ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ ಹೌಸ್ಹೋಲ್ಡ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ದಿ 2007-2008 ಸೀಸನ್‌.&quot; ''ನೀಲ್ಸೆನ್‌ ಮೀಡಿಯಾ ರಿಸರ್ಚ್‌.''  (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 22, 2007) ಮರುಪಡೆಯಲಾಗಿದ್ದು ಮಾರ್ಚ್ 3, 2008.&lt;/ref&gt;)  ಪ್ರಮುಖ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಟೆಲೆವಿಜನ್ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದುವೆಂದರೆ, KPNX 12 (NBC), KNXV 15 (ABC), KPHO 5 (CBS), KSAZ 10 (Fox), KUTP 45 (MNTV), KASW 61 (CW) ಮತ್ತು KAET 8 (PBS, ಇವುಗಳನ್ನು ASU) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇನ್ನುಳಿದ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಸಂಶ್ತೆ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯೋನ್ಮುಖವಾಗಿರುವವೆಂದರೆ KPAZ 21 (TBN) ಗಳಾಗಿವೆ.
KTVW 33 (ಯುನಿವಿಜನ್), KTAZ 39 (ಟೆಲೆಮುಂಡೊ), KDPH 48(ಡೇಸ್ಟಾರ್), ಮತ್ತು KPPX 51 (ION). KTVK 3 (3TV) ಮತ್ತು KAZT 7 (AZ-TV) ಇವು ಮೆಟ್ರೊ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. KAZT ಕೇವಲ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ತನ್ನ ಪ್ರಸಾರ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ರೇಡಿಯೋ ಏರ್ ವೇವ್ಸ್ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಚರ್ಚಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿಸಲು ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಲೆವಿಜನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಪೂರ್ಣ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಲೆವಿಜನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಶೂಟಿಂಗ್ ತಾಣ ಇದಾಗಿದೆ.ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದೆಂದರೆ, ''ವೇಟಿಂಗ್ ಟು ಎಕ್ಸ್ಜೇಲ್'' ,''ವಾರ್ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್'' ,''ಡೇಸ್ ಆಫ್ ಥಂಡರ್'' , ''ಅನಾಸ್ತೇಸಿಯಾ'' ,''ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಂಥೆಮ್'' ,''24'' ,''ದಿ ಕಿಂಗ್ಡಮ್'' ,''ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಅಮೆರಿಕಾ'' , ''ದಿ ಅನ್ ಇನ್ವೈಟೆಡ್'' ,''ವಾಟ್ ಪ್ಲ್ಯಾನೆಟ್ ಆರ್ ಯು ಫ್ರಾಮ್'' ,''ಯಂಗ್ ಅಮೆರಿಕನ್ಸ್'' ,''ಟೈಟನ್ ಎ.ಇ.'' ,''ಒ.ಸಿ.ಅಂಡ್ ಸ್ಟಿಗ್ಸ್'' , ''ಪಾರ್ಡನರ್ಸ್'' ,''ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲೆಸನ್ಸ್'' ,''ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಸೌತ್'' ,''ದಿ ಗೌಟ್ ಲೆಟ್'' , ''ಸೈಕೊ'' ,''ರೈಜಿಂಗ್ ಅರಿಜೋನ'' ,''ಜೆರಿ ಮಾಗ್ಯುರೆ'' , ''ಬಾರಾಕಾ'' ,''ಲಿಟಲ್ ಮಿಸ್ ಸನ್ ಶೈನ್'' ,''ಇಂಟರ್ ಸ್ಟೇಟ್ 60'' , ''ಗನ್ ಫೈಟ್ ಅಟ್ ದಿ O.K. ಕೊರಲ್'' ,''ಬಿಯಾಂಡ್ ದಿ ಲಾ'' , ''ಎ ಹೋಮ್ ಆಟ್ ದಿ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್'' ,''ದಿ ಪ್ರೊಫೆಸ್ಸಿ'' , ''ಎ ಬಾಯ್ ಅಂಡ್ ಹೀಜ್ ಡಾಗ್'' , ''ಯುಜ್ಡ್ ಕಾರ್ಸ್'' ,''ಬಿಲ್&amp;amp; ಟೆಡ್ಸ್ ಎಕ್ಸಲೆಂಟ್ ಅಡ್ವೆಂಚರ್'' (ಇದನ್ನು ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಮಾಸ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು.),''ಯು ಟರ್ನ್'' ,''ಏಟ್ ಲೆಗ್ಗಡ್ ಫ್ರೀಕ್ಸ್'' , ''ಬಸ್ ಸ್ಟಾಪ್'' ,''ದಿ ಗೆಟ್ ಅವೆ'' ,''ದಿ ಗ್ರಿಫ್ಟರ್ಸ್'' , ''ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾ ಗ್ಲೈಡ್ ಇನ್ ಬ್ಲ್ಯು'' , ''ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲೆಸ್ಸನ್ಸ್'' ,''[[Blue Collar Comedy Tour: The Movie]]'' ,''ನೆವರ್ ಬೀನ್ ಥಾವ್ಡ್'' ,''ಜಸ್ಟ್ ಒನ್ ಆಫ್ ದಿ ಗೈಯ್ಸ್'' ,''ಅವೆ ಉಯ್ ಗೊ'' ,''ಟರ್ಮಿನಲ್ ವೆಲಾಸಿಟಿ'' , ''ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ,ಟ್ವಿಲೈಟ್'' ,ಮತ್ತು''ದಿ ಬಂಗೇರ್ ಸಿಸ್ಟರ್ಸ್'' .&lt;ref name=&quot;phx_films&quot;&gt;&quot;[http://www.imdb.com/List?endings=on&amp;amp;&amp;amp;locations=Phoenix,%20Arizona,%20USA&amp;amp;&amp;amp;heading=18;with+locations+including;Phoenix,%20Arizona,%20USA ಟೈಟಲ್ಸ್ ಉಯಿತ್ ಲೊಕೇಶನ್ಸ್ ಇನ್ ಕ್ಲುಡಿಂಗ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಅರಿಜೋನ,USA]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.&quot; IMDb. ಮೇ 10, 2007 ರಂದು ಮರುಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt;

== ಸರ್ಕಾರ ==
{{See also| List of mayors of Phoenix, Arizona}}
[[ಚಿತ್ರ:Azcap.jpg|thumb|ದಿ ಅರಿಜೋನ ಸ್ಟೇಟ್ ಕ್ಯಾಪಿಟೊಲ್ ಈ ಭವನವು ಮೊದಲು ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆ ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು.ಸದ್ಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಾಹಾಲಯ.]]
[[ಚಿತ್ರ:Phoenix city hall-1600x1200.jpg|thumb|ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸಿಟಿ ಹಾಲ್ ನಗರದ ಚಿನ್ಹೆ ದಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಬರ್ಡ್ ನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದೆ.]]
ಅರಿಜೋನದ ರಾಜಧಾನಿ, ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗ ಭವನವಿದೆ. ಆಗ 1913,ರಲ್ಲಿ ಆಯೋಗ ರೂಪದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.  ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಆಡಳಿತವು ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್,ಓರ್ವ ಮೇಯರ್ ಮತ್ತು ಎಂಟು ನಗರ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮೇಯರ್ ಅವರನ್ನು ನಗರದಾದ್ಯಂತದ ಮತದಾನದ ಮೂಲಕ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಗರ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಎಂಟು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮತಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾರರು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;phoenix.gov&quot;&gt;http://www.phoenix.gov/mayorcouncil/about/index.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120516041330/http://phoenix.gov/mayorcouncil/about/index.html |date=2012-05-16 }} | ಆಫಿಸಿಯಲ್ ಸೈಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್Site of the City of Phoenix- ಅಬೌಟ್ ದಿ ಫೀನಿthe Phoenix City Council&lt;/ref&gt; ಸದ್ಯದ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಮೇಯರ್ ಫಿಲ್ ಗೊರ್ಡಾನ್ ಅವರು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗಾಗಿ 2003 ರಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು.ನಂತರ 2007 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಮರುಚುನಾಯಿತರಾದರು.&lt;ref&gt;http://phoenix.gov/mayor/index.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120622005609/http://www.phoenix.gov/mayor/index.html |date=2012-06-22 }} | ಆಫಿಸಿಯಲ್ ಸೈಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್-ಮೇಯರ್ ಹೋಮ್&lt;/ref&gt; ಆಜ್ಞೆ ,ನೀತಿ-ಸೂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ನಗರಕ್ಕಾಗಿ ಜಾರಿ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಮೇಯರ್ ಹಿಡಿದು ಎಲ್ಲ ಸಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರಿಗೂ ಸಮನಾದ ಮತಾಧಿಕಾರವಿದೆ.&lt;ref name=&quot;phoenix.gov&quot;/&gt;

ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್-ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ರೂಪದ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.ಒಬ್ಬ ಪ್ರಬಲ ಸಿಟಿ ಮ್ಯಾನೇಜರ್{/1 ನನ್ನು ಇದರ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೇಮಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ನೀತಿ-ನಿಯಮಗಳು ಹಾಗು ಸೂತ್ರಗಳ ಜಾರಿಗೆ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.{2/}

ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಫೆಬ್ರವರಿ 9,2009 ರಲ್ಲಿ ಡೊಮೆಸ್ಟಿಕ್ ಪಾರ್ಟ್ನರ್ಶಿಪ್ ನೊಂದಣಿಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಜೋಡಿಗೆ ವಾಸದ ನೊ6ದಾವಣಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅವರು ರಜಿಸ್ಟರೆಡ್ ನಿವಾಸಿಗಳೆನಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.&lt;ref&gt;http://www.hrc.org/issues/marriage/domestic_partners/9133.htm|{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಹ್ಯುಮನ್ ರೈಟ್ಸ್ ಕ್ಯಾಂಪೇನ್&lt;/ref&gt;

ನಗರದ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ವೊಂದಕ್ಕೆ ಅದರ ಪಾರದರ್ಶಕ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಶ್ರಮ ಪರಿಭಾವಿಸಿ &quot;ಸನ್ನಿ ಅವಾರ್ಡ್&quot;ನ್ನು ಸನ್ ಶೈನ್ ರಿವಿವ್ ಸಂಸ್ಥೆ ನೀಡಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://phoenix.gov/news/040810sunnyaward.html |title=''ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್'' ,ಸಿಟಿ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ರೆಕಗ್ನೈಜಡ್ ಫಾರ್ ಟ್ರಾನ್ಸಪರನ್ಸಿ ಇನ್ ಗವರ್ನ್ಮೆಂಟ್ ಇನ್ ಫಾರ್ಮೇಶನ್, ಏಪ್ರಿಲ್ 8, 2010 |access-date=2010-11-04 |archive-date=2010-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100613231448/http://www.phoenix.gov/news/040810sunnyaward.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ===
ದಿ ಅರಿಜೋನ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಜುವೆನಲ್ ಕರೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿಹಲವು ಶಾಲೆಗಳಾದ ಅಡೋಬ್ ಮೌಂಟೇನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ದಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಕೆನ್ಯನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಇವುಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.juvenile.state.az.us/Contacts/Facilities.htm ಸೇಫ್ ಸ್ಕೂಲ್ಸ್/ಸೆಕ್ಯುವರ್ ಫೆಸಿಲಿಟೀಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081225054351/http://www.juvenile.state.az.us/Contacts/Facilities.htm |date=2008-12-25 }}.&quot; ಅರಿಜೋನ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಜುವೆನೈಲ್ ಕರೆಕ್ಷನ್ಸ್. ಆಗಸ್ಟ್ 17, 2006ರಂದು ಮರು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

== ಅಪರಾಧಗಳು ==
ಆಗ 1970 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಪರಾಧಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಡೌನ್ ಟೌನ್ ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ-ವಹಿವಾಟು ಕುಸಿಯಲಾರಂಭಿಸಿತು. ''ಅರಿಜೋನ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್''  ಬರಹಗಾರ ಡಾನ್ ಬೊಲ್ಲೆಸ್ ಅವರನ್ನು ಕ್ಲೆರೆಂಡೊನ್ ಹೊಟೆಲ್ ಬಳಿ ಕಾರ್ ಬಾಂಬ್ಯೊಂದರಲ್ಲಿ 1976 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧಗಳ ಕುರಿತ ಅವರ ತನಿಖಾವರದಿಯೇ ಈ ಹತ್ಯೆಗೆ ಕಾರಾಣವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಬೊಲ್ಲೆಸ್ ಸಾಯುವಾಗ ಸಹ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ಭೂಮಾಫಿಯಾಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಉಸುರಿದ್ದರು.ಭೂವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಪಶು ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಂಪೆರ್ ಮಾರ್ಲೆಯ್ ಎಂಬಾತನೇ ಬೊಲ್ಲೆಸ್ ಅವರ ಹತ್ಯೆಗೆ ಸೂಚಿಸಿದ್ದ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.ಅದರಂತೆ ಜಾನ್ ಹಾರ್ವೆ ಅಡಮ್ಸನ್ ಎಂಬಾತನನ್ನು ಎರಡನೆಯ ದರ್ಜೆಯ ಕೊಲೆ ಅಪರಾಧಕ್ಕಾಗಿ 1977 ರಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು.ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟುದಾರರಾದ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಡುನ್ಲ್ಯಾಪ್ ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ರಾಬಿನ್ಸನ್ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದಾಗ ಈ ವಿಷಯ ಬಯಲಿಗೆ ಬಂತು. ಡುನ್ಲ್ಯಾಪ್ ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ದರ್ಜೆ ಕೊಲೆ ಅಪರಾಧಕ್ಕಾಗಿ 1990 ರಲ್ಲಿ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾದ.ಆತ {0}ಅರಿಜೋನ ಸ್ಟೇಟ್ ಪ್ರಿಜನ್ ಸಂಕೀರ್ಣ-ಟುಕ್ಸಾನ್{/0} ದಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 21,2009 ರಲ್ಲಿ ಸಹಜ ಸಾವಿಗೀಡಾದ.ರಾಬಿಸನ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದರೂ ಅಡಮ್ಸನ್ ವಿರುದ್ಧದ ಹಿಂಸಾ ಪ್ರಚೋದನೆಗಾಗಿ ಅಪರಾಧಿ ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. ಬೀದಿ ಗ್ಯಾಂಗ್ ಗಳ ಮತ್ತು ಮಾದಕ ದೃವ್ಯಗಳ ವಹಿವಾಟು 1980 ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಮಾರಕವಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಯಿತು. ಡೌನ್ ಟೌನ್ ನ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿನ ವ್ಯಾನ್ ಬುರೆನ್ ಬೀದಿ(24 ನೆಯ ಬೀದಿ ಬಳಿ) ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ನಗರದ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣಗಳ ದರವು ಕೊಂಚ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿ ಇಳಿಮುಖವಾಗಿದೆ.ಆದರೆ ಇದರ ಪ್ರಮಾಣ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಸರಾಸರಿ ಮೀರಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಕಳೆದ 2008 ಮತ್ತು 2009 ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧ ದರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಕಾರು ಕಳವು ಮತ್ತು ಕೊಲೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಈ ಮೊದಲು FBI ಗೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸುಮಾರು 222 ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುತಿತ್ತು.ಆದರೆ ಇದೀಗ ಇದು 100 ಕ್ಕಿಳಿದಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Ferraresi |first=Michael |url=http://www.azcentral.com/arizonarepublic/local/articles/2010/01/06/20100106violence0106.html |title=Phoenix shootings leave 3 dead in 1st murders of '10 |publisher=Azcentral.com |date=2010-01-06 |accessdate=2010-06-30 |archive-date=2014-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140328151730/http://www.azcentral.com/arizonarepublic/local/articles/2010/01/06/20100106violence0106.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ನವೆಂಬರ್ 2009 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ 106 ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Ferraresi |first=Michael |url=http://www.azcentral.com/news/articles/2009/11/12/20091112phxhomicides1113.html |title=Fewer murders expected in Phoenix |publisher=Azcentral.com |date=2009-11-12 |accessdate=2010-06-30 |archive-date=2014-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140328145925/http://www.azcentral.com/news/articles/2009/11/12/20091112phxhomicides1113.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಕಾರ್ ಗಳ ಕಳವು ಅಪರಾಧ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಗೆ ಸಮಸ್ಯೆ ತಂದಿದೆ ಇತರ ನಗರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ 100,000 ರ ಪ್ರಮಾಣ ನಿಗದಿಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ  ಕಳೆದ 2001 ರ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಾದ ಕಳ್ಳತನದ ದರವು 35,161ರಷ್ಟು ಒಟ್ಟು ಕಳ್ಳತನದ ಪ್ರಕರಣಗಳಾಗಿದ್ದರೆ ಅದರ ಪ್ರಮಾಣವು ಪ್ರತಿ 100,000 ಕ್ಕೆ 1,081.25 ರಷ್ಟಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |first=  |last=  |authorlink=  |coauthors=  |title= Cities with the worst auto theft |url= http://www.insure.com/car-insurance/thefts-cities2.html |work=  |publisher=  |date=  |accessdate= 4 July 2009 |archive-date= 22 ಆಗಸ್ಟ್ 2009 |archive-url= https://web.archive.org/web/20090822100000/http://www.insure.com/car-insurance/thefts-cities2.html |url-status= dead }}&lt;/ref&gt; ಆದರೂ ಕೂಡಾ ಫೀನಿಕ್ಸ್ 2003 ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನ,ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿ 100,000 ಕ್ಕೆ 1,253.71 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಮುಖವಾಗಿತ್ತು.(ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ಮೊಡೆಸ್ಟೊಗಿಂತ ಹಿಂದಿತ್ತು.)ಆದರೂ ಒಟ್ಟು ಕಾರುಗಳ ಕಳವು ಪ್ರಕರಣ 40,769 ಕ್ಕೇರಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite news |title='Hot spots' for stolen cars |url=http://money.cnn.com/2004/11/16/pf/hot_spots_for_hot_cars/ |work= |publisher=[[CNN|CNN.com]] |date=November 30, 2004 |accessdate=4 July 2009 |archive-date=24 ಜುಲೈ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090724150226/http://money.cnn.com/2004/11/16/pf/hot_spots_for_hot_cars/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಅದೇ ರೀತಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ 2008 ರಲ್ಲಿ ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಳವು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ 19 ನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು.ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಗೆ ಈ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣ ದರಕ್ಕೆ ಅದರ ಪರಿಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಅಭಿನಂದಿಸಬೇಕಿದೆ.ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಳವಿಗೆ ಈಡಾಗುವ ಮೋಟಾರು ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿನ ಪೊಲೀಸ್ ಗಸ್ತು ಈ ತಡೆಗೆ ಕಾರಣವೆನ್ನಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Stern |first=Ray |url=http://blogs.phoenixnewtimes.com/valleyfever/2009/04/auto_theft_down_in_phoenix_and.php |title=Auto Theft Down in Phoenix and Tucson; Arizona DPS Takes Credit - Phoenix News - Valley Fever |publisher=Blogs.phoenixnewtimes.com |date=2009-04-15 |accessdate=2010-06-30 |archive-date=2011-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110717200058/http://blogs.phoenixnewtimes.com/valleyfever/2009/04/auto_theft_down_in_phoenix_and.php |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಫೀನಿಕ್ಸ್ ತನ್ನೆಲ್ಲ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ 2009 ರ ವೇಳೆಗೆ ಇಳಿಮುಖ ಕಾಣಲಾರಂಭಿಸಿತು.(2008 ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ 24% ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆ,ನಂತರ 2009 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ 18% ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು.)

ಈ ಹಿಂದೆ 2000 ರಲ್ಲಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ್ನು &quot;ಕಿಡ್ನ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಕ್ಯಾಪ್ಟಲ್ ಆಫ್ USA&quot;ಎನ್ನಲಾಗುತಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://abcnews.go.com/Blotter/story?id=6848672&amp;page=1 |date=11 February 2009 |accessdate=29 July 2010 |title=Kidnapping Capital of the U.S.A. }}&lt;/ref&gt;  ಬಹುತೇಕ ಅಪಹರಣಕಾರರು ಅನೈತಿಕ ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಕಳ್ಳ ಸಾಗಾಣಿಕೆದಾರರೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು.ಅವರು ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಡ್ರಗ್ ವಾರ್ ನ ಭಾಗವಾಗಿ ಇಲ್ಲವೆ ಸಿನಾಲೊವಾ ಕಾರ್ಟೆಲ್ ಗೆ ಸಂಭಂಧಪಟ್ಟವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜಾನ್ ಮೆಕೇನ್ ಅವರು ಕೂಡಾ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ್ನು &quot;ನಂಬರ್-ಟು ಕಿಡ್ನ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ &quot;ಎಂದೇ ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.huffingtonpost.com/2010/06/28/mccain-falsely-claims-pho_n_627605.html |date=28 June 2010 |accessdate=29 July 2010 |name=McCain Falsely Claims Phoenix Is 'Number-Two Kidnapping Capital of The World'}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಈ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ 2007-2009 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ 300 ಅಪಹರಣದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ನಡೆದಿವೆ.ಇದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು,ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ಸಪೊರ್ಟ್ ಅವರ್ ಲಾ ಎನ್ ಫೊರ್ಸ್ಮೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಸೇಫ್ ನೇಬರ್ ಹುಡ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ (SB 1070) ಪ್ರಕಾರ ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ ಕಾರ್ಯೋನ್ಮುಖವಾಗಿದೆ.

== ಶಿಕ್ಷಣ ==
ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲು 30 ಶಾಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿವೆ.&lt;ref&gt;&quot;[http://phoenix.gov/EDUCATN/schdist.html ಸ್ಕೂಲ್ಸ್ ಇನ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070502150309/http://phoenix.gov/EDUCATN/schdist.html |date=2007-05-02 }}.&quot; [http://www.phoenix.gov/ Phoenix.gov] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110225220105/http://phoenix.gov/ |date=2011-02-25 }}.&lt;/ref&gt; ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಗಳನ್ನು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಯುನಿಯನ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ನಿಭಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ಚಾರ್ಟರ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಗಳಾದ ನಾರ್ತ್ ಪೊಯಿಂಟೆ ಪ್ರಿಪರೇಟರಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ಸೊನೊರಾನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಕೂಡ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ.

=== ಸೆಕೆಂಡರಿ-ಶಿಕ್ಷಣದ ತರುವಾಯ ===
[[ಚಿತ್ರ:Asu campus 1.jpg|thumb|ಟೆಂಪೆ ಹತ್ತಿರದ ASU ಶಿಬಿರ ಟೆಂಪೆ ಬಟ್ಟೆ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶ.]]
* ಅರಿಜೋನ ಸ್ಟೇಟ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.ಅದರಲ್ಲಿ ಅವು ಟೆಂಪೆ, ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ವಾಯವ್ಯ (ASU ವೆಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ), ಡೌನ್ ಟೌನ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ (ASU ಡೌನ್ ಟೌನ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್) ಮತ್ತು ಮೆಸಾ (ASU ಪಾಲಿಟ್ಕ್ನಿಕ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ) ಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿವೆ. ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಅರಿಜೋನ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ನ ಶಾಖೆಯು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ಡೌನ್ ಟೌನ್ ನ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ನಲ್ಲಿದೆ. ASU  ಸದ್ಯ U.S.ನಲ್ಲಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದ್ದು 2007 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಹಾಜರಾತಿ 64,394 ರಷ್ಟಿತ್ತು. 
ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಯುನ್ವವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಅರಿಜೋನ ದ ಸಣ್ಣ ಕಚೇರಿಗಳು ಉಪನಗರದಲ್ಲಿವೆ.(ಇವು ಟುಕ್ಸೊನ್ ಮತ್ತು ನಾರ್ದರ್ನ್ ಅರಿಜೋನ ಯುನ್ವವರ್ಸಿಟಿ  (ಇದು ಫ್ಲ್ಯಾಗ್ ಸ್ಟಾಫ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.)
* ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ಯಾನೊನ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಯು ದೇಶದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಲಾಭ-ಸಹಿತ,ಕ್ಕಾಗಿರುವ ಕ್ರಿಸ್ಚಿಯನ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯಾಗಿದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಲಾಭ-ರಹಿತವಾಗಿದ್ದ ಈ ಶಾಲೆ 1949 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತ್ತು.ನಂತರ ಇದನ್ನು ಮೂವರು ಬಂಡವಾಳಗಾರರು ಖರೀದಿಸಿ ದಿವಾಳಿತನದಿಂದ ಅದನ್ನು ಉಳಿಸಿದರು. ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ 2004 ರ ವರ್ಷದಿಂದ ಅದರ ಹಾಜರಾತಿ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಸದ್ಯ ಇಲ್ಲಿ 10,000 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿದ್ದಾರೆ;ಸುಮಾರು 85% ರಷ್ಟು ಆನ್ ಲೈನ್ ಹಾಜರಾತಿ ಇದೆ.
* ಮಿಡ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಗ್ಲೆಂಡೇಲ್- ಗ್ಲೆಂಡೇಲ್ ನಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲಿಯೊನಾಯ್ಸ್ ಡೌನರ್ಸ್ ಗ್ರೊವೆ ನ ಸಹ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದ ಇದರ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನವು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಜನ್ಮ ತಾಳಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವೃತ್ತಿಪರ ಆರೋಗ್ಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಡಾಕ್ಟ ರೇಟ್ ಹಾಗು ಸ್ನಾತಕ್ಕೋತರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ ಗಳೆಂದರೆ ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟಿಯೊಪ್ಯಾಥಿಕ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ (DO),(ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಔಷಧಿ ಸ್ನಾತಕ ಪದವಿ) ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ಗ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್ (MMS)(ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ)ಇದರಲ್ಲಿ ಫಿಜಿಶಿಯನ್ ಅಸಿಸ್ಟಂಟ್  ಸ್ಟಡೀಸ್, ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಫಾರ್ಮಸಿ (PharmD),(ಔಷಧಿ ವಿಜ್ಞಾನ) ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಸೈಕಾಲಜಿ (PsyD),(ಮನಶಾಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನ) ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಆಕುಪೇಶನಲ್ ಥೆರಪಿ (MOT),(ವೃತ್ತಿಪರ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪದವಿ ಕೋರ್ಸ್ ) ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಡೆಂಟಲ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ (DMD), (ದಂತ ಔಷಧಿ ಕೋರ್ಸ್ )ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಪೊಡಿಯಾಟ್ರಿಕ್ ಮೆಡಿಸಿನ್  (DPM)(ಔಷಧಿ ನಿದಾನಶಾಸ್ತ್ರ) ಮತ್ತು ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಆಪ್ಟೊಮೆಟ್ರಿ (OD)(ಅಕ್ಷಿಗೆ ಸಂಭ್ಸಂಧಿಸಿದ ಉನ್ನತ ವ್ಯಾಸಂಗದ ಕೋರ್ಸ್).ಇತ್ಯಾದಿ.
* ಥಂಡರ್ ಬರ್ಡ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಗ್ಲೊಬಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿಯೇ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಗಳ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಣಾ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.(ಗ್ಲೆಂಡೇಲ್), ಸ್ವಿಜರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್, ದಿ[[ಜೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಝೆಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್]], ರಶಿಯಾ, ಮೆಕ್ಶಿಕೊ, [[ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕ|ಸೆಂಟ್ರಲ್]] ಮತ್ತು ಸೌತ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಚೀನಾಗಳು  1 ನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ.ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ''ದಿ ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನಲ್ ನ''  ನೇಮಕಾತಿ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. ''U.S. ನಿವ್ಸ್ ಅಂಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರಿಪೊರ್ಟ್'' , ಮತ್ತು ದಿ ''ಫೈನಾನ್ಸಿಯಲ್ ಟೈಮ್ಸ್ '' .&lt;ref&gt;[http://search.ft.com/ftArticle?queryText=Thunderbird&amp;amp;aje=true&amp;amp;id=070129000926 FT ರಿಪೊರ್ಟ್- ಬಿಜಿನೆಸ್ ಎಜುಕೇಶನ್:ಎ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ದೇರ್ ಓನ್:ದಿ ಟಾಪ್ ಟೆನ್ ಸ್ಕೂಲ್ಸ್ ಇನ್ ಸೆಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಕೆಟಗರೀಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070514210505/http://search.ft.com/ftArticle?queryText=Thunderbird&amp;aje=true&amp;id=070129000926 |date=2007-05-14 }}&quot;ಬೆಸ್ಟ್ ಇನ್ ಇಂತರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಬಿಜಿನೆಸ್:1.-ಥಂಡರ್ ಬರ್ಡ್&quot;&lt;/ref&gt;
* ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಕಾಲೇಜ್ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.
* ದಿ ಆರ್ಟ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಖಾಸಗಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಸಣ್ಣ ಕಾಲೇಜಾಗಿದ್ದು ವಿನ್ಯಾಸ,ಫ್ಯಾಶನ್,ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಕುಶಲ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅದು ತನ್ನ ಮೊದಲ ತರಗತಿ ವರ್ಗವನ್ನು 1996ರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ನೀಡಿತು.
* ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಗವರ್ನರ್ಸ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಹಿವಾಟು ಕಚೇರಿಯನ್ನು 2006 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿತು. WGU ಇದೊಂದು ಆನ್ ಲೈನ್ ಲಾಭ-ರಹಿತ ಉದ್ದೇಶಯುಳ್ಳ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ. ಮಾಜಿ ಗವರ್ನರ್ ಜನೆಟ್ ನಾಪೊಲಿಟಾನೊ WGU ಯ ಮಂಡಲಿಯಲ್ಲಿ 2008 ರ ವರೆಗಿದ್ದರು. NAU ನ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಲಾರಾ ಲೊವೆಟ್ WGU ನ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರೇರರಕರಾಗಿದ್ದರು. WGU ಯ ನೌಕರರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅರಿಜೋನದಾದ್ಯಂತ ಇದ್ದಾರೆ. ಆರಂಭಿಕ ಜೂನ್ 2008,ರಲ್ಲಿ WGU ಸದ್ಯದ ಹಾಜರಾತಿ U.S.ನಾದ್ಯಂತದ 10,000 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿದೆ.
* ದಿ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಕೂಡಾ ಫೀನಿಕ್ಸನಲ್ಲಿದೆ.  ಇದು ದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡಲಾಭ-ಸಹಿತಉದ್ದೇಶದ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಆಗಿದ್ದು ಸುಮಾರು 130,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಾದ್ಯಂತ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ.(ಇದರಲ್ಲಿಪುರೆರ್ಟೊ ರಿಕೊ), ಕೆನಡಾ, ಮೆಸ್ಕಿಕೊ, ಮತ್ತು ನೆದರ್ಲಾಂಡ್ಸ್ ಅಲ್ಲದೇ ಆನ್ ಲೈನ್ ಮೇಲೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.
* ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸಿಂಗ್ ಟೆಕ್ನಾಲಾಜಿ ಲಾಭದ ಉದ್ದೇಶದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ.ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಗಡಿಯ ಟೆಂಪೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ನೂತನ ವಿಸ್ತೃತ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಇದೆ. ಈ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯು ನಾಲ್ಕು ಕಾಲೇಜುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ವಯಸ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಆನ್ ಲೈನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಹೊಂದಿದೆ. ಆಗ 2009 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ 1200 ಪದವಿಪೂರ್ವ ಮತ್ತು 50 ಸ್ನಾತಕ್ಕಾಗಿ UAT ಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ನೊಂದಾಯಿಸಿದ್ದರು.
* ಕೊಲಿನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಇದು ಪ್ರದರ್ಶಕ ಕಲೆಗಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಲಾಭ-ಸಹಿತ ಉದ್ದೇಶದ ಕಾಲೇಜಾಗಿದೆ. ಅದು ಎರಡು ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಗಳನ್ನು, ಒಂದು ಟೆಂಪೆ ಮತ್ತೊಂದು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿವೆ. ಇವೆರಡೂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಗಳು ಚಿಕ್ಕವಾಗಿದ್ದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸಿಲ್ಲ.ಬದಲಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹತ್ತಿರದ ಅಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ 2007,ರಲ್ಲಿನ ''ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಬಿಜಿನೆಸ್ ಜರ್ನಲ್''  ಪ್ರಕಾರ ಕೊಲಿನ್ಸ್ ಅರಿಜೋನದ ಉತ್ತಮ ಕಾಂಪ್ಯುಟರ ತರಬೇತಿ ಕಾಲೇಜಾಗಿದೆ. ಇನ್ನುಳಿದ ಲಾಭದ ಉದ್ದೇಶದ ಕಾಲೇಜುಗಳಂತೆ ಕೊಲಿನ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಅಕ್ರಿಡಿಟೆಡ್ ಅಂದರೆ ಪ್ರಮಾಣಿಕೃತವಾಗಿದೆ.ಅದರ ಪ್ರವೇಶದ ಅವಕಾಶಗಳು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ದೊರೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ ಸಾಧ್ಯ. ಈ ಹಿಂದೆ ಫೆಡರಲ್ ಹಣಕಾಸು ನೆರವಿನ ಯೋಜನೆ ಕುರಿತ ಟೀಕೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಕೊಲಿನ್ಸ್ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿತ್ತು.
* DeVry ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಗೊಸಿ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಲಾಭ-ಸಹಿತ ಉದ್ದೇಶದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು,ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ್ದಾದರೂ ಆನ್ ಲೈನ್ ನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವೆರಡೂ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣದ ನಂತರದ ಕೋರ್ಸು ಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ.
* ಫಾರ್ಟಿಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಖಾಸಗಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಗಿದ್ದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಡಿಗ್ರಿ ಮತ್ತು ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುತ್ತದೆ.i
* ದಿ ಮಾರಿಕೊಪಾ ಕೌಂಟಿ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಒಟ್ಟು ಹತ್ತು ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಎರಡು ಕುಶಲತಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ತರಬೇತು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಆರಿಕೊಪಾ ಕೌಂಟಿ, ಆದ್ಯಂತ ವಯಸ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ತರಬೇತನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಕಾಲೇಜೆಂದರೆ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್. 
* ದಿಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಲಾ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಕಾನೂನು ಕಾಲೇಜು, ಇದು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ಡೌನ್ ಟೌನ್ ನಲ್ಲಿದ್ದು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ನೇಬರ್ ಹುಡ್ ನಲ್ಲಿದೆ. ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಲಾ ಅರಿಜೋನದಲ್ಲಿನ ಏಕೈಕ ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು ಇದು ಅರೆಕಾಲಿಕ ಸಂಜೆ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ.ಇದು ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಅಧೀನ ಅಂದರೆ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಗೆ ಅಂಗವಾಗಿಲ್ಲ. ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಲಾ ವರದಿಯಂತೆ ಆದರ ಮೊದಲ ಪದೇ ವರ್ಗದ 97% ರಷ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅರಿಜೋನ ಸ್ಸ್ಟೇಟ್ ಬಾರ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಜುಲೈ 2008 ರಲ್ಲಿ ಪಾಸು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
{{See also|List of school districts in Phoenix, Arizona}}

== ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ==
=== ವಿಮಾನಯಾನ ===
[[ಚಿತ್ರ:phoenix-sky-harbor-control-tower.jpg|thumb|ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸ್ಕೈ ಹಾರ್ಬರ್ ನ ವೈಮಾನಿಕ ನೋಟ ಇದು ಜನವರಿ 17,2007 ರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿತು.]]
ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸ್ಕೈ ಹಾರ್ಬರ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಏರ್ ಪೊರ್ಟ್ ಸೇವೆ ಹೊಂದಿದ್ದು,ಇದು ಮೆಟ್ರೊದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು ಪ್ರಧಾನ ಮುಕ್ತಮಾರ್ಗಗಳ ವಿನಿಮಯ ಸಾರಿಗೆಯ ಸವಲತ್ತು ಹೊಂದಿದೆ.ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ಪೂರ್ವದ ಡೌನ್ ಟೌನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಹಲವು ಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.{{airport codes|PHX|KPHX}} ಸ್ಕೈ ಹಾರ್ಬರ್ U.S.ನಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಾಗಿಸುವ, ಒಂಭತ್ತನೆಯ ಅತಿ-ಕಾರ್ಯಾಚಟುವಟಿಯುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ&lt;ref&gt;&quot;[http://www.airports.org/cda/aci_common/display/main/aci_content07_c.jsp?zn=aci&amp;amp;cp=1-5-54-55-7153_666_2__ ಏರ್ ಪೊರ್ಟ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ಟ್ರಾಫಿಕ್, 2007 ಫೈನಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120211234103/http://www.airports.org/cda/aci_common/display/main/aci_content07_c.jsp?zn=aci&amp;cp=1-5-54-55-7153_666_2__ |date=2012-02-11 }}.&quot; [http://www.airports.org/ ಏರ್ ಪೊರ್ಟ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120526062436/http://www.airports.org/ |date=2012-05-26 }}. 2009ರ ಜನವರಿ 10 ರಂದು ಮರುಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt; 17 ನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.ಇದು 2007 ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 42 ದಶಲಕ್ಷ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಈ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಿದೆ. ಈ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವು 100 ನಗರಗಳಿಗೆ ತಡೆರಹಿತ ವಿಮಾನಯಾನದ ಸೇವೆ ಹೊಂದಿದೆ.&lt;ref&gt;&quot;[http://phoenix.gov/skyharborairport/airlines_flights/domesticdest.html ಸ್ಕೈ ಹಾರ್ಬರ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಏರ್ ಪೊರ್ಟ್ ಡೊಮೆಸ್ಟಿಕ್ ಡೆಸ್ಟಿನೇಶನ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081104054815/http://phoenix.gov/skyharborairport/airlines_flights/domesticdest.html |date=2008-11-04 }}.&quot; [http://www.phxskyharbor.com/ ಸ್ಕೈ ಹಾರ್ಬರ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಏರ್ ಪೊರ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130509102657/http://phxskyharbor.com/ |date=2013-05-09 }}. ಆಗಸ್ಟ್ 17, 2006 ರಂದು ಮರು ಗಳಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt; ಏರೊಮೆಕ್ಸಿಕೊ, ಏರ್ ಕೆನಡಾ , ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಏರ್ ವೇಯ್ಸ್, ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್ ಜೆಟ್ ಮುಂತಾದವು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ಸಾರಿಗೆ ಒದಗಿಸಿವೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ಯಾರಿಯರ್ ಗಳನ್ನು US ಏರ್ ವೇಯ್ಸ್ (ಇದು ವಿಮಾನಯಾನ ಸಾರಿಗೆಯ ಕೇಂದ್ರವೆನಿಸಿದೆ.) ಇದರ ಮೂಲಕ ಕೆನಡಾ, [[ಕೋಸ್ಟಾ ರಿಕ|ಕೊಸ್ಟಾ ರಿಕಾ]], ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಗಳಿಗೆ ವಿಮಾನಯಾನ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.&lt;ref&gt;&quot;[http://phoenix.gov/skyharborairport/airlines_flights/intdest.html ಸ್ಕೈ ಹಾರ್ಬರ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಏರ್ ಪೊರ್ಟ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಡೆಸ್ಟಿನೇಶನ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070626113926/http://phoenix.gov/skyharborairport/airlines_flights/intdest.html |date=2007-06-26 }}.&quot; [http://www.phxskyharbor.com/ ಸ್ಕೈ ಹಾರ್ಬರ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಏರ್ ಪೊರ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130509102657/http://phxskyharbor.com/ |date=2013-05-09 }}. ಆಗಸ್ಟ್ 17, 2006 ರಂದು ಮರು ಪಡೆಯಿಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

ನೆರೆಯ ಮೆಸಾದಲ್ಲಿರುವ ಫೀನಿಕ್ಸ್-ಮೆಸಾ ಗೇಟ್ ವೇ ಏರ್ ಪೊರ್ಟ್ {{Airport codes|AZA|KIWA}}ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ಸಾರಿಗೆ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಏರ್ ಫೊರ್ಸ್ ಬೇಸ್ ನಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು,ಇದು 1993 ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಹೋಯಿತು. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಮಾನಯಾನವು ಅಲೆಜೇಂಟ್ ಏರ್ ನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಪಡೆದಿದೆ.ನಗರದಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲದೇ ಒಟ್ಟು ಇನ್ನಿತರ ಒಂದು ಡಜನ್ ವಿಮಾನಯಾನದ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಯಾನದ ಸೇವೆ ಹೊಂದಿದೆ.

ಸಣ್ಣ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಜೆಟ್ ಗಳ ಯಾನಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿವೆ,ಅವೆಂದರೆ,ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಡೀರ್ ವ್ಯಾಲೆ ಏರ್ ಪೊರ್ಟ್ {{Airport codes|DVT|KDVT}}ಇದು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗದ ಡೀರ್ ವ್ಯಾಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ವಿಮಾನಯಾನಗಳ ನಿಲ್ದಾಣಗಳೆಂದರೆ ಗ್ಲೆಂಡೇಲ್ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಏರ್ ಪೊರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಗುಡ್ ಇಯರ್ ಏರ್ ಪೊರ್ಟ್ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

=== ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು ಬಸ್ ===
ಆಮ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ 1996 ರಿಂದ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಯುನಿಯನ್ ಸ್ಟೇಶನ್ ಗೆ ತನ್ನ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಿಲ್ಲ.ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಇಡೀ ಯುನೆಟೈಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿಯೇ ಇಂಟರ್ಸಿಟಿ ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ಟ್ರೇನ್ ಸಾರಿಗೆ ಸೇವಾ-ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ದಿ ಸನ್ ಸೆಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಈಗಲ್ ಒಂದು ವಾರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಮಾರಿಕೊಪಾ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ.ಇದು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ದಕ್ಷಿಣದ ಡೌನ್ ಟೌನ್ ಗೆ ಮೂವತ್ತು ಮೈಲುಗಳ ದೂರವಿದೆ.(ಶಟಲ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ಸಾರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ನೋಡಿ [http://www.texaseagle.com/stations/MRC.htm ದಿ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಈಗಲ್ ಸೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130908221859/http://www.texaseagle.com/stations/MRC.htm |date=2013-09-08 }} )

ಆಮ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಥ್ರುವೆ ಬಸ್ ಗಳು ಸ್ಕೈ ಹಾರ್ಬ್ರರ್ ನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ.ಇದು ಫ್ಲ್ಯಾಗ್ ಸ್ಟಾಫ್ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಆಗ್ನೇಯ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಲಾಸ್ ಎಂಜಿಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಶಿಕಾಗೊ ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಗೆ ಗ್ರೆಹೊಂಡ್ ಬಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನು 24 ನೆಯ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ ಬಳಿ ಪ್ರಮುಖ ನಿಲ್ದಾಣದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

=== ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ===
[[ಚಿತ್ರ:METRO Light Rail Loop-101 Station Train Arrival.jpg|thumb|ಹಗುರ ರೈಲ್ವೆ ಸಾರಿಗೆ ಉದ್ಘಾಟನಾ ದಿನ ಡಿಸೆಂಬರ್ 27, 2008]]
ವ್ಯಾಲಿ ಮೆಟ್ರೊ ಮೆಟ್ರೊಪೊಲಿಟನ್ನಿನಾದ್ಯಂತ ತನ್ನ ರೇಲುಗಳು,ಬಸ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ರೈಡ್-ಶೇರ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಸಾರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. 3.38%ರಷ್ಟು ಕೆಲಸಗಾರರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದ ವಿಪರೀತ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಜನರು ಬಸ್ ಗಾಗಿ ಕಾಯಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಯಾಕೆಂದರೆ ಹಲವು ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿಯ ಆಶ್ರಯತಾಣಗಳಿರಲಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;transit&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.bikesatwork.com/carfree/census-lookup.php?state_select=ALL_STATES&amp;sort_num=2&amp;lower_pop=250000&amp;upper_pop=999999999&amp;first_row=25&amp;show_rows=25|title=Most bicycle commuters|accessdate=2008-07-01|publisher=Bikes At Work Inc.}}&lt;/ref&gt; ವ್ಯಾಲಿ ಮೆಟ್ರೊನ{{convert|20|mi|km|adj=on}} ಲೈಟ್ ರೇಲ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು METRO ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಉತ್ತರ-ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್,ಡೌನ್ ಟೌನ್,ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಟೆಂಪೆ ಹಾಗು ಮೆಸಾ ಮೂಲಕ ಡಿಸೆಂಬರ್ 27,2008 ರಂದು ಇದನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರ್ಗಗಳ{{convert|30|mi|km}} ರಷ್ಟು ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2025 ರೊಳಗಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಆರಂಭಿಸುವ ಗುರಿ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.valleymetro.org/metro_light_rail/ |title=Welcome |publisher=Valley Metro |date= |accessdate=2010-06-30 |archive-date=2010-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100706001232/http://www.valleymetro.org/metro_light_rail |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

''ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ,ನೋಡಿ:''  ಮೆಟ್ರೊ ಲೈಟ್ ರೇಲ್(ಫೀನಿಕ್ಸ್).

=== ಬೈಸಿಕಲ್ ಸಾಗಾಟ ===
ಕಳೆದ 2000 ರಲ್ಲಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಬೈಸಿಕಲ್ ಮೂಲದ ರಸ್ತೆ ಸಾಗಾಟ ತನ್ನ 0.89% ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಪಡೆದಿದೆ.ಇದು ಒಂದು ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 1.12% ರಷ್ಟಾಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;transit&quot;/&gt;

ನಗರ ಬೀದಿ ಹಾಗು ಇನ್ನಿತರ ಪಾತ್ ವೇ ಗಳಲ್ಲಿ ಸೈಕಲ್ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಡೆಸಬೇಕೆಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾರಿಕೊಪಾ ಅಸೊಶೊಯೇಶನ್ ಆಫ್ ಗವರ್ನ್ ಮೆಂಟ್ಸ್ ಒಂದು ಬೈಸಿಕಲ್ ಅಡ್ವೈಜರಿ ಮಂಡಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಇದರ ಮೂಲಕ ರಸ್ತೆ ಸುಧಾರಣಾ ಕರಮಗಳಿಗೂ ಆ ಸೈಕಲ್ ಸಲಹಾ ಮಂಡಲಿ ಚರ್ಚೆ ಅನ್ಡೆಸಲಿದೆ.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.mag.maricopa.gov/detail.cms?item=4643 MAG ರೀಜನಲ್ ಬೈಕ್ ಮ್ಯಾಪ್ 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101112055524/http://www.mag.maricopa.gov/detail.cms?item=4643 |date=2010-11-12 }}.&quot; [http://www.mag.maricopa.gov/ ಮಾರಿಕೊಪಾ ಅಸಿಶಿಯೇಶನ್ ಆಫ್ ಗವರ್ನ್ಮೆಂಟ್ಸ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101108062302/http://www.mag.maricopa.gov/ |date=2010-11-08 }}. ಏಪ್ರಿಲ್‌ 20, 2009 ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ&lt;/ref&gt;

=== ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಮಾರ್ಗಗಳು ===
{{Main|Roads and freeways in metropolitan Phoenix}}
[[ಚಿತ್ರ:Downtown_Phoenix_Aerial_Looking_Northeast.jpg|thumb|ಮಿಡ್ ಟೌನ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸ್ಕೈಲೈನ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಅವೆನ್ಯುನಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಚಾಚಿರುವ ಜಾಗೆ.]]
ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಬೀದಿ ವಿಂಗಡನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕ ಜೋಡಣಾ ಪದ್ದತಿ ಮೇಲೆ ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿದೆ.ಜಿರೊ ಪಾಯಿಂಟ್ ಅಥವಾ ಸೊನ್ನೆ ಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಇದು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಅವೆನ್ಯು ಮತ್ತು ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್ ಬೀದಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚ್ಛೇದಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಖ್ಯಾಧಾರಿತ ಅವೆನ್ಯು ಗಳು ಉತ್ತರ–ಸೆಂಟ್ರಲ್ ನೈಋತ್ಯ;ಸಂಖ್ಯಾಧಾರಿತ ಬೀದಿಗಳು ಉತ್ತರ–ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ. ಪ್ರಧಾನ ರೈಲ್ವೆ ಅಥವಾ ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬೀದಿಯ ಒಂದು ಮೈಲು (1.6ಕಿ.ಮೀ)ವಿಭಜಿಸಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಮೈಲಿಯ(1.6 ಕಿ.ಮೀ)ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಬ್ಲಾಕ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಅಂದಾಜು 1000 ಮನೆ ನಂಬರ್ ಗಳು ಎಂದು ವಿಭಜಿಸಿದರೆ; ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ 800 ಮನೆ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ,ಇದು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಸ್ಕಾಟ್ ಡೇಲ್ ರೋಡ್ 7200 ಪೂರ್ವ, ಇದು ಅಂದಾಜು 7200 / 800 = {{convert|9|mi|km|0}} ಕೇಂದ್ರದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ವ್ಯಾಲಿ ಮೆಟ್ರೊ ಬಸ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನೂ ಈ ಸಂಖ್ಯಾ ನಮೂದಿಕೆ ಮೇಲೆ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು.ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಅವೆನ್ಯು ಬಸ್ ಮಾರ್ಗ ಸೊನ್ನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್ಸ್ ಡೇಲ್ ರೋಡ್ ಮಾರ್ಗ 72 ಎಂದು ಸಂಖ್ಯಾ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಫೀನಿಕ್ಸ್ ತನ್ನ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಕಲ್ಪಿಸಲು ತನ್ನ ಮತದಾರರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮತ್ತು 1985 ರಲ್ಲಿ ಅವರ ½ ರಷ್ಟರ ಮಾರಾಟ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ರಸ್ತೆ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ,ಅಂತರ ರಾಜ್ಯ 10 ಮತ್ತು ಅಂತರ್ ರಾಜ್ಯ 17 ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಚಾರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು.ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆರ್ಟಿಲ್ಲರಿ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಜಾಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತಿತ್ತು.

ಸದ್ಯ ಮುಕ್ತ ಸಾಗಾಟದ ಪದ್ದತಿಯು ಎರಡು ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: (I-10 ಮತ್ತುI-17), ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಖಂಡಾಂತರ ಮಾರ್ಗವಾದ US 60 ಗೆ ಸೇರಿದೆ, ಅಲ್ಲದೇ ಹಲವು ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು—SR 51,SR 85,ಲೂಪ್ 101,SR 143,ಮತ್ತು ಲೂಪ್ 202 ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

ಬರಬರುತ್ತಾ, ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ನೂತನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒಳಗಾದವು.ಇನ್ನ್ನಿತರ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳೆಂದರೆ (ಲೂಪ್ 303, SR 801, ಮತ್ತ್ತುSR 802) ಇವುಗಳು ಕೂಡಾ ತಮಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ದುರಸ್ತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡವು.

{| style=&quot;width:75%&quot;
|-
| 
* [[ಚಿತ್ರ:I-10.svg|20px]] ಅಂತರರಾಜ್ಯ 10
* [[ಚಿತ್ರ:I-17.svg|20px]] ಅಂತರರಾಜ್ಯ 59
* [[ಚಿತ್ರ:Arizona 51.svg|20px]] ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಮಾರ್ಗ 87
* [[ಚಿತ್ರ:Arizona_101.svg|20px]] ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಮಾರ್ಗ 87
| 
* [[ಚಿತ್ರ:Arizona 143.svg|20px]] ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಮಾರ್ಗ 87
* [[ಚಿತ್ರ:Arizona_202.svg|20px]] ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಮಾರ್ಗ 87
* ''[[ಚಿತ್ರ:Arizona 303.svg|20px]] ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಮಾರ್ಗ 303 (ಯೋಜಿಸಿದ್ದು)'' 
* [[ಚಿತ್ರ:US 60.svg|20px]] U.S. 60
|}

== ಅವಳಿ ನಗರಗಳು ==
[[ಚಿತ್ರ:PhoenixSisterCities gobeirne.jpg|thumb|ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನ ಸಹನಗರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವ ಸಂಕೇತ]]
ಫೀನಿಕ್ಸ್, ಅರಿಜೋನಾಗೆ,ಹತ್ತು ಸಿಸ್ಟರ್ ಸಿಟೀಸ್,ಸಹವರ್ತಿ ನಗರಗಳಿವೆ.ಇವುಗಳನ್ನು ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸಿಸ್ಟರ್ ಸಿಟೀಸ್ ಕಮೀಶನ್ ರಚಿಸಿದೆ:&lt;ref&gt;ಸಿಸ್ಟರ್ ಸಿಟೀಸ್ ಇನ್ ಫಾರ್ಮೇಶಮ್ ಆಬ್ಟೇನ್ಡ್ ಫ್ರಾಮ್ ದಿ [http://www.phoenixsistercities.org/ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸಿಸ್ಟರ್ ಸಿಟೀಸ್ ಕಮೀಶನ್].&quot; ಏಪ್ರಿಲ್‌ 20, 2009 ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ&lt;/ref&gt;

{|
|-
|  ಹೊಂದಿಸಿ=&quot;ಮೇಲೆ&quot; 
| 
* {{Flagicon|Taiwan}} – ತೈಪೈ (ತೈವಾನ್) (1979)
* {{Flagicon|Canada}} – ಕಾಲ್ಗರಿ  (ಅಲ್ಬೆರ್ಟಾ, ಕೆನಡಾ) (1997)
* {{Flagicon|Italy}} – ಕಾಟಾನಿಯಾ (ಸಿಸಿಲಿ, ಇಟಲಿ) (2001)
* {{Flagicon|People's Republic of China}} – ಚೆಂಗುಡು ([[ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಚೀನಾ]]) (1986)
* {{Flagicon|Republic of Ireland}} – ಎನ್ನಿಸ್, Co. ಕ್ಲೇರ್, (ಐರ್ಲೆಂಡ್) (1988)
|  ಹೊಂದಿಸಿ=&quot;ಮೇಲೆ&quot; 
| 
* {{Flagicon|France}} – ಗ್ರೆನೊಬಲ್ (ರೊನೆ -ಅಲ್ಪೆಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್) (1990)&lt;ref name=&quot;Grenoble&quot;&gt;{{cite web |author=Jérôme Steffenino, Marguerite Masson |url=http://www.grenoble.fr/jsp/site/Portal.jsp?page_id=92 |title=Ville de Grenoble - Coopérations et villes jumelles |publisher=Grenoble.fr |date= |accessdate=2009-10-29 |archive-date=2007-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071014074034/http://www.grenoble.fr/jsp/site/Portal.jsp?page_id=92 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* {{Flagicon|Mexico}} – ಹೆರ್ಮೊಸಿಲ್o (ಸೊನೊರಾ, ಮೆಕ್ಸಿಕೊ) (1975)
* {{Flagicon|Japan}} – ಹಿಮೆಜಿ (ಹೈಗೊ, ಜಪಾನ್) (1976)
* {{Flagicon|Czech Republic}} – [[ಪ್ರಾಗ್|ಪ್ರಾಗ್ಯು]] ([[ಜೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಝೆಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್]]) (1991) ಸದ್ಯ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ 
* {{Flagicon|Israel}} – ರಮತ್-ಗಾನ್ ([[ಇಸ್ರೇಲ್]]) (2005)
|}

== ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ ==
{{Portal|Arizona}}
* ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಪಟ್ಟಿ
* [[:ವರ್ಗ:People from Phoenix, Arizona|ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಅರಿಜೋನದ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಗಣ್ಯರು]]
* ಅಮೆರಿಕಾಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ವಿಶಾಲವಾದ ನಗರಗಳು
{{clear}}
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{Reflist|colwidth=30em}}

== ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ ==
* {{cite journal
| last1        = Larson
| first1       = Kelli L.
| last2        = Gustafson
| first2       = Annie
| last3        = Hirt
| first3       = Paul
| date        =
| year        = 2009
| month       = April
| title       = Insatiable Thirst and a Finite Supply: An Assessment of Municipal Water-Conservation Policy in Greater Phoenix, Arizona, 1980–2007
| journal     = Journal of Policy History
| volume      = 21
| issue       = 2
| pages       = 107–137
| doi         = 10.1017/S0898030609090058
}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==
{{Sister project links}}
* [http://www.phoenix.gov ಕಫೀಸಿಯಲ್ ಗವರ್ನನ್ಮೆಂಟ್ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110225220105/http://phoenix.gov/ |date=2011-02-25 }}
* [http://www.phxart.org/ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಕಲಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಾಹಲಯ]
* [http://www.asu.edu/ ಅರಿಜೋನ ಸ್ಟೇಟ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ]
* [http://www.phoenixcentral.org/ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ನೇಬರ್ ಹುಡ್ ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110216123014/http://www.phoenixcentral.org/ |date=2011-02-16 }}
* [http://www.phoenixchamber.com/ ಗ್ರೇಟರ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಚೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210522193844/http://www.phoenixchamber.com/ |date=2021-05-22 }}
* [http://www.visitphoenix.com/ ಗ್ರೇಟರ್ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಕನ್ವೆನ್ಶನ್ &amp; ವಿಜಿಟರ್ಸ್ ಬ್ಯುರೊ ]
* [http://www.phoenixpubliclibrary.org/ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ]
* [{{Gnis3|44784}} USGS—ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಎಲೆವೇಶನ್]
* {{wikivoyage|Phoenix}}
{{Template group
| title = Articles Relating to Phoenix and [[Maricopa County, Arizona|Maricopa County]]
| list =
{{Maricopa County, Arizona}}
{{Phoenix Metropolitan Area}}
{{PhxPoP}}
{{Arizona}}
{{United States state capitals}}
{{USLargestCities}}
{{USLargestMetros}}
{{All-American City Award Hall of Fame}}
{{Arizona cities and mayors of 100,000 population}}
}}

{{Coord|display=title|33.448457|-112.073844}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಸಿಟೀಸ್ ಇನ್ ಅರಿಜೋನ]]
[[ವರ್ಗ:ಕೌಂಟಿ ಸೀಟ್ಸ್ ಇನ್ ಅರಿಜೋನ]]
[[ವರ್ಗ:ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಮೆಟ್ರೊಪೊಲಿಟಿನ್ ಏರಿಯಾ]]
[[ವರ್ಗ:ಫೀನಿಕ್ಸ್, ಅರಿಜೋನ]]
[[ವರ್ಗ:1868 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜನನಿಬಿಡ ಸ್ಥಳಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಮಾರಿಕೊಪಾ ಕೌಂಟಿಯ ಜನನಿಬಿಡ ಪ್ರದೇಶಗಳು,ಅರಿಜೋನ]]
[[ವರ್ಗ:ಸೊನೊರಾನ್ ನಲ್ಲಿನ ಮರಭೂಮಿಯ ಜನನಿಬಿಡ ಪ್ರದೇಶಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:UFO-ಸಂಭಂಧಿಸಿದ ಸ್ಥಳಗಳು =]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪಟ್ಟಣಗಳು]]</text>
      <sha1>r4zunql72h4d3z6ltvtcmytabosa59t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ನಿಗಮ (ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್)(ವ್ಯಾಪಾರದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಸೇರಿದ ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಘಟನೆ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26283</id>
    <revision>
      <id>1373608</id>
      <parentid>1286121</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T13:31:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FluteWarrior</username>
        <id>99457</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>1373608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="141227" sha1="6v2n33z9fg7th2jx6wsz98pe9uy0r5m" xml:space="preserve">{{About|business corporations}}
'''ನಿಗಮ'''  ಎಂಬುದು ಒಂದು ಕ್ರಮಬದ್ಧ(ವ್ಯವಸ್ಥಿತ) ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾದ ಹಕ್ಕುಪತ್ರದ ನಿಯಮಾವಳಿಯ ಆಧಾರ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾನೂನಿನ ಘಟಕವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅದರದೇ ಆದ ಸವಲತ್ತು ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದರ ಸದಸ್ಯರ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;[http://dictionary.reference.com/browse/corporation Dictionary.][http://dictionary.reference.com/browse/corporation Reference.com]&lt;/ref&gt;  ನಿಗಮಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ, ವಿಭಿನ್ನ ರಚನೆಗಳಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿನ ಬಹುಪಾಲನ್ನು [[ವ್ಯಾಪಾರ]] ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನಿಗಮಗಳು,ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಕಾನೂನಿನ ಉತ್ಪನ್ನವೆಂಬಂತೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅವುಗಳ ನಿಯಮಗಳು,ನಿಗಮ,ಸಾಲದಾತರು, ಷೇರುದಾರರು, ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಶ್ರಮಿಕ ನೌಕರರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿಡುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;ಫ್ರಾಂಕ್ ಈಸ್ಟರ್ ಬ್ರೂಕ್, ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ R. ಫಿಶೆಲ್. 'ದಿ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಆಫ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಲಾ' (1996)&lt;/ref&gt; ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ನಿಗಮಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಬದುಕಿನ (ಜೀವನದ) ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ.

ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯು ನಿಗಮದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ (ಆದರೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಲ್ಲ) ಗುಣಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿಗಮ ವಿಫಲವಾದಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ  ಷೇರುದಾರರು ಕೇವಲ ಅವರ ಪಾಲಿನ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಹಾಗು ನೌಕರರು ಅವರ ಕೆಲಸ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಿಗಮದ ಸಾಲದಾತರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಇವರು ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಹಜವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಕಾನೂನು ನಿಗಮಗಳನ್ನು ಸಹಜವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಂತೆ(&quot;ಜನರು&quot;) ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಗಮಗಳು, ನಿಜವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೇಲೆ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಬಹುದಾಗಿವೆ,&lt;ref&gt;ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದ ಸಂವಿಧಾನ ಅನುಚ್ಛೇದನ.8, ವಿಶೇಷವಾಗಿ  ಅನುಚ್ಛೇದನ.(4)&lt;/ref&gt; ಅಲ್ಲದೇ ಅವು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಬಲ್ಲವು.&lt;ref&gt;ಫಿಲಿಫ್ I. ಬ್ಲುಮ್ ಬರ್ಗ್, ದಿ ಮಲ್ಟಿನ್ಯಾಷ್ಯನಲ್ ಚಾಲೆಂಜ್ ಟು ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಾ: ದಿ ಸರ್ಚ್ ಫಾರ್ ಅ ನ್ಯೂ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಪರ್ಸನಾಲ್ಟಿ, (1993) ಇದರಲ್ಲಿ ನಿಗಮಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದಾಸ್ಪದ ಲಕ್ಷಣಯುಳ್ಳ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಚರ್ಚೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.&lt;/ref&gt; ನಿಗಮಗಳ ಸದಸ್ಯರು ಸಂಘಟನಾ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ(ಸರ್ಟಿಫಿಕೆಟ್ ಆಫ್ ಇನ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್)ವನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ ಇವುಗಳು ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವದೊಂದಿಗೆ &quot;ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ&quot;. ಅಲ್ಲದೇ ಕಾನೂನು ಸಮ್ಮತ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದಾಗ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಅಥವಾ ಷೇರುದಾರರು ಸ್ವತಃ ಇದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ ಇವು &quot;ಕೊನೆಗಾಣು&quot;ತ್ತವೆ. ದಿವಾಳಿತನದ ಫಲಿತಾಂಶವೆಂದರೆ ನಿಗಮದ &quot;ಸಾವೆನಿಸಿದೆ&quot;. ಸಾಲದಾತರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದಂತೆ ನಿಗಮವನ್ನು ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನದಡಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದಾಗ ನಿಗಮ ವಿಸರ್ಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ದಿವಾಳಿಯಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಿಸಿನೆಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ (B.C.)ಅನ್ನು ನೋಡಿ [SBC 2002] CHAPTER 57, ಭಾಗ 10&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಇಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಿಗಮವನ್ನು ಪುನಃ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಿಗಮಗಳು, ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ನರಹತ್ಯೆಯಂತಹ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅಪರಾಧಿ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವುದು ರುಜುವಾತಾಗಿವೆ.&lt;ref&gt;ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 2007 ರ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ನರಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ನರಹತ್ಯಾಕಾರಿ ಕಾಯ್ದೆ&lt;/ref&gt;[7]

ಆದರೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾನೂನು ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ನಿಯಮಾವಳಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ನಿಗಮದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಲ್ಕು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ:&lt;ref&gt;RC ಕ್ಲಾರ್ಕ್, ''ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಕಾನೂನು''  (ಆಸ್ಪೆನ್ 1986) 2;,ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಮನ್ ಅಟ್ ಆಲ್., ''ದಿ ಅನಾಟಮಿ ಆಫ್ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಲಾ''  (2004) Ch.1, p.2; C. A. ಕೋಕ್, ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್, ಟ್ರಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಕಂಪನಿ: ಅ ಲೀಗಲ್ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ, (1950).&lt;/ref&gt;

* ಕಾನೂನು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ 
* ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ
* ವರ್ಗಾಯಿಸಬಲ್ಲ ಷೇರುಗಳು
* ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆಡಳಿತ

==ಇತಿಹಾಸ==
{{Main|History of corporations|List of oldest companies}}
[[File:Stora Kopparberg 1288.jpg|thumb|1288 ರ ಜೂನ್ 16 ಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ಸ್ಟೊರಾ ಕಾಪರ್ ಬರ್ಗ್ ಮೈನ್ ನ 1/8 ಷೇರು.]]
&quot;ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್&quot; (ನಿಗಮ) ಎಂಬ ಪದವು ''ಕಾರ್ಪಸ್''  ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ.  ಇದು ಸಂಘ ಅಥವಾ &quot;ಜನರ ಕೂಟ&quot; ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ಪದವಾಗಿದೆ.  ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವಿಷಯಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ [[ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದಿವೆ.&lt;ref&gt;ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ S. ಖನ್ನಾ(2005). [http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id= ''ದಿ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ದಿ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಫಾರ್ಮ್ ಇನ್ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ಇಂಡಿಯಾ. '' ] ಮಿಚಿಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ&lt;/ref&gt; ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುರೋಪ್ ನಲ್ಲಿ, ಚರ್ಚ್ ಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಂತೆ ಸುಸಂಘಟಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ   [[ಪೋಪ್]] ಮತ್ತು ದಿ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್. ಯಾವುದೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸದಸ್ಯನೊಬ್ಬ ಬದುಕಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಮಹತ್ವದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. [[ಸ್ವೀಡನ್|ಸ್ವಿಡನ್]] ನ ಫ್ಯಾಲುನ್ ನಲ್ಲಿದ್ದ   ಸ್ಟೋರಾ ಕಾಪರ್ ಬರ್ಗ್ ಎಂಬ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಸಮುದಾಯ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾದ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಿಗಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು 1347 ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಗ್ನುಸ್ ಎರಿಕ್ಸನ್ ಎಂಬ ರಾಜನಿಂದ ಹಕ್ಕುಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಅನೇಕ ಸನ್ನದು ಪಡೆದ ನಿಗಮಗಳು, [[ಡಚ್ ಈಸ್ಟ್‌ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿ|ಡಚ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ]] ಅಥವಾ  ಹಡ್ಸನ್ಸ್ ಬೇ ಕಂಪನಿಯಂತಹ ವಸಾಹತು ತತ್ವಾಧಾರಿತ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಈ ನಿಗಮಗಳು ವಸಾಹತು ನೀತಿಗಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿವೆ.

17 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ನಿಗಮದ ಪ್ರವರ್ತಕರು &quot;ಸನ್ನದು ಸಂಘ&quot;ದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿದರು. ಡಚ್ ಅರಸರಿಂದ ಅನುಮೋದಿತ ಹಕ್ಕುಪತ್ರದಡಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ,ಡಚ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ (VOC), [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್|ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್]] ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗಿದ್ದ [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೋಪಿನ]] ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದ ಲಾಭ ಪಡೆಯಲು  ಮೌಲುಕನ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರಿತು.  VOC ಯಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿದ್ದವರಿಗೆ, ಷೇರುಗಳ ಪುರಾವೆಯಾಗಿ ಕಾಗದದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೇ ಅವರು ತಮ್ಮ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮೂಲ [[ಆಂಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್]] ನ ಸ್ಟಾಕ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಹಿವಾಟು ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಕಂಪನಿಯ ರಾಯಲ್ ಚಾರ್ಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಷೇರುದಾರರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;ಓಮ್ ಪ್ರಕಾಶ್, ''ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಪ್ರೈಸಸ್ ಇನ್ ಪ್ರಿ ಕಲೋನಿಯಲ್ ಇಂಡಿಯಾ''  (ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ 1998).&lt;/ref&gt; ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಕಾನೂನಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆದಂತಹ ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ರಬಂಧ ಗ್ರಂಥದ ಕರ್ತೃ ಸ್ಟಿವಾರ್ಟ್ ಕೈಡ್ ಎಂಬುವವರು 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಗಮವನ್ನು ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ.

{{quote|a collection of many individuals united into one body, under a special denomination, having [[perpetual succession]] under an artificial form, and vested, by policy of the law, with the capacity of acting, in several respects, as an individual, particularly of taking and granting property, of contracting obligations, and of suing and being sued, of enjoying privileges and immunities in common, and of exercising a variety of political rights, more or less extensive, according to the design of its institution, or the powers conferred upon it, either at the time of its creation, or at any subsequent period of its existence.|&lt;ref&gt;A Treatise on the Law of Corporations, Stewart Kyd (1793-1794)&lt;/ref&gt;}}

===ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿದ್ದಾಂತ ===
{{See also|Mercantilism|South Sea Bubble}}
[[File:Vereinigte Ostindische Compagnie bond - Middelburg - Amsterdam - 1622.jpg|thumb|1623 ರ ನವೆಂಬರ್ 7 ದಿನಾಂಕವನ್ನು ನಮೂದಿಸಿ 2,400 ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಡಚ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿ ಹೊರಡಿಸಿದ ಬಾಂಡ್]]
ಸಮಕಾಲೀನರು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾರರಿಂದ  &quot;ಭೂಮಂಡಲದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವಪೂರ್ಣ ಸಮಾಜ&quot; ವೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ,{{Citation needed|date=August 2010}}  ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿ, ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವಂತಹ ನಿಗಮದ ಪ್ರಬಲ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸಲು ಹಾಗು ವ್ಯಾಪಾರದ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳಾದ ನಿರ್ದಯ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಶೋಷಣೆಗಳ ಪದ್ದತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು.&lt;ref&gt;ಜಾನ್ ಕೀ, ''ದಿ ಹಾನರಬಲ್ ಕಂಪನಿ: ಎ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ದಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ''  (ಮ್ಯಾಕ್ ಮಿಲ್ಲನ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ 1991).&lt;/ref&gt; 1600ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 13 ರಂದು,ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವವು ಕಂಪನಿಗೆ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಮತ್ತು [[ಆಫ್ರಿಕಾ]]ಗಳ ಮೂಲಕ  ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕು ನೀಡಿತು.  1611ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿಯ ಷೇರುದಾರರು ಅವರ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು 150 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಗಳಿಸಿದರು. ಅನಂತರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶೇರು, ಸ್ಟಾಕ್ ಬಿಡುಗಡೆಗಳು,  ಕಂಪನಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಲಾಭದೊರೆಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.   1613-1616 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾದ ಇದರ ಮೊದಲ ಶೇರು ಬಂಡವಾಳ ಶೇಖರಣೆಯಲ್ಲಿ ₤418,೦೦೦ ನಷ್ಟು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು. ಅಲ್ಲದೇ  1617-1622ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾದ ಇದರ ಮೊದಲ ಸ್ಟಾಕ್ ₤1.6 ಮಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು.&lt;ref&gt;''Ibid.''  ಅಟ್ 113.&lt;/ref&gt;

[[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ]] 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಅಧಿಕಾರ ಪತ್ರ ನೀಡುವ ವಾಡಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಕಾನೂನು, ನಿಗಮದ ಷೇರುದಾರರ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕಡೆ ಗಮನ ಹರಿಸದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸಿತು.  ನಿಗಮದ ಹಕ್ಕುಪತ್ರಗಳನ್ನು ಆಯಾ ವಲಯದ ರಾಜ್ಯ-ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ನಿಗಮವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಾಸಕಾಂಗದ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ನಿಗಮದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ನಿಗಮಗಳು ಅವುಗಳ ಹಕ್ಕುಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ.   ಈ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿಯೇ 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. (ಆಂಡ್ರೀವ್ ಕ್ಯಾರ್ನೆಜ್, ಸೀಮಿತ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವರ ಭದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ರೂಪಿಸಿದರು. ಜಾನ್ ಡಿ. ರಾಕ್ ಫೆಲ್ಲರ್, ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಆಯಿಲ್ ಅನ್ನು ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದರು). ಅಂತಿಮವಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚು ಪರವಾನಿಗೆಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವದರ ಜೊತೆಗೆ ನಿಗಮಗಳ ದಾಖಲಾತಿ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮನಗಂಡವು. ನ್ಯೂ ಜೆರ್ಸಿ &quot;ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರ ನೀಡುವ&quot; ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಕಾನೂನನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=ftzqaBv7X_sC&amp;amp;pg=PA159&amp;amp;lpg=PA159&amp;amp;dq=%22new+jersey%22+%22first+state%22+%22business+corporation%22&amp;amp;source=web&amp;amp;ots=n5Af0liBo5&amp;amp;sig=A2RRh_zOyS7W3CCMK4ZyG6Scmwk ದಿ ಲಾ ಆಫ್ ಬಿಸ್ ನೆಸ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಷನ್ಸ್]&lt;/ref&gt; ಡೆಲವೇರ್ ಕೂಡ ಇದನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಅತಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಜೆರ್ಸಿಯ ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೇ ನಿಗಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟವಾಗಿರುವ ರಾಜ್ಯವೆಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆಯಿತು. ಅದಲ್ಲದೇ ನಿಗಮಗಳ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.   ನ್ಯೂ ಜೆರ್ಸಿ ಗೆ ಈ ತಪ್ಪು ಅರಿವಾದ ನಂತರ ಅದು ಈ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿತಾದರೂ ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ತಡವಾಗಿ ಹೋಗಿತ್ತು; ಇಂದೂ ಕೂಡ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ  ನಿಗಮಗಳನ್ನು ಡೆಲವೇರ್ ಕಾನೂನಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನಿಗಮಗಳು ಭವಿಷ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಗತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಸೂಚನೆಯಿಂದಾಗಿ, 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಿಂದ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ನ ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ಸರ್ಕಾರಿ ನೀತಿಗಳು ಬದಲಾಗತೊಡಗಿದವು.  1819 ರಲ್ಲಿ  U.S. ನ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ನಿಗಮಗಳಿಗೆ ಅವು ಹಿಂದೆಂದೂ ಅನುಭವಿಸದ ಮತ್ತು ಪರಿಗಣಿಸದಂತಹ ಅತ್ಯಧಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು.&lt;ref&gt;''ಟ್ರಸ್ಟೀಸ್ ಆಫ್ ಡರ್ಟ್ ಮೌತ್ ಕಾಲೇಜ್  v. ವುಡ್ ವಾರ್ಡ್'', 17 U.S. 518 (1819).&lt;/ref&gt; ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಹಕ್ಕುಪತ್ರವನ್ನು &quot;ಅನುಲ್ಲಂಘನೀಯ&quot;ವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಇದನ್ನು ಇಚ್ಛಾನುಸಾರವಾಗಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಗೊಳಪಡಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಇದನ್ನು ರದ್ದು ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;''Id.''  ಅಟ್ 25.&lt;/ref&gt; ನಿಗಮವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ &quot;ಕೃತಕ ವ್ಯಕ್ತಿ&quot; ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;''Id.''  ಅಟ್ 45.&lt;/ref&gt;

ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ [[ಶಾಸಕಾಂಗ]] ಕೂಡ ನಿಗಮವನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಮಿತಿಗಳ ಸಂಕೋಲೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿತು.  1844 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ತು ಜಾಯಿಂಟ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಹೊರತಂದಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಹಕ್ಕುಪತ್ರವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಅಥವಾ ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಾಯ್ದೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು.&lt;ref&gt;ಸೀನ್ M. O'ಕಾನರ್, ''ಬೀ ಕೇರ್ ಫುಲ್  ವಾಟ್ ಯು ವಿಷ್ ಫಾರ್: ಹೌ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ಸ್ ಅಂಡ್  ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕ್ರಿಯೇಟೆಡ್ ದ ಪ್ರಾಬ್ಲಂ ಆಫ್ ಆಡಿಟರ್ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್'', 45 B.C.L. Rev. 741, 749 (2004).&lt;/ref&gt; ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ,  ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕರಾರುಗಳು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕಾನೂನಿಗೆ ರವಾನೆಯಾದವು: ಹೊಸದಾಗಿ ಉದಯಿಸಿದ ಬಂಡವಾಳ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವಂತೆ ಸಂಸತ್ತು 1855 ರ ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಹೊರತಂದಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು, ಯಾವುದೇ ನಿಗಮ ಕಾನೂನು ಬದ್ಧ ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಂದ ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯ ಲೋಪದ ವ್ಯಾಜ್ಯ ಹೂಡುವುದರಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಸರಿಯಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ನಿಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಸರಳವಾಗಿ &quot;ಲಿಮೆಟೆಡ್&quot; ಕಂಪನಿ ಎಂದು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಈ ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಪನಿ ಅಳವಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಕಾಯ್ದೆ, 18 &amp;amp; 19 Vict., ch. 133 (1855)(Eng.), ಸೈಟೆಡ್ ಇನ್ ಪೌಲ್ G. ಮ್ಯಾಹನಿ, ''ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಆರ್ ಕನ್ಸೆಷನ್? '' ''ಆನ್ ಎಸ್ಸೆ ಆನ್ ದ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಲಾ'', 34 Ga. L. Rev. 873, 892 (2000).&lt;/ref&gt;

ಈ ಕುರಿತು 1855 ರಲ್ಲಿ ''ದಿ ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್''  ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ &quot;ಬಹುಶಃ ಎಂದಿಗೂ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಕಟವಾಗಿ ಇಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಯ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಮಿತಿಮೀರಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ&quot; ಎಂದು ಬರೆದಿದೆ.&lt;ref&gt;ಗ್ರ್ಯಾಮಿ G. ಅಕೆಸನ್ ಅಂಡ್ ಜಾನ್ D. ಟರ್ನರ್, ''ದಿ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಆಫ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಲಯಬಲಿಟಿ ಆನ್ ಓನರ್ ಷಿಪ್ ಅಂಡ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್: ಐರಿಷ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, 1877-1914'', ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್, ಕ್ವೀನ್ ನ ಬೆಲ್ ಫಾಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ,  [http://www.ehs.org/uk/ehs/conference2004/assets/AchesonTurnerPaper.pdf]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ನಲ್ಲಿದೆ.&lt;/ref&gt; ಇದೇ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ 75 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ &quot; ಭವಿಷ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ [t] ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನು...  ಬಹುಶಃ ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ನಿಯಮಗಳ ಹೆಸರಿಲ್ಲದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವಂತೆ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಗುವುದು. ವಾಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀಫೆನ್ ರೊಂದಿಗೆ ಹಾಗು [[ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ|ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ]] ಇತರ ಪ್ರವರ್ತಕರೊಂದಿಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಿಗಮಗಳಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುವುದು&quot; ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದಾಗ ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಎರಡನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಇದು ಗುರುತಿಸಿತು.&lt;ref&gt;''ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್'', ಡಿಸೆಂಬರ್ 18, 1926, ಅಟ್ 1053, ಅಸ್ ಕೋಟೆಡ್ ಇನ್ ಮ್ಯಾಹೊನಿ, ''ಸುಪ್ರಾ'', ಅಟ್ 875.&lt;/ref&gt;

===ಆಧುನಿಕ ನಿಗಮಗಳು===
19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಜೆರ್ಸಿ ಯ ಶೆರ್ಮನ್ ಕಾಯ್ದೆ, ಇತರ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ, ಹೊಲ್ಡಿಂಗ್ ಕಂಪನಿಗಳು, ಮತ್ತು ಒಕ್ಕೂಟಗಳು ಹಂಚಿಹೋಗಿದ್ದ ಷೇರುದಾರರೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಂಡು ವಿಸ್ತೃತ ನಿಗಮ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು. (ದಿ ಮಾಡರ್ನ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಅಂಡ್ ಪ್ರೈವೆಟ್ ಪ್ರಾಪರ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿ&lt;ref&gt;&quot;ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿಗಮ&quot; (1860ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು) ಮತ್ತು &quot;ಆಧುನಿಕ ನಿಗಮ&quot; ದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೋಲಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ (1900 ರ ನಂತರ), ಟೆಡ್ ನೇಸ್, ''ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕ: ದಿ ರೈಸ್ ಆಫ್ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಪವರ್ ಅಂಡ್ ಡಿಸ್ಲೇಬ್ಲಿಂಗ್ ಆಫ್ ಡೆಮೊಕ್ರಸಿ''  71 (ಬೆರೆಟ್-ಕೊಹೆಲರ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್, Inc., ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ 2003).&lt;/ref&gt;. ''ಸ್ಯಾಂಟ ಕ್ಲಾರಾ ಕೌಂಟಿ v. ಸದರನ್ ಫೆಸಿಫಿಕ್ ರೇಲ್ ರೋಡ್''  ಪ್ರಕರಣದ ಹೆಸರಾಂತ ತೀರ್ಪು, ಕಾರ್ಯನೀತಿ ರಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಉದಯಿಸಿದ್ದ ಆಧುನಿಕ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಯುಗದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು.

20 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ವಿಶ್ವಮಹಾಯುದ್ಧ I ರ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ಅನಂತರ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಾಧಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಯಿತು.  1980ರ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ನಿಗಮಗಳು ಖಾಸಗೀಕರಣದತ್ತ ಸಾಗಿದವು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ವಶದಲ್ಲಿರುವ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಖಾಸಗಿ ನಿಗಮಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟದ ಮೂಲಕ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಡೀರೆಗ್ಯುಲೇಷನ್[ಸರ್ಕಾರಿ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ] (ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾದ ಕಟ್ಟಳೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವುದು.)  ಇಲ್ಲಿ ಖಾಸಗೀಕರಣ ಕೂಡಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲೈಸ್ಸೆಸ್-ಫೇರ್, ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಹಿಡಿತದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ನೀತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಸಂಘಟಿತ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಯಾಯಿತು. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ನಿಗಮಗಳು ಅವುಗಳ ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ನೆಲೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ನಿಗಮಗಳನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಂಡವು. ಜಪಾನೀ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೈರೆಟ್ಸು ಎಂಬ ಸಮಾನ ಹಂತದ ಮಿಶ್ರ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದವು. ತರುವಾಯ ಇದನ್ನು ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅನುಸರಿಸಿದವು.

==ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಕಾನೂನು==
{{Main|Corporate law}}
{{BusinessLaw}}
ನಿಗಮದ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಕಾನೂನು ಕಾರ್ಯಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ನಿಗಮಕ್ಕೆ ಕಾನೂನು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ನೀಡುವ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ''ಕಾಲ್ಪನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ'', ''ಕಾನೂನು ವ್ಯಕ್ತಿ''   ಅಥವಾ ''ನೀತಿ ಬದ್ಧ''  ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬಂತೆ ಕಾಣುವ ಕಾನೂನಿನ ಅಂಗದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.( ಸಹಜವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ) ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಕಾನೂನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ನಿಗಮಗಳಿವೆ, ಅವುಗಳದೇ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲು, ನಿರ್ಬಂಧಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿಹಾಕಲು ಮತ್ತು ಅದರ ಷೇರುದಾರರಿಂದ (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ &quot;ಸದಸ್ಯರೆಂದು&quot; ಸೂಚಿಸಲಾಗುವವರು) ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಲು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಲಾರ್ಡ್ ಚಾನ್ಸಲರ್ ಆದ  ಹ್ಯಾಲ್ಡೇನ್ ರವರ ಪ್ರಕಾರ,

{{quote|...a corporation is an abstraction. It has no mind of its own any more than it has a body of its own; its active and directing will must consequently be sought in the person of somebody who is really the directing mind and will of the corporation, the very ego and centre of the personality of the corporation.|&lt;ref&gt;''[[Lennard's Carrying Co Ltd v Asiatic Petroleum Co Ltd]]'' [1915] AC 705&lt;/ref&gt;}}

ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಎರಡು ಆರ್ಥಿಕ ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು, ದಿವಾಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾಲದಾತರಿಗೆ (ಷೇರುದಾರರು ಅಥವಾ ನೌಕರರ ಪಾಲು ನೀಡುವ ಕುರಿತು ವಿರೋಧವಿದೆ.) ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯದು, ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಸೊತ್ತನ್ನು ಅದರ ಷೇರುದಾರರು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸೊತ್ತನ್ನು ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಷೇರುದಾರರ ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಸಾಲದಾತರೂ ಕೂಡ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ.   ಇದನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆ ಮಾನದಂಡ ದರ್ಜೆ ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲಕ ನಕಲು ಮಾಡಬಾರದೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಎರಡನೆಯ ಸೂಚನೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಶಾಸಕಾಂಗದ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಕಾನೂನು ಕಾರ್ಯಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ.&lt;ref&gt;ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಮನ್ ಅಟ್ ಅಲ್., ''ದಿ ಅನಾಟಮಿ ಆಫ್ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಲಾ'', pg 7.&lt;/ref&gt;

ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುವ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಟ್ಟಳೆಗಳು ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!ಕಟ್ಟಳೆ-ನಿಯಂತ್ರಣ
!ವಿವರಣೆ
|-
| ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ
| ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಅಥವಾ ಏಕಮಾತ್ರ ಒಡೆತನದ ಹೊರತಾಗಿ, ಆಧುನಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ನಿಗಮದ ಷೇರುದಾರರು, ನಿಗಮದ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿಗೆ &quot;ಸೀಮಿತ&quot; ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;ಎ ಲೀಡಿಂಗ್ ಕೇಸ್ ಇನ್ ಕಾಮನ್ ಲಾ ''ಸಾಲೊಮನ್ v. ಸಾಲೊಮನ್ &amp;amp; Co.''  [1897] AC 22.&lt;/ref&gt; ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅವರು ನಿಗಮಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಷೇರು ಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿದ ಮೊತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುವಂತಿಲ್ಲ. ಇದು ಷೇರುದಾರರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿರುವ ನಿಗಮಗಳು &quot;ಅವುಗಳ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸಮಾಜೀಕರಿಸುವಂತೆ&quot; ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಈ ಖರ್ಚು-ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸಮಾಜೀಕರಿಸುವುದೆಂದರೆ ಅದನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸುವುದು.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hock |first=Dee |title=One from many |page=140 |quote=... they have become a superb instrument for the capitalization of gain and the socialization of cost. |year=2005 |publisher=Berrett-Koehler Publishers |isbn=1576753323 }}&lt;/ref&gt; ಇದು ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿರುವ ಷೇರುದಾರರಂತೆ ನಿಗಮದ ಸಾಲದಾತರನ್ನು ಷೇರುದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗದು. ಈ ಮೂಲಕ ನಿಗಮದ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಅಜ್ಞಾತ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇದಕ್ಕಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಸಕಾರಣ ಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಸಾಲದಾತ ಬಹುಶಃ ಯಾವುದೇ ಷೇರನ್ನು ಕೊಳ್ಳುಗನಿಗೆ ಮಾರಲು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷ ಮಾರಾಟಗಾರನಿಗೂ ಕೊಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ನಿಗಮಗಳಿಗೆ ಮುಂದೆ ಸ್ಟಾಕ್ ನ ಅನೇಕ ಷೇರುದಾರರಿಂದ ಬಂಡವಾಳ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಅವುಗಳ ಉದ್ಯಮಗಳ ಮೇಲೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.  ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯು, ಷೇರುದಾರನಿಗೆ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಮೊತ್ತದ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂಭವನೀಯ,ಪ್ರಬಲ ಷೇರುದಾರರ ಆಕರ್ಷಣೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇಚ್ಛಿತ ಷೇರುದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡುವ  ಮೊತ್ತ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಅದೇನೇ ಆದರೂ ಕೆಲವು ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಧದ ನಿಗಮಕ್ಕೂ ಕೂಡ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಷೇರುದಾರರ' ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಅಪರಿಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೆನಡಾದ ಎರಡು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅಪರಿಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ನಿಗಮ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಅನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಂಪನಿ. 
|-
| ಶಾಶ್ವತ ಜೀವಮಾನ
| ಇದರ ಮತ್ತೊಂದು ಅನುಕೂಲವೆಂದರೆ ನಿಗಮದ ಆಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ರಚನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅದರ  ಷೇರುದಾರರು ಮತ್ತು ಬಾಂಡುದಾರರ ಬದುಕಿನ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತವೆ.  ಇದು ಬಂಡವಾಳದ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಶೇಖರಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ನ ಸೊತ್ತುಗಳ ವಿಘಟನೆಮತ್ತು ಹಂಚಿಹೋಗುವುದರ ಬದಲು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಮತ್ತು ಸುದೀರ್ಘ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಲು ಹಣಕಾಸು ದೊರೆತಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನಯುಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚ್ ಗೆ(ನಿಗಮ) ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಅದು ತೆರಿಗೆ ಆಕರಣೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ ಭೂಹಿಡುವಳಿದಾರನ ಮರಣದ ನಂತರವೂ ರಾಜನಿಗೆ ಅಥವಾ ಭೂಮಾಲಿಕನಿಗೆ ಸೇವಾ ಉಂಬಳಿ ನೀಡಬೇಕಾಗುತಿತ್ತು.  ಇದನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಮಾರ್ಟ್ ಮ್ಯೇನ್ ನ ಕಾನೂನು ನೋಡಿ. (ಅದೇನೇ ಆದರೂ, ಕಾನೂನು ಘಟಕದಂತಿರುವ ನಿಗಮದ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರದ ಮೂಲಕ ಕೊನೆ ಹೇಳಬಹುದು.  ಆದರೆ ಕಂಪನಿ ಕಾನೂನನ್ನು ಉಂಲ್ಲಘಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಇದು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಾರ್ಷಿಕ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದಾಗ, ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕೆಂದು ಕಂಪನಿ ವಿನಂತಿಸಿಕೊಂಡಾಗ.)
|}

===ಒಡೆತನ ಮತ್ತು  ನಿಯಂತ್ರಣ===
ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ರಚಿತ ಇತರ ಕಾನೂನು ಘಟಕಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಟ್ರಸ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ನಿಗಮಗಳು) ಸದಸ್ಯರ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತವೆ. ಅಥವಾ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಒಮ್ಮೆ ಘೋಷಿಸಿದ ಲಾಭಾಂಶ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸದಸ್ಯರು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. 
 ಲಾಭ ಉದ್ದೇಶಿತ ನಿಗಮಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಈ ಮತದಾರರು ಸ್ಟಾಕ್ ನ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಷೇರುದಾರರು ಅಥವಾ ಸ್ಟಾಕ್ ನ ಪಾಲುದಾರರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಯಾವಾಗ ಸ್ಟಾಕ್ ನ ಶೇರುದಾರರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ನಿಗಮವು ನಾನ್ ಸ್ಟಾಕ್ ನಿಗಮ (ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ,  &quot;ಎ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಬೈ ಗ್ಯಾರಂಟಿ&quot;)ದ ಈ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೇ ಸ್ಟಾಕ್ ಮಾಲೀಕರನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು, ನಿಗಮ ಅದರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಮತಚಲಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.  ಕೇವಲ ಮತಚಲಾಯಿಸುವ ಸದಸ್ಯರು ಮಾತ್ರ &quot;ನಿಗಮ&quot;ದ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲ. ನಾನ್ ಸ್ಟಾಕ್ ನಿಗಮದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸಂಘಟನಾ ಅನುಚ್ಛೇದದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. (UK ದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಸಮರೂಪದ: ''ಆರ್ಟಿಕಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್'' ); ಅಲ್ಲದೇ ಸದಸ್ಯ ವರ್ಗವನ್ನು ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: &quot;ಟ್ರಸ್ಟೀ(ಧರ್ಮದರ್ಶಿ),&quot; &quot;ಆಕ್ಟೀವ್ (ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ),&quot; &quot;ಅಸೊಸಿಯೇಟ್(ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ),&quot; ಮತ್ತು/ಅಥವಾ &quot;ಗೌರವ ಸದಸ್ಯ.&quot; ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರನ್ನೂ ನಿಗಮದ ಅನುಚ್ಛೇದದಲ್ಲಿ ನಿಗಮದ ಸದಸ್ಯರೆಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸಂಘಟನೆಯ ಅನುಚ್ಛೇದಗಳು ಉದಾಹರಣೆಗೆ &quot;ನಿಗಮ&quot;ವನ್ನು &quot;ದಿ ABC ಕ್ಲಬ್, Inc.&quot; ನಂತಹ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರಿನಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದು. &quot;ನಿಗಮ&quot; ಮತ್ತು &quot;ದಿ ABC ಕ್ಲಬ್, Inc.&quot; ಅಥವಾ ಕೇವಲ &quot;ದಿ ಕ್ಲಬ್&quot; ಗಳನ್ನು ಸಮಾನಾರ್ಥಕಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅವುಗಳು ಸಂಘಟನೆಯ ಅನುಚ್ಛೇದಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಉಪ ನಿಂಬಂಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಕಾಣಿಸಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಅದಲು ಬದಲು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಾನ್ ಸ್ಟಾಕ್ ನಿಗಮವನ್ನು ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಸದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಲಾಭರಹಿತ ಉದ್ದೇಶದ ನಾಟ್ ಫಾರ್ ಪ್ರಾಫಿಟ್ ನಿಗಮವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡೂ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ನಿಗಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಾನೂನಿನಡಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಸಂಘಟಿತವಲ್ಲದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಿಗೆ,   ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಸಂಘಗಳಿಗೆ, ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸದ ವಿಶೇಷ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ವರ್ಗಗಳ ಆಡಳಿತ ಸ್ವರೂಪಗಳಿವೆ.  ವಿಶ್ವದ ಬಹುತೇಕ ಕಡೆ, ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯೇ ನಿಗಮದ ಆಡಳಿತ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಷೇರುದಾರರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮಂಡಳಿಯಾಗಿದೆ. ಜರ್ಮನಿಯಂತಹ ಕೆಲವೊಂದು ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ನಿಗಮದ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಮಂಡಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ಪಂಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಮಂಡಳಿ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜರ್ಮನಿಯು ಕೂಡ ಕೋ-ಡಿಟರ್ಮಿನೇಷನ್ (ಸಹನಿರ್ಣಯ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಅಪರೂಪದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಂಡಳಿಯು ಅರ್ಧಭಾಗದಷ್ಟು ನೌಕರರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ನಿಗಮದ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು,CEO, ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಖಜಾಂಜಿ, ಮತ್ತು ಇತರ ನಾಮಾಂಕಿತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಂಡಳಿಯು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಇದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಷೇರುದಾರರ ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಭಾವದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ,ನಿಗಮಗಳನ್ನು ಸಾಲದಾತರು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. (ಭಾಗದಲ್ಲಿ), ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳು.  ನಿಗಮಕ್ಕೆ ಸಾಲಕೊಡುವುದರ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಸಾಲದಾತರು,  ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು. ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಸದಸ್ಯರು ಹೊಂದಿರುವ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನೂ ಮುಂದಿಡಬಹುದು. ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ನಂತಹ ಕೆಲವು ನ್ಯಾಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಕ್ಷೇತ್ರಗಳ, ನಿಗಮಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳೂ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕೆಂಬುದು ಪ್ರಮಾಣಕವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಂತಹ ಇತರ ನ್ಯಾಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ 1933 ರ ಗ್ಲಾಸ್-ಸ್ಟಿಗಲ್ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ(ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ವಿಮೆಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ನಿಯಮ,ಈ ಕಾನೂನನ್ನು 1999 ರಲ್ಲಿ ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ) ಹಾಗು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಡಿ, ಬಾಹ್ಯ ನಿಗಮಗಳಲ್ಲಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವಂತಿಲ್ಲವೆಂದು ಈ ವಲಯದಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೂ, 1999 ರಿಂದ U. S. ನಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳಿಗೆ  ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ, ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಬಹುದಾದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಹಿವಾಟನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಯಿತು. ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳಿಗೆ ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಫೈನ್ಯಾನ್ಷಿಯಲ್ ಸರ್ವೀಸ್ ಮಾಡ್ರನೈಸೇಷನ್ ಕಾಯ್ದೆ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮ್-ಲೀಚ್-ಬಿಲ್ಲೆ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. 1997 ರಿಂದ U. K.ಯಲ್ಲಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ಸೇವಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ; ಇದರ ನಿಯಮಗಳು ವಿಮಾ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ಬಂಡವಾಳಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ನಿರ್ಬಂಧಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Grosse |first=Robert E. |title=The future of global financial services |pages=57–62 |year=2004 |publisher=Wiley-Blackwell |isbn=1405117005 }}&lt;/ref&gt;

ಇನ್ನೂ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಲಾಭ-ಉದ್ದೇಶಿತ ನಿಗಮವನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕೆಂಬ ಮಂಡಳಿಯ  ನಿರ್ಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಉಳಿದ ಭಾಗಾಂಶವನ್ನು ಷೇರುದಾರರು ಸಾಲದಾತರು ಹಾಗು ನಿಗಮದೆಡೆಗಿನ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ ಇತರರು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.  ಅದೇನೇ ಆದರೂ ಷೇರುದಾರರು ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಲಾಭ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ತಾವು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಬಂಡವಾಳಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಬಾಧ್ಯರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

===ರಚನೆ===
ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ನಿಗಮಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ನೀಡಿದ ಶಾಸನದ ಅನುಮತಿ, ಅಧಿಕಾರಪತ್ರದಿಂದ ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದು, ನಿಗಮಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಜ್ಯ, ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇವುಗಳನ್ನು ಆ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಿದ ಕಾನೂನುಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.   ನೊಂದಣಿಯು, ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ನಿಗಮಕ್ಕೆ ಇರಲೇ ಬೇಕಾದ ಪ್ರಧಾನ ಪೂರ್ವಾಪೇಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ.  ಕಾನೂನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಿಗಮ, ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮಂಡಿಸುವ ಮತ್ತು ನೊಂದಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೇಳುತ್ತದೆ.(ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಕಾನೂನು ಸೇವೆ ಪಡೆಯಲು ಉದ್ದೇಶಿತ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಒಂದು ಕಂಪನಿ). ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಅಥವಾ ನಿಗಮದ ಇತರ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯನ್ನು ಕೂಡ ನೇಮಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೇಳುತ್ತದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿಗಮ, ಅದರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ಮೊತ್ತದ ಸ್ಟಾಕ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಅಧಿಕಾರವಿದೆ ಎಂಬುದ ಬಗ್ಗೆ  ಹಾಗು ನಿರ್ದೇಶಕರ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಳಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಆರ್ಟಿಕಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಇನ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಅನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ.  ಒಮ್ಮೆ ಈ ಅನುಚ್ಛೇದನಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೊರೆತ ನಂತರ ನಿಗಮದ ನಿರ್ದೇಶಕರು ನಿಗಮದ ಆಂತರಿಕ ಆಡಳಿತ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು  ಅಗತ್ಯ ಉಪ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಭೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸ್ಥಾನ.

ನಿಗಮ ಯಾವ ನ್ಯಾಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆಯೋ, ಆ ನ್ಯಾಯಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಾನೂನು, ನಿಗಮದ ಆಂತರಿಕ ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.  ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿಗಮವನ್ನು ಅದರ ತವರು ರಾಜ್ಯದ ಬದಲು ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಆಗ ಅದು ಇತರ ಸರ್ಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಫಾರೀನ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್(ವಿದೇಶೀಯ) ಎಂದು ನೊಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಲ್ಲದೇ ಉದ್ಯೋಗ, [[ಅಪರಾಧ]]ಗಳು, ಒಪ್ಪಂದಗಳು, ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳು ಅದರ ಆತಿಥೇಯ (ರಾಜ್ಯ) ರಾಷ್ಟ್ರದ ಕಾನೂನಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ.

===ನಾಮಾಂಕಿತ ಅಥವಾ ಹೆಸರು ಅಥವಾ ಅಭಿಧಾನ===
ನಿಗಮಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಕೆಲವು ನಿಗಮಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಸೂಚಿತ ಹೆಸರಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ: ಉದಾಹರಣೆಗೆ, &quot;ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಫೆಲೋ(ಹಿರಿಯ ಸದಸ್ಯರು).&quot; ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಬಹುಪಾಲು ನ್ಯಾಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿರುವ ನಿಗಮಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಹೆಸರುಗಳು ಅವರ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಸೂಚಿಸಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ.  ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ, ಈ ಸಾಧ್ಯತೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತದ ತಾರ್ಕಿಕತೆ ದಾಟಿತು: ಕೆನಡಾದ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ನಿಗಮಗಳು ಯಾವ ಹೆಸರನ್ನು ಕೂಡ ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಪ್ರಾವಿನ್ಷಲ್ ಸೇಲ್ಸ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ನೋಂದಣಿ ಗುರುತಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೇವಲ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿವೆ. (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, &quot;12345678 ಒಂಟ್ಯಾರಿಯೊ ಲಿಮಿಟೆಡ್&quot;).

ಬಹುತೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಹೆಸರುಗಳು &quot;ನಿಗಮ&quot; ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಆ ಘಟಕದ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸೂಚಿಸುವ ಸಂಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.(ಉದಾಹರಣೆಗೆ. &quot;ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇನ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಟೆಡ್&quot; ಅಥವಾ &quot;Inc.&quot;), ಅಥವಾ ಅದರ ಸದಸ್ಯರ  ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. (ಉದಾಹರಣೆಗೆ &quot;ಲಿಮಿಟೆಡ್&quot; ಅಥವಾ &quot;Ltd.&quot;). ಈ ಪದಗಳು ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿ ನ್ಯಾಯಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯಿಂದ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ನ್ಯಾಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇನ್ನುಳಿದವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;[[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋನಿಯಾದ]] [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜ್ಯಗಳು|U.S. ರಾಜ್ಯಗಳು]], ಸಣ್ಣ ಗುಂಪು ನಡೆಸುವ ನಿಗಮಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪೊರೆಟ್ ಸ್ಥಾನ ಸೂಚಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.   ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ನಿಗಮ ಕಾನೂನಿನ 1977 ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಕರಡುಪ್ರತಿ ತಯಾರಕರು, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ನಿಗಮಗಳು ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಸ್ಥಾನ ಸೂಚಿಸುವ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಬೃಹತ್ ಸಂಖ್ಯೆಯ ನಿಗಮಗಳಿದ್ದು, ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಿಂದಾಗಿ ಅವೆಲ್ಲಾ ಅವುಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೇ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪೊರೆಟ್ ಸ್ಥಾನ ಸೂಚಿಸದ ನಿಗಮಗಳು ಹಾನಿ ಮಾಡಿರುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸಾಕ್ಷಿಯಿಲ್ಲದಿರುವ ಕಾರಣ ಕರಡುಪ್ರತಿ ತಯಾರಕರು ಅವರ ನಿರ್ಧಾರ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ಆದರೂ, 1977ರ ಕರಡುಪ್ರತಿ ತಯಾರಕರು ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳು ನಡೆಸುವಂತಹ ನಿಗಮಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಹೇರಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಸೀ ಹ್ಯರಾಲ್ಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್, Jr., R. ರಾಯ್ ಫಿಂಕಲ್, ಲ್ಯಾರಿ W. ಸನ್ ಸಿನಿ, ಮತ್ತು  ಆನ್ನ್ ಯುವೊನ್ನೆ ವಾಲ್ಕರ್, ''ಮಾರ್ಷಸ್ ಕ್ಯಾಲಿಪೊರ್ನಿಯಾ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಾ'', 4ನೇ ಆವೃತ್ತಿ., ಸಂಪುಟ. 1 (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಆಸ್ಪೆನ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್, 2004), 5-15 — 5-16.&lt;/ref&gt; ಇವುಗಳ ಬಳಕೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಅವರು ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಇರುವಂತಹ ಒಂದು ಘಟಕದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಕಾನೂನಿನ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಕೆಲವೊಂದು ನ್ಯಾಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು &quot;'''ಕಂಪನಿ''' &quot; ಎಂಬ ಪದ ಒಂದನ್ನೇ ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. &quot;ಕಂಪನಿ&quot; ಎಂಬ ಪದವು  ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಏಕಮಾತ್ರ ಸ್ವಾಮ್ಯತ್ವವನ್ನು (ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿಲ್ಲ), ಅಥವಾ ಪ್ರಾಚೀನವಾಗಿ, ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಜನರ ಗುಂಪನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದಾದ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ರವಾಸಿ ಹೋಟೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ತಂಗಿರುವವರು).

===ಹಣಕಾಸಿನ ವಿವರ ಪ್ರಕಟಣೆ===
ಅನೇಕ ನ್ಯಾಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಲಾಭ ಪಡೆಯುವ ಷೇರುದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಿಗಮಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದ ಹಣಕಾಸು ವರದಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಿಗಮದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಸಾಲದಾತರು ನಿಗಮದ ಸಾಲಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಷೇರುದಾರರ ಬೇಡಿಕೆಯ ಹಕ್ಕಿನ ಕೋರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=RulK-zdA-HwC ಹಿಕ್ಸ್, A.ಅಂಡ್ ಗೂ, S.H. (][https://books.google.com/books?id=RulK-zdA-HwC 2008) ''ಕೇಸ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಮೆಟಿರಿಯಲ್ಸ್ ಆನ್ ಕಂಪನಿ ಲಾ ಆಕ್ಸ್ ಫಾರ್ಡ್ ಕಂಪನಿ ಲಾ''  ಆಕ್ಸ್ ಫಾರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್] ಚಾಪ್ಟರ್ 4&lt;/ref&gt; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಷೇರುದಾರರು ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಖಾಸಗಿತನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯುರೋಪ್ ನಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೇ ಹೊರತು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ನಿಗಮಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ನಿಗಮಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳದಾರನ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ.

===ಬಗೆಹರಿಸದ ವಿವಾದಗಳು===
ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ನಿಗಮಗಳು ಹಲವಾರು ಕಾನೂನು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತನ್ನ ರಚನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹೊಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ಹೊರಡಿಸುವ ಹೊಸ ಕಟ್ಟಳೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ನಿಗಮದ ಸ್ವರೂಪ ಹೊಸ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಬೇಕಿದೆ. ವಿಸ್ತೃತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಸಮಾನ ಹಂಚಿಕೆ ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ನೆನೆಗುದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿಗಮವೇನಾದರೂ ಕೊನೆಗಾಣುವ ಹಂತ ತಲುಪಿದಲ್ಲಿ, ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾದ ಷೇರುದಾರರು, ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗ ಮತ್ತು  ಸ್ವತಃ ನಿಗಮಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ದಂಡನೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು? ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ, ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ನರಹತ್ಯೆ ಯನ್ನು ನೋಡಿ.

ಆಯಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೊಳಗೆ ಕಾನೂನು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅವು ಸದಾ ಪ್ರವಹರಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.  ಷೇರುದಾರರನ್ನು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡುವಾಗ ಲಾಭದ ಬದಲಿಗೆ ನಿಗಮದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಷೇರುದಾರರೇ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಆದರೂ ನಿಗಮವು ಅದರ ವ್ಯಾಪಾರ ಚಟುವಟಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಏನೂ ತಿಳಿಯದ ಮಿಲಿಯನ್ ಗಟ್ಟಲೆ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಷೇರುದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು — ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಡ್ಜ್ ಫಂಡ್ಸ್ (ರಕ್ಷಣೋಪಾಯದ ನಿಧಿಯಡಿ)—  ದಿನಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ನಿಗಮದಲ್ಲಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು  ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಬಹುದು.&lt;ref&gt;ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಆಂಟ್ಯಾರಿಯೊನ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ನೋಡಿ.&lt;/ref&gt; ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ನ ವಿವಾದವು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಿಷಯವು( H. ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ ಬೀಕ್, &quot;ವೆಲ್ತ್ ಬೈ ಸ್ಟಿಲ್ತ್: ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಕ್ರೈಂ, ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಲಾ, ಅಂಡ್ ದಿ ಪರ್ವರ್ಷನ್ ಆಫ್ ಡೆಮೊಕ್ರಸಿ&quot; (ಲೈನ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ನ ನಡುವೆ: ಟೊರೆಂಟೊ 2002) &quot;ನಿಗಮಗಳಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆಯ&quot; ಶಿಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೆತ್ತುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.corpwatch.org/article.php?id=1810 |title=ಕಾರ್ಪ್ ವಾಚ್ : ದಿ ಡೆಥ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಫಾರ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ಸ್ ಕಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಏಜ್ |access-date=2010-11-18 |archive-date=2010-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100915110834/http://www.corpwatch.org/article.php?id=1810 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==ವಿಧಗಳು==
{{Refimprove|section|date=February 2009}}
:''ನಿಗಮದ ವಿಧಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಇತರ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾದರಿಗಳಿಗಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಘಟಕದ ವಿಧಗಳನ್ನು ನೋಡಿ.''

ಸ್ಟಾಕ್ ನಿಗಮವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ನಾನ್ ಸ್ಟಾಕ್ ನಿಗಮವಾಗಿರಬಹುದು ಬಹುತೇಕ ನಿಗಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಟಾಕ್ ನಿಗಮಗಳು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಸ್ಟಾಕ್ ಅನ್ನು ಮಾರಾಟಮಾಡುತ್ತವೆ.  ಸ್ಟಾಕ್ ನಿಗಮವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಾಭದ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ನಿಗಮವಾಗಿದೆ.  ನಾನ್ ಸ್ಟಾಕ್ ನಿಗಮ ಸ್ಟಾಕ್ ದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಿಗಮದಲ್ಲಿ ಮತಚಲಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕುಳ್ಳ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಕೆಲವು ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, D.C.]]) ನಿಗಮಗಳನ್ನು ಸದ್ಯ ಲಾಭದ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಲಾಭರಹಿತ ನಿಗಮಗಳೆಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ಟಾಕ್ ಮತ್ತು ನಾನ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಿದೆ.

ಅನೇಕ ರಾ(ಜ್ಯ)ಷ್ಟ್ರಗಳು ವೃತ್ತಿನಿರತರ ಸೇವೆಯ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ನಿಗಮದ ಅಗತ್ಯ ಬದಲಾವಣೆಗೂ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತವೆ.(ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವೃತ್ತಿಪರರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಲು ಆಯಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಲೈಸನ್ಸ್ ಅನ್ನು (ಅನುಮತಿ) ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿರುತ್ತದೆ). [http://www.sos.state.ga.us/corporations ಜಾರ್ಜಿಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080223134537/http://sos.state.ga.us/corporations/ |date=2008-02-23 }} ದಂತಹ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ  ಈ ನಿಗಮಗಳನ್ನು &quot;ವೃತ್ತಿಪರ ನಿಗಮಗಳೆಂದು&quot; ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

===ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಲಾಭ ರಹಿತ===
{{Main|non-profit organization}}

ಆಧುನಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ [[ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತ|ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಆಡಳಿತ]]ದ ರೀತಿನೀತಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಾನ್ ಪ್ರಾಫಿಟ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಕಾಯ್ದೆಯ ಈ ಸೃಷ್ಟಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾನೂನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಾಭ ಗಳಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಕಾನೂನಿನ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು, ನಾನ್ ಪ್ರಾಫಿಟ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಷನ್ಸ್ ಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವಾಗಲೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ.(ಅಥವಾ ಪರಸ್ಪರ ಹೋಲುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ).

===ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೆಲವು ಶೇರುದಾರರ ಗುಂಪುಗಳು ನಡೆಸುವ ನಿಗಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ನಿಗಮಗಳು ===
{{Unreferenced section|date=November 2009}}
{{splitsection|closely held corporation|date=October 2010}}
{{splitsection|publicly traded corporation|date=October 2010}}
&quot;ನಿಗಮ&quot; ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಯೆಂದರೆ '''ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯವಹರಿಸುವ'''  ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಿಗಮವೆನಿಸಿದೆ.(ಪಬ್ಲಿಕಲಿ ಟ್ರೇಡೆಡ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್) ಈ ನಿಗಮದ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಸ್ಟಾಕ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.(ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ ಚೆಂಜ್ ಅಥವಾ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಾಸ್ಡಾಕ್).ಇಲ್ಲಿ ನಿಗಮದ ದಾಸ್ತಾನಿನ ಷೇರುಗಳನ್ನು ತಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವದ ಬಹುಪಾಲು ಬೃಹತ್ ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ನಿಗಮಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೂ, ಬಹುಪಾಲು ನಿಗಮಗಳನ್ನು '''ಕ್ಲೋಸ್ಲಿ ಹೆಲ್ಡ್''', '''ಪ್ರೈವೆಟ್ಲಿ ಹೆಲ್ಡ್'''  ಅಥವಾ '''ಕ್ಲೋಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್'''  ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟಮಾಡಲು ಯಾವುದೇ ಸಿದ್ಧ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿರುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬುದು ಇದರ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ.   ಇಂತಹ ಅನೇಕ ನಿಗಮಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳು ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಕಂಪನಿಗಳು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೂ ಅಂತಹ ನಿಗಮಗಳ ಗಾತ್ರ ಬೃಹತ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಗಮಗಳಷ್ಟೇ ಇರುತ್ತದೆ.

ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳು ನಡೆಸುವ ನಿಗಮಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ನಿಗಮಗಳಿಗಿಂತ ಕೆಲವೊಂದು ಅನುಕೂಲತೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ.  ಸಣ್ಣ  ಗುಂಪುಗಳು ನಡೆಸುವ ಪುಟ್ಟ ಕಂಪನಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಕಂಪನಿಗಳಿಗಿಂತ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರಮಾಡುವ ಕಂಪನಿ ಕೂಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕೃಪೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಅದರ ಬಂಡವಾಳದ ಹರಿವು ಕೇವಲ ಕಂಪನಿ ಏನನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಆಧರಿಸದೇ ಸ್ಪರ್ಧಾಳುಗಳು ಏನನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೂ ಆಧರಿಸಿರುತ್ತದೆ.  ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಕಂಪನಿಗಳು ಕೂಡ ಅವುಗಳ ಪ್ರತಿರೂಪವಾದ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುಕೂಲತೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ.  ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಕಂಪನಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ  ವರ್ಕಿಂಗ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಅನ್ನು(ದೈನಂದಿನ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಣಾ ಬಂಡವಾಳ) ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅವು ಎಲ್ಲಾ ಷೇರುದಾರರುದ್ದಕ್ಕೂ ಸಾಲವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಬಲ್ಲವು. ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಅವರ ಬಂಡವಾಳದ ಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ಹೊಡೆತವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇದರ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಇದು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪು ನಡೆಸುವ ನಿಗಮದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡುವವರಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.  ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಕಂಪನಿಗಳು ಈ ಖಚಿತವಾದ ಅನುಕೂಲದಿಂದಲೇ ನರಳುತ್ತಿವೆ. ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪು ನಡೆಸುವ ನಿಗಮವು ಸ್ವಯಂ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮವಿಲ್ಲದೆಯೇ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಬಹುದು.(ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವ ನಷ್ಟವಾಗುವವರೆಗೆ) ಒಂದು ವೇಳೆ ಲಾಭ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಟಾಕ್ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಕಂಪನಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ಟಾಕ್ ಪಾಲುದಾರರು ಮುಂದೆ ಕಂಪನಿ ನಷ್ಟ ಲೆಕ್ಕಿಸದೇ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು.  ಇಂತಹ  ಹೊಡೆತವು ಸಣ್ಣ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ವಿಫಲಗೊಳಿಸಲು ಸಾಕಾಗಿದೆ.

ಹೂಡಿಕೆ ಸಮುದಾಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪನಿಗಿಂತ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪು ನಡೆಸುವ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಸಣ್ಣ ಗುಂಪು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಕ್ಲಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಅವು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದ ವರೆಗೆ ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತವೆ. ಕಂಪನಿಯು ಲಾಭಗಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಮಂದಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಕಳಪೆ ಸಾಧನೆ ವರ್ಷದಿಂದ ಅದು ನಷ್ಟಕ್ಕೀಡಾದರೆ ಷೇರುದಾರರೂ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಬಹುದು. ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳು ನಡೆಸುವ ಕಂಪನಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೌಕರರೊಡನೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಕಂಪನಿಗಳು ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ತುಂಬಲು ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಕೆಲಸಗಾರರ ಕಾರ್ಯಾವಧಿಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮಬೀರುತ್ತದೆ. ಸಂಬಳ ಅಥವಾ ಅನುಕೂಲತೆಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.   ಸಣ್ಣ ಗುಂಪು ನಡೆಸುವ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಲಾಭದ ಹಾನಿಯನ್ನು ನೌಕರರ ಮೇಲೆ ಹೇರುವ ಬದಲು ಷೇರುದಾರರು ಹೊರಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ನಿಗಮಗಳ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳು ನಡೆಸುವ ನಿಗಮಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಅನೇಕ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ನಿಗಮಗಳು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಅಧಿಕ ಭದ್ರತಾ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಹೊಣೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಬಹುಪಾಲು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ U.S. ನಲ್ಲಿ)ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. (ಕಠಿಣ, ಅಧಿಕ ಅಗತ್ಯತೆಗಳೊಂದಿಗೆ), ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಮಾಣಕಗಳು, ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳೊಂದಿಗೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಕ್ಕೂಟಗಳು) ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ  ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಚುನಾವಣೆ).

ಸಣ್ಣ ಗುಂಪು ನಡೆಸುವ ನಿಗಮವು ಮತ್ತೊಂದು ನಿಗಮದ  ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿರಬಹುದು. (ಅದರ ಮಾತೃ ಸಂಸ್ಥೆ), ಅದು ಸಣ್ಣ ಗುಂಪು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಗಮವಾಗಿರಬಹುದು.

ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಬಹುಪಾಲು ವ್ಯಾಪಾರಗಳು  ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳು ನಡೆಸುವ ನಿಗಮಗಳಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ತೊಂಭತ್ತೈದು ಪ್ರತಿಶತ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಕುಟುಂಬಗಳೇ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸರಿಸುಮಾರು ಐವತ್ತು ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಒದಗಿಸಿವೆ. ಆದರೂ, ಷೇರುದಾರರ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದಿಂದಾಗಿ, ಕೇವಲ ಇಪ್ಪತ್ತು ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಕುಟುಂಬ ಆಡಳಿತವಿರುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಒಂದು ತಲೆಮಾರಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡುಬರುತ್ತಿವೆ.&lt;ref&gt;{{citation|title=Oppressed Shareholders in Close Corporations: A Market-Oriented Statutory Remedy|author=A Chernichaw|publisher=Cardozo L. Rev.|year=1994|url=https://litigation-essentials.lexisnexis.com/webcd/app?action=DocumentDisplay&amp;crawlid=1&amp;crawlid=1&amp;doctype=cite&amp;docid=16+Cardozo+L.+Rev.+501&amp;srctype=smi&amp;srcid=3B15&amp;key=116829fdc5d5fc91ce646dd032dc16c4}}&lt;/ref&gt; ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳು ನಡೆಸುವ ನಿಗಮಗಳು ಷೇರುದಾರರ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ. ಅಲ್ಪ ಸಂಖ್ಯಾತ ಷೇರುದಾರರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಸ್ಟಾಕ್ ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟಮಾಡದಂತೆ ಮತ್ತು ನಿಗಮದಿಂದ ನಿರ್ಗಮನವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಷೇರುದಾರರ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ.&lt;ref&gt;{{citation|author=Means, Benjamin|title=A Voice-Based Framework for Evaluating Claims of Minority Shareholder Oppression in the Close Corporation|date=October 15, 2008|publisher=Georgetown Law Journal|volume=97|url=http://ssrn.com/abstract=1285204}}&lt;/ref&gt;

===ಪರಸ್ಪರ ಲಾಭಕಾರಕ ನಿಗಮಗಳು ===
ಪರಸ್ಪರ ಲಾಭಕಾರಕರವಾಗಿರುವ ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ನಿಗಮವು, ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅದರ ಸದಸ್ಯರ ಅನುಕೂಲತೆಗಾಗಿ ರಚಿತ ನಿಗಮವಾಗಿದೆ.  ಗಾಲ್ಫ್ ಕ್ಲಬ್, ಪರಸ್ಪರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿರುವ ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ನಿಗಮಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ ಯಾಗಿದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಕ್ಲಬ್ ಸೇರಲು ಹಣ ಪಾವತಿಸುತ್ತಾರೆ.    ಸದಸ್ಯತ್ವ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಮಾರಬಹುದು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಕ್ಲಬ್ ವಿಸರ್ಜನೆಯಾದರೆ ಅದರ ಸ್ವತ್ತನ್ನು ಅದರ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಹಂಚಲಾಗುವುದು.   ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಅದರ ಉಪ ನಿಬಂಧನೆಗಳೊಳಗೆ ಎಷ್ಟು ಜನ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು ಮತ್ತು ಯಾರು ಸದಸ್ಯರಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಇದು ಲಾಭೋದ್ದೇಶರಹಿತ ನಿಗಮವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಸವಲತ್ತು ಪಡೆವ ನಿಗಮ ದತ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲ. ಪರಸ್ಪರ ಉಪಕಾರದ, ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ನಿಗಮ ದತ್ತಿಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿರದ ಕಾರಣ  501(c)(3) ನೇ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲ. ಪರಸ್ಪರ ಉಪಕಾರದ, ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ನಿಗಮವು  ಕೇವಲ ಅದರ ಸದಸ್ಯರ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆಯೇ ಹೊರತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕೆಂದಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಗಮವನ್ನು  ಹೇಗೆ ನಡೆಸಬೇಕೆಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವುದು ಅದರ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.sec.state.vt.us/tutor/dobiz/forms/definitions/mutben.htm |title=ಅಫಿಷಿಯಲ್ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಆಫ್ ಸ್ಟೇಟ್, ಫಾರ್ ದಿ (ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್) ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ವರ್ಮಾಂಟ್ |access-date=2010-11-18 |archive-date=2010-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101216063714/http://www.sec.state.vt.us/tutor/dobiz/forms/definitions/mutben.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ನಿಗಮಗಳು ==
{{Main|Multinational corporation}}
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯಶ್ವಸಿಯಾದ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅನೇಕ ನಿಗಮಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಗಡಿಗಳಿಂದಾಚೆ ವಿಸ್ತೃತಗೊಂಡು ಅಥವಾ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಗಮಗಳಾದವು: [[ಜಾಗತೀಕರಣ]]ದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವೀ ಎನಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಗಳಿಂದಾಚೆ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದವು.

ಇಂತಹ &quot;ರಾಷ್ಟ್ರದ ಗಡಿಗಳಿಂದಾಚೆ ಹರಡಿದ&quot; ಅಥವಾ &quot;ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ&quot; ಎಂಬ ಪದವು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವುದರೊಂದಿಗೆ  ಷೇರುದಾರರು ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕತ್ವದ ಅತಿಕ್ರಮದ ಜಾಲ ಸೂಚಿಸಲು ಸೂಕ್ತವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಇಂತಹ ಅನೇಕ ಉಪಗುಂಪುಗಳು ಅವುಗಳ ಸ್ವಂತ ಹಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನಿಗಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.  ಇದನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಗಳಿಸಿದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಶಾಖೆಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ; ಸ್ವಾಮ್ಯಸ್ವಾಧೀನ ಅಥವಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೂಲಕ ಗಳಿಸಿದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿರುವ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಆಕ್ರಮಿಸಿರುವ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ನೆರವಿನ ಕೊರತೆಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ರಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಸರುಗಳು, ಇವು ಯಾವಾಗಲೂ ಷೇರುದಾರರ ಒಡೆತನದ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯ ರಚನೆಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಭೂಖಂಡಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ನಿಗಮಗಳು ಹರಡಿದ್ದರಿಂದ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮಹತ್ವವು ಐಕ್ಯತೆಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಸ್ಥಳೀಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂವೇದನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸುವಂತೆ ಬೆಳೆಯಿತು.

===ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ===
{{Main|Corporations Act 2001}}
[[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ನಿಗಮಗಳನ್ನು ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್ ಸರ್ಕಾರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಅಂಡ್ ಇನ್ ವೆಸ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ಸ್ ಕಮಿಷನ್  ಮೂಲಕ  ನೋಂದಾಯಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.   ನಿಗಮಗಳ ಕಾನೂನನ್ನು 2001ರ ನಿಗಮಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

===ಬ್ರೆಜಿಲ್‌===
[[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] ನಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ನಿಗಮಗಳಿವೆ. (&quot;ಸೊಸೈಡೆಡ್ಸ್&quot;), ಆದರೆ ವಾಣಿಜ್ಯವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಎರಡು ನಿಗಮಗಳು ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ: (i) &quot;ಸೊಸೈಡೆಡ್ ಲಿಮಿಟೆಡಾ&quot;, ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರಿಗೆ ಸಮನಾದ ನಂತರ ಇದನ್ನು &quot;Ltda.&quot;ವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು (ii) &quot;ಸೊಸೈಡೆಡ್ ಅನಾನಿಮ&quot; ಅಥವಾ  &quot;ಕಾಂಪ್ಯಾನಿಯಾ&quot;,ಇದನ್ನು &quot;SA&quot; ಅಥವಾ ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರಾದ &quot;ಕಾಂಪ್ಯಾನಿಯಾ&quot;ದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಈ ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರಿಗೆ ಸಮನಾಗಿದೆ.  &quot;Ltda.&quot; ಯನ್ನು 2002 ರಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲಾದ ನ್ಯೂ ಸಿವಿಲ್ ಕೋಡ್ (ನಾಗರಿಕ ನಿಯಮಾವಳಿಯ ಹೊಸ ನಿಯಮ) ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.   &quot;SA&quot; ಯನ್ನು 1976 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 15 ರಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲಾದ  6.404 ಕಾನೂನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

===ಕೆನಡಾ===
{{Main|Canadian corporation}}
[[ಕೆನಡಾ]]ದಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು   ಪ್ರಾಂತಗಳು ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ನಿಗಮವು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಮತ್ತು ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರದ ಸನ್ನದನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಅನೇಕ ನಿಗಮಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ನಿಗಮ ಕಾನೂನಿನ ಜಾರಿಗೆ ಮೊದಲು ಆಕ್ಟ್ ಆಫ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಮೂಲಕ ನೊಂದಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಡ್ಸನ್ಸ್ ಬೇ ಕಂಪನಿ ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ನಿಗಮವಾಗಿದೆ; ಇದರ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೆನಡಾವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಇದರ ರಾಯಲ್ ಸನ್ನದು  ಅನ್ನು 1670 ರಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ II ಎಂಬ ಅರಸು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಇದರ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು  ಲಂಡನ್ ನಿಂದ ಕೆನಡಾಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ ಇದನ್ನು 1970 ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆನಡಿಯನ್ ಸನ್ನದಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.   ಸಂಯುಕ್ತ ಒಕ್ಕೂಟ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ  ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದ ನಿಗಮಗಳನ್ನು   ಕೆನಡಾ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಕ್ಟ್ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

===ಜರ್ಮನ್‌-ಭಾಷಿಕ ದೇಶಗಳು===
{{Main|Aktiengesellschaft}}
[[ಜರ್ಮನಿ]], [[ಆಸ್ಟ್ರಿಯ]], [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಜರ್ಲೆಂಡ್]] ಮತ್ತು ಲಿಚ್ ಟೆನ್ಸ್ಟೀನ್ ಎರಡು ರೀತಿಯ ನಿಗಮಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿವೆ: ಅಕ್ಟಿನ್ಗೆಸೆಲ್ ಸ್ಚಾಫ್ಟ್ (AG), ಇದು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಗಮಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಗೆಸೆಲ್ ಸ್ಚಾಫ್ಟ್ ಮಿಟ್ ಬೇಸ್ ಚಾಂಕ್ಟರ್ ಹ್ಯಾಫ್ ಟಂಗ್ (GmbH), ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಕಂಪನಿಯನ್ನು (ಅಲ್ಲದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದೆ) ಹೋಲುತ್ತದೆ.

===ಇಟಲಿ===
ಇಟಲಿಯನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್, ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಮೂರು ವಿಧದ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ: &quot;S.r.l&quot;, ಅಥವಾ &quot;ಸೊಸೈಟಾ ಅ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸಿಬಲಿಟಾ ಲಿಮಿಟೆಟಾ&quot; ( ಖಾಸಗಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಂಪನಿ), &quot;S.p.A&quot; ಅಥವಾ &quot;ಸೊಸೈಟಾ ಪರ್ ಅಜಾಯ್ನಿ&quot; (ಜಾಯಿಂಟ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿರುವ  ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ), ಮತ್ತು &quot;S.a.p.a&quot; (&quot;ಸೊಸೈಟಾ ಇನ್ ಅಕಮ್ಯಾನ್ಡಿಟಾ ಪರ್ ಅಜಾಯ್ನಿ&quot;). ತರುವಾಯದಲ್ಲಿ ಬಂದದ್ದು ಮಿಶ್ರ ರೀತಿಯ ನಿಗಮವಾಗಿದ್ದು,   ಷೇರುದಾರರ ಎರಡು ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಂದಿದೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದನ್ನು ವಿರಳವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

===ಜಪಾನ್‌===
[[ಜಪಾನ್]] ನಲ್ಲಿ,ಲೋಕಲ್ ಅಟಾನಮಿ ಲಾ ನ (ಪ್ರಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಸಭೆಗಳು) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಘಟಕಗಳನ್ನು {{Nihongo|corporations|法人|hōjin}} ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ನಿಗಮಗಳನ್ನು ಬಹುಶಃ ಸಿವಿಲ್ ಕೋಡ್ ನಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

{{Nihongo|&quot;company&quot;|会社|kaisha}} ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ನಿಗಮಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ''ಕಬುಷಿಕಿ ಕೈಷಾ''  (株式会社) ಎಂಬುದು ಪ್ರಧಾನ ವಿಧವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಗಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಉದ್ಯಮಗಳು ಬಳಸುತ್ತವೆ.  ''ಮೊಚಿಬುನ್ ಕೈಷಾ''  (持分会社), ಇದು ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಉದ್ಯಮಗಳ ವಿಧವಾಗಿದ್ದು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತ ಸರ್ವತ್ರವಾಯಿತು. 2002 ಮತ್ತು 2008ರ ನಡುವೆ {{Nihongo|[[intermediary corporation]]|中間法人|chūkan hōjin}}ವು, ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ಲಾಭದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರೇತರ ಮತ್ತು ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ಕಂದರಕ್ಕೆ ಸೇತುವೆಯಾಗಲು ಅದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು.

===ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ (ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್)ಮತ್ತು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಗಣರಾಜ್ಯ===
{{Main|UK company law}}
[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್]] ನಲ್ಲಿ  'ನಿಗಮ'ವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ  ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ ಅನುಮತಿ, ರಾಯಲ್ ಸನ್ನದು  ಅಥವಾ ಈಗ ಉಳಿದಿರುವ ಕೆಲವು ಕಾನೂನುಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲಾದ  ಕಾನೂನು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. BBCಯು UK ಯಲ್ಲಿರುವಂತಹ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ನಿಗಮವಾಗಿದ್ದು, ಇನ್ನೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ನಂತಹ ಇತರ ನಿಗಮಗಳು, 1980 ರಲ್ಲಿ ಖಾಸಗೀಕರಣಗೊಂಡವು.

ಖಾಸಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ನಿಗಮಗಳನ್ನು ಕಂಪನಿಗಳೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇವುಗಳನ್ನು  2006 ರ ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. (ಅಥವಾ ಇದಕ್ಕೆ ಸಮರೂಪವಾದುದು ಉತ್ತರದ ಐರ್ಲೆಂಡ್).  ಖಾಸಗಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಂಪನಿ(&quot;Limited&quot; ಅಥವಾ &quot;Ltd.&quot;) ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧವಾಗಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ಸೀಮಿತ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಷೇರುಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಗ್ಯಾರಂಟಿಯ ಮೂಲಕ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಇತರ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ರಚನೆಗಳು ಕೆಳಕಂಡವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ: ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಂಪನಿ (&quot;PLC&quot;) ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಅನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್  ಕಂಪನಿ, ಹಾಗು ಗ್ಯಾರಂಟಿಯ ಮೂಲಕ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಕಂಪನಿಗಳು.

ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಗಣರಾಜ್ಯವು, 1922 ರಿಂದ ಅದರದೇ ಆದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಂಪನಿ ಕಾನೂನನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಕಾನೂನನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾನೂನುಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಕಾರಣ ಇವು ಬ್ರಿಟನ್ ಕಾನೂನನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೋಲುತ್ತವೆ.

ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ನಲ್ಲಿ 'ನಿಗಮ'ವು ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಸೋಲೋವನ್ನು ಕೂಡ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಹಜ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ನಡೆಸುವ ಕಛೇರಿ ಮಾದರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡ ಕಾನೂನು ಘಟಕವನ್ನೂ ಕೂಡ ಹೊಂದಿದೆ.

===ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ===
{{See also|Delaware corporation}}
[[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ]] ಅನೇಕ ವಿಧದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿಗಮಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಯಾವುದೇ ವ್ಯಾಪಾರ ಘಟಕವಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ನಡೆಸುವ ಜನರಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದುದ್ದೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹದ್ದಾಗಿದೆ. (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇದು ಏಕಮಾತ್ರ ಒಡೆತನದಲ್ಲ ಅಥವಾ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯೂ ಅಲ್ಲ) ನಿಗಮವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಗುರುತು ‘ಸಂಘ’, ‘ಸಂಸ್ಥೆ’ ಮತ್ತು ‘ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಕಂಪನಿ’,ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ನಿಗಮಗಳಂತಹ ಕಾನೂನಿನ ಸಂಕೇತಗಳ ಗುರುತುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಆಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಸಂಘಟಿತವಾಗಿರುವ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ‘ನಿಗಮ’ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ನಿಗಮವನ್ನು 1819 ರ ಡಾರ್ಟ್ ಮೌತ್ ಕಾಲೇಜ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಚೀಫ್ ಜಸ್ಟೀಸ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಈ ಕಂಡಂತೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ &quot;ಕೃತಕವಾಗಿರುವ ನಿಗಮವು, ಅದೃಶ್ಯವಾದದ್ದು, ಅಮೂರ್ತವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಚಿಂತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವಂತಹದ್ದು&quot;. ನಿಗಮವು ಕಾನೂನಿನ ಘಟಕವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮತ್ತು ನಡೆಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿದೆ.  ಕಾನೂನಿನ ಘಟಕವಾಗಿರುವ ನಿಗಮವು, ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಜಮೀನು ಮತ್ತು ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳಂತಹ ಅದರದೇ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವಂತ ಸ್ವತ್ತನ್ನು ಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲದು ಮತ್ತು ಮಾರಬಲ್ಲದು. ಇದು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಭಾಗಿಯಾಗಬಲ್ಲದು.ಅಲ್ಲದೇ ಸಹಪೌರತ್ವದ ಮತ್ತು ಗುತ್ತಿಗೆಯಂತಹ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲದು. ಅಮೇರಿಕಾದ ನಿಗಮಗಳು ಲಾಭ ಮಾಡುವ ಕಂಪನಿಗಳಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಘಟಕಗಳಾಗಿರಬಹುದು.  ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆದ ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ನಿಗಮಗಳನ್ನು “501(c)3 ನಿಗಮ”ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಇಂಟರ್ನಲ್ ರೆವೆನ್ಯೂ ಕೋಡ್ ನ ವಿಭಾಗವು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ನಿಗಮಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ ಇವುಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಕಂಡಂತೆ ಕರೆಯಲಾಯಿತು.

ನಿಗಮಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಪತ್ರವನ್ನು ನೊಂದಾಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು “ಸಂಘಟನೆ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೃತಕ ವ್ಯಕ್ತಿತನದ &quot;ಮುಸುಕಿನೊಂದಿಗೆ&quot; ಘಟಕವನ್ನು ಮರೆಮಾಡುವ ಅಮೂರ್ತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.  (ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವುದು, ಅಥವಾ ಅದನ್ನು “ಸಂಘಟಿಸುವುದು”, ‘ಕಾರ್ಪಸ್’ ಎಂಬ ಪದವು ‘ಅಂಗ’ ಎಂಬ ಅರ್ಥಕೊಡುವ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದವಾಗಿದೆ). ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕೇವಲ ಕೆಲವು ನಿಗಮಗಳು ಮಾತ್ರ ಅನುಮತಿ ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ಪಡೆದಿದ್ದವು. ನೋಂದಾವಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವೆಂಬಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಇತರ ನಿಗಮಗಳು ಸರಳವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಅನುಚ್ಛೇದಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

[[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಂವಿಧಾನ]]ದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಧಿಕಾರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರವಾದ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ಕಾರಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್  ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ,  ಅಂಚೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್  ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು  ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಂಚೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ.

ಒಮ್ಮೆ ಇದನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದ ನಂತರ ನಿಗಮವನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸುವವರೆಗೂ ಅದನ್ನು ನಡೆಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಡೆಯಲ್ಲೂ ಅದು ಕೃತಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.  ಒಂದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವ ನಿಗಮವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿಸಲಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು “ವಿದೇಶೀ ನಿಗಮ”(ಫಾರೀನ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್)ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗುರುತು ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಿಂದ ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಸಂಘಟಿತ  ನಿಗಮಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ.    ವಿದೇಶೀ ನಿಗಮಗಳು ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೋ ಆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗಿ ವ್ಯವಹಾರನಡೆಸುತ್ತವೆಂದು ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಛೇರಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಾನೂನು ರೀತ್ಯ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು.

ನಿಗಮವು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತವಾಗಿದೆಯೊ ಆ ರಾಜ್ಯದ (ಅಥವಾ ಇತರ ನ್ಯಾಯಕ್ಷೇತ್ರದ)ನಾಗರಿಕ ಎನಿಸಿದೆ.(ನಿಗಮವು ಅದರ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆಯೋ ಅಥವಾ ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದು ಅದರ ಬಹುಪಾಲು ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿನ ನಾಗರಿಕ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವಂತೆ ನಿಗಮವನ್ನು ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದಾಗ). ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಕಾನೂನುಗಳು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅನೇಕ ಭವಿಷ್ಯದ ನಿಗಮಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಯಾವ ರಾಜ್ಯದ ಕಾನೂನುಗಳು ನಿಗಮದ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುತ್ತವೆಯೋ ಅಂತಹ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.  ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಅನೇಕ ನಿಗಮಗಳು ಡೆಲವೇರ್ ನಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತವಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅವುಗಳು ಡೆಲವೇರ್ ನಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಘಟಿತವಾಗಿವೆ.  ಏಕೆಂದರೆ ಈ ರಾಜ್ಯವು ಅತ್ಯಂತ ಅನುಕೂಲಕರ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಅನಾವರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಖಾಸಗಿತನಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಂಪತ್ತಿನ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ನಿಗಮಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೆವೆಡಾದಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತವಾಗಿವೆ.ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಷೇರಿನ ಒಡೆತನದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳು, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮಾಡೆಲ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಕ್ಟ್ ನ ನಂತರ ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡವು. ಇದು ಅಮೇರಿಕನ್ ಬಾರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕಾನೂನಿನ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಂತೆ, ನಿಗಮಗಳು ಸಹಜ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸೇರಿರುವ ಕೆಲವೊಂದು ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.  ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ರಾಜ್ಯದ ಕಾನೂನಿನಡಿ ನಿಗಮಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವಂತಹ ರಾಜ್ಯದ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.ನಿಗಮದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಆ ರಾಜ್ಯದ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುವ ಕಾರಣ ಅವು ಆ ರಾಜ್ಯದ ಕಾನೂನಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ.    ಕೆಲವೊಂದು ಹಕ್ಕುಗಳು ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ಮತ್ತು ಶಾಸನೊಕ್ತ ಕಾನೂನಿನಿಂದ  ರಚಿತವಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ಅವು ಕೆಲವೇ ಕೆಲವಾಗಿವೆ; ಮತ್ತು  ಸಹಜ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹಕ್ಕಿಗಿಂತ ಬಹು ದೂರದಲ್ಲಿವೆ.  ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಿಗಮವು ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಲು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. (ಮತ್ತು ದಾವೆ ಹೂಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.) ಅಲ್ಲದೇ ಸಹಜವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಂತೆ ನಿಗಮವು ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಬಲ್ಲದು.

ಆದರೆ ನಿಗಮವು ಅದರ ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಬಳಸುವಂತಹ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ  ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಸಹಜ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬಹುದು.  ಇದರ ಅರ್ಥ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆ ಕೇವಲ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಿರುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ವ್ಯಾಪಾರದ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಲ್ಲ.

ಹಿಂದೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಫೆಲೋಸ್ ಆಫ್ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜ್(ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನಿಗಮವೆಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.) ಹಾಗಿದ್ದ ಹಾರ್ವಡ್ ಕಾಲೇಜ್  (ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಘಟಕ) ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರದೇಶ ಗೋಳಾರ್ಧದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕಾಲೇಜ್ ಆಗಿದೆ.    ಇದನ್ನು 1636 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ನ ಎರಡು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು 1650 ರಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟ್ ಅಂಡ್ ಜನರಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಸಚುಸೆಟ್ಸ್ ಸಂಘಟಿಸಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಸಚುಸೆಟ್ಸ್ ಕೂಡ ಸ್ವತಃ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ವಸಾಹತಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಮ್ಯಾಸಚುಸೆಟ್ಸ್ ಬೇ ಕಂಪನಿ (1684ರಲ್ಲಿ ಅದು ಅದರ ಅನುಮತಿ ಪತ್ರ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವರೆಗೂ) ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು, ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜ್ ನಿಗಮನಿರ್ವಹಿಸುದ ಕಾನೂನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ನಿಗಮವಾಗಿದೆ.

ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅಮೇರಿಕದ ವ್ಯವಹಾರ ಕಾನೂನಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವುಗಳದೇ ಆದ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಸೌದಿ ಅರೆಬಿಯ|ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ  ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಕಾನೂನು, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಕಾನೂನಿನ ಮಾದರಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಏಕರೂಪದ ನಿಗಮಗಳಿಗೆ ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಂವಿಧಾನ,  1971 ರಲ್ಲಿ [[ಅಲಾಸ್ಕ]] ಕ್ಲೈಮ್ಸ್ ಸೆಟಲ್ಮೆಂಟ್ ಆಕ್ಟ್  (ANCSA) ಅನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಇದು ಅಲಾಸ್ಕಾದ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗಾಗಿ 12 ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸ್ಥಳೀಯ ನಿಗಮಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 200 ಗ್ರಾಮ ನಿಗಮಗಳನ್ನು  ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು. ಇವು ಜಮೀನು ಮತ್ತು ಹಣದ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಮಾಡುವ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದಿವೆ.  12 ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನಿಗಮಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಸನಾಧಿಕಾರ, ಹದಿಮೂರನೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನಿಗಮದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು. ANCSA ಮಸೂದೆಯ ಅಂಗೀಕಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ  ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಅಲಾಸ್ಕಾದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ  ಅಲಾಸ್ಕಾದ ಸ್ಥಳೀಯರ ಜಮೀನು ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ನಿಗಮದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಿಲ್ಲ.

==ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ತೆರಿಗೆ==
{{Main|Corporate tax}}
ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಲಾಭಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು  ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ತೆರಿಗೆ ದರದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಷೇರುದಾರರಿಗೆ ಕೊಡುವ ಲಾಭಾಂಶದ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ತೆರಿಗೆ ದರದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ &quot;ಡಬಲ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸೇಷನ್&quot; ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ  ಷೇರುದಾರರಿಗೆ ವಿತರಿಸಲಾಗುವ ಯಾವುದೇ ಲಾಭಾಂಶದ ಮೇಲೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಿರುವಂತಹ ಒಂದು ಪರಿಹಾರವೆಂದರೆ (ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು UK ಯ ತೆರೆಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ) ಷೇರುದಾರರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭಾಂಶ ಕೊಡವ ಮೂಲಕ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕಂಪನಿಯ ಸಂಭಾವ್ಯ ಲಾಭಾಂಶದ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ತೆರಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣದ ದರದಲ್ಲಿಯೇ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಇತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ, ಲಾಭಾಂಶದ ಮೇಲೆ ಇತರ ಆದಾಯಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ  (ಉದಾಹರಣೆಗೆ USನಲ್ಲಿ) ಅಥವಾ ಷೇರುದಾರರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ನಿಗಮದ ಲಾಭಾಂಶದ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಉದಾಹರಣೆಗೆ US ನಲ್ಲಿರುವ S ನಿಗಮಗಳು).

==ಟೀಕೆಗಳು==
{{Main|Criticisms of Corporations}}

ಆಡಮ್ ಸ್ಮಿತ್ ರವರು ತಮ್ಮ ವೆಲ್ತ್ ಆಫ್ ನೇಷನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ, ಒಡೆತನವನ್ನು ಆಡಳಿತದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದಾಗ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ,ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಿಜವಾದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುತ್ತದೆ), ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು, ಒಡೆತನದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಡೆಗಾಣಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;ಆಡಮ್ ಸ್ಮಿತ್,
''ಆನ್ ಎನ್ ಕ್ವೈರಿ ಇನ್ ಟು ದಿ ನೇಚರ್ ಅಂಡ್ ಕಾಸಸ್  ಆಫ್ ದಿ ವೆಲ್ತ್ ಆಫ್ ನೇಷನ್ಸ್ ''  741 (ಕ್ಲೇರೆನ್ಡನ್, ಆಕ್ಸ್ ಫರ್ಡ್ 1776).&lt;/ref&gt; ಕಾನೂನು ರೀತಿ ರಕ್ಷಿತ ಸಮಷ್ಟಿಸ್ವಾಮ್ಯವಾದಿಗಳ ಶ್ರೇಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಪಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಮಿತ್ ಅವರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಅಮೇರಿಕ ಜಾರಿ ಮೂಲಕ ಬಲಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ.&lt;ref&gt;ಎನ್ ರಾನ್ ನಿಗವು ಹೊಸ ಇಂಧನ ಶಕ್ತಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ಕಂಪನಿ ಲಾಭಾಂದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ಸಾಲಪತ್ರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕಾರ್ಯನೀತಿ ರೂಪಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ  ಪತನಗೊಂಡಿತು.  ಎನ್ ರಾನ್ ನ ತಪ್ಪು ಹೆಜ್ಜೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಾಗಿ ಕುರ್ಟ್ ಇಚ್ಚೆನ್ ವ್ಯಾಲ್ಡ್ ನ, ''ಕಾನ್ಸ್ ಪಿರಸಿ ಆಫ್ ಫೂಲ್ಸ್''  ಅನ್ನು ನೋಡಿ (ಬ್ರಾಡ್ ವೇ ಬುಕ್ಸ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ 20050.&lt;/ref&gt;

==ಇತರ ವ್ಯಾಪಾರದ ಘಟಕಗಳು==
{{Main|Types of business entity}}
ಅಂಗೀಕೃತ ಬಹುಪಾಲು ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೆಲವು ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತವೆ. (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕುಟುಂಬ,ಫ್ಯಾಮಿಲಿ). ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕಾನೂನಿನಡಿ ''ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ''  ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತವೆ.  ಅವುಗಳೆಂದರೆ:
*ಗ್ರಾಹಕರ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘ
*ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಂಪನಿ (Ltd.)
*ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಕಂಪನಿ (LLC)
*ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಸೀಮಿತ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ (LLLP)
*ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ (LLP) 
*ಸೀಮಿತ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ (LP)
*ಲೊ ಪ್ರಾಫಿಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಲಯಬಲಿಟಿ ಕಂಪನಿ (L3C)
*ಲಾಭದಾಯಕ ನಿಗಮಕ್ಕಲ್ಲ	
*ಪಾಲುದಾರಿಕೆ
*ಏಕಮಾತ್ರ ಒಡೆತನ
*ಟ್ರಸ್ಟ್ ಕಂಪನಿ, ಟ್ರಸ್ಟ ಲಾ

==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ==
{{div col|3}}
;ಕಾನೂನು 
*ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಕಾನೂನು
*ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನ ಕಂಪನಿ ಕಾನೂನು 
*ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಕಾನೂನು 
*ಜರ್ಮನ್ ಕಂಪನಿ ಕಾನೂನು  
*ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಂಪನಿ ಲಾ 
*ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಲಾ

;ಇತರೆ
*ಅಲಾಸ್ಕ ನೇವಿಟ್ ನಿಗಮ
*ಆಂಟಿ-ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಆಕ್ಟಿವಿಸಮ್ (ಪ್ರತಿ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಕ್ರಿಯಾವಾದ) 
*ಬ್ಲಾಕರ್ ನಿಗಮ 
*ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಇನ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಕಂಪನಿ 
*ಕಂಪನಿ/ಸಂಘ (ಕಾನೂನು )
*ಸಂಘಟಿತ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆ (ಕಂಪನಿ)
*ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘ 
*ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಅಪರಾಧ
*[[ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತ|ಕಾರ್ಪೋರೇಟ್ ಆಡಳಿತ]]
*ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಹೆವನ್ (ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಸ್ವರ್ಗ) 
*ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹಗರಣಗಳು
*ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕ್ಷೇಮಾಭಿವೃದ್ಧಿ
*ಸಂಘಟನಾ ವಾದ
*ಹಣಕಾಸು ಮೂಲದ ಬಂಡವಾಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
*ಒಳ್ಳೆಯ ನಿಲುವು
*ಸಂಘ
*ಸಂಘಟನೆ (ವ್ಯವಹಾರ) 
*ಮುಷ್ಕರಗಳ ಪಟ್ಟಿ 
*ಬೃಹತ್ ನಿಗಮ (ಕಾಲ್ಪನಿಕ) 
*ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಗಮ
*ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
*ಆದ್ಯತಾ (ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯದ) ಷೇರುಗಳು
*ಪ್ರೊಫೇಶನಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್(ವೃತ್ತಿಪರ ನಿಗಮ ನಿಗಮ) (PC or P.C.)
*ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಂಪನಿ (PLC)
*ನೋಂದಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿ 
*ಷೆಲ್ಫ್ ನಿಗಮ 
*ಸ್ಟಾಕ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ಸ್ 
*ರಾಜ್ಯ-ಒಡೆತನದ ನಿಗಮ 
*''ದಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್''  −ಆಧುನಿಕ ನಿಗಮಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಗಳ ಚರ್ಚಿತ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ. 
*ಅನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಂಪನಿ 
*ಅಪರಿಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ನಿಗಮ
*ನಿಗಮಗಳಾಡಿಳಿತದಡಿ ವಿಶ್ವ
{{div col end}}

==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು==
{{Reflist|2}}

==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
*A.B. ಡುಬೊಯಸ್, ''ದಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಬಿಸಿ ನೆಸ್ ಕಂಪನಿ ಆಫ್ಟರ್ ದಿ ಬಬಲ್ ಆಕ್ಟ್, '', (1938)  
*[http://ssrn.com/abstract=1103644 ಎ ಕಂಪ್ಯಾರಿಟಿವ್ ಬಿಬ್ಲಿಯೋಗ್ರಫಿ: ರೆಗ್ಯುಲೇಟರಿ ಕಾಂಪಿಟೀಷನ್ ಆನ್ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಲಾ]
*ಬಿಶಪ್ ಹಂಟ್, ''ದಿ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಬಿಸ್ನೆಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಇನ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್''  (1936)  
*ಬ್ಲುಮ್ ಬರ್ಗ್, ಫಿಲಿಪ್I., ''ದಿ ಮಲ್ಟಿನ್ಯಾಷನಲ್ ಚಾಲೆಂಜ್ ಟು ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಾ:ದಿ ಸರ್ಚ್ ಫಾರ್ ಅ ನ್ಯೂ ಕಾರ್ಪೊರೆಟ್ ಪರ್ಸನಾಲ್ಟಿ'', (1993) 
*ಬ್ರೂಂಬರ್ಗ್, ಅಲ್ಯಾನ್ R. ''ಕ್ರೇನ್ ಅಂಡ್  ಬ್ರೂಂಬರ್ಗ್ ಆನ್ ಪಾರ್ಟನರ್ಷಿಪ್''. 1968.
*ಬ್ರ್ಯೂಸ್ ಬ್ರೌನ್, [http://www.astonisher.com/archives/corporation/corporation_intro.html ''ದಿ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ದಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್'' ] (2003)
*C. A. ಕೊಕೆ, ''ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್, ಟ್ರಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಕಂಪನಿ: ಅ ಲೀಗಲ್ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ'', (1950)  
*ಚಾಲ್ಸ್ ಫ್ರೀಡ್ ಮನ್, ''ಜಾಯಿಂಟ್-ಸ್ಟಾಕ್ ಎಂಟರ್ ಪ್ರೈಸಸ್ ಇನ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್, : ಫ್ರಮ್ ಪ್ರಿವಿಲೇಜ್ಡ್ ಕಂಪನಿ ಟು ಮಾಡ್ರನ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್''  (1979)
*ಕೊನ್ಯಾರ್ಡ್, ಆಲ್ ಫ್ರೆಡ್ F. ''ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ಸ್ ಇನ್ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್''.  1976.
*ಡಿಗ್ನ್ಯಾಮ್, ಎ ಅಂಡ್ ಲೌರಿ, ಜೆ (2006) ಕಂಪನಿ ಲಾ, ಆಕ್ಸ್ ಫರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ ISBN 978-0-19-928936-3.
*ಅರ್ನಸ್ಟ್  ಫ್ರೆಅಂಡ್, [http://socserv2.mcmaster.ca/~econ/ugcm/3ll3/freund/index.html MCMaster.ca] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050129193644/http://socserv2.mcmaster.ca/~econ/ugcm/3ll3/freund/index.html |date=2005-01-29 }}, ''ದಿ ಲೀಗಲ್ ನೇಚರ್ ಆಫ್ ದಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್''  (1897) 
*ಎಡ್ವಿನ್ ಮೆರ್ರಿಕ್, ''ಅಮೇರಿಕನ್ ಬಿಸಿ   ನೆಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ಸ್ ಅಂಟಿಲ್ 1860, ವಿತ್ ಸ್ಪೇಷಲ್ ರೆಫ್ರೆನ್ಸ್ ಟು ಮ್ಯಾಸ್ಚುಸೆಟ್ಟ್ಸ್'', (1954)
*ಜಾನ್ ಮಿಕ್ಲೆತ್ ವ್ಯೆಟ್ ಅಂಡ್ ಆಂಡ್ರಿಯನ್ ವೂಲ್ ರಿಡ್ಜ್  ''ದಿ ಕಂಪನಿ: ಅ ಶರ್ಟ್ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಅ ರೆವಲ್ಯೂಷನರಿ ಐಡಿಯ''. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಮಾಡ್ರನ್ ಲೈಬ್ರರಿ.  2003.
*ಫೆಡ್ರಿಕ್ ಹ್ಯಾಲಿಸ್, ''ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಪರ್ಸ್ನಾಲ್ಟಿ:ಅ ಸ್ಟಡಿ ಇನ್ ಜೂರಿಸ್ಪ್ರುಡೆನ್ಸ್''  (1930)  
*ಹೆಸ್ಸೆನ್, ರಾಬರ್ಟ್. ''ಇನ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್''. ಹೂವೆರ್ ಸಂಸ್ಥೆ 1979. ISBN -X
*ಜಾನ್ P. ಡೇವಿಸ್, [http://socserv2.mcmaster.ca/~econ/ugcm/3ll3/davisjohn/index.html ''ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ಸ್'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110611003708/http://socserv2.mcmaster.ca/~econ/ugcm/3ll3/davisjohn/index.html |date=2011-06-11 }} (1904)  
*ಜಾನ್ ವಿಲಿಯಂ ಕ್ಯಾಡ್ ಮನ್, ''ದಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಇನ್ ನ್ಯೂ ಜೆರ್ಸಿ: ಬಿಸ್ನೆಸ್ ಅಂಡ್ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್, '', (1949)
*ಜೋಸೆಫ್ S. ಡೇವಿಸ್, [http://socserv2.mcmaster.ca/~econ/ugcm/3ll3/davisjoe/index.html ''ಎಸ್ಸೆಸ್ ಇನ್ ದಿ ಅರ್ಲಿಯರ್ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ  ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110610214651/http://socserv2.mcmaster.ca/~econ/ugcm/3ll3/davisjoe/index.html |date=2011-06-10 }} (1917) 
*ಕ್ಲೇನ್ ಅಂಡ್ ಕಾಫೀ. ''ಬಿಸಿನೆಸ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಷನ್ ಅಂಡ್ ಫೈನ್ಯಾನ್ಸ್: ಲೀಗಲ್ ಅಂಡ್ ಎಕೊನಾಮಿಕ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್''. ಫೌಂಡೇಷನ್ 2002. ISBN -X
*ರಾಧೆ ಶ್ಯಾಮ್ ರುಂಗ್ತ, ''ದಿ ರೈಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಬಿಸ್ ನೆಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯ, 1851–1900'', (1970)
*ರಮೇಶ್ ಚಂದ್ರ ಮಜುಮ್ದಾರ್, [http://socserv2.mcmaster.ca/~econ/ugcm/3ll3/majumdar/index.html ''ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಲೈಫ್ ಇನ್ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ಇಂಡಿಯ'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110706185250/http://socserv2.mcmaster.ca/~econ/ugcm/3ll3/majumdar/index.html |date=2011-07-06 }}, (1920)
*ರಾಬರ್ಟ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಮೀನ್ಸ್, ''ಅಂಡರ್ ಡೆವಲಪ್ ಮೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಡೆವಲಪ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಲಾ: ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷ್ ಲಾ ಇನ್ ನೈನ್ಟೀನ್ತ್ ಸೆಂಚ್ಯುರಿ ಕೊಲಂಬಿಯ'', (1980)
*ಸೊಬೆಲ್,ರಾಬರ್ಟ್. ''ದಿ ಏಜ್ ಆಫ್ ಗ್ಯೇಂಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ಸ್: ಎ ಮೈಕ್ರೊ ಎಕೊನಾಮಿಕ್ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ''. 1984 
*ಥಾಮಸ್ ಒವೆನ್, ''ದಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಾ, : ಎ ಸ್ಟಡಿ ಇನ್  T ಸ್ಯಾರಿಸ್ಟ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಪಾಲಿಸಿ''  (1991)
*W. R. ಸ್ಕಾಟ್, [http://socserv2.mcmaster.ca/~econ/ugcm/3ll3/scott/index.html ''ಕಾನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್ ಅಂಡ್ ಫೈನ್ಯಾನ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಅಂಡ್ ಐರಿಷ್  ಜಾಯಿಂಟ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಕಂಪನೀಸ್ ಟು 1720'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110706185257/http://socserv2.mcmaster.ca/~econ/ugcm/3ll3/scott/index.html |date=2011-07-06 }} (1912)

==ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ==
*{{cite book | last = Barnet | first = Richard | authorlink = | coauthors = Ronald E. Muller| title = Global Reach: The Power of the Multinational Corporation| publisher = Simon &amp; Schuster| year = 1974 | location = New York, NY | pages = | url = | doi = | id = | isbn = }}
*ಲೋ, ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌, 2008. &quot;ಕಾನ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕ್ರಿಯೆಟಿವಿಟಿ ಅಟ್‌ ವರ್ಕ್‌: ಹ್ಯೂಮನ್‌ ರೂಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್‌ ಲೈಫ್‌, ಸಸೆಕ್ಸ್‌ ಅಕೆಡೆಮಿಕ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌. ISBN 978-1-84519-272-3

==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು==
*ವಿಕಿಬುಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ [[wikibooks:US Corporate Law|US ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಕಾನೂನು]] 
*[[wikibooks:US Corporate Law|US ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಕಾನೂನು]]
*[http://www.brh.org.uk/dwtf2008/kcc.html ಆನ್ ಆಡಿಯೋ ಫ್ರಮ್ ಎ ಟಾಕ್ ಅಬೌಂಟ್ ದಿ ಹಿಸ್ಟ್ರಿ  ಆಫ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಲಾ ಬೈ ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರ್ ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಬೆನ್ನೆಟ್ ]

[[ವರ್ಗ:ಕಂಪನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ವ್ಯವಹಾರ ಕಾನೂನು]]
[[ವರ್ಗ:ನಿಗಮಗಳ ಕಾನೂನು]]
[[ವರ್ಗ:ನಿಗಮಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಕಾನೂನು ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಕಂಪನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಕಂಪನಿಗಳ ವಿಧಗಳು]]

[[cs:Obchodní společnost]]
[[de:Großunternehmen]]
[[fr:Entreprise]]
[[id:Perusahaan]]
[[it:Società di capitali]]
[[sq:Firma]]</text>
      <sha1>6v2n33z9fg7th2jx6wsz98pe9uy0r5m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ನೆವಾಡಾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26397</id>
    <revision>
      <id>1373637</id>
      <parentid>1352355</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T23:40:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="175576" sha1="icomb81pq9yzfpfwllfofhnf5m4rdse" xml:space="preserve">'''ನೆವಾಡಾ''' {{IPAc-en|Nevada-USA-pronunciation.ogg|n|ə|ˈ|v|æ|d|ə}} [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜ್ಯಗಳು|ರಾಜ್ಯ]]ವು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೇರಿಕಾ]]ದ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.  ನೆವಾಡಾ, ಮೌಂಟೇನ್ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೂ ಸೇರಿದುದಾಗಿದೆ.   ಕಾರ್ಸನ್ ಸಿಟಿಯು ಇದರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ನಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ.  '''ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಟೇಟ್'''  ಎಂಬುದು ಇದಕ್ಕಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿರುವ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ [[ಬೆಳ್ಳಿ]] ಅದಿರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪ ಮತ್ತು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.  &quot;ಸೇಜ್ ಬ್ರಶ್  ಸ್ಟೇಟ್&quot; ಮತ್ತು &quot;ಬ್ಯಾಟಲ್ ಬಾರ್ನ್ ಸ್ಟೇಟ್&quot; ಗಳೂ ಕೂಡ ಈ ರಾಜ್ಯಕ್ಕಿರುವ ಇತರೆ ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳಾಗಿವೆ.  1864ರಲ್ಲಿ 36ನೆಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ನೆವಾಡಾ ಪ್ರದೇಶವು, [[ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಂತಃಕಲಹ|ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಿವಿಲ್ ಯುದ್ಧ]]ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯೂನಿಯನ್ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಳಿದುದರ ಸಂಕೇತವಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಧ್ವಜದಲ್ಲಿ &quot;ಬ್ಯಾಟಲ್ ಬಾರ್ನ್&quot; ಎಂಬ ಸಾಲು ಸದಾ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.  ಹೀಗೆ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುವುದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಇದಕ್ಕಿದ್ದ ಹೆಸರು ಮೋರ್ಮನ್ ಸ್ಟೇಶನ್.

ನೆವಾಡಾವು ಅಲ್ಲಿನ ಏಳನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮೊಜಾವೆ ಮರುಭೂಮಿಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟ್ ಬೇಸಿನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಇಡೀ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ನೆವಾಡಾವು ಅತ್ಯಂತ ಶುಷ್ಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.  ಕರಾರುವಕ್ಕಾಗಿ, ರಾಜ್ಯದ 86 ಪ್ರತಿಶತಃ ಪ್ರದೇಶವು ಅಮೇರಿಕಾದ ಫೆಡರಲ್ ಸರಕಾರದ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದು, ನಾಗರೀಕ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿಗಳೆರಡರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೂ ಇದು ಸೇರಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.nv.blm.gov/landsales/LandFedAcresAgency.pdf |title=Federal Land Acres in Nevada | archiveurl  =https://web.archive.org/web/20060930112237/http://www.nv.blm.gov/landsales/LandFedAcresAgency.pdf | archivedate =2006-09-30 |accessdate=2009-05-07 |publisher=US Dept. of the Interior, Bureau of Land Management}}&lt;/ref&gt;  2008ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 2.6 ದಶಲಕ್ಷ ಜನವಸತಿ ಇದ್ದುದಾಗಿ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 85%ರಷ್ಟು ಜನ, ನಗರಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಮತ್ತು ರಿನೋದಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದುದಾಗಿ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nsbdc.org/what/data_statistics/demographer/pubs/docs/NVPopul06.pdf |title=Popul of Nevada's Territories and Incorp cities 2006 Time Series EMAIL 012207.xls |format=PDF |date= |accessdate=2010-07-31}}&lt;/ref&gt;  ಸುಲಭ ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇ ಸುಲಭ ವಿಚ್ಚೆದನಾ ಪಧ್ಧತಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲು ಮಾಡಿ, ಮನರಂಜನೆ, ಕಾನೂನಿನ ಪರಿಮಿತಿಯಲ್ಲೇ ಆಡಲಾಗುವ ಜೂಜು, ಮತ್ತು ಇರುವ ಹದಿನಾರು ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಅಧಿಕೃತ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶವೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ನೆವಾಡಾದ್ದು.

== ನೆವಾಡಾ ಶಬ್ದೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಉಚ್ಛಾರ ==
[[ಚಿತ್ರ:View of Jeff Davis Peak from Wheeler Peak.jpg|thumb|ವ್ಹೀಲರ್ ಪೀಕ್ ನ ತುತ್ತ ತುದಿಗಿರುವ ಪ್ರಾಸ್ಪೆಕ್ಟ್ ಮೌಂಟೇನ್ ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ನ ಕ್ವಾರ್ಟ್ಜೈಟ್. ಇದು ಇಡೀ ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳ.]]
ನೆವಾಡಾ ಹೆಸರು [[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆ|ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್]] ಮೂಲದ, ಹಿಮಸಿಂಚನ&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.wordreference.com/es/en/translation.asp?spen=nevada |title=Nevada |accessdate=2007-02-24 |publisher=Wordreference.com}}&lt;/ref&gt; ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಬರುವ ''ನೆವಾಡಾ'' {{IPA-es|neˈβaða|}} ಶಬ್ದದಿಂದ ಜನಿತವಾಗಿದ್ದು, ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿನ &quot;ಸಿಯೆರಾ ನೆವಾಡಾ&quot; ಎಂಬ ಹಿಮಾವೃತ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಈ ಪದದ ಎರಡನೆಯ ಅಕ್ಷರದ ಸರಿಯಾದ ಉಚ್ಛಾರ b'''a''' d {{IPA|/æ/}}ಪದದ 'ಬ್ಯಾ'ನ್ನು ಹೇಳಿದ ಹಾಗಿರಬೇಕು.  ಪಶ್ಚಿಮ ಅಮೇರಿಕದಿಂದ ಬಂದ ಕೆಲವರು ಫಾದರ್ ಶಬ್ದದ '''ಆ'''  ಉಚ್ಛಾರವನ್ನು{{IPA|/ɑː/}} ಬಳಸಿ{{IPAc-en|n|ə|ˈ|v|ɑː|d|ə}} ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ಷರು ಬಳಸುವ ಉಚ್ಚಾರಕ್ಕೆ ಇದು ತುಸು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯರು ಇದನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುವುದಿಲ್ಲ.   ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ, [[ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲ್ಯು. ಬುಷ್|ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಬುಶ್]] ತಾವು ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದ 2004ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ''ಫಾಕ್ಸ್ ಪಾಸ್''  ನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದರು.  ಆದರೆ, 2004ರ ಜೂನ್ 18ರಂದು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬುಶ್ ರೆನೋ-ಸ್ಪಾರ್ಕ್ಸ್ ಸಮುದಾಯ ಭವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಚಾರ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸಿದಾಗಲೇ ಈ ಸಂಗತಿ ದೋಷಮುಕ್ತವೆಂದು ಸಾಬೀತಾಗಿದ್ದು.  ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬುಶ್ ತಮ್ಮ ಭಾಷಣವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ, &quot;ಇಲ್ಲಿ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಆ ಉಚ್ಛಾರವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಲು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಹೆಮ್ಮೆ ಎನಿಸುತ್ತದೆ&quot;{{IPAc-en|n|ə|ˈ|ˈ|v|æ|d|ə}} ಅಂದಾಗ ನೆರಇದ್ದ ಜನಸ್ತೋಮದಿಂದ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಅನುಮೋದನೆಯ ಚಪ್ಪಾಳೆಯ ಮೊರೆತ. ಅವರು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತುಂಬಾ ಹಗುರಾಗಿ, &quot;ನಿಮ್ಮ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ ನಾನು ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ಉಚ್ಚರಿಸಿದ್ದೇನೆ, ಅಲ್ಲವೇ?&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://nevadaculture.org/nsla/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=804&amp;Itemid=95 |title=Myth #123 - Pronouncing Nevada |publisher=Nevadaculture.org |date= |accessdate=2010-07-31 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ಅಂದಾಗಲೂ ಜನರಿಂದ ಹರ್ಷೋದ್ಗಾರ!  ಆನಂತರದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬುಶ್ ನೆವಾಡಾ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದರು. 
ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯ ಹ್ಯಾರಿ ಮಾರ್ಟನ್ಸನ್ ನೆವಾಡಾ ಪದದ ಆಗಿನ ಉಚ್ಚಾರಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು (ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್)ಉಚ್ಚಾರದ ಬೇಡಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rgj.com/apps/pbcs.dll/article?AID=20108220380|title=You heard it right: Bill would let them say Ne-VAH-da|source=The Reno Gazette Journal}}&lt;/ref&gt;

== ಭೂವಿವರಣೆ ==
[[ಚಿತ್ರ:Digital-elevation-map-nevada.gif|thumb|upright|ನೆವಾಡಾದ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ನಕಾಶೆ.]]
{{further|[[List of Nevada counties]]}}
ನೆವಾಡಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವು ಬೇಸಿನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಇದರ ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಛೇದಗೊಂಡಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.  ಈ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಬಹು ಭಾಗಗಳು ತಮ್ಮ ನಡುವೆ ಎಂಡೋರ್ಹಿಕ್  ಕಣಿವೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಗ್ರೇಟ್ ಬೇಸಿನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಬಹುತೇಕ ಅವುಗಳ ಈ ರಚನೆಯೇ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. 
[[ಚಿತ್ರ:Great Basin National Park 102007 015.JPG|left|thumb|ಪಿನಿಯನ್ ಜೂನಿಪರ್ ಅರಣ್ಯಗಳು ನೆವಾಡಾ ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.]]
[[ಚಿತ್ರ:Sunrise-15October2007.JPG|left|thumb|ರೆನೋವಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯೋದಯ]]
[[ಚಿತ್ರ:Basin and Range Nevada.JPG|thumb|left|ರಷೆಲ್ ನ ಬಳಿಯ ಬೇಸಿನ್ ಮತ್ತು ರೇಂಜ್ ನ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ]]
ರಾಜ್ಯದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭೂ ಭಾಗವು ಈ ಗ್ರೇಟ್ ಬೇಸಿನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದೊಳಗೆಯೇ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಶೀತದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.  ಅಪರೂಪಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಎನ್ನುವಂತೆ ಅರಿಜೋನಾ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಮಾರುತಗಳು ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲೂ ಚಂದಮಾರುತಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುವುದುಂಟು. ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಾರುತಗಳು ಇಡೀ ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ಹಿಮದ ಚಾದರದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಬಿಡುವುದುಂಟು. ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣಮಾನವು {{convert|125|°F|°C|0|lk=on}}ಲಾಫ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. (1994ರಲ್ಲಿ ಜೂನ್ 29ರಂದು ಹೆಚ್ಚಳವಾದ {{convert|605|ft|m|0}}).&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಡಾಟಾ ಸೆಂಟರ್, ಆಯ್ಶ್ ವಿಲ್ಲೆ, N.C, ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಮ್ ಫಿಲ್ಲಿಪ್ಸ್, ಸ್ಟಾರ್ಮ್ಫ್ಯಾಕ್ಸ್, ಇನ್ಕ್.,&lt;/ref&gt; ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನವು{{convert|-52|°F|°C|0|lk=on}} ರಾಜ್ಯದ ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಯಾನ್ ಜಸಿನ್ಟೋದಲ್ಲಿ 1972ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;

ಹಂಬೋಲ್ಟ್ ನದಿಯು ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ, ನೆವಾಡಾದ ಉತ್ತರ ಭಾಗವನ್ನು ಹಾದುಕೊಂಡು ಲೋವ್ಲಾಕ್ ಹತ್ತಿರದ ಹಂಬೋಲ್ಟ್ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸೇರಿ ಬತ್ತಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ.  ವಾಕರ್, ಟ್ರಕೀ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಸನ್ ನದಿಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರೆ ಹಲವಾರು ನದಿಗಳು ಸಿಯೆರ್ರಾ ನೆವಾಡಾದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಸಾಗಿ ಬತ್ತಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ. 
[[ಚಿತ್ರ:CCF12262007 00003.jpg|thumb|upright|ಮೊಜಾವೆ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸಿನ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿರುವ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ]]

ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಚೂಪು ತುದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೆಲ ಮರುಭೂಮಿಗಳ ತಮ್ಮ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ {{convert|13000|ft|m|-2}}ಕೂಡ ದಟ್ಟ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವು ಸ್ಥಳೀಯ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಸಂಕುಲವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದು ಸ್ಕೈ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿವೆ.   ಎತ್ತರದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಈ ಕಣಿವೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯೇನಿಲ್ಲ.{{convert|3000|ft|m|-2}}

ರಾಜ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣದ ಮೂರನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ನಗರವಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಮೊಸಾವೆ ಮರುಭೂಮಿಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಬರುತ್ತದೆ.   ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ತೀರ ಕಮ್ಮಿ ಮಳೆಯಾಗುವ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಅರಿಜೋನಾ ಮಾರುತಕ್ಕೆ ತೀರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.  ಇಲ್ಲಿಯ ಭೂ ಪ್ರದೇಶವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ.{{convert|4000|ft|m|-2}} ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಿರು ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಬೇಸಗೆ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಚಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಚಳಿಗಾಲದ ದಿನಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. (ಇದು ತಾಪಮಾನವು ತಿರುವು ಮುರುವಾದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ)
[[ಚಿತ್ರ:Fly geyser in nevada.jpg|thumb|left|225px|ಫ್ಲೈ ಗೀಸರ್]]
ನೆವಾಡಾ ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದವಾದ ಮತ್ತು ಓರೆಯಾದ ರೇಖೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು (ಪ್ರಧಾನ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ), ಇದು ನಗರಗಳ ಗಡಿರೇಖೆಯಾಗಿ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ.{{convert|400|mi|km|-1}}  ಈ ರೇಖೆಯು ಹೆಚ್ಚೂ ಕಡಿಮೆ ತಾಹೋ ಸರೋವರದ ತೀರದ {{convert|4|mi|km|0}}ಹತ್ತಿರ (ಗಡಿಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ)ಆರಂಭವಾಗಿ ಕೊಲೋರಾಡೋ ನದಿಯತನಕ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ನದಿಯ ನೈರುತ್ಯಕ್ಕಿರುವ ಲಾಫ್ಲೈನ್ ಸೇತುವೆಯ ಹತ್ತಿರವೇ ನೆವಾಡಾ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಮತ್ತು ಅರಿಜೋನಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಗಡಿರೇಖೆಗಳು ಸೇರುತ್ತವೆ.{{convert|12|mi|km|0}}

ರಾಜ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಬೃಹತ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ ಎಂದರೆ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಮೌಂಟೇನ್ ಪರ್ವತ ಸರಣಿ. ಇದು ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ನ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿದೆ.   ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವು ಲಾಫ್ಲೈನ್ ನಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕೊಲೋರಾಡೋ ನದಿಯಗುಂಟ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ.

ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿಯೇ ಸುಮಾರು 172 ಪ್ರಮುಖ{{convert|2000|ft|m}} ಪರ್ವತ ಶೃಂಗಗಳಿವೆ.  ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಅಲಾಸ್ಕಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ಮೊಂಟಾನಾ, ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್ ಗಳ ನಡುವಿನ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ನೆವಾಡಾ ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.  ಈ ವಿಶೇಷತೆಯಿಂದಾಗಿಯೇ ಇಡೀ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ನೆವಾಡಾವನ್ನು ಪರ್ವತಗಳ ರಾಜ್ಯವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

=== ಹವಾಗುಣ ===
ನೆವಾಡಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಮರುಭೂಮಿಗಳನ್ನೇ ಹೊಂದಿದ್ದು ಮಧ್ಯಮ ಶುಷ್ಕ ವಾತಾವರಣ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಹಗಲಿನ ಉಷ್ಣತಾಪಮಾನವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗರಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟ {{convert|125|°F|°C}}ವನ್ನು ತಲುಪಿದರೆ, ರಾತ್ರಿಯ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು ತೀರ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ {{convert|-50|°F|°C}}ನ್ನು ತಲುಪಿರುತ್ತದೆ.  ಇಷ್ಟಾದರೂ, ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಚಳಿಗಾಲದ ಋತುವು ಬಹುತೇಕ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.  ನೆವಾಡಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳು ತುಂಬಾ ವಿರಳವಾದ ಶೇಷವಸ್ತುವನ್ನು ಪ್ರತೀ ವರ್ಷವೂ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.  ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆಯು ಸಿಯೆರ್ರಾ ನೆವಾಡಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಪರ್ವತ ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಸುರಿಯುತ್ತದೆ.  ವರ್ಷದ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆನೀರಿನ ಮಟ್ಟವು {{convert|7|in|cm}}ಆಗಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೇವಾಂಶವು {{convert|40|in|cm}}ಸಮಯದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.

=== ಸಸ್ಯಸಂಪತ್ತು ===
ನೆವಾಡಾವು ಬಹುತೇಕ ಮರುಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕುರುಚಲು ಸಸ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಗಿಡ್ಡ ಪೊದೆಗಳು, ಕುಳ್ಳಗಿನ ಸಸ್ಯಗಳು, ಕ್ಯಾಕ್ಟಸ್, ಮತ್ತು ಮೆಸ್ಕ್ವೈಟ್ ಮತ್ತು ಜೋಷುವಾದಂತಹ ಪೊದೆಗಳಂತಹ ರಚನೆಯುಳ್ಳ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

=== ಭೂಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ===
ನೆವಾಡಾವು ''ಟೆರಿಟರೀಸ್''  ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಂಟೀಸ್ ಎಂಬ ವಿಭಾಗಗಳಿಲ್ಲ.  ಕಾರ್ಸನ್ ನಗರವು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಏಕೀಕರಣಗೊಂಡ ಪುರಸಭೆ ಇರುವ ನಗರವಾಗಿದೆಯಾದರೂ ರಾಜ್ಯದ ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಅದು ಟೆರಿಟರಿ ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.  1919ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 146ರಿಂದ 18,159 ಚದರ ಮೈಲುಗಳವರೆಗೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ರಾಜ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿದ್ದವು (378 to 47,032&amp;nbsp;km²).  1969ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಮ್ಸ್ಬಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯವು ಏಕೀಕರಣಗೊಂಡು ಕಾರ್ಸನ್ ನಗರ ಪುರಸಭೆಯ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಶಾಸಕಾಂಗದಿಂದ ರಚಿತವಾಗುವ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಪುರಾತನ ಆರ್ಮ್ಸ್ಬಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಸರಹದ್ದುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. 
{| class=&quot;wikitable collapsible&quot; style=&quot;margin:lem;margin-top:0&quot;
| -
| ಟೆರಿಟರಿಯ ಹೆಸರು 
| ಟೆರಿಟರಿಯ ಸ್ಥಾನ 
| ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ವರ್ಷ 
| 2000ರಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 
| ಒಟ್ಟು ಶೇಕಡಾ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 
| ಕ್ಷೇತ್ರವ್ಯಾಪ್ತಿ (mi²)
| ಒಟ್ಟು ಶೇಕಡಾ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 
| ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆ (/mi²)
|-
| ಕಾರ್ಸನ್ ಸಿಟಿ 
| ಕಾರ್ಸನ್ ಸಿಟಿ 
| 1861
|  style=&quot;text-align:right&quot;|52,457
|  style=&quot;text-align:right&quot;|2.63 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|146
|  style=&quot;text-align:right&quot;|0.13 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|359.29
|-
| ಚರ್ಚಿಲ್ 
| ಫ್ಯಾಲ್ಲನ್
| 1861
|  style=&quot;text-align:right&quot;|23,982
|  style=&quot;text-align:right&quot;|1.20 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|5,023
|  style=&quot;text-align:right&quot;|4.54 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|4.77
|-
| ಕ್ಲಾರ್ಕ್

| ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ 
| 1908
|  style=&quot;text-align:right&quot;|1,375,765
|  style=&quot;text-align:right&quot;|68.85 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|8,091
|  style=&quot;text-align:right&quot;|7.32 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|170.04
|-
| ಡಲ್ಲಾಸ್ 
| ಮಿಂಡೆನ್
| 1861
|  style=&quot;text-align:right&quot;|41,259
|  style=&quot;text-align:right&quot;|2.06 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|738
|  style=&quot;text-align:right&quot;|0.67 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|55.91
|-
| ಎಲ್ಕೋ

| ಎಲ್ಕೋ 
| 1869
|  style=&quot;text-align:right&quot;|45,291
|  style=&quot;text-align:right&quot;|2.27 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|17,203
|  style=&quot;text-align:right&quot;|15.45
|  style=&quot;text-align:right&quot;|2.63
|-
| ಎಸ್ಮೆರಾಲ್ಡಾ

| ಗೋಲ್ಡ್ ಫೀಲ್ಡ್

| 1861
|  style=&quot;text-align:right&quot;|971
|  style=&quot;text-align:right&quot;|0.05 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|3,589
|  style=&quot;text-align:right&quot;|3.25 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|0.27
|-
| ಯುರೇಕ

| ಯುರೇಕ 
| 1869
|  style=&quot;text-align:right&quot;|1,651
|  style=&quot;text-align:right&quot;|0.08 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|4,180
|  style=&quot;text-align:right&quot;|3.78 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|0.39
|-
| ಹಂಬೋಲ್ಟ್ 
| ವಿನ್ನೆಮುಕಾ 
| 1856/1861
|  style=&quot;text-align:right&quot;|16,106
|  style=&quot;text-align:right&quot;|0.81 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|9,658
|  style=&quot;text-align:right&quot;|8.74 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|1.67
|-
| ಲಾಂಡರ್
| ಬ್ಯಾಟಲ್ ಮೌಂಟೇನ್ 
| 1861
|  style=&quot;text-align:right&quot;|5,794
|  style=&quot;text-align:right&quot;|0.29 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|5,519
|  style=&quot;text-align:right&quot;|4.99 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|1.05
|-
| ಲಿಂಕನ್ 
| ಪಿಯೋಚೆ 
| 1866
|  style=&quot;text-align:right&quot;|4,165
|  style=&quot;text-align:right&quot;|0.21 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|10,637
|  style=&quot;text-align:right&quot;|9.62 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|0.39
|-
| ಲ್ಯೋನ್

| ಯೆರಿಂಗ್ಟನ್
| 1861
|  style=&quot;text-align:right&quot;|34,501
|  style=&quot;text-align:right&quot;|1.73 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|2,016
|  style=&quot;text-align:right&quot;|1.82 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|17.11
|-
| ಮಿನರಲ್ 
| ಹತೋರ್ನ್ 
| 1911
|  style=&quot;text-align:right&quot;|5,071
|  style=&quot;text-align:right&quot;|0.25 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|3,813
|  style=&quot;text-align:right&quot;|15.45
|  style=&quot;text-align:right&quot;|1.33
|-
| ನ್ಯೆ
| ಟೋನೋಪಹ್
| 1864
|  style=&quot;text-align:right&quot;|32,485
|  style=&quot;text-align:right&quot;|1.63 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|[18] ^
|  style=&quot;text-align:right&quot;|16.43 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|1.79
|-
| ಪೆರ್ಷಿಂಗ್ 
| ಲವ್ ಲಾಕ್ 
| 1919
|  style=&quot;text-align:right&quot;|6,693
|  style=&quot;text-align:right&quot;|0.33 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|6,068
|  style=&quot;text-align:right&quot;|5.49 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|1.10
|-
| ಸ್ಟೋರೆ 
| ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಸಿಟಿ 
| 1861
|  style=&quot;text-align:right&quot;|3,399
|  style=&quot;text-align:right&quot;|[18] ^
|  style=&quot;text-align:right&quot;|264
|  style=&quot;text-align:right&quot;|0.24 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|12.88
|-
| ವಾಶೋ
| ರೆನೋ 
| 1861
|  style=&quot;text-align:right&quot;|339,486
|  style=&quot;text-align:right&quot;|16.99 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|6,551
|  style=&quot;text-align:right&quot;|5.93 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|51.82
|-
| ವ್ಹೈಟ್ ಪೈನ್ 
| ಎಲಿ
| 1869
|  style=&quot;text-align:right&quot;|9,181
|  style=&quot;text-align:right&quot;|0.46 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|8,897
|  style=&quot;text-align:right&quot;|8.05 %
|  style=&quot;text-align:right&quot;|1.03
|-
| ಒಟ್ಟು
| ಟೆರಿಟರಿಗಳು:17
|  
|  style=&quot;text-align:right&quot;|1,998,257
|  
|  style=&quot;text-align:right&quot;|110,552
|  
|  style=&quot;text-align:right&quot;|[18] ^
|}
* 1856ರಲ್ಲಿ ಉತಾಹ್ ಟೆರಿಟೋರಿಯಲ್ ಶಾಸಕಾಂಗದಿಂದ ಒಮ್ಮೆ ಮತ್ತು 1861ರಲ್ಲಿ ನೂತನ ನೆವಾಡಾ ಶಾಸಕಾಂಗವು ಹಂಬೋಲ್ಟ್ ನ್ನು ಒಂದು ಟೆರಿಟರಿ ಯನ್ನಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದವು.

== ಇತಿಹಾಸ ==
{{Main|History of Nevada}}

=== 1950ಕ್ಕಿಂತ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ===
ಉತಾಹಾದ ಇತಿಹಾಸ, ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ನೆವಾಡಾದ ವರ್ಜೀನಿಯಾ ನಗರದ ಕಾಮ್ಸ್ಟಾಕ್ ಲೋಡ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಯು.ಎಸ್.ನ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲ ಬೆಳ್ಳಿ ಅದಿರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿರುವುದನ್ನು 1859ರಲ್ಲಿಯೆ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.
[[ಚಿತ್ರ:Early Locomotive.JPG|thumb|ಉಗಿಚಾಲಿತ ಯಂತ್ರವೊಂದರ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ಮಾದರಿ, ಎಲಿ, ನೆವಾಡಾ ನೆವಾಡಾದ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಗಣಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮುಂಚಿನ ಉಗಿಚಾಲಿತ ವಾಹನಗಳು]]

=== ಉತಾಹ್ ಟೆರಿಟರಿಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಡುವಿಕೆ ===
{{See also|Nevada in the American Civil War}}
[[ಚಿತ್ರ:Wpdms nevada territory 1861.png|thumb|1861ರಲ್ಲಿ ನೆವಾಡಾ ಭೂಪ್ರದೇಶ]]
1861ರ ಮಾರ್ಚ್ 2ರಂದು ನೆವಾಡಾ ಟೆರಿಟರಿಯು ಉತಾಹ್ ಟೆರಿಟರಿಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ''ಸಿಯೆರಾ ನೆವಾಡಾ''  ಎಂಬ ಹಳೆಯ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಚುಟುಕಾಗಿ ಈಗಿನ ನೆವಾಡಾ ಟೆರಿಟರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ([[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆ|ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್]] ನಲ್ಲಿ ಇದರರ್ಥ ಹಿಮಾಚ್ಛಾದಿತ ಶ್ರೇಣಿ ಎಂದು).

ಹಲವಾರು ಜನಹಿತ ರಾಜಕೀಯ ವಾಲುವಿಕೆಗಳಿಂದಾಗಿ ನೆವಾಡಾ ಪ್ರದೇಶವು ಉತಾಹ್ ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡುವುದು ಫೆಡರಲ್ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ನೆವಾಡಾವನ್ನು ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಮೊರ್ಮನ್ನಿನವರಲ್ಲದವರಿಗೂ ಮತ್ತು ಉತಾಹ್ ಪ್ರದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಮೊರ್ಮನ್ನರಿಗೂ ನಡುವಿನ ಬದ್ಧ ವೈರತ್ವವೇ (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೂ ಕೂಡ)ಇದಕ್ಕೆ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿನ ಜನತೆಯೇ ಬೇರ್ಪಡುವಿಕೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.{{Citation needed|date=January 2009}}  1857ರ ನಂತರದ ಮೀಡೋಸ್ ಪರ್ವತ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಬಳಿಕ ಮತ್ತು 1857-58ರ ಸುಮಾರಿನ ಉತಾಹ್ ಯುದ್ಧದ ಬಳಿಕವಂತೂ ಮೋರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಮೊರ್ಮನ್ನರಲ್ಲದವರಿಗೂ ನಡುವೆ ವೈರತ್ವ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಹೋಯಿತು.{{Citation needed|date=January 2009}}

ನೆವಾಡಾ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರುಗಳು 1861ರಲ್ಲಿಯೇ ನೆವಾಡಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು 57ನೆಯ ಮತ್ತು 58ನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಲಿಂಕನ್ ಮತ್ತು ನೈ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.

=== ಪ್ರಾದೇಶಿಕತೆ ===
{{See also|Nevada in the American Civil War}}

1864ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೂ ಎಂಟು ದಿನಗಳಿಗೆ ಮೊದಲು ನೆವಾಡಾವನ್ನು ಕೇಂದ್ರದ 36ನೆಯ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.  ಆದರೆ ರಾಜ್ಯದ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು, ನವೆಂಬರ್ 8ರಂದು ನಡೆಯಲಿದ್ದ [[ಅಬ್ರಹಮ್ ಲಿಂಕನ್|ಅಬ್ರಹಾಂ ಲಿಂಕನ್ನ]]ರ ಮರುಚುನಾವಣೆಗಳ ಸಲುವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31ಕ್ಕೆ ಮುಂದೂಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ, ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧಾ ನಂತರದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್&lt;ref&gt;ರೋಚಾ ಗೈ, [http://dmla.clan.lib.nv.us/docs/nsla/archives/myth/myth12.htm ''ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಮಿತ್ ಅ ಮಂತ್: ನೆವಾಡಾ ಒಂದು ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದು ಏಕೆ?'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080113222250/http://dmla.clan.lib.nv.us/docs/nsla/archives/myth/myth12.htm |date=2008-01-13 }}&lt;/ref&gt; ಗಣರಾಜ್ಯವು ನೆವಾಡಾದ ಗಣಿ ಆಧಾರಿತ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರದ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮದ ಜೊತೆಗೆ ತಳುಕು ಹಾಕಿದ್ದೂ ಕೂಡ ರಾಜ್ಯತ್ವದ ಅವಧಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.

ನೆವಾಡಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಈಗಿನ ಗಡಿಪ್ರದೇಶಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ಲಭಿಸಿದ್ದು 1866ರ ಮೇ 5ರಂದು; ಅದು ಸಹ ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದು ನೆವಾಡದ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಕೊಲೊರಾಡೊ ನದಿಯ ಅರಿಜೋನಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪಹ್-ಉತೆ ಕಾಂಟಿ ಭಾಗವು ನೆವಾಡಾದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದಾಗ. ಹೆಚ್ಚೂ ಕಡಿಮೆ ನೆವಾಡಾದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿನ 37ನೆಯ ಸಮಾನಾಂತರ ಪ್ರದೇಶವು ಸಹ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಿದ್ದು ಇದೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ.    ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ನಿಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲಾಗಿದ್ದುದೇ ಅದರ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಲು ಕಾರಣ ಎಂದು ಅಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕಾರೀ ವರ್ಗ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿತ್ತು.  ಆ ಪ್ರದೇಶವು ಈಗ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಕಾಂಟಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

1868ರಲ್ಲಿ ಮೊರ್ಮನ್ನರ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜನಾಂಗವೊಂದು ವಾಸವಿದ್ದ ಪಶ್ಚಿಮ ಉತಾಹ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗವು ನೆವಾಡಾದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿ ಆ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ವದ ಗಡಿಯನ್ನು ಹತೋಟಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಬೆಳ್ಳಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ನೆವಾಡಾದ ಅರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ತರಲು ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. (ಗಮನಿಸಿ: ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿ ''ಬೆಳ್ಳಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ'' ) ತನ್ನ ''ರಫಿಂಗ್ ಇಟ್''  ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಕಾಲಮಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಮಾರ್ಕ್ ಟ್ವೈನ್ ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಉದ್ಯಮವು ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮದ ಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಪಾರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಳವಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ 19ನೆಯ ಕೊನೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಳೆರಡೂ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳಿದಿದ್ದವು ಎಂಬುದು ವಾಸ್ತವ.  ಇಷ್ಟರ ನಡುವೆಯೂ, 1900ರಲ್ಲಿ ಟೋನೋಪಾಹ್ ನಲ್ಲಿ ಆದ ಬೆಳ್ಳಿಸಂಪತ್ತಿನ ಹೋರಾಟ, ಗೋಲ್ಡ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ರಹಯೋಲೈಟ್ ಹೋರಾಟಗಳು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೆವಾಡಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು.

==== ಜೂಜಾಟ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕತೆ ====
[[ಚಿತ್ರ:LasVegasSign06212005.jpg|thumb|right|20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ಯಮ ಕುಸಿದಾಗ, ಮತ್ತೆ ತಲೆದೋರಿದ್ದ ಗ್ಯಾಂಬ್ಲಿಂಗ್ ಭೂತ. ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ನಗರದ ಮರುನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲೂ ಇದರ ಪಾತ್ರವಿದೆ.]]
ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಜೂಜಾಟ ನೆವಾಡಾದ ಗಣಿಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಮುಂದೆ, 1909ರಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರ ಪಂದ್ಯಗಳು ಎಂಬ ಕಾಯಿದೆಯಡಿ ಅದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು.  ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆದ ಹಠಾತ್ ಕುಸಿತದಿಂದಾಗಿ ಗಣಿ ರಫ್ತುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕುಸಿತ ಉಂಟಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನದಲ್ಲಿಯೂ ಗಣನೀಯ ಕುಸಿತ ಉಂಟಾಯಿತು. ಇದೆ ನೆಪದಿಂದ ನೆವಾಡಾ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಶಾಸಕಾಂಗ ಪಕ್ಷದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಮತ್ತೆ 1931ರ ಮಾರ್ಚ್ 19ರಂದು ಜೂಜಾಟವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ, ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಮತ್ತೆ ಚಾಲನೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.    ಆ ಸಮಯಕ್ಕೆ, ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗುವವರೆಗೂ ಮಾತ್ರವೇ ಜೂಜಾಟಕ್ಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದೇ ಜೂಜು ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ಮತ್ತು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಜೂಜು ಗುಂಪುಗಳು ಭಾವಿಸಿದ್ದವು. ಇದು ಆಗಿನ ನೆವಾಡಾದ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮವನ್ನು ಆಗಿನ  ಮಟ್ಟಿಗೆ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಬಹುದೆಂಬ ಆಶಾವಾದವನ್ನೂ ತಳೆಯಲಾಗಿತ್ತು.   ಇಷ್ಟಾದರೂ, ಈಗಿನ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ನೆವಾಡಾದ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಜೂಜಾಟವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿರುವ ಅಂಶವನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿಯೇನೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.

==== ಪರಮಾಣು ಪರೀಕ್ಷೆ ====
ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ನಗರದಿಂದ {{convert|65|mi|km|0}}ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿಗಿರುವ ನೆವಾಡಾ ಪರಮಾಣು ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರವು, ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಲುವಾಗಿ 1951ರ ಜನವರಿ 11ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.  ಈ ಸ್ಥಳವು {{convert|1350|sqmi|km2|-1}}ಬರಿಯ ಮರುಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. 1951ರ ಜನವರಿ 27ರಂದು ಒಂದು ಕಿಲೋಟನ್ ತೂಕದ ಟೆರಾಜೋಲ್ ಎಂಬ ಭಾರೀ ಬಾಂಬೊಂದನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ಮನ್ ನಿವೇಶನದ ಮೇಲೆ ಹಾಕುವುದರ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣು ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.  ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕಡೆಯ ಪರಿಸರ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದ್ದು 1962ರ ಜುಲೈ 17ರಂದು. ಭೂಗರ್ಭ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಪರೀಕ್ಷೆಯು 1992ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ರ 23ತನಕ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.  ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಅಧಿಕ ಶಕ್ತಿಯ, ಬಲವಾಗಿ ಸಿಡಿಯುವ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಏಕೈಕ ಸ್ಥಳ ನೆವಾಡಾ ಆಗಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿನ 80%ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಾಗವು ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ.  ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಇಡೀ ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿಯೇ ಅಷ್ಟೊಂದು ಶುಷ್ಕ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾದ, ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.  ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ನೀರಿನ ಸೆಲೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡು ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ವಾಸಯೋಗ್ಯ ನಿವಾಸಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಲೈವ್ಸ್ಟಾಕ್ ಇಂತಹ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶ. ಅಲ್ಲಿ ನೀರಿಲ್ಲದೆಯೇ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ [[ಕೃಷಿ]] ವಿಧಾನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. (ರಾಂಚಿಂಗ್ ಎಂಬ ಇಂತಹ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಇದೆ.) ವಾಸಯೋಗ್ಯ ವಸತಿ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೋಂಸ್ಟೆಡ್ ಕಾಯಿದೆಯ ಯೋಜನೆಯ ವಿಫಲತೆಗೆ ಕಾರಣ, ಬಹುಶಃ ನೆವಾಡಾದ ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡದಿರುವುದೂ ಒಂದು ಕಾರಣವಿರಬಹುದು. ಆದರೂ, ಸೇಜ್ಬ್ರಶ್ ರೆಬೆಲ್ಸ್ ಎಂಬ ಒಂದು ಸಮುದಾಯ ಹೇಳುವ ಹಾಗೆ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುವ ಹುನ್ನಾರವಿದ್ದವರೇ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಈ ವಿಷಯವು ಈಗಲೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಇತಿಹಾಸಜ್ಞರಿಂದ ಚರ್ಚೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತಲೇ ಇದೆ.{{Citation needed|date=August 2010}}

== ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ==
{{USCensusPop
|1860 = 6857
|1870 = 42941
|1880 = 62266
|1890 = 47355
|1900 = 42335
|1910 = 81875
|1920 = 77407
|1930 = 91058
|1940 = 110247
|1950 = 160083
|1960 = 285278
|1970 = 488738
|1980 = 800493
|1990 = 1201833
|2000 = 1998257
|estyear = 2009&lt;ref name=09CenEst/&gt;
|estimate = 2643085
}}
{{US Demographics}}

2007ರ ಜನಗಣತಿಯ ಸೆನ್ಸೆಕ್ಸ್ ವರದಿಯ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆಗ ಇದ್ದ 2,565,382 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 92,909, ಅಥವಾ 3.5%ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. 2000ರಿಂದ ಈಚೆಗಂತೂ ಹಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚ್ಚಾಗಿ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 516,550ರಷ್ಟು ಅಥವಾ 20.8% ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.  ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ 189,158ರಷ್ಟು ಜನಗಣತಿಗಿಂತ ಸಹಜವಾಗಿ ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಅಂದರೆ 464,251 ಜನನಗಳಲ್ಲಿ 275,093ರಷ್ಟು ಕಳೆದು) ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು 116,713 ವಲಸಿಗರು ಸೇರಿರುತ್ತಾರೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಹೊರಭಾಗದ ವಲಸೆಯು ಒಟ್ಟು 21,947 ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೆಚ್ಕಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ದೇಶದೊಳಗಿನ ವಲಸೆಯು ಒಟ್ಟು 35,664 ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. 2006ರ ಜನಗನತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ನೆವಾಡಾವು ಅಮೇರಿಕಾದ ಎಂಟನೆಯ ಅತಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |author=By Les Christie, CNNMoney.com staff writer |url=http://money.cnn.com/2006/12/22/real_estate/fastest_growing_states/index.htm |title=CNN |publisher=Money.cnn.com |date=2006-12-25 |accessdate=2010-07-31 |archive-date=2006-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061224174525/http://money.cnn.com/2006/12/22/real_estate/fastest_growing_states/index.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ದಕ್ಷಿಣನ್ಯೆಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆವಾಡಾ ಜನಸಖ್ಯಾ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.census.gov/geo/www/cenpop/statecenters.txt |title=www.census.gov |date= |accessdate=2010-07-31}}&lt;/ref&gt; ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಹೆದಾರಿಯಗುಂಟ ಲಾಸ್ ವೆಗಾಸಿನ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿರುವ, ಇನ್ನೂ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗದೆ ಇರುವ ಪಹ್ರಂಪ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ.{{convert|60|mi|km}} ಮತ್ತದು 1980ರಿಂದ 2000ದ ಒಳಗಾಗಿ ಮೂಲದ 26 ಪಟ್ಟು ಬೆಳೆದಿದ್ದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿಯೂ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ.  2006ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ನಗರವಾಸಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 50,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚ್ಚು.  ಅಮೇರಿಕಾದ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಮಹಾನಗರಗಳ ಪೈಕಿ ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ 1960ರಿಂದ 2000ರೊಳಗೆ ಆಗಿರುವಂಥದು. 1900ರಲ್ಲಿ 100ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ನಗರವು 1950ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 10,000ನ್ನು ತಲುಪಿ, 1970ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 100,000ರ ಗಡಿಯನ್ನೂ ತಲುಪಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಈಗ 2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಗಳಷ್ಟಿದೆ.   
[[ಚಿತ್ರ:Nevadapopulationdensity.png|thumb|400px|ನೆವಾಡಾದ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ನಕಾಶೆ]]
ಜನಗಣತಿ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಜನಾಂಗೀಯ ಹಂಚುವಿಕೆ ಈ ರೀತಿ ಇದೆ: 65% ಶ್ವೇತವರ್ಣೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು, 7.1% ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್, 6% ಏಷಿಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ (ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳು ಅದನ್ನು 10% ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿವೆ), 2% ಇತರೆ ಜನಾಂಗದವರು(ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪದವರು ಮತ್ತು ಉಳಿದ 20% ಜನರು  ಹಿಸ್ಪ್ಯಾನಿಕ್ಸ್ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಜನಾಂಗದ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪಂಗಡದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಅಲ್ಲಿ ವಾಸವಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೊಸ ನಿವಾಸಿಗಳು ಬಹುತೇಕ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಮೂಲದವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಸ್ಥಳೀಯರು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ, ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯವು &quot;ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾಕರಣ&quot;ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|author=doug |url=http://employerblog.recruitingnevada.com/2008/08/08/people-keep-moving-to-nevada/ |title=People keep moving to Nevada... |publisher=Employerblog.recruitingnevada.com |date=2008-08-08 |accessdate=2010-07-31}}&lt;/ref&gt;  ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಸ್ಕ್ ಮೂಲದ ಜನಾಂಗದವರೂ ವಾಸವಿದ್ದಾರೆ.  ಡಲ್ಲಾಸ್ ಮತ್ತು ಪರ್ಶಿಂಗ್ ಮುಂತಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಮೂಲದವರಾಗಿದ್ದು ಅವರಲ್ಲಿ (ಲಾಸ್ ವೆಗಾಸಿನ)ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರೂ ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ. ಅದು ಸುಮಾರು 200,000 ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಮೂಲದ ಅಮೆರಿಕನ್ನರೊಬ್ಬರಿಗೇ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ; ಹಂಬೋಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಜರ್ಮನ್ನರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ವಾಸ್ಹೋ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಐರಿಶ್ ಮೂಲದವರು ವಾಸವಿದ್ದಾರೆ.  ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್, ಇಟಾಲಿಯನ್, ಪೋಲ್ಸ್, ಅಮೇರಿಕನ್ ಯಹೂದಿಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಮೇನಿಯನ್ ಮೊದಲಾದ ತ್ವರಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ತವರು ನಗರವೆನಿಸಿದೆ.

ಲಾಸ್ ವೆಗಾಸಿನಲ್ಲಿ (ದಿ ಮೆಡೋಸ್) ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೇರಿಕನ್ ವಿಭಾಗಗಳೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ರೆನೋವನ್ನು ಕೂಡ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.  ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಲವಾರು ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೇರಿಕನ್ ನೆವಾಡನ್ನರು [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]] ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ ಅಥವಾ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಆದರೂ, 1950ರಿಂದಲೂ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸೇನಾ ವಿಭಾಗ, ಹೋಟೆಲ್ ಉದ್ಯಮ, ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಕಪ್ಪು ವರ್ಣೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

1850ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಚಿನ್ನದ ನಿಕ್ಷೇಪಕ್ಕಿದ್ದ ಬೇಡಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಚೀನೀ ಗಣಿ ಅಗೆಯುವವರು, ವಾಶೋ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು. ಅಲ್ಲಿಂದಾಚೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಏಷಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ನೆಲೆ ನಿಂತರು. ಅವರ ಹಿಂದೆಯೇ ವಲಸೆ ಬಂದಂಥ ನೂರಾರು ಮಂದಿ ಜಪಾನೀ ಬೇಸಾಯಗಾರರಿಗೂ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಮೇರಿಕ ನೆಲೆಯಾಯಿತು.  20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದವರಲ್ಲಿ ಚೀನೀಯರು, ಜಪಾನೀಯರು, ಕೊರಿಯನ್ನರು, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸಿನವರು, ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಭಾರತೀಯರು ಮತ್ತು ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ನವರು ಕೂಡಾ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದವರು ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಮಹಾನಗರವನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು.  ಇವತ್ತು, ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಏಷಿಯನ್ನರು, ಏಷಿಯನ್-ಅಮೇರಿಕನ್ ಸಮುದಾಯದವರು ವಾಸವಾಗಿರುವ ನಗರ ಇದಾಗಿದೆ. ಅವರಲ್ಲಿಯೂ, ಚೀನಾದವರು ಮತ್ತು ತೈವಾನಿನವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಮೌಂಟೇನ್ ಬೌಲ್ವಾರ್ಡ್ ಹತ್ತಿರದ ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಚೈನಾಟೌನ್ ವೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ I-೧೫ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ಟನ್ ಅವೆನ್ಯೂ/ಪ್ಯಾರಡೈಸ್ ಬೌಲ್ವಾರ್ಡ್ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿರುವ ಏಷಿಯನ್ ಗ್ರಾಹಕರಿಗಾಗಿಯೇ ಒಂದು ಮಳಿಗೆಯನ್ನೇ ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ.   ಫಿಲಿಪಿನೋ-ಅಮೆರಿಕನ್ನರದು ರಾಜ್ಯದ ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಏಷಿಯನ್-ಅಮೇರಿಕನ್ ಪಂಗಡವಾಗಿದ್ದು, 113,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ.   ಅವರಲ್ಲಿ 56.5%ರಷ್ಟು ಜನ ಏಷಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 4.3%ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://factfinder.census.gov/servlet/IPTable?_bm=y&amp;-context=ip&amp;-reg=ACS_2009_1YR_G00_S0201:038;ACS_2009_1YR_G00_S0201PR:038;ACS_2009_1YR_G00_S0201T:038;ACS_2009_1YR_G00_S0201TPR:038&amp;-qr_name=ACS_2009_1YR_G00_S0201&amp;-qr_name=ACS_2009_1YR_G00_S0201PR&amp;-qr_name=ACS_2009_1YR_G00_S0201T&amp;-qr_name=ACS_2009_1YR_G00_S0201TPR&amp;-ds_name=ACS_2009_1YR_G00_&amp;-TABLE_NAMEX=&amp;-ci_type=R&amp;-tree_id=309&amp;-redoLog=false&amp;-charIterations=535&amp;-geo_id=04000US32&amp;-search_results=01000US&amp;-format=&amp;-_lang=en |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-10 |archive-date=2020-02-16 |archive-url=https://archive.today/20200216141611/http://factfinder.census.gov/servlet/IPTable?_bm=y&amp;-context=ip&amp;-reg=ACS_2009_1YR_G00_S0201:038;ACS_2009_1YR_G00_S0201PR:038;ACS_2009_1YR_G00_S0201T:038;ACS_2009_1YR_G00_S0201TPR:038&amp;-qr_name=ACS_2009_1YR_G00_S0201&amp;-qr_name=ACS_2009_1YR_G00_S0201PR&amp;-qr_name=ACS_2009_1YR_G00_S0201T&amp;-qr_name=ACS_2009_1YR_G00_S0201TPR&amp;-ds_name=ACS_2009_1YR_G00_&amp;-TABLE_NAMEX=&amp;-ci_type=R&amp;-tree_id=309&amp;-redoLog=false&amp;-charIterations=535&amp;-geo_id=04000US32&amp;-search_results=01000US&amp;-format=&amp;-_lang=en |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಅಮೇರಿಕಾದ 2000ದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ನೆವಾಡಾದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪೈಕಿ, 5 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯೋಮಾನದ 16.19% ಜನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ [[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆ|ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್]] ಭಾಷೆ ಮಾತಾಡುವವರು; 1.59% ರಷ್ಟು ಜನ [[ಫಿಲಿಪ್ಪಿನೊ ಭಾಷೆ|ಫಿಲಿಪಿನೋ]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.mla.org/map_data_results%26state_id%3D32%26mode%3Dstate_tops |title=Language Map Data Center |publisher=Mla.org |date=2007-07-17 |accessdate=2010-07-31 |archive-date=2010-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100902151119/http://www.mla.org/map_data_results%26state_id%3D32%26mode%3Dstate_tops |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಭಾಷೆ ಬಳಸುವವರು; ಮತ್ತು ಚೈನೀಸ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುವವರು 1%; ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆ ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲದವರು ಮಧ್ಯ ಲಾಸ್ ವೆಗಾಸಿನ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದರು.{{Citation needed|date=November 2009}}

ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 5 ವರ್ಷದ ವಯೋಮಾನದ ಕೆಳಗಿನವರು 6.8%; 18 ವರ್ಷದ ವಯೋಮಾನದ ಕೆಳಗಿನವರು 26.3% ಮತ್ತು 65 ವರ್ಷದ ವಯೋಮಾನದ ಕೆಳಗಿನ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರು 13.6%.  ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 50.7ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರೇ ಇರುತ್ತಿದ್ದರು.  ತನ್ನ ಹೆಚ್ಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿ ಇದ್ದವರ ಪೈಕಿ ಹೊರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ನೆವಾಡಾ ಈ ಅಂಶದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು.  ದಕ್ಷಿಣ ಏಷಿಯಾ ಮತ್ತು [[ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕ|ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ]]ದಿಂದ ವಲಸೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಜನ ವಲಸಿಗರಿಗೆ ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅವರಲ್ಲಿ ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ, ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕೆನ್ನುವ ಹಂಬಲ ಹೊತ್ತು ಬರುತ್ತಿದ್ದವರೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರು. ಇದು 1990 ಮತ್ತು 21ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ದಶಕದ ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹಾಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಮೂಲ ಆಧಾರದ ಉದ್ಯೋಗವೆಂದರೆ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣಗಳೇ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದವು.

1940 ಮತ್ತು 2000ದ ನಡುವೆ, ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿಯೇ ಶೇಕಡಾವಾರು ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜ್ಯ ನೆವಾಡಾ ಆಗಿದ್ದಿತು.  1990 ಮತ್ತು 2000ದ ನಡುವೆ, ನೆವಾಡಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 66.3%ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅದ ಹೆಚ್ಚಳ ಸುಮಾರು 13.1%ರಷ್ಟು.   ರಾಜ್ಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಜನರು ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

2010ರಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದ ವಲಸಿಗರೇ ಸುಮಾರು 8.8%ರಷ್ಟಿದ್ದರು.  ಇದು ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಶೇಕಡಾಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು.&lt;ref&gt;{{Cite news | first=Peter | last=Slevin | title=New Arizona law puts police in 'tenuous' spot | url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/04/29/AR2010042904970.html?sid=ST2010042905051| work= | publisher=Washington Post | location=Washington, DC | pages= A4 | date=30 April 2010 | id= | accessdate=}}&lt;/ref&gt;

=== ಜನಾಂಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನತೆ ===
2008ರ ನೆವಾಡಾದ ಪ್ರಮುಖ ಜನಪ್ರಾಚೀನತೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಜನವಸತಿ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ:&lt;ref&gt;[http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&amp;amp;-context=adp&amp;amp;-qr_name=ACS_2008_1YR_G00_DP2&amp;amp;-ds_name=ACS_2008_1YR_G00_&amp;amp;-tree_id=308&amp;amp;-redoLog=true&amp;amp;-_caller=geoselect&amp;amp;-geo_id=04000US32&amp;amp;-format=&amp;amp;-_lang=en ನೆವಾಡಾ - ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಆಯ್ದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು] {{Webarchive|url=https://archive.today/20200210224052/http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&amp;-context=adp&amp;-qr_name=ACS_2008_1YR_G00_DP2&amp;-ds_name=ACS_2008_1YR_G00_&amp;-tree_id=308&amp;-redoLog=true&amp;-_caller=geoselect&amp;-geo_id=04000US32&amp;-format=&amp;-_lang=en |date=2020-02-10 }}. 2008ರ ಅಮೇರಿಕನ್ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಸರ್ವೆಯ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅಂದಾಜು ಲೆಕ್ಕಗಳು, ಯು.ಎಸ್. ಸೆನ್ಸಸ್ ಬ್ಯೂರೋ, 2008. 2010-06-23ರಂದು ಪಡೆದ ವಿವರಗಳ ಪ್ರಕಾರ.&lt;/ref&gt;
 
* 13.2% ಜರ್ಮನ್
* 10.7% ಐರಿಶ್
* 9.4% ಇಂಗ್ಲಿಷ್
* 6.4% ಇಟಾಲಿಯನ್
* 4.1% ಅಮೇರಿಕನ್
* 4.0% ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್  (1.7% ನಾರ್ವೆಯನ್, 1.5% ಸ್ವೀಡಿಷ್, ಮತ್ತು 0.8% ಡ್ಯಾನಿಶ್).

=== ಧಾರ್ಮಿಕತೆ ===
ನೆವಾಡಾದ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗಣಗಳೆಂದರೆ:&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://religions.pewforum.org/maps |title=Pew Forum on Religion &amp; Public Life |publisher=Religions.pewforum.org |date= |accessdate=2010-07-31}}&lt;/ref&gt;
  
* ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ – 28%
* ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್
** ಮೇನ್ ಲೈನ್ – 11%
** ಎವ್ಯಾಂಜಲಿಕಲ್ – 13%
** ಇತರೆ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಗಳು – 12%
* ಲ್ಯಾಟರ್‌ ಡೇ ಸಂತರು/ಮೊರ್ಮನ್ನರು 2%
* ಮುಸ್ಲಿಂ – 2%
* ಯಹೂದಿಗಳು – 1%
* ಇತರ ಧರ್ಮದವರು – 1%
* ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಸೇರದೆ ಇರುವವರು – 12%

2000ರಲ್ಲಿ 331,844 ಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ರೋಮನ್ ಕೆಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದವರದ್ದೇ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿತ್ತು; ಲ್ಯಾಟರ್-ಡೇ ಸಂತರಿದ್ದ ಜೀಸಸ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಚರ್ಚು ಜನರನ್ನು 116,925 ಹೊಂದಿತ್ತು; ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 40,233 ಆಗಿತ್ತು.     ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿಯೇ ಒಟ್ಟು 77,100 ಜನ [[ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ|ಯಹೂದಿಗಳು ಒಗ್ಗೂಡಿದ್ದರು]].&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.thearda.com/mapsReports/reports/state/32_2000.asp |title=The Association of Religion Data Archives &amp;#124; Maps &amp; Reports |publisher=Thearda.com |date= |accessdate=2010-07-31 |archive-date=2008-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081223114708/http://www.thearda.com/mapsReports/reports/state/32_2000.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ಆರ್ಥಿಕತೆ ==
[[File:Nevada quarter, reverse side, 2006.jpg|thumb|ನೆವಾಡಾ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ 
]]
[[ಚಿತ್ರ:Tahoe.JPG|thumb|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಸರಹದ್ದಿನಲ್ಲಿರುವ, ನೆವಾಡಾದ ತಹೊಯೇ ಸರೋವರ]]
ನೆವಾಡಾದ &quot;ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಆನ್ವೇಷಿಕ ತಳಹದಿಯೆಂದರೆ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಆಧಾರವೆಂದರೆ, ನೂರು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಇದ್ದ ವಾಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಲಾಭ ಸಂಪಾದನೆ, ಸುಲಭ ವಿವಾಹ ವಿಚ್ಛೇದನಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಜೂಜುಪಂದ್ಯಗಳಿಂದ ಅರ್ಥಿಕ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಏರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹುನ್ನಾರಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಮಾಡುತ್ತವೆ&quot;.&lt;ref&gt;''ದಿ ಎಕಾನಮಿಸ್ಟ್'', ಆಗಸ್ಟ್ 21, 2010, ಪು. 35.&lt;/ref&gt;

ದಿ ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್ ಇಲಾಖೆಯು 2006ರಲ್ಲಿ ಮಿಸೌರಿ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಸುಮಾರು $225.9 ಬಿಲಿಯನ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತದೆ. ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್, ರೆನೋ, ತಾಹೋ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಲಾಫ್ಲಿನ್ ಮೊದಲಾದ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಧಾಮಗಳು ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. FY08 ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಒಟ್ಟು 266 ಜೂಜುಕೇಂದ್ರಗಳ ಪಂದ್ಯಾಟದ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯವು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರುಗಳಷ್ಟು. ಅದರಲ್ಲಿ ಪಂದ್ಯಾಟದಿಂದ ಬಂದ ಲಾಭ ಸುಮಾರು 12 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರುಗಳಷ್ಟು ಮತ್ತು ಪಂದ್ಯೇತರ ಲಾಭ ಸುಮಾರು 13 ಬಿಲಿಯನ್ನುಗಳಷ್ಟು.    ನೆವಾಡಾದ ಜೂಜಿನ ಪಂದ್ಯಾಟದ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಲಾಭದ ಬಗೆಗಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

2007ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆದಾಯವು $39,853 ಆಗಿದ್ದಿತು. ಇದು ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ 16ನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bea.gov/regional/gsp/ |title=BEA : Gross Domestic Product by State |publisher=Bea.gov |date=2009-06-02 |accessdate=2010-07-31}}&lt;/ref&gt;

ಆಗಸ್ಟ್ 2010ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ರಾಜ್ಯದ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಪ್ರಮಾಣ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ ಶೇಕಡಾ 14.4%ರಷ್ಟಿತ್ತು.&lt;ref&gt;[131] ^ Bls.gov; ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರದೇಶದ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bls.gov/news.release/laus.nr0.htm |title=Regional and State Employment and Unemployment Summary |publisher=Bls.gov |date=2010-07-20 |accessdate=2010-07-31}}&lt;/ref&gt;

ಇಲ್ಲಿಂದ ರಫ್ತಾಗುವ ವ್ಯಾವಸಾಯಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೆಂದರೆ, ಜಾನುವಾರುಗಳು, ಹುಲ್ಲು, ಆಲ್ಫಾಲ್ಫಾ, ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಈರುಳ್ಳಿ, ಮತ್ತು ಆಲೂಗಡ್ಡೆ.  ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳೆಂದರೆ, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಯಂತ್ರಗಳು, ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶನ, ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಕರಣಗಳು.

ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಮತ್ತು ರೆನೋ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಹೊರಗೆ ತುಂಬಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳೆಂದರೆ, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ.  ಚಿನ್ನಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತವಾಗಿ ಅದೇ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅಗೆಯಲ್ಪಡುವ ಅದಿರಾಗಿದೆ. 2004ರಲ್ಲಿ ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿಯೇ, ಸುಮಾರು $2.84 ಬಿಲಿಯನ್ ಮೌಲ್ಯದ  6.8 ಮಿಲಿಯನ್ ಔನ್ಸುಗಳಷ್ಟು ಚಿನ್ನವನ್ನು ಅಗೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ವಿಶ್ವದ ಚಿನ್ನೋತ್ಪನ್ನದಲ್ಲಿ 8.7% ಚಿನ್ನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಅಗೆಯಳಗುತ್ತದೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ನೆವಾಡದ್ದು. (ಗಮನಿಸಿ, ''ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ'' ) 2004ರಲ್ಲಿಯೇ ಸುಮಾರು $69 ಮಿಲಿಯನ್ ಮೌಲ್ಯದ, 10.3 ಮಿಲಿಯನ್ ಔನ್ಸ್ ಅಗೆತದಿಂದಾಗಿ, ಬೆಳ್ಳಿಗೆ ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನ. (ಗಮನಿಸಿ, ''ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ'' )&lt;ref&gt;ನೆವಾಡಾ ಮೈನಿಂಗ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್, [http://www.nevadamining.org/economics/reports/2004/2004_economic_overview.pdf ''2004ರಲ್ಲಿ ನೆವಾಡಾದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ಒಳನೋಟ'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060528062838/http://www.nevadamining.org/economics/reports/2004/2004_economic_overview.pdf |date=2006-05-28 }}.&lt;/ref&gt; ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಇತರ ಅದಿರನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳೆಂದರೆ, ತಾಮ್ರ, ಜಿಪ್ಸಂ, ಡಯಟೋಮೈಟ್ ಮತ್ತು ಲೀಥಿಯಂ.  ಅಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಅದಿರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪವಿದ್ದರೂ, ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆ ತಗುಲುವ ವೆಚ್ಚದಿಂದಾಗಿ, ವಿಶ್ವದ ಅದಿರುಬೆಲೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಇದು ತುಂಬಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೆನಿಸುತ್ತದೆ.

2006, ಜನವರಿ 1ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನೆವಾಡಾದ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 500,000ಗಳಷ್ಟು ಮತ್ತು ಕುರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 70,000ಗಳಷ್ಟು.&lt;ref&gt;ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕೃಷಿ ವಿಭಾಗ - [http://www.nass.usda.gov/Statistics_by_State/Ag_Overview/AgOverview_NV.pdf ನೆವಾಡಾ ರಾಜ್ಯ ಕೃಷಿ ವಿಭಾಗದ ಒಂದು ಒಳನೋಟ - 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060523232325/http://www.nass.usda.gov/Statistics_by_State/Ag_Overview/AgOverview_NV.pdf |date=2006-05-23 }}.&lt;/ref&gt;  ಈ ಪಶುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ರೇಂಜ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಲ್ಲಿಯೇ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೇವನ್ನು ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ.   ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರಾಟದ ಆಕರ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕರುಗಳನ್ನು ಹೊರರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಳಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿಯ ಫೀಡ್ಲಾಟ್ ಗಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮೇವುಣ್ಣಿಸಿ, ಬೆಳೆಸಿ ಕರೆತರಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಈ ಕರುಗಳಿಗಾಗಿಯೇ, ನೆವಾಡಾದ 90 ಪ್ರತಿಶತಃ ಭೂಭಾಗವನ್ನು {{convert|484000|acre|km2}}ಆಲ್ಫಾಲ್ಫಾ ಎಂಬ ಮೇವು ಬೆಳೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ ಕರುಗಳಿಗೂ, ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೂ ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 
{{further|[[Nevada locations by per capita income]]}}

ನೆವಾಡಾ ರಾಜ್ಯ ಮಾರಾಟ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಆಯಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.  ರಾಜ್ಯವಾರು ಕನಿಷ್ಠ ತೆರಿಗೆಯು 6.85% ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಎಲ್ಕೋ, ಎಸ್ಮೆರಾಲ್ಡಾ, ಯುರೇಕಾ, ಹಂಬೋಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮಿನರಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಐದು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.     ಬೇರೆಲ್ಲ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ತರಹದ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಎರಡೆರಡು ರಾಜ್ಯ/ಪ್ರದೇಶಗಳ ಒಟ್ಟು ಮಾರಾಟ ತೆರಿಗೆಯು 8.1%ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವುದೂ ಉಂಟು. ಇದೇ ತೆರಿಗೆಯನ್ನೇ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೂ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.  ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ನಗರವಾದ ಕಾರ್ಸನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇರುವ ತೆರಿಗೆಯು 7.475%ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ವಾಶೋನಲ್ಲಿ 7.725%ರಷ್ಟಿದೆ. ನೆವಾಡಾದ ಕನಿಷ್ಠ ತೆರಿಗೆಯು ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಜೂನ್ 1, 2009ರಂದು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://tax.state.nv.us/pubs.htm#Sales |title=Taxation Publications |publisher=Tax.state.nv.us |date= |accessdate=2010-07-31 |archive-date=2010-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100813171855/http://tax.state.nv.us/pubs.htm#Sales |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿಯೇ ನೆವಾಡಾ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಸತಿ ಕೋಣೆ(ಹೋಟೆಲು)ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಗರವೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ.  ಅಮೇರಿಕಾದ ಹೋಟೆಲು ಮತ್ತು ವಸತಿ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ನಿನ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ನೆವಾಡಾವೊಂದರಲ್ಲಿಯೇ, 584 ಹೊಟೇಲುಗಳಲ್ಲಿ, 187,301 ಕೋಣೆಗಳಿದ್ದುವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. (15 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೋಣೆಗಳು) ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನೆವಾಡಾವು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ಟೆಕ್ಸಾಸ್, ಫ್ಲೋರಿಡಾ, ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರಗಳಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಕೆಳಗಿದ್ದರೂ, ಈ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಂಬುದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.  ನೆವಾಡಾದ ಪ್ರತಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವಸತಿಗೃಹಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಹೋಟೆಲು ಇದೆ. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವಸತಿ 67 ಗೃಹಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಹೋಟೆಲಿರುವುದು ಇದರ ಎದಿರು ಕಡಿಮೆಯೇ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ahla.com/content.aspx?id=27642 |title=State-by-State Fact Sheets on Lodging Industry |access-date=2010-11-24 |archive-date=2010-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100502124829/http://www.ahla.com/content.aspx?id=27642 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದೇ ನಡೆಸಲಾಗುವ, ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರಿರುವ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಗಳೂ ಇವೆ. ಆದರೆ, 400,000 ರಷ್ಟು ಜನವಸತಿ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಅವನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮವಿದೆ.  ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಯಂತಹ ಕಸುಬೊಂದರಲ್ಲಿಯೇ ಸುಮಾರು 300 ಜನ ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪಡೆದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅದು ನೆವಾಡಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಭಾಗವೇನೂ ಆಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಈಗಲೂ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತಿಣುಕಾಟ, ಹೊಡೆದಾಟಗಳು ಇದ್ದೇ ಇವೆ.  ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿರುವ 14 ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ, 8ಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನಗಳೆಂದು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ.  (ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಕೂಡ ಸೇರಿದಂತೆ) ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಪ್ರದೇಶವೊಂದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು (ರೆನೋ ಸೇರಿದಂತೆ) ವಾಶೋ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ರೆನೋ-ಸ್ಪಾರ್ಕ್ಸ್ ಮಹಾನಗರದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಸ್ಟೋರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.

== ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ==
[[ಚಿತ್ರ:Nevada 375.svg|thumb|upright|ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆಮಾರ್ಗ ಫಲಕ]]
ಆಮ್ಟ್ರಾಕ್ ನ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಜೆಫಿರ್ ರೈಲುಮಾರ್ಗವು ಯೂನಿಯನ್ ಪೆಸಿಫಿಕ್ಕಿನ ಮೂಲ ಅಂತರ್ಖಂಡ ರೈಲುಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಚಿಕಾಗೋ ದಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ಎಮೆರಿವಿಲ್ಲೆ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಿಂದ ಎಲ್ಕೋ, ರೆನೋ, ವಿನ್ನೆಮುಚ್ಚಾ ಮತ್ತು ಸ್ಪಾರ್ಕ್ ಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.  ಆಮ್ಟ್ರಾಕ್ ನೇರಮಾರ್ಗ ಮೋಟಾರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಲಾಸ್ ವೆಗಾಸಿನಿಂದ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ನೀಡಲ್ಸ್ ಗೆ, ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸಿಗೆ, ಮತ್ತು ಬೆಕರ್ಸ್ ಫೀಲ್ಡಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಸ್ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ; ಇತ್ತ, ನೆವಾಡಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಲೈನ್ ನಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸಾಕ್ರಾಮೆಂಟೋ ಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.

ದಿ ಯೂನಿಯನ್ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗವು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಗ್ರೆಹೌಂಡ್ ಲೈನ್ಸ್ ಮಾರ್ಗವು ಕೆಲವು ಬಸ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. 
[[ಚಿತ್ರ:Loneliest Road.jpg|thumb|ಯು.ಎಸ್. ರೂಟ್ 50, ಇದಕ್ಕೆ ಅಮೇರಿಕದ &quot;ಪರಮ ಒಬ್ಬಂಟಿ ರಸ್ತೆ&quot; ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಸಹ ಇದೆ.]]
ಅಂತರರಾಜ್ಯ  15 ರೈಲುಮಾರ್ಗವು ರಾಜ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣದ ತುದಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲೂ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ.  I-215 ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ ರೂಟ್ I-515 ಮಾರ್ಗಗಳು ಕೂಡಾ ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಮಹಾನಗರದ ತುಂಬೆಲ್ಲ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ.  ಅಂತರರಾಜ್ಯ  80 ನೆವಾಡಾದ ಉತ್ತರದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗವನ್ನು ಹಾಯ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೂರ್ವದ ಉತಾಹಿನ ಹಂಬೋಲ್ಟ್ ನದಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ರೆನೋವಿನ ಮೂಲಕ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೊರಟು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.  ಇದು ಸಹ ಸ್ಪರ್ ರೂಟ್ I-580ನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಈ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ: ಅವುಗಳಲ್ಲಿ, ಯುಎಸ್ 6, ಯುಎಸ್ 50, ಯುಎಸ್ 93, ಯುಎಸ್ 95, ಮತ್ತು ಯುಎಸ್ 395 ಪ್ರಮುಖವಾದವು.  189 ನೆವಾಡಾ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಸಹ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತವೆ.  ತನ್ನ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಜನಸಾಂದ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸತತವಾಗಿ, ನೇರವಾಗಿ ಸೇರಿಸಬಲ್ಲಂತಹ ಅಂತರರಾಜ್ಯ  ಹೆದ್ದಾರಿ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದ, ಅಮೇರಿಕಾದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೆವಾಡಾ ಕೂಡ ಒಂದು.  ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಹೊರಳಬೇಕೆಂಬ ಹೆದ್ದಾರಿ ಮಾರ್ಗ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ, ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಮತ್ತು ರೆನೋಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಎಷ್ಟೋ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳೂ ಕೂಡ ಸರಿಯಾಗಿಲ್ಲ.

ಸೆಮಿ-ಟ್ರೈಲರ್ ಟ್ರಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ರೈಲುಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ತ್ರಿ-ಟ್ರೈಲರ್ ಟ್ರಕ್ಕುಗಳು ಕೂಡ ಹಾದುಹೋಗಬಲ್ಲಂತಹ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೆವಾಡಾ ಕೂಡಾ ಸೇರಿದೆ.  ಆದರೂ, ಅಮೇರಿಕಾದ ಟ್ರೈಲರ್ ಟ್ರಕ್ಕುಗಳು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತುಸು ಚಿಕ್ಕವಾಗಿದ್ದು, ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಸಂಚರಿಸುವಾಗ ಅಪಾಯಗಳು ತೊಂದರೆಗಳು ಎದಿರಾಗದಿರಲಿ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅವು ಹಾಗೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿವೆ.

ಸಿಟಿಜನ್ಸ್ ಏರಿಯಾ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್ (CAT) ಎಂಬುದು ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಮಹಾನಗರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.  ಇದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಮಹಾನಗರದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಕಣಿವೆಯನ್ನೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಹಲವಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿ-ಮಹಡಿ ಬಸ್ ಸಂಚಾರ, ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಬಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಲವಾರು ಸಂಕೀರ್ಣ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನೂ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ.   ರೆನೋ-ಸ್ಪಾರ್ಕ್ಸ್ ಮಹಾನಗರದ ತುಂಬಾ ಆರ್ ಟಿ ಸಿ ರೈಡ್ (RTC RIDE) ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.  ರಾಜ್ಯದ ಇತರ ಸಂಚಾರ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೆಂದರೆ, ಕಾರ್ಸನ್ ನಗರದ JAC. ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಇತರ ಕೆಲವು ನಗರಗಳಲ್ಲಿಯಂತೂ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇಲ್ಲ.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ನಾಲ್ಕು ಮೈಲಿ ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸುವ ಮೊನೋರೈಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೂಡ ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಮಹಾನಗರಕ್ಕೆ ಸಂಚಾರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.   ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಮೊನೋರೈಲ್ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಸಮುದಾಯ ಭವನವನ್ನೂ ಹಾದು ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಹಲವಾರು ಕ್ಯಾಸಿನೋ ಪ್ರಾಪರ್ಟಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಲಾಸ್ ವೆಗಾಸ್ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ ನ ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ಯಾರಡೈಸ್ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಿ, ಮುಂದೆ ಬಹುತೇಕ ಮೆಕ್ ಕ್ಯಾರ್ರನ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ತಕನ ಮುಂದುವರೆಯುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಕೆಲವು ಹೋಟೆಲುಗಳು ಕೂಡ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಡುವೆ ತಮ್ಮವೇ ಆದ ಮೊನೋರೈಲ್ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವು ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಉದ್ದನೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ.

ಮೆಕ್ ಕ್ಯಾರ್ರನ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ನೆವಾಡಾದ ಅತ್ಯಂತ ಸತತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ.  ರೆನೋ-ತಾಹೋ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ (ಮೊದಲು ರೆನೋ ಕ್ಯಾನನ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಎಂದು ಹೆಸರಿದ್ದ) ಕೂಡ ರಾಜ್ಯದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ.

== ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ==
ಜಿಮ್ ಗಿಬ್ಬನ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ನೆವಾಡಾದ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ; ಚುನಾವಣೆ ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರದ ಮುಂದುವರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ, ನೆವಾಡಾ ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿ ಗವರ್ನರ್ ನಾಲು ವರ್ಷಗಳ ಎರಡು ಅವಧಿಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ (ಆಜೀವ ಮಿತಿಯ) ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದಾಗಿದೆ.  ನೆವಾಡಾಕ್ಕೆ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಸತ್ತಿನ ಇಬ್ಬರು ಸೆನೆಟ್ ಸಂಸದರಿರುತ್ತಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿ ರೀಡ್ (ಡೆಮೋಕ್ರ್ಯಾಟ್) ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಎನ್ಸೈನ್ (ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್). ಇವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಅಮೇರಿಕಾದ ಶಾಸಕಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ಅವಧಿಯ ಮಿತಿಗಳಿಲ್ಲ.  ನೆವಾಡಾದ ಮೂವರು ಅಮೇರಿಕನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೆಂದರೆ, ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಡೀನ್ ಹೆಲ್ಲರ್, ಮತ್ತು ಡೆಮೋಕ್ರ್ಯಾಟ್ಸಗಳಾದ ಶೆಲ್ಲಿ ಬರ್ಕ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಡಿನಾ ಟಿಟಸ್.

{{further|[[List of Nevada Governors]]; [[List of United States congressional districts#Nevada|Map of Congressional Districts]]}}

=== ಶಾಸಕಾಂಗ ===
[[ಚಿತ್ರ:Rotary-clock.jpg|thumb|right|upright|ನೆವಾಡಾದ ಕಾರ್ಸನ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ನೆವಾಡಾ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕ ಭವನದ ಒಂದು ನೋಟ.]]

ನೆವಾಡಾ ಶಾಸಕಾಂಗವು ಸೆನೆಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಮೇಲ್ಮನೆ ಮತ್ತು ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಕೆಳಮನೆ ಎಂಬೆರಡು ಉಭಯಸದನಗಳ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.  ಸೇನೇಟಿನ ಸದಸ್ಯರುಗಳು ಮತ್ತು ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರುಗಳು, ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ.  ನೆವಾಡಾ ಶಾಸಕಾಂಗದ ಎರಡೂ ಸದನಗಳು 2010ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿರುವ ಅವಧಿಯ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ. ಆ ಪ್ರಕಾರ, ಸದನದ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಸದಸ್ಯರುಗಳಿಬ್ಬರಿಗೂ, ಪ್ರತಿ ಸದನದಲ್ಲಿ 12 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ. (ಇಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರ ಆಯ್ಕೆಯು ನೇರ ಅಥವಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವಧಿಯು ಅಜೀವವಾಗಿರುತ್ತದೆ.) ಸಂವಿಧಾನದ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ನೆವಾಡಾ ಉಚ್ಛನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದು, ಅನಾಮಧೇಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅವಿರೋಧವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ನಿರ್ಣಯ (7-0) ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಂತೆ ನಿಯಮಗಳು 2010ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.     ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಲಾಪವು ಪ್ರತಿ ಬೆಸ ವರ್ಷದ 120 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಗವರ್ನರ್ ರವರ ಆದೇಶದಂತೆ ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.    ಪ್ರಸ್ತುತ, ಮೇಲ್ಮನೆ (12ರಿಂದ 9ರ ತನಕ ಬಹುಮತದ) ಮತ್ತು ಕೆಳಮನೆಗಳು (28ರಿಂದ 14ರ ತನಕ ಬಹುಮತದ) ಡೆಮೊಕ್ರಟಿಕ್ ಪಕ್ಷದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿವೆ.

==== ನ್ಯಾಯಾಂಗ ====
ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ನಡೆಯುವ, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಹೊಂದಿರುವ ಅಮೇರಿಕಾದ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆವಾಡಾವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ರಾಜ್ಯದ ಉಚ್ಛನ್ಯಾಯಾಲಯವೇ ನೆವಾಡಾದ ಉಚ್ಛನ್ಯಾಯಾಲಯವೂ ಆಗಿದೆ.  ನೆವಾಡಾ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ರಾಜ್ಯದ ಇತರ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಂತೆ ಇರದೇ, ಖಟ್ಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ನೋಡುವ, ಪರಾಮರ್ಶಿಸುವ ಅಧಿಕಾರದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ದೂರುಗಳನ್ನೂ ಖುದ್ದಾಗಿ ಅದು ನೋಡಲೇಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನೆವಾಡಾದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ತುಂಬಾ ಜಟಿಲವಾದದ್ದು ಎನಿಸುತ್ತದೆ.

ನೆವಾಡಾದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರುಗಳು ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ತಾರತಮ್ಯದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ದಾವೆ ಹೂಡುವವರ ಬಗ್ಗೆ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ನ್ಯಾಯ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬರ್ಥದ ಲೇಖನಗಳು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಲಾಸ್ ಎಂಜಲಿಸ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯು ಸ್ವತಃ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. (ಆ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯವು ಮಾರಾಟಕ್ಕಿದೆ ಎಂಬ ಲೇಖನವನ್ನು ಅದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು.)

ಮೂಲ ನ್ಯ್ಯಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನುವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ)ಮತ್ತು ಜಸ್ಟಿಸ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹಾಗೂ ಮುನಿಸಿಪಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳೆಂದು (ಸೀಮಿತ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನುವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳೆರಡರ ಕೆಳಗೂ ಬರುವ) ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

==== ಅನಿರ್ಬಂಧಿತ ಕಾನೂನುಗಳು ====
[[ಚಿತ್ರ:Supreme Court of Nevada (Carson City).jpg|thumb|right|ನೆವಾಡಾದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟಿನ ಕೋರ್ಟ್ ಹೌಸ್.]]
1900ರಲ್ಲಿ ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ನೆವಾಡಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕ್ರಮೇಣ ತನ್ನ ಶುಷ್ಕ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ವಾಸಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದ ಮರುಭೂಮಿಯಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಅದಿರಿನ ವಾಸನೆ ಹಿಡಿದು ಬಂದು ನೆಲೆಸುವವರಿಂದಾಗಿ ಅದು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.   ಇತಿಹಾಸಜ್ಞ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಫ್ರೀಡ್ಮನ್ ಮುಂದೇನಾಯಿತೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ:

:''&quot;ನೆವಾಡಾವು ಅತಿ ಜಾಣ್ಮೆಯ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟುಕೊಂಡು, ತನ್ನೆಲ್ಲ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನೂ, ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನೂ ದುರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು&quot;.   '' ''ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ, [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತರುವುದಾಗಿತ್ತು. ಸುಲಭ ವಿಚ್ಛೇದನ ನಂತರ ಸುಲಭ ವಿವಾಹಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಂದೆಯೇ, ಕ್ಯಾಸಿನೋ ಜೂಜಾಟದಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದವು.  '' ''ಕೊನೆಗೆ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಯಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆ ಕೂಡಾ ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯವು ಬಯಸಿದಾಗ ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವಂತಾದುದು ವಿಪರ್ಯಾಸ.   '' ''ಕೆಲವರು ಮಾತ್ರವೇ ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ'' &lt;ref&gt;ಲಾರೆನ್ಸ್ ಎಂ. ಫ್ರೀಡ್ಮನ್, ''ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಲಾ'' : (ನ್ಯೂ ಹಾವೆನ್: ಯೇಲ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 2002), 596-597.&lt;/ref&gt;.  ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಹವಾನಿಯಂತ್ರಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿ ಲಘು ಚಳಿಗಾಲವನ್ನು ತಡೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ ನೆವಾಡಾದ ಭಾಗ್ಯವೇ ಬದಲಾಯಿತು ಎನ್ನಬಹುದು. [[ಆರಿಜೋನ|ಅರಿಜೋನಾ]]ದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಹೀಗೆ ಆಗಿ, ಇವೆರಡೂ, ಕ್ರಮೇಣ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿದ ರಾಜ್ಯಗಳಾದವು.

ನೆವಾಡಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಯು ಕಾನೂನಿನ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆದೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. (ಅನುಮತಿಸಿದ ವೇಶ್ಯಾಗೃಹಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ) ಆದರೂ, ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಲಾಸ್ ವೆಗಾಸನ್ನೂ, ವಾಶೋ ಪ್ರದೇಶವನ್ನೂ, ರೆನೋವನ್ನೂ, ಕಾರ್ಸನ್ ನಗರವನ್ನೂ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿದಂತೆ ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಯೇ ಆಗಿದೆ.

===== ವಿವಾಹ ವಿಚ್ಚೇದನಾ ಕಾನೂನುಗಳು =====
ನೆವಾಡಾ ಈ ಮೊದಲು ವಿಚ್ಛೇದಿತರ ಸ್ವರ್ಗವೆಂದೇ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಆ ಹೆಸರು ಬರಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ, 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ &quot;ತಪ್ಪಿಲ್ಲದೆ ವಿಚ್ಛೇದನ ಇಲ್ಲ&quot; ಕ್ರಾಂತಿಯಿಂದಾಗಿ ವಿಚ್ಛೇದನಗಳು ತುಂಬಾ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದು, ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ದುರ್ಲಭವಾಗಿತ್ತು.   ಕಾನೂನಿನ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆದೇ ನಡೆಸಲಾಗುವ ಜೂಜು ಪಂದ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಗಳ ಜೊತೆಗೇ ನೆವಾಡಾವು ವಿಚ್ಛೇದನಗಳನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಚ್ಛೇದನಗಳ ರಾಜ್ಯವೆಂಬ ಅಗ್ಗಳಿಕೆ ಪಡೆಯಿತು.  ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ''ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ವಿ. ನಾರ್ತ್ ಕ್ಯಾರೊಲಿನಾ'' {{ussc|317|287|1942}} ವ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ಯುಎಸ್ ಉಚ್ಚನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾರೊಲಿನಾ ಪ್ರದೇಶವು ನೆವಾಡಾಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಕೊಡಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಇಟ್ಟಿತು.

===== ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನುಗಳು =====
ನೆವಾಡಾ ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನುಗಳು ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದಿಲ್ಲ.  ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಖಾಸಗಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಪೋರೆಟ್ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.taxfoundation.org/research/topic/42.html|title=The Tax Foundation - Tax Research Areas &gt; Nevada|work=Tax Foundation|accessdate=15 September 2010|archive-date=19 ಜುಲೈ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100719122603/http://www.taxfoundation.org/research/topic/42.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ನೆವಾಡಾದ ರಾಜ್ಯ ತೆರಿಗೆ ದರವು ಶೇಕಡಾ 6.85ರಷ್ಟಿದೆ.  ಆಯಾಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ವೋಟರ್ ಅನುಮತಿಯೊಡನೆ ಅಥವಾ ಶಾಸಕಾಂಗದ ಅನುಮತಿಯೊಡನೆ ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಮಾರಾಟ ತೆರಿಗೆಯು ಪ್ರಾಂತ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಶೇಕಡಾ 6.85ರಿಂದ ಶೇಕಡಾ 8.1ರ ತನಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. 
ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಪ್ರದೇಶವು ಲಾಸ್ ವೆಗಾಸನ್ನೂ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಭಿನ್ನ ಬಗೆಯ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಶೇಕಡಾ 0.25ರಷ್ಟು ತೆರಿಗೆಯು ಪ್ರವಾಹ ವಿಕೋಪಗಳಿಗಿದ್ದರೆ, ಸಮೂಹ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಇರುವ ತೆರಿಗೆ 0.50ರಷ್ಟು. ಹಾಗೆಯೇ, ದಕ್ಷಿಣ ನೆವಾಡಾ ಜಲ ಮಂಡಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ತೆರಿಗೆ ಶೇಕಡಾ 0.25ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ಪೋಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಶೇಕಡಾ 0.25ರಷ್ಟು ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.  ವಾಶೋ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ (ರೆನೋ ಸೇರಿದಂತೆ) ಮಾರಾಟ ತೆರಿಗೆ ದರವು ಶೇಕಡಾ 7.725ರಷ್ಟಿದೆ. ಇದು ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣ, ReTRAC ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಯೋಜನೆ, ಸಮೂಹ ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಆ ರಾಜ್ಯದ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯಿದೆಯಡಿ ಅಲ್ಲಿನ ದರವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರಕಾರವು ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಗೊಳಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://tax.state.nv.us/documents/Sales_Tax_Map.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-24 |archive-date=2013-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130129083550/http://www.tax.state.nv.us/documents/Sales_Tax_Map.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ವಸತಿ ತೆರಿಗೆಯು ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ವಿಲೀನವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ ನ ತೆರಿಗೆ ದರವು 12%ರಷ್ಟಿದೆ.  ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಮತ್ತು ಹೆಂಡರ್ಸನ್ ಮಹಾನಗರಗಳ ಗಡಿಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಯಾಗಿರುವ ತೆರಿಗೆ ದರ 13%ರಷ್ಟು.

===== ಪೌರಾಡಳಿತ ಕಾನೂನುಗಳು =====
ನೆವಾಡಾವು ಪುರಸಭೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಹಾರ್ದಿಕ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದ ಕೆಲ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಕುಳಗಳು ತಮ್ಮ ವಹಿವಾಟನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಉದಾರತೆ ತೋರಿದೆ. ನೆವಾಡಾ ವಿಗ್ರಹದ ಹೆಸರು ಹೇಳಿಯೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಜನ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರು ಲಾಭ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಿದರ್ಶನಗಳೂ ಇವೆ.   ನೆವಾಡಾ ಪುರಸಭೆಯು ತನ್ನ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಂಡಳಿಗೆ ತುಂಬಾ ಉತ್ತಮ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದು, ಎಂತಹ ಜಟಿಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ತಲೆದೋರಿದಾಗಲೂ ಅವರುಗಳು ಅವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸುವ ರೀತಿ ಆ ಯೋಜನೆಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇತರ ರಾಜ್ಯದವರೂ ಅವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಯೋಜನೆಗಳವು.  ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ತೆರಿಗೆ ಹಾವಳಿಯಿಲ್ಲ.

===== ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು =====
ಅದೇ ರೀತಿ, ಹಲವಾರು ಅಮೇರಿಕನ್ ರಾಜ್ಯಗಳು ಬಡ್ಡಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬಡ್ಡಿ ನೀಡುವವರು ಸೀಮಿತ ಬಡ್ಡಿ ದರವನ್ನು ನಿಗದಿಗೊಳಿಸಾಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಆದರೆ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಕಾನೂನುಗಳು ತಮ್ಮ ಪುರಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಭವನಗಳು ತಮ್ಮ ತವರು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಕಡ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಸಿವೆ.  ನೆವಾಡಾ (ಇತರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ನಡುವೆ) ಉಲ್ಲೇಖಾರ್ಹವಾಗಿ ಬಡ್ಡಿ ದರದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಗೊಳಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತಮಗೆ ತಿಳಿದಷ್ಟು ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿಯೇ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡುಗಳ ಹಾವಳಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು.{{Citation needed|date=February 2007}}

===== ಮಾದಕ ಮತ್ತು ಮದ್ಯಪಾನ ಸಂಬಂಧೀ ಕಾನೂನುಗಳು =====
ಮುಕ್ತ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ ಅಮದ್ಯವ್ಯಸನದ ಕಾನೂನುಗಳು ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.   ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾದಕ ವ್ಯಸನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕಾನೂನುಗಳಿದ್ದು, ಅವನ್ನು ಮೀರಿದವರಿಗೆ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಕನಿಷ್ಠ ಮಾರಿಜುವಾನಾಬಳಕೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಕಟ್ಟಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಮರಣದಂಡನೆಯ ಕಾನೂನು ವಿಧಿಸಬಲ್ಲ ಏಕೈಕ ರಾಜ್ಯ ನೆವಾಡಾ ಆಗಿದೆ.

 ಇಷ್ಟೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆಯೂ, ಇದೀಗ 21 ವರ್ಷದವರು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರು ಒಂದು ಔನ್ಸ್ ನಷ್ಟು ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಾರಿಜುವಾನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.  2006ರಲ್ಲಿ, ನೆವಾಡಾ ಮತದಾರರು ಆ ಒಂದು ಔನ್ಸ್ ನಷ್ಟು ಮಾರಿಜುವಾನವನ್ನು (ಖಾಸಗಿ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ) ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಅನುಮತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಚಳುವಳಿ ನಡೆಸಿ, ಆ ಕಾನೂನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ಕೂಡಾ. ಅಂಥವರನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಲೆಗಾರರೆಂದೆ ಕ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬುದು ಅವರ ಆಗ್ರಹ. (ಕಾನೂನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಧ್ವನಿಯೆತ್ತಿದವರು 55% ರಷ್ಟು ಜನ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಪರವಾಗಿ ಧ್ವನಿಯೆತ್ತಿದವರು 45%ರಷ್ಟು ಜನ) ಇದರ ಜೊತೆಗೇ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಮರಿಜುವಾನಾವನ್ನು ಬಳಸಲು ಅನುಮತಿ ಪಡೆದಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೆವಾಡಾವೂ ಒಂದು. (ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಕೂಡ ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವಾಗಿದೆ.)

ಮದ್ಯಪಾನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನೆವಾಡಾ ತುಂಬಾ ಸಡಿಲ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  24 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲವೂ ಮದ್ಯದಂಗಡಿಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಡಲು ಅಲ್ಲಿ ಅನುಮತಿ ಇದೆ ಮತ್ತು &quot;ಕೊನೆಯ ಬೇಡಿಕೆ&quot; ಎಂಬುವ ಯಾವ ಅಂಶವೂ ಅಲ್ಲಿಲ್ಲ.  ಸಾರಾಯಿ ಅಂಗಡಿಗಳು, ಅನುಕೂಲ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಅಂಗಡಿಗಳು, ಗ್ರಾಹಕರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಸೂಪರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ಟುಗಳು ಕೂಡ ದಿನದ 24 ತಾಸುಗಳೂ, ಬೀರ್, ವೈನ್, ಮತ್ತು ಮದ್ಯವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದಿವೆ.

===== ಧೂಮಪಾನ =====
ನೆವಾಡಾದ ಮತದಾರರು (ದಿ ನೆವಾಡಾ ಕ್ಲೀನ್ ಇಂದೋರ್ ಆಕ್ಟ್) ಎನ್ನುವ ವಿನೂತನ ಧೂಮಪಾನ ವಿರೋಧೀ ಚಳುವಳಿಯೊಂದನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 2006ರಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2006ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 8ರಂದು ಅದು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ.  ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಚೇರಿ ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಅದು ಬಲವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ.  ಬಾರುಗಳ ಒಳಾಂಗಣಗಳು ವಿಶಾಲವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಪೂರೈಸದ ಸಮಯ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಬಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಕ್ಯಾಸಿನೋಗಳಲ್ಲಿ, ಹೊಟೇಲು ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ತಂಬಾಕು ಮಾರುವ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವೇಶ್ಯಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಧೂಮಪಾನಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nevadaappeal.com/article/20071006/NEWS/110060112 |title=State smoking ban sparks zone-change request for Gardnerville parcel Nevada Appeal serving Carson City, Nevada |publisher=Nevadaappeal.com |date=2007-10-06 |accessdate=2010-07-31}}&lt;/ref&gt;  ಹಾಗಾಗಿಯೂ, ಕೆಲವು ಕಡೆ ಧೂಮಪಾನ ನಿಷೇಧದ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಇರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳೂ ಇರುವುದರಿಂದ ಸರಕಾರವು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇದನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹೇರಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.kvbc.com/Global/story.asp?S=6466938 |title=Have Nevada bars given up the smoking habit? |publisher=Kvbc.com |date= |accessdate=2010-07-31 |archive-date=2011-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110929004116/http://www.kvbc.com/Global/story.asp?S=6466938 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;   ಎಲ್ಲೋ, ಒಮ್ಮೆ ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಿಲ್ಬೋ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು.  2008ರ ಆ ಖಟ್ಲೆಯು ಇನ್ನೂತನಕ ಬಗೆಹರಿದಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.klas-tv.com/Global/story.asp?S=7293936 |title=Las Vegas Now-Breaking News, Local News, Weather, Traffic, Streaming Video, Classifieds, Blogs - UPDATED: Bilbo's Smoking Lawsuit Case |publisher=Klas-tv.com |date= |accessdate=2010-07-31 |archive-date=2008-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081220122415/http://www.klas-tv.com/Global/story.asp?S=7293936 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== ಅಪರಾಧ ===
ಕೇವಲ ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಲುಸಿಯಾನಾ&lt;ref name=&quot;KIROTV&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.kirotv.com/news/15618530/detail.html|title=Nevada Ranked Most Dangerous State|date=2008-03-17|publisher=KIROTV|accessdate=2009-01-04|archive-date=2009-03-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20090317113915/http://www.kirotv.com/news/15618530/detail.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;cqpress&quot;&gt;{{cite news|url=http://os.cqpress.com/Crime%20State%202008_Most%20Dangerous.pdf|title=The 15th Annual Most Dangerous State Award, Nevada Still Fighting the Problem|date=2009-01-04|publisher=cqpress|accessdate=2009-01-04|archive-date=2008-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20081203140255/http://os.cqpress.com/Crime%20State%202008_Most%20Dangerous.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ವನ್ನೂ ಮೀರಿಸುವಂತೆ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೇರಿಕಾ]]ದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರೀ ರಾಜ್ಯವೆಂದೇ ನೆವಾಡಾ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದೆ. 2006ರಲ್ಲಿ ಇಡೀ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಅಲ್ಲಿನ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇಕಡಾ 24%ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಇತ್ತು.      ಆಸ್ತಿ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣಗಳಂತೂ ಇಡೀ ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿಯೇ 84.6%ರ ಮೇರೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದವು. ಅದು ಇಡೀ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಶೇಕಡಾ 21ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು.    ಉಳಿದ 20.3%ರಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹಿಂಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗಿಂತ 45%ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದವಾಗಿದ್ದವು.&lt;ref name=&quot;NICIC&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.nicic.org/Features/StateStats/?State=NV|title=Overview of Nevada's CorrectionalSystem|date=2009-01-04|publisher=NICIC|accessdate=2009-01-04|archive-date=2008-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20080216065149/http://www.nicic.org/Features/StateStats/?State=NV|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  2008ರಲ್ಲಿ ನೆವಾಡಾ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಜರುಗುವ ಮೂರನೆಯ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಕಳ್ಳತನದ ಪ್ರಕರಣಗಳು, ಮೋಟಾರು ಸೈಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕದಿಯುವ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;KIROTV&quot;/&gt;   ಈ ಎಲ್ಲ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳು ನೇರವಾಗಿ ನೆವಾಡಾ ರಾಜ್ಯದ ಜನತೆಯೊಂದಕ್ಕಷ್ಟೇ ಸಂಬಂಧಿಸಿರದೆ, ಆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಬರುವ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹೊರ ಹೋಗುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರು, ಆಗಂತುಕರು ಇವರೇ ಮೊದಲಾದವರಿಂದಲೂ ಜರುಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.  ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯುಳ್ಳ (ರಾಜ್ಯದ ಸುಮಾರು 75%ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸವಿದೆ) ಈ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯೂ, ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

== ರಾಜಕೀಯ ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;float:right;font-size:79%&quot;
|+ &lt;td&gt;'''ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು''' &lt;/td&gt;
|- style=&quot;background:lightgrey&quot;
! ವರ್ಷ
! ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್
! ಡೆಮೋಕ್ರಾಟಿಕ್
|-
|  style=&quot;background:#f0f0ff&quot;|2008
|  style=&quot;background:#fff3f3&quot;| 42.65% ''412,827'' 
|  style=&quot;background:#f0f0ff&quot;| '''55.15%'''  ''533,736'' 
|-
|  style=&quot;background:#fff3f3&quot;|2004
|  style=&quot;background:#fff3f3&quot;|'''50.47%'''  ''418,690'' 
|  style=&quot;background:#f0f0ff&quot;| 47.88% ''397,190'' 
|-
|  style=&quot;background:#fff3f3&quot;|2000
|  style=&quot;background:#fff3f3&quot;|'''49.49%'''  ''301,575'' 
|  style=&quot;background:#f0f0ff&quot;| 45.94% ''279,978'' 
|-
|  style=&quot;background:#f0f0ff&quot;|1996
|  style=&quot;background:#fff3f3&quot;| 44.55% ''198,775'' 
|  style=&quot;background:#f0f0ff&quot;|'''45.60%'''  ''203,388'' 
|-
|  style=&quot;background:#f0f0ff&quot;|1992
|  style=&quot;background:#fff3f3&quot;| 34.71% ''175,828'' 
|  style=&quot;background:#f0f0ff&quot;|'''37.41%'''  ''189,148'' 
|-
|  style=&quot;background:#fff3f3&quot;|1988
|  style=&quot;background:#fff3f3&quot;|'''58.90%'''  ''206,040'' 
|  style=&quot;background:#f0f0ff&quot;| 37.91% ''132,738'' 
|}

{| ಕ್ಲಾಸ್ =&quot;ವಿಕಿಟೇಬಲ್&quot; |- ಕೊಸ್ಪ್ಯಾನ್ = 6 | ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಹೆಸರು ನೊಂದಾಯಿಸುವಿಕೆ ಜೂನ್ 2010&lt;ref&gt;{{cite web|title = Voter Registration Statistics - 2010 Elections | publisher = ನೆವಾಡಾ Secretary of State | accessdate = 2010-07-07 | url = http://nvsos.gov/index.aspx?page=312}}&lt;/ref&gt; |- ! colspan = 2 | Party ! Active Voters ! Inactive Voters ! Total Voters ! Percentage {{American politics/party colors/Democratic/row}}
ಡೆಮೋಕ್ರಾಟಿಕ್
ಶೈಲಿ=&quot;ಪಠ್ಯ-ಹೊಂದಿಸು:ಮಧ್ಯೆ&quot; | 22.05
ಶೈಲಿ=&quot;ಪಠ್ಯ-ಹೊಂದಿಸು:ಮಧ್ಯೆ&quot; | 22.05
ಶೈಲಿ=&quot;ಪಠ್ಯ-ಹೊಂದಿಸು:ಮಧ್ಯೆ&quot; | 22.05
ಶೈಲಿ=&quot;ಪಠ್ಯ-ಹೊಂದಿಸು:ಮಧ್ಯೆ&quot; | 13:10
{{American politics/party colors/Republican/row}}
ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್
ಶೈಲಿ=&quot;ಪಠ್ಯ-ಹೊಂದಿಸು:ಮಧ್ಯೆ&quot; | 22.05
ಶೈಲಿ=&quot;ಪಠ್ಯ-ಹೊಂದಿಸು:ಮಧ್ಯೆ&quot; | 22.05
ಶೈಲಿ=&quot;ಪಠ್ಯ-ಹೊಂದಿಸು:ಮಧ್ಯೆ&quot; | 22.05
ಶೈಲಿ=&quot;ಪಠ್ಯ-ಹೊಂದಿಸು:ಮಧ್ಯೆ&quot; | 22.05
{{American politics/party colors/Independent/row}}
| Unaffiliated
ಶೈಲಿ=&quot;ಪಠ್ಯ-ಹೊಂದಿಸು:ಮಧ್ಯೆ&quot; | 22.05
ಶೈಲಿ=&quot;ಪಠ್ಯ-ಹೊಂದಿಸು:ಮಧ್ಯೆ&quot; | 22.05
ಶೈಲಿ=&quot;ಪಠ್ಯ-ಹೊಂದಿಸು:ಮಧ್ಯೆ&quot; | 22.05
ಶೈಲಿ=&quot;ಪಠ್ಯ-ಹೊಂದಿಸು:ಮಧ್ಯೆ&quot; | 15.35
{{American politics/party colors/Libertarian/row}}
| Minor Parties
ಶೈಲಿ=&quot;ಪಠ್ಯ-ಹೊಂದಿಸು:ಮಧ್ಯೆ&quot; | 22.05
ಶೈಲಿ=&quot;ಪಠ್ಯ-ಹೊಂದಿಸು:ಮಧ್ಯೆ&quot; | 22.05
ಶೈಲಿ=&quot;ಪಠ್ಯ-ಹೊಂದಿಸು:ಮಧ್ಯೆ&quot; | 22.05
ಶೈಲಿ=&quot;ಪಠ್ಯ-ಹೊಂದಿಸು:ಮಧ್ಯೆ&quot; | 22.05
|-
! colspan=&quot;2&quot; |ಒಟ್ಟು
! ಶೈಲಿ=&quot;ಪಠ್ಯ-ಹೊಂದಿಸು:ಮಧ್ಯೆ&quot; | 3.14[298]
! ಶೈಲಿ=&quot;ಪಠ್ಯ-ಹೊಂದಿಸು:ಮಧ್ಯೆ&quot; | 22.05
! ಶೈಲಿ=&quot;ಪಠ್ಯ-ಹೊಂದಿಸು:ಮಧ್ಯೆ&quot; | 3.14[298]
! | style=&quot;text-align:center;&quot;|11
|}

=== ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕೀಯ ===
ನೆವಾಡಾ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದಾಗಿ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಬಿರುಕು ಉಂಟಾಗಿದೆ.  ಉತ್ತರ ಕ್ಷೇತ್ರವು ರಾಜಕೀಯದ ಚುರುಕು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದು, ದಕ್ಷಿಣ ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿ ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೂ, ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಜಾಗಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿವೆ.  ಉತ್ತರ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಕೂಡ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅಧಿಕಾರಯುತ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವೂ ಒಂದು ರೀತಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ರಕ್ಷಕನಿದ್ದಂತೆ.  1994ರಲ್ಲಿ, ನೆವಾಡಾ ಮತದಾರರೇ ಅವಧಿ ಪರಿಮಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ, ಅನೇಕರಲ್ಲಿ ಇದು ಮುನಿಸನ್ನೂ ಉಂಟು ಮಾಡಿದೆ. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ 1996ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಕಬಳಿಸಿ ಕೂತಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ಬಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ದಕ್ಷಿಣ ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿವೆ.     ರಾಜ್ಯದ ಹೊರಗಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನತೆಗೆ ಈ ದ್ವೇಷದ ಕುರಿತು ತಿಳಿದೇ ಇಲ್ಲ.

ಕ್ರಮವಾಗಿ ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಮತ್ತು ರೆನೋಗಳಿಗೆ ತಾಯ್ನಾಡುಗಳಾಗಿರುವ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ವಾಶೋ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಎಂದಿನಿಂದಲೂ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡೇ ಬಂದಿವೆ.  ಅವುಗಳ ನಡುವೆಯೇ, ನೆವಾಡಾದ ಶೇಕಡಾ 87ರಷ್ಟು ಮತಗಳು ಅದೇ ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸಕಾಂಗದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗೆ ನೀಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.  ಬಹುಮತದ ಮೂಲಕ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ಒಂದೋ ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ನವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಅಥವಾ ರೆನೋ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುತ್ತಾನೆ.

=== ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಕಾರಣ ===
1912ರಿಂದಲೂ ನೆವಾಡಾವು ಪ್ರತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಗೆಲುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗೇ ಮತ ನೀಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಕೇವಲ 1976ರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ [[ಜಿಮ್ಮಿ ಕಾರ್ಟರ್]] ವಿರುದ್ಧ ಜೆರಾಲ್ಡ್ ಫೋರ್ಡ್ ರಿಗೆ ಅದು ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿತ್ತು.   ಈ ಘಟನೆಯು ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಆಯಾಮವನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತದೆ.

2008ರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 43.8%ರಷ್ಟು ಮತದಾರರು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು, ಶೇಕಡಾ 36.1%ರಷ್ಟು ಮತದಾರರು ಗಣರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಶೇಕಡಾ 20.1%ರಷ್ಟು ಮತದಾರರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾರೆ.{{Citation needed|date=September 2010}}  1992ರ ಮತ್ತು 1996ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ, ನೆವಾಡಾವು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ [[ಬಿಲ್ ಕ್ಲಿಂಟನ್]] ರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿತ್ತು. 2000 ಮತ್ತು 2004ರ ಚುನಾವಣೆಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಗಣತಂತ್ರದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ [[ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲ್ಯು. ಬುಷ್|ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲೂ ಬುಶ್]] ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದ್ದರೆ, 2008ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ  [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ]] ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಜ್ಯದ ಅಮೇರಿಕ ಸೇನೇಟಿನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೆಂದರೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಪರವಾಗಿ ಸೇನೇಟಿನ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕ, ಹ್ಯಾರಿ ರೀಡ್ ಮತ್ತು ಗಣರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತಿನಿಧಿ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಸೆನೆಟೋರಿಯಲ್ ಕಮಿಟಿಯ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾನ್ ಎನ್ಸೈನ್.   ಗವರ್ನರ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ರೆನೋವಿನ ಗಣತಂತ್ರ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಜಿಮ್ ಗಿಬ್ಬನ್ಸ್ ರವರೇ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

{{Further|[[Political party strength in Nevada]]}}

=== ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ===
ರಾಜ್ಯ ಇಲಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳು: 
&lt;div&gt;
* ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ 
* ಕೈಗಾರಿಕಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟು ಇಲಾಖೆ 
* ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ 
* ಗ್ರಾಹಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮನ್ವಯ 
* ನಿಯಂತ್ರಣಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಕಛೇರಿ
* ತಿದ್ದುಪಡಿ ಇಲಾಖೆ 
* ನೆವಾಡಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಇಲಾಖೆ  
* ನೆವಾಡಾ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ  
* ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ 
* ನೆವಾಡಾ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ 
* ಉದ್ಯೋಗ, ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಇಲಾಖೆ 
* ಕ್ರೀಡಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ 
* ಗವರ್ನರ್ ಕಛೇರಿ 
* ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಲಾಖೆ 
* ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆ 
* ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವಿಭಾಗ 
* ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್ 
* ನೆವಾಡಾ ಮಿಲಿಟರಿ ಶಾಖೆ 
* ಜೈವಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮಂಡಳಿ 
* ಮೋಟಾರು ವಾಹನಗಳ ಇಲಾಖೆ  
* ನೆವಾಡಾ ರಾಷ್ಟೀಯ ಭದ್ರತಾ ಇಲಾಖೆ 
* ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವಿಭಾಗ 
* ಅಟಾರ್ನಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿ 
* ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಹಿತರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ  
* ನಿವೃತ್ತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ   
* ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇಮಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆ 
* ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅನುಸಾಧನಗಳ ವಿಭಾಗ&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://puc.state.nv.us/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-10 |archive-date=2007-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071024204746/http://puc.state.nv.us/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳ ಇಲಾಖೆ 
* ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ 
* ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆ 
* ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ 
* ನೆವಾಡಾ ರಾಜ್ಯ ಖಜಾಂಚಿ 
* ನೆವಾಡಾದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು 
* ನೆವಾಡಾ ಪಶು ಸಂಗೋಪನಾ ಸೇವೆಗಳ ಇಲಾಖೆ 
* ಪಶ್ಚಿಮ ವಲಯದ ದೇಶಗಳ ನಡುವಣ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ 
* ನೆವಾಡಾ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ 
&lt;/div&gt;

=== ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ ===
ಸಿಟಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ನೆವಾಡಾಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ನಗರಗಳು ಅಲ್ಲಿಯ ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ.  ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗಿರುವ ನಗರಗಳಿಗೆ ಹೋಂರೂಲ್ (ಗೃಹಾಡಳಿತ) ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಸಲುವಾಗಿ ಚಳುವಳಿಯೊಂದು ಆಯೋಜಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿನ ಶಾಸಕಾಂಗದಿಂದ ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ಸಡಿಲಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕೆಲ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದು ಅವಶ್ಯವಾಗಿತ್ತು.

ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳದ ನಗರಗಳೆಂದರೆ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರಕಾರದ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ [[wiktionary:eminently|ಅಸಾಧಾರಣ]] ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾಯಿದೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಮಿಷನ್ ಗಳಿಂದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೊಳಪಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಕೆಲ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರಕಾರವೂ ಇದಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನಗರ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ (TAB) ಅಥವಾ ನಾಗರಿಕ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿ (CAC) ಅಥವಾ ನಗರ ಮಂಡಳಿಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ನಗರ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ನಿಗಮವೇ ರೂಪಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ.  ಮೂರರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಜನ ಸದಸ್ಯರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಮಂಡಳಿಗಳು ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ಪಕ್ಕಾ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ತಮ್ಮನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯ ಮತ್ತು ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರುಗಳು ಎರಡು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗೆ ಚುನಾಯಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ವೇತನವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.  ನಿಗಮವಾಗಲಿ ಮಂಡಳಿಯಾಗಲೀ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಅರ್ಥಿಕ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆಯದೇ, ಎದುರು ನೋಡದೆ, ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ನಗರ ಮಂಡಳಿಗಳು ಸೀಮಿತ ಅಧಿಕಾರದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರಕಾರಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಕಮಿಷನ್ ಅಥವಾ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.    ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಿರುವ ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರುಗಳನ್ನು ಮಂಡಳಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.   ಪ್ರತಿ ಚುನಾವಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಅರ್ಧಕ್ಕರ್ಧ ಮಂಡಳಿಯು ಭಾಗವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಸದಸ್ಯರುಗಳಲ್ಲೇ ಅರ್ಹ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಆಂತರಿಕವಾಗಿಯೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ನಗರ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಗರ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿ ಅಥವಾ ನಾಗರಿಕ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ನಿಗಮಗಳು ಕೂಡ ಉತ್ತಮ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಹಣವನ್ನು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನಿಧಿಗಳಿಂದ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ನಿಗಮಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳೆದಿರು, ಆಯಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ನಗರ ಬೋರ್ಡ್ ನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆ ಅಥವಾ ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕೆ ಎಂಬ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಇಡುವ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿವೆ.  ತಮಗೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ನಗರ ಮ್ಯಾನೆಜರರೊಬ್ಬರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರವು ನಿಗಮದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಇದೆ.

== ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು ==
[[ಚಿತ್ರ:Las Vegas 89.jpg|thumb|ಲಾಸ್ ವೆಗಾಸ್]]
[[ಚಿತ್ರ:Reno2002.jpg|thumb|ರೆನೋ]]
[[ಚಿತ್ರ:Elko, NV-750px.JPG|thumb|ಎಲ್ಕೋ]]
[[ಚಿತ್ರ:Laxalt Building, 2007.jpg|thumb|ಕಾರ್ಸನ್ ನಗರ]]

{|
|-
| ಹೊಂದಿಸಿ=ಮೇಲಕ್ಕೆ
| 
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:right;margin-left:60px&quot;
|-
! ಶ್ರೇಣಿ 
! style=&quot;text-align:center&quot;|ನಗರ 
! ಜನಸಂಖ್ಯೆ&lt;br /&gt;&lt;small&gt; within&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;city limits&lt;/small&gt; 
! Land Area&lt;br /&gt;&lt;small&gt; sq. miles&lt;/small&gt; 
! ಜನಸಂಖ್ಯೆ&lt;br /&gt;ಸಾಂದ್ರತೆ&lt;br /&gt;&lt;small&gt; per sq mi&lt;/small&gt; 
! ದೇಶ
|-
| 1 
|  align=&quot;left&quot;| ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್  
|  '''591,536'''  
|  131.3 
|  4,217.8 
|  ಕ್ಲಾರ್ಕ್ 
|-
| 2 
|  align=&quot;left&quot;| ಹೆಂಡರ್ಸನ್  
|  '''265,790'''  
|  79.7 
|  2,200.8 
|  ಕ್ಲಾರ್ಕ್ 
|-
| 3 
|  align=&quot;left&quot;| ಉತ್ತರ ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್  
|  '''216,672'''  
|  78.5 
|  1,471.0 
|  ಕ್ಲಾರ್ಕ್ 
|-
| 4 
|  align=&quot;left&quot;| ರೆನೋ  
|  ''' 214,853'''  
|  69.1 
|  2,611.4 
|  ವಾಶೋ  
|-
| 5 
|  align=&quot;left&quot;| ಸನ್ರೈಸ್ ಮೇನರ್  
|  '''195,727'''  
|  38.2 
|  4,081.8 
|  ಕ್ಲಾರ್ಕ್ 
|-
| 6 
|  align=&quot;left&quot;| ಪ್ಯಾರಡೈಸ್  
|  '''189,958'''  
| 47.1 
|  3,947.3 
|  ಕ್ಲಾರ್ಕ್ 
|-
| 7 
|  align=&quot;left&quot;| ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ವ್ಯಾಲಿ  
|  '''175,581'''  
|  33.4 
|  3,519.4 
|  ಕ್ಲಾರ್ಕ್ 
|-
| 8 
|  align=&quot;left&quot;| ಸ್ಪಾರ್ಕ್ಸ್  
|  '''88,518'''  
|  23.9 
|  2,773.6 
|  ವಾಶೋ 
|-
| 9 
|  align=&quot;left&quot;| ಕಾರ್ಸನ್ ಸಿಟಿ  
|  '''58,350'''  
|  143.4 
|  366 
|  ಕಾರ್ಸನ್ ಸಿಟಿ
|-
| 10 
|  align=&quot;left&quot;| ಪಹರಂಪ್ 
|  '''44,614'''  
| 297.9
|  82.7 
|  ನ್ಯೆ
|}
|}

ಪ್ಯಾರಡೈಸ್, ಸನ್ರೈಸ್ ಮೇನರ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ವ್ಯಾಲೀ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿವೆ.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:right;margin-left:60px&quot;
|-
! ಶ್ರೇಣಿ 
! style=&quot;text-align:center&quot;|ದೇಶ 
! ಜನಸಂಖ್ಯೆ&lt;br /&gt;&lt;small&gt; ಆಂತರಿಕ &lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಿತಿಗಳು &lt;/small&gt; 
! ಭೂ ಪ್ರದೇಶ &lt;br /&gt;&lt;small&gt; ಚದರ ಮೈಲುಗಳು &lt;/small&gt; 
! ಜನಸಂಖ್ಯೆ&lt;br /&gt;ಸಾಂದ್ರತೆ&lt;br /&gt;&lt;small&gt; ಪ್ರತಿ ಚದರ ಅಡಿಗೆ  &lt;/small&gt; 
! ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರ
|-
| 1 
|  align=&quot;left&quot;| ಕ್ಲಾರ್ಕ್  
|  '''1,715,337'''  
|  7,910 
|  174 
|  ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ 
|-
| 2 
|  align=&quot;left&quot;| ವಾಶೋ  
|  '''383,453'''  
|  6,342 
|  54 
|  ರೆನೋ 
|-
| 3 
|  align=&quot;left&quot;| ಕಾರ್ಸನ್ ಸಿಟಿ  
|  '''56,146'''  
|  155.7 
|  366 
|  ಕಾರ್ಸನ್ ಸಿಟಿ 
|-
| 4 
|  align=&quot;left&quot;| ಡಲ್ಲಾಸ್  
|  '''47,803'''  
|  710 
|  58 
|  ಗಾರ್ಡನರ್ ವಿಲ್ಲೆ ರಾಂಚೋಸ್
|-
| 5 
|  align=&quot;left&quot;| ಎಲ್ಕೋ  
|  '''46,499'''  
|  17,179 
|  3 
|  ಎಲ್ಕೋ 
|-
| 6 
|  align=&quot;left&quot;| ಲ್ಯೋನ್  
|  '''44,646'''  
|  1,994 
|  17 
|  ಫಾರ್ನ್ಲೆ 
|-
| 7 
|  align=&quot;left&quot;| ನ್ಯೆ 
|  '''38,181'''  
|  [18] ^ 
|  2 
|  ಪಹರಂಪ್
|-
| 8 
|  align=&quot;left&quot;| ಚರ್ಚಿಲ್  
|  '''26,106'''  
|  4,929 
|  5 
|  ಫಾಲ್ಲೋನ್ 
|-
| 9 
|  align=&quot;left&quot;| ಹಂಬೋಲ್ಟ್  
|  '''17,129'''  
|  9,648 
|  2 
|  ವಿನ್ನೆಮುಕ್ಕಾ  
|-
| 10 
|  align=&quot;left&quot;| ವ್ಹೈಟ್ ಪೈನ್  
|  '''8,966'''  
|  8,876 
|  1 
|  ಎಲಿ 
|}
''ಸೂಚನೆ: 2004ರ ನೆವಾಡಾ ರಾಜ್ಯದ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನಾಧರಿಸಿ, ಮತ್ತು 2000ದ ಜನಗಣತಿಯನ್ನಾಧರಿಸಿ ಈ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಸಾಂದ್ರತೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಕೋಷ್ಟಕ. ''

=== ನೆವಾಡಾದ ಹತ್ತು ಅತಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ===
ಆಯಾ ರಾಜ್ಯದ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ 
# ಇನ್ಕ್ಲೈನ್ ವಿಲೇಜ್ - ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಬೇ $52,521 ವಾಶೋ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ನೆವಾಡಾ 
# ಕಿಂಗ್ಸ್ಬರಿ ಡಲ್ಲಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ನೆವಾಡಾ 
# ಮೌಂಟ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ಟನ್ $38,821 ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ನೆವಾಡಾ 
# ವರ್ಡಿ-ಮೊಗುಲ್ $38,233 ವಾಶೋ ಪ್ರಾಂತ್ಯ 
# ಜೆಫಿರ್ ಕೋವ್-ರೌಂಡ್ ಹಿಲ್ ವಿಲೇಜ್ $37,218 ಡಲ್ಲಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ 
# ಸಮ್ಮರ್ಲಿನ್ ಸೌತ್ $33,017 ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ 
# ಬ್ಲೂ ಡೈಮಂಡ್ $30,479 ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ 
# ಮಿಂಡನ್$30,405 ಡಲ್ಲಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ
# ಬೌಲ್ಡರ್ ಸಿಟಿ $29,770 ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ.

# ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ $26,908 ವಾಶೋ ಪ್ರಾಂತ್ಯ

{{further|[[Nevada locations by per capita income]]}}

== ಶಿಕ್ಷಣ ==
=== ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ===
* ನೆವಾಡಾ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ 
** ನೆವಾಡಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ರೆನೋ (ಯುಎನ್ಆರ್)
** ನೆವಾಡಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್  (ಯುಎನ್ಎಲ್ ವಿ)
** ನೆವಾಡಾ ರಾಜ್ಯ ಪದವಿ ಸಂಸ್ಥೆ 
** ಟ್ರಕೀ ಮೀಡೋಸ್ ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಕಾಲೇಜು (ಟಿಎಂಸಿಸಿ)
** ಗ್ರೇಟ್ ಬೇಸಿನ್ ಕಾಲೇಜು 
** ದಕ್ಷಿಣ ನೆವಾಡಾ ಕಾಲೇಜು (ಸಿಎಸ್ಎನ್)
** ಪಶ್ಚಿಮ ನೆವಾಡಾ ಕಾಲೇಜು 
* ಸಿಯೆರಾ ನೆವಾಡಾ ಕಾಲೇಜು 
* ಟೂರೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ನೆವಾಡಾ
* ನೆವಾಡಾ ದಕ್ಷಿಣ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ

=== ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ===
* ಡಸರ್ಟ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ

== ಉದ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ತಂಗುದಾಣಗಳು ==
[[ಚಿತ್ರ:05-26-2008 0130 edited-1.jpg|thumb|right|ಫೈರ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಪಾರ್ಕ್ ಕಣಿವೆ]]

=== ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ ಸೇವೆಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ತಂಗುದಾಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ===
==== ಉತ್ತರ ನೆವಾಡಾ ====
[[ಚಿತ್ರ:Great Basin National Park 102007 025.JPG|right|thumb|ಗ್ರೇಟ್ ಬೇಸಿನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್]]
* ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲ್ದಾರಿ 
* ಡೆತ್ ವ್ಯಾಲೀ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ 
* ಬೇಕರ್ ಹತ್ತಿರದ ಗ್ರೇಟ್ ಬೇಸಿನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ
* ಪುರಾತನ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಲ್ದಾರಿ 
* ಪೋನಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌‌ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲ್ದಾರಿ

==== ದಕ್ಷಿಣ ನೆವಾಡಾ ====
[[ಚಿತ್ರ:Charleston peak.JPG|right|thumb|ಚಾರ್ಲ್ಸ್ಟನ್ ಪರ್ವತ]]
* ಆಶ್ ಮೀಡೋಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಅರಣ್ಯ 
* ಬೂಟ್ಲೆಗ್ ಕ್ಯಾನ್ಯೋನ್ ಮೌಂಟೇನ್ ಬೈಕ್ ಉದ್ಯಾನ 
* ಹಂಬೋಲ್ಟ್- ತೊಯಾಬೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರಣ್ಯ 
* ಮೌಂಟ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಮೌಂಟ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ಟನ್ ಕ್ರೂರಮೃಗಗಳ ಅರಣ್ಯ
* ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಪರ್ವತಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಗುದಾಣ 
* ಮೀಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ತಂಗುದಾಣ

=== ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ===
{{further|[[List of wilderness areas in Nevada]]}}
ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 68 ಕಾದಿಟ್ಟ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವನ್ನು ಅಮೇರಿಕಾದ ಅರಣ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯಿದೆಯಡಿ ಮತ್ತು ಭೂ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗದವರಿಂದ ಗುರುತಿಸಿ ಪೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.wilderness.net |title=Wilderness.net |publisher=Wilderness.net |date= |accessdate=2010-07-31}}&lt;/ref&gt;

=== ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉದ್ಯಾನಗಳು ===
ಗಮನಿಸಿ: ''ನೆವಾಡಾ ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಾನಗಳ ಪಟ್ಟಿ''.

== ಕ್ರೀಡೆ ==
ನೆವಾಡಾವು ವೃತ್ತಿಪರ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕಾಲೇಜು ಮಟ್ಟದ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುತ್ತದೆ.ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರೆನೋವಿನ ನೆವಾಡಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಪಶ್ಚಿಮ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ವೊಲ್ಫ್ ಪ್ಯಾಕ್ ಕ್ರೀಡಾ ಸಮ್ಮೇಳನ ಮತ್ತು ಮೌಂಟೇನ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ರೀಡಾ ಸಮ್ಮೇಳನದ UNLV ರನ್ನಿಂಗ್ ರೆಬೇಲ್ಸ್ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಸುಕವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದೆ.

UNLV ತನ್ನ ಬಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯಾಟಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. 1980ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 1990ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿತ್ತು.   ಜೆರ್ರಿ ಟಾರ್ಕಾನಿಯನ್ ರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ರನ್ನಿಂಗ್ ರೆಬೆಲ್ಸ್ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡವೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಪಡೆಯಿತು.  1990ರಲ್ಲಿ, ಡ್ಯೂಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ತಂಡವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಪುರುಷರ ವಿಭಾಗದ ಡಿವಿಜನ್ I ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು 103–73 ಅಂತರದಿಂದ  ಪಡೆಯಿತು. ಅದು ಆ ತಂಡ ತಲುಪಿದ ಗರಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಿತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆಯಲೂ ಕೂಡ ಆ ತಂಡ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಿತಿಯಾಗಿತ್ತು.  1991ರಲ್ಲಿ, UNLV ತನ್ನ ಆ ಸೀಸನ್ನಿನ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುಗಿಸಿತ್ತು.  ಮುಂದೆ ಲ್ಯಾರಿ ಜಾನ್ಸನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ನೈಸ್ಮಿತ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.  ಅಷ್ಟಾದರೂ UNLV ಅಂತಿಮ ನಾಲ್ಕರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಕಡೆಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಡ್ಯೂಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿರುದ್ಧ 79-77 ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸೋಲುತ್ತದೆ. NCAA ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ನಿರಾಶಾದಾಯಕ ಸೋಲು ಇದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.  ದಿ ರನ್ನಿಂಗ್ ರೆಬೆಲ್ಸ್ ತಂಡವು ಪ್ರಿ-ಸೀಸನ್ನಿನ ಪತ್ರಿಕಾ ಸಹಭಾಗಿಗಳಾಗಿದ್ದು ಬ್ಯಾಕ್ ಟು ಬ್ಯಾಕ್ #1ರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು. (1989–90, 1990–91) ಉತ್ತರ ಕೆರೋಲಿನಾ ಮಾತ್ರ ಒಮ್ಮೆ ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಮತ್ತೊಂದು ತಂಡವಾಗಿತ್ತು.(2007–08, 2008–09)  ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವಮಾನ್ಯ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಆಟಗಾರ ಆಂಡ್ರೆ ಅಗಾಸ್ಸಿಯ ತವರು ರಾಜ್ಯ ಕೂಡ ನೆವಾಡಾ ಎಂಬುದೊಂದು ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ.

ನೆವಾಡಾದ ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡಗಳ ಪೂರ್ಣಪಟ್ಟಿ 
'''ವೃತ್ತಿಪರ'''

* ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಲೋಕೊಮೊಟಿವ್ಸ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಫೂಟ್ಬಾಲ್ ಲೀಗ್ 
* ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ 51ಸ್, ಮೈನರ್ ಲೀಗ್ ಬೇಸ್ಬಾಲ್ (AAA)
* ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ರಾಂಗ್ಲರ್ಸ್ ECHL
* ಬ್ಯಾಟಲ್ ಬಾರ್ನ್ ಡರ್ಬಿ ಡೆಮನ್ಸ್ ರೋಲರ್ ಡರ್ಬಿ 
* ರೆನೋ ಏಸಸ್, ಮೈನರ್ ಲೀಗ್ ಬೇಸ್ಬಾಲ್ (AAA)
* ರೆನೋ ಬಿಘೋರ್ನ್ಸ್ NBA ಡಿ-ಲೀಗ್

'''ಕಾಲೇಜು''' 
* ನೆವಾಡಾ ವೊಲ್ಫ್ ಪ್ಯಾಕ್, ಯುಎನ್ಆರ್ 
* UNLV ರೆಬೆಲ್ಸ್

ರಾಜ್ಯವು ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಸ್ಪೀಡ್ ವೆ ಮತ್ತು ನಾಸ್ಕರ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೋಡಿಯೋ ದ ತವರು ಕೂಡ ಆಗಿದೆ.

== ಮಿಲಿಟರಿ (ಸೇನೆ) ==
ನೆವಾಡಾ ರಾಜ್ಯದ ಗೌರವಾರ್ಥ ಹಲವಾರು ಅಮೇರಿಕ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ನೌಕಾಪಡೆಗಳು ಯುಎಸ್ಎಸ್ ''ನೆವಾಡಾ''  ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.  ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು:
* ಯುಎಸ್ಎಸ್ ನೆವಾಡಾ
* ಯುಎಸ್ಎಸ್ ನೆವಾಡಾ (ಬಿಎಂ-8)
* ಯುಎಸ್ಎಸ್ ನೆವಾಡಾ(ಬಿಬಿ-36)
* ಯುಎಸ್ಎಸ್ ನೆವಾಡಾ (ಎಸ್ಎಸ್ ಬಿಎನ್-733)

ನೆವಾಡಾವು ಅಮೇರಿಕ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪ್ರಮುಖ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರವಾದ ನೆಲ್ಲಿಸ್ ವಾಯುಸೇನಾ ನೆಲೆಯ ತವರು ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.   ಹಾಗೆಯೇ, ನೆಲ್ಲಿಸ್ ಅತ್ಯಂತ ಉನ್ನತ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ರಹಸ್ಯ ತಾಣವಾದ ಫೆಡರಲ್ ಸರಕಾರದ  [[ಏರಿಯಾ 51]]ರ ನೆಲೆಯೂ ಆಗಿದೆ.{{Citation needed|date=October 2010}}  ಏರಿಯಾ 51 ತಾಣವು ಗ್ರೂಂ ಸರೋವರದ ಬಳಿ ಶುಷ್ಕ ಮತ್ತು ಲವಣ ಸರೋವರದ ಹಾಸಿನ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.  ಕೆಲ ಸಮಯದ ಹಿಂದೆ, ಗ್ರೂಂ ಸರೋವರದ ದಡದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅನುಕೂಲವಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ USAF ಧೃಢಪಡಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಯಾವುದೇ ಬಗೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸದಂತೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗಿಸದಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=October 2010}}  ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ಕ್ರೀಚ್ ವಾಯುಸೇನಾ ನೆಲೆಯು ನೆವಾಡಾದ ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ; ಪ್ರಮುಖ ನೌಕಾ ನೆಲೆಯಾದ ನೇವಲ್ ಏರ್ ಸ್ಟೇಶನ್ ಫಾಲನ್, ಫಾಲನ್ ನಲ್ಲಿ ಇದೆ; ಹಾತೋರ್ನ್ ಆರ್ಮಿ ಡಿಪೋ ಹಾತೋರ್ನ್ ನಲ್ಲಿದೆ; ಟೋನೋಫ್ ಸರಣಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರವು ಟೋನೋಫ್ ಬಳಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

ಈ ನೌಕಾ ನೆಲೆಗಳು ಹಲವಾರು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ, ಜಾಯಿಂಟ್ ಅನ್ ಮ್ಯಾನಡ್ ಏರಿಯಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್, ದಿ ನೇವಲ್ ಸ್ಟ್ರೈಕ್ ಎಂಡ್ ಏರ್ ವಾರ್ಫೆರ್ ಸೆಂಟರ್, ನೆವಾಡಾ ಟೆಸ್ಟ್ ಎಂಡ್ ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ರೇಂಜ್, ರೆಡ್ ಫ್ಲ್ಯಾಗ್, ದಿ ಯುಎಸ್ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಥಂಡರ್ ಬರ್ಡ್ಸ್, ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ವಾರ್ಫೆರ್ ಸೆಂಟರ್, ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ವೆಪನ್ಸ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಮತ್ತು ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನೇವಿ ಫೈಟರ್ ವೆಪನ್ಸ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದವು.

== ನೆವಾಡಾ ಕುರಿತಾದ ಗೀತೆಗಳು ==
* ಮಾರ್ಕ್ ನಾಪ್ಫ್ಳರ್ ನ ''ನೆವಾಡಾದ ಮರಳು''  - ಸೇಲಿಂಗ್ ಟು ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯ 2000ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿದೆ. 
* ''ಡಾರ್ಸಿ ಫಾರೋ'' {{Citation needed|date=July 2010}} 
* ಎಸಿ/ಡಿಸಿ ಪವರೇಜ್ ಅಲ್ಬಮ್ಮಿನಿಂದ ''ಸಿನ್ ಸಿಟಿ'' {{Citation needed|date=April 2010}}
* 2005ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಲೆಟ್ ಮಿ ಕಂ ಹೋಂನ ಲಿಂಬೆಕ್ ನಿಂದ ''ಸಿನ್ ಸಿಟಿ''. 
* ಬರ್ತಾ ರಫೆತ್ತೋ ರಚಿಸಿರುವ ನೆವಾದ ನಾಡಗೀತೆ ''ಹೋಂ ಮೀನ್ಸ್ ನೆವಾಡಾ''.
* ಬೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ದಿ ವೆಸ್ಟ್ ಅಲ್ಬಮ್ಮಿನ ರೈಡರ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಸ್ಕೈ ನಿಂದ ನೆವಾಡಾ. 
* ಅಟ್ಯಾಕ್ ಅಟ್ಯಾಕ್  ಅಲ್ಬಮ್ಮಿನಿಂದ ರೆನೋಬ್, ನೆವಾಡಾ.  
* ದಲ್ಮೆಗ್/ಕ್ಲಿಂಟ್/ಪ್ಯಾಸ್ಕೋರಿಂದ 1931ರಲ್ಲಿ ನೈಟ್ ಟೈಮ್ ಇನ್ ನೆವಾಡಾ. 
* 2004ರ ನಂತರ ಬಂದ ದಿ ಕರ್ಸ್ ನ ಹನ್ನೆರಡನೆ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಅಟ್ರೆಯುವಿನಿಂದ ನೆವಾಡಾಸ್ ಗ್ರೇಸ್.

== ಭವಿತವ್ಯದ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯಗಳು ==
ನೆವಾಡಾ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು, ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶ ಹೊಂದಿದ್ದು ರಾಜ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಜನತೆ ಹಿತವಾದ ಚಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಳಿಗಾಲವನ್ನು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ನಗರದ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಅಲ್ಲಿನ ರಸ್ತೆ, ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಗಿಜಿಗುಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ.  ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಲೆಗಳಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಕಾಂಟಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಇದೆ. (2007ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ನೊಂದಾಯಿಸಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 314,000 ಇದ್ದು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಗ್ರೇಡ್ ಕೆ-12 ಆಗಿದ್ದಿತು).&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.lasvegassun.com/guides/about/ccsd/|title=Clark County School District: Overview|publisher=Las Vegas Sun}}&lt;/ref&gt; ರಾಜ್ಯವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನೂ, ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಆಗರವಾದ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಎದುರಿಸಿದೆ. (ರಾಜ್ಯದ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ನೆವಾಡಾದ ರಸ್ತೆಗಳ ದುರಸ್ತಿಗಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾದ ಹಣದಲ್ಲಿ $1 ಬಿಲಿಯನ್ ಗಳಷ್ಟು ಹಣದ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗಿದ್ದಿತು).  {{Citation needed|date=July 2010}}ದಕ್ಷಿಣ ನೆವಾಡಾದ ಜಲಮಂಡಳಿಯ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ 2020ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನೆವಾಡಾದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ತಲೆದೋರಬಹುದಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=July 2010}} ಇದೀಗ ದಕ್ಷಿಣ ನೆವಾಡಾ ಪ್ರದೇಶದ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಾಂದ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ನೀರನ್ನು ಹರಿಯಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.{{Citation needed|date=July 2010}}  ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೆವಾಡಾ ಕೂಡಾ ಒಂದು.

ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ನಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಾಹನ ವಿಮೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸುವ ಜನಸಮುದಾಯವಿದೆ.{{Citation needed|date=July 2010}}

ವೆಂಡೋವರ್ ಉತಾಹ್ ಪಟ್ಟಣದ ಕೆಲವು ನಿವಾಸಿಗಳು ನೆವಾಡಾದೊಂದಿಗೆ ತಾವಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ವೆಂಡೋವರ್ ನೆವಾಡಾ ಪ್ರದೇಶವು ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದು, ಇದರೆಡೆಗೆ ತಮಗಿರುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.{{Citation needed|date=July 2010}}  ನೀಡಲ್ಸ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಎನ್ನುವ ಪ್ರದೇಶವೂ ಕೂಡ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಧ್ವನಿಯೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=July 2010}}   ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ನೆವಾಡಾ ಮತ್ತು [[ಯೂಟ|ಉತಾಹ್]] [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]] ಶಾಸಕಾಂಗಗಳ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

2008ರಲ್ಲಿ, 'ದಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಲಿಟ್ಟರ್ ಸ್ಕೋರ್ ಕಾರ್ಡ್' ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಮೇರಿಕನ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಡಳಿತ ಸಂಘದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಮಾರ್ಗಗಳ ಮೇಲಿಂದ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕೊಳಚೆ ಮತ್ತು ಕಸ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಮಿಸ್ಸಿಸಿಪ್ಪಿ ಮತ್ತು ಲೂಸಿಯಾನಾ ನಂತರದ ಅತ್ಯಂತ ಕೊಳಕು ರಾಜ್ಯ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;ಎಸ್. ಸ್ಪಾಸೆಕ್, &quot;ದಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಲಿಟ್ಟೆರ್ ಸ್ಕೋರ್ ಕಾರ್ಡ್&quot; ಮಾರ್ಚ್ 2008.&lt;/ref&gt;{{Citation needed|date=July 2010}}

ಲಾಸ್ ವೆಗಾಸಿನಲ್ಲಿ ಗೃಹಮಂಡಳಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆಗಳು ವಿಫಲವಾದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮತ್ತು ಜೂಜು ಕ್ರೀಡೆಯ ಹಾಗೂ ಗ್ಯಾಸೋಲಿನ್ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಗ್ರಾಹಕ ವಸ್ತುಗಳ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ನಷ್ಟದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ರಾಜ್ಯದ ಬೊಕ್ಕಸಕ್ಕೆ $1.2 ಬಿಲಿಯನ್ನುಗಳಷ್ಟು ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ. (ಈ ನಷ್ಟವನ್ನು ತುಂಬುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಅಲ್ಲಿಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೇಲಿದೆ.)  ಹೀಗೆ, ನೆವಾಡಾ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರವು ಮಳೆಹಾನಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದ ಸುಮಾರು $267 ಮಿಲಿಯನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಪರಿಹಾರ ಹಣದ ಮೊರೆ ಹೋಗಿ ಆದ ನಷ್ಟವನ್ನು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು.{{Citation needed|date=July 2010}}

ಆಗಸ್ಟ್ 2008ರಲ್ಲಿ, ಬಾಯ್ಡ್ ಗೇಮಿಂಗ್ ಸುಮಾರು 4.2 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಹಣವನ್ನು ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಬೇಕಿದ್ದ, ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಸ್ಟಾರ್ಡಸ್ಟ್ ಹೋಟೆಲು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸಿನೋವಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಬೇಕಿದ್ದ ಎಷೆಲಾನ್ ಯೋಜನೆಯ ಕಟ್ಟಡದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.  ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವುದರ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ, ಹಣದ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಪಡೆದಿದ್ದ ಅಗಾಧ ಮೊತ್ತದ ಸಾಲವಾಗಿತ್ತು.

ಕೊಯೋಟ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಕೂಡ ಸುಮಾರು 240,000 ಜನರನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಲಿಂಕನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿದ ವಸತಿ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.  ಪ್ರಾಯಶಃ ಇದು ನೆವಾಡಾದ ಅತ್ಯಂತ ಬೃಹತ್ ವಸತಿ ಯೋಜನೆಯ ನಗರವಾಗಿದೆ.  ನೆವಾಡಾ ನಗರವು ಹಾರ್ವೆ ವ್ಹಿಟ್ಮೋರ್ ಎಂಬುವರಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ತಾರತಮ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಹಲವಾರು ದೋಷಾರೋಪಣೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಹಲವಾರು ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |first=HENRY|last=BREAN |authorlink=|title='Lovefest' for Coyote Springs|url=http://www.reviewjournal.com/lvrj_home/2006/Jul-06-Thu-2006/news/8336867.html|news=Las Vegas Review-Journal|date=July 6, 2006|accessdate=Jul. 06, 2006}}&lt;/ref&gt;

== ರಾಜ್ಯದ ಲಾಂಛನಗಳು ==
[[ಚಿತ್ರ:Nevada playa USGS.png|thumb|upright|ನೆವಾಡಾದ[129] ಪ್ಲಾಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು ]]
* ನೆವಾಡಾದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರಾಣಿ: ಡಸರ್ಟ್ ಬಿಘಾರ್ನ್ ಶೀಪ್   
* ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉಪಕರಣ: ಟ್ಯೂಲ್ ಡಕ್ ನ ಬಲೆ 
* ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷಿ: ಮೌಂಟೇನ್ ಬ್ಲೂಬರ್ಡ್ 
* ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಬಣ್ಣಗಳು: [[ಬೆಳ್ಳಿ|ಸಿಲ್ವರ್]] ಮತ್ತು [[ನೀಲಿ]] 
* ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮೀನು: ಲ್ಯಾಹೊನ್ಟನ್ ಕಟ್ ಥ್ರೋಟ್ ಟ್ರೌಟ್
* ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪುಷ್ಪ: ಸೇಜ್ ಬ್ರಶ್  ''ಅರ್ಟೆಮಿಸಿಯಾ ಟ್ರೈಡೆನ್ಟಾಟಾ'' 
* ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಳಿಯುಳಿಕೆ: ಇಚ್ಥೈರೋಸಾರ್ 
* ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹುಲ್ಲು: ಇಂಡಿಯನ್ ರೈಸ್ ಗ್ರಾಸ್ 
* ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮೆರವಣಿಗೆ: ಜೆರಾಲ್ಡ್ ವಿಲ್ಲಿಸ್ ರ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಫ್ಯಾನ್ ಫೇರ್. 
* ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಖನಿಜ: [[ಬೆಳ್ಳಿ]] (Ag)
* ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಘೋಷಣೆಗಳು: ಬ್ಯಾಟಲ್ ಬಾರ್ನ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ ಫಾರ್ ಅವರ್ ಕಂಟ್ರಿ.
* ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಪಚ್ಚೆಕಲ್ಲು: ವರ್ಜಿನ್ ವ್ಯಾಲೀ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಫೈರ್ ಓಪಲ್.
* ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಧ್ಯಮಮೂಲ್ಯ ಪಚ್ಚೆಕಲ್ಲು: ನೆವಾಡಾ ಟರ್ಕೋಯಿಸ್ 
* ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ: &quot;ದಿ ಬ್ಯಾಟಲ್ ಬಾರ್ನ್ ಸ್ಟೇಟ್&quot;  
* ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗೀತೆ: ಬರ್ತಾ ರಫ್ಫೆಟ್ಟೋ ವಿರಚಿತ &quot;ಹೋಂ ಮೀನ್ಸ್ ನೆವಾಡಾ&quot;. 
* ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರೀಸೃಪ: ಮರುಭೂಮಿ ಆಮೆ 
* ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಶಿಲೆ: ಸ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಟೋನ್ 
* ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಣ್ಣು: ಒರೋವಾಡಾ ಮಣ್ಣು ಸರಣಿ. 
* ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಂಬಳಿ/ಮೇಲ್ವಸ್ತ್ರ: ರಿಚರ್ಡ್ ಜೈಮಂಟ್ ಪೌಲೋಸ್ಕಿ ರಚಿಸಿರುವ ನೆವಾಡಾದ ನೇಯ್ದ ಕಂಬಳಿ ಅಥವಾ ಮೇಲ್ವಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಚಿತ್ರ. 
* ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವೃಕ್ಷಗಳು: ಸಿಂಗಲ್ ಲೀಫ್ ಪೈನ್ಯೋನ್ ಪೈನ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಕೋನ್ ಪೈನ್, ''ಪೈನಸ್ ಲಾಂಗೆವಾ''

== ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ ==
{{Portal box|North America|United States|Nevada}}
{{Main|Outline of Nevada|Index of Nevada-related articles}}
{{Clear}}

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{Reflist|colwidth=30em}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==
{{Wikisource|Constitution of Nevada}}
{{Sister project links}}
{{osmrelation|165473}}
* [http://www.nv.gov/ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯ ವೆಬ್ ಸೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110223124802/http://www.nv.gov/ |date=2011-02-23 }}
* [http://www.nv.com/ State Domain Registry website]
* [http://wikis.ala.org/godort/index.php/Nevada ನೆವಾಡಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಡಾಟಾಬೇಸಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140106124251/http://wikis.ala.org/godort/index.php/Nevada |date=2014-01-06 }}- ಅನ್ವೇಷಿತ  ಡಾಟಾ ಬೇಸ್ ಗಳ ಪಟ್ಟಿಯ ಟಿಪ್ಪಣಿ - ಸಂಗ್ರಹ: ನೆವಾಡಾ ರಾಜ್ಯದ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು. ಸಂಪಾದಿಸಿದವರು: ಸರಕಾರೀ ಕಾಗದಪತ್ರಗಳ ದುಂಡುಮೇಜಿನ ಪರಿಷತ್ತು - ಅಮೇರಿಕನ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್. 
* [http://travelnevada.com/ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ]
* [http://firstlady.state.nv.us/NevadaSymbols.htm ನೆವಾಡಾದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಕೇತಗಳು ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090309092749/http://firstlady.state.nv.us/NevadaSymbols.htm |date=2009-03-09 }}
* [http://sos.state.nv.us ನೆವಾಡಾ ರಾಜ್ಯದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080918210014/http://sos.state.nv.us/ |date=2008-09-18 }}
* [http://www.nevadaslist.com ನೆವಾಡಾದ ಕುರಿತು ಜಾಹಿರಾತುಗಳು ]
* [http://dmla.clan.lib.nv.us/docs/nsla/ ನೆವಾಡಾ ರಾಜ್ಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹ. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080707232215/http://dmla.clan.lib.nv.us/docs/nsla/ |date=2008-07-07 }}
* [http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=NV ನೆವಾಡಾ ರಾಜ್ಯದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪಾರ್ಶ್ವನೋಟಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101229213313/http://tonto.eia.doe.gov/state/state_energy_profiles.cfm?sid=NV |date=2010-12-29 }}
* [http://www.usgs.gov/state/state.asp?State=NV ಮಿಸೌರಿಯ USGS ಸ್ಥಿರ-ಸಮಯ(ರಿಯಲ್ ಟೈಮ್), ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಇತರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಕರಗಳು. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070206122702/http://www.usgs.gov/state/state.asp?State=NV |date=2007-02-06 }}
* [http://quickfacts.census.gov/qfd/states/32000.html ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಜನಗಣತಿ ಮಂಡಳಿ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140731162029/http://quickfacts.census.gov/qfd/states/32000.html |date=2014-07-31 }}
* [http://www.countymapsofnevada.com/ ನೆವಾಡಾ ರಾಜ್ಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವರ್ಣರಂಜಿತ ನಕಾಶೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201129052417/http://www.countymapsofnevada.com/ |date=2020-11-29 }}   ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳ, ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮತ್ತು ಕೌಂಟಿಸೀಟ್ ಗಳ ಪಟ್ಟಿ 
* [http://www.ers.usda.gov/StateFacts/NV.htm ನೆವಾಡಾದ ಕುರಿತು ಕೆಲ ವಾಸ್ತವಗಳು ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070715192347/http://www.ers.usda.gov/StateFacts/NV.HTM |date=2007-07-15 }}
* [http://inogolo.com/pronunciation/Nevada ಉಚ್ಛಾರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಕೈಪಿಡಿ:ನೆವಾಡಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090331154529/http://inogolo.com/pronunciation/Nevada |date=2009-03-31 }}
* [http://www.forgottennevada.org ಮರೆತುಹೋದ ನೆವಾಡಾ - ನೆವಾಡಾದ ಭೂತ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಗಣಿ ಪಾಳೆಯಗಳು.]
* [http://www.nevada-landmarks.com ನೆವಾಡಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗುರುತುಗಳು ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130117095102/http://www.nevada-landmarks.com/ |date=2013-01-17 }}
* {{dmoz|Regional/North_America/United_States/Nevada}}

== ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾಹಿತಿ ==
{{Geographic Location
|Centre    = Nevada
|North     =
|Northeast = [[Idaho]]
|East      = [[Utah]]
|Southeast = [[Arizona]]
|South     = [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ]]
|Southwest =
|West      = [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ]]
|Northwest = [[Oregon]]
}}

{{Nevada|expand}}
{{Nevada cities and mayors of 100,000 population}}
{{United States}}
{{succession
| preceded = [[West Virginia]]
| office = [[List of U.S. states by date of statehood]]
| years = Admitted on October 31, 1864 (36th)
| succeeded = [[Nebraska]]
}}
{{Coord|display=title|39|N|117|W|region:US-NV_type:adm1st_scale:3000000}}
{{United States topics}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ನೆವಾಡಾ]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜ್ಯಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿನ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌‌ ವಸಾಹತುಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:1821ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಪಶ್ಚಿಮ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪಟ್ಟಣಗಳು]]</text>
      <sha1>icomb81pq9yzfpfwllfofhnf5m4rdse</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಫಿರೋಜಾಬಾದ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26403</id>
    <revision>
      <id>1373654</id>
      <parentid>1354476</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T07:06:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9224" sha1="kam1fjso6yutvgb3dvol9pqxgdq4ovs" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = ಫಿರೋಜಾಬಾದ್
| native_name             = फ़िरोज़ाबाद&lt;br&gt;{{Nastaliq|فیروزآباد}}
| native_name_lang        = 
| other_name              = 
| settlement_type         = ಜಿಲ್ಲೆ
| image_skyline           = 
| image_alt               = 
| image_caption           = 
| nickname                = City Of Bangles and Glass
| image_map               = 
| map_alt                 = 
| map_caption             = 
| pushpin_map             = India Uttar Pradesh
| pushpin_label_position  = right
| pushpin_map_alt         = 
| pushpin_map_caption     = 
| coordinates             = {{coord|27.15|N|78.42|E|display=inline,title}}
| subdivision_type        = ದೇಶ
| subdivision_name        = ಭಾರತ
| subdivision_type1       = [[States and territories of India|ರಾಜ್ಯ]]
| subdivision_name1       = [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]]
| subdivision_type2       = [[List of districts of India|District]]
| subdivision_name2       = [[Firozabad district|Firozabad]]
| established_title       = &lt;!-- Established --&gt;
| established_date        = 
| founder                 = 
| named_for               = 
| government_type         = State
| governing_body          = BHARTIYA JANTA PARTY  (BJP)
| leader_title1           = Member Of Parliament (MP)
| leader_name1            = YOGI Adityanath (Bjp) 
| leader_title2           = Member of Legislative Assembly (MLA) 
| leader_name2            = Manish Asija (BJP)
| leader_title3           = M.L.C/District President 
| leader_name3            = Dr. Dilip Yadav (S.P)

| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = 
| area_rank               = 
| area_total_km2          = 
| elevation_footnotes     = 
| elevation_m             = 
| population_total        = 603,797
| population_as_of        = 2011 census
| population_rank         = 
| population_density_km2  = auto
| population_demonym      = 
| population_footnotes    = 
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Hindi]]&lt;br&gt;[[Urdu]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 283203
| area_code_type          = Telephone code
| area_code               = 05612
| registration_plate      = UP 83
| website                 = {{URL|firozabad.nic.in}}
| footnotes               = 
}}

'''ಫಿರೋಜಾಬಾದ್''' [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]]ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ.ಇದು ಅಕ್ಬರನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
==ಭೌಗೋಳಿಕ==
ಫಿರೋಜಾಬಾದ್ {{Coord|27.15|N|78.42|E|}}.&lt;ref&gt;[http://www.fallingrain.com/world/IN/36/Firozabad.html Falling Rain Genomics, Inc - Firozabad]&lt;/ref&gt; ಅಕ್ಶಾಂಶ 
ರೇಖಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ  ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದು ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ಇದರ ಎತ್ತರ 164&amp;nbsp;ಮೀಟರ್ (538&amp;nbsp;ft).

==ಹವಾಮಾನ==
ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವೈಪರೀತ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹವಾಮಾನವಿದ್ದು -೦ ಡಿಗ್ರಿ ಕನಿಷ್ಟ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ೪೫ ಡಿಗ್ರಿ ಗರಿಷ್ಟ ತಾಪಮಾನವಿರುತ್ತದೆ.
{{Weather box
|location =ಫಿರೋಜಾಬಾದ್
|metric first = Yes
|single line = Yes

|Jan high C = 22
|Feb high C = 25
|Mar high C = 32
|Apr high C = 38
|May high C = 41
|Jun high C = 41
|Jul high C = 35
|Aug high C = 33
|Sep high C = 34
|Oct high C = 34
|Nov high C = 29
|Dec high C = 24

|Jan low C = 8
|Feb low C = 10
|Mar low C = 16
|Apr low C = 22
|May low C = 26
|Jun low C = 28
|Jul low C = 27
|Aug low C = 26
|Sep low C = 24
|Oct low C = 19
|Nov low C = 13
|Dec low C = 9

|Jan precipitation mm = 10.2
|Feb precipitation mm = 12.7
|Mar precipitation mm = 10.2
|Apr precipitation mm = 10.2
|May precipitation mm = 15.2
|Jun precipitation mm = 66.0
|Jul precipitation mm = 195.6
|Aug precipitation mm = 226.1
|Sep precipitation mm = 114.3
|Oct precipitation mm = 27.9
|Nov precipitation mm = 2.5
|Dec precipitation mm = 5.1

|source = [http://www.weather.com/weather/wxclimatology/monthly/graph/INXX0336 Firozabad Weather]
|date = June 2012
}}
==ಜನ ಜೀವನ==
ಫಿರೋಜಾಬಾದ್‍ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೦೧೧ರ ಜನಗಣತಿಯಂತೆ 603,797 ,&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999 | title=Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns  (Provisional) | publisher=Census Commission of India | archiveurl=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&amp;state5=999 | archivedate=2004-06-16}}&lt;/ref&gt; ಇವರಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾಕರು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
{{bar box
| title    = ಫಿರೋಜಾಬಾದ್ ನಾಗರಿಕರ ಧರ್ಮ
| titlebar = #Fcd116
| left1    = ಧರ್ಮ
| right1   = ಶೇಕಡಾ
| float    = right
| bars     = 
{{bar percent|[[ಹಿಂದೂ]]|Orange|62.36}}
{{bar percent|[[ಮುಸ್ಲಿಂ]]|Green|33.80}}
{{bar percent|[[ಸಿಖ್]]|Yellow|0.14}}
{{bar percent|[[ಜೈನ]]|Red|1.76}}
{{bar percent|[[ಕ್ರಿಷ್ಚಿಯನ್]]|Blue|0.22}}
 {{bar percent|[[ಭೌದ್ಧ]]|black|0.20}}
{{bar percent|ಇತರ†|black|0.0}}
}}
==ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆ==
[[ಸುಹಾಗ್ ನಗರಿ]](ವಿವಾಹ ನಗರಿ) ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[ಆಗ್ರ|ಆಗ್ರದ]] ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಫಿರೋಜಾಬಾದ್ ಮೊಘಲರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಗಾಜಿನ ಬಳೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಗಾಜಿನ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯರ ಮದುವೆ ಮುಂತಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ 'ಕಂಗನ್', 'ಕಡಾ,' ಮೊದಲಾದ ವರ್ಣ ರಂಜಿತ ಬಳೆಗಳು ಫಿರೋಜಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುತ್ತವೆ.
== ಫಿರೋಜಾಬಾದ್‌ನ ಗಾಜಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು==
ಫಿರೋಜಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಜಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ತರಹಾವರಿ ಬಣ್ಣ-ಬಣ್ಣದ [[ಗಾಜಿನ ಮೊಂಬತ್ತಿ ಸ್ಟಾಂಡ್|ಗಾಜಿನ ಮೊಂಬತ್ತಿ ಸ್ಟಾಂಡ್‌ಗಳು]], [[ಹೂದಾನಿಗಳು]] ತಯಾರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಸನ್ ೧೯೮೯ ರಿಂದ ಈಚೆಗೆ ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವಂತಹ [[ಗಾಜಿನ ಸುಂದರ ತೂಗು ದೀಪಗಳು]] ತಯಾರಾಗುತ್ತಿವೆ. ಈಗೀಗ ಹೊಸಹೊಸ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಸಾಮಾನುಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿವೆ. [[ಗಾಜಿನ ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್ ಮರ|ಗಾಜಿನ ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್ ಮರಗಳು]], [[ಮಣಿ|ಮಣಿಗಳು]], [[ಪಶು-ಪಕ್ಷಿ|ಪಶು-ಪಕ್ಷಿಗಳ]] ಪುಟ್ಟ [[ಗೊಂಬೆ|ಗೊಂಬೆಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಮಕ್ಕಳು|ಮಕ್ಕಳ]] [[ಆಟಿಕೆ|ಆಟಿಕೆಯ]] ವಸ್ತುಗಳು ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಸೋವಿಯಾಗಿಯೂ ಸುಂದರವಾಗಿಯೂ ಬಾಳಿಕೆಬರುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಮಾಡಿದ ಕಲಾವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೇ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು.
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
{{reflist}}
==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು==
* [http://firozabadyellowpages.com/ Firozabad Yellow Pages | Firozabad Business Directory] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131212110922/http://firozabadyellowpages.com/ |date=2013-12-12 }}
* [http://firozabadcity.com/ Firozabad City E-Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140208013004/http://www.firozabadcity.com/ |date=2014-02-08 }}
* [http://firozabad.nic.in/ Firozabad District Homepage]
* [http://www.rkcsm.com/ R K College of Systems &amp; Management, Firozabad (U.P.) affiliated with Dr. Bhim Rao Ambedkar University | Agra University] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170127180531/http://www.rkcsm.com/ |date=2017-01-27 }}
* [http://sites.google.com/site/rajatresponsible/ Glass City of India by Rajat Jain, Shri Vardhman Handicrafts, Firozabad, Uttar Pradesh, India]

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]]
[[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪಟ್ಟಣಗಳು]]</text>
      <sha1>kam1fjso6yutvgb3dvol9pqxgdq4ovs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26586</id>
    <revision>
      <id>1373651</id>
      <parentid>1354037</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T05:38:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="309701" sha1="hxp2o191q6gc6ap3ruuy58lc7tou9tf" xml:space="preserve">society depend more on women
{{FixBunching|beg}}
{{Infobox disease
|Name           = Major Depressive Disorder
|Image          = Vincent Willem van Gogh 002.jpg
|Caption        = [[Vincent van Gogh]]'s 1890 painting ''[[At Eternity's Gate]]''
|Width          = 200
|DiseasesDB     = 3589
|ICD10          = {{ICD10|F|32||f|30}}, {{ICD10|F|33||f|30}}
|ICD9           = {{ICD9|296}}
|ICDO           =
|OMIM           = 608516
|MedlinePlus    = 003213
|eMedicineSubj  = med
|eMedicineTopic = 532
|MeshID         = D003865
}}
{{FixBunching|mid}}
{{Depression video}}
{{FixBunching|end}}

'''ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ''' ('''ಮರುಕಳಿಸುವ ಖಿನ್ನತೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ''', '''ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ಖಿನ್ನತೆ''', '''ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆ''', '''ಏಕಧ್ರುವೀಯ ಖಿನ್ನತೆ''', ಅಥವಾ '''ಏಕಧ್ರುವೀಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ'''  ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ)  ಎಂಬುದು ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಕಡಿಮೆಆತ್ಮಾಭಿಮಾನದ ಜತೆ [[ಖಿನ್ನತೆ|ಮಂದ ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಿ]] ಹಾಗು ಸಹಜವಾಗಿ ಸಂತೋಷಪಡುವಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಂತೋಷ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. &quot;ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ&quot;(ಮೇಜರ್ ಡಿಪ್ರೆಸಿವ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಅಮೇರಿಕನ್ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿತು. ಇದನ್ನು ''ಡೈಗ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಮ್ಯಾನ್ಯೂವಲ್ ಆಫ್ ಮೆಂಟಲ್ ಡಿಸ್ ಆರ್ಡರ್''  (DSM-III) ನ 1980 ರ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಿ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಎಂದು ಈ ರೋಗಲಕ್ಷಣದ ಗುಂಪಿಗೆ ಹೆಸರಿಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದವಾದ '''ಖಿನ್ನತೆ''' ಯನ್ನು ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಸೂಚಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಮಾನಸಿಕ ಖಿನ್ನತೆಯ ಇತರ ವಿಧಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಕೂಡ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದ್ದರಿಂದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಭಾಷೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿಲ್ಲ.  ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯೆಂಬುದು ದುರ್ಬಲ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕುಟುಂಬ, ಕೆಲಸ ಅಥವಾ ಶಾಲಾ ಜೀವನ, ನಿದ್ರಿಸುವ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.   ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 3.4 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಜನರು ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯಿಂದಾಗಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಆತ್ಯಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ 60 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಜನರು ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.

ರೋಗಿಯು ತನ್ನ ಅನುಭವಗಳ  ಸ್ವಯಂ ವರದಿ, ರೋಗಿಯ ಸಂಬಂಧಿಕರು ಅಥವಾ ಸ್ನೇಹಿತರು ನೀಡಿದ ನಡವಳಿಕೆಯ ವರದಿ ಹಾಗು ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ರೋಗ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ವೈದ್ಯರು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ದೈಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕೂಡ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಬಹುದು. ಗೆಲ್ಡರ್, ಮೇಯಾನ್ ಮತ್ತು ಗೆಡೇಸ್ (2005){{cn|date=October 2010}} ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: ಖಿನ್ನತೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೆ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚದಿದ್ದರೆ, ಇದನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವುದು ನಿಧಾನವಾಗಬಹುದು ಹಾಗು ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ  ದೈಹಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹಾಳುಮಾಡಬಹುದು. ಇದು 20 ರಿಂದ 30 ವರ್ಷಗಳ ವಯೋಮಾನದವರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದ್ದಲ್ಲದೆ, ಅನಂತರ 30 ರಿಂದ 40 ವರ್ಷಗಳ ಮಧ್ಯಾವಧಿಯಲ್ಲೂ ತುತ್ತತುದಿ ಮುಟ್ಟಬಹುದು.

ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿ ಔಷಧಿಗಳ ಮೂಲಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅನೇಕ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಥವಾ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಕೂಡ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಂತಹ ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂ ಅಥವಾ ಇತರರಿಗೆ ಹಾನಿಮಾಡುವ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ಜನರಿಗೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ ಕನ್‌ವಲ್ಸಿವ್ ಥೆರಪಿ(ವಿದ್ಯುತ್ಕಂಪನದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ)ಯ (ECT) ಮೂಲಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು ಅಲ್ಪಕಾಲ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರಿವಳಿಕೆಯ ನಂತರ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಗತಿಯು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಸಂಭವಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಸಂಗದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮರುಕಳಿಸುವ ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆ ಪ್ರಸಂಗಗಳವರೆಗೆ ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಖಿನ್ನತೆಯಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಆಯುರ್ನಿರೀಕ್ಷೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಔಷಧಿಗಳು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಅಪಾಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆಯೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸ್ತುತದ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ರೋಗಿಗಳು ಇದರಿಂದ ಕಳಂಕಿತರಾಗಿರಬಹುದು.

ಖಿನ್ನತೆಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು  ಕಾರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಹಿಕೆಯು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ.ಈ ಗ್ರಹಿಕೆ ಅಪೂರ್ಣವಾದರೂ ಖಿನ್ನತೆಯ ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿ ಇರಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾದ ಕಾರಣಗಳು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ: [[ಮನೋಶಾಸ್ತ್ರ|ಮಾನಸಿಕ]], ಮನೋ-ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆನುವಂಶಿಕ, ವಿಕಸನೀಯಮತ್ತು  [[ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ|ಜೈವಿಕ]] ಅಂಶಗಳು. ಕೆಲವೊಂದು ರೀತಿಯ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಬಳಸುವುದು ಖಿನ್ನತೆಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕ, ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿವೆ. ಬಹುಪಾಲು ಜೈವಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮೊನೊಮೈನ್ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು, ಸಿರೊಟೋನಿನ್, ನೊರೆಪೈನ್‌ಫ್ರೈನ್ ಮತ್ತು ಡೊಪಮೆನ್ ಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ಉಪಸ್ಥಿತವಿದ್ದು ನರಕೋಶಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

== ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಗಳು ==
ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯು, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಕೆಲಸ ಅಥವಾ ಶಾಲಾ ಜೀವನ, ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು  ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು, ಹಾಗು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;NIMHPub&quot;&gt;{{vcite book|title = Depression|publisher = [[National Institute of Mental Health]] (NIMH)|url = http://www.nimh.nih.gov/health/publications/depression/nimhdepression.pdf|accessdate = 2008-09-07|format = PDF}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110727123744/http://www.nimh.nih.gov/health/publications/depression/nimhdepression.pdf |date=2011-07-27 }} {{Cite web |url=http://www.nimh.nih.gov/health/publications/depression/nimhdepression.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-09 |archive-date=2011-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110727123744/http://www.nimh.nih.gov/health/publications/depression/nimhdepression.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಷೇಮದ ಮೇಲೆ ಇದರ ಪ್ರಭಾವವು, [[ಮಧುಮೇಹ]]ಗಳಂತಹ ಸುದೀರ್ಘಕಾಲದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ  ಸಮನಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Hays RD, Wells KB, Sherbourne CD |year=1995 |title=Functioning and well-being outcomes of patients with depression compared with chronic general medical illnesses |journal=Archives of General Psychiatry |volume=52 |issue=1 |pages=11–19 |pmid=7811158}}&lt;/ref&gt;

ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಂದ ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಜೀವನದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂತೋಷಪಡುವಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ ಅನುಭವಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥನಾಗುತ್ತಾನೆ.  ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಜನರು ಅನ್ಯಮನಸ್ಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ  ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಮೆಲುಕುಹಾಕುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅನುಚಿತ ಅಪರಾಧ ಮನೋಭಾವ ಅಥವಾ ವಿಷಾದ ಮನೋಭಾವ, ಅಸಹಾಯಕತೆ, ಹತಾಶೆ, ಮತ್ತು ಆತ್ಮದ್ವೇಷ.&lt;ref name=&quot;APA349&quot;&gt;{{Harvnb |American Psychiatric Association|2000a| p=349}}&lt;/ref&gt; ಅನೇಕ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ, ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಜನರು ಮನೋವಿಕಾರದ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಈ ರೋಗಲಕ್ಷಣವು ಅಹಿತಕರವಾದ ಭ್ರಮೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಅಸಹಜವಾಗಿ, ಭ್ರಾಂತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Harvnb |American Psychiatric Association|2000a| p=412}}&lt;/ref&gt; ಖಿನ್ನತೆಯ ಇತರ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕೆಳಕಂಡವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ: ಕಡಿಮೆ ಚಿತ್ತೈಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾಪಕ ಶಕ್ತಿ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿಷಣ್ಣತೆ ಅಥವಾ ಮನೋವಿಕೃತಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವ ಲಕ್ಷಣವಿರುವವರಲ್ಲಿ),&lt;ref name=&quot;Delgado&quot;&gt;{{vcite journal |author=Delgado PL and Schillerstrom J |title=Cognitive Difficulties Associated With Depression: What Are the Implications for Treatment? |journal=Psychiatric Times |volume=26 |issue=3 |year=2009 |url=http://www.psychiatrictimes.com/display/article/10168/1387631 |accessdate=2010-12-09 |archivedate=2009-07-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090722165650/http://www.psychiatrictimes.com/display/article/10168/1387631 }}&lt;/ref&gt; ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಹಿಂದೆಸರಿಯುವುದು, ತಗ್ಗಿದ ಲೈಂಗಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಹಾಗು ಸಾವಿನ ಅಥವಾ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು.

[[ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ]]ಯು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದವರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷ ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬೇಗ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಹಾಗು ಮತ್ತೆ ನಿದ್ರೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಲಾರ,&lt;ref name=&quot;APA350&quot;&gt;{{Harvnb |American Psychiatric Association|2000a| p=350}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ನಿದ್ರಾಹೀನತೆಯು ನಿದ್ರಿಸಲು ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದನ್ನು ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.&lt;ref name=&quot;bedfellows&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.psychologytoday.com/articles/200307/bedfellows-insomnia-and-depression| title=Bedfellows:Insomnia and Depression|accessdate= 2010-07-02}}&lt;/ref&gt; ನಿದ್ರಾಹೀನತೆಯು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಕನಿಷ್ಠ 80 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಜನರ ಮೇಲಾದರೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;bedfellows&quot; /&gt; ಹೈಪರ್ ಸೊಮ್ನಿಯ, ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ನಿದ್ರೆಯು&lt;ref name=&quot;APA350&quot; /&gt; ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ 15ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಜನರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;bedfellows&quot; /&gt; ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಗಳು ಕೂಡ ಅವುಗಳ ಉತ್ತೇಜಕ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದಾಗಿ ನಿದ್ರಾಹೀನತೆಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಬಹುದು.&lt;ref&gt;[http://www.aafp.org/afp/990600ap/3029.html ಇನ್‌ಸೋಮ್ನಿಯ: ಅಸೆಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಇನ್ ಪ್ರೈಮರಿ ಕೇರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110726103917/http://www.aafp.org/afp/990600ap/3029.html |date=2011-07-26 }},&lt;/ref&gt;

ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬಳಲಿಕೆ, ತಲೆನೋವುಗಳು ಅಥವಾ ಅಜೀರ್ಣ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಂತಹ ಬಹು ದೈಹಿಕ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೇಳಬಹುದು; [[ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆ|ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ]] ಖಿನ್ನತೆಯ ಮಾನದಂಡದ ಪ್ರಕಾರ ದೈಹಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿರುವಂತಹ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾಗಿವೆ.&lt;ref name=&quot;Patel01&quot;&gt;{{vcite journal |author=Patel V, Abas M, Broadhead J |year=2001|title=Depression in developing countries: Lessons from Zimbabwe|journal=[[BMJ]]|volume=322 |issue=7284 |pages=482–84|url=http://www.bmj.com/cgi/content/full/322/7284/482 (fulltext)|accessdate=2008-10-05 |doi=10.1136/bmj.322.7284.482}}&lt;/ref&gt; ಹಸಿವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ತೂಕ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಸಿವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;APA349&quot; /&gt; ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಡವಳಿಕೆ ಕ್ಷೋಬೆ ಅಥವಾ ನಿರಾಸಕ್ತಿಯಿಂದಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;APA350&quot; /&gt;

ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಖಿನ್ನತೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹೆಚ್ಚು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಅವರಲ್ಲಿ ಭಾವನೆ ಬೆಳೆದು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಮಕ್ಕಳು ಖಿನ್ನತೆಯ ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಿಡುಕಿನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.&lt;ref name=&quot;APA349&quot; /&gt; ಅಲ್ಲದೇ ಅವರು ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅವಲಂಬಿಸಿ ವಿಭಿನ್ನ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;APA354&quot;&gt;{{Harvnb |American Psychiatric Association|2000a| p=354}}&lt;/ref&gt; ಬಹುಪಾಲು ಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಹಾಗು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆ ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರನ್ನು ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವ, ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವ, ಅವಲಂಬಿತ, ಅಥವಾ ಅಭದ್ರತೆಯ ಭಾವನೆ ಉಳ್ಳವರೆಂದು ವಿವರಿಸಬಹುದುದಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;APA350&quot; /&gt; ಇದರ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಸಹಜವಾದ ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಿಗಳೆಂದು ಅರ್ಥಕಲ್ಪಿಸಿದಾಗ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮಾಡುವುದು ನಿಧಾನವಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ವಿಫಲವಾಗಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;APA349&quot; /&gt; ಖಿನ್ನತೆಯು ಅಟೆನ್ಷನ್-ಡಿಫಿಸಿಟ್ ಹೈಪರ್ ಆಕ್ಟಿವಿಟಿ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ (ADHD)(ಗಮನದ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ) ಸಮಯದಲ್ಲೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೇ  ಎರಡರ ರೋಗಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊಡಲು ಕಷ್ಟವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Brunsvold GL, Oepen G |title=Comorbid Depression in ADHD: Children and Adolescents |journal=Psychiatric Times |volume=25 |issue=10 |year=2008 |url=http://www.psychiatrictimes.com/adhd/article/10168/1286863 |accessdate=2010-12-09 |archivedate=2009-05-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090524050341/http://www.psychiatrictimes.com/adhd/article/10168/1286863 }}&lt;/ref&gt;

ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಹಿರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮರೆವು ಮುಂತಾದ ಚಿಂತನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;Delgado&quot; /&gt; ಅಲ್ಲದೇ ಚಲನೆಗಳು ನಿಧಾನವಾಗುವುದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite book |title=Consensus Guidelines for Assessment and Management of Depression in the Elderly |author=Faculty of Psychiatry of Old Age, NSW Branch, RANZCP |coauthors=Kitching D Raphael B |year=2001 |publisher=NSW Health Department |location=North Sydney, New South Wales |isbn=0-7347-33410 |pages=2 |url=http://www.health.nsw.gov.au/pubs/2001/pdf/depression_elderly.pdf |format=PDF }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161112103003/http://www0.health.nsw.gov.au/pubs/2001/pdf/depression_elderly.pdf/ |date=2016-11-12 }}&lt;/ref&gt; ಖಿನ್ನತೆಯು ಹಿರಿಯವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಹಿರಿಯರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುವ ದೈಹಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಾದ   ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು, ಇತರ ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ರೋಗಗಳು, ಪಾರ್ಕಿನ್‌ಸನ್ಸ್ ರೋಗ, ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ರೋಗ ದಂತಹ ರೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಿರಿಯರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal|author=Yohannes AM and Baldwin RC|title=Medical Comorbidities in Late-Life Depression|journal=Psychiatric Times|volume=25|issue=14|year=2008|url=http://www.psychiatrictimes.com/depression/article/10168/1358135|accessdate=2010-12-09|archivedate=2020-06-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200614095605/https://www.psychiatrictimes.com/10168/1358135}}&lt;/ref&gt;

== ಕಾರಣಗಳು ==
ಜೈವಿಕಮನೋಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾದರಿಯು, ಜೈವಿಕ, ಮಾನಸಿಕ,ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂಶಗಳು ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite web |author=Department of Health and Human Services |year=1999 |url=http://www.surgeongeneral.gov/library/mentalhealth/pdfs/c2.pdf |title=The fundamentals of mental health and mental illness |work=Mental Health: A Report of the Surgeon General |accessdate=2008-11-11| format=PDF}}&lt;/ref&gt;  ದೇಹಪ್ರಕೃತಿ–ಒತ್ತಡ ಮಾದರಿ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಕ್ಕಾಗುವ ಅಥವಾ ದೇಹ ಪ್ರಕೃತಿಯು ಒತ್ತಡಭರಿತ ಜೀವನದ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಇದ್ದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣವು  ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಬರಬಹುದು,&lt;ref name=&quot;Caspi&quot;&gt;{{vcite journal |author=Caspi A, Sugden K, Moffitt TE |title=Influence of life stress on depression: Moderation by a polymorphism in the 5-HTT gene |journal=Science |volume=301 |pages=386–89 |year=2003|pmid=12869766 |doi=10.1126/science.1083968 |issue=5631}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{vcite web |author=Haeffel GJ; Getchell M; Koposov RA; Yrigollen CM; DeYoung CG; af Klinteberg B; ''et al.'' |year=2008 |url=http://www.nd.edu/~ghaeffel/Resources/Haeffel%20et%20al.,%202008.pdf |title=Association between polymorphisms in the dopamine transporter gene and depression: Evidence for a gene–environment interaction in a sample of juvenile detainees |work=Psychological Science |accessdate=2008-11-11 |format=PDF |archivedate=2008-12-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081217031910/http://www.nd.edu/~ghaeffel/Resources/Haeffel%20et%20al.%2C%202008.pdf }}&lt;/ref&gt; ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪಾಲನೆ(ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವಗಳು) ಮಧ್ಯೆ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಸಂಗ್ರಹರೂಪ, ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಲಿತ ಪ್ರಪಂಚದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳ ಫಲವಾಗಿಯೂ ಬರಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{vcite web |author=Slavich GM |year=2004 |url=http://www.psychologicalscience.org/observer/getArticle.cfm?id=1640 |title=Deconstructing depression: A diathesis-stress perspective  (Opinion) |work=APS Observer |accessdate=2008-11-11 |archivedate=2011-05-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110511233644/http://www.psychologicalscience.org/observer/getArticle.cfm?id=1640 }}&lt;/ref&gt;

ಈ ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯನಡೆಸುವ ಮಾದರಿಗಳು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ  ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕೂಡ ಪಡೆದಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ,ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಕರು ಖಿನ್ನತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲುಭವಿಷ್ಯಾನ್ವಯದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಈ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿರುವ ಜನರ ಸಮಾನವಯಸ್ಕರ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನತೆಯು ಹೇಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲಾವಧಿ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಮಾಡಿದರು. ಸಂಶೋಧಕರು, ಸಿರೊಟೋನಿನ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಪೋರ್ಟರ್(5-HTT) ಜೀನ್‌ನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ  ಜೀವನದ ಒತ್ತಡಭರಿತ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವಂತಹ ಜನರಿಗೆ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಅವಕಾಶಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಖಿನ್ನತೆಯು ಇಂತಹ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಇದು 5-HTT  ಜೀನ್ ನ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಸಣ್ಣಆಲೀಲ್ ಗಳಿರುವಂತಹ ಜನರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Caspi&quot; /&gt; ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಅಧ್ಯಯನವು ಖಿನ್ನತೆಯ   ಆನುವಂಶಿಕತೆಯನ್ನು ಅಂದಾಜುಮಾಡಿದೆ- ಖಿನ್ನತೆಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಆನುವಂಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ಪ್ರಮಾಣವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸುಮಾರು 40 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪುರುಷರಿಗೆ 30 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid16390897&quot;&gt;{{vcite journal |author=Kendler KS, Gatz M, Gardner CO, Pedersen NL |title=A Swedish national twin study of lifetime major depression |journal=American Journal of Psychiatry |volume=163 |issue=1 |pages=109–14 |year=2006  |pmid=16390897 |doi=10.1176/appi.ajp.163.1.109}}&lt;/ref&gt; ಅಲ್ಲದೇ ವಿಕಸನೀಯ ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ಖಿನ್ನತೆಯ ಆನುವಂಶಿಕ ಆಧಾರವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಮಾದಕವಸ್ತು ಸೇವನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಚಿತ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯು ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇದು  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ  ದೀರ್ಘಕಾಲದ  ಮಾದಕವಸ್ತುವಿನ ಬಳಕೆ ಅಥವಾ  ಮಾದಕವಸ್ತುವಿನ ದುರ್ಬಳಕೆ, ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಂದು ನೋವು ಶಮನಕಾರಿ ಮತ್ತು ನಿದ್ರಾಜನಕ ಔಷಧಿಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid9210745&quot;&gt;{{vcite journal |author=Schuckit MA, Tipp JE, Bergman M, Reich W, Hesselbrock VM, Smith TL |title=Comparison of induced and independent major depressive disorders in 2,945 alcoholics |journal=Am J Psychiatry |volume=154 |issue=7 |pages=948–57 |year=1997 |pmid=9210745}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ashman&quot;&gt;{{vcite web|author= Professor Heather Ashton|year= 2002|url= http://www.benzo.org.uk/manual/bzcha03.htm|title= Benzodiazepines: How They Work and How to Withdraw}}&lt;/ref&gt;

=== ಜೀವವೈಜ್ಞಾನಿಕ ===
{{Main|Biology of depression}}

==== ಮೊನೊಅಮೈನ್ ಹೈಪೊಥಿಸಿಸ್ (ಏಕ ಅಮೈನ್ ಕಲ್ಪನೆ) ====
ಬಹುಪಾಲು ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿ ಔಷಧಿಗಳು ಒಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಏಕಅಮೈನ್‌ಗಳ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಿದುಳಿ ನಲ್ಲಿ ನರಕೋಶಗಳ ನಡುವೆ ನರಕೋಶ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿರುವಂತಹ ನರಪ್ರೇಕ್ಷಕಗಳಾದ ಸಿರೊಟೋನಿನ್, ನೊರೆಪೈನ್ ಫ್ರೈನ್ ಮತ್ತು ಡೊಪಮೆನ್. ಕೆಲವು ಔಷಧಿಗಳು ಏಕ ಅಮೈನ್ ಗ್ರಾಹಿಗಳ ಮೇಲೆ ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.

[[ಚಿತ್ರ:Synapse Illustration2 tweaked.svg|thumb|right|250px|ಒಂದು ನರಕೋಶದ ನರತಂತು ಹಾಗು ಮತ್ತೊಂದರ ಒಂದು ಡೆನ್ಡ್ರೈಟ್(ನರ ಸಂಬಂಧವಾದ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ಜೀವಕೋಶಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುವ ಜೀವಕೋಶದ ಕವಲುಚಾಚಿಕೆಗಳು) ನಡುವಿನ ನರಕೋಶ ಸಂಗಮದ ಸ್ಥೂಲಚಿತ್ರ.ನರಕೋಶ ಸಂಗಮಗಳು ನರಕೋಶಗಳ ನಡುವಿನ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಅಂತರವಾಗಿದೆ.ನರತಂತುವಿನ ತುದಿಯನ್ನು ತಲುಪುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳು ರಾಸಾಯನಿಕ ವಾಹಕಗಳ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು (ನರಪ್ರೇಕ್ಷಕಗಳು)ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇವುಗಳು ನರಕೋಶ ಸಂಗಮದ ಸಂದಿನಿಂದ ಗ್ರಾಹಿಗಳವರೆಗೆ ಪಕ್ಕದ ಡೆನ್ಡ್ರೈಟ್ ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸರಿಸುತ್ತವೆ. ನಂತರದ ನರಕೋಶದ ಮೇಲೆ ಇದು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನರಪ್ರೇಕ್ಷಕವು ಶೀಘ್ರವೇ ಉಪಾಪಚಯಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ನರಕೋಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಪಂಪ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಗಳು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಮತೋಲನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ.]]
ಇತರ ನರಪ್ರೇಕ್ಷಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಿರೊಟೋನಿನ್ ನನ್ನು ಆಧಾರಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿ ಪರಿಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ; ಸಿರೊಟೋನಿನ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಬಹುಶಃ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಲ್ಲದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದಂತಾಗಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;IntegrativeSerotonin&quot;&gt;{{Harvnb|Barlow|2005| p=226}}&lt;/ref&gt; ಈ &quot;ಅನಿರ್ಬಂಧಿತ ಕಲ್ಪನೆಯ&quot; ಪ್ರಕಾರ, ಸಿರೊಟೋನಿನ್ ನ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟಗಳಿಂದ, ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ನೊರ್‌ಪೈನ್‌ಫ್ರಿನ್ ನನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದಾಗ ಖಿನ್ನತೆಯು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ನೊರ್‌ಪೈನ್‌ಫ್ರಿನ್ ಮತ್ತೊಂದು ಏಕ ಅಮೈನ್ ನರಪ್ರೇಕ್ಷಕವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite web |author=Shah N, Eisner T, Farrell M, Raeder C |year=1999 |month=July/August |url=http://www.pswi.org/professional/pharmaco/depression.pdf |title=An overview of SSRIs for the treatment of depression |work=Journal of the Pharmacy Society of Wisconsin |accessdate=2008-11-10 |format=PDF |archivedate=2008-12-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081217031913/http://www.pswi.org/professional/pharmaco/depression.pdf }}&lt;/ref&gt;  ಕೆಲವು ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಗಳು ನೇರವಾಗಿ ನೊರೆಪೈನ್ ಫ್ರಿನ್ ನ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೆ, ಇತರ ಶಮನಕಾರಿಗಳು ಡೊಪಮೈನ್ ನ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಮೂರನೆಯ ಏಕ ಅಮೈನ್ ನರಪ್ರೇಕ್ಷಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಅವಲೋಕನಗಳು ಖಿನ್ನತೆಯ ಏಕ ಅಮೈನ್ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಒತ್ತುನೀಡುತ್ತವೆ. ಇದರ ಸಮಕಾಲೀನ ಸೂತ್ರೀಕರಣದಲ್ಲಿ, ಏಕಅಮೈನ್ ಊಹೆಯು, ಕೆಲವೊಂದು ನರಪ್ರೇಕ್ಷಕಗಳ ಕೊರತೆ ಖಿನ್ನತೆಯ ಸದೃಶವಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ: &quot;ನೊರ್‌ಪೈನ್ ಫ್ರಿನ್ ಜಾಗರೂಕತೆ, ಶಕ್ತಿ ಜತೆಗೆ ಆತಂಕ, ಗಮನ ಮತ್ತು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರಬಹುದು; ಸಿರೊಟೋನಿನ್ ಕೊರತೆಯು  ಆತಂಕ, ಗೀಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಮನೋವೃತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರಬಹುದು; ಅಲ್ಲದೇ ಡೊಪಮೈನ್ ಗಮನ, ಪ್ರೇರಣೆ, ಸಂತೋಷ, ಸಂತೋಷದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರಬಹುದು.&quot;&lt;ref name=&quot;pmid18494537&quot;&gt;{{vcite journal |author=Nutt DJ |title=Relationship of neurotransmitters to the symptoms of major depressive disorder |journal=Journal of Clinical Psychiatry |volume=69 Suppl E1 |pages=4–7 |year=2008 |pmid=18494537}}&lt;/ref&gt; ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು  ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಂತಹ ಕ್ರಿಯಾ ವಿಧಾನದ ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಯ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆತಂಕಗೊಂಡ ಮತ್ತು ಕೆರಳುವ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ  SSRI ಅಥವಾ ನೊರ್‌ಪೈನ್‌ಫ್ರಿನ್ ರಿಅಪ್ಟೇಕ್ ಇನ್ ಹೆಬಿಟರ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಬೇಕು. ಅಲ್ಲದೇ  ಶಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ನೊರೆಪೈನ್ ಫ್ರಿನ್ ಮತ್ತು ಡೊಪಮೈನ್ ಅನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವ ಔಷಧಿಗಳ ಮೂಲಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಬೇಕು.&lt;ref name=&quot;pmid18494537&quot; /&gt;

 ಲಭ್ಯವಿರುವ ಏಕ ಅಮೈನ್ ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಔಷಧಿಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಗಳಾಗಿವೆ ಎಂಬ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅವಲೋಕನಗಳಲ್ಲದೇ ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಆನುವಂಶಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಗತಿಗಳು, ಪ್ರಧಾನ ಏಕಅಮೈನ್ ನ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಲಕ್ಷಣದ ಬದಲಾವಣೆಯು,  ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಳಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿವೆ. ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯು, ಏಕಅಮೈನ್ ಕೊರತೆ ಮಾತ್ರ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;nature08&quot; /&gt;  ಹಿಂದಿನ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದಂತಹ ಸಂಶೋಧನೆಯು,  ಏಕಅಮೈನ್ ಕಲ್ಪನೆಯ ಬಹುಪರಿಮಿತಿಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಇದರ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಕೊರತೆಯನ್ನು  ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;pmid10775017&quot;&gt;{{vcite journal |author=Hirschfeld RM |title=History and evolution of the monoamine hypothesis of depression |journal=Journal of Clinical Psychiatry|volume=61 Suppl 6|pages=4–6 |year=2000 |pmid=10775017}}&lt;/ref&gt; ಚಿತ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸುವಂತಹ MAO ಪ್ರತಿರೋಧಕಗಳು ಮತ್ತು SSRI ಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳ ವೃದ್ಧಿಗೆ ವಾರಗಳ ಕಾಲದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಲಭ್ಯ ಏಕಅಮೈನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತೇಜನವು ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರತಿವಾದವು, ಏಕ ಅಮೈನ್ ಗಳನ್ನು ಬರಿದುಮಾಡುವ ಔಷಧ ಕಾರಕಗಳ ಪ್ರಯೋಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ; ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಏಕ ಅಮೈನ್ ಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಇಳಿಕೆಯಿಂದ, ಅದು ಔಷಧೋಪಚಾರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗದ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ರೋಗಿಗಳ ಚಿತ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಡಿಮೆಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಇಳಿಕೆಯು ಆರೋಗ್ಯಕರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಚಿತ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;nature08&quot;&gt;{{cite journal |author=Krishnan V, Nestler EJ |title=The molecular neurobiology of depression |journal=Nature |volume=455 |issue=7215 |pages=894–902 |year=2008 |month=October |pmid=18923511 |pmc=2721780 |doi=10.1038/nature07455}}&lt;/ref&gt; ಒಂದು ಸ್ಥಿರ {{clarify|date=October 2010}} ಏಕಅಮೈನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು, ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿಸಲು ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ,&lt;ref name=&quot;pmid10775018&quot;&gt;{{vcite journal |author=Delgado PL |title=Depression: The case for a monoamine deficiency |journal=Journal of Clinical Psychiatry |volume=61 Suppl 6|pages=7–11 |year=2000 |pmid=10775018}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಟೈನೆಪ್ಟಿನ್ ಮತ್ತು ಒಪಿಪ್ರಮಾಲ್ ನಂತಹ ಕೆಲವು ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ
ಟೈನೆಪ್ಟಿನ್  ಸಿರೊಟೋನಿನ್ ಮರುಬಳಕೆ ವರ್ಧಕವಾಗಿದ್ದು, ಓಪಿಪ್ರಮೋಲ್ ಏಕಅಮೈನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.{{fact|date=October 2010}}  ಆಗಲೇ ಸೀಮಿತಗೊಂಡ ಏಕಅಮೈನ್ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸಾಮೂಹಿಕ ಮಾರಾಟ ಸಾಧನವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ನೀಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸರಳಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ &quot;ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಸಮತೋಲನ&quot; ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;PLoS&quot;&gt;{{vcite journal |author=Lacasse J, Leo J |title=Serotonin and depression: A disconnect between the advertisements and the scientific literature |journal=[[PLoS Medicine|PLoS Med]] |volume=2 |issue=12 |pages=e392 |year=2005 |pmid=16268734 |doi=10.1371/journal.pmed.0020392.g001 |url=http://medicine.plosjournals.org/perlserv/?request=get-document&amp;doi=10.1371%2Fjournal.pmed.0020392 |accessdate=2008-10-30 |pmc=1277931 |laysummary=http://www.medscape.com/viewarticle/516262 |laysource=[[Medscape]] |laydate=Nov. 8, 2005 |archivedate=2009-01-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090122081424/http://medicine.plosjournals.org/perlserv/?request=get-document&amp;doi=10.1371%2Fjournal.pmed.0020392 }}&lt;/ref&gt;

2003ರಲ್ಲಿ ಜೀನ್ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಸಂಪರ್ಕ (GxE) ವನ್ನು ಆಧಾರಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು  ಜೀವನದ ಒತ್ತಡಗಳು ಉಳಿದವರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇಕೆ ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳಿಗೆ ಮುನ್ಸೂಚಕಗಳಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಯಿತು.ಸಿರೊಟೋನಿನ್-ಸಾಗಣೆಗೆ ಕೊಂಡಿಯಾದ ಉತ್ತೇಜಕ ಪ್ರದೇಶ (5-HTTLPR)ದ   ಆಲೀಲ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಮೇಲೆ ಇದು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Caspi A, Sugden K, Moffitt TE, ''et al.'' |title=Influence of life stress on depression: moderation by a polymorphism in the 5-HTT gene |journal=Science |volume=301 |issue=5631 |pages=386–9 |year=2003 |month=July |pmid=12869766 |doi=10.1126/science.1083968}}&lt;/ref&gt;  2009 ಸಮೂಹ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು, ಜೀವನದ ಒತ್ತಡಭರಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿತು, ಆದರೆ 5-HTTLPR ಜೀನ್ ನಮೂನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಕಂಡುಬರಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Risch N, Herrell R, Lehner T, ''et al.'' |title=Interaction between the serotonin transporter gene (5-HTTLPR), stressful life events, and risk of depression: a meta-analysis |journal=JAMA |volume=301 |issue=23 |pages=2462–71 |year=2009 |month=June |pmid=19531786 |pmc=2938776 |doi=10.1001/jama.2009.878}}&lt;/ref&gt; 2009 ರ ಮತ್ತೊಂದು ಸಮೂಹ-ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಅನಂತರದ ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Munafò MR, Durrant C, Lewis G, Flint J |title=Gene X environment interactions at the serotonin transporter locus |journal=Biol. Psychiatry |volume=65 |issue=3 |pages=211–9 |year=2009 |month=February |pmid=18691701 |doi=10.1016/j.biopsych.2008.06.009}}&lt;/ref&gt; ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ 2010ರ ವಿಮರ್ಶೆಯು, ಪರಿಸರದ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲು ಬಳಸುವ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ನಡುವಿನ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. ಈ ವಿಮರ್ಶೆ 2009 ರ ಎರಡೂ ಸಮೂಹ-ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಕಡೆಗೆ ಪೂರ್ವಗ್ರಹ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೂಡ ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. ಈ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಪ್ರತಿಕೂಲ ಸ್ಥಿತಿಯ ಸ್ವಯಂ ವರದಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಳಸಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Uher R, McGuffin P |title=The moderation by the serotonin transporter gene of environmental adversity in the etiology of depression: 2009 update |journal=Mol. Psychiatry |volume=15 |issue=1 |pages=18–22 |year=2010 |month=January |pmid=20029411 |doi=10.1038/mp.2009.123}}&lt;/ref&gt;

==== ಇತರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ====
ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ರೋಗಿಗಳ MRIಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಗಳು, ಮಿದುಳಿ ನ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಪಡದವರಿಗಿಂತ ಅನೇಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ.  ಫಲಿತಾಂಶದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ಅಸಂಗತತೆಗಳು ಇದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಸಮೂಹ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು, ಚಿಕ್ಕ ಹಿಪೊಕ್ಯಾಂಪಸ್ ನ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ&lt;ref&gt;{{vcite journal| author=Videbech, P and Ravnkilde| title=Hippocampal volume and depression: A meta-analysis of MRI studies| journal=American Journal of Psychiatry| volume=161|pages=1957–66.| year=2004| pmid=15514393| doi=10.1176/appi.ajp.161.11.1957| issue=11}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಅತೀ ತೀವ್ರತೆಯ ಚುಕ್ಕೆಗಳ ಹೆಚ್ಚಾದ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal|author=Videbech, P| title=MRI findings in patients with affective disorder: a meta-analysis| journal=Acta Psychiatrica Scandinavica| volume=96| issue=3 |pages=157–68| year=1997| doi=10.1111/j.1600-0447.1997.tb10146.x|pmid=9296545}}&lt;/ref&gt; ಅತೀ ತೀವ್ರತೆಯ ಚುಕ್ಕೆಗಳು, ರೋಗಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಯಸ್ಸಾದ ನಂತರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ನಾಳೀಯ ಖಿನ್ನತೆ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Herrmann LL, Le Masurier M, Ebmeier KP |title=White matter hyperintensities in late life depression: a systematic review|journal=Journal of Neurology, Neurosurgery, and Psychiatry |volume=79|pages=619–24 |year=2008|doi=10.1136/jnnp.2007.124651|pmid=17717021 |issue=6}}&lt;/ref&gt;

ಖಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ಹಿಪೊಕ್ಯಾಂಪಸ್ ನ ನರಜನನದ ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧವಿರಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{vcite journal |url=http://www.sciam.com/article.cfm?id=brain-pathway-may-underlie-depression |title=Brain pathway may underlie depression |accessdate=2008-09-13 |author=Mayberg H |date=July 6, 2007 |journal=[[Scientific American]]|volume=17|issue=4|pages=26–31}}&lt;/ref&gt; ಇದು ಚಿತ್ತ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಹಿಪೊಕ್ಯಾಂಪಸ್ ನರಕೋಶಗಳ ಕೊರತೆಯು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ  ದುರ್ಬಲ ಜ್ಞಾಪಕಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಔಷಧಗಳು ನರಜನನವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬಹುಶಃ ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿ ಸಿರೊಟೋನಿನ್ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಹಿಪೊಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಒಟ್ಟು ಗಾತ್ರವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಈ ಹೆಚ್ಚಳವು ಚಿತ್ತ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾಪಕಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನರ್ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಹಾಯಮಾಡಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Sheline YI, Gado MH, Kraemer HC|title=Untreated depression and hippocampal volume loss |journal=American Journal of Psychiatry |volume=160 |pages=1516–18 |year=2003 |pmid =12900317 |doi=10.1176/appi.ajp.160.8.1516 |issue=8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{vcite journal |author =Duman RS, Heninger GR, Nestler EJ |title=A molecular and cellular theory of depression |journal=Archives of General Psychiatry|volume= 54|issue=7|pages=597–606 |year=1997 |pmid=9236543}}&lt;/ref&gt; ಖಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ಮೆದುಳಿನ ಮುಂಭಾಗದ ಸುತ್ತಲಿನ ಹೊದಿಕೆ ಭಾಗದ ನಡುವೆ ಸದೃಶ್ಯವಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನೋಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid18704022&quot;&gt;{{vcite journal |author=Drevets WC, Savitz J, Trimble M |title=The subgenual anterior cingulate cortex in mood disorders |journal=CNS Spectrums |volume=13 |issue=8 |pages=663–81 |year=2008  |pmid=18704022 |pmc=2729429}}&lt;/ref&gt; ನರಜನನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ನ್ಯೂರೊಟ್ರೋಫಿನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೆದುಳಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ನ್ಯೂರೊಟ್ರೋಫಿಕ್ ಅಂಶ(BDNF) ವಾಗಿದೆ. ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ರಕ್ತದ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾದಲ್ಲಿ BDNF ನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸಹಜವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ(ಮೂರುಪಟ್ಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು).  ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು BDNF ನ ರಕ್ತದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಇತರ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ BDNF ನ ಮಟ್ಟವು ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದರೂ ಕೂಡ, BDNF  ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಹಾಗು ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಗಳ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿವೆ.&lt;ref name=&quot;pmid18571629&quot;&gt;{{vcite journal |author=Sen S, Duman R, Sanacora G |title=Serum brain-derived neurotrophic factor, depression, and antidepressant medications: Meta-analyses and implications |journal=Biological Psychiatry |volume=64 |issue=6 |pages=527–32 |year=2008  |pmid=18571629 |doi=10.1016/j.biopsych.2008.05.005 |pmc=2597158}}&lt;/ref&gt;

ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯು ಅತಿಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೆಳಮಿದುಳುಕುಳಿಯ-ಪಿಟ್ಯುಟರಿ-ಅಡ್ರೀನಲ್ ಆಕ್ಸಿಸ್ (HPA ಆಕ್ಸಿಸ್) ನಿಂದಲೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕೆಲವೊಂದು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನರ-ಅಂತಃಸ್ರಾವಕವು ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ನೀಡುವಂತಹ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸದೃಶವಾಗಿರುವಂತಹ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.  ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಕಾರ್ಟಿಸಾಲ್ ಹಾರ್ಮೋನ್ ನ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದು ಹಾಗು ಬೆಳೆದ ಪಿಟ್ಯುಟರಿ ಮತ್ತು ಅಡ್ರೀನಲ್ ಗ್ರಂಥಿಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಃಸ್ರಾವಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಗಳು ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕೆಲವೊಂದು ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿವೆ.  ಕೆಲಮಿದುಳುಕುಳಿ ಯಿಂದ ಕಾರ್ಟಿಕೋಟ್ರಾಫಿನ್-ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಹಾರ್ಮೋನ್ನ ಅತಿಯಾದ ಸ್ರವಿಸುವಿಕೆಯು ಇದನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಸಂವೇದನೆ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ  ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal|author=Monteleone P |url=http://www.co-psychiatry.com/pt/re/copsych/abstract.00001504-200111000-00020.htm;jsessionid=JWdDsz1T6hhjhpsR47xrbhpTjhxhpdS64Yh8QzptbqR1rrNkmVfF!1600976923!181195628!8091!-1 (abstract) |title=Endocrine disturbances and psychiatric disorders |publisher=Lippincott Williams &amp; Wilkins, Inc. |year=2001 |volume=14|issue=6|pages=605–10|journal=Current Opinion in Psychiatry |issn=0951–7367}}&lt;/ref&gt;

ಎಸ್ಟ್ರೋಜನ್ ಎಂಬ ಹಾರ್ಮೋನ್  ಖಿನ್ನತೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯ ನಂತರ, ಪ್ರಸವ ಪೂರ್ವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು  ಮುಟ್ಟುನಿಲ್ಲುವಕಾಲದ ನಂತರ ಅದರ ಮಟ್ಟಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಸಂಭವಿಸುವ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಿವೆ.&lt;ref name=&quot;pmid12810759&quot;&gt;{{vcite journal |author=Cutter WJ, Norbury R, Murphy DG |title=Oestrogen, brain function, and neuropsychiatric disorders |journal=Journal of Neurology, Neurosurgery and Psychiatry |volume=74 |issue=7 |pages=837–40 |year=2003 |pmid=12810759 |pmc=1738534 |doi=10.1136/jnnp.74.7.837}}&lt;/ref&gt; ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಎಸ್ಟ್ರೋಜನ್ ಮಟ್ಟಗಳು ಕಡಿಮೆಯಿರುವಂತಹ ರಜಸ್ರವಪೂರ್ವದ ಮತ್ತು ಪ್ರಸವಾನಂತರದ ಅವಧಿಯು ಖಿನ್ನತೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.&lt;ref name=&quot;pmid12810759&quot; /&gt; ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಹಿಂದೆಸರಿಯುವುದು, ಏರಿಳಿತ ಅಥವಾ ಎಸ್ಟ್ರೋಜನ್ ನ ಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ಅವಧಿಗಳು, ಗಮನಾರ್ಹ ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಿಯ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸವಾನಂತರದ, ಮುಟ್ಟುನಿಲ್ಲುವಕಾಲದ ಮೊದಲು, ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟುನಿಲ್ಲುವಕಾಲದ ನಂತರದ ಖಿನ್ನತೆಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚೇತರಿಕೆಯು ಎಸ್ಟ್ರೋಜನ್ ನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಅಥವಾ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಂತರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid16292022&quot;&gt;{{vcite journal|author = Douma, S.L, Husband, C., O’Donnell, M.E., Barwin, B.N., Woodend A.K.|title = Estrogen-related Mood Disorders Reproductive Life Cycle Factors|journal = Advances in Nursing Science|volume = 28|issue = 4|pages = 364–375|year = 2005|pmid = 16292022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid17909167&quot;&gt;{{vcite journal|author = Lasiuk, GC and Hegadoren, KM|title = The Effects of Estradiol on Central Serotonergic Systems and Its Relationship to Mood in Women|journal = Biological Research for Nursing (2007),|volume = 9|issue = 2|pages = 147–160|year = 2007|pmid = 17909167|doi = 10.1177/1099800407305600}}&lt;/ref&gt;

ಇತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಒಟ್ಟು ಎಲ್ಲಾ [[ಜೀವ ಕಣ|ಕೋಶ]]ಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುವಂತಹ ಅಣುಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಶೋಧಿಸಿದೆ: ಉದಾ- ಸೈಟೊಕಿನ್ ಗಳು. ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ರೋಗಗ್ರಸ್ಥ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಸದೃಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ನಡವಳಿಕೆಯು ಪ್ರತಿರಕ್ಷಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು [[ಸೋಂಕು|ಸೋಂಕಿನೊಂದಿಗೆ]] ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ದೇಹದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸೈಟೊಕಿನ್ ಗಳ ಪರಿಚಲನೆಯಲ್ಲಿನ ವೈಪರೀತ್ಯದ ಫಲವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ  ರೋಗಿಷ್ಠ ವರ್ತನೆಯ ಸಾಮರಸ್ಯವಿಲ್ಲದ ಲಕ್ಷಣದಿಂದ ಖಿನ್ನತೆ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal| author=Dantzer R, O'Connor JC, Freund GG, Johnson RW, Kelley KW |year=2008 |title=From inflammation to sickness and depression: when the immune system subjugates the brain |journal=Nat Rev Neurosci |volume=9 |pages=46–56 |pmid=18073775| doi=10.1038/nrn2297| issue=1}}&lt;/ref&gt;  ಉರಿಯೂತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸೈಟೊಕಿನ್ ಗಳು ಖಿನ್ನತೆಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಮೂಹ- ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಇದು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಒಳಪಡದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗಿಂತIL-6 ಮತ್ತು TNF-α ನ ಅಧಿಕ ರಕ್ತದ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;pmid 20015486&quot;&gt;{{vcite journal|author = Dowlati Y, Herrmann N, Swardfager W, Liu H, Sham L, Reim EK, Lanctot KL|title = A meta-analysis of cytokines in major depression|journal = Biological Psychiatry|volume = 67|issue = 5|pages = 446–457|year = 2010|pmid = 20015486|doi = 10.1016/j.biopsych.2009.09.033}}&lt;/ref&gt;

=== ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ===
ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿಕಸನದ ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳು ಖಿನ್ನತೆಯ ಸಂಭವ ಮತ್ತು ಅದರ ಮುಂದುವರೆಯುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ&lt;ref name=&quot;Raph00&quot;&gt;{{vcite book |title=Unmet Need in Psychiatry:Problems, Resources, Responses |editor=Andrews G, Henderson S ''(eds)''|year=2000 |publisher=Cambridge University Press |pages=138–39|chapter= Unmet Need for Prevention|author=Raphael B|isbn=0-521-66229-X}}&lt;/ref&gt;  ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮುನ್ಸೂಚಕವು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಭಾವುಕತೆಯ ಸ್ಥಿತಿ.&lt;ref name=&quot;pmid19187578&quot;&gt;PMID&lt;/ref&gt; ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಪ್ರತಿಕೂಲ ಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ  ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅದನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವಂತಹ ವಿಶಿಷ್ಠ ಶೈಲಿಯು ಅವರ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Sad541&quot;&gt;{{Harvnb |Sadock|2002| p=541}}&lt;/ref&gt; ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಆತ್ಮಾಭಿಮಾನದ ಬಗೆಗಿನ ಕೀಳರಿಮೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ಸೋಲಿನ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ವಿಕೃತ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಕೂಡ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಧರ್ಮಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳವರಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ಅಂತಹವರಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನತೆಯು ಬೇಗ ಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal |url=http://www.ingentaconnect.com/content/aap/twr/1999/00000002/00000002/art00008 |title=Religion and depression: a review of the literature |author=McCullough, Michael; Larson, David |journal=Twin Research |volume=2 |issue=2 |date=1 June 1999 |pages=126–136 |pmid=10480747 |publisher=Australian Academic Press |doi=10.1375/136905299320565997 |ref=harv |postscript=&lt;!-- Bot inserted parameter. Either remove it; or change its value to &quot;.&quot; for the cite to end in a &quot;.&quot;, as necessary. --&gt;}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{vcite journal|author=Dein, S|title=Religion, spirituality and depression: implications for research and treatment|journal=Primary Care and Community Psychiatry|volume=11|issue=2|pages=67–72|year=2006|url=http://www.librapharm.com/headeradmin/upload/0178web2.pdf|format=PDF|accessdate=2008-11-21|doi=10.1185/135525706X121110|archivedate=2006-10-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061021164223/http://www.librapharm.com/headeradmin/upload/0178web2.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{vcite journal|journal=Rev. Bras. Psiquiatr.|title=Religiousness and mental health: a review |pmid=16924349 |url=http://www.scielo.br/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S1516-44462006000300018&amp;lng=en&amp;nrm=iso&amp;tlng=en|date=September 2006|last1=Moreira-Almeida|first1=A|last2=Neto|first2=FL|last3=Koenig|first3=HG|volume=28|issue=3|pages=242–50}}&lt;/ref&gt; ಯಾವ ವಿಷಯಗಳು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದು ಖಿನ್ನತೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಎಂಬುದು ಯಾವಾಗಲು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ತಮ್ಮ ಆಲೋಚನ ಕ್ರಮವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಮತ್ತು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸುಧಾರಿತ ಚಿತ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಆತ್ಮಾಭಿಮಾನವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{vcite web|author=Warman DM, [[Aaron Temkin Beck|Beck AT]]|year=2003|url=http://www.nami.org/Template.cfm?Section=About_Treatments_and_Supports&amp;template=/ContentManagement/ContentDisplay.cfm&amp;ContentID=7952|title=About treatment and supports: Cognitive behavioral therapy|work=National Alliance on Mental Illness (NAMI) website|accessdate=2008-10-17|archivedate=2008-10-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081029094646/http://www.nami.org/Template.cfm?Section=About_Treatments_and_Supports&amp;template=%2FContentManagement%2FContentDisplay.cfm&amp;ContentID=7952}}&lt;/ref&gt;

ಅಮೇರಿಕದ ಮನೋವೈದ್ಯ ಆರನ್ T. ಬೆಕ್ ಎಂಬುವವರು ಜಾರ್ಜ್ ಕೆಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಎಲ್ಲಿಸ್ ರವರ ಹಿಂದಿನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, 1960 ರ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಈಗ ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಖಿನ್ನತೆಯ ಅರಿವಿನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರು. ಮೂರು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಒಬ್ಬರ ಬಗ್ಗೆ, ಪ್ರಪಂಚದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬರ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಯೋಜಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಅರಿವಿನ ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಆಲೋಚನೆಗಳ ತ್ರಿತ್ರಯಗಳಾಗಿವೆ. ಕೀಳರಿಮೆಯಂತಹ ಖಿನ್ನತೆಯ ಆಲೋಚನೆಯ ಮರುಕಳಿಸುವ ನಮೂನೆಗಳು, ಅಥವಾ ''ಸ್ಥೂಲಚಿತ್ರ'' ; ಮತ್ತು ವಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಸ್ಕರಣೆ.&lt;ref name=&quot;Beckdep&quot;&gt;{{Harvnb |Beck|1987| pp=10–15}}&lt;/ref&gt; ಈ ತತ್ವಗಳ ಮೂಲಕ, ಅವರು [[ಸಂವೇದನಾತ್ಮಕ ವರ್ತನ ಚಿಕಿತ್ಸೆ|ಅರಿವಿನ ವರ್ತನ ಚಿಕಿತ್ಸೆ]](CBT)ಯ ರಚನಾ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು..&lt;ref&gt;{{Harvnb |Beck|1987| p=3}}&lt;/ref&gt; ಅಮೇರಿಕದ  ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಸೆಲಿಗ್ಮನ್ ನ ಪ್ರಕಾರ, ಮಾನವರಲ್ಲಿರುವ ಖಿನ್ನತೆಯು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಲಿತ ನಿಸ್ಸಹಾಯಕತೆಗೆ ಸದೃಶವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದ್ದರು ಕೂಡ ಪ್ರಯತ್ನಿಸದೆ ಅಹಿತಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಉಳಿದು ಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲವೆಂಬುದನ್ನು ಅವು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಲಿತಿರುತ್ತವೆ.&lt;ref name=&quot;Helplessness&quot;&gt;{{vcite book |author=Seligman, M|title=Helplessness: On depression, development and death |pages=75–106|chapter=Depression|publisher=WH Freeman |location=San Francisco, CA, USA |year=1975 |isbn=0716707519}}&lt;/ref&gt;

ಅನುಬಂಧ ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಇದನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಷ್  ಮನೋವೈದ್ಯರಾದ ಜಾನ್ ಬೌಲ್ಬಿ 1960ರಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನತೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು ಮತ್ತು ಎಳೆಮಗುವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅದರ ಪಾಲಕರೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ನಂಟಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮುಂಗಾಣುತ್ತಾರೆ. &quot;ಮುಂಚಿನ ನಷ್ಟ, ಪಾಲಕರು  ಅಥವಾ ಪೋಷಕರರಿಂದ ದೂರವಾದ ಮತ್ತು ಅವರ ತಿರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಅನುಭವಗಳು(ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವಂಚಿತವಾದ ಮಗು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ) ಅಭದ್ರತೆಯ ಆಂತರಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳ ಮಾದರಿಗಳಿಗೆ(ಇಂಟರ್‌ನಲ್ ವರ್ಕಿಂಗ್ ಮಾಡಲ್) ದಾರಿ ಕಲ್ಪಿಸಬಹುದು.  ಪ್ರೀತಿವಂಚಿತ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಅರ್ಹವಲ್ಲದ ಅನುಬಂಧದ ಸ್ವಯಂ ಆಂತರಿಕ ಅರಿವಿನ ಚಿತ್ರಣಗಳು ಬೆಕ್‌ನ ಅರಿವಿನ ತ್ರಿತ್ರಯದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸುಸಂಗತವಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Ma_attachment&quot; /&gt; ಬಹು ವಿಧದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಅನುಬಂಧ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೂಲ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದರೆ,  ಸ್ವಯಂ ವರದಿಯ ಪೂರ್ವ ಅನುಬಂಧ ಮತ್ತು ಅನಂತರದ ಖಿನ್ನತೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿವೆ.&lt;ref name=&quot;Ma_attachment&quot;&gt;{{vcite journal |author=Ma, K |title=Attachment theory in adult psychiatry. Part 1: Conceptualisations, measurement and clinical research findings |journal=Advances in Psychiatric Treatment|volume=12 |pages=440–449 |year=2006|url=http://apt.rcpsych.org/cgi/content/full/12/6/440 |accessdate=2010-04-21}}&lt;/ref&gt;

ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಸಂಗತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ವಯಂ ತೆಗಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ,&lt;ref name=&quot;Integrative&quot; /&gt; ಅಲ್ಲದೇ, ಸ್ವಯಂವರದಿಯ ಖಿನ್ನತೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾದ ಹರೆಯ ವಯಸ್ಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ 1993 ರ ಅಧ್ಯಯನವು, ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಸಂಗತಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ದೂಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಗೆ ತಾವು ಕಾರಣವೆಂದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Pinto A, Francis G |year=1993 |title=Cognitive correlates of depressive symptoms in hospitalized adolescents |journal=Adolescence |volume=28 |issue=111 |pages=661–72 |pmid=8237551}}&lt;/ref&gt; ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಖಿನ್ನತೆಯ ಆರೋಪಣೆ,ಅಥವಾ ನಿರಾಶಾಜನಕ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Integrative&quot;&gt;{{Harvnb|Barlow|2005| pp=230–32}}&lt;/ref&gt; ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ಯುರರವರು ಕೆನಡಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ  ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದು, ಸಾಮಾಜಿಕ  ಅರಿವು ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಪ್ರಕಾರ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಸೋಲಿನ ಅನುಭವದ ಮೇಲೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾದರಿಗಳ ವೈಫಲ್ಯದ ವೀಕ್ಷಣೆಯ  ಮೇಲೆ ಹಾಗು ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಬಹುದೆಂಬ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರೇರಣೆಯ ಕೊರತೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಉದ್ವೇಗ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅವರದ್ದೇ ಆದಂತಹ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದಾಗಿ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಸ್ವ-ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ;  ಇದರ ಅರ್ಥ ಸಂಗತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವಬೀರುವ ಅಥವಾ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಲ್ಲೆವೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{vcite book |author=Bandura A |chapter=Self-Efficacy |title=Encyclopedia of mental health |editor=Friedman H |publisher=Academic Press |location=San Diego |year=1998 |url=http://www.des.emory.edu/mfp/BanEncy.html |accessdate=2008-08-17 |isbn=0122266765 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121001051249/http://www.des.emory.edu/mfp/BanEncy.html |date=2012-10-01 }} {{Cite web |url=http://www.des.emory.edu/mfp/BanEncy.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-09 |archive-date=2012-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121001051249/http://www.des.emory.edu/mfp/BanEncy.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನತೆಯ ಪರಿಶೀಲನೆಯು ಅಂತಹ ಒಳಗಾಗಬಹುದಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ—ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಎಳೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೆ ತಾಯ್ತನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ವಿಶ್ವಾಸದ ಸಂಬಂಧದ ಕೊರತೆ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಎಳೆಯ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗ—  ಖಿನ್ನತೆಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಜೀವನದ ಒತ್ತಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯನಡೆಸಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{vcite book |title=Social Origins of Depression: A Study of Psychiatric Disorder in Women |author=Brown GW, Harris TO |origyear=1978 |year=2001 |publisher=Routledge |isbn=0-415-20268-X|pages=}}&lt;/ref&gt; ಹಿರಿಯ ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದಾದ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ: ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು,ಕಾಳಜಿವಹಿಸುವ(ಪಾಲಕ) ಅಥವಾ ಕಾಳಜಿಬಯಸುವ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯಿಂದಾಗಿ ಹೆಂಡತಿ ಅಥವಾ ಗಂಡ ಅಥವಾ ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖರಾದವರ ಸಾವು, ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಸ್ನೇಹಿತರ ಲಭ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅವರದ್ದೇ ಆದಂತಹ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜೀವನದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ  ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Hinrichsen GA, Emery EE |title=Interpersonal factors and late-life depression |journal=Clinical Psychology: Science and Practice |volume=12|issue=3|pages=264–75 |year=2006|format=Subscription required |doi=10.1093/clipsy/bpi027}}&lt;/ref&gt;

ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು, ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವತಾವಾದ ವಿಭಾಗಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮನೋವೈದ್ಯ [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್‌ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌|ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್]] ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣ ದೃಷಿಕೋನದಿಂದ, ಖಿನ್ನತೆ, ಅಥವಾ ''ವಿಷಣ್ಣತೆ'' ಯು, ಬಹುಶಃ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವಂತಹ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧದ ನಷ್ಟ&lt;ref name=&quot;Carhart-Harris08&quot;&gt;{{vcite journal |author=Carhart-Harris RL, Mayberg HS, Malizia AL, Nutt D |title=Mourning and melancholia revisited: Correspondences between principles of Freudian metapsychology and empirical findings in neuropsychiatry |journal=Annals of General Psychiatry |volume=7|pages=9 |year=2008 |pmid=18652673 |pmc=2515304 |doi=10.1186/1744-859X-7-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{cite book |editor=Richards A ''(ed.)'' |last=Freud|first= S|title=11.On Metapsychology: The Theory of Psycholoanalysis |chapter=Mourning and Melancholia|pages=245–69 |publisher=Pelican |location=Aylesbury, Bucks |year=1984 |isbn=0-14-021740-1}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು  ಬಾಲ್ಯದ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Radden2003&quot; /&gt; ಅಸ್ಥಿತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಿಕಿತ್ಸಕರು, ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಪ್ರಸಕ್ತದ&lt;ref name=&quot;Frankl&quot;&gt;{{vcite book |author=Frankl VE |title=Man's search for ultimate meaning |publisher=Basic Books |location=New York, NY, USA |year=2000 |pages=139–40 |isbn=0738203548}}&lt;/ref&gt; ಜೀವನದ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಮುನ್ನೋಟದ ಕೊರತೆಗೆ  ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{vcite web |author=Geppert CMA |year=2006 |url=http://www.psychiatrictimes.com/display/article/10168/51281 |title=Damage control |work=Psychiatric Times |accessdate=2008-11-08 |archivedate=2020-06-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200614095727/https://www.psychiatrictimes.com/display/article/10168/51281 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;May&quot;&gt;{{Harvnb |May|1994| p=133}}&lt;/ref&gt; ಮಾನವಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಅಮೆರಿಕದ  ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಅಬ್ರಾಹ್ಯಾಮ್ ಮ್ಯಾಸ್ಲೊ ರವರು, ಜನರು ತಮ್ಮ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಗೊಳ್ಳಲು  ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂ ವಾಸ್ತವೀಕರಣ(ಅವರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು)ವೈಫಲ್ಯದಿಂದ ಖಿನ್ನತೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://www.social-psychology.de/do/pt_maslow.pdf|title = Abraham Maslow: Personality Theories|accessdate = 2008-10-27|last = Boeree|first = CG|year = 1998|format = PDF |publisher=Psychology Department, Shippensburg University}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Maslow&quot;&gt;{{vcite book |author=Maslow A |title=The Farther Reaches of Human Nature|publisher=Viking Books |location=New York, NY, USA |year=1971 |pages=318 |isbn=0670308536}}&lt;/ref&gt;

=== ಸಾಮಾಜಿಕ ===
ಬಡತನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ  ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.&lt;ref name=&quot;Raph00&quot; /&gt; ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯವು (ದೈಹಿಕವಾಗಿ, ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ, ಅಥವಾ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ) ಕೂಡ ನಂತರದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನತೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದಾದ ಅಪಾಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid18602762&quot;&gt;{{vcite journal |author=Heim C, Newport DJ, Mletzko T, Miller AH, Nemeroff CB |title=The link between childhood trauma and depression: insights from HPA axis studies in humans |journal=Psychoneuroendocrinology |volume=33 |issue=6 |pages=693–710 |year=2008 |pmid=18602762 |doi=10.1016/j.psyneuen.2008.03.008}}&lt;/ref&gt; ಮಗುವು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವಂತಹ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ  ಹೇಗೆ ಸಮಾಜ ಜೀವಿಯಾಗಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಕಲಿತು ಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಇಂತಹ ಒಂದು ಸಂಬಂಧವು ತರ್ಕಸಮ್ಮತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.   ಪಾಲಕನಿಂದ ಶಿಶುವಿನ ಮೇಲೆ ದೌರ್ಜನ್ಯವು ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಮಗುವಿನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ವಿಕಾರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ  ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಭಾವಾನಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಖಿನ್ನತೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಕುಟುಂಬದ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತಂದೆ ತಾಯಿಯ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಾಯಿಯ) ಖಿನ್ನತೆ, ವೈವಾಹಿಕ ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಘರ್ಷ ಅಥವಾ ವಿವಾಹವಿಚ್ಛೇದನ, ತಂದೆ ಅಥವಾ ತಾಯಿಯ ಸಾವು, ಅಥವಾ ಮಕ್ಕಳ ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಇತರೆ ತೊಂದರೆಗಳು ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದಾದ  ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ.&lt;ref name=&quot;Raph00&quot; /&gt; ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವನದ ಒತ್ತಡಭರಿತ ಘಟನೆಗಳು  ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳ ಆಗಮನಕ್ಕೆ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Kessler, RC |year=1997 |title=The effects of stressful life events on depression |journal=Annual revue of Psychology |volume=48|pages=191–214 |pmid=9046559 |doi=10.1146/annurev.psych.48.1.191}}&lt;/ref&gt; ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರಾಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಹ ಜೀವನದ ಸಂಗತಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತೋರುತ್ತವೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Kendler, KS |year=2003 |title=Life event dimensions of loss, humiliation, entrapment, and danger in the prediction of onsets of major depression and generalized anxiety |journal=Archives of General Psychiatry |volume=60|pages=789–796 |pmid=12912762 |doi=10.1001/archpsyc.60.8.789 |last2=Hettema |last3=Butera |last4=Gardner |last5=Prescott |issue=8 |first2=JM |first3=F |first4=CO |first5=CA}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Slavich GM, Thornton T, Torres LD, Monroe SM, Gotlib IH |year=2009 |title=Targeted rejection predicts hastened onset of major depression |journal=Journal of Social and Clinical Psychology |volume=28|pages=223–243 |doi=10.1521/jscp.2009.28.2.223}}&lt;/ref&gt; ಒತ್ತಡಭರಿತ ಜೀವನದ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಸಂಗವು ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಪ್ರಸಂಗಗಳಿಗಿಂತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಸಾಕ್ಷ್ಯಯು ಖಿನ್ನತೆಯು ಮರುಕಳಿಸುವುದರಿಂದ ಜನರು ಜೀವನದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಂವೇದನತ್ವವನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಊಹೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Monroe SM, Slavich GM, Torres LD, Gotlib IH |year=2007 |title=Major life events and major chronic difficulties are differentially associated with history of major depressive episodes |journal=Journal of Abnormal Psychology |volume=116|pages=116–124 |pmid=17324022 |doi=10.1037/0021-843X.116.1.116 |issue=1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Harvnb |Sadock|2002| p=540}}&lt;/ref&gt;

ಜೀವನದ ಒತ್ತಡಭರಿತ ಸಂಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಂಬಲದ(ಕೌಟುಂಬಿಕ ಬೆಂಬಲ) ನಡುವೆ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವು ಚರ್ಚಾಸ್ಪದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಜೀವನದ ಒತ್ತಡವು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ದಾರಿ ಕಲ್ಪಿಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯು ನೇರವಾಗಿ ಖಿನ್ನತೆಯೆಡೆಗೆ ಒಯ್ಯುವ ಒಂದು ವಿಧದ ಪ್ರಯಾಸವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;Vilhjalmsson&quot;&gt;{{vcite journal |author=Vilhjalmsson R |title=Life stress, social support and clinical depression: A reanalysis of the literature |journal=Social Science &amp; Medicine |volume=37 |pages=331–42 |year=1993 |pmid=8356482 |doi=10.1016/0277-9536(93)90264-5 |issue=3}}&lt;/ref&gt; ನೆರೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಪರಾಧ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಬಾಹಿರ ಮಾದಕವಸ್ತುಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶವೆನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರವಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಉತ್ತಮ ಸೌಕರ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ನೆರೆಯ ಸಮಾಜಾರ್ಥಿಕ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಮಾನವು ರಕ್ಷಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;ಕಿಮ್ D. (2008) ಬ್ಲೂಸ್ ಫ್ರಮ್ ದಿ ನೈಬರ್ ಹುಡ್? ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹಾಗು ಖಿನ್ನತೆ. ''ಎಪಿಡೆಮಿಯೋಲ್ ರಿವ್''  ಆಗಸ್ಟ್ 27 PMID 18753674&lt;/ref&gt; ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕಡಿಮೆ ಅವಕಾಶವಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯಿರುವ ಕೆಲಸಗಳು ಖಿನ್ನತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೂ, ವಿವಿಧತೆ ಮತ್ತು ಗೊಂದಲಕಾರಿ  ಅಂಶಗಳು ಇವುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ಕಾರಣಾತ್ಮಕವಾದದ್ದು ಎಂಬುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿವೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Bonde JP |year=2008|title=Psychosocial factors at work and risk of depression: A systematic review of the epidemiological evidence|journal=Journal of Occupational and Environmental Medicine |volume=65|pages=438–45|pmid=18417557 |doi=10.1136/oem.2007.038430 |issue=7}}&lt;/ref&gt;

=== ವಿಕಸನೀಯ ===
{{Main|Evolutionary approaches to depression}}
ವಿಕಸನೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪುನರುತ್ಪಾದಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಕೆಲವೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಖಿನ್ನತೆಗೆ ವಿಕಸನೀಯ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ವಿಕಸನೀಯ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಖಿನ್ನತೆಯು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಮಾನವರ ಜೀನ್ ರಾಶಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೇ ಖಿನ್ನತೆಯ ಕೆಲವೊಂದು ಭಾಗಗಳು ಅನುವರ್ತನಗಳು(ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ) ಎಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಖಿನ್ನತೆಯ ಅಧಿಕ ಆನುವಂಶಿಕತೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪನೆಗೆ ಕಾರಣ ನೀಡಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;Panksepp02&quot;&gt;{{vcite journal |author=Panksepp J, Moskal JR, Panksepp JB, Kroes RA |title=Comparative approaches in evolutionary psychology: Molecular neuroscience meets the mind |journal=Neuroendocrinology Letters |volume=23 |issue=Supplement 4 |pages=105–15 |year=2002 |pmid=12496741 |url=http://www.nel.edu/pdf_w/23s4/NEL231002R11_Panksepp_.pdf |format=PDF |accessdate=2010-12-09 |archivedate=2011-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110717123221/http://www.nel.edu/pdf_w/23s4/NEL231002R11_Panksepp_.pdf }}&lt;/ref&gt; ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅನುಬಂಧಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವರ್ತನೆಗಳು.&lt;ref name=&quot;Sloman2003&quot;&gt;{{vcite journal |author=Sloman L, Gilbert P, Hasey G |title=Evolved mechanisms in depression: The role and interaction of attachment and social rank in depression |journal=Journal of Affective Disorders |volume=74 |issue=2 |pages=107–21 |year=2003  |pmid=12706512 |doi=10.1016/S0165-0327(02)00116-7}}&lt;/ref&gt; ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪ್ರಸಕ್ತ ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಅನುವರ್ತನಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಆಧುನಿಕ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ಫಲಿತಾಂಶವು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳದಿರಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;tooby&quot;&gt;{{vcite book|year=2005|title=Conceptual foundations of evolutionary psychology. In D. M. Buss (Ed.), ''The Handbook of Evolutionary Psychology''|pages=5–67|publisher=Wiley &amp; Sons|location=Hoboken, NJ|url=http://www.psych.ucsb.edu/research/cep/papers/bussconceptual05.pdf|format=PDF|author=Tooby, J, Cosmides, L}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181217062649/https://www.psych.ucsb.edu/research/cep/papers/bussconceptual05.pdf |date=2018-12-17 }} {{Cite web |url=https://www.psych.ucsb.edu/research/cep/papers/bussconceptual05.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-29 |archive-date=2018-12-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181217062649/https://www.psych.ucsb.edu/research/cep/papers/bussconceptual05.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಮತ್ತೊಂದು ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಸಲಹೆ ನೀಡುವ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಬಹುಶಃ ಜೀವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕಾಯಿಲೆಯಂತೆ ಅಥವಾ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಂತೆ ನೋಡದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು &quot;ಜಾತಿ- ವ್ಯಾಪಿ ವಿಕಸಿಸಿದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಗುಂಪಿನಂತೆ ನೋಡಬಹುದು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗ್ರಹಿಕೆಯಿಂದ,ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಯಾವಾಗಲು ಅತಿಯಾದ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಂದ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಪ್ರಮುಖ ಕುಸಿತದಿಂದ ಸಕ್ರಿಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ ಮನೋಭಾವ, ಅವಮಾನ ಅಥವಾ ಗ್ರಹಿಸುವ ತಿರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರಬಹುದು&quot;.&lt;ref name=&quot;Carey05&quot;&gt;{{vcite journal |title=Evolution, depression and counselling |journal=Counselling Psychology Quarterly|year=2005 |author=Carey TJ |volume=18|issue=3 |pages=215–22 |url=http://www.ingentaconnect.com/content/routledg/ccpq/2005/00000018/00000003/art00005 |doi=10.1080/09515070500304508}}&lt;/ref&gt; ಈ ಗುಂಪು ಹಿಂದೆ ಮಾನವರು ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಸಾದ ಬೇಟೆಗಾರರಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿತವಾಗಿವೆ.  ವಯಸ್ಸಾದ ನಂತರ ಕುಂದುತ್ತಿರುವ ಅವರ ಶಕ್ತಿಕೌಶಲಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕಡೆಗಣಿತರಾದರು. ಅದನ್ನು ಇಂದಿನ ಸಮಾಜದ ಅಪ್ರಧಾನ ಸದಸ್ಯವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇಂತಹ ಅಪ್ರಧಾನತೆಯಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವಂತಹ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕತೆಯ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲ ಸಿಗಬಹುದು. ಮತ್ತಷ್ಟು ನೋವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು [[ನೋವು|ದೈಹಿಕ ನೋವು]] ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ರೀತಿಗೆ ಸದೃಶವಾಗಿ, ಸಂಕಷ್ಟದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಆತುರದ ಮತ್ತು ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಮಾನಸಿಕ ದುಃಖ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;Mashman97&quot;&gt;{{vcite journal|author=Mashman, RC|title = An evolutionary view of psychic misery|journal = Journal of Social Behaviour &amp; Personality|volume = 12| pages = 979–99 |year=1997|issn=0886-1641}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mashman97&quot;/&gt;

=== ಔಷಧಿ ಮತ್ತು ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಬಳಕೆ ===
{{See also|Mood disorder#Substance-induced mood disorders}}
DSM-IV ಯ ಪ್ರಕಾರ, &quot;ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಿಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗೆ ಮಾದಕವಸ್ತು ಸೇವನೆಯ ಶಾರೀರಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ನೇರ ಕಾರಣ&quot; ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದ್ದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಿಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಹೋಲುವ ಲಕ್ಷಣವು ಮಾದಕವಸ್ತು ಸೇವನೆ ಅಥವಾ ಮಾದಕವಸ್ತು ಸೇವನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರೆ,  ಇದನ್ನು &quot;ಮಾದಕವಸ್ತು ಪ್ರೇರಿತ ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಿಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ&quot; ಯೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಮದ್ಯದ ಗೀಳು|ಮದ್ಯಸೇವನೆ ಚಟ]] ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಸೇವನೆ ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Fergusson DM, Boden JM, Horwood LJ |title=Tests of causal links between alcohol abuse or dependence and major depression |journal=Arch. Gen. Psychiatry |volume=66 |issue=3 |pages=260–6 |year=2009 |pmid=19255375 |doi=10.1001/archgenpsychiatry.2008.543}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Falk DE, Yi HY, Hilton ME |title=Age of onset and temporal sequencing of lifetime DSM-IV alcohol use disorders relative to comorbid mood and anxiety disorders |journal=Drug Alcohol Depend |volume=94 |issue=1–3 |pages=234–45 |year=2008  |pmid=18215474 |doi=10.1016/j.drugalcdep.2007.11.022 |pmc=2386955}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Schuckit MA, Smith TL, Danko GP |title=A comparison of factors associated with substance-induced versus independent depressions |journal=J Stud Alcohol Drugs |volume=68 |issue=6 |pages=805–12 |year=2007 |pmid=17960298}}&lt;/ref&gt; ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ನಂತೆ, ಬೆನ್ಜೋಡಿಯಜೆಪೈನ್ ಗಳು ಕೂಡ ಕೇಂದ್ರೀಯ ನರಮಂಡಲದ ಉಪಶಾಮಕಗಳಾಗಿವೆ; ಈ ವರ್ಗದ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ]], ಆತಂಕ, ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯುಗಳ ಸೆಳೆತದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ನಂತೆಯೇ ಬೆನ್ಜೋಡಿಯಾಜೆಪೈನ್‌ಗಳು ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೊಂದಿವೆ.   ನರ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಮೇಲೆ ಔಷಧಿಗಳು ಬೀರುವಂತಹ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ ಖಿನ್ನತೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಿರೊಟೋನಿನ್ ಮತ್ತು ನೊರೆಪೈನ್‌ಫ್ರಿನ್ ನ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟಗಳು&lt;ref name=&quot;ashman&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Berber MJ |title=Pharmacological treatment of depression. Consulting with Dr Oscar |journal=Can Fam Physician |volume=45 |pages=2663–8 |year=1999 |pmid=10587774 |pmc=2328680 |url=http://www.pubmedcentral.nih.gov/picrender.fcgi?artid=2328680&amp;blobtype=pdf |format=PDF |accessdate=2010-12-09 |archivedate=2019-06-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190630214422/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2328680/pdf/canfamphys00045-0117.pdf }}&lt;/ref&gt; ಬೆನ್ಜೋಡಿಯಜೆಪೈನ್‌ಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬಳಕೆ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು,&lt;ref name=&quot;Riss-2008&quot;&gt;{{Cite journal|last1 = Riss|first1 = J.|last2 = Cloyd|first2 = J.|last3 = Gates|first3 = J.|last4 = Collins|first4 = S.|title = Benzodiazepines in epilepsy: pharmacology and pharmacokinetics|journal = Acta Neurol Scand|volume = 118|issue = 2|pages = 69–86|year = 2008|doi = 10.1111/j.1600-0404.2008.01004.x|pmid = 18384456|ref = harv}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Semple|first=David|coauthors=Roger Smyth, Jonathan Burns, Rajan Darjee, Andrew McIntosh|title=Oxford Handbook of Psychiatry|origyear=2005|year=2007|publisher=Oxford University Press|location=United Kingdom|isbn=0198527837|page=540|chapter=13}}&lt;/ref&gt; ಅಥವಾ ಖಿನ್ನತೆಯು ಸುದೀರ್ಘ ತ್ಯಜಿಸುವ ಲಕ್ಷಣದ (ಮಾದಕವಸ್ತು,ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಸೇವನೆ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು) ಭಾಗವಾಗಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;ashman&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Collier |first1=Judith |last2=Longmore |first2=Murray |editor1-first=Peter |editor1-last=Scally |title=Oxford Handbook of Clinical Specialties |edition=6 |year=2003 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0198525189 |page=366 |chapter=4}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{vcite journal|journal = Psychiatric Annals|year = 1995|volume = 25|issue = 3|pages = 174–179|title = Protracted Withdrawal From Benzodiazepines: The Post-Withdrawal Syndrome|author = Ashton CH|publisher = benzo.org.uk|url = http://www.benzo.org.uk/pha-1.htm}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{vcite web| author= Professor Heather Ashton| year= 2004| url=http://www.benzo.org.uk/pws04.htm| title= Protracted Withdrawal Symptoms From Benzodiazepines|publisher= Comprehensive Handbook of Drug &amp; Alcohol Addiction}}&lt;/ref&gt;

== ರೋಗನಿರ್ಣಯ ==
{{Further|[[depression (differential diagnoses)]]}}

=== ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಂದಾಜು ===
{{further|[[Rating scales for depression]]}}

ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಅಂದಾಜನ್ನು ಬಹುಶಃ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ [[ವೈದ್ಯ]], ಅಥವಾ  ಮನೋವೈದ್ಯ ಅಥವಾ  ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು,&lt;ref name=&quot;NIMHPub&quot; /&gt;. ಇವರು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರಸಕ್ತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು, ಆತನ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಕ್ತ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲುಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಿತ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದಾದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಜೈವಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ರೋಗನಿರ್ಧಾರದ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮಾಡುವವರು ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಿತ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಚರ್ಚಿಸಬಹುದು (ಆರೋಗ್ಯಕಾರಕ ಅಥವಾ ಬೇರೆರೀತಿಯಲ್ಲಿ )ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಮಾದಕ ವಸ್ತುವಿನ ಬಳಕೆ. ರೋಗ ನಿರ್ಣಯವು, ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಿತ್ತ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಯ ವಿಷಯದ ನಿರ್ಣಯವಾಗಿದೆ.  ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಸಹಾಯಕತೆ  ಅಥವಾ ಹತಾಶೆ, ಸ್ವಹಾನಿ ಅಥವಾ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ವಿಷಯಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿ, ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳ ಕೊರತೆ.&lt;ref name=&quot;NIMHPub&quot; /&gt; ಪರಿಣಿತ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು ಗ್ರಾಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರದ  ಚಿಕಿತ್ಸಕರ ಹೊಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal|author=Kaufmann IM |date= September 1, 1993 |title=Rural psychiatric services. A collaborative model |journal=Canadian Family Physician|volume=39|pages=1957–61 |pmc=2379905 |pmid=8219844}}&lt;/ref&gt; ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite web |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/health/492941.stm |title=Call for action over Third World depression |accessdate=2008-10-11|date=November 1, 1999 |work=BBC News (Health) |publisher=British Broadcasting Corporation (BBC)}}&lt;/ref&gt; ಕೇವಲ ರೇಟಿಂಗ್ ಸ್ಕೇಲ್(ಮೌಲ್ಯ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಮಾಪಕ) ಮೇಲೆ ಪಡೆದಂತಹ ಅಂಕದಿಂದ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ {{Says who|date=October 2010}}, ಅದರೆ ಇದು ಒಂದು ಕಾಲಾವಧಿಯವರೆಗೆ ಲಕ್ಷಣಗಳ ತೀವ್ರತೆಗೆ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ರೇಟಿಂಗ್ ಸ್ಕೇಲ್ ನಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾದ ಗೊತ್ತಾದ ಅಂತಿಮ ಪಾಯಿಂಟ್ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಕ ಪಡೆದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಖಿನ್ನತೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid12358212&quot; /&gt; ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕ ರೇಟಿಂಗ್ ಸ್ಕೇಲ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid12358212&quot;&gt;{{vcite journal |author=Sharp LK, Lipsky MS |title=Screening for depression across the lifespan: a review of measures for use in primary care settings |journal=American family physician |volume=66 |issue=6 |pages=1001–8 |year=2002  |pmid=12358212}}&lt;/ref&gt; ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ರೋಗಪರೀಕ್ಷೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅವು ಖಿನ್ನತೆ ಗುರುತಿಸುವ ದರಗಳನ್ನು, ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರವಿದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Gilbody S, House AO, Sheldon TA |year=2005 |title=Screening and case finding instruments for depression |journal=Cochrane Database of Systematic Reviews |issue=4 |doi=10.1002/14651858.CD002792.pub2 |url=http://www.cochrane.org/reviews/en/ab002792.html |pmid=16235301 |last1=Gilbody |first1=S |last2=House |first2=AO |last3=Sheldon |first3=TA |pages=CD002792 |accessdate=2010-12-09 |archivedate=2009-01-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090107171905/http://www.cochrane.org/reviews/en/ab002792.html }}&lt;/ref&gt;

ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ಮನೋವೈದ್ಯರಲ್ಲದಂತಹ ಇತರ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ದೈಹಿಕ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಖಿನ್ನತೆಯು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ದೈಹಿಕ (ಮನೋದೈಹಿಕ) ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಮನೋವೈದ್ಯರಲ್ಲದವರು ಮೂರನೆ ಎರಡು ಭಾಗ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇತರ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಅನಾವಶ್ಯಕವಾಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;pmid17968628&quot;&gt;{{vcite journal |author=Cepoiu M, McCusker J, Cole MG, Sewitch M, Belzile E, Ciampi A |title=Recognition of depression by non-psychiatric physicians—a systematic literature review and meta-analysis |journal=J Gen Intern Med |volume=23 |issue=1 |pages=25–36 |year=2008  |pmid=17968628 |pmc=2173927 |doi=10.1007/s11606-007-0428-5}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;lancet&quot;&gt;{{vcite journal |author=Dale J, Sorour E, Milner G |year=2008 |title=Do psychiatrists perform appropriate physical investigations for their patients? A review of current practices in a general psychiatric inpatient and outpatient setting |journal=Journal of Mental Health |volume=17 |issue=3 |pages=293–98|doi=10.1016/S0140-6736(09)60879-5}}&lt;/ref&gt;

ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮೊದಲು, ರೋಗಲಕ್ಷಣದ ಇತರ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಲು ವೈದ್ಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಯ್ದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಕೆಳಕಂಡವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ಹೈಪೊಥೈರಾಡಿಸಮ್(ಥೈರಾಡ್ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಕೊರತೆ )  ಹೊರತುಪಡಿಸಲು TSH ಮತ್ತು ಥೈರಾಕ್ಸಿನ್‌ನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ರಕ್ತಪರೀಕ್ಷೆ; ಚಯಾಪಚಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಲು ಮೂಲ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದನ ಮತ್ತು ಸೀರಮ್ [[ಕ್ಯಾಲ್ಶಿಯಮ್|ಕ್ಯಾಲ್ಶಿಯಂ]]; ಮತ್ತು  ದೇಹದ ಸೋಂಕು ಅಥವಾ  ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಲು ESR ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಕ್ತ ಕಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Dale J, Sorour E, Milner G |year=2008|title=Do psychiatrists perform appropriate physical investigations for their patients? A review of current practices in a general psychiatric inpatient and outpatient setting |journal=Journal of Mental Health |volume=17 |issue=3|pages=293–98|doi=10.1080/09638230701498325}}&lt;/ref&gt; ಔಷಧಿಗಳು ಅಥವಾ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ನ ದುರ್ಬಳಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೈಪೊಗೊನಾಡಿಸಮ್(ಜನನಗ್ರಂಥಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ ಕುಂಠಿತ) ಅನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಟೆಸ್ಟೊಸ್ಟೆರೋನ್ (ವೃಷಣಗಳು ಸ್ರವಿಸುವ ಲೈಂಗಿಕ್ ಹಾರ್ಮೋನು)ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕೂಡ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal|author=Orengo C, Fullerton G, Tan R |year=2004|title=Male depression: A review of gender concerns and testosterone therapy| journal=Geriatrics |volume=59|issue=10 |pages=24–30 |pmid=15508552}}&lt;/ref&gt;

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅರಿವಿನ ದೂರುಗಳು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಹಿರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅವು [[ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆ]] ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಲ್ಜಮೈರ್ ಕಾಯಿಲೆ.&lt;ref name=&quot;pmid17047326&quot;&gt;{{vcite journal |author=Reid LM, Maclullich AM |title=Subjective memory complaints and cognitive impairment in older people |journal=Dementia and geriatric cognitive disorders |volume=22 |issue=5–6 |pages=471–85 |year=2006 |pmid=17047326 |doi=10.1159/000096295}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid9720486&quot;&gt;{{vcite journal |author=Katz IR |title=Diagnosis and treatment of depression in patients with Alzheimer's disease and other dementias |journal=The Journal of clinical psychiatry |volume=59 Suppl 9 |pages=38–44 |year=1998 |pmid=9720486}}&lt;/ref&gt; ಅರಿವಿನ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಮೆದುಳಿನ ಚಿತ್ರ ತೆಗೆಯುವುದು ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆಯಿಂದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗುರುತಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.&lt;ref name=&quot;pmid18004006&quot;&gt;{{vcite journal |author=Wright SL, Persad C |title=Distinguishing between depression and dementia in older persons: Neuropsychological and neuropathological correlates |journal=Journal of geriatric psychiatry and neurology |volume=20 |issue=4 |pages=189–98 |year=2007  |pmid=18004006 |doi=10.1177/0891988707308801}}&lt;/ref&gt; CT ಸ್ಕಾನ್ ಮನೋವಿಕೃತ, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಕಾಲಿಡುವ ಅಥವಾ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳುಳ್ಳವರ ಮೆದುಳಿನ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{Harvnb |Sadock|2002| p=108}}&lt;/ref&gt; ಯಾವುದೇ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಲಾರವು.&lt;ref&gt;{{Harvnb |Sadock|2002| p=260}}&lt;/ref&gt; ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೂಚನೆಯ ಹೊರತಾಗಿ ತರುವಾಯದ ಪ್ರಸಂಗಕ್ಕೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

=== DSM-IV-TR ಮತ್ತು ICD-10 ನ ಮಾನದಂಡ ===
ಖಿನ್ನತೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಮಾನದಂಡವು ಅಮೇರಿಕನ್ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ನ, ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾದ ನಾಲ್ಕನೇ ಆವೃತ್ತಿ ''ಡಯಾಗ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಮ್ಯಾನುವಲ್ ಆಫ್ ಮೆಂಡಲ್ ಡಿಸ್ ಆರ್ಡರ್ಸ್''  (DSM-IV-TR) ನಲ್ಲಿ, ಹಾಗು [[ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆ|ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ  ''ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಕ್ಲಾಸಿಫಿಕೇಷನ್ ಆಫ್ ಡಿಸಿಸಸ್ ಅಂಡ್ ರಿಲೇಟೆಡ್ ಹೆಲ್ತ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ಸ್''  (ICD-10) ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಇದು ''ಮರುಕಳಿಸುವ ಖಿನ್ನತೆ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ''  ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite web|url=http://www.who.int/classifications/apps/icd/icd10online/?gf30.htm+f33|title=ICD-10:|publisher=www.who.int|accessdate=2008-11-08|archivedate=2009-03-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090315050547/http://www.who.int/classifications/apps/icd/icd10online/?gf30.htm+f33}}&lt;/ref&gt; ಅನಂತರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರೆ, ಮುಂಚಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು US ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನೇತರ  ಇತರ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ,&lt;ref&gt;{{Harvnb |Sadock|2002| p=288}}&lt;/ref&gt; ಅಲ್ಲದೇ ಇವೆರಡರ ಲೇಖಕರು ಕೂಡ ಒಂದರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;APA372&quot;&gt;{{Harvnb |American Psychiatric Association|2000a| p=xxix}}&lt;/ref&gt;

ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು DSM-IV-TR ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;APA345&quot;&gt;{{Harvnb |American Psychiatric Association|2000a| p=345}}&lt;/ref&gt; ರೋಗನಿರ್ಣಯವು ಏಕ ಅಥವಾ ಮರುಕಳಿಸುವ ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;APA349&quot; /&gt; ಮುಂದಿನ ವಿಶೇಷಕಗಳನ್ನು ಎರಡೂ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಸಮಯವನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಸಂಗದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸದಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಮಾನದಂಡ ಪೂರೈಸದ ಖಿನ್ನತೆ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಎಂಬ ವರ್ಗವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ICD-10 ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ''ಮೇಜರ್ ಡಿಪ್ರೆಸಿವ್ ಡಿಸ್ ಆರ್ಡರ್''  ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಸಂಗದ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕಾಗಿ ಅದೇ ರೀತಿ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡುತ್ತದೆ(ಸೌಮ್ಯ, ಸಾಧಾರಣ ಅಥವಾ ತೀವ್ರ);ಉನ್ಮಾದವಿಲ್ಲದ ಬಹು ಪ್ರಸಂಗಗಳಿದ್ದಲ್ಲಿ ''ರಿಕರೆಂಟ್''  ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite web |url=http://www.who.int/classifications/apps/icd/icd10online2005/fr-icd.htm?gf30.htm |title=Mood (affective) disorders |accessdate=2008-10-19 |work=ICD-10, Chapter V, Mental and behavioural disorders |publisher=World Health Organization (WHO) |year=2004}}&lt;/ref&gt;

==== ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಸಂಗ ====
{{Main|Major depressive episode}}

ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಸಂಗವು ಎರಡು ವಾರಗಳ ವರೆಗೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಂತಹ ಚಿತ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯ ಲಕ್ಷಣದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.&lt;ref name=&quot;APA349&quot; /&gt; ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಪುನರಾವರ್ತಕವಾಗಿರಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೇ ಅವುಗಳನ್ನು ಸೌಮ್ಯವಾದ (ಕನಿಷ್ಟ ಮಾನದಂಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲವು ಲಕ್ಷಣಗಳು), ಸಾಧಾರಣ ಅಥವಾ ತೀವ್ರವಾದ (ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಔದ್ಯೋಗಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮೇಲೆ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಪರಿಣಾಮ) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೋವಿಕೃತ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ  ''ಮನೋವಿಕೃತ ಖಿನ್ನತೆ''  ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ— ಇದನ್ನು ತಾನೇತಾನಾಗಿ ತೀವ್ರಸ್ಥಿತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ರೋಗಿಯು ಉನ್ಮಾದದ   ಪ್ರಸಂಗ ಅಥವಾ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ಕೆರಳುವ ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಇವುಗಳ ಬದಲಿಗೆ ದ್ವಿಧ್ರುವಿ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ರೋಗನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;autogenerated2&quot;&gt;{{Harvnb |American Psychiatric Association|2000a| p=372}}&lt;/ref&gt; ಉನ್ಮಾದದವಿಲ್ಲದಂತಹ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ  ''ಏಕಧ್ರುವೀಯ''  ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಚಿತ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯು ಒಂದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ  &quot;ಧ್ರುವ&quot;ದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Harvnb |Parker|1996| p=173}}&lt;/ref&gt;

DSM-IV-TR, ವಿಯೋಗದಿಂದ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಯೋಗವು ಮುಂದುವರಿದರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಬೆಳೆದರೆ, ಸಹಜವಾದ ವಿಯೋಗವು ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಸಂಗವಾಗಿ ವಿಕಾಸಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;APA352&quot;&gt;{{Harvnb |American Psychiatric Association|2000a| p=352}}&lt;/ref&gt; ಈ ಮಾನದಂಡವು ಖಿನ್ನತೆಯು ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂದರ್ಭದ ಇತರ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದ ಕಾರಣ ಇದನ್ನು ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Wakefield07&quot;&gt;{{vcite journal |author=Wakefield JC, Schmitz MF, First MB, Horwitz AV |title=Extending the bereavement exclusion for major depression to other losses: Evidence from the National Comorbidity Survey |journal=Archives of General Psychiatry |volume=64 |issue=4 |pages=433–40 |year=2007  |pmid=17404120 |doi=10.1001/archpsyc.64.4.433 |url=http://archpsyc.ama-assn.org/cgi/content/full/64/4/433|laysummary=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/04/02/AR2007040201693.html |laysource=The Washington Post|laydate=2007-04-03}}&lt;/ref&gt; ಇದರಜೊತೆಗೆ, ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು DSM-IV ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿಯ ಮಾನದಂಡಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಬೆಂಬಲವಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ. ಅವುಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಾವಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಖಿನ್ನತೆಯ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣದ ಮುಂದುವರಿಕೆ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾದ ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದೆ:&lt;ref name=&quot;Kendler98&quot;&gt;{{vcite journal |author=Kendler KS, Gardner CO |title=Boundaries of major depression: An evaluation of DSM-IV criteria |journal=American Journal of Psychiatry |volume=155 |issue=2 |pages=172–77 |pmid=9464194 |url=http://ajp.psychiatryonline.org/cgi/content/full/155/2/172 |date= February 1, 1998}}&lt;/ref&gt; ಡಿಸ್ತಿಮಿಯ ವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸಂಬಂಧಿತ ರೋಗನಿರ್ಣಯಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಡಿಸ್ತೀಮಿಯ ತೀವ್ರ ಅಥವಾ ಸೌಮ್ಯ ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಿ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ;&lt;ref name=&quot;harvnb&quot;&gt;{{Harvnb |Sadock|2002| p=552}}&lt;/ref&gt; ರಿಕರೆಂಟ್ ಬ್ರೀಫ್ ಡಿಪ್ರೆಷನ್(ಮರುಕಳಿಸುವ ಅಲ್ಪಕಾಲೀನ ಖಿನ್ನತೆ)ಇದು ಅಲ್ಪಕಾಲಾವಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ;&lt;ref&gt;{{Harvnb |American Psychiatric Association|2000a| p=778}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Carta MG, Altamura AC, Hardoy MC |year=2003|title=Is recurrent brief depression an expression of mood spectrum disorders in young people? |journal=European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience |volume=253 |issue=3 |pages=149–53 |doi=10.1007/s00406-003-0418-5 |pmid=12904979 |last1=Carta |first1=MG |last2=Altamura |first2=AC |last3=Hardoy |first3=MC |last4=Pinna |first4=F |last5=Medda |first5=S |last6=Dell'osso |first6=L |last7=Carpiniello |first7=B |last8=Angst |first8=J}}&lt;/ref&gt; ಮೈನರ್ ಡಿಪ್ರೆಸಿವ್  ಡಿಸಾರ್ಡರ್,  ಇದರಲ್ಲಿ  ಕೇವಲ ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಕೆಲವೊಂದು ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ;&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Rapaport MH, Judd LL, Schettler PJ |year=2002|title=A descriptive analysis of minor depression |journal=American Journal of Psychiatry |volume=159 |issue=4 |pages=637–43 |pmid=11925303 |doi=10.1176/appi.ajp.159.4.637}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು  ಖಿನ್ನತೆ ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಿಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ, ಇದು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ಸಂಗತಿ ಅಥವಾ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವಂತಹ ದುರ್ಬಲ ಚಿತ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;psychiatric355&quot;&gt;{{Harvnb |American Psychiatric Association|2000a| p=355}}&lt;/ref&gt;

==== ಉಪವಿಧಗಳು ====
DSM-IV-TR, MDD ಯ ಮುಂದಿನ ಐದು ಉಪವಿಧಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ''ಸ್ಪೆಸಿಫೈಯರ್ಸ್''  ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದನ್ನು  ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಮನೋವಿಕೃತ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

* '''ವಿಷಣ್ಣತೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವ ಖಿನ್ನತೆ''' ಯನ್ನು ಬಹುಪಾಲು ಅಥವಾ ಎಲ್ಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವಂತಹ ಸಂತೋಷದ ಕೊರತೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಯಾವುದೇ ಸಂತೋಷಕರ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ತೋರಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವಿಫಲತೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಚಿತ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟವು ವ್ಯಥೆ ಅಥವಾ ದುಖಃದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎದ್ದುಕಾಣುತ್ತದೆ. ಬೆಳಗಿನ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರೋಗಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬೇಗ ಎಚ್ಚರವಾಗುವುದು, ಮಾನಸ ಚಾಲನೆಯ ಕುಂಠಿತ, ಅತಿಯಾಗಿ ತೂಕ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು (ಅನೋರೆಕ್ಸಿಯಾ ನರ್ವೋಸಾವೆಂದು ತಪ್ಪು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ), ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ಅಪರಾಧಿ ಮನೋಭಾವ.&lt;ref&gt;{{Harvnb |American Psychiatric Association|2000a| pp=419–20}}&lt;/ref&gt;
* '''ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಖಿನ್ನತೆ''' ಯನ್ನು, ಚಿತ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ (ವಿರೋಧಾಭಾಸದ ಅನ್ ಹೆಡೊನಿಯ(ಸಂತೋಷವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲಾಗದ ಅಸಮರ್ಥತೆ) ಮತ್ತು ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧತೆ, ಗಮನಾರ್ಹ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಾದ ಹಸಿವು (ತಿನ್ನುವ ಮೂಲಕ ಸಮಧಾನಪಡುವುದು), ಅತಿಯಾದ ನಿದ್ದೆ ಅಥವಾ ಮಂಪರು (ಹೈಪರ್ ಸೊಮ್ನಿಯ), ಅಲ್ಲದೇ ಕೈ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರವಾದ ಸಂವೇದನೆ, ಇದನ್ನು ಭಾರವಾದ(ಜಡ) ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರಾಕರಣಕ್ಕೆ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ  ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Harvnb |American Psychiatric Association|2000a|pp=421–22}}&lt;/ref&gt;
* '''ಕ್ಯಾಟಟೋನಿಕ್ ಖಿನ್ನತೆ'''  ಎಂಬುದು ಅತ್ಯಂತ ವಿರಳವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಅತ್ಯಂತ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸ್ನಾಯು ಚಲನಾ ವರ್ತನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು  ಇತರ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮೂಕನಂತೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಂಕುಬಡಿದಂತಿರುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲದೇ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಅಥವಾ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕನಂತೆ ಅಥವಾ ವಿಲಕ್ಷಣ ಮನಃ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇರುವವನಂತೆ ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕ್ಯಾಟಟೋನಿಕ್ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು [[ಸ್ಕಿಝೋಫ್ರೇನಿಯ|ಛಿದ್ರಮನಸ್ಕತೆ]] ಅಥವಾ ಉನ್ಮಾದದ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಥವಾ ಇವು  ಉಪಶಮನಕಾರಿ ಔಷಧದ ಮಾರಕ ಲಕ್ಷಣದಿಂದಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{Harvnb |American Psychiatric Association|2000a| pp=417–18}}&lt;/ref&gt;
* '''ಪ್ರಸವದ ತಕ್ಷಣದ ಖಿನ್ನತೆ''', ಅಥವಾ [[wiktionary:puerperium|ಪ್ಯುರ್ ಪೆರಿಯಂ]](ಪ್ರಸವದ ನಂತರದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ)ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ '''ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳನ್ನು  ಬೇರೆಲ್ಲೂ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ''',&lt;ref&gt;{{vcite web
|url=http://www.who.int/classifications/apps/icd/icd10online/?gf50.htm+f530
|title=ICD-10:
|publisher=www.who.int
|accessdate=2008-11-06
|archivedate=2009-03-16
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090316211209/http://www.who.int/classifications/apps/icd/icd10online/?gf50.htm+f530
}}&lt;/ref&gt;  ಇದು ತೀವ್ರವಾದ, ಸ್ಥಿರವಾದ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ  ದುರ್ಬಲಗೊಂಡ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಹೆರಿಗೆಯಾದ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಪ್ರಸವಾನಂತರದ ಖಿನ್ನತೆಯು 10–15 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಹೊಸದಾಗಿ ತಾಯಿಯಾದವರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. DSM-IV,ಇದನ್ನು ಪ್ರಸವಾನಂತರದ ಖಿನ್ನತೆಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಬೇಕಾದರೆ, ಇದು ಪ್ರಸವವಾಗಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಪ್ರಸವಾನಂತರದ ಖಿನ್ನತೆಯು ಮೂರುತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಉಳಿಯಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೂಡ ಹೇಳಿದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite web |author=Nonacs, Ruta M |url=http://www.emedicine.com/med/topic3408.htm |publisher=eMedicine |title=Postpartum depression|date=December 4, 2007|accessdate=2008-10-30}}&lt;/ref&gt;
* '''ಋತುಮಾನ ಪರಿಣಾಮದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ'''  (SAD) ಎಂಬುದು ಖಿನ್ನತೆಯ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಶರತ್ಕಾಲ ಅಥವಾ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ  ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಹಾಗು ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಚಳಿಗಾಲದ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷ ಎರಡು ಬಾರಿಯಾದರು ಸಂಭವಿಸಿ ಬೇರೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಥವಾ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದಾಗ ರೋಗನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Harvnb |American Psychiatric Association|2000a| p=425}}&lt;/ref&gt;

=== ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ರೋಗ ನಿರ್ಣಯಗಳು ===
{{Main|Depression (differential diagnoses)}}

ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಂಭವನೀಯ ರೋಗನಿರ್ಣಯವೆಂದು ತಿಳಿಸಬೇಕಾದರೆ ಡಿಸ್ತಿಮಿಯ(ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ತೀವ್ರತೆ) ಖಿನ್ನತೆ ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಅಥವಾ ದ್ವಿಧ್ರುವಿ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಸೇರಿದಂತೆಇತರ ಸಂಭಾವ್ಯ ರೋಗನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.  ಡಿಸ್ತಿಮಿಯ ಎಂಬುದು, ದೀರ್ಘಕಾಲದ, ತೀವ್ರವಲ್ಲದ  ಚಿತ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನವು ಸುಮಾರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ  ದುರ್ಬಲ ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರು ಕೂಡ ಡಿಸ್ತಿಮಿಯಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾದ ಜನರು ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಎರಡನೆಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು(ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ''ಡಬಲ್ ಡಿಪ್ರೆಷನ್ ''  ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ).&lt;ref name=&quot;harvnb&quot; /&gt; ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ(ಅಡ್ಜಸ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್) ಎಂಬುದು ಚಿತ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯ ಗೊಂದಲವಾಗಿದ್ದು, ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ಸಂಗತಿ ಅಥವಾ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ವರ್ತನೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಈ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಸಂಗದ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಮುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;psychiatric355&quot; /&gt; ದ್ವಿಧ್ರುವಿ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ, ಇದನ್ನು ''ಉನ್ಮಾದ–ಖಿನ್ನತೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ''  ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಖಿನ್ನತೆಯ ಹಂತಗಳು ಉನ್ಮಾದದ ಅಥವಾ ಲಘು ಉನ್ಮಾದದ  ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದೆ. ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಿದರೂ ಕೂಡ, ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಾಗದವರೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಚಿತ್ತ ಸ್ಥಿತಿ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಮುಂದುವರಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ  ಲಘುಉನ್ಮಾದಕ್ಕೆ  ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Akiskal HS, Benazzi F |year=2006  |title=The DSM-IV and ICD-10 categories of recurrent [major] depressive and bipolar II disorders: Evidence that they lie on a dimensional spectrum |journal=Journal of Affective Disorders |volume=92 |issue=1 |pages=45–54 |pmid=16488021 |doi=10.1016/j.jad.2005.12.035}}&lt;/ref&gt;

ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಮೊದಲು ಇತರ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.  ಇತರ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು ದೈಹಿಕ ಅನಾರೋಗ್ಯ,  ಔಷಧಿಗಳು, ಮತ್ತು ಮಾದಕವಸ್ತು ಬಳಕೆಯಿಂದಾದ ಖಿನ್ನತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ದೈಹಿಕ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವಂತಹ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು, ಸಾಮಾನ್ಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಚಿತ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹಿನ್ನಲೆ, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು, ಅಥವಾ ದೈಹಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಔಷಧಿಯ ದುರ್ಬಳಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಮಾದಕವಸ್ತು ದುರ್ಬಳಕೆಯ ಖಿನ್ನತೆ, ಅಥವಾ ವಿಷಕಾರಿ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಖಿನ್ನತೆ ಉಂಟಾಗಿದ್ದರೆ ಆಗ ಇದನ್ನು ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಚಿತ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.psychnet-uk.com/dsm_iv/major_depression.htm|title=Differential Diagnosis|accessdate=2010-07-16|archive-date=2010-11-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20101128191008/http://www.psychnet-uk.com/dsm_iv/major_depression.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಇಂತಹ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ,ವಸ್ತುವನ್ನು ಕಾರಣ ನಿರ್ದೇಶದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆಯೇ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ಕಿಜೊಎಫೆಕ್ಟಿವ್ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯು ಮನೋವಿಕೃತ  ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಸ್ಕಿಜೊಎಫೆಕ್ಟಿವ್ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಧಾನ ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಿ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷ ಎರಡು ವಾರಗಳ ಭ್ರಮೆ ಅಥವಾ ಭ್ರಾಂತಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಖಿನ್ನತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು [[ಸ್ಕಿಝೋಫ್ರೇನಿಯ|ಛಿದ್ರಮನಸ್ಕತೆ]], ಭ್ರಮೆ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ, ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ನಮೂದಿಸಿರದ ಮನೋವಿಕೃತ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.   ಇಂತಹ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಈ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಖಿನ್ನತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆ ಪ್ರಸಂಗದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಆಗ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.    ಅಂತಹ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಮೂದಿಸಿರದ ಖಿನ್ನತೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ನಿರ್ಣಯ ಹಾಗು ಛಿದ್ರಮನಸ್ಕತೆಯ ರೋಗನಿರ್ಣಯ  ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

[[ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆ|ಡಿಮೆನ್ಷಿಯ]](ಸ್ಮರಣೆ ನಷ್ಟ) ಮುಂತಾದ ಅರಿವಿನ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ದಿಗ್ಭ್ರಮೆ, ನಿರುತ್ಸಾಹ, ಏಕಾಗ್ರತೆಗೆ ತೊಂದರೆ ಮತ್ತು  ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ ನಷ್ಟವಾಗುವುದುಮುಂತಾದುವನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯೆಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸಬಹುದು.   ಹಿರಿಯ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಬಹಳ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ, ರೋಗಿಯ ರೋಗ ಪೂರ್ವದ ಸ್ಥಿತಿಯು  ಎರಡು ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಡಿಮೆನ್ಷಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಅರಿವಿನ ಕ್ರಿಯೆ ಕುಸಿಯುವ ರೋಗಪೂರ್ವದ ಇತಿಹಾಸವಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ರೋಗಿಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ,  ರೋಗಿಗಳು ರೋಗದ ಪೂರ್ವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಲುವಂತಹ ವರ್ತನೆಯನ್ನೆ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗು ಖಿನ್ನತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವಂತಹ ಅಸಂಗತ ಸಂವೇದನಾತ್ಮಕ ಕುಸಿತವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ.

== ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ==
2008 ರ ಸಮೂಹ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು, ಹಲವಾರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಂತಹ ವರ್ತನೆಯ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಗಳು ಹೊಸದಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗುವ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Cuijpers P, van Straten A, Smit F, Mihalopoulos C, Beekman A |title=Preventing the onset of depressive disorders: a meta-analytic review of psychological interventions |journal=Am J Psychiatry |volume=165 |issue=10 |pages=1272–80 |year=2008 |pmid=18765483 |doi=10.1176/appi.ajp.2008.07091422}}&lt;/ref&gt; ಏಕೆಂದರೆ ಇಂತಹ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗುಂಪಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿದಾಗ ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅವರು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು[[ಅಂತರ್ಜಾಲ]]ದ ಮೂಲಕ ತಲುಪಬಲ್ಲರು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite web |author=Christensen H; Griffiths KM. |year=2002 |url=http://www.mja.com.au/public/issues/177_07_071002/chr10370_fm.pdf |title=The prevention of depression using the Internet |work=Medical Journal of Australia |accessdate=2009-04-02 |format=PDF |archivedate=2004-07-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20040725184634/http://www.mja.com.au/public/issues/177_07_071002/chr10370_fm.pdf }}&lt;/ref&gt; ಮುಂಚಿನ ಸಮೂಹ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಖಿನ್ನತೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಸುವ ಭಾಗವು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ವರ್ತನೆ ಆಧಾರಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಿತು.
 ಅಲ್ಲದೇ ವರ್ತನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಜನರಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅವರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು.   ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಿದಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಎಂಟಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು  ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು 60 ರಿಂದ 90 ನಿಮಿಷಗಳವರೆಗೆ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು; ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರರಲ್ಲದ ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದ ಸಂಶೋಧನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು; ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ತ್ಯಜಿಸುವ ದರಗಳನ್ನು ವರದಿಮಾಡಿದ್ದವು; ಅಲ್ಲದೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{vcite web |author=Jané-Llopis E; Hosman C; Jenkins R; Anderson P.|year=2003 |url=http://bjp.rcpsych.org/cgi/reprint/183/5/384.pdf |title=Predictors of efficacy in depression prevention programmes |work=British Journal of Psychiatry |accessdate=2009-04-02 |format=PDF}}&lt;/ref&gt; &quot;ಕೋಪಿಂಗ್ ವಿತ್ ಡಿಪ್ರೆಷನ್ &quot; ಕೋರ್ಸ್ (CWD) ಅನ್ನು, ಖಿನ್ನತೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಮತ್ತು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಮನೋಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು (ವಿವಿಧ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಇದರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು  ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶ ಎರಡಕ್ಕೂ). ಅಲ್ಲದೇ ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯಲ್ಲಿ 38 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಅಪಾಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಇತರ ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Cuijpers P, Muñoz RF, Clarke GN, Lewinsohn PM |title=Psychoeducational treatment and prevention of depression: the &quot;Coping with Depression&quot; course thirty years later. |journal=Clinical Psychology Review |volume=29 |issue=5 |pages=449–458 |year=2009 |pmid=pmid19450912 |doi=10.1016/j.cpr.2009.04.005}}&lt;/ref&gt;

== ನಿರ್ವಹಣೆ ==
&lt;div class=&quot;dablink&quot;&gt;ಉತ್ತಮಗುಣಮಟ್ಟದ, ವಿರಳವಾಗಿ ಬಳಸುವಂತಹ, ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಗಾಗಿ [[:Treatment for depression|ಖಿನ್ನತೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ]]ಯನ್ನು ನೋಡಿ.&lt;/div&gt;
ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಔಷಧಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ಕಂಪನದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಇರುವಂತಹ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸೆ 18 ವರ್ಷಗಳ ಒಳಗಿನ ಜನರಿಗೆ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಆಯ್ಕೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ಕಂಪನದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಅಂತಿಮ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.   ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಹೊರರೋಗಿಯ ಆಧಾರ ಮೇಲೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಳರೋಗಿ ಘಟಕದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಅಥವಾ ಇತರರಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಪಾಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಭಿವೃದ್ಧೀಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಆಯ್ಕೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಔಷಧಿ ಮತ್ತು ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ; ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ವಿರುದ್ಧವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಿದ್ದರೂ, ಆಧುನಿಕ ಪ್ರಪಂಚದ ವಿದ್ಯಮಾನವೆಂಬಂತೆ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿ ಜೀವಬೆದರಿಕೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ..&lt;ref name=&quot;Patel04&quot;&gt;{{vcite journal |author=Patel V, Araya R, Bolton P |year=2004|title=Editorial: Treating depression in the developing world|journal=Tropical Medicine &amp; International Health|format=Subscription required|volume=9|issue=5 |pages=539–41|doi=10.1111/j.1365-3156.2004.01243.x |pmid=15117296 |last1=Patel |first1=V |last2=Araya |first2=R |last3=Bolton |first3=P}}&lt;/ref&gt;

=== ಮನಶ್ಚಿಕಿತ್ಸೆ ===
ಮನಶ್ಚಿಕಿತ್ಸೆ (ಮಾನಸಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ)ಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ, ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸಕರು, ಮನೋವೈದ್ಯ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮಾಜ ಸೇವಕರು, ಸಲಹೆಗಾರರು, ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ದಾದಿಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿಪರರು ನೀಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಖಿನ್ನತೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಮತ್ತು  ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಔಷಧ ಮತ್ತು ಮನಶ್ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಎರಡನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal|author=Thase, ME|title=When are psychotherapy and pharmacotherapy combinations the treatment of choice for major depressive disorder?|journal= Psychiatric Quarterly |volume=70|issue=4|pages= 333–46|year=1999|pmid = 10587988|doi = 10.1023/A:1022042316895}}&lt;/ref&gt; ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಹೆಲ್ತ್ ಅಂಡ್ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್ ನ ಪ್ರಕಾರ 18 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಜನರಲ್ಲಿ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಸಂವೇದನಾತ್ಮಕ ವರ್ತನ ಚಿಕಿತ್ಸೆ|CBT]], ಅನೇಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಅಥವಾ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ.&lt;ref name=&quot;NICEkids5&quot;&gt;{{vcite book |author=[[National Institute for Health and Clinical Excellence|NICE]] |title=NICE guidelines: Depression in children and adolescents |publisher=NICE |location=London |year=2005 |pages=5 |isbn=1-84629-074-0 |url=&lt;!--http://www.nice.org.uk/Guidance/CG28/QuickRefGuide/pdf/English--&gt; |accessdate=2008-08-16}}&lt;/ref&gt; ಮನಶ್ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಹಿರಿಯವಯಸ್ಸಿನ ಜನರಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal|author=Wilson KC, Mottram PG, Vassilas CA|title=Psychotherapeutic treatments for older depressed people|journal= Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=23|issue=1|pages=CD004853|year=2008|pmid = 18254062|doi=10.1002/14651858.CD004853.pub2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{vcite journal|author=Cuijpers P, van Straten A, Smit F|title=Psychological treatment of late-life depression: a meta-analysis of randomized controlled trials|journal= International Journal of Geriatric Psychiatry|volume=21|issue=12|pages= 1139–49|year=2006|pmid = 16955421|doi=10.1002/gps.1620}}&lt;/ref&gt; ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಮನಶ್ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ಅಥವಾ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಬೂಸ್ಟರ್(ಉತ್ತೇಜಕ)ಅವಧಿಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ನಂತರ ಖಿನ್ನತೆ ಮರುಕಳಿಸುವುದನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಖಿನ್ನತೆಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾದ ಮನಶ್ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ರೂಪ CBT ಆಗಿದೆ. ಇದು ಅದರ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸ್ವವೈಫಲ್ಯತೆಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕುವಂತೆ ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಆಲೋಚನ ರೀತಿಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವುದು (ಅರಿವುಗಳು) ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯುತ್ಪಾದಕ ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. 1990ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಯು  CBT ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಲ್ಲದು ಅಥವಾ ಖಿನ್ನತೆಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಗಳಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿವೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Dobson KS |title=A meta-analysis of the efficacy of cognitive therapy for depression |journal=J Consult Clin Psychol |volume=57 |issue=3 |pages=414–9 |year=1989  |pmid=2738214 |doi= 10.1037/0022-006X.57.3.414}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;RothFonagy78&quot;&gt;{{cite book |title=What Works for Whom? Second Edition: A Critical Review of Psychotherapy Research|last=Roth |first=Anthony |coauthors=Fonagy, Peter |year=2005|origyear=1996 |publisher=Guilford Press |isbn=159385272X |pages=78}}&lt;/ref&gt; CBT ಯು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಹರೆಯದವರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರಬಹುದು,&lt;ref name=&quot;pmid9444896&quot;&gt;{{vcite journal |author=Klein, Jesse |title=Review: Cognitive behavioural therapy for adolescents with depression|journal=Evidence-Based Mental Health|volume=11 |pages=76 |year=2008|url=http://ebmh.bmj.com/cgi/content/full/11/3/76|accessdate=2008-11-27 |doi=10.1136/ebmh.11.3.76 |pmid=18669678 |last1=Weersing |first1=VR |last2=Walker |first2=PN |issue=3}}&lt;/ref&gt; ಆದರೂ ತೀವ್ರವಾದ ಪ್ರಸಂಗಗಳ ಮೇಲೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗಿರಬಹುದು ಎಂಬುದು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;pmid9596592&quot;&gt;{{vcite journal |author=Harrington R, Whittaker J, Shoebridge P, Campbell F|title=Systematic review of efficacy of cognitive behaviour therapies in childhood and adolescent depressive disorder|journal=[[BMJ]]|volume=325|issue=7358 |pages=229–30 |year=1998|pmid=9596592 |doi=10.1136/bmj.325.7358.229 |pmc=28555}}&lt;/ref&gt; CBT ಯೊಂದಿಗೆ ಫ್ಲೋಕ್ಸೊಟೈನ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಅಧಿಕ ಲಾಭವಾಗುವಂತೆ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ,&lt;ref name=&quot;pmid17556431&quot;&gt;{{vcite journal |author=Goodyer I, Dubicka B, Wilkinson P |title=Selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) and routine specialist care with and without cognitive behaviour therapy in adolescents with major depression: Randomised controlled trial |journal=[[BMJ]] |volume=335 |issue=7611 |pages=142 |year=2007 |pmid=17556431 |pmc=1925185 |doi=10.1136/bmj.39224.494340.55 |last12=White |first12=L |last13=Harrington |first13=R}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid18462573&quot;&gt;{{vcite journal |author=Goodyer IM, Dubicka B, Wilkinson P |title=A randomised controlled trial of cognitive behaviour therapy in adolescents with major depression treated by selective serotonin reuptake inhibitors. The ADAPT trial |journal=Health Technology Assessment |volume=12 |issue=14 |pages=1–80 |year=2008  |pmid=18462573|url=http://www.hta.ac.uk/execsumm/summ1214.htm |last12=White |first12=L |last13=Harrington |first13=R}}&lt;/ref&gt; ಅಥವಾ, ಕೇವಲ ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ ಲಾಭವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid18413703&quot;&gt;{{vcite journal |author=Domino ME, Burns BJ, Silva SG |title=Cost-effectiveness of treatments for adolescent depression: Results from TADS |journal=American Journal of Psychiatry |volume=165 |issue=5 |pages=588–96 |year=2008  |pmid=18413703 |doi=10.1176/appi.ajp.2008.07101610}}&lt;/ref&gt; ಹರೆಯದವರಲ್ಲಿ ಅರಿವಿನ ವರ್ತನೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಬಹುದೆಂದು ಅನೇಕರು ಮುಂಗಾಣುತ್ತಾರೆ: ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದ ವಿವೇಕಯುಕ್ತ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಹಾಗೂ ನಿರಾಶೆ, ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು  ಸಂವೇದನಾತ್ಮಕ ವಿಕಾರಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |last=Becker |first=SJ|title=Cognitive-Behavioral Therapy for Adolescent Depression: Processes of Cognitive Change |journal=Psychiatric Times|volume=25 |issue=14 |year=2008 |url= http://www.psychiatrictimes.com/depression/article/10168/1357884}}&lt;/ref&gt; CBT ಯು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಖಿನ್ನತೆ ಮರುಕಳಿಸದಂತೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid15328551&quot;&gt;{{vcite journal|pmid=15328551|year=2003|last1=Almeida|first1=AM|last2=Lotufo Neto|first2=F|title=Cognitive-behavioral therapy in prevention of depression relapses and recurrences: a review|volume=25|issue=4|pages=239–44|pmid=15328551|journal=Revista brasileira de psiquiatria (Sao Paulo, Brazil : 1999)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid16787553&quot;&gt;{{vcite journal|pmid=16787553|year=2007|last1=Paykel|first1=ES|title=Cognitive therapy in relapse prevention in depression.|volume=10|issue=1|pages=131–6|doi=10.1017/S1461145706006912|journal=The international journal of neuropsychopharmacology / official scientific journal of the Collegium Internationale Neuropsychopharmacologicum (CINP)}}&lt;/ref&gt;
ಸಂವೇದನಾತ್ಮಕ ವರ್ತನೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳನ್ನು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿವೇಕಯುಕ್ತ ಭಾವೋತ್ತೇಜಕ ವರ್ತನೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ,&lt;ref name=&quot;autogenerated3&quot;&gt;{{Harvnb |Beck|1987| p=10}}&lt;/ref&gt; ಹಾಗು  ಇತ್ತೀಚೆಗೆ   ಸಾವಧಾನತೆ-ಆಧಾರಿತ ಸಂವೇದನಾತ್ಮಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ.&lt;ref name=&quot;pmid18085916&quot;&gt;{{vcite journal |author=Coelho HF, Canter PH, Ernst E |title=Mindfulness-based cognitive therapy: Evaluating current evidence and informing future research |journal=Journal of Consulting and Clinical Psychology |volume=75 |issue=6 |pages=1000–05 |year=2007  |pmid=18085916 |doi=10.1037/0022-006X.75.6.1000}}&lt;/ref&gt;

ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಎಂಬುದು ಚಿಂತನೆಯ ಶಾಲೆಯಾಗಿದ್ದು, [[ಸಿಗ್ಮಂಡ್‌ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌|ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದು ಅಪ್ರಜ್ಞಾತ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮಾನಸಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತುನೀಡಿತು.&lt;ref name=&quot;isbn0-314-20412-1&quot;&gt;{{vcite book |author=Dworetzky J |title=Psychology |publisher=Brooks/Cole Pub. Co |location=Pacific Grove, CA, USA |year=1997 |pages=602 |isbn=0-314-20412-1}}&lt;/ref&gt; ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣ ಪದ್ಧತಿಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಚಿಕಿತ್ಸಕರು  ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದಂತಹ ರೋಗಿಗೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;pmid12206545&quot;&gt;{{vcite journal |author=Doidge N, Simon B, Lancee WJ |title=Psychoanalytic patients in the US, Canada, and Australia: II. A DSM-III-R validation study |journal=Journal of the American Psychoanalytic Association |volume=50 |issue=2 |pages=615–27 |year=2002 |pmid=12206545 |doi=10.1177/00030651020500021101}}&lt;/ref&gt; ಮನೋಬಲವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನಶ್ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವಂತಹ  ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾರಸಂಗ್ರಹ ಪದ್ಧತಿಯು, ಬಹುಸಡಿಲವಾಗಿ ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ ಹಾಗು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧದ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;IntegrativePP&quot;&gt;{{Harvnb|Barlow|2005| p=20}}&lt;/ref&gt; ಮನೋಬಲವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪದ್ಧತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಲಾದಂತಹ, ಮಾನಸಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮೂರು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ  ಸಮೂಹ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ಮಾರ್ಪಾಡು ಸ್ವಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಧಾರಣ  ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid17557313&quot;&gt;{{vcite journal |author=de Maat S, Dekker J, Schoevers R |title=Short Psychodynamic Supportive Psychotherapy, antidepressants, and their combination in the treatment of major depression: A mega-analysis based on three Randomized Clinical Trials |journal=Depression and Anxiety |volume= 25|pages= 565|year=2007  |pmid=17557313 |doi=10.1002/da.20305 |issue=7}}&lt;/ref&gt;

ಲೋಗೋತೆರಪಿ, ಎಂಬುದು ಅಸ್ಥಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವಂತಹ ಮನಶ್ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ  ಮನೋವೈದ್ಯರಾದ ವಿಕ್ಟರ್ ಫ್ರಾಂಕಲ್ ಎಂಬುವವರು ಇದನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರು. ಇದು ಅರ್ಥಹೀನತೆ ಮತ್ತು ನಿರರ್ಥಕತೆ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ &quot;ಶೂನ್ಯಸ್ಥಿತಿ&quot; ತುಂಬುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.  ಈ ರೀತಿಯ ಮನಶ್ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದಂತಹ ಹಿರಿಯ ಹರೆಯದವರಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite web |author=Blair RG |year=2004 |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_hb1416/is_4_26/ai_n29132028/pg_1?tag=artBody;col1 |title=Helping older adolescents search for meaning in depression |work=Journal of Mental Health Counseling |accessdate=2008-11-06 |archivedate=2019-06-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190630214420/http://findarticles.com/?noadc=1 }}&lt;/ref&gt;

=== ಖಿನ್ನತೆ ಶಮನಕಾರಿಗಳು ===
ಲಿಖಿತ ಸೂಚಿ ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಗಳ ಪರಿಣಾಮವು  ಮನಶ್ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಶಮನಕಾರಿಗಳಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೂ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ರೋಗಿಗಳು— ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಷ್ಟೇನೂ ತೀವ್ರವಲ್ಲದ ಖಿನ್ನತೆಯ ರೂಪಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರು— ಮನಶ್ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಔಷಧಿಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವಂತಹ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಹಾಗು ಔಷಧವಿಜ್ಞಾನ  ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಗಿಂತ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ರೋಗಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಒಲವು ತೋರಿಸುವುದರಿಂದ ಔಷಧಿಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;Cuijpers2008b&quot;&gt;{{vcite journal |author=Cuijpers P, van Straten A, van Oppen P, Andersson G |title=Are psychological and pharmacologic interventions equally effective in the treatment of adult depressive disorders? A meta-analysis of comparative studies |journal=Journal of Clinical Psychiatry |volume=69 |issue=11 |pages=1675–85 |year=2008 |pmid=18945396 |doi=10.4088/JCP.v69n1102}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Cuijpers2010&quot;&gt;{{vcite journal |author=Cuijpers P, van Straten A, Schuurmans J, van Oppen P, Hollon SD, Andersson G. |title=Psychotherapy for chronic major depression and dysthymia: a meta-analysis. |journal=Clinical Psychology Review |volume=30 |issue=1 |pages=51–62 |year=2010 |pmid=19766369 |doi=10.1016/j.cpr.2009.09.003}}&lt;/ref&gt;

ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವಂತಹ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಖಿನ್ನತೆಯ-ಶಮನಕಾರಿ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡಲು ಔಷಧಿಯ ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ  ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೇ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಗಳ ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು.   ಮೊದಲನೆ ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿ 50–75 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ದರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೇಲೆ  ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಸುಮಾರು ಆರರಿಂದ ಎಂಟು ವಾರಗಳು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಂತರ ರೋಗಿಯು ಗುಣಮುಖನಾಗಿ ಸಹಜಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳುತ್ತಾನೆ.&lt;ref name=&quot;apaguidelines&quot; /&gt; ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿ ಔಷಧಿಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಪಶಮನದ ನಂತರ ಅದು ಮತ್ತೆ ಮರಳದಂತೆ ತಡೆಯಲು16 ರಿಂದ 20 ವಾರಗಳ ವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ,&lt;ref name=&quot;apaguidelines&quot;&gt;{{vcite journal|author=Karasu TB, Gelenberg A, Merriam A, Wang P|title=Practice Guideline for the Treatment of Patients With Major Depressive Disorder (Second Edition)|url=http://www.psychiatryonline.com/pracGuide/loadGuidelinePdf.aspx?file=MDD2e_05-15-06 |pages=1–78 |publisher=American Psychiatric Association|year=2000|doi=10.1176/appi.books.9780890423363.48690 |last1=Wheeler |first1=DC |last2=Morgan |first2=R |last3=Thomas |first3=DM |last4=Seed |first4=M |last5=Rees |first5=A |last6=Moore |first6=RH |volume=9 |issue=3 |journal=Transplant international : official journal of the European Society for Organ Transplantation}}&lt;/ref&gt; 
ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಕೂಡ ಇದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid17146414&quot;&gt;{{vcite journal|journal=CNS spectrums|title=Preventing relapse and recurrence of depression: a brief review of therapeutic options|year=2006|author=Thase, M|pmid=17146414|volume=11|issue=12 Suppl 15|pages=12–21}}&lt;/ref&gt;   ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಜನರು ಖಿನ್ನತೆ ಮತ್ತೆ ಮರುಕಳಿಸದಂತೆ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿ ಔಷಧಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;NIMHPub&quot; /&gt;

ಸೆರ್ಟ್ರಲೈನ್, ಎಸಿಟಲೊಪ್ರಮ್, ಫ್ಲಕ್ಸೊಟೈನ್, ಪ್ಯಾರಾಕ್ಸಟೈನ್ ಮತ್ತು ಸಿಟಲೊಪ್ರಾಮ್ ನಂತಹ ಸೆಲೆಕ್ಟಿವ್ ಸಿರೊಟೋನಿನ್ ರಿಅಪ್‌ಟೇಕ್ ಇನ್ ಹೆಬಿಟರ್ ಗಳು (SSRIs) ಅವುಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವದಿಂದ ಮುಖ್ಯ ಔಷಧಿಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಇತರೆ ಶಮನಕಾರಿಗಳಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಿಷಕಾರಿ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;2008-BNF-204&quot; /&gt; ಒಂದು SSRI ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದಂತಹ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ  ಮತ್ತೊಂದು ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬಹುಪಾಲು 50ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ಕಾಣಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Whooley MA, Simon GE |title=Managing Depression in Medical Outpatients |journal=New England Journal of Medicine |volume=343 |pages=1942–50 |year=2000 |url=http://content.nejm.org/cgi/content/short/343/26/1942 |accessdate=2008-11-11 |pmid=11136266 |doi=10.1056/NEJM200012283432607 |issue=26 |archivedate=2008-05-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080516000559/http://content.nejm.org/cgi/content/short/343/26/1942 }}&lt;/ref&gt;  ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿ ಬುಪ್ರೊಪಿನ್ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Zisook S, Rush AJ, Haight BR, Clines DC, Rockett CB |title=Use of bupropion in combination with serotonin reuptake inhibitors |journal=Biological Psychiatry |volume=59 |issue=3 |pages=203–10 |year=2006 |pmid=16165100 |doi=10.1016/j.biopsych.2005.06.027}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid16554525&quot;&gt;{{vcite journal |author=Rush AJ, Trivedi MH, Wisniewski SR |title=Bupropion-SR, sertraline, or venlafaxine-XR after failure of SSRIs for depression |journal=New England Journal of Medicine |volume=354 |issue=12 |pages=1231–42 |year=2006 |pmid=16554525 |doi=10.1056/NEJMoa052963 |last12=Niederehe |first12=G |last13=Fava |first13=M |last14=Star*d Study |first14=Team}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid16554526&quot;&gt;{{vcite journal |author=Trivedi MH, Fava M, Wisniewski SR, Thase ME, Quitkin F, Warden D, Ritz L, Nierenberg AA, Lebowitz BD, Biggs MM, Luther JF, Shores-Wilson K, Rush AJ |title=Medication augmentation after the failure of SSRIs for depression |journal=New England Journal of Medicine |volume=354 |issue=12 |pages=1243–52 |year=2006 |pmid=16554526 |doi=10.1056/NEJMoa052964 |last12=Shores-Wilson |first12=K |last13=Rush |first13=AJ |last14=Star*d Study |first14=Team}}&lt;/ref&gt; ವೆನ್ಲಾಫಾಕ್ಸಿನ್ ಎಂಬುದು ವಿಭಿನ್ನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ SSRIಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid17588546&quot;&gt;{{vcite journal |author=Papakostas GI, Thase ME, Fava M, Nelson JC, Shelton RC |title=Are antidepressant drugs that combine serotonergic and noradrenergic mechanisms of action more effective than the selective serotonin reuptake inhibitors in treating major depressive disorder? A meta-analysis of studies of newer agents |journal=Biological Psychiatry |volume=62 |issue=11 |pages=1217–27 |year=2007  |pmid=17588546 |doi=10.1016/j.biopsych.2007.03.027}}&lt;/ref&gt; ಆದರೂ, UK ಯಲ್ಲಿ ವೆನ್ಲಾಫಾಕ್ಸಿನ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲನೆಯ ಹಂತದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ದಾಖಲೆಗಳು ಇದರ ಲಾಭಕ್ಕಿಂತ ಅಪಾಯಗಳೆ ಹೆಚ್ಚಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ,&lt;ref&gt;{{vcite web |url = http://www.mhra.gov.uk/home/idcplg?IdcService=GET_FILE&amp;dDocName=CON2023842&amp;RevisionSelectionMethod=LatestReleased |title = The Medicines and Healthcare products Regulatory Agency (MHRA) |author = Prof Gordon Duff |date = 31 May 2006 |accessdate = 9 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archivedate = 15 ಏಪ್ರಿಲ್ 2013 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20130415061824/http://www.mhra.gov.uk/home/idcplg?IdcService=GET_FILE&amp;dDocName=CON2023842&amp;RevisionSelectionMethod=LatestReleased }}&lt;/ref&gt; ಅಲ್ಲದೇ ಇದನ್ನು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹದಿಹರೆಯದವರಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;nice2005&quot;&gt;{{vcite journal|title=Depression in children and young people: Identification and management in primary, community and secondary care|year=2005|publisher=NHS National Institute for Health and Clinical Excellence |accessdate=2008-08-17|url=&lt;!--http://www.nice.org.uk/Guidance/CG28--&gt;}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid16229049&quot;&gt;{{vcite journal |author=Mayers AG, Baldwin DS |title=Antidepressants and their effect on sleep |journal=Human Psychopharmacology |volume=20 |issue=8 |pages=533–59 |year=2005  |pmid=16229049 |doi=10.1002/hup.726}}&lt;/ref&gt;
ಹದಿಹರೆಯದವರ ಖಿನ್ನತೆಗಾಗಿ  ಫ್ಲಕ್ಸೊಟೈನ್&lt;ref name=&quot;nice2005&quot; /&gt; ಮತ್ತು  ಎಸಿಟಲೊಪ್ರಮ್&lt;ref name=&quot;lexapropi&quot;&gt;{{vcite web |url=http://www.frx.com/pi/lexapro_pi.pdf |title=Lexapro Prescribing Information for the U.S. |date = March 2009|format=PDF |publisher=Forest Laboratories |accessdate=2009-04-09}}&lt;/ref&gt; ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡಲಾಗುವ ಎರಡು ಆಯ್ಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಗಳು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಕರವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Tsapakis EM, Soldani F, Tondo L, Baldessarini RJ |title=Efficacy of antidepressants in juvenile depression: meta-analysis |journal=Br J Psychiatry |volume=193 |issue=1 |pages=10–7 |year=2008 |pmid=18700212 |doi=10.1192/bjp.bp.106.031088}}&lt;/ref&gt; ಯಾವುದೇ ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿ ಸಿರಮ್ ಸೋಡಿಯಮ್ನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಲ್ಲದು (ಇದನ್ನು ಹೈಪೊನೆಟ್ರೇಮಿಯಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ);&lt;ref&gt;{{vcite journal|author=Palmer B, Gates J, Lader M |year=2003|title=Causes and Management of Hyponatremia |journal=The Annals of Pharmacotherapy|volume=37|issue=11|pages=1694–702|doi=10.1345/aph.1D105|pmid=14565794}}&lt;/ref&gt; ಆದಾಗ್ಯೂ,  ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ  SSRIಗಳಲ್ಲಿ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;2008-BNF-204&quot; /&gt; ನಿದ್ರಾಹೀನತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು SSRIಗಳಿಗೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಲ್ಲ; ಇಂತಹ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಶಮನಗೊಳಿಸುವ ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿ ಮಿರ್ಟಾಜ್ಪೈನ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;pmid17636748&quot;&gt;{{vcite journal |author=Guaiana G., Barbui C., Hotopf M.|title=Amitriptyline for depression. |journal=Cochrane Database Syst Review |volume=18|issue=3 |year=2007 |pmid=9597346|doi=10.1002/14651858.CD004186.pub2 |pages=11–7}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid10760555&quot;&gt;{{vcite journal |author=Anderson IM |title=Selective serotonin reuptake inhibitors versus tricyclic antidepressants: A meta-analysis of efficacy and tolerability |journal=Journal of Affective Disorders |volume=58 |issue=1 |pages=19–36 |year=2000  |pmid=10760555|doi=10.1016/S0165-0327(99)00092-0}}&lt;/ref&gt;

ಏಕಅಮೈನ್ ಆಕ್ಸಿಡೇಸ್ ಪ್ರತಿರೋಧಕಗಳುಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಗಳ ಹಳೆಯ ವರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ. ಜೀವಬೆದರಿಕೆಯ ಆಹಾರಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಔಷಧಿಯ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಇದು ವಿಪತ್ತಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಈಗಲೂ ವಿರಳವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಆದರೂ ಈ ವರ್ಗದ ನೂತನ ಮತ್ತು ಸಹನೀಯ ಕಾರಕಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid17640156&quot;&gt;{{vcite journal |author=Krishnan KR |title=Revisiting monoamine oxidase inhibitors |journal=Journal of Clinical Psychiatry |volume=68 Suppl 8 |pages=35–41 |year=2007 |pmid=17640156}}&lt;/ref&gt;

&quot;ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಜಗ್ಗದ ಖಿನ್ನತೆ&quot; ಮತ್ತು &quot;ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಿರೋಧಕ ಖಿನ್ನತೆ&quot; ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಎರಡು ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡದಂತಹ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Wijeratne, Chanaka, Sachdev, Perminder |year=2008|title=Treatment-resistant depression: Critique of current approaches |journal=Australian and New Zealand Journal of Psychiatry |volume=42 |pages=751–62 |pmid=18696279 |issue=9 |doi=10.1080/00048670802277206}}&lt;/ref&gt; ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ 35 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ರೋಗಿಗಳು ಮಾತ್ರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆತೋರುತ್ತಾರೆ.
. ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಖಿನ್ನತೆಯಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಒಟ್ಟಿಗಿರುವ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ವೈದ್ಯರಿಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Barbee JG |year=2008|title=Treatment-Resistant Depression: Advances in Assessment|journal=Psychiatric Times |volume=25 |issue=10 |url=http://www.psychiatrictimes.com/depression/article/10168/1285073}}&lt;/ref&gt;

ಅಮೇರಿಕದ ಬಹು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳ  ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ತಂಡವು, ಖಿನ್ನತೆಯ-ಶಮನಕಾರಿಗಳು ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಸಾಧಾರಣ ಖಿನ್ನತೆ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ  ಪ್ಲಾಸೀಬೋ ಗಿಂತ ಉತ್ತಮ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.  ಅಧ್ಯಯನವು ಪ್ಯಾರಾಕ್ಸಟೈನ್ ಮತ್ತು ಇಮಿಪ್ರಮೈನ್ ನ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸಿತ್ತು&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.forbes.com/2010/01/05/antidepressant-paxil-placebo-business-healthcare-depression.html|title=Study Undermines Case for Antidepressants|accessdate=2010-07-02|archiveurl=https://archive.today/20121208170044/http://www.forbes.com/2010/01/05/antidepressant-paxil-placebo-business-healthcare-depression.html|archivedate=2012-12-08|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==== ಔಷಧ ವೃದ್ಧಿ ====
ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ನೀಡುವಂತಹ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ   ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Valenstein M, McCarthy JF, Austin KL, Greden JF, Young EA, Blow FC|year=2006|title=What happened to lithium? Antidepressant augmentation in clinical settings |journal=American Journal of Psychiatry |volume=163 |issue=7 |pages=1219–25 |pmid=16816227 |doi=10.1176/appi.ajp.163.7.1219}}&lt;/ref&gt; ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ವಿಫಲವಾದವರಿಗೆ ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ವೃದ್ಧಿಗೆ ಲಿತಿಯಮ್ ಲವಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid16918427&quot;&gt;{{vcite journal |author=Bschor T, Bauer M |year=2006|title=Efficacy and mechanisms of action of lithium augmentation in refractory major depression|journal=Current Pharmaceudical Design |volume=12 |issue=23 |pages=2985–92 |pmid=16918427 |doi=10.2174/138161206777947650}}&lt;/ref&gt; ಇದಿಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಲಿತಿಯಮ್ ಖಿನ್ನತೆಯ ಮರುಕಳಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid17388706&quot;&gt;{{vcite journal |author=Guzzetta F, Tondo L, Centorrino F, Baldessarini RJ |title=Lithium treatment reduces suicide risk in recurrent major depressive disorder |journal=Journal of Clinical Psychiatry |volume=68 |issue=3 |pages=380–83 |year=2007 |pmid=17388706 |doi=10.4088/JCP.v68n0304}}&lt;/ref&gt; ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಹಾರ್ಮೋನ್  ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ, ಸಹಜವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಹೊಂದಿರುವ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಟ್ರಿಐಡೊಥೈರಾನೈನ್ ಲಿತಿಯಮ್‌ನಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Nierenberg AA, Fava M, Trivedi MH, Wisniewski SR, Thase ME, McGrath PJ, Alpert JE, Warden D, Luther JF, Niederehe G, Lebowitz B, Shores-Wilson K, Rush AJ |year=2006|title=A comparison of lithium and T(3) augmentation following two failed medication treatments for depression: A STAR*D report |journal=American Journal of Psychiatry |volume=163 |issue=9 |pages=1519–30 |pmid=16946176 |doi=10.1176/appi.ajp.163.9.1519 |last12=Shores-Wilson |first12=K |last13=Rush |first13=AJ}}&lt;/ref&gt; ರೋಗಿಯು ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅಟಿಪಿಕಲ್ ಆಂಟಿಸೈಕೊಟಿಕ್ ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು  ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿ ಔಷಧಿಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;urlEvidence Grows for Value of Antipsychotics as Antidepressant Adjuncts - Psychiatric Times&quot;&gt;{{vcite web |url=http://www.psychiatrictimes.com/display/article/10168/1147436 |title=Evidence Grows for Value of Antipsychotics as Antidepressant Adjuncts – Psychiatric Times |author=Bender KJ |date=2008-02-01 |work=Psychiatric Times |accessdate=2008-08-06 |archivedate=2020-06-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200613062630/https://www.psychiatrictimes.com/display/article/10168/1147436 }}&lt;/ref&gt;

==== ಔಷಧ ಮತ್ತು ಮನಶ್ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ತುಲಾನಾತ್ಮಕ ಫಲಪ್ರದತೆ ====
FDA ಗೆ ಮಂಡಿಸಲಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಇತ್ತೀಚಿನ ಎರಡು ಸಮೂಹ-ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ತಿಳಿಸಿವೆ:  ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಗಳು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ, ಪ್ಲಾಸೀಬೋಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ ಕಡಿಮೆಯಿಂದ ಸಾಧಾರಣ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ &quot;ವೈದ್ಯಕೀಯವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹ&quot; ಪರಿಣಾಮದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಹೆಲ್ತ್ ಅಂಡ್ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್ ವಿಧಿಸಿರುವ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಅವು ಮೀರಿಹೋಗಿಲ್ಲ. ಸಾಧಾರಣ ಖಿನ್ನತೆಗೆ  ಪರಿಣಾಮದ ಗಾತ್ರ ತುಂಬ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ತೀವ್ರವಾದ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ತೀವ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ&quot;ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗಮನಾರ್ಹತೆ&quot; ಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Kirsch08&quot;&gt;{{vcite journal |author=Kirsch I, Deacon BJ, Huedo-Medina TB, Scoboria A, Moore TJ, Johnson BT |title=Initial severity and antidepressant benefits: A meta-analysis of data submitted to the Food and Drug Administration |journal=PLoS Med. |volume=5 |issue=2 |pages=e45 |year=2008 |pmid=18303940 |pmc=2253608 |doi=10.1371/journal.pmed.0050045 |url=http://medicine.plosjournals.org/perlserv/?request=get-document&amp;doi=10.1371/journal.pmed.0050045&amp;ct=1 |accessdate=2010-12-09 |archivedate=2008-12-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081219020122/http://medicine.plosjournals.org/perlserv/?request=get-document&amp;doi=10.1371/journal.pmed.0050045&amp;ct=1 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid18199864&quot;&gt;{{vcite journal |author=Turner EH, Matthews AM, Linardatos E, Tell RA, Rosenthal R |title=Selective publication of antidepressant trials and its influence on apparent efficacy |journal=N. Engl. J. Med. |volume=358 |issue=3 |pages=252–60 |year=2008  |pmid=18199864 |doi=10.1056/NEJMsa065779}}&lt;/ref&gt; ಈ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಹಿಂದಿನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ರೋಗಿಗಳು ಮಾತ್ರ  ಪ್ಲಾಸೀಬೋ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮನಶ್ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಥವಾ ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿ  ಇಮಿಪ್ರಮೈನ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ಲಾಭಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;pmid2684085&quot;&gt;{{vcite journal |author=Elkin I, Shea MT, Watkins JT, Imber SD, Sotsky SM, Collins JF, Glass DR, Pilkonis PA, Leber WR, Docherty JP |title=National Institute of Mental Health Treatment of Depression Collaborative Research Program. General effectiveness of treatments |journal=Archives of General Psychiatry |volume=46 |issue=11 |pages=971–82; discussion 983 |year=1989 |pmid=2684085}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid7593878&quot;&gt;{{vcite journal |author=Elkin I, Gibbons RD, Shea MT, Sotsky SM, Watkins JT, Pilkonis PA, Hedeker D |title=Initial severity and differential treatment outcome in the National Institute of Mental Health Treatment of Depression Collaborative Research Program |journal=Journal of Consulting and Clinical Psychology |volume=63 |issue=5 |pages=841–47 |year=1995 |pmid=7593878 |doi=10.1037/0022-006X.63.5.841}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid1853989&quot;&gt;{{vcite journal |author=Sotsky SM, Glass DR, Shea MT, Pilkonis PA, Collins JF, Elkin I, Watkins JT, Imber SD, Leber WR, Moyer J |title=Patient predictors of response to psychotherapy and pharmacotherapy: Findings in the NIMH Treatment of Depression Collaborative Research Program |journal=American Journal of Psychiatry |volume=148 |issue=8 |pages=997–1008 |year=1991 |pmid=1853989}}&lt;/ref&gt; ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರೂ, ಲೇಖಕರು ಅವರ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಾದಿಸಿದರು. ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕ &quot;ಯಾವುದೇ ರೋಗಿಗಾದರು ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿ ಔಷಧಿಯ ಲಿಖಿತ ಸೂಚಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಂತಹ ದಾಖಲೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಇರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ 
ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಂದ ಲಾಭದೊರೆಯದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಖಿನ್ನತೆ- ಶಮನಕಾರಿ ಔಷಧಿಯ ಲಿಖಿತ ಸೂಚಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ&quot; ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;Kirsch08&quot; /&gt; ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಲೇಖಕರು, &quot;ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಯ 'ಬಟ್ಟಲು' ಭರ್ತಿಯಾಗಲು ತುಂಬ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ&quot; ಆದರೆ &quot;ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಖಾಲಿಯಾಗಿದೆ&quot; ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಅಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚಿಸಿದರು. ಔಷಧಿಗೆ ಮೊದಲ ಹಂತದ ಪರ್ಯಾಯವು ಮನಶ್ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿದ್ದು,  ಅದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫಲದಾಯಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.
.&lt;ref name=&quot;pmid18319297&quot;&gt;{{vcite journal |author=Turner EH, Rosenthal R |title=Efficacy of antidepressants |journal=BMJ |volume=336 |issue=7643 |pages=516–7 |year=2008 |pmid=18319297 |pmc=2265347 |doi=10.1136/bmj.39510.531597.80}}&lt;/ref&gt;

ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನಶ್ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಂತೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿವೆ ಹಾಗು ಈ ತೀರ್ಮಾನವು MDDಯ ಸೌಮ್ಯ ಮತ್ತು ತೀವ್ರರೂಪಗಳೆರಡಕ್ಕೂ ನಿಜವೆನಿಸಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಒಂದು ಅರ್ಥವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Cuijpers&quot;&gt;{{vcite journal |author=Cuijpers P, van Straten A, van Oppen P, Andersson G |title=Are Psychological and Pharmacologic Interventions Equally Effective in the Treatment of Adult Depressive Disorders? A Meta-Analysis of Comparative Studies |journal=Journal of Clinical Psychiatry |pages=e1–e11 |year=2008 |url=http://www.psychiatrist.com/abstracts/abstracts.asp?abstract=oap/ej08r04112.htm |accessdate=2010-12-09 |archivedate=2011-07-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110715131622/http://www.psychiatrist.com/abstracts/abstracts.asp?abstract=oap/ej08r04112.htm }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid18456340&quot;&gt;{{vcite journal |author=Imel ZE, Malterer MB, McKay KM, Wampold BE |title=A meta-analysis of psychotherapy and medication in unipolar depression and dysthymia |journal=J Affect Disord |volume=110 |issue=3 |pages=197–206 |year=2008 |pmid=18456340 |doi=10.1016/j.jad.2008.03.018}}&lt;/ref&gt; ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಔಷಧಿಯು ಡಿಸ್ತಿಮಿಯ ಗೆ ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Cuijpers&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pmid18456340&quot; /&gt; SSRIಗಳ ಉಪಗುಂಪು ಮನಶ್ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಫಲಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಮನಶ್ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಿಂತ ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ರೋಗಿಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಗಳ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;Cuijpers&quot; /&gt; ಯಶಸ್ವಿ ಮನಶ್ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೋಗಲಾಡಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ &quot;ಮರುಕಳಿಸುವ&quot; ಅವಧಿಗಳಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ನಂತರವು ಅದರ ಮರುಕಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.  ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಯ ಇದೇ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮುಂದುವರೆಸುವ ಮೂಲಕ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;pmid18456340&quot; /&gt; ಅದೇನೇ ಆದರೂ ಈ ಕುರಿತು ಮತ್ತೊಂದು ವಾದ ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ: ಔಷಧಿ ಮತ್ತು ಮನಶ್ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಎರಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇವುಗಳ ಹೋಲಿಕೆಗಳು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಲ್ಲ. ಮನಶ್ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಭಾವನೆಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿಯುವ ಮತ್ತು ನಿಭಾಯಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಔಷಧೀಕರಣವು ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಮೂಲಕ  ಈ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅನೇಕ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

==== ಖಿನ್ನತೆ ಶಮನಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು  ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ====
{{Main|Selective serotonin reuptake inhibitor#suicidality}}
ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ, ಹರೆಯದವರಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ 18 ರಿಂದ 24 ವಯಸ್ಸಿನೊಳಗಿರುವ ಯುವ ವಯಸ್ಕರ ಪೈಕಿ SSRIಗಳ  ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವವರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಉಂಟಾಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯವಿದೆ.&lt;ref name=&quot;FDA2&quot;&gt;{{Cite web|url = http://www.fda.gov/ohrms/dockets/ac/06/briefing/2006-4272b1-01-FDA.pdf|title =Clinical review: relationship between antidepressant drugs and suicidality in adults| accessdate = 2007-09-22|author = Stone MB, Jones ML|date = 2006-11-17| format =PDF|work = Overview for December 13 Meeting of Psychopharmacologic Drugs Advisory Committee (PDAC)|publisher = FDA| pages = 11–74}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FDA3&quot;&gt;{{Cite web|url = http://www.fda.gov/ohrms/dockets/ac/06/briefing/2006-4272b1-01-FDA.pdf|title = Statistical Evaluation of Suicidality in Adults Treated with Antidepressants|accessdate = 2007-09-22|author = Levenson M, Holland C|date = 2006-11-17| format =PDF|work =Overview for December 13 Meeting of Psychopharmacologic Drugs Advisory Committee (PDAC)|publisher = FDA| pages = 75–140}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Olfson&quot;&gt;{{vcite journal |author=Olfson M, Marcus SC, Shaffer D |title=Antidepressant drug therapy and suicide in severely depressed children and adults: A case-control study |journal=Archives of General Psychiatry |volume=63 |issue=8 |pages=865–72 |year=2006  |pmid=16894062 |doi=10.1001/archpsyc.63.8.865}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FDA&quot;&gt;{{Cite web|url = http://www.fda.gov/OHRMS/DOCKETS/ac/04/briefing/2004-4065b1-10-TAB08-Hammads-Review.pdf|title = Review and evaluation of clinical data. Relationship between psychiatric drugs and pediatric suicidality.|accessdate = 2008-05-29|author = Hammad TA|date = 2004-08-116| format =PDF|publisher = FDA| pages = 42; 115}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hetrick S, Merry S, McKenzie J, Sindahl P, Proctor M 2007 CD004851&quot;&gt;{{vcite journal |author=Hetrick S, Merry S, McKenzie J, Sindahl P, Proctor M |title=Selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) for depressive disorders in children and adolescents |journal=Cochrane Database Syst Rev |issue=3 |pages=CD004851 |year=2007 |pmid=17636776 |doi=10.1002/14651858.CD004851.pub2 }}&lt;/ref&gt;   ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ  SSRIಗಳು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;Hetrick S, Merry S, McKenzie J, Sindahl P, Proctor M 2007 CD004851&quot; /&gt; ಒಂದು ವಿಮರ್ಶೆಯು SSRIಗಳು ಮತ್ತು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಅಪಾಯದ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು;&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Gunnell D, Saperia J, Ashby D |title=Selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) and suicide in adults: meta-analysis of drug company data from placebo controlled, randomised controlled trials submitted to the MHRA's safety review |journal=BMJ |volume=330 |issue=7488 |pages=385 |year=2005 |pmid=15718537 |pmc=549105 |doi=10.1136/bmj.330.7488.385 }}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಇತರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಪ್ಲಾಸೀಬೋ ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ SSRIಗಳನ್ನು ಬಳಸುವವರ ಅತ್ಮಹತ್ಯೆ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಕಂಡಿದೆ;&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Fergusson D, Doucette S, Glass KC, ''et al.'' |title=Association between suicide attempts and selective serotonin reuptake inhibitors: systematic review of randomised controlled trials |journal=BMJ |volume=330 |issue=7488 |pages=396 |year=2005 |pmid=15718539 |pmc=549110 |doi=10.1136/bmj.330.7488.396 }}&lt;/ref&gt; ಅಲ್ಲದೇ ಇನ್ನೂ ಇತರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೊಸ “SSRI-ಯುಗ” ದಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲ್ಲೆಗೆರೆಯ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಬಹುಪಾಲು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಕುಸಿತ ಉಂಟಾಗಿದ್ದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Rihmer Z, Akiskal H |title=Do antidepressants t(h)reat(en) depressives? Toward a clinically judicious formulation of the antidepressant-suicidality FDA advisory in light of declining national suicide statistics from many countries |journal=J Affect Disord |volume=94 |issue=1–3 |pages=3–13 |year=2006  |pmid=16712945 |doi=10.1016/j.jad.2006.04.003 }}&lt;/ref&gt;

ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ SSRI ನ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿ ಔಷಧಿಗಳ ಮೇಲೆ 2007ರಲ್ಲಿ  ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಬಾಕ್ಸ್ ವಾರ್ನಿಂಗ್ ಚಾಲ್ತಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.. ಈ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಬಾಕ್ಸ್ ವಾರ್ನಿಂಗ್ ಅನ್ನು 24 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾದ ಕಾರಣ ಚಾಲ್ತಿಗೆ ತರಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{vcite web |url=http://www.fda.gov/bbs/topics/NEWS/2007/NEW01624.html |title=FDA Proposes New Warnings About Suicidal Thinking, Behavior in Young Adults Who Take Antidepressant Medications|date=2007-05-02 |publisher=[[U.S. Food and Drug Administration|FDA]] |accessdate=2008-05-29}}&lt;/ref&gt; ಇಂತಹದ್ದೇ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸೂಚನೆ ರೂಪಗಳನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www1.mhlw.go.jp/kinkyu/iyaku_j/iyaku_j/anzenseijyouhou/261.pdf |title=www1.mhlw.go.jp |format=PDF |work=Japanese Ministry of Health |language=Japanese |access-date=2010-12-09 |archive-date=2011-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110429200312/http://www1.mhlw.go.jp/kinkyu/iyaku_j/iyaku_j/anzenseijyouhou/261.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== ವಿದ್ಯುತ್ಕಂಪನ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ===
{{Main|Electroconvulsive therapy}}
ವಿದ್ಯುತ್ಕಂಪನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು (ECT) ಒಂದು ವಿಧಾನವಾಗಿದ್ದು,  ಮಿದುಳಿಗೆ  ಎರಡು ವಿದ್ಯುದ್ವಾರಗಳ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಂಪನಗಳನ್ನು  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಕಣತಲೆಗೆ ಒಂದರಂತೆ ರವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ರೋಗಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರಿವಳಿಕೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೀಜರ್(ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಕ್ರಮವಲ್ಲದ ಮೆದುಳು ಚಟುವಟಿಕೆ) ಪ್ರೇರಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಮನೋವೈದ್ಯರು ತೀವ್ರವಾದ ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿ ಔಷಧಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡದಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮನಶ್ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಥವಾ ಸಹಾಯಕ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದಂತಹ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ECT ಯನ್ನು ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;APAguidelines&quot;&gt;{{vcite journal |author=American Psychiatric Association |authorlink=American Psychiatric Association |year=2000b |title=Practice guideline for the treatment of patients with major depressive disorder |journal=American Journal of Psychiatry |volume=157 |issue=Supp 4 |pages=1–45 |pmid=10767867 |url=http://www.guideline.gov/summary/summary.aspx?doc_id=2605#s23 |accessdate=2010-12-09 |archivedate=2009-03-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090317043927/http://www.guideline.gov/summary/summary.aspx?doc_id=2605#s23 }}&lt;/ref&gt; ECTಯು  ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಿಂತ ಅತಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮಬೀರಬಲ್ಲದು. ಆದ್ದರಿಂದ ತುರ್ತುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕ್ಯಾಟಟೋನಿಕ್ ಖಿನ್ನತೆ, ಇಲ್ಲಿ ರೋಗಿಯು ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿರುತ್ತಾನೆ,  ಅಥವಾ ರೋಗಿಯು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ಇಂತಹ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ECT ಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;APAguidelines&quot; /&gt; ECT ಯು ತತ್‌ಕ್ಷಣ ಅಲ್ಪಾವಧಿಗೆ ಬಹುಶಃ ಫಾರ್ಮಕೊಥೆರಪಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ,&lt;ref name=&quot;pmid12642045&quot;&gt;{{vcite journal |author=UK ECT Review Group|title=Efficacy and safety of electroconvulsive therapy in depressive disorders: a systematic review and meta-analysis |journal=Lancet |volume=361 |issue=9360 |pages=799–808 |year=2003 |pmid=12642045 |doi=10.1016/S0140-6736(03)12705-5}}&lt;/ref&gt; ಸಮುದಾಯ ಆಧಾರಿತ ಅಧ್ಯಯನವು  ಇದರ ದಿನನಿತ್ಯದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಉಪಶಮನ ದರವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Prudic J, Olfson M, Marcus SC, Fuller RB, Sackeim HA |title=Effectiveness of electroconvulsive therapy in community settings |journal=Biological Psychiatry |volume=55 |issue=3 |pages=301–12 |year=2004 |pmid=14744473| doi = 10.1016/j.biopsych.2003.09.015}}&lt;/ref&gt; ECT ಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬಳಸಿದಾಗ, ಮೊದಲನೆಯ ಆರುತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಖಿನ್ನತೆ ಮರುಕಳಿಸಬಹುದಾದ ಪ್ರಮಾಣ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ; ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸುಮಾರು 50ಪ್ರತಿಶದಷ್ಟು ಮರುಕಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ ಎಂದಿವೆ.&lt;ref name=&quot;pmid10735328&quot;&gt;{{vcite journal |author=Bourgon LN, Kellner CH |title=Relapse of depression after ECT: a review |journal=The journal of ECT |volume=16 |issue=1 |pages=19–31 |year=2000 |pmid=10735328 |url=http://meta.wkhealth.com/pt/pt-core/template-journal/lwwgateway/media/landingpage.htm?issn=1095-0680&amp;volume=16&amp;issue=1&amp;spage=19 |doi=10.1097/00124509-200003000-00003}}&lt;/ref&gt; ಅತ್ಯಂತ ಇತ್ತೀಚಿನ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಪ್ಲಾಸೀಬೋನೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ 84 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿವೆ.&lt;ref name=&quot;Sackeim01&quot;&gt;{{vcite journal |author=Sackeim HA, Haskett RF, Mulsant BH |title=Continuation pharmacotherapy in the prevention of relapse following electroconvulsive therapy: A randomized controlled trial |journal=JAMA: Journal of the American Medical Association |volume=285 |issue=10 |pages=1299–307 |year=2001 |pmid=11255384 |doi= 10.1001/jama.285.10.1299|url=http://jama.ama-assn.org/cgi/content/full/285/10/1299}}&lt;/ref&gt; ಮುಂಚಿನ ಉಪಶಮನ ದರವನ್ನು ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಔಷಧಿಗಳ ಬಳಕೆ ಅಥವಾ ಮುಂದಿನ  ECTಯಿಂದಾಗಿ ಕಡಿಮೆಮಾಡಬಹುದು&lt;ref name=&quot;Tew07&quot;&gt;{{vcite journal |author=Tew JD, Mulsant BH, Haskett RF, Joan P, Begley AE, Sackeim HA |title=Relapse during continuation pharmacotherapy after acute response to ECT: A comparison of usual care versus protocolized treatment |journal=Annals of Clinical Psychiatry |volume=19 |issue=1 |pages=1–4 |year=2007 |pmid=17453654 |doi=10.1080/10401230601163360}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid16633200&quot;&gt;{{vcite journal |author=Frederikse M, Petrides G, Kellner C |title=Continuation and maintenance electroconvulsive therapy for the treatment of depressive illness: a response to the National Institute for Clinical Excellence report |journal=The journal of ECT |volume=22 |issue=1 |pages=13–7 |year=2006 |pmid=16633200 |url=http://meta.wkhealth.com/pt/pt-core/template-journal/lwwgateway/media/landingpage.htm?an=00124509-200603000-00003 |doi=10.1097/00124509-200603000-00003}}&lt;/ref&gt;(ಮುಂದಿನದ್ದನ್ನು ಕೆಲವು ತಜ್ಞರು ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡದಿದ್ದರು ಕೂಡ)&lt;ref name=&quot;ECT_NICE&quot;&gt;{{vcite book|author = National Institute for Clinical Excellence|authorlink = National Institute for Health and Clinical Excellence|title = Guidance on the use of electroconvulsive therapy|publisher = National Institute for Health and Clinical Excellence|year = 2003|location = London|url = http://www.nice.org.uk/nicemedia/pdf/59ectfullguidance.pdf|isbn = 1-84257-282-2|format = PDF|ISBN = status= verified 01-01-2010}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080625160705/http://www.nice.org.uk/nicemedia/pdf/59ectfullguidance.pdf |date=2008-06-25 }} {{Cite web |url=http://www.nice.org.uk/nicemedia/pdf/59ectfullguidance.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-09 |archive-date=2008-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080625160705/http://www.nice.org.uk/nicemedia/pdf/59ectfullguidance.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Kellner06&quot;&gt;{{vcite journal |author=Kellner CH, Knapp RG, Petrides G |title=Continuation electroconvulsive therapy vs pharmacotherapy for relapse prevention in major depression: A multisite study from the Consortium for Research in Electroconvulsive Therapy (CORE) |journal=Archives of General Psychiatry |volume=63 |issue=12 |pages=1337–44 |year=2006  |pmid=17146008 |doi=10.1001/archpsyc.63.12.1337 |url=http://archpsyc.ama-assn.org/cgi/content/full/63/12/1337 |last12=Bailine |first12=SH |last13=Malur |first13=C |last14=Yim |first14=E |last15=Mcclintock |first15=S |last16=Sampson |first16=S |last17=Fink |first17=M}}&lt;/ref&gt; ECT ಯಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಆರಂಭಿಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಕೆಳಕಂಡವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ: [[ಅಲ್ಪಾವಧಿ]]ಯ ಮತ್ತು [[ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸ್ಮರಣೆ ನಷ್ಟ]],ಭ್ರಾಂತ ಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗು ತಲೆನೋವು.&lt;ref name=&quot;IntegrativeECT&quot;&gt;{{Harvnb|Barlow|2005| p=239}}&lt;/ref&gt; ECT ನಂತರ ಉಂಟಾಗುವ ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿಯ ತೊಂದರೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಗುಣಮುಖವಾದರೂ ಕೂಡ, ECT ಯು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದರ ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಲೆ ಇದೆ.&lt;ref name=&quot;Ingram08&quot;&gt;{{vcite journal |author=Ingram A, Saling MM, Schweitzer I|title=Cognitive Side Effects of Brief Pulse Electroconvulsive Therapy: A Review |journal=Journal of ECT |volume=24 |issue=1 |pages=3–9 |year=2008 |pmid=18379328 |doi=10.1097/YCT.0b013e31815ef24a}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid15000226&quot;&gt;{{vcite journal |author=Reisner AD |title=The electroconvulsive therapy controversy: evidence and ethics |journal=Neuropsychology review |volume=13 |issue=4 |pages=199–219 |year=2003 |pmid=15000226 |url=http://www.kluweronline.com/art.pdf?issn=1040-7308&amp;volume=13&amp;page=199 |format=PDF |doi=10.1023/B:NERV.0000009484.76564.58 |accessdate=2010-12-09 |archivedate=2019-06-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190630214422/http://www.kluweronline.com/art.pdf?issn=1040-7308&amp;volume=13&amp;page=199 }}&lt;/ref&gt;

=== ಡೀಪ್ ಬ್ರ್ಯೇನ್ ಸ್ಟಿಮ್ಯುಲೇಷನ್ ===
ಡೀಪ್ ಬ್ರ್ಯೇನ್ ಸ್ಟಿಮ್ಯುಲೇಷನ್ (DBS)  ಎಂಬುದು ನರಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಾರ್ಕಿನ್‌ಸನ್ಸ್ ರೋಗ ದಂತಹ ಚಲನೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ನರಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ತಜ್ಞರು  ತಲೆಬುರುಡೆಯಲ್ಲಿ ರಂಧ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿ ರೋಗಿಯ ಅಂಗಾಂಶದೊಳಗೆ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅನಂತರ, ಎದೆಯಲ್ಲಿರುವಂತಹ ಉಪಕರಣ ಒಳಸೇರಿಸಲಾದ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರಕ್ಕೆ ತಲೆಬುರುಡೆಯ ಚರ್ಮದ ಕೆಳಗಿರುವ ವೈರ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಕೇತವನ್ನು ರವಾನಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://discovermagazine.com/2010/jan-feb/20| title=Can a Shock to the Brain Cure Depression?|accessdate= 2010-07-02}}&lt;/ref&gt;

ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು,ಅಪಸ್ಮಾರ ಮತ್ತು ಖಿನ್ನತೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ DBS ನ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸಿದವು. ಆದರೆ FDA ಈ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿಲ್ಲ. ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಮಿದುಳಿನ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದು, ಇದು ಖಿನ್ನತೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಮಿದುಳಿನ ಉದ್ದೀಪನದ ಅತ್ಯಂತ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ರೂಪವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mayoclinic.com/health/deep-brain-stimulation/MY00184| title=Deep Brain Stimulation|accessdate= 2010-07-02}}&lt;/ref&gt;

=== ದೈಹಿಕ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳು ===
U.K.ಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯವು ತೀಕ್ಷ್ಣವಲ್ಲದ ಖಿನ್ನತೆ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆದೈಹಿಕ ವ್ಯಾಯಾಮವನ್ನು ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡಿದೆ&lt;ref name=&quot;nice2007&quot;&gt;{{vcite web |url=http://www.nice.org.uk/nicemedia/pdf/CG023fullguideline.pdf |format=PDF |title=Management of depression in primary and secondary care |accessdate=2008-11-04 |work=National Clinical Practice Guideline Number 23 |publisher=[[National Institute for Health and Clinical Excellence]] |year=2007 |archivedate=2008-12-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081217031910/http://www.nice.org.uk/nicemedia/pdf/CG023fullguideline.pdf }}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಇದು ಇದು ಸಾಂಖ್ಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರಕರಣಗಳ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾಧಾರಣ, ಗಮನಾರ್ಹವಲ್ಲದ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Mead&quot;&gt;ಮೆಡ್ GE, ಮಾರ್ಲೆಯ್ W, ಕ್ಯಾಂಪ್ಬೆಲ್ P, ಗ್ರೆಯಿಗ್  CA, ಮ್ಯಾಕ್ ಮುರ್ಡೋ M, ಲವ್ಲೋರ್ DA (2009). &quot;ಖಿನ್ನತೆಗೆ ವ್ಯಾಯಾಮ&quot;. ''ಕೋಚ್ರನ್ ಡಾಟಾಬೇಸ್ ಸಿಸ್ಟಂ ರಿವ್''  (3): CD004366. doi:10.1002/14651858.CD004366.pub4. PMID 19588354&lt;/ref&gt;

=== ನೇರ ಮಾರಾಟದ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ===
ಸೆಂಟ್ ಜಾನ್ಸ್ ವರ್ಟ್ಎಂಬುದು ಪ್ರಪಂಚದ ಕೆಲವೊಂದು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಔಷಧಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದೊರಕುವ ನೇರ ಮಾರಾಟದ ಔಷಧಿಗಳಾಗಿವೆ;&lt;ref name=&quot;2008-BNF-204&quot;&gt;{{Harvnb|Royal Pharmaceutical Society of Great Britain|2008|p=204}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{vcite web |url=http://nccam.nih.gov/health/stjohnswort/sjwataglance.htm |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071011030548/http://nccam.nih.gov/health/stjohnswort/sjwataglance.htm |archivedate=2007-10-11 |title=St. John's Wort and Depression|publisher=NCCAM Health Information|accessdate=2008-10-13}}&lt;/ref&gt; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯವು ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸುವಂತಿದೆ. ಇದರ ಸುರಕ್ಷೆಯನ್ನು ಔಷಧವಸ್ತುಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಅಸಾಂಮಜಸ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ತಯಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮೊತ್ತಗಳಿಂದ ರಾಜಿಮಾಡಿಕೊಳ್ಳ ಬೇಕಾಗಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;linde_mulrow_2003&quot;&gt;{{vcite journal |author=Linde K, Mulrow CD, Berner M, Egger M |title=St John's wort for depression |journal=Cochrane Database Systematic Reviews|issue=2 |pages=CD000448 |year=2005 |pmid=15846605 |doi=10.1002/14651858.CD000448.pub2}}&lt;/ref&gt; ಇದು ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಮುಂದೆ ಸೂಚಿಸಲಾದ ಅನೇಕ ಔಷಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಹಾರ್ಮೋನಿನ ಗರ್ಭನಿರೋಧಕ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಲ್ಲದು.&lt;ref name=&quot;SJWcontraceptives&quot;&gt;{{vcite journal |author=Sarino LV, Dang KH, Dianat N |title=Drug interaction between oral contraceptives and St. John's Wort: appropriateness of advice received from community pharmacists and health food store clerks |journal=J Am Pharm Assoc (2003) |volume=47 |issue=1 |pages=42–7 |year=2007 |pmid=17338474 |doi= 10.1331/1544-3191.47.1.42.Sarino}}&lt;/ref&gt;

ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಓಮೆಗ-3 ಫ್ಯಾಟಿ ಆಸಿಡ್ಸ್ ನ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ,&lt;ref name=&quot;pmid17919344&quot;&gt;{{vcite journal |author=Richardson AJ |title=n-3 Fatty acids and mood: the devil is in the detail |journal=Br. J. Nutr. |volume=99 |issue=2 |pages=221–3 |year=2008 |pmid=17919344 |doi=10.1017/S0007114507824123}}&lt;/ref&gt; ಅಲ್ಲದೇ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ&lt;ref name=&quot;pmid17194275&quot;&gt;{{vcite journal |author=Freeman MP, Hibbeln JR, Wisner KL, Davis JM, Mischoulon D, Peet M, Keck PE, Marangell LB, Richardson AJ, Lake J, Stoll AL |title=Omega-3 fatty acids: evidence basis for treatment and future research in psychiatry |journal=Journal of Clinical Psychiatry |volume=67 |issue=12 |pages=1954–67 |year=2006 |pmid=17194275 |doi=10.4088/JCP.v67n1217}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid17877810&quot;&gt;{{vcite journal |author=Ross BM, Seguin J, Sieswerda LE |title=Omega-3 fatty acids as treatments for mental illness: which disorder and which fatty acid? |journal=Lipids Health Dis |volume=6 |pages=21 |year=2007 |pmid=17877810 |pmc=2071911 |doi=10.1186/1476-511X-6-21}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ತೀರ್ಮಾನಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿವೆ.&lt;ref name=&quot;pmid17158410&quot;&gt;{{vcite journal |author=Appleton KM, Hayward RC, Gunnell D |title=Effects of n-3 long-chain polyunsaturated fatty acids on depressed mood: systematic review of published trials |journal=Am. J. Clin. Nutr. |volume=84 |issue=6 |pages=1308–16 |year=2006  |pmid=17158410}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid17956647&quot;&gt;{{vcite journal |author=Rogers PJ, Appleton KM, Kessler D |title=No effect of n-3 long-chain polyunsaturated fatty acid (EPA and DHA) supplementation on depressed mood and cognitive function: a randomised controlled trial |journal=Br. J. Nutr. |volume=99 |issue=2 |pages=421–31 |year=2008 |pmid=17956647 |doi=10.1017/S0007114507801097}}&lt;/ref&gt;

S-ಅಡೆನೊಸಿಲ್ ಮೆಥಿಯನೀನ್ (SAMe)ನ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು, ಇದು ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆಗಿರಬಹುದೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ.&lt;ref name=&quot;renamed_from_16021987_on_20081205023023&quot;&gt;{{vcite journal |author=Williams AL, Girard C, Jui D, Sabina A, Katz DL |title=S-adenosylmethionine (SAMe) as treatment for depression: a systematic review |journal=Clin Invest Med |volume=28 |issue=3 |pages=132–9 |year=2005 |pmid=16021987 |url=http://www.csci-scrc.org/cim/cim_jun2005.pdf |format=PDF |accessdate=2008-12-04 |archivedate=2008-12-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081217031912/http://www.csci-scrc.org/cim/cim_jun2005.pdf }}&lt;/ref&gt; 2002 ರ ವಿಮರ್ಶೆಯು ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ: ಟ್ರಿಪ್ಟೊಫ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು 5-ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಟ್ರಿಪ್ಟೊಫ್ಯಾನ್, ಪ್ಲಾಸೀಬೋಗಿಂತ ಉತ್ತಮವೆಂಬಂತೆ  ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ಇವುಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಳಪೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.&lt;ref name=&quot;pmid11869656&quot;&gt;{{vcite journal |author=Shaw K, Turner J, Del Mar C |title=Tryptophan and 5-hydroxytryptophan for depression |journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=1 |pages=CD003198 |year=2002 |pmid=11869656 |doi=10.1002/14651858.CD003198}}&lt;/ref&gt;

=== ಇತರ ಶಾರೀರಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ===
ರಿಪಿಟಿಟಿವ್ ಟ್ರಾನ್ಸಕ್ರಾನಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಸ್ಟಿಮ್ಯುಲೇಷನ್  (rTMS) ವಿಧಾನವು ತಲೆಯ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಮಿದುಳಿಗೆ ಪ್ರಬಲವಾದ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಬಹು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ-ಪ್ರತಿರೋಧದ ಖಿನ್ನತೆಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧಾನದ ಬಳಕೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿವೆ; ಈ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಯುರೋಪ್, ಕೆನಡಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಮತ್ತು US ನಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ&lt;ref name=&quot;pmid17655558&quot;&gt;{{vcite journal |author=Marangell LB, Martinez M, Jurdi RA, Zboyan H |title=Neurostimulation therapies in depression: A review of new modalities |journal=Acta Psychiatrica Scandinavica |volume=116|issue=3|pages=174–81 |year=2007 |pmid=17655558 |doi=10.1111/j.1600-0447.2007.01033.x}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid18447962&quot;&gt;{{vcite journal |author=Schutter DJ |title=Antidepressant efficacy of high-frequency transcranial magnetic stimulation over the left dorsolateral prefrontal cortex in double-blind sham-controlled designs: A meta-analysis |journal=Psychological Medicine |pages=1–11 |year=2008  |pmid=18447962 |doi=10.1017/S0033291708003462 |volume=39 |issue=1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{vcite web |url=
http://www.webmd.com/depression/news/20081008/fda-oks-tms-depression-device |title=FDA OKs TMS Depression Device: Brain-Stimulating Device Cleared for Depression Treatment After 1 Drug Failure |accessdate=10 November 2008 |last=DeNoon|first=Daniel J. |date=October 8, 2008 |work=WebMD |publisher=WebMD}}&lt;/ref&gt; rTMS ಅಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಖಿನ್ನತೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಖಿನ್ನತೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ;&lt;ref name=&quot;pmid18447962&quot; /&gt; ಆದರೂ ಇದು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕೀಕರಿಸಿದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ECT ಗಿಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid17202547&quot;&gt;{{vcite journal |author=Eranti S, Mogg A, Pluck G |title=A randomized, controlled trial with 6-month follow-up of repetitive transcranial magnetic stimulation and electroconvulsive therapy for severe depression |journal=Am J Psychiatry |volume=164 |issue=1 |pages=73–81 |year=2007  |pmid=17202547 |doi=10.1176/appi.ajp.164.1.73 |last12=Rothwell |first12=J |last13=Edwards |first13=D |last14=Mcloughlin |first14=DM}}&lt;/ref&gt;

ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವೇಗಸ್ ನರ ಉತ್ತೇಜಕ ವನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪ್ರತಿರೋಧ ಖಿನ್ನತೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲು FDA 2005ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು,&lt;ref&gt;{{vcite web |url=http://www.fda.gov/MedicalDevices/ProductsandMedicalProcedures/DeviceApprovalsandClearances/Recently-ApprovedDevices/ucm078532.htm |date=12 August 2005 |publisher=[[U.S. Food and Drug Administration|FDA]] |accessdate=11 November 2009 |title=VNS Therapy System – P970003s050 |work=Device Approvals and Clearances}}&lt;/ref&gt; ಆದರೂ ಇದು ದ್ವಿಕುರುಡು-ಪ್ರಯೋಗ( ರೋಗಿಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ) ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಖಿನ್ನತೆಯ ರೋಗಿಗಳ ಮೇಲೆ ಆನುಷಂಗಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಿದಾಗ ಇದು ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಲಾಭ ನೀಡುವುದರಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು ;&lt;ref name=&quot;pmid16139580&quot;&gt;{{vcite journal |author=Rush AJ, Marangell LB, Sackeim HA |title=Vagus nerve stimulation for treatment-resistant depression: A randomized, controlled acute phase trial |journal=Biological Psychiatry |volume=58 |issue=5 |pages=347–54 |year=2005  |pmid=16139580 |doi=10.1016/j.biopsych.2005.05.025 |last12=Zajecka |first12=J |last13=Nierenberg |first13=AA |last14=Husain |first14=MM |last15=Ginsberg |first15=D |last16=Cooke |first16=RG}}&lt;/ref&gt; 2008 ರ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವಿಮರ್ಶೆಯು ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ತಿಳಿಸಿದೆ: ಮುಕ್ತ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಮಾಡಲಾದ ಆಶಾದಾಯಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯು, ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಕಾರ್ಯಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಲು ಮತ್ತಷ್ಟು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಿದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid18374988&quot;&gt;{{vcite journal |author=Daban C, Martinez-Aran A, Cruz N, Vieta E |title=Safety and efficacy of Vagus Nerve Stimulation in treatment-resistant depression. A systematic review |journal=[[J Affect Disord]] |volume=110 |issue=1–2 |pages=1–15 |year=2008  |pmid=18374988 |doi=10.1016/j.jad.2008.02.012}}&lt;/ref&gt;

== ವ್ಯಾಧಿಯ ಮುನ್ನರಿವು ==
ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಸಮಯ ಸರಿದಂತೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಿ ಅಥವಾ ನೀಡದಿರಲಿ ಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ.  ಕಾಯುತ್ತಿರುವವರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹೊರರೋಗಿಗಳು  ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ರೋಗಲಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ 10–15 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲದೇ ಸರಿಸುಮಾರು 20 ಪ್ರತಿಶದಷ್ಟು ರೋಗಿಗಳು ಖಿನ್ನತೆ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಮುಟ್ಟಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Posternak MA, Miller I |year=2001|title=Untreated short-term course of major depression: A meta-analysis of outcomes from studies using wait-list control groups |journal=Journal of Affective Disorders |volume=66 |issue=2–3 |pages=139–46 |pmid=11578666 |doi=10.1016/S0165-0327(00)00304-9}}&lt;/ref&gt; ಪ್ರಸಂಗದ ಮಧ್ಯಸ್ಥ ಕಾಲಾವಧಿಯು, ಮೊದಲನೆಯ ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಚೇತರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸುಮಾರು 23 ವಾರಗಳೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Posternak MA, Solomon DA, Leon AC |year=2006 |title=The naturalistic course of unipolar major depression in the absence of somatic therapy |journal=Journal of Nervous and Mental Disease |volume=194 |issue=5 |pages=324–29 |pmid=16699380 |doi=10.1097/01.nmd.0000217820.33841.53}}&lt;/ref&gt;

ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ನರಳುತ್ತಿರುವ  80 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ರೋಗಿಗಳು ಅವರ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷ 1 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಂಗದಿಂದ ನರಳುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;pmid17144786&quot;&gt;{{vcite journal| author=Fava GA, Park SK, Sonino N |title=Treatment of recurrent depression. |journal=Expert Review of Neurotherapeutics |volume=6 |issue=11 |pages=1735–1740 |year=2006  |pmid=17144786 |doi=10.1586/14737175.6.11.1735}}&lt;/ref&gt; ಹಾಗು ಅವರ ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು  4 ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನಾದರೂ ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;pmid17555914&quot;&gt;{{vcite journal| author=Limosin F, Mekaoui L, Hautecouverture S |title=Stratégies thérapeutiques prophylactiques dans la dépression unipolaire [Prophylactic treatment for recurrent major depression] |journal=La Presse Médicale |volume=36 |issue=11-C2 |pages=1627–1633 |year=2007  |pmid=17555914 |doi=10.1016/j.lpm.2007.03.032}}&lt;/ref&gt; ಇತರ ಅನೇಕ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಕೆಳಂಡಂತೆ ಸೂಚಿಸಿವೆ:ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಸಂಗವಿರುವವರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ಜನ(ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಿ ಅಥವಾ ನೀಡದಿರಲಿ) ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನುಳಿದ ಅರ್ಧಜನರಿಗೆ ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಖಿನ್ನತೆ ಮರುಕಳಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಸುಮಾರು 15 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಜನರು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮರುಕಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;pmid18458203&quot;&gt;{{vcite journal |author=Eaton WW, Shao H, Nestadt G |title=Population-based study of first onset and chronicity in major depressive disorder |journal=Archives of General Psychiatry |volume=65 |issue=5 |pages=513–20 |year=2008  |pmid=18458203 |doi=10.1001/archpsyc.65.5.513 |pmc=2761826}}&lt;/ref&gt; ಆಯ್ದ ಒಳರೋಗಿ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಒದಗಿಸಲಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು,ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಚೇತರಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರೆ, ಬಹುಪಾಲು ಹೊರರೋಗಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನವು, 11 ತಿಂಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥ ಪ್ರಸಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ತೀವ್ರವಾದ ಅಥವಾ ಮನೋವಿಕೃತ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ 90ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ರೋಗಿಗಳು ಹಾಗು ಅವರಲ್ಲಿ ಇತರ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದಂತಹ ಬಹುಪಾಲು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಖಿನ್ನತೆ ಮರುಕಳಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid18251627&quot;&gt;{{vcite journal |author=Holma KM, Holma IA, Melartin TK |title=Long-term outcome of major depressive disorder in psychiatric patients is variable |journal=Journal of Clinical Psychiatry |volume=69 |issue=2 |pages=196–205 |year=2008 |pmid=18251627 |doi=10.4088/JCP.v69n0205}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid12877398&quot;&gt;{{vcite journal |author=Kanai T, Takeuchi H, Furukawa TA |title=Time to recurrence after recovery from major depressive episodes and its predictors |journal=Psychological Medicine|volume=33 |issue=5 |pages=839–45 |year=2003 |pmid=12877398 |doi=10.1017/S0033291703007827}}&lt;/ref&gt;

ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಗ್ಗಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮರುಕಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳು, ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿದ ನಂತರ ಅದರ ಮರುಕಳಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಆರು ತಿ6ಗಳವರೆಗೆ ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಯನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆ ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತವೆ.  ಅನೇಕ ರಾಂಡಮೈಸ್ಡ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ಡ್ ಟ್ರಯಲ್ ಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಸಾಕ್ಷ್ಯವು ಗುಣಹೊಂದಿದ ಮೇಲೂ ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುವುದರಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮರುಕಳಿಸಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು 70 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು  ಕಡಿಮೆಮಾಡಬಹುದು(ಪ್ಲಾಸೀಬೋ ಮೇಲೆ 41% vs. ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಯ ಮೇಲೆ 18%)ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ನಿರೋಧಕ ಪರಿಣಾಮವು ಬಹುಶಃ ಬಳಕೆಯ ಮೊದಲನೆಯ  36&amp;nbsp;ತಿಂಗಳಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid12606176&quot;&gt;{{vcite journal |author=Geddes JR, Carney SM, Davies C |title=Relapse prevention with antidepressant drug treatment in depressive disorders: A systematic review |journal=Lancet |volume=361 |issue=9358 |pages=653–61 |year=2003 |pmid=12606176 |doi=10.1016/S0140-6736(03)12599-8}}&lt;/ref&gt;

ಖಿನ್ನತೆ ಮರುಕಳಿಸಿದಂತಹ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಜನರಿಗೆ, ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾದ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಖಿನ್ನತೆಯು ಉಂಟಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಚುರುಕಾದ ಮತ್ತು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.  ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, ಜನರು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ವರೆಗೆ ಅಥವಾ ಜೀವನ ಪೂರ್ತಿ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000945.htm| title=Major Depression|accessdate= 2010-07-16}}&lt;/ref&gt;

ಫಲಿತಾಂಶವು ಕಳಪೆಯಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಅಸಮರ್ಪಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತವೆ. ತೀವ್ರವಾದ ಆರಂಭಿಕ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಕೆಳಕಂಡವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ: ಮನೋವಿಕಾರ, ಮುಂಚಿತ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ರೋಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಸಂಗಗಳು, 1 ವರ್ಷದ ನಂತರವು ಚೇತರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ಣತೆ, ಮುಂಚೆಯೇ ಇದ್ದಂತಹ ತೀವ್ರವಾದ ಮಾನಸಿಕ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ, ಹಾಗು ಅಪಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mdguidelines.com/depression-major/prognosis|title=Prognosis|accessdate=2010-07-16|archive-date=2010-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20100420055044/http://www.mdguidelines.com/depression-major/prognosis|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾಗದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಯುರ್ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯಿಂದ ಮರಣ ಹೊಂದುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid12377293&quot;&gt;{{vcite journal |author=Cassano P, Fava M |title=Depression and public health: an overview |journal=J Psychosom Res |volume=53 |issue=4 |pages=849–57 |year=2002 |pmid=12377293 |doi= 10.1016/S0022-3999(02)00304-5}}&lt;/ref&gt; ಆದರೂ, ಅವರು ಇತರ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ದರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;pmid17640152&quot;&gt;{{vcite journal |author=Rush AJ |title=The varied clinical presentations of major depressive disorder |journal=The Journal of clinical psychiatry |volume=68 |issue= Supplement 8 |pages=4–10 |year=2007 |pmid=17640152}}&lt;/ref&gt; ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೃದಯ ಕಾಯಿಲೆಯಂತಹ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ ಮರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;pmid18334889&quot; /&gt; ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡ 60 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಜನರು  ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯಂತಹ ಚಿತ್ತ ಸ್ಥಿತಿ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಒಂದುವೇಳೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಹತಾಶ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಖಿನ್ನತೆ ಹಾಗು ಅಸ್ಥಿರ ಭಾವನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಎರಡನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅಪಾಯದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;IntegrativeSuicide&quot;&gt;{{Harvnb|Barlow|2005| pp=248–49}}&lt;/ref&gt; ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ  ಜೀವಮಾನವಿಡಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಅಪಾಯದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು  US ನಲ್ಲಿ 3.4 ಪ್ರತಿಶದಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಎರಡು ವಿದೃಶ ಅಂಕಿಅಂಶವಾದ ಪುರುಷರಿಗೆ 7%ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ 1% ಸರಾಸರಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid11437805&quot;&gt;{{vcite journal |author=Blair-West GW, Mellsop GW |year=2001|title=Major depression: Does a gender-based down-rating of suicide risk challenge its diagnostic validity? |journal=Australian and New Zealand Journal of Psychiatry|volume=35 |issue=3 |pages=322–28 |pmid=11437805 |doi=10.1046/j.1440-1614.2001.00895.x}}&lt;/ref&gt; (ಆದರೂ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ).&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Oquendo MA, Bongiovi-Garcia ME, Galfalvy H |title=Sex differences in clinical predictors of suicidal acts after major depression: a prospective study |journal=The American journal of psychiatry |volume=164 |issue=1 |pages=134–41 |year=2007  |pmid=17202555 |doi=10.1176/appi.ajp.164.1.134}}&lt;/ref&gt; ಈ ಅಂದಾಜು ಹಿಂದೆ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದ 15 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕಿಂತ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ. ಈ ಅಂದಾಜನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ರೋಗಿಗಳ ಹಳೆಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;pmid11097952&quot;&gt;{{vcite journal |author=Bostwick, JM |title=Affective disorders and suicide risk: A reexamination |journal=American Journal of Psychiatry |volume=157 |issue=12 |pages=1925–32 |pmid=11097952 |year=2000 |url=http://ajp.psychiatryonline.org/cgi/content/full/157/12/1925 |doi=10.1176/appi.ajp.157.12.1925 |last2=Pankratz |first2=VS |accessdate=2010-12-09 |archivedate=2011-06-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110612024359/http://ajp.psychiatryonline.org/cgi/content/full/157/12/1925 }}&lt;/ref&gt;

== ಸೋಂಕುಶಾಸ್ತ್ರ ==
=== ಹರಡಿಕೆ ===
[[File:Unipolar depressive disorders world map - DALY - WHO2002.svg|thumb|2002ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 100,000 ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಏಕಧ್ರುವೀಯ ಖಿನ್ನತೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಗೆ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿಸಿದ ನಷ್ಟವಾದ ವರ್ಷಗಳು.&lt;ref&gt;[551]&lt;/ref&gt;[552][553][554][555][556][557][558][559][560][561][562][563][564]
]]
ಖಿನ್ನತೆಯು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿರೋಗ ವ್ಯಾಪನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite web |url=http://www.who.int/whr/2001/en/index.html |title=The world health report 2001 – Mental Health: New Understanding, New Hope |accessdate=2008-10-19 |work=WHO website |publisher=World Health Organization |year=2001}}&lt;/ref&gt; ಜೀವಾವಧಿಯ ಹರಡಿಕೆಯು ಜಪಾನ್ ನಲ್ಲಿ 3 ಪ್ರತಿಶತದಿಂದ   US ನಲ್ಲಿ 17 ಪ್ರತಿಶತದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಜೀವಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನತೆಯಿಂದ ನರಳುವ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆಯು  8–12 ಪ್ರತಿಶದಷ್ಟು ಹರಡಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid12830306&quot;&gt;{{vcite journal |author=Andrade L, Caraveo-A. (2005) [http://media.wiley.com epidemiology of major depressive episodes: Results from the International Consortium of Psychiatric Epidemiology (ICPE) Surveys |journal=Int J Methods Psychiatr Res |volume=12 |issue=1 |pages=3–21 |year=2003 |pmid=12830306 |doi=10.1002/mpr.138 |last12=Kiliç |first12=C |last13=Offord |first13=D |last14=Ustun |first14=TB |last15=Wittchen |first15=HU}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Kessler RC, Berglund P, Demler O |year=2003 |title=The epidemiology of major depressive disorder: Results from the National Comorbidity Survey Replication (NCS-R) |journal=[[Journal of the American Medical Association|JAMA]] |volume=289|issue=203 |pages=3095–105 |pmid=12813115 |doi=10.1001/jama.289.23.3095 |author10=National Comorbidity Survey Replication}}&lt;/ref&gt; ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಸಂಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾದವರಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು 3–5% ಹಾಗು ಮಹಿಳೆಯರು 8–10 %ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Kessler RC, Berglund P, Demler O, Jin R, Merikangas KR, Walters EE |year=2005|title=Lifetime prevalence and age-of-onset distributions of DSM-IV disorders in the National Comorbidity Survey Replication |journal=Archives of General Psychiatry |volume=62 |issue=6 |pages=617–27 |pmid=15939837|doi=10.1001/archpsyc.62.6.593}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Murphy JM, Laird NM, Monson RR, Sobol AM, Leighton AH |year=2000|title=A 40-year perspective on the prevalence of depression: The Stirling County Study|journal=Archives of General Psychiatry |volume=57 |issue=3 |pages=209–15|pmid=10711905|doi=10.1001/archpsyc.57.3.209}}&lt;/ref&gt; ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯು ಪುರುಷರಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ತೋರಿಸಿವೆ. ಹೀಗೇಕೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಗಮನಿಸದಂತಹ ಅಂಶಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;Kuehner03&quot;&gt;{{vcite journal |last=Kuehner |first=C |year=2003 |title= Gender differences in unipolar depression: An update of epidemiological findings and possible explanations |journal=Acta Psychiatrica Scandinavica |volume=108 |issue=3 |pages=163–74 |pmid=12890270 |doi=10.1034/j.1600-0447.2003.00204.x}}&lt;/ref&gt; ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಇದರ ಹೆಚ್ಚಳವು ಕಾಲನುಕ್ರಮ ವಯಸ್ಸಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. 15 ಮತ್ತು 18ರ ವಯಸ್ಸುಗಳ ನಡುವೆ ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಹಾರ್ಮೋನ್ ಅಂಶಗಳಿಗಿಂತ ಮನಸ್ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Kuehner03&quot; /&gt;

ಜನರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ 30 ರಿಂದ 40 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನ ನಡುವೆ ಅವರ ಮೊದಲನೆಯ ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಸಂಗದಿಂದ ನರಳುತ್ತಾರೆ ಹಾಗು  50 ರಿಂದ 60ನೇ ವಯಸ್ಸಿನ ನಡುವೆ ಎರಡನೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಸಂಗ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Eaton97&quot;&gt;{{vcite journal |author=Eaton WW, Anthony JC, Gallo J |year=1997|title=Natural history of diagnostic interview schedule/DSM-IV major depression. The Baltimore Epidemiologic Catchment Area follow-up |journal=Archives of General Psychiatry |volume=54 |pages=993–99 |pmid=9366655 |issue=11}}&lt;/ref&gt; ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು, ಪಾರ್ಕಿನ್ ಸನ್ ರೋಗ, ಅಥವಾ ಮಲ್ಟಿಪಲ್ ಸ್ಕ್ಲೆರೋಸಿಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಸವದ ನಂತರದ ಮೊದಲನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಅಪಾಯವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Rickards05&quot;&gt;{{vcite journal |author=Rickards H |year=2005|title=Depression in neurological disorders: Parkinson's disease, multiple sclerosis, and stroke |journal=Journal of Neurology Neurosurgery and Psychiatry |volume=76 |pages=i48–i52 |pmid=15718222 |url=http://jnnp.bmj.com/cgi/content/full/76/suppl_1/i48 |doi=10.1136/jnnp.2004.060426|pmc=1765679}}&lt;/ref&gt; ಇದು ಹೃದಯರಕ್ತನಾಳದ ರೋಗಗಳ ನಂತರ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಫಲಿತಾಂಶದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid18334889&quot;&gt;{{vcite journal |author=Alboni P, Favaron E, Paparella N, Sciammarella M, Pedaci M |title=Is there an association between depression and cardiovascular mortality or sudden death? |journal=Journal of cardiovascular medicine (Hagerstown, Md.) |volume=9 |issue=4 |pages=356–62 |year=2008  |pmid=18334889}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid11383983&quot;&gt;{{vcite journal |author=Strik JJ, Honig A, Maes M |title=Depression and myocardial infarction: relationship between heart and mind |journal=Progress in neuro-psychopharmacology &amp; biological psychiatry |volume=25 |issue=4 |pages=879–92 |year=2001  |pmid=11383983 |doi=10.1016/S0278-5846(01)00150-6}}&lt;/ref&gt; ಹಿರಿಯರಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನತೆಯು ಹರಡುವ ಪ್ರಮಾಣ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಬಹುಪಾಲು ಅಂಕಿಅಂಶ ಈ ವಯಸ್ಸಿನವರಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆಯಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿವೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Jorm AF |title=Does old age reduce the risk of anxiety and depression? A review of epidemiological studies across the adult life span |journal=Psychological Medicine |volume=30 |issue=1 |pages=11–22 |year=2000  |pmid=10722172 |doi=10.1017/S0033291799001452}}&lt;/ref&gt;

=== ಸಹವ್ಯಾಪನೆ ===
ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯು ಇತರ ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಗಾಗ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. 1990–92 ರ ''ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸಹವ್ಯಾಪನೆ ಸಮೀಕ್ಷೆ''  (US)ಯು ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ 51 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ರೋಗಿಗಳು ಜೀವಮಾನದ ಆತಂಕದಿಂದ ಕೂಡ ನರಳುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Kessler RC, Nelson C, McGonagle KA |year=1996 |journal=British Journal of Psychiatry |volume=168 |issue=suppl 30 |pages=17–30 |title=Comorbidity of DSM-III-R major depressive disorder in the general population: results from the US National Comorbidity Survey|pmid=8864145}}&lt;/ref&gt; ಆತಂಕದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಖಿನ್ನತೆ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಕಾಲಾವಧಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಲ್ಲವು ಹಾಗು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೂಡ ನಿಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಮರುಕಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ, ಅಸಮರ್ಥತೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Hirschfeld RMA |year=2001 |journal=Primary Care Companion to the Journal of Clinical Psychiatry |volume=3 |issue=6 |pages=244–254 |title=The Comorbidity of Major Depression and Anxiety Disorders: Recognition and Management in Primary Care|pmid=15014592 |pmc=181193}}&lt;/ref&gt; ಅಮೇರಿಕದ ನರ ಅಂತಃಸ್ರಾವಕ ತಜ್ಞರಾದ ರಾಬರ್ಟ್ ಸಪ್ಲೊಸ್ಕಿ ಒತ್ತಡ, ಆತಂಕ, ಮತ್ತು ಖಿನ್ನತೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಜೀವವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಅಳೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಇದೇ ರೀತಿ ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{vcite book|author = Sapolsky Robert M|year = 2004|title = Why zebras don't get ulcers|pages = 291–98|publisher = Henry Holt and Company, LLC|isbn = 0-8050-7369-8}}&lt;/ref&gt; ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ದುರ್ಬಳಕೆಯ ದರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವಲಂಬನೆ,&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Grant BF |year=1995|title=Comorbidity between DSM-IV drug use disorders and major depression: Results of a national survey of adults |journal=Journal of Substance Abuse |volume=7 |issue=4 |pages=481–87 |pmid=8838629 |doi=10.1016/0899-3289(95)90017-9}}&lt;/ref&gt; ಹಾಗು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮೂರರಷ್ಟು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ADHDನಿಂದ ರೋಗನಿರ್ಣಯಿಸಿದ ಸಹವ್ಯಾಪನೆ ಖಿನ್ನತೆ(ಕಾಮೋರ್ಬಿಡ್ ಖಿನ್ನತೆ) ಇದೆಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite book |title=Delivered from distraction: Getting the most out of life with Attention Deficit Disorder |author=Hallowell EM, Ratey JJ|year=2005 |publisher=Ballantine Books |location=New York |isbn=0-345-44231-8 |pages=253–55}}&lt;/ref&gt; ಆಘಾತದ ನಂತರ ಒತ್ತಡದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಮತ್ತು ಖಿನ್ನತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ-ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.&lt;ref name=&quot;NIMHPub&quot; /&gt;

ಖಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು [[ನೋವು]] ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ನೋವಿನಲ್ಲಿರುವುದು ಖಿನ್ನತೆ ಭಾವನೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಸರಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು.{{Citation needed|date=October 2010}} ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗದ ನೋವಾಗಿದ್ದರೆ ಖಿನ್ನತೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೂಡ ಸೆಲಿಗ್ಮ್ಯಾನ್ ನ ಅಸಹಾಯಕತೆಯ ಕಲಿಕೆ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನೋವಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು 65ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ನೋವಿನಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವ 
ಐದರಿಂದ 85 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ರೋಗಿಗಳು ಅವರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಖಿನ್ನತೆಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ; ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಖಿನ್ನತೆಯ ನಿರ್ಣಯವು ಯಾವಾಗಲು ನಿಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಫಲಿತಾಂಶವು ಕೆಟ್ಟದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾದರೂ, ಸಂಪೂರ್ಣ ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದರೆ ಫಲಿತಾಂಶವು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಕೆಟ್ಟದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Bair MJ, Robinson RL, Katon W |year=2003|journal=Archives of Internal Medicine |volume=163 |issue=20 |pages=2433–45 |title=Depression and Pain Comorbidity: A Literature Review |url=http://archinte.ama-assn.org/cgi/content/full/163/20/2433 (fulltext)|accessdate=08–11–11 |doi=10.1001/archinte.163.20.2433 |pmid=14609780 |last1=Bair |first1=MJ |last2=Robinson |first2=RL |last3=Katon |first3=W |last4=Kroenke |first4=K}}&lt;/ref&gt;

ಖಿನ್ನತೆಯು 1.5- ರಿಂದ 2-ಪಟ್ಟು ಹೃದಯರಕ್ತನಾಳ ರೋಗದ ಹೆಚ್ಚಿದ ಅಪಾಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಇತರ ಅಪಾಯದ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಇದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಧೂಮಪಾನ ಮತ್ತು ಬೊಜ್ಜಿನಂತಹ ಸಂಭವನೀಯ ಅಪಾಯದ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಜನರು ಹೃದಯರಕ್ತನಾಳದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವಂತಹ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಫಾರಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ. ಇದು ಅಪಾಯವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಹೃದಯರೋಗ ತಜ್ಞರು ಅವರ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಜನರ ಹೃದಯರಕ್ತನಾಳದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಜಟಿಲಗೊಳಿಸುವ ಮನಸ್ಸಿನ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸದೇ ಇರಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Schulman J and Shapiro BA |year=2008 |journal=Psychiatric Times |volume=25 |issue=9 |title=Depression and Cardiovascular Disease: What Is the Correlation? |url=http://www.psychiatrictimes.com/depression/article/10168/1171821 |accessdate=2010-12-09 |archivedate=2020-03-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200306051101/http://www.psychiatrictimes.com/depression/article/10168/1171821 }}&lt;/ref&gt;

=== ರೋಗದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ===

ಖಿನ್ನತೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ನಿರುದ್ಯೋಗ]] ಮತ್ತು ಬಡತನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Weich S, Lewis G |year=1998|title=Poverty, unemployment, and common mental disorders: Population based cohort study |journal=[[BMJ]]|volume=317 |pages=115–19 |pmid=9657786|url=http://www.bmj.com/cgi/content/full/317/7151/115 (fulltext)|accessdate=2008-09-16 |issue=7151 |pmc=28602}}&lt;/ref&gt; ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಧಿಕ ಆದಾಯದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ರೋಗದ ಹೊರೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಹಾಗು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ 2030 ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ,HIV ನಂತರ ಇದು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ರೋಗದ ಹೊರೆಗೆ ಎರಡನೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid17132052&quot;&gt;{{vcite journal |author=Mathers CD, Loncar D |title=Projections of global mortality and burden of disease from 2002 to 2030 |journal=PLoS Med. |volume=3 |issue=11 |pages=e442 |year=2006 |pmid=17132052 |pmc=1664601 |doi=10.1371/journal.pmed.0030442}}&lt;/ref&gt; ಮರುಕಳಿಸಿದ ನಂತರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ವಿಫಲವಾಗುವುದು, ಹಾಗು  ಆರೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿಪರರು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾಗುವುದು ಅಸಮರ್ಥತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಲು ಇರುವಂತಹ ಎರಡು ತಡೆಗಳಾಗಿವೆ.&lt;ref name=&quot;Andrews08&quot;&gt;{{vcite journal |author=Andrews G |title=In Review: Reducing the Burden of Depression |journal=Canadian Journal of Psychiatry |volume=53 |issue=7 |pages=420–27 |year=2008 |url=http://publications.cpa-apc.org/media.php?mid=642 (fulltext) |pmid=18674396 |accessdate=08–11–10 |archivedate=2016-03-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303195032/http://publications.cpa-apc.org/media.php?mid=642%20%28fulltext%29 }}&lt;/ref&gt;

== ಇತಿಹಾಸ ==
{{Main|History of depression}}

ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ವೈದ್ಯ ಹಿಪ್ಪೋಕ್ರೇಟ್ಸ್, ವಿಷಣ್ಣತೆಯ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಮಾನಸಿಕ ಹಾಗು ದೈಹಿಕ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಾಯಿಲೆಯೆಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ &quot;ಭಯ ಹಾಗು ನಿರಾಶೆಗಳು, ಬಹಳ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆದರೆ&quot;, ಇವುಗಳು ಕಾಯಿಲೆಯ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;ಹಿಪ್ಪೋಕ್ರೇಟ್ಸ್, ''ಅಫೋರಿಸಂಸ್'', ವಿಭಾಗ 6.23&lt;/ref&gt; ಇದು ಸದೃಶತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಇಂದಿನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಕಲ್ಪನೆಗಿಂತ ವಿಶಾಲವಾದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ದುಃಖ, ಖಿನ್ನತೆ, ಹಾಗು ನಿರಾಶೆ, ಹಾಗು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಯ, ಸಿಟ್ಟು, ವಂಚನೆಗಳು ಹಾಗು ಗೀಳಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Radden2003&quot;&gt;{{vcite journal |author=Radden, J |year=2003 |title=Is this dame melancholy? Equating today's depression and past melancholia |journal=Philosophy, Psychiatry, &amp; Psychology |volume=10 |issue=1 |pages=37–52 |url=http://muse.jhu.edu/journals/philosophy_psychiatry_and_psychology/v010/10.1radden01.html |doi=10.1353/ppp.2003.0081}}&lt;/ref&gt;

ಸ್ವತಃ ''ಖಿನ್ನತೆ''  ಎಂಬ ಪದವು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯ ಕ್ರಿಯಾಪದ ''ಡೆಪ್ರಿಮೆರ್''  ನಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು &quot;ಉತ್ಸಾಹ ಕುಂದಿಸು&quot; ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;ನಿರುತ್ಸಾಹ. (n.d.). ಆನ್ ಲೈನ್ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು. ಜೂನ್ 30, 2008ರಲ್ಲಿ [http://dictionary.reference.com/browse/depress Dictionary.com] ನಿಂದ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ&lt;/ref&gt; 14ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ, &quot;ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳ್ಳುವುದು&quot; ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು ಎಂಬ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪದವನ್ನು 1665ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲೇಖಕ ರಿಚರ್ಡ್ ಬೇಕರ್ ತಮ್ಮ ''ಕ್ರೋನಿಕಲ್''  ನಲ್ಲಿ, &quot;ಚೈತನ್ಯದ ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು&quot; ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದರು, ಹಾಗು ಇದೆ ಪದವನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲೇಖಕ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಜಾನ್ಸನ್ 1753ರಲ್ಲಿ ಇದೆ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{vcite web |author= Wolpert, L |title=Malignant Sadness: The Anatomy of Depression |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/books/first/w/wolpert-sadness.html|accessdate=2008-10-30}}&lt;/ref&gt; ಈ ಪದವು ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲೂ ಸಹ ಬಳಕೆಯಾಯಿತು. ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಪದದ ಮೊದಲ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಮನೋವೈದ್ಯ ಲೂಯಿಸ್ ಡೆಲಸಿಯುವೆ 1856ರಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರು, ಹಾಗು 1860ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಈ ಪದವು ವೈದ್ಯಕೀಯ ನಿಘಂಟುಗಳಲ್ಲಿ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಶರೀರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗು ರೂಪಕ ಲಕ್ಷಣದ ತಗ್ಗಿದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಕೆಯಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;pmid3074848&quot;&gt;{{vcite journal |author=Berrios GE |title=Melancholia and depression during the 19th&amp;nbsp;century: A conceptual history |journal=British Journal of Psychiatry |volume=153 |pages=298–304 |year=1988  |pmid=3074848 |doi=10.1192/bjp.153.3.298}}&lt;/ref&gt; [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್]] ನಿಂದೀಚೆಗೆ, ವಿಷಣ್ಣತೆಯು ವಿದ್ಯಾವಂತ  ಹಾಗು ಬೌದ್ಧಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಮನುಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿತ್ತು. ಇದು ಚಿಂತನೆ ಹಾಗು ಸೃಜನಶೀಲತೆಗೆ ಹಾನಿಕಾರಕವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹೊಸ ಕಲ್ಪನೆಯು ಈ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಪರಿತ್ಯಜಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ 19ನೇ ಶತಮಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ, ಈ ಪದವು ಮಹಿಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಳುಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Radden2003&quot; /&gt;

ಆದಾಗ್ಯೂ ''ವಿಷಣ್ಣತೆ'' ಯು, ಪ್ರಧಾನವಾದ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಪದವಾಗಿ ಉಳಿದರೂ, ''ಖಿನ್ನತೆ''  ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಲಾವಣೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು ಹಾಗು ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇದು ಒಂದು ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದವಾಯಿತು; ಜರ್ಮನ್ ಮನೋವೈದ್ಯ ಎಮಿಲ್ ಕ್ರಯೆಪೆಲಿನ್, ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಪದವಾಗಿ ಬಳಸಿದವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರಿರಬೇಕು, ಇವರು ''ಖಿನ್ನತೆಯ ಸ್ಥಿತಿ'' ಗಳಾಗಿ ವಿಷಣ್ಣತೆಯ ವಿವಿಧ ವಿಧಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಈ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;Davison2006&quot;&gt;{{vcite journal |last=Davison |first=K|year=2006|title=Historical aspects of mood disorders |journal=Psychiatry |volume=5 |issue=4 |pages=115–18 |doi=10.1383/psyt.2006.5.4.115}}&lt;/ref&gt;

ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್, ವಿಷಣ್ಣತೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ 1917ರ ಪತ್ರಿಕೆ ''ಮೌರ್ನಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಮೆಲಾಂಕಲಿಯ'' ಲ್ಲಿ ಶೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
 ಅವರು ವಾಸ್ತವಿಕ ನಷ್ಟವಾದ, ಸಾವು ಅಥವಾ ಭಾವಪ್ರಧಾನ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಆಗುವಂತಹ ಮೌಲ್ಯಯುತ ಸಂಬಂಧಗಳ ನಷ್ಟವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಷ್ಟವನ್ನೂ ಸಹ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ; ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅಪ್ರಜ್ಞೆಯ, ಸ್ವಾರ್ಥಪರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾದ ಅಹಂನ ''ಸಹಜ ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಚೋದನೆಯ ಮನಶ್ಶಕ್ತಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣ'' ದ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ವಸ್ತುವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ನಷ್ಟಗಳು ತೀವ್ರತರವಾದ ವಿಷಣ್ಣತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಶೋಕಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ಜಗತ್ತು ನಕರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಾಣುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಸ್ವತಃ ಅಹಂನೊಂದಿಗೆ ರಾಜಿಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Carhart-Harris08&quot; /&gt; ರೋಗಿಯ ಸ್ವ-ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಕ್ಷೀಣತೆಯು, ಅವನ ಸ್ವದೂಷಣೆ, ಕೀಳರಿಮೆ ಹಾಗು ತಿರಸ್ಕಾರಾರ್ಹತೆಯ ಅವನ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ  ಬಹಿರಂಗಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot; /&gt; ಅವರು ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನದ ಅನುಭವಗಳೂ ಸಹ ಇದಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುವ ಅಂಶಗಳೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;Radden2003&quot; /&gt; ಮೇಯರ್, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ''ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ'' ಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವನೀಡುತ್ತಾ, ಒಂದು ಮಿಶ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗು ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ''ವಿಷಣ್ಣತೆ''  ಎಂಬ ಪದದ ಬದಲಾಗಿ ''ಖಿನ್ನತೆ''  ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;Lewis1934&quot;&gt;{{vcite journal |author=Lewis, AJ| year=1934|title=Melancholia: A historical review |journal=Journal of Mental Science |volume=80 |pages=1–42|doi= 10.1192/bjp.80.328.1}}&lt;/ref&gt;  DSMನ ಮೊದಲ ರೂಪಾಂತರ (DSM-I, 1952) ''ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ'' ಯನ್ನು ಹಾಗು DSM-II (1968) ''ಖಿನ್ನತೆಯ ನರವ್ಯಾಧಿ'' ಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಆಂತರಿಕ ಸಂಘರ್ಷ ಅಥವಾ ಗುರುತಿಸಲಾಗುವ ಘಟನೆಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ತೀವ್ರತರವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಅರ್ಥನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಪ್ರಧಾನ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ಒಳಗೆ ಉನ್ಮಾದ-ಖಿನ್ನತೆಯ ಮನೋವಿಕಾರವುಳ್ಳ ಖಿನ್ನತೆಯ ವಿಧವನ್ನೂ ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.&lt;ref name=&quot;DSMII&quot;&gt;{{vcite book |title=Diagnostic and statistical manual of mental disorders: DSM-II |author=American Psychiatric Association |publisher=American Psychiatric Publishing, Inc. |location=Washington, DC |year=1968 |chapter=Schizophrenia |url=http://www.psychiatryonline.com/DSMPDF/dsm-ii.pdf |format=PDF |accessdate=2008-08-03 |pages=36–37, 40 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070820165422/http://www.psychiatryonline.com/DSMPDF/dsm-ii.pdf |date=2007-08-20 }} {{Cite web |url=http://www.psychiatryonline.com/DSMPDF/dsm-ii.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-12-09 |archive-date=2007-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070820165422/http://www.psychiatryonline.com/DSMPDF/dsm-ii.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

20ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸಂಶೋಧಕರು, ಖಿನ್ನತೆಯು ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ನರಪ್ರೇಕ್ಷಕಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಸಮತೋಲನವೆಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತ ರಚಿಸಿದರು, ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವು 1950ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಅವಲೋಕನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಇದು ಏಕಅಮೈನ್ ನರಪ್ರೇಕ್ಷಕ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸುವಾದ ರಿಸರ್ಪಿನ್ ಹಾಗು ಐಸೋನಿಯಸಿಡ್ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಹಾಗು ಇದು ಹೇಗೆ ಖಿನ್ನತೆಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅವಲೋಕನಗಳನ್ನು  ಆಧರಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite journal|author = Schildkraut, JJ|year=1965|title = The catecholamine hypothesis of affective disorders: A review of supporting evidence |journal = American Journal of Psychiatry |volume=122 |issue=5| pages = 509–22|pmid=5319766}}&lt;/ref&gt;

''ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ''  ಎಂಬ ಪದವನ್ನು 1970ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ USನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸಕರ ಗುಂಪೊಂದು, ರೋಗಲಕ್ಷಣದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಮಾನದಂಡದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿತು(ಇದನ್ನು, ಈ ಹಿಂದಿನ ಫೆಯಿಗ್ಹ್ನರ್ ಕ್ರೈಟೀರಿಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ &quot;ರಿಸರ್ಚ್ ಡಯಗ್ನೋಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ರೈಟೀರಿಯ&quot; ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ),&lt;ref&gt;{{vcite web |author=Spitzer RL, Endicott J, Robins E |year=1975 |url=http://www.garfield.library.upenn.edu/classics1989/A1989U309700001.pdf |title=The development of diagnostic criteria in psychiatry |accessdate=2008-11-08 |format=PDF |archivedate=2005-12-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20051214203223/http://www.garfield.library.upenn.edu/classics1989/A1989U309700001.pdf }}&lt;/ref&gt; ಹಾಗು ಇದನ್ನು 1980ರಲ್ಲಿ DSM-IIIಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು..&lt;ref name=&quot;Philipp1991&quot;&gt;{{vcite journal |author=Philipp M, Maier W, Delmo CD |title=The concept of major depression. I. Descriptive comparison of six competing operational definitions including ICD-10 and DSM-III-R |journal=European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience |volume=240 |issue=4–5 |pages=258–65 |year=1991 |pmid=1829000 |doi=10.1007/BF02189537 |url=http://www.springerlink.com/content/y2460650rm747035/ |accessdate=2010-12-09 |archivedate=2019-06-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190630214435/http://www.springerlink.com/content/y2460650rm747035/ }}&lt;/ref&gt; ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ICD-10, ಕೇವಲ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದೆ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಬಳಸಿದವು, ಆದರೆ ''ತೀವ್ರವಲ್ಲದ ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಸಂಗ'' ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು DSM ರೋಗನಿರ್ಣಯದ  ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾರಂಭ ಮಿತಿಯನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡಿತು, ಸಾಧಾರಣ ಹಾಗು ತೀವ್ರತರವಾದ ಪ್ರಸಂಗಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾರಂಭ ಮಿತಿ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;Philipp1991&quot; /&gt;&lt;ref&gt;ಗ್ರುಯೆನ್ಬರ್ಗ್, A.M., ಗೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೇಯಿನ್, R.D., ಪಿಂಕಾಸ್, H.A. (2005) [http://media.wiley.com/product_data/excerpt/50/35273078/3527307850.pdf ಕ್ಲಾಸಿಫಿಕೇಷನ್ ಆಫ್ ಡಿಪ್ರೆಶನ್: ರಿಸರ್ಚ್ ಎಂಡ್ ಡಯಾಗ್ನಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ರಿಟೇರಿಯ:DSM-IV and ICD-10]
(PDF). Wiley.com. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 30, 2008ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt; ''ವಿಷಣ್ಣತೆ'' ಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲ್ಪನೆಯು, ವಿಷಣ್ಣತೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವ ಉಪಮಾದರಿಯ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ.

ಖಿನ್ನತೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಹೊಸ ಅರ್ಥನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲವು ಚರ್ಚಾಸ್ಪದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹಾಗು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಷಣ್ಣತೆಯ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಲು ಕೆಲವು ಮುಂದುವರಿದ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಚರ್ಚೆಗಳಿವೆ.&lt;ref name=&quot;ActaPsychiatrica06&quot;&gt;{{vcite journal |title=Melancholia: Beyond DSM, beyond neurotransmitters. Proceedings of a conference, May 2006, Copenhagen, Denmark |journal=Acta Psychiatrica Scandinavica Suppl |volume=115 |issue=433 |pages=4–183 |year=2007 |pmid=17280564 |doi=10.1111/j.1600-0447.2007.00956.x |author=Bolwig, Tom G. |last2=Shorter |first2=Edward}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Fink M, Bolwig TG, Parker G, Shorter E |year=2007|title=Melancholia: Restoration in psychiatric classification recommended |journal=Acta Psychiatrica Scandinavica |volume=115 |issue=2 |pages=89–92 |doi=10.1111/j.1600-0447.2006.00943.x |pmid=17244171}}&lt;/ref&gt; ರೋಗನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಸ್ತರಣೆ ಕುರಿತು ಕೆಲವು ಟೀಕೆಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ. ಇವುಗಳು, 1950ರ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಿಂದೀಚೆಗೆ ಖಿನ್ನತೆ-ಶಮನಕಾರಿಗಳು ಹಾಗು ಜೀವವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾದರಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗು ಉತ್ತೇಜನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿದೆ.&lt;ref&gt;{{vcite book |title=The Antidepressant Era |last=Healy |first=David |authorlink=David Healy (psychiatrist)|year=1999 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, MA |isbn=0-674-03958-0 |pages=42}}&lt;/ref&gt;

== ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂಶಗಳು ==
[[ಚಿತ್ರ:Abraham Lincoln head on shoulders photo portrait.jpg|upright|thumb|ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಬ್ರಹಾಂ ಲಿಂಕನ್ ಕಡೇಪಕ್ಷ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.&lt;ref&gt;[644]&lt;/ref&gt;]]

ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಒಳಗೆ ಹಾಗು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನಡುವೆ ಖಿನ್ನತೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಜನರ ಭಾವನೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. &quot;ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ಕೊರತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ&quot; ಒಬ್ಬ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರನು, &quot;ಖಿನ್ನತೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಚರ್ಚೆಯು ಭಾಷೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆಂದು&quot; ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾವು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ-'ಕಾಯಿಲೆ,' 'ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ', 'ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ'-ನಾವು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡುತ್ತೇವೆ, ಹೇಗೆ ಅದನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ.&quot;&lt;ref&gt;{{vcite web |url=http://www.slate.com/id/2129377|title=The Depression Wars: Would Honest Abe Have Written the Gettysburg Address on Prozac? |author=Maloney F|date= November 3, 2005|work= Slate magazine |publisher= Washington Post|accessdate=2008-10-03}}&lt;/ref&gt; ವೈಯಕ್ತಿಕ ವೃತ್ತಿಪರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಾಯಿಲೆ ಎಂದು  ತೀವ್ರತರವಾದ ಖಿನ್ನತೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ, ಅಥವಾ ಇದು ಮತ್ತೇನನ್ನೋ ಸೂಚಿಸಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಥವಾ ನೈತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ಅಗತ್ಯ, ಜೀವವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಸಮತೋಲನಗಳ ಪರಿಣಾಮ, ಅಥವಾ ಕಟುವೇದನೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭೇದಗಳ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿರಬಹುದು. ಇವುಗಳು ಬಲಹೀನತೆ ಹಾಗು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;Karasz05&quot;&gt;{{vcite journal |author=Karasz A |title=Cultural differences in conceptual models of depression |journal=Social Science in Medicine |volume=60 |issue=7 |pages=1625–35 |year=2005  |pmid=15652693 |doi=10.1016/j.socscimed.2004.08.011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{vcite journal|author=Tilbury, F|year=2004|title=There are orphans in Africa still looking for my hands': African women refugees and the sources of emotional distress|journal=Health Sociology Review|volume=13|issue=1|pages=54–64|url=http://www.atypon-link.com/EMP/doi/abs/10.5555/hesr.2004.13.1.54|accessdate=2008-10-03}}&lt;/ref&gt;

[[ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಚೀನಾ]]ದಂತಹ ಕೆಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗನಿರ್ಣವು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಚೀನಿಯರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ದೈಹಿಕ ಕಾಯಿಲೆಯ ಕಲ್ಪನೆ(ಸೊಮಾಟೈಜ್) ಯೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ವಾದಿಸಲಾಗಿತ್ತು.(ಆದಾಗ್ಯೂ 1980ರ ಆರಂಭದಿಂದೀಚೆಗೆ, ಖಿನ್ನತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚೀನಿಯರ ನಿರಾಕರಣೆಯು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿದೆ).&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=[[Gordon Parker|Parker, G]] |year=2001|title=Depression in the planet's largest ethnic group: The Chinese |journal=American Journal of Psychiatry |volume=158 |issue=6 |pages=857–64 |pmid=11384889 |last2=Gladstone |first2=G |last3=Chee |first3=KT}}&lt;/ref&gt; ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಮಾನವನ ವೇದನೆಯ ಕೆಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತತೆಗಳಿಗೆ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಿ ಮರುರಚನೆ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಎತ್ತರಿಸಿರಬಹುದು.. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಗೊರ್ಡನ್ ಪಾರ್ಕರ್ ಹಾಗು ಇತರರು, ದುಃಖ ಮತ್ತು ಸಂಕಟಕ್ಕೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಖಿನ್ನತೆಯ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕಲ್ಪನೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;Parker07&quot;&gt;{{vcite journal |author=[[Gordon Parker|Parker, G]] |year=2007 |title=Is depression overdiagnosed? Yes |journal=[[BMJ]] |volume=335|issue=7615 |pages=328|pmid=17703040|url=http://www.bmj.com/cgi/content/full/335/7615/328 |doi=10.1136/bmj.39268.475799.AD |pmc=1949440}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Pilgrim D, Bentall R|year=1999|title=The medicalisation of misery: A critical realist analysis of the concept of depression |journal=Journal of Mental Health |volume=8 |issue=3 |pages=261–74 |url=http://www.ingentaconnect.com/content/apl/cjmh/1999/00000008/00000003/art00007 |doi=10.1080/09638239917580}}&lt;/ref&gt; ಇದೆ ರೀತಿ, ಹಂಗೇರಿಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಮನೋವೈದ್ಯ ಥಾಮಸ್ ಸ್ಜಸ್ಜ್ ಹಾಗು ಇತರರು, ಖಿನ್ನತೆಯು ಒಂದು ರೂಪಕ ಸ್ವರೂಪದ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾದ ಕಾಯಿಲೆಯೆಂದು ಅಸಮಂಜಸವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{vcite web |author=Steibel W (Producer) |year=1998 |url=http://www.szasz.com/isdepressionadiseasetranscript.html |title=Is depression a disease? |work=Debatesdebates |accessdate=2008-11-16}}&lt;/ref&gt; DSM ಹಾಗು ಅದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವರ್ಣನಾತ್ಮಕ ಮನೋರೋಗಚಿಕಿತ್ಸೆಯು  ಕೇವಲ ಅಮೂರ್ತ ಸಂಗತಿಯಾದ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಮೂರ್ತರೂಪಗೊಳಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ, ಇದು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಚನೆಗಳಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Blazer&quot;&gt;{{vcite book |author=Blazer DG |title=The age of melancholy: &quot;Major depression&quot; and its social origins |publisher= Routledge|location=New York, NY, USA |year=2005 |isbn=978-0415951883}}&lt;/ref&gt; ಅಮೆರಿಕದ ಮೂಲಕಲ್ಪನೆಯ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜೇಮ್ಸ್ ಹಿಲ್ಲ್ಮನ್, ಖಿನ್ನತೆಯು [[ಆತ್ಮ]]ಕ್ಕೆ ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿರಬಹುದು, ಅಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದು &quot;ಆಶ್ರಯ, ಸೀಮಿತತೆ, ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ, [[ಗುರುತ್ವ]], ತೂಕ, ಹಾಗು ದೈನ್ಯತೆಯ ಬಲಹೀನತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ&quot; ಎಂದು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;Hillman&quot;&gt;{{vcite book |author=Hillman J (T Moore, Ed.) |title=A blue fire: Selected writings by James Hillman |publisher= Harper &amp; Row|location=New York, NY, USA |year=1989 |pages=152–53 |isbn=0060161329}}&lt;/ref&gt; ಹಿಲ್ಲ್ಮನ್, ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು, ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದ ಪುನರುತ್ಥಾನದ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಭಾವಪೂರ್ಣ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಿಶಾಚೀಕರಿಸುವ ದುರದೃಷ್ಟಕರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಖಿನ್ನತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲು ಅಥವಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಖಿನ್ನತೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಂಕ ಅಥವಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಥವಾ ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದ ಅಜ್ಞಾನ ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಿರಬಹುದು.  
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪತ್ರಗಳು, ದಿನಚರಿಗಳು, ಚಿತ್ರಗೆಲಸಗಳು, ಬರಹಗಳು ಅಥವಾ ಕೆಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಕುಟುಂಬ ಹಾಗು ಸ್ನೇಹಿತರು ನೀಡಿದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಬಗೆಗಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿಂದ  ಕೆಲವು ಮಾದರಿಯ ಖಿನ್ನತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಊಹೆಗೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರಬಹುದಾದ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲೇಖಕಿ ಮೇರಿ ಶೆಲ್ಲಿ,&lt;ref&gt;{{vcite book |last=Seymour|first=Miranda |title= Mary Shelley|publisher=Grove Press|year=2002 |pages=560–61 |isbn=0802139485}}&lt;/ref&gt; ಅಮೆರಿಕನ್-ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಬರಹಗಾರ ಹೆನ್ರಿ ಜೇಮ್ಸ್,&lt;ref&gt;{{vcite web|url=http://www.pbs.org/wgbh/masterpiece/americancollection/american/genius/henry_bio.html|title=Biography of Henry James|publisher=[[Public Broadcasting Service|pbs.org]]|accessdate=2008-08-19|archivedate=2016-09-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160926081921/http://www.pbs.org/wgbh/masterpiece/americancollection/american/genius/henry_bio.html}}&lt;/ref&gt; ಹಾಗು ಅಮೆರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಅಬ್ರಹಮ್ ಲಿಂಕನ್|ಅಬ್ರಹಾಂ ಲಿಂಕನ್]] ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{vcite book
|author=Burlingame, Michael
|title=The Inner World of Abraham Lincoln
|publisher=University of Illinois Press
|location=Urbana
|year=1997
|isbn=0-252-06667-7
}}&lt;/ref&gt; ಸಂಭಾವ್ಯ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಮಕಾಲೀನ ಜನರಲ್ಲಿ ಕೆನೆಡಿಯನ್ ಹಾಡು ಬರಹಗಾರ ಲಿಯೋನಾರ್ಡ್ ಕೋಹೆನ್&lt;ref&gt;{{vcite web
|author=Pita E
|url=http://www.webheights.net/10newsongs/press/elmunmag.htm
|title=An Intimate Conversation with...Leonard Cohen
|date=2001-09-26
|accessdate=2008-10-03
|archivedate=2008-10-11
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081011082500/http://www.webheights.net/10newsongs/press/elmunmag.htm
}}&lt;/ref&gt; ಹಾಗು ಅಮೆರಿಕಾದ ನಾಟಕಕಾರ ಹಾಗು ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಟೆನ್ನಿಸ್ಸಿ ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ಸ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;Jeste04&quot;&gt;{{vcite journal |author=Jeste ND, Palmer BW, Jeste DV |title=Tennessee Williams |journal=American Journal of Geriatric Psychiatry |volume=12 |issue=4 |pages=370–75 |year=2004 |pmid=15249274 |doi=10.1176/appi.ajgp.12.4.370}}&lt;/ref&gt; ಕೆಲವು ಪ್ರವರ್ತಕ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ,  ಅಮೆರಿಕದವರಾದ ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ ಜೇಮ್ಸ್&lt;ref name=&quot;James&quot;&gt;{{vcite book |author=James H (Ed.) |title=Letters of William James (Vols. 1 and 2) |publisher=Kessinger Publishing Co|location=Montana USA |pages=147–48|isbn=978-0766175662 |year=1920}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HistoryJames&quot;&gt;{{Harvnb |Hergenhahn|2005| p=311}}&lt;/ref&gt; ಹಾಗು ಜಾನ್ B. ವ್ಯಾಟ್ಸನ್,&lt;ref name=&quot;Cohen&quot;&gt;{{vcite book |author=Cohen D |title=J. B. Watson: The Founder of Behaviourism |publisher=Routledge &amp; Kegan Paul |location=London, UK |year=1979 |pages=7 |isbn=0710000545}}&lt;/ref&gt; ಸ್ವಯಂ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು ಹಾಗು ಚಿತ್ತಿಸ್ಥಿತಿಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳನ್ನು ಸೃಜನಶೀಲತೆಯೊಂದಿಗೆ ತಳಕು ಹಾಕಬಹುದೇ ಬೇಡವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಗಳು ಮುಂದುವರೆದಿದೆ, ಈ ಚರ್ಚೆಗಳು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲನ ಸಮಯದಿಂದಲೂ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ.&lt;ref name=&quot;pmid18689294&quot;&gt;{{vcite journal |author=Andreasen NC |title=The relationship between creativity and mood disorders |journal=Dialogues in clinical neuroscience |volume=10 |issue=2 |pages=251–5 |year=2008 |pmid=18689294}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Simonton, DK |year=2005 |title=Are genius and madness related? Contemporary answers to an ancient question |journal=Psychiatric Times |volume=22 |issue=7 |url=http://www.psychiatrictimes.com/display/article/10168/52456?pageNumber=1 |accessdate=2010-12-09 |archivedate=2009-01-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090114065333/http://www.psychiatrictimes.com/display/article/10168/52456?pageNumber=1 }}&lt;/ref&gt; ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಖಿನ್ನತೆಯ ಪರ್ಯಾಲೋಚನೆಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Heffernan&quot;&gt;{{vcite book |author=Heffernan CF |title=The melancholy muse: Chaucer, Shakespeare and early medicine |publisher=Duquesne University Press |location=Pittsburgh, PA, USA |year=1996 |isbn=0820702625}}&lt;/ref&gt; ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜಾನ್ ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಮಿಲ್, ತಾವೇ ಹೆಸರಿಸಿದ &quot;ನರಗಳ ಜಡ ಸ್ಥಿತಿ&quot;ಯನ್ನು ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯವರೆಗೂ ಅನುಭವಿಸಿದರು. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ &quot;ಸುಖಾನುಭವ ಅಥವಾ ಆನಂದಕರ ಪ್ರಚೋದನೆಗೆ ಒಳಗಾಗದಿದ್ದರೆ, ಇತರ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಕರವಾಗಿದ್ದ ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಿಯು ನೀರಸವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಉದಾಸೀನ ಭಾವದಿಂದ ಇರುತ್ತದೆ&quot;. ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕವಿ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಟೇಲರ್ ಕಾಲ್ರಿಡ್ಜ್ ರ &quot;ಡಿಜೆಕ್ಶನ್&quot; ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಯಥೋಚಿತ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: &quot;ಒಂದು ಮನೋಯಾತನೆ, ಶೂನ್ಯ, ಕತ್ತಲೆ ಹಾಗು ಉತ್ಸಾಹಶೂನ್ಯವಿಲ್ಲದ ದುಃಖ,/ ಒಂದು ನಿದ್ರಾಜನಕ, ನಿಗ್ರಹಿತ, ತೀವ್ರತರವಾದ ಭಾವನೆಗಳಿಲ್ಲದ ದುಃಖ,/ ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಮಾರ್ಗ ಅಥವಾ ಶಮನ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ/ ಶಬ್ದದ, ಅಥವಾ ನಿಟ್ಟುಸಿರು, ಅಥವಾ ಕಣ್ಣೀರಿನ ಮೂಲಕವಾಗಲಿ.&quot;&lt;ref name=&quot;Mill&quot;&gt;{{vcite book |url=http://www.gutenberg.org/files/10378/10378-8.txt |title=Autobiography |author=[[John Stuart Mill|Mill JS]] |format=txt |publisher=Project Gutenberg EBook |pages=1826–32|chapter= A crisis in my mental history: One stage onward |accessdate=2008-08-09 |isbn=1421242001|year=2003}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Sterba R |title=The 'Mental Crisis' of John Stuart Mill|journal=Psychoanalytic Quarterly|volume=16 |issue=2 |pages=271–72 |year=1947|url=http://www.pep-web.org/document.php?id=PAQ.016.0271C |accessdate=2008-11-05}}&lt;/ref&gt;  ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬರಹಗಾರ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಜಾನ್ಸನ್, ತಮ್ಮ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು 1780ರ &quot;ದಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಡಾಗ್&quot; ನಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನತೆ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ,&lt;ref name=&quot;McKinlay05&quot;&gt;{{vcite web |url=http://www.blackdoginstitute.org.au/docs/McKinlay.pdf |title=Churchill’s Black Dog?: The History of the ‘Black Dog’ as a Metaphor for Depression |year=2005 |accessdate=2008-08-18 |work=Black Dog Institute website |publisher=Black Dog Institute |format=PDF |archivedate=2008-09-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080910170230/http://www.blackdoginstitute.org.au/docs/McKinlay.pdf }}&lt;/ref&gt; ಹಾಗು ಇದನ್ನು ತರುವಾಯ ಖಿನ್ನತೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಮಾಜಿ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಸರ್ ವಿನ್ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;McKinlay05&quot; /&gt;

ಪ್ರಧಾನ ಖಿನ್ನತೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಂಕವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿತ್ತು ಹಾಗು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ತಗ್ಗಿಸಿತು. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿಪರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಔಷಧವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕಿಂತ ಪರ್ಯಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾಕ್ರಮಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಹಕಾರಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಕಳಪೆಯಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{vcite book |title=Unmet Need in Psychiatry:Problems, Resources, Responses |editor=Andrews G, Henderson S ''(eds)''|year=2000 |publisher=Cambridge University Press |pages=409|chapter= Public knowledge of and attitudes to mental disorders: a limiting factor in the optimal use of treatment services|author=Jorm AF, Angermeyer M, Katschnig H|isbn=0-521-66229-X}}&lt;/ref&gt; UKಯಲ್ಲಿ, ರಾಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿಸ್ಟ್ಸ್ ಹಾಗು ರಾಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಜನರಲ್ ಪ್ರ್ಯಾಕ್ಟಿಷನರ್ಸ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಐದು ವರ್ಷದ ಡಿಫೀಟ್ ಡಿಪ್ರೆಶನ್ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು 1992ರಿಂದ 1996ರವರೆಗೂ ನಡೆಸಿ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಳಂಕವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು;&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Paykel ES, Tylee A, Wright A, Priest RG, Rix S, Hart D |year=1997 |title=The Defeat Depression Campaign: psychiatry in the public arena|journal=American Journal of Psychiatry |volume=154|pages=59–65 |pmid=9167546 |issue=6 Suppl}}&lt;/ref&gt; ಇದರ ನಂತರ ನಡೆಸಲಾದ ಒಂದು MORI ಅಧ್ಯಯನವು, ಖಿನ್ನತೆ ಹಾಗು ಅದರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{vcite journal |author=Paykel ES, Hart D, Priest RG |year=1998 |title=Changes in public attitudes to depression during the Defeat Depression Campaign |journal=British Journal of Psychiatry |volume=173|pages=519–22 |pmid=9926082 |doi=10.1192/bjp.173.6.519}}&lt;/ref&gt;

== ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ==
=== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ===
{{Reflist|colwidth=30em}}

=== ಆಯ್ದ ಉಲ್ಲೇಖಿತ ಕೃತಿಗಳು ===
* {{vcite book |title=Diagnostic and statistical manual of mental disorders, Fourth Edition, Text Revision: DSM-IV-TR |author=American Psychiatric Association |publisher=American Psychiatric Publishing, Inc. |location=Washington, DC |year=2000a|isbn=0890420254|ref= CITEREFAmerican_Psychiatric_Association2000a |author=American Psychiatric Association}}
* {{vcite book|author=Barlow DH |coauthors=Durand VM |title=Abnormal psychology: An integrative approach (5th ed.) |publisher=Thomson Wadsworth |location=Belmont, CA, USA |year=2005 |isbn=0534633560|ref= CITEREFBarlow2005}}
* {{vcite book |author=Beck AT, Rush J, Shaw BF, Emery G|title=Cognitive Therapy of depression |publisher=Guilford Press |location=New York, NY, USA |year=1987|origyear=1979 |isbn=0898629195|ref= CITEREFBeck1987}}
* {{Cite book|author=Simon, Karen Michele; Freeman, Arthur M.; Epstein, Norman |title=Depression in the family |publisher=Haworth Press |location=New York |year=1986 |isbn=0-86656-624-4 |ref=CITEREFFreemanEpsteinSimon1987}}
* {{vcite book |author=Hergenhahn BR|title=An Introduction to the History of Psychology |edition=5th |publisher=Thomson Wadsworth |location=Belmont, CA, USA |year=2005|isbn=0534554016|ref= CITEREFHergenhahn2005}}
* {{vcite book |author=May R |title=The discovery of being: Writings in existential psychology |publisher= W. W. Norton &amp; Company |location=New York, NY, USA |year=1994|isbn=0393312402|ref= CITEREFMay1994}}
* {{vcite book |author=Hadzi-Pavlovic, Dusan; Parker, Gordon |title=Melancholia: a disorder of movement and mood: a phenomenological and neurobiological review |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge, UK |year=1996 |isbn=0-521-47275-X|ref= CITEREFParker1996}}
* {{vcite book |title=[[British National Formulary]] (BNF 56) |author=Royal Pharmaceutical Society of Great Britain |year=2008 |publisher=BMJ Group and RPS Publishing |location=UK |isbn=9780853697787 |url=http://www.bnf.org/bnf/ |ref=CITEREFRoyal_Pharmaceutical_Society_of_Great_Britain2008 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150513222626/http://www.bnf.org/bnf/ |date=2015-05-13 }}
* {{vcite book|author=Sadock, Virginia A.; Sadock, Benjamin J.; Kaplan, Harold I. |title=Kaplan &amp; Sadock's synopsis of psychiatry: behavioral sciences/clinical psychiatry |publisher=Lippincott Williams &amp; Wilkins |location=Philadelphia |year=2003 |isbn= 0781731836| ref= CITEREFSadock2002}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==
* [http://www.bbc.co.uk/headroom/mental_health/depression.shtml BBC ಹೆಡ್ ರೂಂ:] ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು
* [http://behavenet.com/capsules/disorders/mjrdepd.htm DSM-IVಡಯಾಗ್ನಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ರಿಟೇರಿಯ ಫಾರ್ ಮೇಜರ್ ಡಿಪ್ರೆಸಿವ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ ] – DSM-IV-TR behavenet.comನಿಂದ ವಿಷಯವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹ
* {{dmoz|Health/Mental_Health/Disorders/Mood/Depression|Depression}}
* [http://www.evidence.nhs.uk/search.aspx?t=Depression NHS ಎವಿಡೆನ್ಸ್ – ಸರ್ಚ್ ರಿಸಲ್ಟ್ಸ್ ಫಾರ್ ಡಿಪ್ರೆಶನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101122154651/http://www.evidence.nhs.uk/search.aspx?t=Depression |date=2010-11-22 }}
* [http://www.depressionalliance.org ಡಿಪ್ರೆಶನ್ ಅಲಯನ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190911211824/https://www.depressionalliance.org/ |date=2019-09-11 }} ಎಂಬುದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ಖಿನ್ನತೆ ಹಾಗು ಆತಂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜನರಿಗಾಗಿ ಇರುವ UK ಧರ್ಮದತ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ

{{DEFAULTSORT:Major Depressive Disorder}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಅಸಮಂಜಸ ಉಲ್ಲೇಖ ಕ್ರಮವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಲೇಖನಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಿ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ]]
[[ವರ್ಗ:ಅಪಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರ]]
[[ವರ್ಗ:ಔಷಧಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ]]
[[ವರ್ಗ:ದ್ವಿಧ್ರುವಿ ರೋಹಿತ]]
[[ವರ್ಗ:ಮನೋರೋಗಗಳು]]</text>
      <sha1>hxp2o191q6gc6ap3ruuy58lc7tou9tf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹೊರೈಸನ್ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27365</id>
    <revision>
      <id>1373609</id>
      <parentid>1372923</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T13:37:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="474786" sha1="8zk8xn325emydsvqshhe6c9vcmyz8au" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:''Deepwater Horizon'' oil spill}}
{{Infobox oil spill
| spill_name = ''Deepwater Horizon'' oil spill
| spill_date = Spill date: 20 April – 15 July 2010&lt;br /&gt;Well officially sealed: 19 September 2010
| location = [[ಮಿಸ್ಸಿಸಿಪಿ ನದಿ ಮುಖಜದ]] ಬಳಿಯ [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಕೊಲ್ಲಿ]], [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೇರಿಕ]]
| coordinates = {{Coord|28.736628|-88.365997|region:US-LA_type:event_scale:700000|display=inline,title}}
| image = Deepwater Horizon oil spill - May ೨೪, ೨೦೧೦ - with locator.jpg
| image_caption = The oil slick as seen from space by [[ನಾಸಾ]]'s [[Terra (satellite)|Terra]] satellite on May ೨೪, ೨೦೧೦.
| cause = [[Wellhead]] [[Blowout (well drilling)|blowout]]
| operator = [[Transocean]] under contract for [[BP]]&lt;ref&gt;{{cite news |url= http://online.wsj.com/article/SB10001424052748703302604575294670738866384.html |title=Staffing Levels on Deepwater Horizon Are Questioned |last1=Power |first1=Stephen |last2 = Gold |first2 = Russell |last3=King |first3=Neil Jr. |date=2010-06-08 |newspaper=[[The Wall Street Journal]]|publisher=Dow Jones &amp; Company |accessdate=2010-06-08}}: BP had contracted the rig from Transocean, which both owned and ''operated'' the rig.&lt;/ref&gt;
| casualties = ೧೩ ಸಾವು(&lt;small&gt;೧೧ killed on [[Deepwater Horizon]], ೨ additional oil-related deaths&lt;/small&gt;)&lt;ref&gt;Whitney, Michael (೨೦೧೦-೦೬-೨೩). [http://workinprogress.firedoglake.com/2010/06/23/two-workers-dead-in-bp-oil-disaster-recovery-effort/ Two Workers Dead in BP Oil Disaster Recovery Effort] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110120151355/http://workinprogress.firedoglake.com/2010/06/23/two-workers-dead-in-bp-oil-disaster-recovery-effort/ |date=20 ಜನವರಿ 2011 }} FireDogLake.com. Retrieved ೨೦೧೦-೦೭-೦೩.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|author=June 23, 2010&amp;nbsp;|&amp;nbsp;11:51 am |url=http://latimesblogs.latimes.com/greenspace/2010/06/gulf-oil-spill-boat-captain-despondent-over-spill-commits-suicide.html |title=Gulf oil spill: Boat captain, despondent over spill, commits suicide &amp;#124; Greenspace &amp;#124; Los Angeles Times |publisher=Latimesblogs.latimes.com |date=2010-06-23 |accessdate=2010-07-14}}&lt;/ref&gt; &lt;br /&gt;೧೭ injured
| volume = up to {{convert|4900000|oilbbl|USgal m3|abbr=none|lk=in|sp=us}}&lt;ref name=hoch&gt;{{cite news |first=Maureen |last=Hoch |url=http://www.pbs.org/newshour/rundown/2010/08/new-estimate-puts-oil-leak-at-49-million-barrels.html |title=New Estimate Puts Gulf Oil Leak at 205 Million Gallons |publisher=MacNeil/Lehrer Productions |work=PBS NewsHour |date=2010-08-02 |accessdate=2010-12-19 |archive-date=26 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120426210307/http://www.pbs.org/newshour/rundown/2010/08/new-estimate-puts-oil-leak-at-49-million-barrels.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| area = {{convert|2500|to|68000|mi2|km2|abbr=on}}&lt;ref name=&quot;area of spill&quot;&gt;{{cite news |last1=Burdeau |first1=Cain |last2=Holbrook |first2=Mohr |title=Expert: bp-gulf-oil-spill-68000-square-miles-of.html |agency=Associated Press |newspaper=SkyTruth |date=2010-07-27 |url=http://blog.skytruth.org/2010/07/bp-gulf-oil-spill-68000-square-miles-of.html |accessdate=2010-05-13 |archive-date=11 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100811031036/http://blog.skytruth.org/2010/07/bp-gulf-oil-spill-68000-square-miles-of.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
}}

ಇದನ್ನು ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್  ನ ಸೋರಿಕೆ,'''''ಆಳ ನೀರಿನಡಿಯ ಪರಿಧಿ'' ಯಲ್ಲಿನ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ''' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.(ಅದನ್ನು '''BP ಕಂಪನಿಯ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ನಷ್ಟ''' ವೂ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.'''ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್''', ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೊಲ್ಲಿ ತಳದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಅಥವಾ BP ತೈಲ ದುರಂತ ಅಥವಾ '''ಮಾಕೊಂಡೊ ಬ್ಲೊಔಟ್'''  &lt;ref name=&quot;whitehouse.gov 2010-05-05&quot;&gt;{{cite web|title=The Ongoing Administration-Wide Response to the Deepwater BP Oil Spill|publisher=[[Whitehouse.gov]]|date=2010-05-05|url=https://www.whitehouse.gov/blog/2010/05/05/ongoing-administration-wide-response-deepwater-bp-oil-spill|accessdate=2010-05-08|archive-date=8 ಜನವರಿ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170108195627/https://www.whitehouse.gov/blog/2010/05/05/ongoing-administration-wide-response-deepwater-bp-oil-spill|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ens 2010-05-13&quot;&gt;{{cite news|last1=White |first1-Stephen|title = BP's oil slickers; Bosses who earn millions claimed they could handle rig explosions|work=Daily Mirror|date=2010-05-03|page = 14|url=http://www.mirror.co.uk/news/top-stories/2010/05/03/bp-under-fire-for-louisiana-oil-slick-as-obama-demands-they-pay-up-115875-22229895/|accessdate = 2010-05-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;upstream100510&quot;&gt;{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article214684.ece|title = BP 'army' battles Macondo flow|author=Guegel, A.; Wright, A.P.B.; Brenner, N.|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-05-10|accessdate = 2010-05-21}}&lt;/ref&gt; ಅಂದರೆ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ''' ''' ಯಿಂದ ಆದ ಅನಾಹುತ,ನಷ್ಟ ಎನ್ನಲಾಗಿದ್ದು ಇದು ಸುಮಾರು ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಸೋರಿ ಹರಿದು ಚೆಲ್ಲಾ ಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿ ನಾಶಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಸೋರಿಕೆಯ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮವು ಈ ಬಾವಿಯ ಮುಚ್ಚಳ ಹಾಕಿದ್ದರೂ ಅದರ ಸೋರಿಕೆ ನಷ್ಟ ಇನ್ನೂ ನಿಂತಿಲ್ಲ. ಇದು ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ಉದ್ಯಮದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಇಂಧನ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ನಷ್ಟ, ಸಮುದ್ರ ತಳದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅನಾಹುತವೆನಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/energy/oilandgas/7924009/BP-leak-the-worlds-worst-accidental-oil-spill.html |title=BP leak the world's worst accidental oil spill |publisher=Telegraph |date=2010-08-03 |accessdate=2010-08-15|location=London}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;largest in US hist&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.usatoday.com/news/nation/2010-05-27-oil-spill-news_N.htm?csp=34news |title=Obama, in Gulf, pledges to push on stopping leak |author=Staff| agency=Wire services |newspaper=USA Today |date=2010-05-27 |accessdate=2010-05-27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nyt020810&quot; /&gt; ಈ ಸೋರಿಕೆಯು ಸಮುದ್ರ-ಮಟ್ಟದ ಕೆಳಗಿನ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ನ ತೈಲ ಬುಗ್ಗೆಯಿಂದ ಆಳವಾದ ಪರಿಧಿಯ ಸ್ಪೋಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದದ್ದು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦,೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಇದು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಆತಂಕಕ್ಕೀಡು ಮಾಡಿತ್ತು. ಈ ಸ್ಪೋಟವು ಅದರ ಸಮಾಂತರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ೧೧ ಜನರನ್ನು ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತಲ್ಲದೇ ೧೭ ಜನರು ಗಾಯಗೊಂಡರು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Memorial Services Honors 11 Dead Oil Rig Workers |date=2010-05-25 |accessdate=2010-05-26 |url=http://www.usatoday.com/news/nation/2010-05-25-oil-spill-victims-memorial_N.htm |first1=William |last1=Welch |first2=Chris |last2=Joyner |newspaper=USA Today}}&lt;/ref&gt; ಆಗ ಜುಲೈ ೧೫ ರಂದು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಉಕ್ಕೇರುತ್ತಿದ್ದ ಬಾವಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗ&lt;ref name=&quot;Yahoo7-20100715&quot;&gt;{{cite news|url=http://au.news.yahoo.com/a/-/australian-news/7592100/bp-begins-pressure-test-on-well-cap/|title=BP begins pressure test on well cap|publisher=[[Yahoo!|Yahoo! 7 News]]|accessdate=2010-07-15|date=2010-07-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100719013511/http://au.news.yahoo.com/a/-/australian-news/7592100/bp-begins-pressure-test-on-well-cap/|archivedate=19 ಜುಲೈ 2010|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ವನ್ನು ಮುಚ್ಚಳದಿಂದ ಬಂದ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಇದು ಸುಮಾರು {{convert|4.9|Moilbbl|lk=in}}ರಷ್ಟು ಅಥವಾ ೨೦೫.೮ ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ ಗಳಷ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ದ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;hoch&quot; /&gt; ಅದನ್ನು ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ  {{convert|53000|oilbbl/d}}ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲ ಬಾವಿಯಿಂದ ರಭಸದಿಂದ ನುಗ್ಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಬಿರಡೆ ಕೂರಿಸಲು ಹೋದಾಗ ಈ ತೀವ್ರ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೋರಿಕೆ ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ.&lt;ref name=&quot;nyt020810&quot; /&gt;   ಆದರೆ ನಂತರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅನಿಲ ಬುಗ್ಗೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಿದ್ದ ಸೋರಿಕೆಯ ಪೋಲಾಗುವ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.ಯಾವಾಗ ಬುಗ್ಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬೊರೇಟ್ ಇಳಿಮುಖತೆ ಕಂಡಿತೋ ಆಗ ಅದರ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಗೊಂಡಿತು.&lt;ref name=&quot;nyt020810&quot;&gt;{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2010/08/03/us/03spill.html?_r=1&amp;fta=y |title=Gulf Spill Is the Largest of Its Kind, Scientists Say |first1= Campbell |last1=Robertson |first2= Clifford |last2=Krauss |publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |date=2010-08-02 |accessdate=2010-08-12}}&lt;/ref&gt; ನಂತರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯ ರಂದು ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯವು ಬಾವಿಯ ತೆರೆದ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಬಂದು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ, ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರ &quot;ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಇದನ್ನು ಇಲ್ಲ&quot;ವಾಗಿಸಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.wwltv.com/news/Blown-out-BP-oil-well-finally-killed--103237684.html|title=Blown Out BP Well Finally Killed|work=[[WWL-TV]]|date=2010-09-19|accessdate=2010-09-19|archive-date=21 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100921211946/http://www.wwltv.com/news/Blown-out-BP-oil-well-finally-killed--103237684.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಿಂದ ಸಮುದ್ರದ ನೌಕಾವಲಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಯಿತಲ್ಲದೇ,ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ನೆಲೆಗಳಿಗೂ ತೊಂದರೆಯಾಯಿತು..ಅದಲ್ಲದೇ ಕೊಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು[[ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ]]ಗಳಿಗೆ ಹೊಡೆತ ಬಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.nwf.org/News-and-Magazines/National-Wildlife/Birds/Archives/2010/Oil-Spill-Birds.aspx|title=Bird Habitats Threatened by Oil Spill|work=National Wildlife|last= Tangley|first = Laura|publisher=National Wildlife Federation|date=2010-04-30|accessdate=2010-05-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;cbs300410&quot;&gt;{{cite video| url = http://wcco.com/video/?id=78277| title = Gulf Oil Slick Endangering Ecology| publisher = CBS Broadcasting| medium = Flash streaming| date = 2010-04-30| accessdate = 2010-05-01| archive-date = 9 ಜೂನ್ 2010| archive-url = https://web.archive.org/web/20100609120434/http://wcco.com/video/?id=78277| url-status = dead}}&lt;/ref&gt; ಕಳೆದ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ ನಲ್ಲಿ{{convert|4200|sqmi|km2}} ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿನ ಮೀನುಗಾರರ ಬಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಟಾರ್ ನಂತಹ ವಸ್ತು ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತೆ ಕಡಲಿನಲ್ಲಿನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಕೆಲಕಾಲ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.wkrg.com/gulf_oil_spill/article/noaa-closes-4200-square-miles-to-royal-red-shrimping1/1202852/Nov-24-2010_7-08-pm/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144416/http://www.wkrg.com/gulf_oil_spill/article/noaa-closes-4200-square-miles-to-royal-red-shrimping1/1202852/Nov-24-2010_7-08-pm/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಲೂಸಿಯಾನಾ ಕಡಲತೀರದ ಈ ಸೋರಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ೨೮೭ರಿಂದ {{convert|320|mi|km}}ನವೆಂಬರ್ ವರೆಗೆ ತನ್ನ ಏರಿಕೆ ಪಡೆದಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;gadling.com&quot;&gt;http://www.gadling.com/2010/11/29/bowermasters-adventures-measuring-the-extent-of-oil-spillage/&lt;/ref&gt;

ತಮ್ಮ ಸಾಮಗ್ರಿ ಹೊತ್ತ ಸಾಗಣೆಯ ಈ ಹಗುರ ಹಡಗುಗಳು ಕಡಲಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದಂಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಅಡತಡೆಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಿಆತಂಕಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.ನೂರಾರು ಮೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡುವ ಈ ಚೆದುರುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಜವಳು ಭೂಮಿ ಎಡೆಗೆ ಮತ್ತು ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಹಲವು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ನೀರಿನಾಳದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡ ಈ ತೈಲವು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ &lt;ref name=&quot;plumsundergulf&quot;&gt;{{cite news|first1=Justin |last1=Gillis|title = Giant Plumes of Oil Forming Under the Gulf|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]|date = 2010-05-18|url = https://www.nytimes.com/2010/05/16/us/16oil.html|accessdate = 2010-05-18}}&lt;/ref&gt; ಗೋಚರಿಸಲಿಲ್ಲ.ಆದರೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣವು{{convert|80|sqmi|km2|adj=on}} &quot;ಸಾವಿನ ವಲಯ&quot;ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ತಳದಲ್ಲಿನ ಬಿಪಿ ತೈಲ ಭಾವಿಯು ಎಲ್ಲೆಡೆಗೂ ಎಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಶೋಧಕ ಸಾಮಂತಾ ಜೊಯೆ ಅವರೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;http://abcnews.go.com/US/exclusive-submarine-dive-finds-oil-dead-sea-life/story?id=12305709&lt;/ref&gt;

ಆಗ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ಕಾರ|U.S. ಸರ್ಕಾರ]]ವು, BPಕಂಪನಿ ಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಕರ್ತನಾಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲಾ ಹಾನಿಯ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಶುಚಿಗೊಳಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಅದು ಭರಿಸುವಂತೆ ಅದು ಹೇಳಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |author=Staff |url=http://www.politico.com/politico44/perm/0410/cabinetlevel_oil_spill_meet_bcb87e48-b21e-4b72-8716-3d3a87ac7ffa.html |title=Guard mobilized, BP will foot bill |date=2010-05-01 |newspaper=Politico Blog |publisher=Capitol News Company LLC |accessdate=2010-05-01 |archive-date=13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180913115743/http://www.politico.com/politico44/perm/0410/cabinetlevel_oil_spill_meet_bcb87e48-b21e-4b72-8716-3d3a87ac7ffa.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ನಂತರ BP ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನದೇ ಆಂತರಿಕ ತನಿಖೆ-ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಿ ತಾನೇ ಎಸಗಿದ ತಪ್ಪಿನಿಂದಾಗಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೊಲ್ಲಿಯ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಅನಾಹುತವಾಯಿತು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು.&lt;ref name=&quot;dailymail1&quot;&gt;{{cite news|author=Daniel Bates |url=http://www.dailymail.co.uk/news/worldnews/article-1307439/BP-accepts-blame-Gulf-Mexico-spill-leaked-memo-reveals-engineer-misread-pressure-reading.html |title=BP accepts blame for Gulf of Mexico spill after leaked memo reveals engineer misread pressure reading &amp;#124; Mail Online |publisher=Dailymail.co.uk |date= 30 August 2010|accessdate=2010-09-05 | location=London}}&lt;/ref&gt;

==ಹಿನ್ನೆಲೆ==
===''ಡೀಪ್‌ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್'', ನೀರಿನ ಆಳದ ಪರಿಧಿನಲ್ಲಿ ತೈಲಬಾವಿ ತೋಡುವ ಯಂತ್ರ ಸಾಧನ===
{{Main|Deepwater Horizon}}
[[File:Deepwater Horizon.jpg|thumb|left|ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಪ್ರಾಯರ್ ಟು ಎಕ್ಸೊಪ್ಲೊಜನ್. ಪಾರ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ರಿಗ್ ಪ್ರೊವೈಡಿಂಗ್ ಬ್ಯುಯಾನ್ಸಿ ಆರ್ ಇನ್ವಿಜೇಬಲ್ ಬಿಲೊ ದಿ ವಾಟರ್ ಲೈನ್ ಇನ್ ದಿಸ್ ಪಿಕ್ಚರ್.]]
{{Location map|USA
|width=250|float=right
| caption=ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦, ೨೦೧೦ರಂದು &quot;ಡೀಪ್‌ವಾಟರ್ ಹರೈಸಾನ್&quot;ನ ನೆಲೆ| alt=Origin of oil spill| label=
| position=bottom|mark=&lt;!--dot--&gt;Red pog.svg
| lat_deg=28.73667|lon_deg= -88.38716
}}
ಈ ''ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ''  ಎಂಬದು ಅರೆ ಮುಳುಗಿದ ಸಂಚಾರಿ ತೈಲ ತೆಗೆಯುವ, ದಂಡೆಯಲ್ಲಿಡುವ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣದ ಘಟಕವಾಗಿದೆ.[[ಬೃಹತ್]] ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಈ ತೈಲ ಬಾವಿ ತೋಡುವ ಯಂತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ಆಳದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ {{convert|8000|ft}}ಸ್ವಯಂ ಕಾರ್ಯ ಸಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ತೈಲ ಬಾವಿ ತೋಡುವ,ಹುಡುಕುವ ಯತ್ನದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.{{convert|30000|ft}}&lt;ref name=&quot;specification&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.deepwater.com/fw/main/Deepwater-Horizon-56C15.html |title=Transocean Deepwater Horizon specifications |publisher=[[Transocean]] |accessdate=2010-04-22 |archive-date=3 ಮೇ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100503132126/http://www.deepwater.com/fw/main/Deepwater-Horizon-56C15.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಈ ತೋಡುವ ರಿಗ್ ಯಂತ್ರವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಹ್ಯುಂಡೈ ಹೇವಿ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಕಂಪನಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.rigzone.com/news/article.asp?a_id=91509|title=Deepwater Horizon Sinks Offshore Louisiana|date=2010-04-22|newspaper=RIGZONE Industry News, Stories, Analysis and Editorial}}&lt;/ref&gt; ಇದು ಟ್ರಾನ್ಸೊಸಿಯನ್ ಕಂಪನಿಯ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದ್ದು [[ಮಾರ್ಶಲ್ ದ್ವೀಪಗಳು|ಮಾರ್ಶೆಲ್ಲೀಸ್]] ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಿಳಿದಿದೆ.ಇದು ಫ್ಲ್ಯಾಗ್ ಆಫ್ ಕನ್ವಿನಿಯನ್ಸ್ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಯಡಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.ಅದು ಆ ಯಂತ್ರವನ್ನು BP ಕಂಪನಿಗೆ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೮ ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ ರವರೆಗೆ ಲೀಸ್ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೀಡಿದೆ.&lt;ref name=&quot;lease&quot;&gt;{{cite news|first=Braden|last=Reddall|title=Transocean rig loss's financial impact mulled |date=2010-04-22 |url=http://www.reuters.com/article/idUSN2211325420100422 |agency=[[Reuters]]|accessdate = 2010-05-01}}&lt;/ref&gt; ಸ್ಪೋಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಸ್ಪೋಟಗೊಳಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು {{convert|5000|ft|m}} ಆಳದ ನೀರಿನ ಮಾಕೊಂಡೊ ಪ್ರೊಸ್ಪೆಕ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಅಗೆತದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಅಮೆರಿಕಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ ಎನಿಸಿದ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಕ್ಯಾನ್ಯೊನ್ ಬ್ಲಾಕ್ ೨೫೨ ನ {{convert|41|mi}}ಕಡಲಾಚೆಗಿನ ಲೂಸಿಯಾನಾ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;USA&quot;&gt;{{cite news|url= http://www.usatoday.com/news/nation/2010-04-21-louisiana-oil-rig_N.htm?loc=interstitialskip|title= At least 11 workers missing after La. oil rig explosion |first=Rick |last=Jervis |agency=Associated Press |newspaper=[[USA Today]] |date=2010-04-21 |accessdate=2010-04-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BP&quot;&gt;{{Cite press release|title = BP confirms that Transocean Ltd issued the following statement today|publisher=[[BP]]|date = April 21, 2010|url = http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&amp;contentId=7061443|accessdate = April 21, 2010}}&lt;/ref&gt; ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುಜೋಡಿಸುವಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಎನರ್ಜಿ ಸರ್ವಿಸಸ್ ಕಂಪನಿಯು ಇದನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿತು. ಇದು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಸಿಮೆಂಟ್ ಅಂದರೆ ಅದನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿದ ಅನಂತರ ಈ ತಡೆಗೋಡೆಯನ್ನು ತಪಾಸಣೆಗೊಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು.ಇದನ್ನು ಸಮುದ್ರದ ಉಪವಲಯದ ಸಬ್ಸೀಉತ್ಪಾದಕನಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;otMacondo&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.offshore-technology.com/projects/macondoprospect/|title=Macondo Prospect, Gulf of Mexico, USA |date=2005-10-20 |publisher=Net Resources International|work = offshore-technology.com |accessdate=May 9, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;upstream220410&quot;&gt;{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article212769.ece |title = Coast Guard confirms Horizon sinks|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]] |publisher=NHST Media Group|first1=Noah |last1=Brenner |first2=Anthony |last2=Guegel |first3=Tan |last3=Hwee Hwee |first4=Anthea |last4=Pitt|date = 2010-04-22|accessdate = 2010-04-22}}&lt;/ref&gt; ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಮಾಡೆಲ್ಲಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಈ ಗಾರೆ-ಸಿಮೆಂಟ್ ನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಲು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬಳಸಲಾಯಿತು.ವಿವಿಧ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬಾವಿಗಾಗಿ ತೋಡುವಿಕೆಯು ಇಂತಹ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Leo King&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.computerworlduk.com/news/it-business/3248321/deepwater-horizon-modelling-software-showed-bp-cement-conditions-unstable/|title=Deepwater Horizon modelling software showed BP cement conditions unstable|publisher=Computerworld UK|author=Leo King|date= 12 November 2010|accessdate= 12 November 2010}}&lt;/ref&gt; ಅಲ್ಲಿ BP ಕಂಪನಿಯು ಮಾಕೊಂಡೊ ಪ್ರೊಸ್ಪೆಕ್ಟ್ಸ್ ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾರನಾಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ೬೫% ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಪಡೆದಿದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ೨೫% ರನ್ನು ಅನಾದರ್ಕೊ ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಕಂಪನಿಯ ಪಾಲು ಇದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ೧೦% ರಷ್ಟನ್ನು ಮಿಟ್ಸುಯಿ ಯ ಘಟಕವಾದ ಕಡಲಾಚೆಯ MOEX ಆಫ್ ಶೋರ್ ೨೦೦೭ ಪಡೆದಿದೆ.&lt;ref name=&quot;subsea&quot;&gt;{{cite web|url = http://www.subseaiq.com/Data/Project.aspx?project_Id=562|title = Offshore Field Development Projects: Macondo|publisher = Subsea.Org|accessdate = 2010-05-18|archive-date = 31 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20151031035441/http://www.subseaiq.com/data/Project.aspx?project_id=562|url-status = dead}}&lt;/ref&gt; BP ಕಂಪನಿಯು ಮಾಕೊಂಡೊಗಾಗಿ ಮಿನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಗಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಲೀಸ್ ಗಾಗಿ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;auction&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.gomr.mms.gov/homepg/lsesale/206/cgom206.html|title=Central Gulf of Mexico Planning Area Lease Sale 206 Information|publisher=US Minerals Management Service|date=2008-08-08|accessdate=2010-06-06|archive-date=7 ಜೂನ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100607120431/http://www.gomr.mms.gov/homepg/lsesale/206/cgom206.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

===ಆಸ್ಫೋಟನ (ಸಿಡಿತ)===
{{Main|Deepwater Horizon explosion}}
[[File:Deepwater Horizon offshore drilling unit on fire 2010.jpg|thumb|right|ವೆಸ್ಸಲ್ಸ್ ಕಂಬಾಟ್ ದಿ ಫೈಯರ್ ಆನ್ ದಿ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ವ್ಹೈಯಲ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಸರ್ಚಸ್ ಫಾರ್ ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್ ಕ್ರಿವ್]]

ಅಂದಾಜು ಅಂದರೆ {{Nowrap|9:45 p.m}}. CDT ಯು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦,೨೦೧೦ ನಲ್ಲಿ ಮಿಥೇನ್ ಅನಿಲವನ್ನು ಬಾವಿಯಿಂದ ತೆಗೆಯಲು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿತು.ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕಾರದ ಒತ್ತಡವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವ ತೋಡುವಿಕೆಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಗ ಅದು ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿತು.ಇದಾದ ಅನಂತರ ಈ ವಿಸ್ತೃತ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ತೈಲ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸ್ಪೋಟಿಸಲಾಯಿತು. ಹೀಗಾದಾಗ ಬೆಂಕಿಯು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಹರಡಿತು.&lt;ref name=&quot;upstream220410&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;yahoo1&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.scpr.org/news/2010/05/08/bubble-methane-triggered-rig-blast/ |title=Bubble of methane triggered rig blast |publisher=Southern California Public Radio |agency=Associated Press |first1=Naoki |last1=Schwartz |first2=Harry R. |last2=Weber |date=2010-05-01 |accessdate=2010-06-29 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145309/http://www.scpr.org/news/2010/05/08/bubble-methane-triggered-rig-blast/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹಲವಾರು ಕೆಲಸಗಾರರು ತೋಡುವ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣವನ್ನು ಜೀವರಕ್ಷಕ ದೋಣಿ ಮೂಲಕ ಆ ದಂಡೆಗೆ ಸಾಗಿಸಿದರು.ನಂತರ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಮೂಲಕ ಗಾಯಗೊಂಡ ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ &lt;ref name=&quot;nola 0422&quot;&gt;{{cite news|url= http://www.nola.com/news/index.ssf/2010/04/rescued_oil_rig_workers_arrive.html |newspaper=Times-Picayune |title= Rescued oil rig explosion workers arrive to meet families at Kenner hotel|newspaper=New Orleans Metro Real-Time News|first=Chris |last=Kirkham|date=2010-04-22|accessdate=2010-04-22}}&lt;/ref&gt; ಕಳಿಸಲಾಯಿತು.ಆದರೆ ಕರಾವಳಿ ರಕ್ಷಕ ಪಡೆ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಎಷ್ಟೇ ಹುಡುಕಿದರೂ ಆರಂಭಿಕ ೨೦೧೦ ದಲ್ಲಿ ರಿಯರ್ ಅಡ್ಮಿರಲ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ರಿಜರ್ವ ನ  ನಿರ್ದೇಶಕ ಅಡ್ಮಿರಲ್ ಸಾಂಡ್ರಾ ಸ್ಟೊಜ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಮೀಸಲು ಪಡೆಯನ್ನು ೮೧೦೦ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಘೋಷಿಸಿದರು.ಆದರೆ ೨೦೧೦ ನಲ್ಲಿ ಈ ಮೀಸಲು ತಂಡದಲ್ಲಿ ೭೬೦೦ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಲಭ್ಯತೆ ಇತ್ತು.ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ''ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್''  ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ದುರಂತದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುಭವ ಪಡೆಯುವುದೇ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹೆಚ್ಚಳದ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.ಈ ತೈಲ ದುರಂತದ ವಿನಾಶ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಯು ಅಧಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷತೆ ಇಲ್ಲದೇ ಗಾರ್ಡ್ ಗಳು ಕಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಯಿತು,&lt;ref&gt;{{cite news
|first = Sandra
|last = Stosz
|date = 2011 January-February
|title = From quick response to new horizons: 2010 events emphasized the importance of the Coast guard Reserve and served as a foundation to bui9ld a stronger future force
|url = http://www.theofficer-digital.com/theofficer/20110102#pg55
|newspaper = Officer
|publisher = Reserve Officers Association
|volume = 87
|issue = 1
|pages = 52-54
|accessdate = 2011-01-08
|archive-date = 26 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011
|archive-url = https://web.archive.org/web/20110426045936/http://www.theofficer-digital.com/theofficer/20110102#pg55
|url-status = dead
}}&lt;/ref&gt; ಹನ್ನೊಂದು ಜನ ಕೆಲಸಗಾರರು ನಾಪತ್ತೆಯಾದರು.ನಂತರ ಅವರು ಈ ಸ್ಪೋಟದಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟರೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Times search end&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/04/24/us/24spill.html?hpw|title=Search Ends for Missing Oil Rig Workers |last=Kaufman |first=Leslie |date=2010-04-24 |accessdate=2010-04-24|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |page=A8}}&lt;/ref&gt; ಹಲವು ಹಡಗುಗಳು ಈ ಅಗ್ನಿ ನಂದಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದವು. ಸುಮಾರು ೩೬ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಈ ''ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ''  ಉರಿದು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೨,೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಹೋಯಿತು.&lt;ref name=&quot;bloomberg220410&quot;&gt;{{cite news|url = https://www.bloomberg.com/news/2010-04-22/transocean-rig-sinks-in-gulf-of-mexico-following-blaze-coast-guard-says.html|title = Transocean Oil-Drilling Rig Sinks in Gulf of Mexico as Coast Guard Looks for Survivors|agency=[[Bloomberg L.P.]] |first1=Jessica |last1=Resnick-Ault |first2=Katarzyna |last2=Klimasinska|date = 2010-04-22|accessdate = 2010-04-22}}&lt;/ref&gt;

==ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ತೈಲ ಚೆದುರಿದ ವಿಸ್ತಾರ ಪ್ರದೇಶ==
{{Main|Timeline of the Deepwater Horizon oil spill}}
ಅಗ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೨ ರಂದು ಇದರ ಸೋರಿಕೆ ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು.ರಿಗ್(ರಂಧ್ರ ಕೊರೆವ) ತೋಡುವ ಹಳೆಯ ಜಾಗದಿಂದ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯು ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Coast Guard: Oil rig that exploded has sunk|date=2010-04-22|url=http://news.blogs.cnn.com/2010/04/22/coast-guard-oil-rig-that-exploded-has-sunk/|publisher=CNN|accessdate=2010-04-30|archive-date=10 ಜೂನ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210610021451/https://news.blogs.cnn.com/2010/04/22/coast-guard-oil-rig-that-exploded-has-sunk/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಅಲ್ಲಿನ ಫ್ಲೊ ರೇಟ್ ಟ್ಯೆಕ್ನಿಕಲ್ ಗ್ರುಪ್ ಒಟ್ಟು ೪.೯ ದಶಲಕ್ಷ ಬಾರೆಲ್ (೨೦೫.೮ ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ಸ್)ತೈಲ ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿತು.ಇದನ್ನು ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ''ಎಕ್ಸಾನ್ ವಾಲ್ಡೆಜ್'' ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಗಿಂತ ಅತ್ಯಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ್ದಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅಳತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.[[U.S.ನಿಯಂತ್ರಿತ ನೀರಿ]]ನಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು.ಅದರೆ ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಗೊಂಡ ತೈಲ ಪ್ರಕರಣ [[ಇಕ್ಸ್ಟೊಕ್ I ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ]]ಯು ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;hoch&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;nyt020810&quot; /&gt;

===ಹರಡಿಹೋದ,ಸೋರಿಕೆಯ ಹರಿಯುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ===
ಬಾವಿ ತೋಡುವಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ BP ಯು ಬಹಳಷ್ಟು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯು ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣ ಪೋಲಾಯಿತು.{{convert|162000|oilbbl/d}}&lt;ref name=&quot;Initial Exploration Plan Mississippi Canyon&quot;&gt;{{cite journal|unused_data=....
 url=http://www.gomr.mms.gov/PI/PDFImages/PLANS/29/29977.pdf|title=Initial Exploration Plan Mississippi Canyon Block 252 OCS-G 32306| format=PDF| first= Michelle|last= Griffitt| work=BP Exploration and Production |publisher=[[Minerals Management Service]]| location= New Orleans, Louisiana}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ BP ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಗಳು ಮುಳಗಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ರಿಗ್ ನಿಂದ ಅಥವಾ ಬಾವಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Bruce|last=Nichols|title= Oil spill not growing, search for 11 continues |date=2010-04-23 |url =http://www.reuters.com/article/idUSN2317771020100423|agency=Reuters|accessdate = 2010-04-30}}&lt;/ref&gt;  ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೪ ರಂದು ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ರಿಯರ್ ಅಡ್ಮಿರಲ್ ಮೇರಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ರಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ದುರಸ್ತಿಗೊಂಡ ಬಾವಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಸೋರಿಕೆಯುಂಟಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;oilleak&quot;&gt;{{cite news| title = Oil rig wreck leaks into Gulf of Mexico| publisher=[[CBC News]]|agency=[[Associated Press]]|date = 2010-04-25 |url = http://www.cbc.ca/world/story/2010/05/02/www.cbc.ca/m/rich/world/story/2010/05/07/www.cbc.ca/m/rich/world/story/2010/04/24/deepwater-horizon-oil-rig-leaking.html|accessdate = 2010-04-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|first=Rick|last=Jervis|title=Coast Guard: No oil leaking from sunken rig|date=2010-04-23|newspaper=[[USA Today]]|url=http://www.usatoday.com/news/nation/2010-04-23-deepwater-horizon_N.htm |accessdate=2010-04-30}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ &quot;ಈ ಸೋರಿಕೆಯ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆಯು ಈ ಕಡಲಾಚೆಗಿನ ಮುಳುಗುವಿಕೆಯ ನಂತರವೇ ಇದರ ಪತ್ತೆ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಬಹುದು..ಸ್ಪೋಟದ ಅರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು.&quot;&lt;ref name=&quot;oilleak&quot; /&gt; ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು BP ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದಂತೆ ಈ ದೂರದ ಯಂತ್ರಚಾಲನೆಯನ್ನು ವಾಹನಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯರ್ಥವಾದ ತೈಲವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಆಗ ಈ ತೈಲದ ಹರಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೋರಿಕೆ ಪರಿಮಾಣವನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು.{{convert|1000|oilbbl/d}}&lt;ref name=&quot;oilleak&quot; /&gt; ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದರು.ನಂತರ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಂತೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಇದನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://articles.latimes.com/2010/may/01/nation/la-na-oil-spill-measure-20100502 |title=Tiny group has big impact on spill estimates| first=Julie |last=Cart| newspaper=[[Los Angeles Times]] |date=2010-05-01 |accessdate=2010-05-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CITEREFonearth2010a&quot;&gt;{{cite news|last = Gertz|first = Emily|title = Gulf oil spill far worse than officials, BP admit, says independent analyst|work = [[OnEarth]]|publisher = Natural Resources Defense Council|date = 2010-04-29|url = http://www.onearth.org/node/2084|accessdate = 2010-05-12|archive-date = 20 ಜನವರಿ 2011|archive-url = https://web.archive.org/web/20110120144936/http://www.onearth.org/node/2084|url-status = dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CITEREFwsj2010a&quot;&gt;{{cite news|last=Talley |first=Ian|title = Oil may be leaking at rate of 25,000 barrels a day in Gulf|newspaper=[[The Wall Street Journal]]|publisher=Dow Jones &amp; Company|date = 2010-04-30|url = http://online.wsj.com/article/SB10001424052748703871904575216382160623498.html|accessdate = 2010-05-13}}&lt;/ref&gt; ಈ ಅಧಿಕೃತ ಅಂದಾಜುಗಳು {{convert|1000|to|5000|oilbbl/d}}ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೯,ರಲ್ಲಿ&lt;ref name=&quot;BBC 29/4&quot;&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/8651624.stm |title=US military joins Gulf of Mexico oil spill effort |date=2010-04-29 |publisher=BBC News|accessdate=2010-04-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=White House Struggles as Criticism on Leak Mounts |url=https://www.nytimes.com/2010/05/31/us/31spill.html|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |date=2010-05-30 |first1=Clifford |last1=Krauss |first2=John |last2=Broder |first3=Jackie |last3=Calmes |accessdate=2010-06-01}}&lt;/ref&gt; ರಿಂದ {{convert|12000|to|19000|oilbbl/d}} ಮೇ ೨೭,ರ ವರೆಗೆ&lt;ref name=&quot;FRTG&quot;&gt;{{cite press release |url=http://www.deepwaterhorizonresponse.com/go/doc/2931/569235 |title=Flow Rate Group Provides Preliminary Best Estimate Of Oil Flowing from BP Oil Well |publisher=Deepwater Horizon Incident – Joint Information Center |work=Deepwater Horizon Response – Official Site of the Deepwater Horizon Unified Command |date=2010-05-27 |accessdate=2010-05-29 |archive-date=29 ಮೇ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100529071153/http://www.deepwaterhorizonresponse.com/go/doc/2931/569235/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite press release |url=http://www.doi.gov/news/pressreleases/Flow-Rate-Group-Provides-Preliminary-Best-Estimate-Of-Oil-Flowing-from-BP-Oil-Well.cfm |title= Flow Rate Group Provides Preliminary Best Estimate Of Oil Flowing from BP Oil Well |date=2010-05-27 |publisher=U.S. Department of the Interior |accessdate=2010-05-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|first1=Jonathan |last1=Weisman |first2=Guy |last2=Chazan |first3=Stephen |last3=Power |url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704269204575270081524288118.html |title=Spill Tops Valdez Disaster|newspaper=[[The Wall Street Journal]]|publisher=Dow Jones &amp; Company |date=2010-05-27 |accessdate=2010-06-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |first1=Greg |last1=Bluestein |first2=Ben |last2=Nuckols |url=http://www.scpr.org/news/2010/05/27/gulf-leak-eclipses-exxon-valdez-worst-us-spill/ |title=Gulf leak eclipses Exxon Valdez as worst US spill |publisher=Southern California Public Radio |agency=Associated Press |date=2010-05-27 |accessdate=2010-06-20 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145344/http://www.scpr.org/news/2010/05/27/gulf-leak-eclipses-exxon-valdez-worst-us-spill/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ನಂತರ {{convert|25000|to|30000|oilbbl/d}} ಜೂನ್ ೧೦,ರಲ್ಲಿ&lt;ref name=&quot;USGeoflow&quot;&gt;{{cite news|author=CNN Wire Staff|title = Oil estimate raised to 35,000–60,000 barrels a day|date = 2010-06-15|url = http://edition.cnn.com/2010/US/06/15/oil.spill.disaster/index.html|work=CNN|accessdate = 2010-06-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;newestflow&quot;&gt;{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2010/06/11/us/11spill.html |title=New Estimates Double Rate of Oil That Flowed Into Gulf|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]|date=2010-06-10|first1=Justin|last1=Gillis|first2=Henry|last2=Fountain}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;McnuttUpdate&quot;&gt;{{cite press release|first = U.S. Department of the Interior|title = Admiral Allen, Dr. McNutt Provide Updates on Progress of Scientific Teams Analyzing Flow Rates from BP's Well|date = 2010-06-10|url = http://www.doi.gov/news/pressreleases/Admiral-Allen-Dr-McNutt-Provide-Updates-on-Progress-of-Scientific-Teams-Analyzing-Flow-Rates-from-BPs-Well.cfm| accessdate = 2010-06-11}}&lt;/ref&gt; ಅದಲ್ಲದೇ ಇದರ ಮಧ್ಯದ ಅವಧಿ {{convert|35000|and|60000|oilbbl/d}}, ಜೂನ್ ೧೫.ರವರೆಗೆ ಅಂದಾಜು ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Oil estimate raised to 35,000–60,000 barrels a day |url=http://edition.cnn.com/2010/US/06/15/oil.spill.disaster/index.html |newspaper=CNN |date=2010-06-15 |author=Staff |agency=CNN Wire |accessdate=2010-06-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AP 60k barrels&quot;&gt;{{cite news|last=Henry|first=Ray|title=Scientists up estimate of leaking Gulf oil|url=http://www.msnbc.msn.com/id/37717335/#slice-2|accessdate=2010-06-15|publisher=MSNBC|date=2010-06-15|agency=Associated Press|archive-date=20 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144411/http://www.msnbc.msn.com/id/37717335/#slice-2|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಆಗ BP ಕಂಪನಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಹರಿವಿನ ಪ್ರಮಾಣವು {{convert|100000|oilbbl/d}}ರಷ್ಟಾಗಿರಬಹುದು.ಈ ಸೋರಿಕೆ ತಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಬಾವಿ ಮುಚ್ಚುವುದು ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಅಂದಾಜುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಂಜಸ ದಾಖಲಿಗಳಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.reuters.com/article/idUSN2020003220100620 |title=Document Shows BP Estimates Spill up to 100,000 Bpd |agency=Reuters |date=2010-06-20 |accessdate = 2010-12-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://globalwarming.house.gov/files/WEB/flowrateBP.pdf |title=(Internal BP document of spill estimates) |author=BP |date=2010-05-24 |accessdate=2010-06-20 |archive-date=4 ಜುಲೈ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100704200718/http://globalwarming.house.gov/files/WEB/flowrateBP.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:೧೦೦%&quot;
|+ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಹರಿಯುವಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಂದಾಜುಗಳು, ಅವುಗಳ ಪ್ರಗತಿ
! ಮೂಲ
! ದಿನಾಂಕ
! ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಪ್ರಮಾಣ ಪ್ರತಿದಿನ
! ಗ್ಯಾಲನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನದ ಪ್ರಮಾಣ
! ಪ್ರತಿದಿನ ಕ್ಯುಬಿಕ್ ಮೀಟರ್ ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮಾಣ
|-
|  BP ಕಂಪನಿ ಮುನ್ಸೂಚಿತವಾಗಿ ಅಂದಾಜಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ (ಇದರ ರಭಸದಲ್ಲಿನ ಬುಗ್ಗೆ ಪ್ರಮಾಣ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ)
|  ಪರವಾನಿಗೆ
|  ೧೬೨,೦೦೦
|  ೬,೮೦೦,೦೦೦
|  ೨೫,೮೦೦
|-
|  ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕರಾವಳಿ ತೀರ ಕಾವಲುಗಾರರು (ಯುನೈಟೈಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್)
|  ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೩ (ಮುಳುಗಡೆ ನಂತರ)
|  ೦
|  ೦
|  ೦
|-
|  BP ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್
|  ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೪
|  $೧.೪೯
|  ೪೨,೦೦೦
|  ೧೬೦
|-
|  ಅಧಿಕೃತ ಅಂದಾಜುಗಳು
|  ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೧
|  ೧,೦೦೦ ದಿಂದ ೫,೦೦೦ ಗೆ
|  ೪೨,೦೦೦ ದಿಂದ ೨೧೦,೦೦೦ ಗೆ
|  ೭೯೦
|-
|  ಅಧಿಕೃತ ಅಂದಾಜುಗಳು
|  ಮೇ ೨೭
|  ೧೨,೦೦೦ ದಿಂದ ೧೯,೦೦೦ ವರೆಗೆ
|  ೫೦೦,೦೦೦ ದಿಂದ ೮೦೦,೦೦೦ವರೆಗೆ
|  ೧,೯೦೦ ದಿಂದ ೩,೦೦೦ ವರೆಗೆ
|-
|  ಅಧಿಕೃತ ಅಂದಾಜುಗಳು
|  ಜೂನ್ ೧೯೮೭
|  ೨೫,೦೦೦ ದಿಂದ ೩೦,೦೦೦ ವರೆಗೆ
|  ೧,೧೦೦,೦೦೦ ದಿಂದ ೧,೩೦೦,೦೦೦ ವರೆಗೆ
|  ೪,೦೦೦ ದಿಂದ ೪,೮೦೦ ವರೆಗೆ
|-
|  ಫ್ಲೊ ರೇಟ್ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಗ್ರುಪ್
|  ಜೂನ್ ೧೯೮೭
|  ೩೫,೦೦೦ ದಿಂದ ೬೦,೦೦೦ ವರೆಗೆ
|  ೧,೫೦೦,೦೦೦ ದಿಂದ ೨,೫೦೦,೦೦೦ ವರೆಗೆ
|  ೫,೬೦೦ ದಿಂದ ೯,೫೦೦ ವರೆಗೆ 
|-
|  BP ಯ ಆಂತರಿಕ ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ ಪ್ರಮಾಣ (ಯಾವುದೇ ಅದರ ತಡೆಯಿಲ್ಲದ ರೀತಿ)
|  ಜೂನ್ ೧೯೮೭
|  ಒಟ್ಟು ೧೫೦,೦೦೦ ವರೆಗೆ
|  ಒಟ್ಟು ೪,೨೦೦,೦೦೦ ವರೆಗೆ
|  ಒಟ್ಟು ೧೬,೦೦೦ ವರೆಗೆ
|-
|  ಅಧಿಕೃತ ಅಂದಾಜುಗಳು&lt;ref&gt;{{cite news|author=Joel Achenbach and David Fahrenthold|title=Oil well spilled out 4.9 million barrels, new numbers reveal|date=2010-08-02|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/08/02/AR2010080204695.html|publisher=Washington Post|accessdate=2010-05-25}}&lt;/ref&gt;
|  ಆಗಸ್ಟ್ ೧೩
|  ೬೨,೦೦೦
|  ೨,೬೦೪,೦೦೦
|  ೯,೮೫೭
|}

ಫ್ಲೊ ರೇಟ್ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಗ್ರುಪ್ ನ ಅಧಿಕೃತ ಅಂದಾಜುಗಳು ನೀಡಿದ್ದು— USCG,ಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಸ್ಮಿರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್(ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಗರೀಯ ಮತ್ತು ಪರಸರೀಯ ನಿರ್ವಹಣೆ) (NOAA),ಬ್ಯುರೊ ಆಫ್ ಒಸಿಯನ್ ಎನರ್ಜಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್, ರೆಗ್ಯುಲೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಎನ್ ಫೊರ್ಸ್ ಮೆಂಟ್,U.S. ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಎನರ್ಜಿ (DOE),ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಿಕವಾಗಿದ್ದ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಜಿಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೆ (USGS)ನಿರ್ದೇಶಕ ಮರ್ಸಿಯಾ ಮ್ಯಾನ್ ನಟ್.ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಅಂದಾಜನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Tapper, Jake|title=Today's Qs for O's WH – May 24, '10|date=2010-05-24|url=http://blogs.abcnews.com/politicalpunch/2010/05/todays-qs-for-os-wh-52410.html|publisher=ABC News |accessdate=2010-05-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last=Craig |first=Tiffany |title=Is U.S. interior secretary confident BP knows what it's doing? 'No, not completely' |date=2010-05-24 |url=http://www.kens5.com/news/national/Is-US-interior-secretary-confident-BP-knows-what-its-doing-No-not-completely-94733119.html |work=KENS 5-TV |publisher=Belo Corp. |accessdate=May 25, 2010 |archive-date=27 ಮೇ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100527120142/http://www.kens5.com/news/national/Is-US-interior-secretary-confident-BP-knows-what-its-doing-No-not-completely-94733119.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last=Robertson |first=Campbell |title=Estimates Suggest Spill Is Biggest in U.S. History|url=https://www.nytimes.com/2010/05/28/us/28flow.html| publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |date=2010-05-27 |accessdate=2010-05-27}}&lt;/ref&gt; ನಂತರ ಮಾಡಿದ ಸೋರಿಕೆಯ ಅಂದಾಜುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿದ್ದವು.ಯಾಕೆಂದರೆ ಸೋರಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣ ನಿಂತು ಹೋಗಿದ್ದು ಕೂಡಾ ಇದರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು.ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ ಯಾವ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅಳೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಬೃಹತ ಶಕ್ತಿಯಾದ ವಿಡಿಯೊ ಚಿತ್ರಣ ಬಂದಿದ್ದು ಕೂಡಾ ಇದಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;bw0615&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.businessweek.com/news/2010-06-16/bp-gulf-well-gushing-as-much-as-60-000-barrels-a-day-update3-.html |title=BP Gulf Well Gushing as Much as 60,000 Barrels a Day|author=Polson, Jim |newspaper=[[Bloomberg Businessweek]]|agency=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]] |date=2010-06-16|accessdate = 2010-06-20}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ BP ಕಂಪನಿಯ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ತೈಲ ಹರಿಯುವುದನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು ಸಾಕಷ್ಟು ತೊಂದರೆದಾಯಕ ಕೆಲಸ ಎಂದು ಕಂಪನಿ ಹೇಳಿತ್ತು.ಯಾಕೆಂದರೆ ನೀರಿನ ಆಳದಲ್ಲಿನ ಸೋರಿಕೆ ಅಳತೆ ಮಾಡುವ ನಿಖರ ಮಾಪಕಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ಹೇಳಿತು.ಅದಲ್ಲದೇ ಅದರ ಬಳಿಯೇ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಕೂಡಾ ಹರಿದು ಬರುತ್ತಿದ್ದುದು ಇದರ ಖಚಿತ ಅಳತೆಗೆ ಅಡತಡೆಯಾಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;BBC 29/4&quot; /&gt; ಈ ಕಂಪನಿಯು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದರ ನಿಖರ,ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಅಳತೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿತ್ತು.ಆದರೆ ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ತಾನು ತೈಲ ಹರಿಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ತಡೆಯಾಗಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;plumsundergulf&quot; /&gt; ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್ ಆಫ್ ದಿ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಹಿಂದಿನ ಅಧಿಕಾರಿ ಕಾರೊಲ್ ಬ್ರೌನರ್ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗ ಎಡ್ ಮಾರ್ಕೆಯ್ (D-MA),ಅವರು BP ಯು ಅಳತೆಗೆ ಅಡ್ಡಿ ಮಾಡುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದರು.ತಾನು ಈ ತೈಲ ಪೋಲಾಗುವ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಖರ್ಚು-ವೆಚ್ಚಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಬಹುದೆಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಕಂಪನಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಹರಿಸಿದೆ ಎಂದೂ ದೂರಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news| title=Government, BP spar over size of oil leak |url= http://edition.cnn.com/2010/US/05/30/oil.spill.bp.government/ |publisher=CNN |agency=CNN Wire |author=Staff |date=2010-05-30 |accessdate=2010-06-01}}&lt;/ref&gt;

ಅಂತಿಮ ಅಂದಾಜುಗಳ  {{convert|53000|oilbbl/d}}ವರದಿ ಮಾಡಿದಂತೆ ಸೋರುವ ಬಾವಿಯನ್ನು ಜುಲೈ ೧೫ ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿದ ನಂತರವೂ ಅಳತೆಗೆ ಮುಂದಾಗಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಈ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಯಿತು.{{convert|53000|oilbbl/d}} ಆದರೆ ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆ ದಿನದ ಸೋರಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.ಆರಂಭದಲ್ಲಿ {{convert|62000|oilbbl/d}}ರಷ್ಟು ಅದರ ಸೋರಿಕೆ ಕಂಡು ಬಂತು. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ಸ್ ನ ಸಂಗ್ರಹ ಕೂಡಾ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;nyt020810&quot; /&gt;

===ಚೆದುರಿದ,ಪಸರಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅದರ ಸ್ಥೂಲತ್ವ===
[[File:BP Oil spill Chandeleur IslandsLA.jpg|thumb|ಆಯಿಲ್ ಸ್ಲಿಕ್ಸ್ ಸರೌಂಡ್ ದಿ ಚಾಂದೆಲುರ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್, ಲೂಸಿಯಾನಾ, ಇ ದಿಸ್ ಏರ್ಯಲ್ ಫೊಟೊ.]]

ಈ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿದ್ದ ತೈಲದ ಹರಡುವಿಕೆಯು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದ ಗಾಳಿ ಬೀಸುವುದರಿಂದಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತೆನ್ನಲಾಗಿದೆ.ಅದು ತಂಪು ಭಾಗದಿಂದಲೂ ಇದರ ಸೋರಿಕೆ ಅಥವಾ ಹೊರಚೆಲ್ಲುವ ಪರಿಮಾಣ ಕೂಡ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೫ ರಂದು ತೈಲ {{convert|580|sqmi|km2}}ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ವಿವಿಧ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಆವರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.ಆಗ ಚಂದೆಲೆಯುರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿನ {{convert|31|mi|km}}ಸುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣವು ನಿಸರ್ಗದತ್ತ ಸೋರಿಕೆ ತಡೆಯಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;leakfix&quot;&gt;{{cite news| url = http://www.cbc.ca/world/story/2010/04/25/oil-rig-leak.html| title = Robot subs trying to stop Gulf oil leak| publisher=CBC News| author=Staff writer| date = 2010-04-25| accessdate = 2010-04-25}}&lt;/ref&gt; ಏಪ್ರಿಲ್ ೩೦ ರಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಒಟ್ಟು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಅಂದಾಜನ್ನು ರಷ್ಟು {{convert|3850|sqmi|km2}}ಇತ್ತು.&lt;ref name=&quot;numbers&quot;&gt;{{cite news| url = http://www.cbsnews.com/stories/2010/04/30/national/main6447428.shtml| title = Gulf Oil Spill, by the Numbers| work=CBS News |publisher=CBS|date = 2010-04-30| accessdate = 2010-04-30}}&lt;/ref&gt; ಈ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿದ್ದ ಸೋರಿಕೆಯು ವನ್ಯಜೀವಿ ಆಶ್ರಯ ತಾಣಗಳಾದ ಡೆಲ್ಟಾ ನ್ಯಾಶನಲ್ ವೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ರೆಫ್ಯುಜ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಟನ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ವೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ರೆಫ್ಯುಜ್ ಗಳಿಗೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ತಲುಪಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url = https://www.theguardian.com/environment/2010/apr/29/deepwater-horizon-oil-slick-us-coast |title=Deepwater Horizon oil slick to hit US coast within hours|last1=McGreal |first1=Chris |first2=Terry |last2=Macalister |first3=Adam |last3=Gabbatt|date=2010-04-29 |newspaper=The Guardian |accessdate=2010-04-30|location=London}}&lt;/ref&gt; ಆಗ ಮೇ ೧೯ ರಲ್ಲಿ ತೈಲ ತುಂಬಿ ತುಳುಕಿ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುವುದನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯಾನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಮಾಸ್ಪರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಯುರೊಪಿಯನ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಎನ್ವಿಸ್ಯಾಟ್ ರಾಡಾರ್ ಉಪಗ್ರಹ ಬಳಸಿ ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಆಗ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಲೂಪ್ ಕರಂಟ್ ರಭಸದ ಅಲೆಗಳ ತರಂಗಗಳ ಮೂಲಕ ತೈಲ ಹರಿದು ಚೆಲ್ಲಿಹೋಗುವುದನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡಿದರು.ಇದು ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೊಲ್ಲಿಯಿಂದ  ಫ್ಲೊರಿಡಾದವರೆಗೆ ಹರಿದು ನಂತರ U.S.ನ ಪೂರ್ವದ ಕರಾವಳಿಯ ಗಲ್ಫ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;loop current&quot; /&gt; ಆಗ ಜೂನ್ ೨೯ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯಾನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಮಾಸ್ಪರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿದಂತೆ ಈ ಸೋರುವಿಕೆಯು ಎಣ್ಣೆ ಪದರು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿ ಯಾವುದೇ ಲೂಪ್ ಕರಂಟ್ ನ ಆತಂಕ ಸೃಷ್ಟಿಸದು,ಆದ್ದರಿಂದ ಕಡಲ ದಂಡೆಯಾಚೆಗಿನ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನ ಗಮನಿಸಿ ಅಲ್ಲಿನ ತೈಲ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಲೂಪ್ ಕರಂಟ್ ನ್ನು ಆ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಅಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಿದರು. ಹೀಗೆ ಕಡಲು ಕಿನಾರೆ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ ಹತ್ತಿರದ ಕಿನಾರೆಯಲ್ಲಿ ಏನಾಗಬಹುದೆಂದು ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದರು.ದಿನ ನಿತ್ಯ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯಾನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಮಾಸ್ಪರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ವರದಿ ಒಪ್ಪಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;loop current&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.sciencedaily.com/releases/2010/05/100519112721.htm |title=Gulf of Mexico Oil Spill in the Loop Current |publisher=ScienceDaily |date=2010-05-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.deepwaterhorizonresponse.com/go/doc/2931/555703/ |title=NOAA Observations Indicate a Small Portion of Light Oil Sheen Has Entered the Loop Current |publisher=Deepwater Horizon Incident Joint Information Center |date=2010-05-19 |accessdate=2010-05-20 |archive-date=26 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100926041916/http://www.deepwaterhorizonresponse.com/go/doc/2931/555703/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಆಗ ಮೇ ೧೪,ಅಟೊಮೇಟೆಡ್ ಡಾಟಾ ಇನ್ ಕ್ವೈರಿ ಫಾರ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ಸ್ (ತೈಲ ಸ್ಪೋಟ ಸೋರಿಕೆಯ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ಅಂಕಿಅಂಶ) ಮಾದರಿ ಹೇಳುವಂತೆ ಸುಮಾರು ೩೫% ರಷ್ಟು ಸೋರುವಿಕೆಯು ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಸೋರಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಷ್ಟೇ ಇದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಯಿತು.ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಂತೆ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ತುಂಬುತುಳುಕುವಿಕೆಯು {{convert|114000|oilbbl}}ಸುಮಾರು ೫೦% ದಿಂದ ೬೦% ತೈಲವು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.ಇನ್ನುಳಿದದ್ದು ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಪದರ ಮೇಲೆ ಹರಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಶೇಷ ಭಾಗವು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.{{convert|114000|oilbbl}} ಅದೇ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಎಡ್ ಒವರ್ ಟೊನ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಬಹಳಷ್ಟು ತೈಲವು ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಒಳಗೇ {{convert|1|ft|cm}}ಸೇರಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Burdeau|first=Cain|title=Where's the oil? Much has evaporated|url=http://www.fox10tv.com/dpp/news/gulf_oil_spill/wheres-the-oil-much-has-evaporated-underwater-jgr1273846357749|agency=Associated Press|work=Fox 10|date=2010-04-14|accessdate=2010-06-01|archive-date=3 ಜೂನ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100603215440/http://www.fox10tv.com/dpp/news/gulf_oil_spill/wheres-the-oil-much-has-evaporated-underwater-jgr1273846357749|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಅದಲ್ಲದೇ ''ದಿ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್''  ಈ ಸೋರುವಿಕೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮೊಸ್ಪಿರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್,US ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಕೈಟ್ರುತ್ ಮೂಲಕ ದಾಖಲೆ-ಅಂಕಿಅಂಶ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ವರದಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/interactive/2010/05/01/us/20100501-oil-spill-tracker.html |title=Tracking the Oil Spill – An Interactive Map|date=2010-05-01|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |accessdate=2010-05-20|first1=Erin|last1=Aigner|first2=Joe|last2=Burgess|first3=Shan|last3=Carter|first4=Joanne|last4=Nurse|first5=Haeyoun|last5=Park|first6=Amy|last6=Schoenfeld|first7=Archie|last7=Tse}}&lt;/ref&gt;

ಈ ಬಾವಿಯ ಮುಚ್ಚಳವನ್ನು ಜುಲೈ ೧೫ ಮತ್ತು ೩೦ರಂದು ಬಂದ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆಗ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪಸರಿಸಿತು. ಕೆಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ರೀತಿಯಾದ ವೇಗದ ಹರಡುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಡಲಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ತೈಲ ಪದರು ಕೂಡ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.ಇದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕ ಅಂಶಗಳು ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.ಆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹರಡುವಿಕೆಯು (ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮುದ್ರದ ಕೆಳಮಟ್ಟದಿಂದಲೇ ಸೋರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.ನೈಸರ್ಗಿಕ ತುಳುಕುವಿಕೆಯು ಆಗುವಾಗ ಕೆಲವು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಸೇವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.)ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿ ಕೂಡ ಈ ತೈಲವನ್ನು ಪಸರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸೋರಿ ಹೋಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.ಹೀಗೆ ಇದನ್ನು BP ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಮುಂದಾದವು.  ಸುಮಾರು ೪೦% ರಷ್ಟು ತೈಲವು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ಆವಿಯಾಗಿ ಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ.ಇನ್ನೂ ತಳ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಭಾಗ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;GillisRobertson&quot;&gt;{{cite news|last1=Gillis|first1=Justin|last2=Robertson|first2=Campbell|title=Gulf Surface Oil Vanishing Quickly|work=The New York Times|date=July 28, 2010|url=https://www.nytimes.com/2010/07/28/us/28spill.html}}&lt;/ref&gt;

ಆದರೆ ಹಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವರದಿಯ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಅಂಕಿಗಳನ್ನು ವಿವಾದದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Bolstad |first=Erika |url=http://www.miamiherald.com/2010/08/04/1761951/science-world-skeptical-at-oils.html |title=Science world skeptical at oil spill's disappearing act - Gulf Oil Spill |newspaper = Miami Herald |date= 2010-08-04 |accessdate=2010-09-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110429195244/http://www.miamiherald.com/2010/08/04/1761951/science-world-skeptical-at-oils.html|archivedate=2011-04-29}}&lt;/ref&gt; ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಟೆಕ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್ ಆಫ್ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಅಂಡ್ ಹ್ಯುಮನ್ ಹೆಲ್ತ್ ನ ನಿರ್ದೇಶಕ ರೊನಾಲ್ಡ್ ಕೆಂಡಾಲ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ &quot;ನಾನು' ಈ ಸೋರಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣ ನಿಖರವಾಗಿದೆಯೇ ಎನ್ನುವ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ,ಒಂದು ವೇಳೆ ಇದು ಸತ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ೫೦ ರಿಂದ ೬೦ ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ ಗಳು &lt;nowiki&gt;[1.2 ದಿಂದ 1.4 ದಶಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಗಳು]&lt;/nowiki&gt; ಇನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎಂದೂ ವಾದಿಸಿದರು.&quot;&lt;ref name=&quot;Talev&quot; /&gt; ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಕಡಲ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;Talev&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/08/05/1620679/doubts-follow-rosy-oil-report.html |title=Doubts follow rosy oil report|last1=Bolsatd|first=Erika|last2=Schoof|first2=Renee|last3=Talev|first3=Margaret |work=[[The Sun News]]|date=2010-08-05|accessdate=2010-08-05}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ NOAA ವರದಿಯು ಆಗಷ್ಟ್ ೪ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಅಂದಾಜಿನಂತೆ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣ ಇನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Zabarenko |first=Deborah |url=http://www.reuters.com/article/idUSTRE6730IJ20100804 |title=Nearly 3/4 of BP spill oil gone from Gulf |publisher=Reuters |date= 4 August 2010|accessdate=2010-08-15}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಕೆಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ NOAA ವರದಿಯು &quot;ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದ&quot; ಎಂದೂ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಯುನ್ವರ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಕೆಮಿಕಲ್ ಒಸಿಯಾನೊಗ್ರಾಫರ್ ಡೇವಿಡ್ ಹೊಲ್ಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ ೨೫% ರಷ್ಟು ತೈಲ ಉರಿದು,ಆವಿಯಾಗಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಹೋಗಿದ್ದರೆ ಇನ್ನುಳಿದ ೭೫% ರಷ್ಟು ಇನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸಿಗದ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://news.oneindia.in/2010/08/06/scientistscall-new-gulf-spill-reportludicrous.html |title=Scientists call new gulf spill report 'ludicrous' - Oneindia News |publisher=News.oneindia.in |accessdate=2010-08-15 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144222/http://news.oneindia.in/2010/08/06/scientistscall-new-gulf-spill-reportludicrous.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಒಕ್ಕೂಟದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಅದರ ನೇರ ಅಳತೆಗಳು ಕೇವಲ {{convert|430000|oilbbl|USgal}}ರಷ್ಟು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಅಂದಾಜಿಗೆ ಸೇರಿವೆ.ಇನ್ನುಳಿದದ್ದು ಉರಿದು ಹೋಗಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಹರಿದು ಬಾಚಿ ಹೋಗಿದೆ. ಇನ್ನುಳಿದ ಸಂಖ್ಯೆಯೆಂದರೆ &quot;ಶಿಕ್ಷಣ ಆಧಾರಿತ ವಿಜ್ಞಾನಿಕ ಊಹೆಗಳು&quot; ಎಂದು NOAA ವರದಿ ಬರೆದ ಬಿಲ್ ಲೆಹ್ರ್ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ.&quot;ತೈಲ ಎಷ್ಟು ತುಳುಕಿ,ಹರಿದು ಹೊರಚೆಲ್ಲಿ ಹೋಯಿತು ಅಥವಾ ಸೋರಿಕೆಯಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ.&quot; FSU  ಸಮುದ್ರವಿಜ್ಞಾನದ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಅಯಾನ್ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ &quot;ಇದೊಂದು ಸಮತೋಲನವಿಲ್ಲದ ವರದಿ&quot; ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ತರ್ಕಗಳು ಮತ್ತು &quot;ಹಾರಿಹೋಗುವ ನಿಲುಕದ ಊಹೆಗಳು&quot;ಸೇರಿವೆ, ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |author=By AP / SETH BORENSTEIN Wednesday, Aug. 04, 2010 |url=http://www.time.com/time/health/article/0,8599,2008753,00.html |title=NOAA: Most of the Gulf Oil Spill is Gone |publisher=TIME |date=2010-08-04 |accessdate=2010-08-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110120144256/http://www.time.com/time/health/article/0,8599,2008753,00.html |archivedate=20 ಜನವರಿ 2011 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಟೆಕ್ಸಾಸ್ A&amp;amp;M ನ ಜಾನ್ ಕೆಲೆರ್ ಅವರು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದ ತಮ್ಮ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸೋರಿಕೆಯಾದ ಸ್ಥಳವು &quot;೭೫% ರಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲ ಹರಿದು ಹೋಯಿತೆನ್ನುವುದು &quot;ಸರಿಯಲ್ಲ&quot;.ಹೀಗಾಗಿ ಸಮುದ್ರ ತಳದಿಂದ ಬಂದ ೫೦% ರಿಂದ ೭೫ ರಷ್ಟು ತೈಲವು ಬಾವಿಯಿಂದ ಬಂದರೂ ಅದು &quot;ನೀರಿನಲ್ಲೇ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ಇಲ್ಲವೇ ಹರಡಿದ ಭಾಗವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.&quot;ಎಂದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Suzanne Goldenberg, US environment correspondent |url=https://www.theguardian.com/environment/2010/aug/05/oil-spill-white-house-accused-spin |title=Gulf oil spill: White House accused of spinning report &amp;#124; Environment |publisher=The Guardian |date= 5 August 2010|accessdate=2010-08-15|location=London}}&lt;/ref&gt; ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಅಫ್ ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆಗಷ್ಟ್ ೧೬ ರಂದು  ಅವರ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಪ್ರಕಾರ ೮೦% ರಷ್ಟು BP ಆಯಿಲ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೊಲ್ಲಿಯಿಂದ ಹೋದದ್ದು ಇನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಜಾರ್ಜಿಯಾ ತಂಡ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ಈ ಅಂಕಿಅಂಶವು ತಪ್ಪು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.ತೈಲ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದದ್ದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ.'&lt;ref&gt;[http://www.miamiherald.com/2010/08/16/1778754/ga-scientists-gulf-oil-not-gone.html#ixzz0woSnzi7g Ga. ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ಸ್: ಗಲ್ಫ್ ಆಯಿಲ್ ನಾಟ್ ಗಾನ್, 80 pct ರಿಮೇನ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100829041856/http://www.miamiherald.com/2010/08/16/1778754/ga-scientists-gulf-oil-not-gone.html#ixzz0woSnzi7g |date=29 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 }}, ದಿ ಅಸೊಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್, ಆಗಷ್ಟ್ ೧೬, ೨೦೧೦&lt;/ref&gt;

ಡಿಸೆಂಬರ್ ೩ ರಲ್ಲಿ BP ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಸರ್ಕಾರವು ಸೋರುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅತ್ಯಧಿಕವೆಂದು ತೋರಿಸಿದೆ. ಅದೇ ದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಆಯೋಗದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಪ್ರಕಾರ BP ನ್ಯಾಯವಾದಿಗಳು ಈ ಸೋರುವಿಕೆಯನ್ನು ೨೦ ರಿಂದ ೫೦ ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಅಧಿಕ (ಪ್ರಮಾಣ)ಗಾತ್ರವನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ,ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ದಿ ಅಸೊಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ಪ್ರಕಟಿತ ದಾಖಲೆಯನ್ನು BP ಕಂಪನಿಯು NOAA,ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ದಿ ಜಸ್ಟೀಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಗೆ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.&quot;ಅದು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ &quot;ಅವರು ಅಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಅಥವಾ ಅಸಮರ್ಪಕವಾದ ಮಾಹಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಇದರೆಡೆಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಊಹೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ದೊಡ್ಡ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಗಳಿಗೂ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದು.&quot;  ಆದರೆ BP ಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಅಂದಾಜನ್ನು ಮಾಹಿತಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀಡಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.charlotteobserver.com/2010/12/04/1885694/bp-contests-size-of-gulf-oil-spill.html|title=BP contests size of gulf oil spill|last=Cappiello|first=Dina|work=[[The Charlotte Observer]]|agency=[[Associated Press]]|date=2010-12-04|accessdate=2010-12-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110425204427/http://www.charlotteobserver.com/2010/12/04/1885694/bp-contests-size-of-gulf-oil-spill.html|archivedate=2011-04-25}}&lt;/ref&gt;

===ತೈಲದ ಗೋಚರತೆ===
ಗಲ್ಫ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ನ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೀಶೋರ್ ನ ಬೀಚ್ ಮೇಲೆ ರಭಸವಾಗಿ ಹರಡುವ ತೈಲವು, ಜೂನ್ ೧ ರಂದು ತನ್ನ ಪ್ರತಾಪ ತೋರಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.nps.gov/applications/digest/headline.cfm?type=Incidents&amp;id=5117|title=Response To Oil On Gulf Island Beaches Continues|publisher=[[National Park Service]]|date=2010-06-04|accessdate=2010-06-13}}&lt;/ref&gt; ಜೂನ್ ೪ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ತೈಲವು ಲೂಸಿಯಾನಾದ {{convert|125|mi|km}} ದ ಮೇಲೆ ಚೆಲ್ಲಿ,ಹರಡಿದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಗೋಚರವಾಯಿತು.ಅದೇ ರೀತಿ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಮತ್ತು [[ಅಲಬಾಮ|ಅಲಬಾಮಾ]] ನಿಷಿದ್ದಿತ ದ್ವೀಪಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಕಾಣಿಸಿತು.ಅದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪೆನ್ಸಾ ಕೋಲಾ ಬೀಚ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಬ್ಯಾರಿಯರ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |agency=Associated Press |title=BP has another setback as oil slick threatens Florida |url=http://www.nbc-2.com/global/story.asp?s=12579191 |accessdate=2010-06-03 |first=Greg |last=Bluestein |date=2010-06-03 |work=Yahoo! News |archive-date=12 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100912042013/http://www.nbc-2.com/global/story.asp?s=12579191 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಜೂನ್ ೯ ರಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲದ ಜಿಡ್ಡು ಪೆರಿಡಿಡೊ ಪಾಸ್ (ಕಾಲುವೆ)ಮೂಲಕ ಇಂಟ್ರಾಕೋಸ್ಟಲ್ ವಾಟರ್ ವೇನಲ್ಲಿ (ಅಂತರ ಕರಾವಳಿ ಜಲಮಾರ್ಗ) ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು.ಈ ಕಾಲುವೆ ಹಾದಿಯು ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗದ್ದರಿಂದ ಅದು ಕಾಲುವೆ ಮಾರ್ಗದುದ್ದಕ್ಕೂ ಹರಡಲಾರಂಭಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;PNJ28&quot;&gt;{{cite news |title=Coast Guard authorizes closure of Perdido Pass |first=Jamie |last=Page |newspaper=Pensacola News Journal date=2010-06-09 |url=http://www.pnj.com/article/20100609/NEWS01/100609028/Coast-Guard-authorizes-closure-of-Perdido-Pass PNJ-28 |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=19 ಏಪ್ರಿಲ್ 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419195909/http://www.pnj.com/article/20100609/NEWS01/100609028/Coast-Guard-authorizes-closure-of-Perdido-Pass |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಜೂನ್ ೨೩ ರಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲವು ಪೆನ್ಸಾಕೊಲಾ ಬೀಚ್ ಮತ್ತು ಗಲ್ಫ್ ಐಲೆಂಡ್ಸ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೀಶೋರ್ ನಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿತು.ಆಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು [[ಅಲಬಾಮ|ಅಲಬಾಮಾ]]ದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈಜಾಡುವುದನ್ನು {{convert|33|mi|km}}ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದರು.&lt;ref name=&quot;Kunzelman&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Kunzelman625&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/06/25/1552511/bp-gaffes-kill-hope.html|title=BP gaffes kill hope|first1=Michael|last1=Kunzelman|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-06-25|accessdate=2010-06-25}}&lt;/ref&gt; ಜೂನ್ ೨೭ ರಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಟಾರ್ ನ ಉಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶದ ತೈಲ ಭಾಗವು ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿಯ ಗಲ್ಫ್ ಪಾರ್ಕ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಗೆ ತಲುಪಿತು.&lt;ref name=&quot;McConnaughey&quot;&gt;{{cite news|url=http://oilspilldisasters.com/admiral-gulf-coast-spill-976407a|title=Admiral back on the Gulf Coast for spill|last1=McConnaughey|first1=Janet|last2=Stacy|first2=Mitch|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-06-27|accessdate=2010-07-01|archive-date=22 ಮಾರ್ಚ್ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120322111136/http://oilspilldisasters.com/admiral-gulf-coast-spill-976407a|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಜುಲೈ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಕಪ್ಪು ಉಂಡೆಗಳು ಗ್ರಾಂಡ್ ಐಲ್ ಗೆ ತಲುಪಿದವು;ಆದರೆ ಸುಮಾರು ೮೦೦ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಅದನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಸಿದ್ದರಾಗಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;Breen&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.washingtontimes.com/news/2010/jul/5/bp-costs-oil-spill-response-pass-3-billion/|title=BP costs for oil spill response pass $3&amp;nbsp;billion |last=Breen|first=Tom|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-07-04|accessdate=2010-07-05}}&lt;/ref&gt; ಜುಲೈ ೩ ಮತ್ತು ೪ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಟಾರ್ ಉಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ತೈಲದ ಚರಟಗಳು ಬೊಲಿವರ್ ಬೀಚ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಲ್ವೆಸ್ಟನ್ ತಟದಲ್ಲಿ ಬಂದವು.ಆದರೆ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಹಡಗು ಅವುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಂದಿತೆಂದು ನಂಬಲಾಯಿತಾದರೂ ಆದರೆ ಜುಲೈ ೫ರ ನಂತರ ಇಂತಹ ಯಾವುದೇ ಕುರುಹುಗಳು ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;Lozano&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/07/06/1571890/bp-spill-spreads-to-texas.html|title=BP spill spreads to Texas|last=Lozano|first=Juan A.|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-07-06|accessdate=2010-07-06}}&lt;/ref&gt; ಜುಲೈ ೫ ರಲ್ಲಿ ತೈಲದ ಎಳೆಗಳ ತರಹದ ಕುರುಹುಗಳು ಲೂಸಿಯಾನದ ರಿಗೊಲೆಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದವು.ಮರುದಿನ ಟಾರ್ ಬಾಲ್ ಗಳು ಲೇಕ ಪೊಂಟ್ ಚಾರ್ಟ್ರೇನ್ ತಟಕ್ಕೆ ಬಂದು ತಲುಪಿದವು.&lt;ref name=&quot;Lozano&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/07/06/AR2010070605045.html?hpid=topnews|title=Oil in Lake Pontchartrain stokes worries in New Orleans|last1=Mui|first1=Ylan Q.|last2=Fahrenthold|first2=David A.|work=Washington Post |date=2010-07-07|accessdate=2010-07-08}}&lt;/ref&gt;

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೦ ರಂದು ಹೊಸ ಪ್ರಕಾರದ ತೈಲ ಲೇಪನವೊಂದು {{convert|16|mi|km}}ರಿಂದ ಲೂಸಿಯಾನಾ ಕರಾವಳಿಯಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ಪ್ಲೆಕ್ವೆಮೈನ್ಸ್ ಪಾರಿಶ್ ನ ಪಶ್ಚಿಮದ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ತೆಳು ಪರದೆಯಂತೆ ಕಂಡುಬಂತು.  ಲೂಸಿಯಾನಾದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಯು ಈ ತೈಲ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಕಂಡವು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.nola.com/outdoors/index.ssf/2010/09/new_wave_of_oil_comes_ashore_w.html |title=New wave of oil comes ashore west of Mississippi River |author=Bob Marshall|date=12 September 2010 |work=The Times-Picayune  |publisher=Nola.com |accessdate=14 September 2010}}&lt;/ref&gt;

ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೩ ರಂದು ಮೈಲುದ್ದದ ಎಣ್ಣೆ ಲೇಪನದ ಭಾಗವು ಸೌತ್ ವೆಸ್ಟ್ ಪಾಸ್ ನ ಮಧ್ಯದ ವೆಸ್ಟ್ ಬೇ,ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು,ಇದು ವೆನಿಸ್ ಲೂಸಿಯಾನದ ಹತ್ತಿರದ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ನದಿ ಮತ್ತು ಟೈಗರ್ ಪಾಸ್ ನಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿತು. ದಿ ಟೈಮ್ಸ್-ಪಿಕ್ಯಾನೆ ನ ಮ್ಯಾಥಿವ್ ಹಿಂಟೊನ್ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಖಾತ್ರಿಗೊಳಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/10/massive_stretches_of_weathered.html |title=Massive stretches of weathered oil spotted in Gulf of Mexico |date=23 October 2010 |work=The Times-Picayune |publisher=Nola.com |accessdate=23 October 2010 |archive-date=24 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101024122946/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/10/massive_stretches_of_weathered.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನಾ ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲಿದುದನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ನಡೆಸಿದರು.ಸಮುದ್ರ ತಟದಲ್ಲಿನ ತೈಲದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅವರು ಸರ್ಕಾರ,ಫೆಡರಲ್ ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದನ್ನು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವೆಂದು ಹೇಳಿದರು.ಅದಲ್ಲದೇ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲವು ಅದೃಶ್ಯವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಅವರು ಮನಗಂಡರು. ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸದರ್ನ್ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿಯ ನೌಕಾ ವಿಜ್ಞಾನದ ಸಹಾಯಕ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಕೆವಿನ್ ಈಗರ್ ಮಾಕೊಂಡಾ ಬಾವಿಯ ಹತ್ತಿರದ {{convert|140|mi|adj=on}}ಪರಿಧಿಯ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅಗೆತ ಮಾಡಿ ಕೆಲವು ತೈಲದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಆ ಕಡಲಕಿನಾರೆ ಬಳಿ ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಈ ತೈಲವು ಕಚ್ಚಾ ಮತ್ತು ಹಗುರವಾದ ಎಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ,ಎಂದು ಈಗರ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈಗರ್ ಅವರ ತಂಡವು ಈಗಲೂ ಅದರ &quot;ಬೆರಳಚ್ಚು
&quot; ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು BP ಬಾವಿಯಿಂದಲೇ ಬಂದಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ತೈಲದ ವಿಶಾಲದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಧಿಯ ನೋಡಿದರೆ ಇದು &quot;ಬಹುತೇಕ&quot; ಮೆಕೊಂಡೊ ಬಾವಿಯಿಂದ ಬಂದಿರಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಎರಡನೆಯ ಸಂಶೋಧನಾ ತಂಡವು ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಂಶವು ನೀಲಿ ಏಡಿಗಳ ಲಾರ್ವಾದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆದರು. ಈ ಬಾವಿಯ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಗೋಚರತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.{{convert|50|mi}}&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.usatoday.com/news/nation/2010-10-25-oilresearch25_ST_N.htm|title=Research teams find oil on bottom of Gulf|last=Jervis|first=Rick|work=[[USA Today]]|date=2010-10-25|accessdate=2010-11-04}}&lt;/ref&gt;

ನವೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಪ್ಲಾಕ್ವೆಮೈನ್ ಪಾರಿಶ್ ಕರಾವಳಿ ವಲಯದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪಿ.ಜೆ.ಹಾನ್ ಸುಮಾರು {{convert|32000|USgal|oilbbl}}ಪ್ರಮಾಣದಷ್ಟು ತೈಲವು ಕಳೆದ ಹತ್ತು ದಿನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರದ ಹಸಿ ಭೂಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಬಾರಾತರಾ ಬೇ ನಲ್ಲಿನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮೊದಲ ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮರಿ ಏಡಿಗಳು,ಚಿಪ್ಪು ಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಸಿಗಡಿಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿವೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಎಣ್ಣೆಯ ಬಹುಭಾಗ ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಪದರಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. &quot;ಇನ್ನು ಕೆಲವೆಡೆ ಇದು ಇನ್ನೂ ಕೆಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ,&quot;ಎಂದು ಹಾನ್ಸ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ಏಕೆಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಕೆಲವರು ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಈ ತೈಲ ಮಾಯಾಜಾಲದಿಂದ ಕಾಣೆಯಾಯಿತೆನ್ನುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ.&quot;&lt;ref name=&quot;gadling.com&quot; /&gt;

===ನೀರ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿನ ತೈಲ ಪದರು===
''RV ಪೆಲಿಕಾನ್'' ದೋಣಿಯಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್ ಫಾರ್ ಅಂಡರ್ ಸೀ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ &lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.noaanews.noaa.gov/stories2010/20100506_spillsampling.html |title=NOAA Ocean Science Mission Changes Course to Collect Seafloor and Water Column Oil Spill Data |date=2010-05-06}}&lt;/ref&gt; ಯ ಸಂಶೋಧಕರು ಮೇ ೧೫ ರಂದು ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ &lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/05/16/us/16oil.html|title=Giant Plumes of Oil Forming Under the Gulf |date=2010-05-15|work=The New York Times|first=Justin|last=Gillis}}&lt;/ref&gt; ಮೇಕ್ಸಿಕೊ ದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿನ ತೈಲದ ಲೇಪನವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದರು.ಅಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಾದ,{{convert|10|mi|km}}ಉದ್ದದ {{convert|3|mi|km}}ಮತ್ತು ಅಗಲದ ಸ್ಥೂಲತ್ವ {{convert|300|ft|m}}ಹೊಂದಿದ ತೈಲ ಭಾಗವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಅತ್ಯಂತ ಟೊಳ್ಳೆನಿಸಿದ ತೈಲ ಲೇಪನದ ಸಮೂಹವೊಂದನ್ನು ಈ ತಂಡ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿತು.ಇದು ಸುಮಾರು {{convert|2300|ft|m}}ದಪ್ಪವಾಗಿದೆ.ಅತ್ಯಂತ ಆಳದ ತೈಲವು ಕಡಲತಟದ ಮೇಲೆ ದೊರೆಯಿತು.{{convert|4593|ft|m}}&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/N25115351.htm |title=Interview: Scientists to study deepwater Gulf &quot;oil plume&quot; |publisher=Thomson Reuters Foundation |date=2010-06-25 |agency=Reuters|author=Matthew Bigg}}&lt;/ref&gt; ಇನ್ನುಳಿದ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ಸಂಶೋಧಕರು ಈ ತೈಲವು ಬಹುಪದರುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/05/16/us/16oil.html |title=Giant Plumes of Oil Forming Under the Gulf|first1=Justin|second1=Gillis|date=2010-05-15|publisher=The New York Times}}&lt;/ref&gt; ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮೇ ೨೭ ರಂದು ಎರಡನೆಯ ತೈಲ [https://www.youtube.com/user/USFchannel#p/a/u/0/EC_--DbuxlY ಪದರ] ನ್ನು {{convert|22|mi|km}}ಸೋರುವ ಬಾವಿಯಿಂದ {{convert|22|mi|km}}ಹಿಡಿದು ಮೊಬೈಲ್ ಬೇ,ಅಲಬಾಮಾ ದೆಡೆಗೆ ನುಗ್ಗುತ್ತದೆ. ತೈಲವು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿ ಮಾಯವಾಗಿ ಅದು ಕಾಣದಾಯಿತು. ಸಮುದ್ರ ತಳದ ಪದರುಗಳ ಬಾವಿ ಬಾಯಿಯ ಕೆಮಿಕಲ್ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.huffingtonpost.com/2010/05/27/gulf-oil-spill-new-plumes_n_591994.html |title=Gulf Oil Spill: Scientists Discover Massive New Sea Oil Plume |first1=Matthew |last1=Brown |first2=Jason |last2=Dearen |date=2010-05-27 |publisher=Huffington Post}}&lt;/ref&gt; ದಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಸ್ಪಿರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ (NOAA)ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು.ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ದ ಸಂಶೋಧನಾ ತಂಡವು ಮೇ ೨೨-೨೮ ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ತೈಲ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ವೆದರ್ ಬರ್ಡ್ II ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು.   ಈ ಪಡೆದ ಮಾದರಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಪದರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು,ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ದಶಲಕ್ಷದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೦.೫ ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸ್ಥೂಲತ್ವ ಇತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪದರಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ BP ಬಾವಿಯಿಂದ ಬಂದ ತೈಲ ಇದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು NOAA ಹೇಳಿತು.ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಮಾದರಿಯ ತೈಲಪದರುಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಎಲ್ಲಿಯದೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;toolow&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.noaanews.noaa.gov/stories2010/20100608_weatherbird.html |title=NOAA Completes Initial Analysis of Weatherbird II Water Samples |date=2010-06-08 |accessdate=2008-06-25 |work=NOAA News}}&lt;/ref&gt;  ಜೂನ್ ೨೮ ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆಳವಾದ ನೀರಿನಲ್ಲಿನ ಪದರುಗಳನ್ನು {{convert|22|mi|km|0}}ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಅವು ನೇರವಾಗಿ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್  ಬಾವಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದೆಂದು ಸಾಕ್ಷಿ ತೋರಿಸಿದರು. ಅವರ ವರದಿ ಹೇಳುವಂತೆ ಅದು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಶಿಥಿಲಗೊಳ್ಳುವುದೆಂದು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.ಇದು ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ವರೆಗೆ ಆಳದಲ್ಲಿರುವ ಕಡಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://dailycaller.com/2010/08/19/major-study-proves-oil-plume-thats-not-going-away/ |newspaper=The Daily Caller |title=Major study charts long-lasting oil plume in Gulf |first=Seth |last=Borenstein |date=20 August 2010 |accessdate=22 Sept 2010 |archive-date=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100820064638/http://dailycaller.com/2010/08/19/major-study-proves-oil-plume-thats-not-going-away/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಜುಲೈ ೨೩ ರಲ್ಲಿ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು  NOAAಜೊತೆಯೂಗಿ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಧ್ಯಯನ ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ಉಪಸಮುದ್ರದ ತೈಲಪದರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರ ನೀಡಿ ಇದು ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್  ಬಾವಿಯಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೆಂದು ಹೇಳಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.mcclatchydc.com/2010/07/23/98088/researchers-confirm-subsea-gulf.html |title=Researchers confirm subsea Gulf oil plumes are from BP well |first=Sara |last=Kennedy |newspaper=McClatchy Newspapers |date=23 July 2010 |accessdate=2 Aug 2010 |archive-date=1 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100801191419/http://www.mcclatchydc.com/2010/07/23/98088/researchers-confirm-subsea-gulf.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; NOAA ಮತ್ತು ಪ್ರಿನ್ಸಿಟೊನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಆಳದ ನೀರಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ತೈಲದ ಪದರು ಮತ್ತು ಅನಿಲಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು ಉತ್ತರದ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊಗೆ ಸೇರಿದ್ದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರೊಳಗಿನ ಆಮ್ಲ್ಸಜನಕದ ಪರಿಣಾಮವು ಒಂದು ವಿಷಯದಲ್ಲಿ (ಕೆಲತಿಂಗಳಕಾಲ) ಇದರಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇದು (ವರ್ಷಗಳ)ದ ಅವಧಿಗೂ ವಿಸ್ತರಣೆಯೂಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;ಆಡ್ ಕ್ರೊಫ್ಟ್, ಎ., ಆರ್. ಹಾಲ್ ಬರ್ಗ್, ಜೆ. ಪಿ. ಡನ್ನೆ, ಬಿ. ಎಲ್. ಸ್ಯಾಮ್ಯುವಲ್ಸ್, ಜೆ. ಎ. ಗಾಲ್ಟ್, ಸಿ. ಎಚ್. ಬಾರ್ಕರ್, ಅಂಡ್ ಡಿ. ಪೆಟೊನ್(೨೦೧೦), ಸಿಮುಲೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಂಡರ್ ವಾಟರ್ ಪ್ಲ್ಯುಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಡಿಸಾಲ್ವ್ಡ್ ಆಯಿಲ್ ಇನ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ, Geophys. Res. Lett., doi:10.1029/2010GL044689, in press.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ಸಿಮುಲೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಂಡರ್ ವಾಟರ್ ಪ್ಲ್ಯುಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಡಿಸಾಲ್ವ್ಡ್ ಆಯಿಲ್ ಇನ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ [http://www.gfdl.noaa.gov/simulations-of-underwater-plumes-of-oil-in-the-gulf-of-mexico ]&lt;/ref&gt;

ಡೇವಿಡ್ ವೆಲೆಂಟೈನಾ ಆಫ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ಸಾಂತಾ ಬಾರ್ಬರಾ ನಂಬುವಂತೆ ಈ ತೈಲ ಪದರುಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಪಗಳು ಸಮುದ್ರ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅವು ಸಾವಯವ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಕರಗಿಹೋಗಿವೆ.ಆದರೆ ಈ LBNL ಸಂಶೋಧಕರು ಸಾವಯವವಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿ ಹೋಗುವ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪರಿಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;[http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=how-fast-microbes-consume-gulf-oil-spill ಹೌ ಫಾಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾನ್ ಮೈಕ್ರೊಬ್ಸ್ ಕ್ಲೀನ್ ಅಪ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್?]&lt;/ref&gt; ಅವರು ಈ ತೈಲ ಪದರುಗಳು ಕರಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ.

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ ನೀರಿನ ಕೆಳಗಿರುವ ತೈಲದ ಪದರುಗಳು BP ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ತೈಲವು ಕೊಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಆದರೆ NOAA ದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಜೇನೆ ಲುಬ್ಚೀಂಕೊ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದರಲ್ಲದೇ ಈ ವರದಿಗಳು &quot;ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುವಂತಿದ್ದು,ಅಪಕ್ವ ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ.&quot;&lt;ref name=&quot;NOAAplume&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.mcclatchydc.com/2010/07/23/98088/researchers-confirm-subsea-gulf.html |title=Researchers confirm subsea Gulf oil plumes are from BP well |date=23 July 2010 |first=Sara |last=Kennedy |newspaper=McClatchy Newspapers |accessdate=19 Sept 2010 |archive-date=1 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100801191419/http://www.mcclatchydc.com/2010/07/23/98088/researchers-confirm-subsea-gulf.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಮತ್ತು ಸದರ್ನ್ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿಗಳು ಹೇಳುವಂತೆ ಸರ್ಕಾರವು ತಮ್ಮೆಲ್ಲಾ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ,ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. &quot;ನಾವು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದಂತೆ NOAA ಬಹುಶಃ ಇದನ್ನು ಕಂಡು ಬಹಳಷ್ಟು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವೆಂದು ಖುಷಿಪಡಬಹುದಾಗಿದೆ.&quot;ಎಂದು USM ನಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದ್ರವಿಜ್ಞಾನದ ತಜ್ಞ ವೆರ್ನೊನ್ ಅಸ್ಪೆರ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಆದರೆ ಈ NOAA ನಮ್ಮ ಹೆಸರು ಹಾಳುಮಾಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿದೆ. ಅದೊಂದು ನಮಗೆ ಆಘಾತವಾಗಿದೆ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://articles.latimes.com/2010/may/31/nation/la-na-oil-spill-20100531 |title=BP's new plan risks worsening oil spill |date=2010-05-31 |first1=Margot |last1=Roosevelt |first2=Tina |last2=Susman |newspaper=[[Los Angeles Times]]| accessdate=2010-06-29}}&lt;/ref&gt; ಲುಬೆಚೆಂಕೊ ಅವರು ಅಸ್ಪೆರ್ ಅವರ ಈ ರೀತಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.&quot;ನಾವು ಏನನ್ನು ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ,ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಊಹಾಪೋಹಗಳನ್ನು ಹಬ್ಬಿಸುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ತಮಗೆ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಯಾರೇ ಆದರೂ ಅದನ್ನು ಸದುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.&quot;ಎಂದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tampabay.com/news/environment/article1114225.ece |title=USF says government tried to squelch their oil plume findings - St. Petersburg Times |publisher=Tampabay.com |date=2010-08-10 |accessdate=2010-10-01}}&lt;/ref&gt;
ಅದರ ಬದಲಾಗಿ ಈ ತೈಲ ಗುರುತುಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿವೆಯೇ ಅಥವಾ ಈ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್  ನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ್ದೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಾಮರ್ಶಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://news.sciencemag.org/scienceinsider/2010/06/noaa-asks-for-time-out-on-oil-pl.html |title=NOAA Asks for Time Out on Oil Plume Research Cruises |date=4 June 2010 |first=Erik |last=Stokstad |publisher=Science/AAAS |accessdate=22 Sept 2010 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120151030/http://news.sciencemag.org/scienceinsider/2010/06/noaa-asks-for-time-out-on-oil-pl.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಜೂನ್ ೮ರಲ್ಲಿ  NOAA ಬಿಡುಗಡೆ ಮೂಡಿದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪದರು ಮೂತ್ರ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ, ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಆದರೆ ಇನ್ನೆರಡರ ಮೂದರಿಗಳ ಮೂಲವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವುದು ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;toolow&quot; /&gt;

ಜೂನ್ ೨೩ ರಲ್ಲಿ NOAA ಒಂದು ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ತೈಲ ಪದರುಗಳು ಗಲ್ಫ್ ನಲ್ಲಿವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅವು BPಯ ಬಾವಿಯಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿತು.&quot;ಮುಂಜಾಗ್ರತಾ ತೂಕದ ಸಾಕ್ಷ್ಯ&quot;ವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಲು ಅದನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿವಿಧ ಮಾದರಿಗಳಾಗಿ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ವರದಿ &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.propublica.org/documents/item/review-of-r-v-brooks-mccall-data-to-examine-subsurface-oil |title=Review of R/V Brooks McCall Data to Examine Subsurface Oil |publisher=ProPublica |date= |accessdate=2010-10-01 |archive-date=11 ಮಾರ್ಚ್ 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170311122048/https://www.propublica.org/documents/item/review-of-r-v-brooks-mccall-data-to-examine-subsurface-oil |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಪ್ರಕಾರ:&quot;ಈ ಸ್ಥೂಲ ಸಾಕ್ಷ್ಯವು ಈ ನಾಲ್ಕು ಮಾದರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ಣ ನಿಗಾವಹಿಸಿ ಕಾಳಜಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ಇದರ ಮೇಲಿಂದ DWH-MC೨೫೨ ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲದ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಈ ಉಪಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿದೆ,ಇದು ಬಾವಿ ಇರುವ ನಿವೇಶನದ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲದ ಗುರುತುಗಳು ದೊರಕಿವೆ.ಆದರೆ ಈ ತೈಲವು ರಾಸಾಯನಿಕ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಅದಲ್ಲದೇ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಪದರಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲ ಇರುವುದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಧಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಒಳಗೊಂಡ ಯಾವುದೇ ಮಾದರಿಯ &quot;ಬೆರಳಚ್ಚು ಗುರುತುಗಳನ್ನು&quot; ಮೂಲ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಅದರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ,ಹೀಗೆ ಇದರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|author=E-mail |url=https://www.propublica.org/blog/item/noaa-confirms-deepwater-oil-plumes-are-from-bps-well |title=NOAA Confirms Oil Plumes Are From BP’s Well |publisher=ProPublica |date=2010-06-24 |accessdate=2010-10-01}}&lt;/ref&gt;

ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೦ ನಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು ೩೫ ಕಿಲೊಮೀಟರ್ ಗಳ ವರೆಗೆ ಹರಡಿದ್ದಲ್ಲದೇ ೧೧೦೦ಮೀಟರ್ ಆಳದಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲದ ಪದರುಗಳ ಗರಿಗಳಂತಹ ಆಕಾರ ದೊರೆತಿವೆ. ಈ ತೈಲದ ಪದರು ಹಲವು ದಿನಗಳ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕರಗದೇ ಹಲವು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಹಾಗೆಯೇ ಇತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite journal|doi = 10.1126/science.1195223 |author= Richard Camilli et al. |title= Tracking Hydrocarbon Plume Transport and Biodegradation at Deepwater Horizon |journal=Science|pages= 201–204 |volume= 330 |date= 8 October 2010}}&lt;/ref&gt;

=== ನೀರಿನ ತಳದಲ್ಲಿನ ತೈಲ===
ಆಗಷ್ಟನಲ್ಲಿ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸಮುದ್ರದ ತಳದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ತೈಲ ಕಣಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಚದುರಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.  ಆದರೆ ಈ ಹುಡುಕಿದ ಸಂಶೋಧನೆ ಪ್ರಕಾರ ಈ ತೈಲ ಕೇವಲ ತುಂತುರಾಗಿ 'ಒಸರುವುದಲ್ಲದೇ' ಕೆಲ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಹಿಮಗಾಳಿಯಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.' USF ನ ಡೇವಿಡ್ ಹೊಲ್ಲಂಡರ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಸರ್ಕಾರದ ಮೂಲ ಮಾಹಿತಿಯು ಅದರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ತೈಲಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಗಳು ಸೂಕ್ತ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿವೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ತೈಲ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ತಟಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದೆ,ಎಷ್ಟು ಆವಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣವು ಈ ತಳದ ಅಲೆಗಳಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ನೀಡಲಾರದು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.greenrightnow.com/wabc/2010/09/13/where-did-all-the-oil-go-look-out-below/ |title=7online.com Green Content - Where did all the oil go? Look out below |publisher=Greenrightnow.com |date=2010-09-13 |accessdate=2010-10-01}}&lt;/ref&gt;

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೦ ರಂದು ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಮರೈನ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಒಂದು ಸಂಶೋಧನಾ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಸಾಮಂತಾ ಜೊಯೆ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲ ಕುರಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲೆ ಹಾಕಿದರು.ಅಲ್ಲಿ ಹರಿದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲವು ಹೆಚ್ಚು ಆವಿಯಾಗದೇ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸಮುದ್ರ ತಳದಲ್ಲಿ ಕ್ರೋಢೀಕರಣಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.ಸಮುದ್ರ ತಳದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ತೈಲದ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿಗದಿ ಸಾಧ್ಯವಾದುದಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಸಮುದ್ರ ತಳದಲ್ಲಿನ ತೈಲ ಪದರಿನ ಗರಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ ನಂತರ ಕೆಲವೆಡೆ ಕೆಳಗೆ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಇಂಚ್ ಗಳಷ್ಟಿನ ದಪ್ಪದ ತೈಲ ಪದರು ಹರಡಿದೆ,ಅದರ ಮೇಲ್ಪದರಲ್ಲಿ ಸತ್ತ ಚಿಪ್ಪುಜೀವಿಗಳ ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ಜೀವವರ್ಗದ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಕುರುಹು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಅವರ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಜೀವಿ ವರ್ಗದ ಕೆಲವು ಇದನ್ನು ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ನಿಸರ್ಗದತ್ತವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಿದ ಎಣ್ಣೆ ಪ್ರಮಾಣವು ಕೆಳಗಡೆ ಮುಳುಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರಬಹುದು.ಅದಲ್ಲದೇ ಅಲ್ಲಿನ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ಹರಡುವಿಕೆಯಾಗಿರಲೂ ಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. &quot;ನಾವು ಸೂಕ್ತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ [ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ]ತೈಲ ಬೆರಳಚ್ಚು ಪಡೆದು ಅದನ್ನು &quot;ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್  ಗೆ ಸಂಭಂಧಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು,&quot;ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. &quot;ಆದರೆ ಈ ತೈಲವು ನೀರಿನಾಳದ ಬಗ್ಗಡದ ಕೊಳಚೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಇದನ್ನು ಸೋರಿ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದ್ದೆಂದು ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದು.ಯಾಕೆಂದರೆ ಇದು ಎಲ್ಲೆಡೆಗೂ ಪಸರಿಸಿರುವುದೂ ಒಂದು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.&quot;&lt;ref name=&quot;Richard Harris&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=129782098&amp;ft=1&amp;f=1007 |title=Scientists Find Thick Layer Of Oil On Seafloor |author=Richard Harris |date=September 10, 2010 |work= |publisher=NPR.org |accessdate=14 September 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.dailyfinance.com/story/where-is-the-oil-from-the-bp-spill-researchers-believe-much-of/19631983/ |title=Where's the Oil From the BP Spill? Researchers Look at the Ocean Floor |author=Bruce Kennedy |date=13 September 2010 |work= |publisher=DailyFinance.com |accessdate=14 September 2010}}&lt;/ref&gt;

===ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಣೆ-ಉಸ್ತುವಾರಿ===
ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಈ BP ಸಂಸ್ಥೆಯು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಅದರ ಎಲ್ಲೆವರಿಗಿನ ಹರಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಅಂಕಿಅಂಶ ನೀಡಿಲ್ಲವೆಂದೇ ದೂರಿವೆ.ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮುತುವರ್ಜಿಯಿಂದ ಗಮನಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾತ್ರ ಏನೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಈ ಗುಂಪುಗಳು ಆಗ್ರಹಿಸಿವೆ.   ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸನ ಸಮಿತಿ ನೀಡಿದ ಸಾಕ್ಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ವ್ಜೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲಾರಿ ಶೆವೆಗರ್ ಹೇಳುವಂತೆ, ಈ BP ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮರೆತು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಕ್ತ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಅದರಲ್ಲಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಪರಿಮಾಣ ಹಾಗು ಉಕ್ಕಿ ಚೆಲ್ಲಿದ ಬಗೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಈ BP ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ವಿಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲದ ಸೋರಿಕೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಅಡೆತಡೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;Heavy oil hits Louisiana shore&quot;&gt;{{cite news| url=http://www.reuters.com/article/idUSTRE6430AR20100520 |title=BP accused of cover-up |date=2010-05-19 |publisher=Reuters}}&lt;/ref&gt; ಮೇ ೧೯ ರಂದು BP ಒಂದು ನೇರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಪಿಲ್ ಕ್ಯಾಮ್ ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ತೈಲ ನಾಶವಾಗಿದ್ದು,ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ತನ್ನ ಬಾಹು ಚಾಚಿ ಹೇಗೆ ಪರಿಸರ ಹಾಳು ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದೆ.ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ತನ್ನ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ತೀಕ್ಷ್ಣ ವಿಚಾರ ಬಂದಾಗ ಅದು ಈ ರೀತಿಯಾದ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ,ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಇದರ ವ್ಯರ್ಥ ಸೋರಿಕೆ ತೋರಿಸಲು ಅದು ಮುಂದಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|title= BP switches on live video from oil leak |url= https://www.theguardian.com/environment/2010/may/20/deepwater-horizon-oil-spill-live-web-footage |last= Goldenberg |first = Suzanne |newspaper=[[The Guardian]] |publisher= Guardian Media Group |date= 2010-05-21 |accessdate= 2010-06-12|location=London}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite press release |title= Markey to Get Live Feed of BP Oil Spill on Website |url= http://globalwarming.house.gov/mediacenter/pressreleases_2008?id=0245 |publisher= The House Select Committee on Energy Independence and Global Warming |date= 2010-05-19 |accessdate= 2010-06-12 |archive-date= 13 ಜೂನ್ 2010 |archive-url= https://web.archive.org/web/20100613050236/http://globalwarming.house.gov/mediacenter/pressreleases_2008?id=0245 |url-status= dead }}&lt;/ref&gt; ಮೇ ೨೦ ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಇಂಟರಿಯರ್ ನ ಕೆನ್ ಸಲಜಾರ್ ಹೇಳಿದಂತೆ U.S. ಸರ್ಕಾರವು ಗಲ್ಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.reuters.com/article/idUSTRE6430AR20100520?type=domesticNews&amp;feedType=RSS&amp;feedName=domesticNews |title= U.S. to check BP spill size, heavy oil comes ashore |publisher=Reuters |date=210-05-20}}&lt;/ref&gt; ಎನ್ವೈರ್ನ್ ಮೆಂಟ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಯ ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿರುವ ಲಿಸಾ ಜಾಕ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಆಫ್ ಹೋಮ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿಯ ಜಾನೆಟ್ ನಪೊಲಿಟಾನೊ ಅವರು ಯಾವ ರೀತಿಯಾದ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಅದನ್ನು ರಾಸಾಯನಿಕ ರೂಪವಾಗಿ ಎಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಈ ಕೊಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/05/20/AR2010052005083.html |title=Estimated rate of oil spill no longer holds up |first1= Steven |last1= Mufson |first2= David |last2=Fahrenthold |date=2010-05-21 |publisher=Washington Post}}&lt;/ref&gt;

ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಪೋಲಾದ ಪ್ರಮಾಣದ ವರದಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲು ಕೂಡಾ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೋಗದಂತೆ ಮತ್ತು ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು ಕೂಡಾ ಅದನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡದಿರುವಂತೆ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.ಇದರಿಂದ ಎಷ್ಟು ಅನಾಹುತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ರೀತಿಯ ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂತಹ ದೂರುಗಳನ್ನು BP ಕಂಪನಿಯ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು,ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾನೂನು ಅನುಷ್ಠಾನ ಮಾಡುವವರು,USCG ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ದ ಮಾಡಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;nytimes.com&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite video |url= http://www.cbsnews.com/video/watch/?id=6496749n |title= Coast Guard Under 'BP's Rules' |people= Kelly Cobiella |publisher= CBS News |access-date= 23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date= 20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url= https://web.archive.org/web/20110120144206/http://www.cbsnews.com/video/watch/?id=6496749n |url-status= dead }}&lt;/ref&gt; ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೂ ಕೂಡಾ ಈ BP ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ದರಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;nytimes.com&quot;&gt;{{cite news|publisher= The New York Times Company |newspaper= [[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |date= 2010-06-09 |title= Efforts to Limit the Flow of Spill News |url= https://www.nytimes.com/2010/06/10/us/10access.html?ref=global-home|first=Jeremy W.|last=Peters}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ BP ಯು ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕೆಂಬುದು ನಮಗೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಿತು.&lt;ref name=&quot;nytimes.com&quot; /&gt;
ಜೂನ್ ೩೦ ರಲ್ಲಿ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಗಲ್ಫ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ಯಾವುದೇ ''ದೋಣಿಗಳು '' ಅಡ್ಡಾಡದಂತೆ ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತಿತ್ತು.ಅಲ್ಲಿಂದ ಬರುವ-ಹೋಗುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅದು ಗಮನಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು.ಅದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಅಥವಾ ತೈಲ ಹರಡಿದ ಪ್ರಮಾಣ &quot;ತಿಳಿಸಲು ಕೂಡಾ ಅದರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅದು ತಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.&quot;{{m to ft|20}}&lt;ref&gt;{{cite press release |title= Coast Guard establishes 20-meter safety zone around all Deepwater Horizon protective boom operations |url= http://www.deepwaterhorizonresponse.com/go/doc/2931/726955/ |publisher= Deepwater Horizon Incident Joint Information Center |date= 2010-06-30 |accessdate= 2010-07-26 |archive-date= 1 ಜುಲೈ 2010 |archive-url= https://web.archive.org/web/20100701044051/http://www.deepwaterhorizonresponse.com/go/doc/2931/726955/ |url-status= dead }}&lt;/ref&gt; ಪತ್ರಿಕಾ ಗೋಷ್ಟಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಆಡ್ಮಿರಲ್ ಥಾಡ್ ಅಲ್ಲೆನ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಹೊಸ ಕಾನೂನು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.&lt;ref&gt;ಕಿರ್ಖಮ್, ಕ್ರಿಸ್ (ಜುಲೈ ೧, ೨೦೧೦)[http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/07/media_boaters_could_face_crimi.html ಮಿಡಿಯಾ, ಬೋಟರ್ಸ್ ಕುಡ್ ಫೇಸ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪೆನಾಲ್ಟೀಸ್ ಬೈ ಎಂಟರಿಂಗ್ ಆಯಿಲ್ ಕ್ಲೀನ್ ಅಪ್ 'ಸೇಫ್ಟಿ ಝೋನ್'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110120145731/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/07/media_boaters_could_face_crimi.html |date=20 ಜನವರಿ 2011 }}. ಟೈಮ್ಸ್-ಪಿಕ್ಯಾಯುನ್.&lt;/ref&gt; ಆದರೆCNN ನ ''೩೬೦,''  ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆತಿಥೇಯನಾಗಿದ್ದ ಆಂಡ್ರೆಸನ್ ಕೂಪರ್ ಈ ಕಾವಲು ಕಾಯುವ ನಿಯಮವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ&lt;ref&gt;[http://transcripts.cnn.com/TRANSCRIPTS/1007/01/acd.02.html &quot;ದಿ ಸ್ಪಿಲ್ ಅಂಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಪರನ್ಸಿ; ಡಿಸ್ಪರೆಸೆಂಟ್ ರಿಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಮಿಸ್ಲೀಡಿಂಗ್; ಅಲ್ ಗೊರೆ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಶನ್ಸ್ ರಿಒಪನ್ಡ್&quot;](ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್). ಎಂಡರ್ಸನ್ ಕೂಪರ್ ೩೬೦ ಡಿಗ್ರೀಸ್. CNN. ಜುಲೈ ೨೭, ೨೦೦೬. &quot;ನಾವು ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಸುತ್ತಲೂ ಎಂದು ತೋರಿಸದಿದ್ದರೆ ಯಾರೂ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದು. ಹೀಗಾಗಿ ವಿಫಲತೆಗಳನ್ನು ಬಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ತಂಬಾ ಸರಳವಾಗುತ್ತದೆ,ಅದಕ್ಷತೆಯ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ,ಆದರೆ ಸ್ವಚ್ಚತೆಯ ಕಠಿಣ ಶ್ರಮವನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟಕರ.ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛತಾ ತಂಡದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಮಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.&quot;&lt;/ref&gt;

==ಚೆಲ್ಲಿದ ತೈಲ ಹರಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹಲವು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು==
{{Main|Efforts to stem the Deepwater Horizon oil spill}}
{{See also|Offshore oil spill prevention}}

===ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು===
[[File:Oil containment chamber Port Fourchon LA 100426-G-8744K-021.jpg|thumb|upright|ಆಯಿಲ್ ಅಕಂತೇನ್ ಮೆಂಟ್ ಡೋಮ್ ಅಂಡರ್ ಕನ್ ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಇನ್ ಪೊರ್ಟ್ ಫೊರ್ಚಾನ್, ಲೂಸಿಯಾನಾ, ಆಟ್ ವೈಲ್ಡ್ ವೆಲ್ ಕಂಟ್ರೊಲ್ ಆನ್ ಏಪ್ರಿಲ್ 26]]

ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಕೆಳಮಟ್ಟದ ನೀರಿಗೆ ವಾಹನವನ್ನು ಒಯ್ದು ಇದರ ಬಾವಿಯ ಬಾಯಿಗೆ ಬಿರುಡೆ ಹಾಕಲು ಹೋಗಲಾಯಿತು.ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರೆವೆಂಟರ್ ವಾಲ್ವ್ಸ್ ನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.ಇದು ತೈಲ ಬಾವಿಯ ಪ್ರವೇಶದಲ್ಲಿ ಹಾಕಲು ಈ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಯಿತು,ಆದರೆ ಇದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;leakfix&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;BBC 02/5&quot;&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/8656627.stm|title=US oil spill 'threatens way of life', governor warns|date=May 2, 2010 |publisher=BBC News|accessdate=May 2, 2010}}&lt;/ref&gt; ಎರಡನೆಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು {{convert|125|t|lb|adj=on}}ತೈಲ ಧಾರಕ ಗುಮ್ಮಟದಂತಹದನ್ನು ಅದರ ಬಾಯಿಗೆ ಇಡುವುದು.(ಈ ಸೂತ್ರವು ನೀರಿನ ಆಳದಲ್ಲಿನ ಸೋರಿಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ)ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೋರಿಕೆ ತಡೆಯಲು ಕೊಳವೆಗಳಿಗೆ ದಿಗ್ಬಂಧನ ಹಾಕಿ ಪೋಲಾಗುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಅನಿಲ ಸೋರಿಕೆಯು ತಂಪು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಜಲಜನಕದ ಮಿಥೇನ್ ಹೈಡ್ರೇಟ್ ಕಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು ಗುಮ್ಮಟದಂತಹ ದ್ವಾರವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಅದರ ಸೋರಿಕೆಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಪರಿಹಾರ ಆಗುತ್ತವೆ.&lt;ref name=&quot;thestar1405&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.thestar.com/news/world/article/809477--the-6-techniques-that-have-tried-out-on-the-gulf-oil-leak?bn=1 |title=Engineers work to place siphon tube at oil spill site |first1=Erika|last1=Bolstad |first2=Lesley |last2=Clark |first3=Daniel |last3=Chang |publisher=McClatchy Newspapers|newspaper=[[Toronto Star]] |date=2010-05-14 |accessdate=2010-05-14}}&lt;/ref&gt; ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ (ರಂಧ್ರ ಕೊರೆದು)ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ದ್ರವವನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ನಿಲುಗಡೆಯ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಹಾಕುವುದರಿಂದ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಈ ಸೋರಿಕೆಗೆ ಸಿಮೆಂಟ್ ಮೂಲಕ (&quot;ಟಾಪ್ ಕಿಲ್&quot;) ಮಾಡುವ ಕ್ರಮ ಕೂಡಾ ವಿಫಲಗೊಂಡಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url = http://www.bbc.co.uk/news/10191622|title ='Top kill' BP operation to half US oil leak fails| date=May 29, 2010| accessdate=May 29, 2010|publisher=BBC News}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.upstreamonline.com/live/article216214.ece |title=Top kill fails|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group |date=2010-05-28 |accessdate=2010-06-01}}&lt;/ref&gt;

ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಳ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸಿಡಿದು ಹೋದ ಪಂಪ್ ಗೆ ಎತ್ತರದ ಟ್ಯೂಬ್ ಅಳವಡಿಸುವುದು ಎಂಬ ಸರಳವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಡೆದ ಟ್ಯೂಬ್ ನಿಂದ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗುವ ತೈಲವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಅದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕೊಳವೆಯನ್ನು ಒಳಸೇರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಭದ್ರಗೊಳಿಸಲು ವಾಶರ್ ಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಲೂ ಅಳವಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;upstream150510&quot;&gt;{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article215093.ece|title = BP misses on first tube try|first1=Noah |last1=Brenner |first2=Anthony |last2=Guegel |first3=Anthea |last3=Pitt|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-05-15|accessdate = 2010-06-30}}&lt;/ref&gt; ಹೀಗೆ ಹರಿದು ಪೋಲಾಗುವ ಅನಿಲವನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾದ ಅಗಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ,ಮತ್ತು ಡ್ರಿಲ್ ಶಿಪ್ ''ಡಿಸ್ಕವರ್ ಎಂಟರ್ ಪ್ರೈಜಿಸ್''  ನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿತ ತೈಲವನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಹಿಡಿದಿಡಬಹುದಾಗಿದೆ.ಇದಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿದ ಕೊಳವೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಮೊದಲು ಇದನ್ನು ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;bp240510&quot;&gt;{{cite press release |url=http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&amp;contentId=7062283 |title=Update on Gulf of Mexico Oil Spill Response – May 24 |publisher=[[BP]] |date=2010-05-24 |accessdate=2010-05-24 |archive-date=24 ಮೇ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100524113229/http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&amp;contentId=7062283 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;{{convert|924000|USgal|oilbbl|abbr=none}}&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.knoxnews.com/news/2010/may/27/gulf-awaits-word-latest-bid-plug-oil-leak/|title=Gulf awaits word on latest bid to plug oil leak|first1 = Ben|last1= Nuckols|first2 = Greg|last2 = Bluestein|agency=[[Associated Press]]|newspaper=Knoxville News|date = 2010-05-27|accessdate=2010-06-29}}&lt;/ref&gt; ಜೂನ್ ೩ ರ ನಂತರ BP ಯು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ನೇರ ಕೊಳವೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ತೆಗೆಯಿತು.ಹೀಗೆ ಆ ಕೊಳವೆಯನ್ನು ಒಂದು ಬಿರಡೆ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಸುತ್ತಲಿನ ಜಾಗೆಗೆ ಸುರಕ್ಷತೆ ಒದಗಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.cnbc.com/id/37527612/Oil_Stains_Beaches_and_Tourists_as_Slick_Spreads |title=Oil stains beaches and tourists as slick spreads |last1=Nelson |first1=Melissa |last2=Mohr |first2=Holbrook |publisher=[[CNBC]] |agency=[[Associated Press]] |date=2010-06-05 |accessdate=2010-06-29 |archive-date=30 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110430004459/http://www.cnbc.com/id/37527612/Oil_Stains_Beaches_and_Tourists_as_Slick_Spreads |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಆಗ BP ಕಂಪನಿಯ ಸಿಇಒ ಟೊನಿ ಹೆವರ್ಡ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸಾಕಷ್ಟು ತೈಲವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಒದಗಿಸಿತು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.&quot;ಬಹುತೇಕ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲ&quot;ವನ್ನು ಇದರಿಂದ ಉಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;reuters060610&quot;&gt;{{cite news |url=http://uk.reuters.com/article/idUKLDE65503H20100606 |title=BP chief hopes cap will capture most of Gulf oil |first=Estelle |last=Shirbon |publisher=Reuters |date=2010-06=06 |accessdate=2010-06-08 |archive-date=9 ಜೂನ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100609120100/http://uk.reuters.com/article/idUKLDE65503H20100606 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಅದರೆ FRTG ಸದಸ್ಯರಾದ ಇರಾ ಲೆಫೆರ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಅಧಿಕ ತೈಲ ಪ್ರಮಾಣವು ಹಿಡಿತ ಜಾರಿ ಕೈಮೀರಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ,ಬಿರಡೆಯ ಧಾರಕ ವಿಧಾನವು ಅದರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದು ಸರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಇದು ಸಫಲವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;nyt070610&quot;&gt;{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2010/06/08/us/08flow.html?pagewanted=1 |title= Rate of Oil Leak, Still Not Clear, Puts Doubt on BP |last1=Gillis|first1=Justin |last2=Fountain|first2=Henry |newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]|publisher=The New York Times Company |date=2010-06-07 |accessdate=2010-06-08}}&lt;/ref&gt;

[[File:Q4000-Discoverer-Enterprise.jpg|thumb|left|ದಿ Q4000 ಅಂಡ್ ದಿ ಡಿಸ್ಕವರರ್ ಎಂಟರ್ ಪ್ರೈಜ್ ಡುರಿಂಗ್ ದಿ ಫೇಲ್ಡ್ ಟಾಪ್ ಕಿಲ್ ಪ್ರೊಸಿಜರ್]]
ಜೂನ್ ೧೬ ರಂದು ಎರಡನೆಯ ಧಾರಕ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ತೈಲ ತಡೆಯುವ ಬಾಯಿಗೇ ನೇರವಾಗಿ ಅಂದರೆ ಈ ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರೆವೆಂಟರ್ ನ್ನು ಕೊಳವೆ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.ಇದು ಅನಿಲ ಮತ್ತು ತೈಲವನ್ನು ''Q೪೦೦೦''  ನ ಸೇವಾ ವಾಹನಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ.ನಂತರ ಇದನ್ನು ನಿರಾಳ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ದಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;upstream170610&quot;&gt;{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article218091.ece |title= Hayward says spill 'never should have happened' |last1=Brenner |first1=Noah|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group |date=2010-06-17|accessdate=2010-06-17}}&lt;/ref&gt; ಇಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಡ್ರಿಲ್ ಶಿಪ್ ''ಡಿಸ್ಕವರರ್ ಕ್ಲಿಯರ್ ಲೀಡರ್''  ಮತ್ತು ತೇಲುವ ಉತ್ಪನ್ನ,ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾಗಣೆ (FPSO)ದೋಣಿ ''ಹೆಲಿಕ್ಸ್ ಪ್ರೊಡ್ಯುಸರ್ ೧''  ನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಹಿಡಿದ ತೈಲವನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ ''ಎವಿ ನುಟೆಸನ್''  ಮತ್ತು ''ಜೌನೆಟಾ '' ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ಇಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;upstream080610&quot;&gt;{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article217033.ece |title= BP calls in FPSO for Macondo |last1=Brenner |first1=Noah |last2=Pitt |first2=Anthea|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group |date=2010-06-08 |accessdate=2010-06-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;upstream100610&quot;&gt;{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article217477.ece |title= Clear Leader, Helix Producer tapped for Macondo |last1=Brenner |first1=Noah |last2=Pitt |first2=Anthea|last3=Lewis|first3=Josh|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group |date=2010-06-10 |accessdate=2010-06-10}}&lt;/ref&gt; ಪ್ರತಿ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಗೂ {{convert|750000|oilbbl|USgal m3||abbr=none}}ರಷ್ಟು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;upstream170610&quot; /&gt; ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ, ''FPSO ಸೆಲ್ಲಿಯನ್'', ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡುವ ''ತೊಯಿಸಾ ಪಿಸೆಸ್''  ಈ ತೈಲವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ''ಲೊಚ್ ರಾನೊಚ್'' ಶಟಲ್ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;upstream170610&quot; /&gt;

ಜುಲೈ ೫ ರಲ್ಲಿ BP ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಅದರ ಒಂದು ದಿನದ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೫,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಗಳಷ್ಟು ತೈಲ ಮತ್ತು {{convert|57.1|Mcuft}}ರಷ್ಟು ಅನಿಲವನ್ನು ಅದು ಉಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಈ ಸೋರಿಕೆಯ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹವು ಒಟ್ಟು ೬೬೦,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಗಳಷ್ಟಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;wsj-gonzalez&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.advfn.com/news_BP-About-24-980-Barrels-Of-Total-Oil-Recovered-July-5_43498935.html |title=BP: About 24,980 Barrels Of Total Oil Recovered July 5|last=Gonzalez|first=Angel|newspaper =The Wall Street Journal |agency=[[Dow Jones Newswires]]|date=2010-07-06|accessdate=2010-12-19}}&lt;/ref&gt; ಸರ್ಕಾರೀ ಅಂದಾಜುಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಬಿರಡೆ ಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ತೈಲ ಉಳಿಕೆಯ ಸೂತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟು ಸೋರಿಹೋಗುವ ತೈಲದ ಅರ್ಧದಷ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಮುದ್ರ ತಳಮಟ್ಟದಿಂದ ತರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಜೂನ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;Kunzelman&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/06/24/1550150/oil-spewing-once-again-in-the.html|title=Oil spewing once again in the Gulf|last=Kunzelman|first=Michael|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-06-24|accessdate=2010-06-24}}&lt;/ref&gt;

ಜುಲೈ ೧೦  ರಂದು ಈ ಧಾರಕ ಬಿರಡೆಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಹೊಸದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ ಫ್ಲೆಂಜ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಶನ್ ಸ್ಪೂಲ್ ಮತ್ತು ೩ ರಾಮ್ ಸ್ಟ್ಯಾಕ್ (&quot;ಟಾಪ್ ಹ್ಯಾಟ್ ನಂಬರ್ ೧೦&quot;) ಎಂಬ ನವೀಕೃತವಾದುದನ್ನು ಬದಲಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://cbs4.com/national/BP.Undersea.robots.2.1797732.html|title=Robots begin work to remove cap from gushing well|last=Breen|first=Tom|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-07-09|accessdate=2010-07-10|archive-date=5 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101205041647/http://cbs4.com/national/BP.Undersea.robots.2.1797732.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Wells|first=Kent|title=Sealing Cap Installation Animation|url=http://bp.concerts.com/gom/sealingcapinstallationanimationwithkentwells070910.htm|publisher=BP|accessdate=July 18, 2010|archive-date=14 ಜುಲೈ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100714170917/http://bp.concerts.com/gom/sealingcapinstallationanimationwithkentwells070910.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಜುಲೈ ೧೫ ರಂದು BP  ಇದರ ಸಮಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ತೈಲ ಬಾವಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲು ಕೊಳವೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿತು.ಆಲಿಕೆ ಆಕಾರದ ಕೊಳವೆ ಮೂಲಕ ತೈಲವನ್ನು ಹಡಗಿನೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿತು.ಬಾವಿಯ ಮುಚ್ಚಳವು ಅದರ ಒತ್ತಡ ತಡೆಯುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಒಳತೋಟಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು.&lt;ref name=&quot;bpsnewcap&quot;&gt;{{cite news|title=BP turns to next attempt after top kill fails|http://news.ca.msn.com/top-stories/cbc-article.aspx?cp-documentid=24848315|accessdate=July 14, 2010|agency=Associated Press|date=July 14, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;upstream150710&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.upstreamonline.com/live/article221875.ece |title=Spill boss says Macondo shut-in 'unlikely' |newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]] |publisher=NHST Media Group |date=2010-07-15 |accessdate=2010-07-16 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144202/http://www.upstreamonline.com/live/article221875.ece |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಅದೇ ದಿನ BP ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರೆವೆಂಟರ್ ವಾಲ್ವಗಳನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿದ ಬಿರಡೆ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿ ಪೋಲಾಗಿ ಹರಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತೆಂದು ಅದು ಹೇಳಿತು.&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{cite news |url=http://au.news.yahoo.com/a/-/australian-news/7592100/bp-begins-pressure-test-on-well-cap/ |title=BP begins pressure test on well cap |publisher=[[Yahoo!|Yahoo! 7 News]] |accessdate=2010-07-15 |date=2010-07-15 |first=Kim |last=Landers |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100719013511/http://au.news.yahoo.com/a/-/australian-news/7592100/bp-begins-pressure-test-on-well-cap/ |archivedate=19 ಜುಲೈ 2010 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

===ಸ್ಪೋಟಕಗಳ ಬಳಕೆಯ ಉಪಯೋಗದ ಪರಿಗಣನೆ===
ಮೇ ತಿಂಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ,ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಆಫ್ ಎನರ್ಜಿಯ ಸ್ಟೆವೆನ್ ಚು ಅವರು ಕೆಲವು ಪರಮಾಣು ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ತಂಡವೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.ಅದರಲ್ಲಿ ಜಲಜನಕ ಬಾಂಬ್ ವಿನ್ಯಾಸಕ ರಿಚರ್ಡ್ ಗ್ಫಾರ್ವಿನ್ ಮತ್ತು ಸಾಂಡಿಯಾ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರೀಸ್ ನಿರ್ದೇಶಕ ಟೊಮ್ ಹಂಟರ್ ಮೊದಲಾದವರಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|url = http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/energy/oilandgas/7726142/Barack-Obama-sends-nuclear-experts-to-tackle-BPs-Gulf-of-Mexico-oil-leak.html|title= Barack Obama sends nuclear experts to tackle BP's Gulf of Mexico oil leak|first = James|last = Quinn |date= 2010-05-14|newspaper=[[The Daily Telegraph]]|publisher=Telegraph Media Group Limited |accessdate=2010-06-30|location=London}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಮೇ ೨೪ ರಂದು BP ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಸೋರಿಕೆಯ ಬಾವಿಯನ್ನು ಬಂದ್ ಮಾಡಲು ಈ ಸ್ಪೋಟಕಗಳು ವಿಫಲವಾದರೆ &quot;ನಾವು ಇನ್ನುಳಿದ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನೂ ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.&quot;ಇದರಿಂದ ಅದು ಕೃತಕ ಸ್ಪೋಟಕಗಳನ್ನು ಅದು ನಿರಾಕರಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://dotearth.blogs.nytimes.com/2010/06/03/no-surprise-u-s-rejects-nuclear-option-for-gulf-oil-gusher/ |title= No Surprise: U.S. Rejects Nuclear Option for Gulf Oil Gusher |publisher=The New York Times Blogs |first=Andrew C. |last=Revkin |date=2010-06-03 |accessdate=2010-06-30}}&lt;/ref&gt;

===ಶಾಶ್ವತ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆ===
ಟ್ರಾನ್ಸಒಸಿಯನ್ ನ ''ಡೆವಲ್ಪ್ ಮೆಂಟ್ ಡ್ರಿಲ್ಲರ್ III''  ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮೇ ೨ ರಂದು ಅದನ್ನು {{convert|13978|ft}} ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ {{convert|18000|ft}}ದಷ್ಟನ್ನು ಜೂನ್ ೧೪ ರಂದು ಮೊದಲ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ತಂದಿತು.{{convert|13978|ft}}{{convert|18000|ft}} ''GSF ಡೆವಲ್ಪ್ ಮೆಂಟ್ ಡ್ರಿಲ್ಲರ್ II''  ತನ್ನ ತೋಡುವಿಕೆಯ ಎರಡನೆಯ ಪರಿಹಾರ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಮೇ ೧೬ ರಂದು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಈ {{convert|8576|ft}} ಸ್ಥಳದ ಭಾಗದ ಹೊರಗೆ {{convert|18000|ft}} ಇದೇ ತೆರನಾದ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನು ಜೂನ್ ೧೪ ರಂದೇ ಸುರು ಮಾಡಿತು.ಆದರೆ BP ಯ ಎಂಜನೀಯರ್ ಗಳು ಎರಡನೆಯ ಪರಿಹಾರದ ಕಾಮಗಾರಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು.ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ಬಾವಿಯ ಬ್ಲೌಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ಬಿರಡೆಯನ್ನು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;relief_map&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.bp.com/liveassets/bp_internet/globalbp/globalbp_uk_english/incident_response/STAGING/local_assets/images/relief_well_diagram.jpg|title=Relief wells and Subsea containment illustration|publisher=BP|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100720122111/http://www.bp.com/liveassets/bp_internet/globalbp/globalbp_uk_english/incident_response/STAGING/local_assets/images/relief_well_diagram.jpg|archivedate=20 ಜುಲೈ 2010|access-date=23 ಜನವರಿ 2011|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HEATON&quot;&gt;{{cite news |title=Heat on White House to do more about Gulf spill |url=http://www.washingtonexaminer.com/breaking/feds-reject-notion-of-removing-bp-from-gulf-oil-spill-response-say-government-lacks-resources-94801074.html |author=Daly, et. al. |date=May 26, 2010 |agency=Associated Press |publisher=[[Washington Examiner]] |accessdate=2010-05-26 |archive-date=21 ಜುಲೈ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100721120150/http://www.washingtonexaminer.com/breaking/feds-reject-notion-of-removing-bp-from-gulf-oil-spill-response-say-government-lacks-resources-94801074.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;upstream170510&quot;&gt;{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article215111.ece|title = Second Macondo relief well under way|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-05-17|accessdate = 2010-05-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&amp;contentId=7062526|title = Update on Gulf of Mexico Oil Spill – June 1|publisher = BP|date = 2010-06-01|accessdate = 2010-06-01|archive-date = 2 ಜೂನ್ 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20100602220833/http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&amp;contentId=7062526|url-status = dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url = http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&amp;contentId=7062487|title = Update on Gulf of Mexico Oil Spill – May 29|publisher = BP|date = 2010-05-30|accessdate = 2010-05-30|archive-date = 30 ಮೇ 2010|archive-url = https://web.archive.org/web/20100530121027/http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&amp;contentId=7062487|url-status = dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url = http://www.usatoday.com/news/nation/2010-06-14-oil-relief-well_N.htm|title = Relief wells aim at pipe 18,000 feet deep |work=USA Today|date = 2010-06-14|accessdate = 2010-06-15|first=Dan|last=Vergano}}&lt;/ref&gt; ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಈ ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮದಡಿ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಾಗ ಅದರ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚ $೧೦೦ ದಶಲಕ್ಷವಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;CITEREFupstream2010a&quot;&gt;{{cite news|first1=Noah |last1=Brenner |first2=Anthony |last2=Guegel |first3=Tan |last3=Hwee Hwee |first4=Anthea |last4=Pitt |title = Congress calls Halliburton on Macondo|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-04-30|url = http://www.upstreamonline.com/live/article213912.ece|accessdate = 2010-05-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CITEREFbp2010a&quot; /&gt;

ಆ ಕಾಮಗಾರಿಯು ೧೫:೦೦ CDT ಆಗಷ್ಟ್ ೩ ರಂದು ಮೊದಲ ತೈಲ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಅಗೆತದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಪಂಪ್ ಮಾಡಲಾಗಿ ಅದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಂದಾಜು ಎರಡು ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್/ಮಿನ್ಯುಟ್ಸ್ ದರದಲ್ಲಿ ಬಾವಿ-ಮೂಲದಿಂದ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು. ಇದರ ಪಂಪಿಂಗ್ ಸುಮಾರು ಎಂಟು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ನಂತರ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಸದ್ಯ &quot;ಸ್ಥಿರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ&quot;ಉಂಟಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;[http://www.theoildrum.com/node/6810 BP'ಯ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್- ಟೆಸ್ಟ್ಸ್ವ ಎಂಡ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಕಿಲ್ ಬಿಗಿನ್ಸ್, ವೆಲ್ ರೀಚೆಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಕ್ ಅಕಂಡಿಶನ್]&lt;/ref&gt; ಅದೇ ೦೯:೧೫ CDT ಆಗಷ್ಟ್ ೪, ರಂದು ಆಡ್ಮಿನ್. ಅಲ್ಲೆನ್ ಅವರು ಸಮ್ಮತಿಯಿತ್ತರು. BP ಆಗ ಸಿಮೆಂಟ್ ನಿಂದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಮೂಲಕ ಪಂಪ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಸೋರುವಿಕೆಯ ಈ ವಾಹಿನಿಯನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಂದ್ ಮಾಡಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;[http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/08/05/AR2010080503076.html?hpid=topnews BP ಬಿಗಿಸ್ನ್ ಪಂಪಿಂಗ್ ಸಿಮೆಂಟ್ ಇನ್ ನೆಕ್ಟ್ ಸ್ಟೇಜ್ ಆಫ್ ಕಿಲ್']&lt;/ref&gt;

ಆಗಷ್ಟ್ ೪, ರಂದು ಅಲ್ಲೆನ್ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಇದನ್ನು ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಕ್ ಕಿಲ್ ಕೂಡಾ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Cappiello&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.kgw.com/news/business/99952354.html|title=Gov't has 'high confidence' oil spill almost over|last1=Feller|first1=Ben|last2=Pace|first2=Julie|agency=[[Associated Press]]|date=2010-08-04|accessdate=2010-12-19|archive-date=20 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145133/http://www.kgw.com/news/business/99952354.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಎರಡು ವಾರದ ನಂತರ ಅಲ್ಲೆನ್ ಹೇಳಿದ್ದರೂ ಸಹ ಇಡೀ ಬಾವಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವಚ್ವ ಮಾದಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬಾಟಮ್ ಕಿಲ್ ಕೂಡಾ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ ಈ ಬಾವಿಯ ಪರಿಹಾರ ಕಾಮಗಾರಿ ಬಿರುಗಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಕಾರ್ಯ ವಿಳಂಬವಾಯಿತು. ಈ ಬಾವಿಯ ಸೋರುವಿಕೆಯ ಮುಚ್ಚಲು ಸಿದ್ದತೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು,BP ಕಂಪನಿ ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಮತ್ತೆ ಒತ್ತಡ ಅಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ,ಎಂದು ಅನುಮಾನಪಟ್ಟಿತ್ತು&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://abcnews.go.com/Business/wireStory?id=11431671|title=Feds: No timeline for completing Gulf relief well|last=Weber|first=Harry|agency=[[Associated Press]]|date=2010-08-19|accessdate=2010-12-19}}&lt;/ref&gt; ಆಗಷ್ಟ್ ೧೯ ರಂದು ಅಲೆನ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಕೆಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಬಂಡೆ ಪದರುಗಳ ರಚನೆ ಕೂಡ ತೈಲ ಸೋರುವಿಕೆಗೆ ತಡೆ ಒಡ್ಡಬಹುದು.ಆದರೆ ಈ ತಡೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗದೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;Blowout&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;20100903BlowoutPreventerRemoved&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.foxnews.com/us/2010/09/03/crews-prepare-raise-failed-blowout-preventer-key-piece-evidence-bps-oil-spill/ |title=BP: Blowout preventer that failed to stop Gulf of Mexico oil leak removed from well  |publisher=FoxNews.com |agency=Associated Press |date=2010-09-03 |accessdate=2010-09-03 }}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ U.S.ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳುವಂತೆ ವಿಫಲವಾದ ಈ ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ಅಧಿಕ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದರೆ ಬದಲಿಸುವಂತೆ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿತು.ಬಾವಿಯ ಒಳತೋಟಿಯು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ತಕ್ಕ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವಂತೆ ಹೇಳಿತು.&lt;ref name=&quot;20100903BlowoutPreventerRemoved&quot;/&gt; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೩,ಅಂದರೆ ೧:೨೦ ಅಪರಾಹ್ನ CDT ೩೦೦ ಟೊನ್ ಜೊತೆ ವಿಫಲವಾದ ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ನ್ನು ಬಾವಿಯಿಂದ ಬದಲಿಸಲಾಯಿತು.ಹೀಗೆ ಅದನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;20100903BlowoutPreventerRemoved&quot; /&gt; ನಂತರ ಆ ದಿನ ಬದಲಿ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ಬ್ಲೌಟ್ ನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;20100904BlowoutPreventerOnBoat&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.foxnews.com/us/2010/09/04/bp-crews-raising-blowout-preventer-gulf-face-delay-wait-hydrates-melt/ |title=Failed blowout preventer, a key piece of evidence in Gulf oil spill probe, secure on boat |publisher=FoxNews.com |agency=Associated Press |date=2010-09-04 |accessdate=2010-09-05 }}&lt;/ref&gt; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೪,ಸಾಯಂಕಾಲ ೬:೫೪ ಕ್ಕೆ CDT ವಿಫಲವಾದ ಬ್ಲೌಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತು.ಅಲ್ಲದೇ ರಾತ್ರಿ ೯:೧೬ CDT ವಿಶೇಷ ದೋಣಿ ಹೆಲಿಕ್ಸ್ Q೪೦೦೦ ಧಾರಕವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;20100904BlowoutPreventerOnBoat&quot; /&gt; ಹೀಗೆ ಈ ವಿಫಲಗೊಂಡ ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ನ್ನು ಲೂಸಿಯಾನದಲ್ಲಿನ NASA ಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಯ್ಯಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;20100904BlowoutPreventerOnBoat&quot; /&gt;

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಅಲ್ಲೆನ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಭಾಗದ ಮುಚ್ಚಳದ ಕಾರ್ಯ ಕೂಡಲೇ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಯಾಕೆಂದರೆ &quot;ಲಾಕಿಂಗ್ ಸ್ಲೀವ್&quot;ಅಂದರೆ ಅದರ ಬಿರಡೆ ಮೂಲಕ ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ BP ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ಮುಕ್ತಗೊಳ್ಳುವ ಬಾವಿಯು ಸುಮಾರು {{convert|50|ft|m}}ರಷ್ಟು ಈ ಪರಸ್ಪರ ವಲಯಿಕ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ದೂರವಿದೆ.ಕೆಳಗೆ ಆಳ ತೋಡಿ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಲು ಮತ್ತೆ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.charlotteobserver.com/2010/09/11/1683107/sealing-to-start-on-bp-well.html|title=Sealing to start on BP well|last=Fausset|first=
Richard|work=[[Los Angeles Times]]|date=2010-09-11|accessdate=2010-09-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110425204405/http://www.charlotteobserver.com/2010/09/11/1683107/sealing-to-start-on-bp-well.html|archivedate=2011-04-25}}&lt;/ref&gt; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೬ ರಂದು ಈ ಪರಿಹಾರ ಕಾಮಗಾರಿಯ ಬಾವಿಯು ಅದರ ಗುರಿ ತಲುಪಿತು.ಈ ಬಾವಿಯ ತೆರೆದ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಲು ಸಿಮೆಂಟ್ ಪಂಪ್ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.foxnews.com/us/2010/09/16/government-relief-intersected-blown-bp-gulf-mexico/|title=BP: Cement being pumped in to permanently seal company's blown-out well in Gulf of Mexico|work=[[Fox News]]|date=2010-09-16|accessdate=2010-09-18}}&lt;/ref&gt;

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯,೨೦೧೦ ನಲ್ಲಿ BP ಯು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮಾಕೊಂಡೊ ಬಾವಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿತು.ಈ ಸೋರಿಕೆಯ ಐದುತಿಂಗಳ ನಂತರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦ ರಂದಾದ ಸ್ಪೋಟವನ್ನು ಅದರ ಅವಧಿ ಎನ್ನಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;Aspress&quot;&gt;{{cite news |url=https://news.yahoo.com/s/ap/20100919/ap_on_bi_ge/us_gulf_oil_spill |title=Blown-out BP well finally killed at bottom of Gulf |first1=Campbell |publisher=Yahoo News Company |newspaper=Associated Press |date=2010-09-19 |accessdate=2010-09-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100921045458/http://news.yahoo.com/s/ap/20100919/ap_on_bi_ge/us_gulf_oil_spill |archivedate=21 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ಈ ರಿಲೀಫ್ ವೆಲ್ ನ ಮೂಲಕ ಪರಸ್ಪರಿಕ ಸಂಭಂಧಗಳನ್ನು ಬ್ಲೌನ್ ಔಟ್ (ಸ್ಪೋಟಿತ)ಬಾವಿಯಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೬ ರಂದು ಅಗೆತ ಮಾಡಿ ಸರಿ ಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸಲಾಯಿತು.ಹೀಗೆ ಕೆಲಸಗಾರರು ಅದರಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಬಂದಾಗುವಂತೆ ಸಿಮೆಂಟ್ ನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೬ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ಪಂಪ್ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಿವೃತ್ತ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಆಡ್ಮಿ.ಥಾದ್ ಅಲ್ಲೆನ್ ಹೇಳುವಂತೆ BP ಯ ಬಾವಿಯನ್ನು &quot;ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ&quot;ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು,ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;Aspress&quot; /&gt; ಅಲ್ಲೆನ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ಈ ಒತ್ತಡ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಪ್ಲಗ್ ನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.ಇದನ್ನು ೫:೫೪ CDT ವೇಳೆಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.&quot;ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಈ ನಿಯಮಿತ ಕ್ರಮಗಳು ಫಲ ನೀಡುವಲ್ಲದೇ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಈ ಮಾಕೊಂಡೊ ಬಾವಿಯಿಂದ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊಗೆ ಅಂಥ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸೋರಿಕೆಯಾಗದು&quot; ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;Aspress&quot; /&gt;

==ಕರಾವಳಿ ವಲಯ ಮತ್ತು ನೌಕಾ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು==
[[File:Workers building boom against oil spill after Deepwater Horizon disaster.jpg|thumb|right|United States Environmental Services workers prepare oil containment booms for deployment|alt=Men ಇನ್ ಹಾರ್ಡ್ ಹ್ಯಾಟ್ಸ್ ಸ್ಟ್ಯಂಡಿಂಗ್ ನಿಯರ್ ವಾಟರ್ ನೆಕ್ಸ್ಟ್ ಟು ಲಾರ್ಜ್ ಪೈಲ್ ಆಫ್ ಬಂಡಲ್ಡ್ ಲಾರ್ಜ್ ಯಲೊ ಡೆಫ್ಲೇಟೆಡ್ ರಬ್ಬರ್ ಟ್ಯುಬಿಂಗ್]]

ಈ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿ ಹರಡಿದ್ದ ಈ ತೈಲವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮೂರು ಮೂಲಭೂತ ಸೂತ್ರಗಳಿವೆ.ಇದು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಭಾಗದಿಂದ ಕೊಂಚ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.ಅದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಡ್ರಿಲ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಹೀಗೆ ಅದನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಎಲ್ಲಾ ಮೂರೂ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಹೊರ ತರಲಾಯಿತು. ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಬಹುತೇಕ ತೈಲವನ್ನು ಡ್ರಿಲ್ ಮೂಲಕ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಯಿತು. ಈ ಅಗೆತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಟಾರ್ ಕಣಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದವು.ಇದರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಪಾಲ್ಟ್ ಅಂದರೆ ಡಾಂಬರ್ ನಂತಹ ತಿರುಳು ಕಾಣಿಸಿತು, ಫೆಡೆರಲ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಹೆಜಾರ್ಡ್ ಆಳತೆಗಾರ ಎಡ್ ಒವರ್ಟೆನ್ ಅವರ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ವಿಧಾನವು ಇಂತಹ ತೈಲದ ಬಾವಿಯನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತದೆ ಒಮ್ಮೆ ಇದು ಪರಿವರ್ತಿತವಾದರೆ ಅದು ಸಹಜವಾಗಿ ಆವಿಯಾಗುವ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.ಕೂಡಲೇ ಇದು ನಶಿಸಿ ಹೋಗದು.ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳಿಂದ ಕೂಡ ಅಷ್ಟು ಸಲೀಸಾಗಿ ಅದು ಉಪಭೋಗಿಸಲಾಗದು.ಅಲ್ಲದೇ ಅದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸುಟ್ಟೂ ಹೋಗಲಾರದು. &quot;ಇಂತಹ ಮಿಶ್ರಣವು ಸಲೀಸಾಗಿ ತೈಲ ಸಂಸ್ಕರಣದ ಭಾಗವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ,&quot;ಎಂದು ಒವರ್ ಟೊನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |first=Seth |last=Borenstein |url=http://www.msnbc.msn.com/id/36878803/ns/technology_and_science-science/ |title=Oil spill is the 'bad one' experts feared |publisher=[[MSNBC]] |date=2010-04-30 |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144451/http://www.msnbc.msn.com/id/36878803/ns/technology_and_science-science/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಮೇ ೬,ರಿಂದ BP ಯು ದಿನನಿತ್ಯ ತನ್ನ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ನಲ್ಲಿ ದಿನನಿತ್ಯದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತಾ ಹೊರಟಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.urlwire.com/news/050610.html |title=Gulf Oil Spill Daily Response Activity Now at BP Web Site |publisher=URLwire |author=Eric Ward |date=2010-05-06 |accessdate=2010-05-06 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120150313/http://www.urlwire.com/news/050610.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಈ ಯತ್ನಗಳು BP ಯ ಮೂಲಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೮ ರಿಂದ ಡೌಗ್ ಸಟ್ಲರ್ಸ್ ನಿಂದ ಚಾಲನೆಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಸಂಚಾಲನಾ ಅಧಿಕಾರಿಯು US ಮಿಲಿಟರಿ ನೆರವು ಇದರ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;BBC 29/4&quot; /&gt; ಇದರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಅದರ ಅಳತೆಗೋಲು ಪ್ರಮಾಣ ಕೂಡ ಅಧಿಕವಾಯಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ BP  ಯು ದೂರದಿಂದ ಚಾಲಿತ ವಾಹನಗಳನ್ನು ನೀರಿನ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿತು.ಸುಮಾರು ೭೦೦ ಕೆಲಸಗಾರರು,ನಾಲ್ಕು ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ೩೨ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೯ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ೬೯ ದೋಣಿಗಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ದೋಣಿಗಳು,ಸ್ಕಿಮ್ಮರ್ ಗಳು,ಜಗ್ಗುದೋಣಿಗಳು,ಸರಕಿನ ದೋಣಿಗಳು ಮತ್ತು ವಾಪಸ್ಸು ಪಡೆವ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಇದರ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಲಾಯಿತು.  ಮೇ ೪ ರಂದು US ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಅಂದಾಜಿಸಿದಂತೆ ೧೭೦ ದೋಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೭೫೦೦ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಸುಮಾರು ೨,೦೦೦ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕರು ಈ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.&lt;ref name=&quot;VOA2010-05-04&quot;&gt;{{cite news |url=http://www1.voanews.com/english/news/usa/BP-Hopes-to-Contain-Main-Oil-Leak-in-Gulf-Soon-92807244.html |title=BP Hopes to Contain Main Oil Leak in Gulf Soon |work=[[Voice of America]] |date=2010-05-04 |accessdate=2010-05-04 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120153026/http://www.voanews.com/english/news/usa/BP-Hopes-to-Contain-Main-Oil-Leak-in-Gulf-Soon-92807244.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  ಮೇ ೨೬ ರಂದು ಎಲ್ಲಾ ೧೨೫ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶದ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ದೋಣಿಗಳು ಸಹ ಈ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದವು,ಅದರೆ ಕೆಲವು ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ತೊಂದರೆ ಕಾಣಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅಂತಹವರನ್ನು ತಟಕ್ಕೆ ವಾಪಸು ಕರೆಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/four_oil-cleanup_workers_fall.html |title=Four oil-cleanup workers fall ill; Breton Sound fleet ordered back to dock |publisher=NOLA.com |date=2010-05-26 |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145020/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/four_oil-cleanup_workers_fall.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಮೇ ೩೧ ರಂದು BP  ಯು ಈ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯದ ಬಗೆಗೆ ವಿವಿಧ ನಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿತು,ಆಗ ಸುಮಾರು ೯೨,೦೦೦ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಜೂನ್ ಹೊತ್ತಿಗೆ ದೊರೆತವು.ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೨೦ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸುವಂತಹವಾಗಿದ್ದವು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=BP inundated with home-grown cleanup solutions |publisher=MSNBC |url=http://www.msnbc.msn.com/id/21134540/vp/37960176#37960176 |date=2010-06-27 |accessdate=2010-06-27 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144753/http://www.msnbc.msn.com/id/21134540/vp/37960176#37960176 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===ಧಾರಕ,ನಿಯಂತ್ರಕ===
[[File:New Harbor Island, La during the Deepwater Horizon oil spill.jpg|thumb|right|ಆನ್ ಆಯಿಲ್ ಕಂಟೇನ್ ಮೆಂಟ್ ಬೂಮ್ ಡಿಪ್ಲಾಯ್ಡ್ ಬೈ  U.S. ನೇವಿ ಸರೌಂಡ್ಸ್ ನಿವ್ ಹಾರ್ಬರ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್, ಲೂಸಿಯಾನಾ.]]

ಇದರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಹಲವು ಮೈಲಿಗಳ ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಧಾರಕಗಳ ಮೊಳಗುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಯಿತು.ಇದರ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ತೈಲದಸೋರುವಿಕೆ ತಡೆಯುವುದು ಇಲ್ಲವೇ ಬುಗ್ಗೆಯಿಂದ ಏಳುವುದನ್ನು ಬಂದ್ ಮಾಡುವುದು, ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿತ್ತು.ಅದನ್ನು ಸಣ್ಣ ಗೋಡೆ,ಪೊದೆ,ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು/ಏಡಿ/ಚಿಪ್ಪು ಸಿಂಪಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪೋಲನ್ನು ತಡೆಯುವುದೇ ಆಗಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಅನುರಣದ ಮೊಳಗುವಿಗಳು {{convert|18|-|48|in|m}} ರಷ್ಟು ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು.ಇದರ ಅನುರಣವು ಶಾಂತವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ರಭಸವಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಇ {{convert|100000|ft|km}}ಗಳ ಧಾರಕ ಮೊಳುಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಡೆಲ್ಟಾ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;CITEREFbp2010a&quot;&gt;{{cite press release|title = BP MC252 Gulf Of Mexico Response Continues To Escalate On And Below Surface|publisher=[[BP]]|date = 2010-04-29|url = http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&amp;contentId=7061663|accessdate = 2010-04-29}}&lt;/ref&gt;  ಅದರ ಮರುದಿನವೇ ಇದು ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿ {{convert|180000|ft|km}}ರಷ್ಟಾಯಿತು.ಇನ್ನಷ್ಟು {{convert|300000|ft|km}}ರಕ್ಷಣಾ ಕೋಟೆಗಳ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸೂಚನೆ ನೀಡಿತು.&lt;ref name=&quot;CITEREFwapo2010a&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;booms deployed april 30&quot;&gt;{{cite press release|title = BP Steps Up Shoreline Protection Plans on US Gulf Coast|publisher=[[BP]]|date = 2010-04-30|url = http://www.bp.com/genericarticle.do?categoryId=2012968&amp;contentId=7061565|accessdate = 2010-04-30}}&lt;/ref&gt;

ಆದರೆ ಈ ಮೊಳಗುವಿಕೆಯ ಸಾಧನಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಾರವು ಎಂದು US  ನ ಕಾನೂನು {{who|date=December 2010}}ನಿರ್ಮಾತೃಗಳು ಹಾಗು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.ಈ ತೈಲ ವಲಯದ ಅನುರಣನ ಹುಡುಕುವುದಕ್ಕಿಂತ ಇನ್ನೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಾವು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಮೊಳಗುವ ಧಾರಕಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಇಡದ ಕಾರಣ ಅಲ್ಲದೇ ಅನುಭವವಿಲ್ಲದ ಇದರ ಚಾಲಕರು ಈ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಅವರು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಪ್ಲಕ್ವೆ ಮೈನ್ಸ್ ಪಾರಿಶ್ ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬಿಲ್ಲಿ ನುಂಗೆಸ್ಸರ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ &quot;ಈ ಯೋಜನೆಯು ತಟದ ಮೇಲಿನ ತೈಲವನ್ನು ತೊಳೆದು ಹಾಕುತ್ತದೆ,ಆಗ ನಾವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು,ಹೀಗೆ ನಾವು ಕೇವಲ ತೈಲದ ಹರಿಯುವಿಕೆಯನ್ನೇ ಕೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಮಗೆ ಎರಡು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ”.&lt;ref&gt;[http://www.csmonitor.com/USA/2010/0611/Containment-boom-effort-comes-up-short-in-BP-oil-spill ಕಂಟೇನ್ ಮೆಂಟ್ ಬೂಮ್ ಎಫರ್ಟ್ಸ್ ಕಮ್ಸ್ ಅಪ್ ಶಾರ್ಟ್ ಇನ್ BP ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್- CSMonitor.com]&lt;/ref&gt;

====ತಡೆ ಬೇಲಿ ನಿರ್ಮಾಣದ ದ್ವೀಪದ ಯೋಜನೆ====
{{Main|Louisiana barrier island plan}}
ಮೇ ೨೧,ರಂದು ಪ್ಲಕ್ವೆ ಪಾರಿಶ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬಿಲ್ಲಿ ನುಂಗೆಸ್ಸರ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಾವು ಇದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳೀಯರ ಕ್ರಮಕ್ಕೂ ನೆರವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದರು. ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕರಾವಳಿಗುಂಟ ಮರಳಿನ ತಡೆಗಳ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದರು.ತೈಲವು ವೆಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಗೆ ಹೋಗಿ ಶೇಖರವಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದರಾದರೂ ಅವರಿಗೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು ವಾರಗಳ ವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಮರುದಿನ ನುಂಗೆಸ್ಸರ್ ದೂರಿದ ಪ್ರಕಾರ ಇವರ ಯೋಜನೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿತು,ಆರ್ಮಿ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಆಫ್ ಎಂಜನೀಯರ್ಸ್ ನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಪರವಾನಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Schleifstein |first=Mark |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/plaquemines_parish_president_n.html |title=Plaquemines Parish President Nungesser claims berm oil capture plan killed. |publisher=The Times Picayune |date=2010-05-22 |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145831/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/plaquemines_parish_president_n.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಕೊಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿಯ ಸರ್ಕಾರೀ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ನದಿ ಮೂಲಕ ನೀರು ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡಿದರು.ಇಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ತೈಲದ ಹರಿವನ್ನು ಕರಾವಳಿಯಿಂದಾಚೆಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ನೀರು ತಿರುವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಜಲಾನಯನದಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ ಈ ವಿಧಾನ ಕೂಡಾ ಮೇ ೨೩ರಂದು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಸ್ಫಿರಿಕ್ ಆಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ಅವರ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ನದಿ ಹತ್ತಿರದ ಪೊರ್ಟ್ ಫೊರ್ಚೊನ್ ನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂಕುಸಿತವಾಗಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;MississipiHyrdaulics&quot;&gt;{{cite news|last=Achenbach|first=Joel|title=Gulf coast oil slick headed for Grand Isle, Louisiana|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/05/22/AR2010052203042.html|newspaper=WashingtonPost|date=May 23, 2010}}&lt;/ref&gt; ಆಗ ಮೇ ೨೩ ರಂದು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಅಟೊರ್ನಿ ಜನರಲ್ರಾದ ಬಡ್ಡಿ ಕಾಲ್ಡ್ವೆಲ್ ಅವರು US ಆರ್ಮಿ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಆಫ್ ಎಂಜನೀಯರ್ಸ್ ನ ಲೆಫ್ಟಿನಂಟ್ ಜನರಲ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಎಲ್. ವ್ಯಾನ್ ಅಂಟ್ವೆರ್ಪ್ ಅವರಿಗೆ ಪತ್ರವೊಂದನ್ನು ಬರೆದರು,ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ತಡೆಯಲು ಮರಳನ್ನು ಅಗೆದು ತಗ್ಗು ತೋಡಿ ನಿಷಿದ್ದ ಐಲೆಂಡ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಒಡ್ಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುಲು ಲೂಸಿಯಾನಕ್ಕೆ ಹಕ್ಕಿದೆ.ಅದರ ವೆಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಮೂಲಕ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅದು ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ನ ಸಮ್ಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.ಯಾಕೆಂದರೆ  U.S.ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಮಾಡಿರುವ ೧೦ ನೆಯ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಇಂತಹ ಪರವಾನಿಗೆ ನೀಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://online.wsj.com/public/resources/documents/052310caldwellletter.pdf |title=Letter to Lt. General Robert L. Van Antwerp, US Army Corps of Engineers |publisher=Louisiana Attorney General's Office |author=James D. &quot;Buddy&quot; Caldwell |date=2010-05-23 |accessdate=2010-05-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.csmonitor.com/USA/2010/0524/BP-oil-spill-pushes-Louisiana-to-desperate-massive-berm-plan |title=BP oil spill pushes Louisiana to desperate, massive 'berm' plan |publisher=Christian Science Monitor |author=Bill Sasser |date=2010-05-24 |accessdate=2010-05-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/attorney_general_buddy_caldwel.html |title=Attorney General Buddy Caldwell tells Corps of Engineers state has emergency powers to build barrier islands |newspaper=Times-Picayune |author=Staff |date=2010-05-24 |accessdate=2010-05-25 |archive-date=25 ಮೇ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100525043951/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/attorney_general_buddy_caldwel.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಗಳು &quot;ಈ ತಡೆ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರ ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಸಲಹೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು&quot; ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರೆ ತಾವು ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಗವರ್ನರ್ ಬಾಬಿ ಜಿಂದಾಲ್ ಅವರಿಗೆ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತಡೆ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಹಾಗೇನಾದರೂ ಅಡತಡೆ ಬಂದರೆ ಮುಂದೆ ಆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸೋಣ ಎಂದೂ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://blogs.wsj.com/law/2010/05/25/will-the-gulf-cleanup-effort-yield-a-constitutional-smackdown? |title=Will the Gulf Cleanup Effort Yield a Constitutional Smackdown? |publisher=Wall Street Journal |author=Ashby Jones |date=2010-05-25 |accessdate=2010-05-25}}&lt;/ref&gt; ಜೂನ್ ೩ ಕ್ಕೆ BP ಹೇಳಿದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಅಡತಡೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್ ಥಾಡ್ ಅಲ್ಲೆನ್ ಅವರ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ $೩೬೦ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Bluestein&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.washingtontimes.com/news/2010/jun/3/bp-cuts-pipe-plans-lower-cap-over-gulf-spill/ |title=BP cuts pipe, plans to lower cap over Gulf spill |last1=Bluestein |first1=Greg |newspaper=[[The Washington Times]]|agency=[[Associated Press]] |date=2010-06-03 |accessdate=2010-06-29}}&lt;/ref&gt; ಜೂನ್ ೧೬ ರಂದು ಗ್ರೇಟ್ ಲೇಕ್ಸ್ ಡ್ರೆಜ್ ಅಂಡ್ ಡಾಕ್ ಕಂಪನಿಯು ಶಾ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಅಂಡ್ ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರ್ಕ್ಚರ್ ಗ್ರುಪ್ ನಡಿ ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಕರಾವಳಿ ಎದುರಲ್ಲಿ ಈ ಮರಳಿನ ಗುಡ್ಡೆಗಳ ತಡೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಆರಂಭಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.marketwatch.com/story/great-lakes-dredge-dock-corporation-begins-work-on-first-sand-berm-off-the-louisiana-coast-2010-06-16 |title=Great Lakes Dredge &amp; Dock Corporation Begins Work on First Sand Berm off the Louisiana Coast |publisher=Cnbc.com |accessdate=2010-08-02 |archive-date=12 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100912042104/http://www.marketwatch.com/story/great-lakes-dredge-dock-corporation-begins-work-on-first-sand-berm-off-the-louisiana-coast-2010-06-16 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಕಳೆದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೆ ಲೂಸಿಯಾನಾ ರಾಜ್ಯವು BP ಯೋಜಿಸಿದ $೩೬೦ ದಶಲಕ್ಷ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ $೨೪೦ ದಶಲಕ್ಷವನ್ನು ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿತು.ಈ ತಡೆಗೋಡೆ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಸುಮಾರು ೧,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ನಷ್ಟು ತೈಲವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.ಆದರೆ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಪ್ರಕಾರ &quot;ಈ ಅಂದಾಜು ಕೇವಲ ಒಂದು ವ್ಯರ್ಥ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ.&quot; ಈ ತಡೆ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸುಮಾರು ಐದು ದಶಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್ ಗಳಷ್ಟು ತೈಲವು ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿದಿದ್ದು ಮತ್ತು ಮಿಲಿಯನ್ ಗಟ್ಟಲೇ ಹಣ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಶ್ರಮ ಪೋಲಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನುಳಿದ ತೈಲವು ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲದೇ ತಡೆ ಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಈ ಮರಳಿನ ರಚನೆಗಳು ಯಾವ ಪರಿಹಾರವನ್ನೂ ನೀಡಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. &quot;ಸೋರಿ ಹೋಗಿ ಇನ್ನಿತರೆಡೆ ಸೇರಿಕೊಂಡ ತೈಲವು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿಲ್ಲ,ನಾವು ಮಾತನಾಡುವ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ವಿಷಯ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.&quot;ಎಂದು ಟೆಕ್ಸಾಸ್ A&amp;amp;M ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಯ ಗಲ್ಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಲಾರಿ ಮೆಕೆನ್ನಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. &quot;ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವವರಿಗೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮದ ನಿಧಾನತೆಯ ಅರಿವಾಗಿಲ್ಲ.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.lipmantimes.com/?p=15716 |title=ಲೂಸಿಯಾನಾ ಬಿಲ್ಡ್ಸ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಟು ಕ್ಯಾಪ್ಚರ್ ಆಯಿಲ್ ಇನ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ {{!}} ದಿ ಲಿಪ್ಮಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್ |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145010/http://www.lipmantimes.com/?p=15716 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೬ ರಂದು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಆಯೋಗವೊಂದು ವರದಿ ನೀಡಿ ಈ ಮರಳಿನ ಅಡತಡೆಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಗೆ &quot;ಕೆಳಮಟ್ಟಿಗಿನ ಫಲಿತಾಂಶ ನೀಡಿದರೆ ಇದರ ಬಗೆಗಿನ ವೆಚ್ಚ ಮಾತ್ರ ಅತ್ಯಧಿಕ ಎನ್ನುವ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ಸತ್ಯ.&quot;ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ಮರಳಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಬಳಿ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ  ತೈಲ ದೊರಕಿದೆ.   ಆದರೆ ಈ ತಡೆಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ಭೂಸವೆತವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಜಿಂದಾಲ್ ಈ ವರದಿಯನ್ನು &quot;ತೆರಿಗೆದಾರನ ಹಣವನ್ನು ಅತ್ಯಧಿಕವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಇತಿಹಾಸ ಇದಾಗಿದೆ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.newsobserver.com/2010/12/16/865741/almost-no-oil-recovered-from-sand.html#storylink=misearch|title=Almost no oil recovered from sand berms|last1=Burdeau|first1=Cain|last2=Weber|first2=Harry R.|work=[[News &amp; Observer]]|agency=[[Associated Press]]|date=2010-12-17|accessdate=2010-12-24}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

===ಪ್ರಸರಣ===
ಸೋರಿಕೆಯಾದ ಈ ಅನಿಲವು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಬಿರುಗಾಳಿ,ಅಲೆಗಳು ಮತ್ತು ದ್ರಾವಕದಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ದಿನಗಳೆದಂತೆ ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಕೂಡಾ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯ-ಬದಲಿ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸರಣಕಾರಿ ಎನ್ನುವ ಕೊರಿಕ್ಶಿಟ್ EC೯೫೦೦A ಮತ್ತು ಕೊರಿಕ್ಶಿಟ್ EC೯೫೨೭A ಗಳನ್ನು ತೈಲವನ್ನು ಏಕರೂಪಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news| url= http://edition.cnn.com/2010/US/studentnews/05/15/oil.spill.dispersants/ |title=What are oil dispersants?] |publisher=CNN |date=2010-05-15|accessdate=2010-07-02}}&lt;/ref&gt; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಪಿಲೆನೆ ಗ್ಲೈಕೊಲ್೨-ಬುಟಾಕ್ಸಿತೊನಾಲ್ ಮತ್ತು ಡಿಕ್ಟಿಲ್ ಸೊಡಿಯಮ್ ಸಲ್ಫೊಸಕ್ಶಿನೇಟ್ ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Rebecca |last=Renner |url=http://www.rsc.org/chemistryworld/News/2010/May/07051001.asp |title=US oil spill testing ground for dispersants |publisher=Royal Society of Chemistry |date=2010-05-07 |accessdate=2010-07-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nyt090610&quot;&gt;{{cite news|first=Elana |last=Schor |url=https://www.nytimes.com/gwire/2010/06/09/09greenwire-ingredients-of-controversial-dispersants-used-42891.html |title=Ingredients of Controversial Dispersants Used on Gulf Spill Are Secrets No More|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |date=2010-06-09 |accessdate=2010-07-02}}&lt;/ref&gt; ಅಲ್ಲದೇ ೨-ಬುಟಾಕ್ಸಿತೊನಾಲ್ ಒಂದು ಏಜೆಂಟ್ ನಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಇದು ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿನ ಎಕ್ಸಾನ್ ವಲ್ಡೆಜ್ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಘಟನೆಯ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;nyt090610&quot; /&gt; ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ವಸ್ತು ಅಂಶದ ಮಾಹಿತಿ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ೨-ಬುಟಾಕ್ಸಿತೊನಾಲ್ ಬಗ್ಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು &quot;ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಹೆಜಾರ್ಡ್&quot;:ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಅರ್ಬುದ ರೋಗಕಾರಿಯಾದರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಕೃತ್ತಿನ ಅರ್ಬುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು &quot;ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಯಾವುದೇ ಸಂಭವವಿಲ್ಲ.&quot;&quot; ರಿಪ್ರೊಡಕ್ಟಿವ್ ಹೆಜಾರ್ಡ್:೨-ಬುಟಾಕ್ಸಿ ಎಥೆನಾಲ್ ಭ್ರೂಣವನ್ನು ಹಾನಿಗೀಡು ಮಾಡಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೇ ಕೆಲವು ಸೀಮಿತ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ೨-ಬುತೊಕ್ಸಿ ಎಥನಾಲ್ ಪುರುಷರಲ್ಲಿನ ಸಂತಾನ ಶಕ್ತಿಗೇ ಮಾರಕವಾಗಬಹುದು.(ಅಂದರೆ ವೀರ್ಯದ ಕಣಗಳ ಎಣಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ)ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಫಲವತ್ತತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.&quot;&lt;ref&gt;http://nj.gov/health/eoh/rtkweb/documents/fs/೦೨೭೫.pdf{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

ಆದರೆ ಕೊರ್ಕ್ಶಿಟ್ ಉತ್ಪಾದಕ ನಾಲ್ಕೊ ಹೇಳುವಂತೆ &quot;[COREXIT 9500]ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆರು ಅಂಶಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ,ಇದರಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಅಳವಡಿಕೆಗಳಿವೆ.ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಕರಗಬಲ್ಲ ಜೈವಿಕ ಸಂಗ್ರಹದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ...COREXIT ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಯಾವುದೇ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕಾರಿ ಅಥವಾ ವಿಷಕಾರಗಳನ್ನು ಮರುಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಲಾರವು. ಇದರಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ವಿಸ್ತೃತ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ EPA&quot; ಸಂಸ್ಥೆಯು ಇದರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪರಾಮರ್ಶಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.nalco.com/news-and-events/4279.htm |title=Nalco Releases Additional Technical Information About COREXIT |publisher=[[Nalco Holding Company]] |date= 2010-05-27 |accessdate=2010-06-16}}&lt;/ref&gt;  ಹೇಗೆಯಾದರೂ OSHA ಪರೀಕ್ಷಾಲಯವು ಮಟಿರಿಯಲ್ ಸೇಫ್ಟಿ ಡಾಟಾ ಶೀಟ್ಸ್ (MSDSs)ಗಳನ್ನು ಗಲ್ಫ್ ನಲ್ಲಿ &lt;ref name=&quot;Material Safety Data Sheet&quot;&gt;[http://www.google.com/url?sa=t&amp;amp;source=web&amp;amp;cd=1&amp;amp;sqi=2&amp;amp;ved=0CBQQFjAA&amp;amp;url=http%3A%2F%2Fwww.cleancaribbean.org%2Fdocs%2FCOREXIT_EC9527A_UsCuEg.PDF&amp;amp;rct=j&amp;amp;q=Corexit%20EC9527A&amp;amp;ei=lN_dTPO4CYWBlAfLqZGwDQ&amp;amp;usg=AFQjCNEeFbDPQvWQD6iefK35fe0-gXxqeQ&amp;amp;cad=rja ಮಟಿರಿಯಲ್ ಸೇಫ್ಟಿ ಡಾಟಾ ಶೀಟ್] - NALCO ಎನರ್ಜಿ ಸರ್ವಿಸಿಸ್, L.P.- ಪ್ರಿಪೇರ್ಡ್ ಬೈ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ಬೈ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ಸ್ ಸೇಫ್ಟಿ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್- ಡೇಟ್ ಇಸ್ಸ್ಯುಡ್ ೧೪ ಜೂನ್ ೨೦೦೫ - ಮರುಪಡೆದಿದ್ದು ೧೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೦.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Material Safety Data Sheet&quot; /&gt; ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ ಕೊರಿಕ್ಸಿಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಸೂಕ್ತ ಸಾಕ್ಷಿಗಾಗಿ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.&quot;ಈ ಸಂಯುಕ್ತ ಅಂಶಗಳ ಶಕ್ತಿ ಮೂಲದ ಜೈವಿಕಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.&quot;(ಅಥವಾ ಬಯೊಅಕ್ಯುಮ್ಲೇಟ್ )ಇದನ್ನು EPA ಯು &quot;ಇದನ್ನು ಮೀನು ಅಥವಾ ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಂಶವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಬೇರೆ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಇನ್ನಿತರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗಿಂತ ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಅಂದರೆ ಈ ವಸ್ತುಗಳು ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.ಈ ಡಾಟಾ ಶೀಟ್ ಹೇಳುವಂತೆ &quot;ಅದರಲ್ಲಿನ ವಿಷಯುಕ್ತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿಲ್ಲ.&quot;&lt;ref&gt;[http://www.grist.org/article/2010-05-06-use-of-toxic-chemical-dispersants-to-fight-the-oil-spill-a-murky/ ಕೆಮಿಕಲ್ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ಸ್ ಬೀಯಿಂಗ್ ಯುಜ್ಡ್ ಇನ್ ಗಲ್ಫ್ ಕ್ಲೀನ್ ಅಪ್ ಆರ್ ಪೊಟೆನ್ಶಲ್ಲಿ ಟಾಕ್ಸಿಕ್ | ಗ್ರಿಸ್ಟ್]&lt;/ref&gt;

ಕೊರೆಕ್ಸಿಟ್ EC೯೫೦೦A ಮತ್ತು EC೯೫೨೭A ಇವು ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ವಿಷವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ,ಇದು ಅತ್ಯಧಿಕ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯೂ ಅಲ್ಲ.ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಶನ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಯಾವ ಚೆದುರಿಸುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲವೆಂದು ವಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;csm0515&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.csmonitor.com/USA/2010/0515/In-Gulf-oil-spill-how-helpful-or-damaging-are-dispersants|title=In Gulf oil spill, how helpful – or damaging – are dispersants?|author=Mark Guarino|date=2010-05-15|publisher=Christian Science Monitor}}&lt;/ref&gt; ಅವುಗಳನ್ನು ಸಹ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗಡಮ್ ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.propublica.org/blog/item/In-Gulf-Spill-BP-Using-Dispersants-Banned-in-UK |title=In Gulf Spill, BP Using Dispersants Banned in U.K. |first1=Marian |last1=Wang |publisher=ProPublica |date=2010-05-16}}&lt;/ref&gt;  ಹನ್ನೆರಡು ಇನ್ನಿತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮ ವಿಷರಹಿತವನ್ನು ಮಾಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.ಆದರೆ BP ಹೇಳುವಂತೆ ಅಗೆತವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರೆಕ್ಸಿಟ್ ಲಭ್ಯವಿದ್ದುದೇ ಅದರ ಬಳಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು,ಇದರ ಸ್ಪೋಟಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದ ಕೆಲವು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ವಿಷಯುಕ್ತ ಸಂಯುಕ್ತವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;csm0515&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;csm0517&quot; /&gt;  ಟೀಕಾಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಕೊರೆಕ್ಶಿಟ್ ನ್ನು ಯಾಕೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆಯೆಂದರೆ ಇದರ ಉತ್ಪಾದಕ ನಾಲ್ಕೊ ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ನಿಕಟ ಸಂಭಂಧವೇ ಕಾರಣವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;csm0515&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://latimesblogs.latimes.com/greenspace/2010/05/gulf-oil-spill-bp-grilled-over-choice-of-dispersant.html |title=Gulf oil spill: BP grilled over choice of dispersant |author=Geoff Mohan |work=Los Angeles Times |date=2010-05-19 |accessdate=2010-05-21}}&lt;/ref&gt;

[[File:C-130 support oil spill cleanup.jpg|thumb|left|A C-130 Hercules drops an oil-dispersing chemical into the Gulf of Mexico|alt=A ಲಾರ್ಜ್ ಫೊರ್ ಪ್ರೊಪೆಲ್ಲರ್ ಏರ್ ಪ್ಲೇನ್ ಸ್ಪ್ರೆಯಿಂಗ್ ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಒಅವರ್ ಆಯಿಲ್-ಶೀನ್ ವಾಟರ್]]
ಮೇ ೧ ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಿಲಿಟರಿ C-೧೩೦ ಹರ್ರ್ಕುಲಸ್ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ತೈಲ ಚೆದುರಿಸುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹರಡಲು ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;C130&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5hew_8EkXXu79vuYRZ96WrFWDzQOw |title=US oil production, shipping unaffected by spill so far |agency=[[Agence France-Presse]] |date=2010-05-01 |accessdate=2010-05-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100505161809/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5hew_8EkXXu79vuYRZ96WrFWDzQOw|archivedate=2010-05-05}}&lt;/ref&gt; ಮೇ ೭ ರಂದು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್ ಅಂಡ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಸ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಅಲನ್ ಲೆವಿನೆ,ಲೂಸಿಯಾನಾ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಎನ್ವೈಯರ್ಮೆಂಟಲ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಪೆಗ್ಗಿ ಹ್ಯಾಚ್ ಮತ್ತು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ವೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಅಂಡ್ ಫಿಶರೀಸ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಬರಾಹ್ಮ್ ಅವರುಗಳು BP ಕಂಪನಿಗೆ ಪತ್ರವೊಂದನ್ನು ಬರೆದು ಈ ತೈಲ ಹರಡುವಿಕೆಯಿಂದ ಲೂಸಿಯಾನಾದ  ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ,ಪರಿಸರಕ್ಕೆ,ಜಲಚರಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಹರಡುವಿಕೆ ಕುರಿತಂತೆ BP ಏನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಅಲ್ಲದೇ ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳೇನೆಂದು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು.&lt;ref name=&quot;BB080510&quot;&gt;{{cite news |url=http://216.87.191.15/News/Louisiana/Government/Louisiana_Officials_Attorney_Want_More_Information_From_BP_Concerning__Spill__10804.asp |title=Louisiana Officials, Attorney Want More Information From BP Concerning Spill |date=08-05-2010 |publisher=BayouBuzz |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=6 ಜುಲೈ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100706121103/http://216.87.191.15/News/Louisiana/Government/Louisiana_Officials_Attorney_Want_More_Information_From_BP_Concerning__Spill__10804.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯು ಈ ತೈಲವು ಹರಡಿಕೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರದಂತೆ ತಡೆಯಲು ತೈಲ ಹರಡುವಿಕೆ ತಡೆಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸೋರಿಕೆಯಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿ; ಅದು ನಂತರ ಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://abcnews.go.com/Business/wireStory?id=10649335|title=Some oil spill events from Friday, May 14, 2010 |work=[[ABC News]] |agency=[[Associated Press]] |date=2010-05-14 |accessdate=2010-06-29}}&lt;/ref&gt; ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ಸೋರಿಕೆ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರೆಕ್ಶಿಟ್ ನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುವದಿಂದ ನೀರಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೈಲದ ಪದರುಗಳು ಅಥವಾ ಗರಿಯಂತಹವುಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;csm0517&quot; /&gt; ಆದರೆ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯಾನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಸ್ಪಿರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್ ಜೆನೆ ಲುಬ್ಚೆಂಕೊ ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಯಿಲ್ಲ.ಆದರೆ ನೀರಿನ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೈಲದ ಮೋಡದಂತಹದ ಕರಣಿಗಳು ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;csm0517&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.csmonitor.com/USA/2010/0517/Gulf-oil-spill-Has-BP-turned-corner-with-siphon-success|title=Gulf oil spill: Has BP 'turned corner' with siphon success?|author=Mark Guarino|date=2010-05-17|publisher=Christian Science Monitor}}&lt;/ref&gt; ಜುಲೈ ೧೨ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ BP  ಯು ಕೊರೆಟಿಕ್ಸ್ ನ್ನು ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಮೈ{{convert|721000|USgal|l}} ಮತ್ತು ಉಪಸಮುದ್ರದ(ಸಬ್ ಸೀ) ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲು{{convert|1070000|USgal|l}} ನಿರ್ಧರಿಸಿತೆಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.deepwaterhorizonresponse.com/posted/2931/ongoing_response_timeline.594723.pdf |title=Deepwater Horizon Ongoing Response Timeline |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=18 ಏಪ್ರಿಲ್ 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418173120/http://www.deepwaterhorizonresponse.com/posted/2931/ongoing_response_timeline.594723.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಅದೇ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರೆಟಿಕ್ಸ್ ನ ಸಂಗ್ರಹವು ಅದನ್ನು ಬಳಸದಿದ್ದರೂ ಇಳಿಮುಖವಾಯಿತೆಂದು {{convert|965000|USgal|l}}ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ದಾಸ್ತಾನನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಅದರ ಬಳಕೆಯ ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಈ ಉಪಸಮುದ್ರದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ {{convert|1690000|USgal|l}} ಇದರ ಅಳವಡಿಕೆಯು ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಏರಿಳಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು.  ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ತಡೆಯಲು ಚೆದುರುವಿಕೆಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಕಲು ಅದರ ಅನುಪಾತದ ದರವು ೧:೧೦ ಮತ್ತು ೧:೫೦,ರಷ್ಟಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಹೀಗೆ ಅದರ {{convert|1690000|USgal|l}} ಬಳಕೆಯು ೪೦೦,೦೦೦ ರಿಂದ ೨M ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್ ನಷ್ಟು ತೈಲವು ಕೊಲ್ಲಿಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶೇಖರವಾಗಿರಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಮೇ ೧೯ ರಂದು ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯು ೨೪ ಗಂಟೆಗಳೊಳಗಾಗಿ BP ಕಂಪನಿಯು ಕಡಿಮೆ ವಿಷಯಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಕೊರೆಕ್ಸಿಟ್ ಬದಲಾಗಿ ಅಳವಡಿಸುವಂತೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿತು.ಅದು ತನ್ನ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕಾಂಟಿಜನ್ಸಿ ಪ್ಲಾನ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಟ್ ಶೆಡ್ಯುಲ್ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಕೊರೆಕ್ಸಿಟ್ ನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿತು.ಇದರ ಹಾನಿ ತಡೆಯಲು ಕಡಿಮೆ ವಿಷದ ಉಪಶಮನಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆ ತಿಳಿಸಿತು.ಇದಕ್ಕೆ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯು ೭೨ ಗಂಟೆಗಳೊಳಗಾಗಿ ಉತ್ತರ ಬಯಸುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ಎಚ್ಚರಿಸಿತು.ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಯಾಕೆ ನಿಗದಿತ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಏಜೆನ್ಸಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.epa.gov/emergencies/content/ncp/product_schedule.htm |title=National Contingency Plan Product Schedule |publisher=Environmental Protection Agency |date=2010-05-13 |accessdate=2010-05-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.epa.gov/bpspill/dispersants/directive-addendum2.pdf |title=Dispersant Monitoring and Assessment Directive – Addendum |date=2010-05-20 |publisher=Environmental Protection Agency |accessdate=210-05-20}}&lt;/ref&gt; ಮೇ ೨೦ ರಂದು US ಪಾಲಿಕೆಮಿಕಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ BP ಯಿಂದ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಿಟ್ SPC ೧೦೦೦ ಗಾಗಿ ಚೆದುರಿಸುವ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಿಟ್ ನ ಪೂರೈಕೆಯ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. US ಪಾಲಿಕೆಮಿಕಲ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಅದು ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾಡುವ {{convert|20000|USgal|l}}ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕೆಲವೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ ನಂತರ ಅದನ್ನು {{convert|60000|USgal|L}} ರದ ವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುವುದೆಂದು ಹೇಳಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2010/05/21/science/earth/21disperse.html?ref=us |title=Agency Orders Use of a Less Toxic Chemical in Gulf |author=Campbell Robertson and Elisabeth Rosenthal|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |date=2010-05-20 |accessdate=2010-05-21}}&lt;/ref&gt;   ಅಲ್ಲದೇ ಮೇ ೨೦ ರಂದು BP ನಿರ್ಧರಿಸುವಂತೆ ಅದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ,ಅದರ ಮೂರೂ ತರಗತಿಯ ಲಭ್ಯತೆ,ವಿಷಕಾರಿ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆಧಾರದ ಯಾವೂ ಗೋಚರಿಸದಿದ್ದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಮೊದಲಿನದಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/bp_is_sticking_with_its_disper.html |title=BP is sticking with its dispersant choice |author=Jonathan Tilove |publisher=Times-Picayune |date=2010-05-21 |accessdate=2010-05-22 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145932/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/bp_is_sticking_with_its_disper.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  ಮೇ ೨೪ ರಂದು ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್ ಜಾಕ್ಸನ್ ಅವರು ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾರ್ಗ ಹುಡುಕುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದರು.ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ BP ಕಂಪನಿಯು ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ ಬಳಕೆಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2010/05/25/science/earth/25disperse.html?hpw |title=In Standoff With Environmental Officials, BP Stays With an Oil Spill Dispersant|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |author=Elisabeth Rosenthal |date=2010-05-24 |accessdate=2010-05-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.epa.gov/bpspill/dispersants/statement-dispersant-use-may24.pdf |title=Statement by EPA Administrator Lisa P. Jackson from Press Conference on Dispersant Use in the Gulf of Mexico with U.S. Coast Guard Rear Admiral Landry |publisher=Environmental Protection Agency |first=Lisa P. |last=Jackson |authorlink=Lisa P. Jackson |date=2010-05-24 |accessdate=2010-05-25}}&lt;/ref&gt; ದೈನಂದಿನ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್  ಯುನಿಫೈಯ್ಡ್ ಕಮಾಂಡ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಮೇ ೨೬ ರ ಮೊದಲು BP ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ {{convert|25689|USgal}}ರಷ್ಟು ಕೊರೆಕ್ಸಿಟ್ ನ್ನು ಬಳಸಿತ್ತು.{{convert|25689|USgal}} ನಂತರ EPA ದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳ ಅನುಸಾರ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಬಳಸುವ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ {{convert|23250|USgal}}ಸುಮಾರು ೯% ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|author=By Ed Lavandera, CNN |url=http://www.cnn.com/2010/US/07/02/gulf.oil.dispersants/index.html?hpt=T1 |title=Dispersants flow into Gulf in 'science experiment' |publisher=CNN.com |accessdate=2010-08-02|date=3 June 2010}}&lt;/ref&gt; ಜುಲೈ ೩೦ ರಂದು ಸುಮಾರು ೧.೮ ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ಸ್ (೬.೮ ದಶಲಕ್ಷ ಲೀಟರ್ಸ್)ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ ನ್ನು ಅಂದರೆ ಬಹುತೇಕ ಕೊರೆಕ್ಸಿಟ್ ೯೫೦೦ ನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.msnbc.msn.com/id/38415786/ns/nightly_news-nbc_news_investigates/ |title=Scientists: BP dispersants making spill more toxic - Nightly News - NBC News Investigates - msnbc.com |publisher=MSNBC |accessdate=2010-08-02 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144854/http://www.msnbc.msn.com/id/38415786/ns/nightly_news-nbc_news_investigates/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಜುಲೈ ೩೧ ರಂದು ಹೌಸ್ ಎನರ್ಜಿ ಅಂಡ್ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟ್ ಸಬ್ ಕಮೀಟೀ ಯ ರೆಪ್.ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮಾರ್ಕೆ,ಅವರು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಥಾಡ್ ಅಲ್ಲೆನ್ ಗೆ ಕಳಿಸಿದ ಪತ್ರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.ಅದರಲ್ಲಿ  U.S.ನ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸೆಂಟ್ ಕೊಯೆಕ್ಸಿಟ್ ನ್ನು ಬಳಸಲು BP ಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಕೆಯ್ ಅವರ ಈ ಪತ್ರವು ಎನರ್ಜಿ ಅಂಡ್ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟ್ ಸಬ್ ಕಮೀಟೀ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನಡೆಸಿದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.BP ವರದಿಯಂತೆ ಅದು ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮನವಿಯು ಅದಕ್ಕೆ ಈ ವಿಷಕಾರಿಯ ಸಿಂಪರಣೆಯಲ್ಲಿ ರಿಯಾಯತಿ ತೋರಿಸಬೇಕೆಂದು ಅದು ಕೇಳಿತ್ತು.BP ಯಾವಾಗಲೂ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಮೇಲಿಂದಮೇಲೆ ಬಳಸಿದೆ.ಆದರೆ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಅದರ ಬಳಕೆ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದೆಯೇ ಅದು ಕೇವಲ ತನ್ನ ಮನವಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದೆ. &quot;ಒಂದು ವೇಳೆ BP ಯು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಗೆ ಅಥವಾ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಗೆ ತಾನು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ಸ್ ನ್ನು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಹರವುತ್ತೇವೆಂದು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿರಬಹುದೆಂದು ರೆಪ್.ಮಾರ್ಕೆಯ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://markey.house.gov/docs/07-30-10ejmtocgdispersants.pdf |title=One Hundred Eleventh Congress |author=Henry A. Waxman |date=July 30, 2010 |work= |publisher=House.gov |accessdate=14 September 2010 |archive-date=3 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100803224815/http://markey.house.gov/docs/07-30-10ejmtocgdispersants.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಆಗಸ್ಟ್ ೨ ರಲ್ಲಿ EPA ಹೇಳುವಂತೆ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಈ ತೈಲಸೋರಿಕೆಗಿಂತ ಈ ಡಿಸ್ಪೆರಂಟ್ಸ್ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿ ಮಾಡಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ,ಅವರು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲ ಕರಾವಳಿಗೆ ಹರಿದು ಬರುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಅದು ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Bolstad&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.mcclatchydc.com/2010/08/02/98508/government-defends-bps-use-of.html|title=Government defends BP's use of dispersants, but worries linger|last1=Bolstad|first1=Erika|last2=Clark|first2=Lesley|publisher=[[McClatchy Newspapers]]|date=2010-08-02|accessdate=2010-08-03|archive-date=3 ಆಗಸ್ಟ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100803191027/http://www.mcclatchydc.com/2010/08/02/98508/government-defends-bps-use-of.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು EPA ನ ಪರಿಣತರು ಈ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ ಬಳಕೆಯು ಹಾನಿಕರ ಎಂದು ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯೆತ್ತುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;guardian&quot;&gt;{{cite news |url= https://www.theguardian.com/environment/2010/aug/03/gulf-oil-spill-chemicals-epa |title= BP oil spill: Obama administration's scientists admit alarm over chemicals |last1= Goldenberg |first1= Suzanne |newspaper=[[The Guardian]] |date=2010-08-03 |accessdate=2010-08-08|location=London}}&lt;/ref&gt;

ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಯ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಬಿರಡೆಯನ್ನು ಕೂರಿಸಿದ ನಂತರ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;Bolstad&quot; /&gt; ನೌಕಾವಲಯದ ವಿಷಕಾರಿಗಳ ತಜ್ಞ ರಿಕಿ ಒಟ್ಟ್ ಅವರು ಆಗಷ್ಟ್ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ EPA ಗೆ ಒಂದು ಬಹಿರಂಗ ಪತ್ರ ಬರೆದು ಇನ್ನೂ ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಇದನ್ನು ದಡದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/riki-ott/an-open-letter-to-us-epa_b_697376.html |title=Riki Ott: An Open Letter to US EPA, Region 6 |publisher=Huffingtonpost.com |date= |accessdate=2010-09-05}}&lt;/ref&gt;  ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಈ ದೂರು ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. ನಿವ್ ಒರ್ಲಿಯನ್ಸ್ ಮೂಲದ ಆಟಾರ್ನಿ ಸ್ಟರ್ಟ್ ಸ್ಮಿತ್ ಅವರು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಮೂಲದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಮರ್ಸಿಯಲ್ ಫಿಶರ್ಮನ್ಸ್ ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್ ಮತ್ತು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟರ್ಲ್ ಆಕ್ಶನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಸಂಭಂಧಿತ ಅವರು &quot;ನಾನೇ C-೧೩೦ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಪ್ಯಾನ್ ಹ್ಯಾಂಡಲ್ ನ ನನ್ನ ಹೊಟೇಲ್ ಕೊಠಡಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ,ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ಬೀಚ್ ಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಯೇ ನೇರವಾಗಿ ಸಾಯಂಕಾಲದ ಹೊತ್ತು ಸಿಂಪರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.  ನಾನು ಮೀನುಗಾರರಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ್ದೇನೆ,ಅಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಅವರು ಕೋಸ್ಟ್ ಬಳಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು ಅವರ ಅರೆಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.&quot; &lt;ref&gt;{{cite web|author=(Photo credit Jerry Moran\Native Orleanian) |url=http://blog.al.com/live/2010/08/degraded_oil_in_mississippi_so.html |title=Degraded oil in Mississippi Sound tests positive for dispersants, says lawyer &amp;#124; al.com |publisher=Blog.al.com |date= |accessdate=2010-09-05}}&lt;/ref&gt;

====ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು ಆಳದ ಸಮುದ್ರ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ====
ಕೆಲವು {{convert|1100000|USgal|l}}ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ ಗಳನ್ನು ಬಾವಿಯ ಮುಖಜದ ಐದು ಸಾವಿರ ಅಡಿ ಸಮುದ್ರದೊಳಗೆ ಸಿಂಪರಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ರೀತಿಯಾದ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿ ಈ ಹೊರಚೆಲ್ಲುವಿಕೆಯನ್ನು ಇಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.BP ಮತ್ತು U.S. ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿ &quot;ಮೊದಲ ಉಪಸಮುದ್ರದೊಳಗಿನ ತೈಲದ ಮೂಲಕ್ಕೇ ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ತೂರಿಸಲು ಯೋಚಿಸಿದವು.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Swartz |first=Spencer |url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748703946504575469691667534962.html |title=BP Provides Lessons Learned From Gulf Spill - WSJ.com |publisher=Online.wsj.com |date= 3 September 2010|accessdate=2010-09-05}}&lt;/ref&gt;

ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿ ಸಿಂಪರಣೆಯು ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳು ಈ ತೈಲವನ್ನು ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಬಾವಿಯ ಮೂಲದಲ್ಲಿನ ತೈಲದೊಂದಿಗೆ ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳ ಮಿಶ್ರಣವು ತೈಲವನ್ನು ಆಳದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗೆ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಇಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳು ಇದನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ತೈಲ ಹೋಗುವುದನ್ನು ತಡೆದಂತಾಗುತ್ತದೆ.  ಹೀಗೆ ಹಲವು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ಮೈಕ್ರೊಬ್ ಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುವುದರಿಂದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿ ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ಸ್ ಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಗಮನಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಸರಣಗಳ ಉಪಯೋಗವು ಬಾವಿಯ ಬಳಿ ಆಗುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ,ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಸ್ಪರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ (NOAA)ಅಂದಾಜಿಸಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ೪೦೯,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲಗಳಷ್ಟು ತೈಲವು ನೀರಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಸರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.&lt;ref name=&quot;science735&quot;&gt;{{cite journal|author= Eli Kintisch |title= An Audacious Decision in Crisis Gets Cautious Praise |journal=Science|page= 735 |volume= 329 |date= 13 August 2010}}&lt;/ref&gt;

ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣದಿಂದ ವಂಶವಾಹಿನಿಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಬುದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು; ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ವಿಷಕಾರಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ.ಅದಲ್ಲೇ ಬ್ಲುಫಿನ್ ಮತ್ತು ಆಮೆಗಳಂತಹ ಜಲಚರಗಳು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಈ ಘಟನೆಗೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತವೆ. ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿ ದಿಸ್ಪೆರೆಸಂಟ್ಸ್ ಗಳು ಚೆಲ್ಲಿದ ಮೂಲ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸುರಿದರೂ ಅದು ಅಲೆಗಳ ರಭಸದಿಂದ ಹರಿದು ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ತೊಳೆದು ಹಾಕುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|author=Suzanne Goldenberg |url=https://www.theguardian.com/environment/2010/may/05/dispersant-deepwater-horizon-oil-toxic |title=Dispersant 'may make Deepwater Horizon oil spill more toxic' &amp;#124; Environment |publisher=The Guardian |date= 5 May 2010|accessdate=2010-09-05 | location=London}}&lt;/ref&gt; ಸೌತ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ನೀರಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಒಂದೊಂದು ಹನಿ ತೈಲದಲ್ಲಿಯೂ ವಿಷಕಾರಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಂಶಗಳಿವೆ.ಮೊದಲು ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ತುಸು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ಸಂಭವವಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದ ತೈಲವು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ತೇಲುಸಸ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.ಇಂತಹ ಸಮುದ್ರ ಸಸ್ಯಗಳು ಗಲ್ಫ್ ನ ಆಹಾರ ಸರಣಿಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಕ್ಷೇತ್ರಮೂಲದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ದಂಡೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಸರಣಗಳು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳಿಗಿಂತ ಈ ತೇಲುಸಸ್ಯೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಕೃತಿಯುಳ್ಳವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://usfweb3.usf.edu/absoluteNM/templates/?a=2604&amp;z=120 |title=Current News - University of South Florida |publisher=Usfweb3.usf.edu |date=2010-08-17 |accessdate=2010-09-05 |archive-date=5 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100905042737/http://usfweb3.usf.edu/absoluteNM/templates/?a=2604&amp;z=120 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ NOAA ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳ ಬಳಕೆಯು ತೈಲ-ಮಿಶ್ರಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಷಕಾರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.&lt;ref name=&quot;science735&quot; /&gt; ಕೆಲವು ಪರಿಣತರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಇದರ ಲಾಭಗಳು ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚಗಳ ಬಗ್ಗೆ ದಶಕಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;science735&quot; /&gt;

ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ತೈಲ ಬರದಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ Va ನ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಅಂಡ್ ಮೇರಿ ಕಾಲೇಜಿನ ನೌಕಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಡಿಯೆಜ್ ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ತೈಲವು ಅಪರಿಚಿತ ಜಾಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿರಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. &quot;ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿ ಡಿಸ್ಪ್ರೆಂಟ್ಸ್ ಗಳು ತೈಲವನ್ನು ಕಾಣದಂತೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.&quot; ಅವರು ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆಗೆ ಒಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ.&quot;ಎಂದು ಡಿಯೆಜ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;latimes1&quot; /&gt;  ಒಂದು ಮೋಡದಂತಹದ ಹೊಗೆಯಲ್ಲಿ ತೈಲವು ಒಟ್ಟು {{convert|22|mi|km}}ದೂರದ ಉದ್ದವಿದೆ.ಸುಮಾರು ಒಂದು ಮೈಲಿಗಿಂತ ಅಧಿಕ ಅಗಲ ಮತ್ತು  {{convert|650|ft|m}}ಎತ್ತರವಿದೆ. ಈ ತೈಲದ ದಟ್ಟೈಸಿದ ಹೊಗೆಮಂಜು ಬಹುಕಾಲದ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.ಅದು ನಾವು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿ ವರೆಗಿದೆ ಎಂದು ವುಡ್ಸ್ ಹೋಲ್ ಒಸಿಯನೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟುಶನ್ ಸಂಶೋಧಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. &quot;ಹಲವು ಜನರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಈ ತೈಲದ ಉಪಮೇಲ್ಮೈ ಭಾಗದ ಹನಿಗಳು ಬೇಗನೇ ಕರಗಿ ಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಹೌದು, ನಾವದನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.  ನಾವು ಕಂಡಂತೆ ಅದು ಇನ್ನೂ ಅಲ್ಲೇ ಇತ್ತು&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.msnbc.msn.com/id/38770508/ |title=22-mile-long oily plume mapped near BP site - Disaster in the Gulf - msnbc.com |publisher=MSNBC |date=2010-08-19 |accessdate=2010-09-05 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144250/http://www.msnbc.msn.com/id/38770508/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಪ್ರಧಾನ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಈ ಹೊಗೆ ಮಂಜಿನಂತಹ ತೈಲ ದಟ್ಟತೆಯು ಅತ್ಯಂತ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಭಾಗವೆನಿಸಿದೆ.ತೈಲವು ನೀರಿನ ತಂಪಿನಲ್ಲಿ{{convert|40|F|C}} {{convert|3000|ft|m}}ಒಳನುಗ್ಗುತ್ತಿದೆ.ಅತ್ಯಂತ ಆಳದ ನೀರಿನಲ್ಲಿನ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆ 'ಬಹುಕಾಲದ್ದಾಗಿದೆಯಲ್ಲದೇ ಕಡಲಿನ ಬದುಕಿಗೆ ಇದೊಂದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಎನಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Borenstein |first=Seth |url=https://finance.yahoo.com/news/Major-study-charts-apf-3187804212.html?x=0 |title=Major study charts long-lasting oil plume in Gulf |agency=Associated Press |date=2010-08-20 |accessdate=2010-12-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110427110043/http://finance.yahoo.com/news/Major-study-charts-apf-3187804212.html?x=0 |archivedate=27 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ಮರೈನ್ ಸೈನ್ಸ್ ವಿಭಾಗವು ವರದಿ ಮಾಡಿರುವಂತೆ ಈ ತೈಲದ ಪದರುಗಳು ಅದರ ಲೇಪನಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೈಲುಗಟ್ಟಲೇ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹರಡಿವೆ ಎಂದು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Richard Harris&quot; /&gt;

===ನಿವಾರಣೆ===
ನೀರಿನಿಂದ ತೈಲ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸೂತ್ರಗಳಿವೆ.ತೈಲವನ್ನು ದಹಿಸುವುದು,ಕಡಲು ಕಿನಾರೆಗಳ ಶುದ್ದೀಕರಣ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೆ ತೈಲ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೮ ರಂದು US ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ತಡೆಗೋಡೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿದಿನ ೧೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಗಳಷ್ಟು ತೈಲವನ್ನು ದಹಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಅದು ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ೧೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಗಳಷ್ಟು ತೈಲ ದಹನದಿಂದ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ;ಅದು ಮುಕ್ತ ಸಮುದ್ರದ ದಡಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲ ದಹನವು ಈಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಕುದಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.&lt;ref name=&quot;CITEREFwapo2010a&quot;&gt;{{cite news|author=Mufson, Steven|title = Today's spills, yesterday's tools|work=The Washington Post|date = 2010-05-04|pages = A1, A8|url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/05/03/AR2010050302781.html|accessdate = 2010-05-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oilgas&quot;&gt;{{cite news|first=Paula|last=Dittrick|title=Federal officials visit oil spill area, talk with BP|date=2010-04-30|publisher=[[PennWell Corporation]]|url =http://www.ogj.com/index/article-display/3601449328/articles/oil-gas-journal/general-interest-2/hse/2010/04/federal-officials.html|work=Oil &amp; Gas Journal|accessdate = 2010-05-01|id = {{subscription required}}}}&lt;/ref&gt;

BP ಹೇಳುವಂತೆ ಸುಮಾರು ೨೧೫,೦೦೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಗಳಷ್ಟು ತೈಲ-ನೀರು ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಮೇ ೨೫ ರಂದು ಹೊರತರಲಾಗಿದೆ,ಎಂದು ಹೇಳಿತು&lt;ref name=&quot;numbers&quot; /&gt; ಜೂನ್ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ BP ಕಂಪನಿಯು ತೈಲ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ೩೨ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಖರೀದಿ ಮಾಡಲು ಆದೇಶಸಿತು.ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯಂತ್ರವು ಪ್ರತಿದಿನ&lt;ref name=&quot;The_Guardian&quot;&gt;ಗಬ್ಬಾಟ್, Adam (೨೦೧೦-೦೬-೧೬). [https://www.theguardian.com/environment/2010/jun/16/kevin-costner-oil-spill-machines BP ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್: ಕೆವಿನ್ ಕಾಸ್ಟನರ್ಸ್ ಆಯಿಲ್-ವಾಟರ್ ಸೆಪರೇಶನ್ ಮಶಿನ್ಸ್ ಹೆಲ್ಪ್ ಉಯಿತ್ ಕ್ಲೀನ- ಅಪ್]. ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌‌.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NYTimes20100624&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/06/25/us/25clean.html |title=Advances in Oil Spill Cleanup Lag Since Valdez |work=New York Times |first=Henry |last=Fountain |date=2010-06-24 |accessdate=2010-07-05}}&lt;/ref&gt; ಸುಮಾರು ೨೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್ ನಷ್ಟು ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪಡೆದಿದೆ.BP ಯು ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಒಂದು ವಾರದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಿಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;abcnews1&quot;&gt;ಕ್ಲಾರ್ಕೆ, ಸಾಂಚೆಜ್, ಬೊನ್ ಫೈಲ್ಸ್, ಎಸ್ಕೊಬೆಡೊ(ಜೂನ್ ೧೫, ೨೦೧೦). [http://abcnews.go.com/GMA/Broadcast/bp-excited-kevin-costners-oil-cleanup-machine-purchases/story?id=10916445 &quot;BP 'ಎಕ್ಸೈಟೆಡ್' ಓವರ್ ಕೆವಿನ್ ಕಾಸ್ಟನರ್ಸ್ ಆಯಿಲ್ ಕ್ಲೀನ್ ಅಪ್ ಮಶಿನ್, ಅಪ್ರ್ಚೇಜಿಸ್ 32&quot;]. ABC ನ್ಯೂಸ್: ಗುಡ್ ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ಅಮೇರಿಕ.&lt;/ref&gt; ಜೂನ್ ೨೮ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ BP ಯು ೮೯೦,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್ ನಷ್ಟು ತೈಲಮಿಶ್ರಿತ ನೀರನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಿತು.ಅಲ್ಲದೇ ೩೧೪,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್ ನಷ್ಟು ದಹನ ಮಾಡಿತು.&lt;ref name=&quot;BP100626&quot;&gt;{{cite news |title=Gulf of Mexico Oil Spill Response: Current Operations as of June 28 |url=http://www.deepwaterhorizonresponse.com/go/doc/2931/716951/ |publisher=Deep Water Horizon Unified Command Agency |date=2010-06-28 |accessdate=2010-06-28 |archive-date=30 ಜೂನ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100630120227/http://www.deepwaterhorizonresponse.com/go/doc/2931/716951/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಇತ್ತೀಚಿಗೆ EPA ವರದಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಈ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲುವಿಕೆ-ಪಸರಿಸುವಿಕೆ ಮೂಲಕ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ತಡೆಗೆ ಯತ್ನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಒಟ್ಟಾರೆ ಯುನಿಫೈಯ್ಡ್ ಕಮಾಂಡ್ &quot;ಸಿತು ಬರ್ನಿಂಗ್&quot;ವಿಧಾನವು ತೈಲ ದಹನದಿಂದ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ.ಸಮುದ್ರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣ ಕಾಪಾಡಲು ಇದು ಸೂಕ್ತ ಕಾರಣವಾಗಬೇಕು.ಇದರೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟು ೪೧೧ ನಿಯಂಟ್ರಿತ ತೈಲ ದಹನದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ೪೧೦ ನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟು ದಹಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣವು ೯.೩ ರಿಂದ ೧೩.೧ ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ಸ್ (೨೨೦,೦೦೦ ರಿಂದ ೩೧೦.೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್)ನ್ನು ಸಮುದ್ರದ ತಟದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯ ನಡೆದಿದೆ.&lt;ref&gt;http://yosemite.epa.gov/opa/admpress.nsf/d0cf6618525a9efb85257359003fb69d/6a2165dcf5f0bb5f852577d9005acf94!OpenDocument&lt;/ref&gt;

ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಸಣ್ಣದೋಣಿಗಳ,ಮೀನುದೋಣಿಗಳು ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸದಂತೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಿದೆ.ನೀರಿನ ಸುಮಾರು ೧೫ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೈಲವು ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹಲವು ಜಲ ನೌಕಾ ದೋಣಿಗಳು ದೊಡ್ಡದವಾಗಿದ್ದರೂ ಈ ನಿಯಮಿತದಿಂದ ಕಟ್ಟಪ್ಪಣೆಯಿಂದ ಅವೂ ಕೂಡಾ ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೂ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳದಾದವು.&lt;ref&gt;[http://online.wsj.com/article/SB10001424052748703426004575339650877298556.html ವ್ಹೈ ಈಸ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಕ್ಲೀನ್ ಅಪ್ ಸೊ ಸ್ಲೊ?], ವಾಲ್ St. ಜರ್ನಲ್, ಜುಲೈ ೨, ೨೦೧೦&lt;/ref&gt; ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ  U.S.ಸರ್ಕಾರವು ಜೋನ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಜನರು ವದಂತಿ ಹರಡಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;[http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704324304575306881766723718.html ದಿ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಡಅಜ್ ಎ ಜಒನ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್President Does a Jones Act], ವಾಲ್ St. ಜರ್ನಲ್ St., ಜೂನ್ ೧೯, ೨೦೧೦&lt;/ref&gt; ಇದು ಸುಳ್ಳಾಯಿತಾದರೂ ಹಲವು ವಿದೇಶೀ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;McN&quot;&gt;{{cite news |last=Douglas |first=Will |title=BP False Talking Point: Jones Act blocks Gulf help |url=http://www.mcclatchydc.com/2010/06/30/96831/gops-false-talking-point-jones.html |newspaper=McClatchy Newspapers |date=2010-06-30 |location=Washington |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=3 ಏಪ್ರಿಲ್ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403175215/http://www.mcclatchydc.com/2010/06/30/96831/gops-false-talking-point-jones.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ದಿ ತೈವಾನೀಸ್ ಸೂಪರ್ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ''ಎ ವ್ಹೇಲ್ '' ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಒಂದು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ತೇಲುವ ಜಲನೌಕೆಯಾಗಿ ಜುಲೈ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಿತು.ಆದರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ತೈಲವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Giant 'super skimmer' no help with Gulf oil spill|url=http://af.reuters.com/article/energyOilNews/idAFN1614683620100716|work=Reuters|date=July 17, 2010|accessdate=July 16, 2010|archive-date=12 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100912041923/http://af.reuters.com/article/energyOilNews/idAFN1614683620100716|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; TMT ಹಡಗಿನ ಮಾಲೀಕರ ವಕ್ತಾರ ಬಾಬ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಥಮ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ BP ಕಂಪನಿಯವರು ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಸರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಇದು ವಿಫಲವಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/07/giant_oil_skimmer_a_whale_deem.html |title=Giant oil skimmer 'A Whale' deemed a bust for Gulf of Mexico spill |publisher=NOLA.com |accessdate=2010-08-02 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145032/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/07/giant_oil_skimmer_a_whale_deem.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ೩೩ ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ಸ್ (೭೯೦,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್)ತೈಲ ಮಿಶ್ರಿತ ನೀರನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಯಿತು.ಅದರೊಂದಿಗೆ ೫ ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ಸ್ (೧೨೦,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್)ನ್ನು ತೈಲ ಮಿಶ್ರಿತ ನೀರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಅಂದಾಜು ೧೧ ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ಯಾಲನ್ಸ್ (೨೬೦,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್)ನಷ್ಟು ತೈಲವನ್ನು ದಹಿಸಲಾಯಿತು. BP ಹೇಳುವಂತೆ {{convert|826000|oilbbl}} ರಷ್ಟು ಮರು ತೆಗೆದದ್ದು ಅಥವಾ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿದಿದ್ದಾಗಿದೆ.. ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯಾನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಸ್ಫೆರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ (NOAA)ಅಂದಾಜಿಸಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ೨೫% ರಷ್ಟು ತೈಲವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಿಯಿಂದ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ (NOAA)ಅಂದಾಜಿಸಿದ {{convert|4.9|Moilbbl}}ತೈಲ ಬಿಡುಗಡೆಯು ಮೂಲದಲ್ಲಿ ( ಅಂದರೆ &quot;ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸರಣಗಳ ಬಳಕೆ&quot;ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಣಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಹರಡಿದ್ದು ಮತ್ತು ಬಾವಿಯ ಮುಖಜದಲ್ಲಿ;&quot;ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸರಣಗಳ ಹರಡಿದ್ದು&quot;ಇದು ಕೂಡಾ ಬಾವಿಯ ಮುಖಭಾಗದಲ್ಲಿ;&quot;ಶೇಷ-ಉಳಿದಿದ್ದು&quot;ಇದು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ತೆರೆಯಲ್ಲಿನ ತೇಲುವ ಟಾರ್ಬಾಲ್ ಗಳು ಮತ್ತು ತೈಲ ನುಸುಳಿದ ಕಡಲು ತಟಗಳು ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಹೂಳಿದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದವು.) ಹೇಗೆಯಾದರೂ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಕಲನ/ವ್ಯವಕಲನದ ೧೦% ರಷ್ಟು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯು ಒಟ್ಟಾರೆ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಚೆಲ್ಲುವಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮಾಣದ್ದಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite journal|author= Richard A. Kerr |title= A Lot of Oil on the Loose, Not So Much to Be Found |journal=Science|page= 734 |volume= 329 |date= 13 August 2010}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;Schoof&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/07/17/1590417/mother-nature-left-to-mop-up-oily.html|title=Mother Nature left to mop up oily mess|last=Schoof|first=Renee|work=[[The Sun News]]|date=2010-07-17|accessdate=2010-07-17}}&lt;/ref&gt;

ಈ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಅನಂತರ ವ್ಹೈಟ್ ಹೌಸ್ ಆಫಿಸ ಆಫ್ ಎನರ್ಜಿ ಅಂಡ್ ಕ್ಳೈಮೇಟ್ ಚೇಂಜ್ ಪಾಲಸಿ ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಕಾರೊಲ್ ಬ್ರೌನರ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಇದು &quot;ಸೂಕ್ತವಾದ ವಿಧಾನವಿಲ್ಲದ್ದು&quot;ಯಾವುದೇ ಸಲಕರಣಗೆ ಜಗ್ಗದ್ದು ಇದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಎಣಿಕೆಗೆ ನಿಲುಕಿಸಲಾಗದು.ಇಲ್ಲಿ ತೈಲ,ದುರಂತಕ್ಕೀಡಾದ ತೈಲಸ್ಥಿತಿ ಇದನ್ನು ''ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳ ಸಿಂಪಡಿಸಿದ್ದು'',''ಕರಗಿಹೋದದ್ದು'',''ಆವಿಯಾಗಿದ್ದು '' ಮತ್ತು ಇಂತಹದ್ದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊರಟು ಹೋಗಿರಲಾರದು ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.weartv.com/newsroom/features/coastal-crisis/videos/vid_729.shtml |title=ABC, ಕೋಸ್ಟಲ್ ಕ್ರೈಸಿಸ್- ಆಯಿಲ್ ಡಿಸ್ಪೆರೆಸಂಟ್ಸ್  ರಿಪೊರ್ಟ್ |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=27 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927092000/http://www.weartv.com/newsroom/features/coastal-crisis/videos/vid_729.shtml |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; text-align:center;&quot;
|-
! ವರ್ಷ 
! ಅಂದಾಜು 
! style=&quot;width:12px&quot;| ಪರ್ಯಾಯ ೧ 
! style=&quot;width:12px&quot;| ಪರ್ಯಾಯ ೨
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| ನೇರವಾಗಿ ಬಾವಿಯ ಮುಖಜದಿಂದ ಪಡೆದಿದ್ದು 
| ೧೭%
| ೧೭%
| ೧೭%
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ದಹನ 
| ೫%
| ೫%
| ೫%
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಜಲನೌಕೆಯ ವರೆಗೆ 
| ೩%
| ೩%
| ೩%
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸರಣಗೊಳಿಸಿದ್ದು 
| ೮%
| ೧೦%
| ೬%
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳ ಬಳಕೆ 
| ೧೬%
| ೨೦%
| ೧೨%
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| ಆವಿಯಾದದ್ದು ಅಥವಾ ಕರಗಿ ಹೋಗಿದ್ದು
| ೨೫%
| ೩೨%
| ೧೮%
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| ಶೇಷವಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದು 
| ೨೬%
| ೧೩%
| ೩೯%
|}

ಈ ಅಂದಾಜಿನ ಮೇಲೆ BP ಯ ೭೫% ರಷ್ಟು ತೈಲವು ಕೊಲ್ಲಿಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿಯೇ ಹರಡಿ-ಹರಿದಾಡುತ್ತದೆ.ಎಂದು ಡಿಫೆಂಡರ್ಸ್ ಆಫ್ ವೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ನ ಪ್ರಮುಖ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಕ್ರಿಸ್ಟೊಫರ್ ಹಾನೆಯ್ ಅವರು ಸರ್ಕಾರದ ಈ ವರದಿಗಳು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುವಂತಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹಾನೆಯ್ ಹೇಳಿದಂತೆ. &quot;ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ 'ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳ ಬಳಕೆ' ಕರಗಿ ಹೋಗಿದ್ದು ಮತ್ತು 'ಶೇಷತೈಲ' ಎಂದರೆ ತೈಲ ಮಾಯವಾದಂತಲ್ಲ.&quot; ಇಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸಬಹುದಾದೆಂದರೆ ನನ್ನ ಕಾಫಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಕ್ಕರೆಯು ಕರಗಿ ಹೋಗಿದೆ,ಆದರೀಗ ನಾನು ಅದನ್ನು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಿರ್ದೇಶಕ ಲುಬ್ಚೆಂಕೊ ಅವರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎಂದರೆ ಕಣ್ಣಿದ ಕಾಣದ ಎಣ್ಣೆಯು ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಬೀಚ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಹೂತು ಹೋಗಿರುವ ಅಥವಾ ಕಡಲತಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ತೈಲವು ತನ್ನ ಹರಡಿದ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷಕಾರಿಗಳನ್ನು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಪುರಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://science.discovery.com/stories/week/oil-apocalypse-averted.html |title=ಈಜ್ ದಿ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಹಾರರ್ ಒವರ್?: ಸ್ಟೊರಿ ಆಫ್ ದಿ ವೀಕ್: ಸೈನ್ಸ್ ಚಾನಲ್ |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120150313/http://science.discovery.com/stories/week/oil-apocalypse-averted.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

NOAA ಕಂಪನಿಯ ರಿಸ್ಪೊನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ರಿಸ್ಟೊರೇಶನ್ ವಿಭಾಗದ ಹಿರಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಬಿಲ್ ಲೆಹ್ಕ್ ಅವರು ತೈಲದ ಮುಂದಿನ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾಗಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಕಮಾಂಡ್ (NIC)ನ ವಾದವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿದರು. ಈ ವರದಿಯು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರೇತರ ತೈಲ-ಚೆಲ್ಲಿದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಪರಿಣತರ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ.ಈ ವರದಿ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಆಯಿಲ್ ಬಜೆಟ್ ಕ್ಯಾಲ್ಕ್ಯುಲೇಟರ್ (OBC)ಯನ್ನು ಇದೇ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಿದ್ದಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ OBC ವರದಿ ಆಧರಿಸಿದಂತೆ ೬% ರಷ್ಟು ದಹಿಸಿ ಹೋಗಿದ್ದು ೪% ರಷ್ಟುತೇಲಿ ಹೋಗಿದೆ.ಆದರೆ ಬೀಚ್ ಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗದು ಎಂದು ಅವರ ವಾದವಾಗಿದೆ. ಮೇಲೆ ತೋರಿಸಿದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶದ ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಾರ ಬಹಳಷ್ಟು ತೈಲ ಆವಿಯಾಗಿದ್ದು ಅಥವಾ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಇಲ್ಲವೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿ ಹೋದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮನ್ ಎಡ್ ಮಾರ್ಕೆಯ್ ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸಿದ ಲೆಹ್ರ್ ಈ ವರದಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿದರಲ್ಲದೇ ಈ ಕೊಲ್ಲಿಯೊಳಕ್ಕೆ ಹೋದ ಒಟ್ಟು ತೈಲದ ಪ್ರಮಾಣವು ೪.೧ ದಶಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್ ನಷ್ಟು ಅದರಲ್ಲಿ ೮೦೦,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಸ್ ನಷ್ಟು ನೇರವಾಗಿ ಬಾವಿಯಿಂದಲೇ ಬೇರೆಡೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.

NOAA ದ ಈ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಅದರ ಅಂತಿಮ ವರದಿಗಳು ಹೇಗೆ ವಿವರಿಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಮತ್ತು ಯಾವ ರೀತಿ ರೂಪಗೊಂಡವು ಎಂದು ಹೇಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೆಲವರು ದೂರಿದ್ದಾರೆ. ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ OBC ವರದಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಿನ ಗಡುವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Hughes |first=Siobhan |url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704476104575439833542718518.html |title=Top Democrat Criticizes U.S. Oil Spill Report - WSJ.com |publisher=Online.wsj.com |date=2010-08-19 |accessdate=2010-09-05}}&lt;/ref&gt; ಮಾರ್ಕೆಯ್ ಅವರು ಲೆಹ್ರ್ ಅವರಿಗ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ಈ NIC  ವರದಿಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.  &quot;ನೀವು ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದು ನೋಡುವವರೆಗೂ ಅದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬಾರದಾಗಿತ್ತು.&quot;ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಇವಾನ್ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ NIC ವರದಿಯು &quot;ವಿಜ್ಞಾನವಲ್ಲ.&quot;  ಶ್ವೇತಭವನವು ಸಾರಾಸಗಟಾಗಿ ಯಾವುದೇ &quot;ದಾಖಲೆಯ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದೇ&quot; ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿನ ಮೂರ್ನಾಲ್ಕಾಂಶದಷ್ಟು ತೈಲ ಹೋಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಆಧಾರವಿಲ್ಲವೆಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. &quot;ನಾನು ನಂಬಿದಂತೆ ಈ ವರದಿಯು ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವಂತಹದ್ದಾಗಿದೆ,&quot; ಎಂದವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. &quot;ನನ್ನ ಜೀವನುದ್ದಕ್ಕೂ ಈ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿನ ಈ ತೈಲ ದುರಂತದ ಛಾಯೆಯೂ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಡಮೂಡುತ್ತದೆ. ಇದಿನ್ನೂ ಹೋಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದು ಬೇಗನೇ ಮನಸ್ಸಿನಾಳದಿಂದ ಹೊರಹೋಗಲಾರದು.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|author=Suzanne Goldenberg, US environment correspondent |url=https://www.theguardian.com/environment/2010/aug/19/bp-oil-spill-scientist-retracts-assurances |title=BP oil spill: US scientist retracts assurances over success of cleanup &amp;#124; Environment |publisher=The Guardian |date= 19 August 2010|accessdate=2010-09-05 | location=London}}&lt;/ref&gt;

ಜುಲೈ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಎರಡುವಾರಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲ ಹರಿದು ಹೋಗುವುದು ನಿಂತುಹೋಗಿತ್ತು,ಅಲ್ಲದೇ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿ ತೈಲ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ನೀರಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿನ ತೈಲ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಹಾನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಕಳವಳಪಡುವ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಇದ್ದೇ ಇವೆ.&lt;ref name=&quot;gillis&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/07/28/us/28spill.html?_r=1&amp;hp |title=On the Surface, Gulf Oil Spill Is Vanishing Fast; Concerns Stay|lastGillis|first=Justin|work=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]|date=2010-07-27|accessdate=2010-07-30}}&lt;/ref&gt;

ಆಗಷ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಂದಾಜಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು ೭೯ ಪ್ರತಿಶತ ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲವು ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ.&lt;ref&gt;[https://www.bloomberg.com/news/2010-08-17/scientists-say-79-of-spilled-oil-may-remain-challenging-administration.html ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ಸ್ ಸೇ ಆಜ್ ಮಚ್ ಆಜ್ 79% ಆಫ್ ಆಯಿಲ್ ರಿಮೇನ್ಸ್ ಇನ್ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ- ಬ್ಲೂಮ್ ಬರ್ಗ್]&lt;/ref&gt;

====ತೈಲ ಸೇವಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳು====
ಆಗಷ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಬೆರ್ಕಲಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಟೆರ್ರಿ ಹಾಜನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದಾಗ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಜರ್ನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇಲ್ಲಿನ ಜೀವಿಗಳ ಈ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ತೈಲವು ಆಮ್ಲಜನಕದ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡದೇ ಇಳಿಮುಖವಾಗಬಹುದಾಗಿದೆ.
&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/energy/oilandgas/7964175/Microbe-eating-spilled-oil-in-Gulf-of-Mexico.html | title=Microbe eating spilled oil in Gulf of Mexico|last=Allen|first=Nick|work=[[The Daily Telegraph]]|date=2010-08-25|accessdate=2010-08-26 | location=London}}&lt;/ref&gt; ಹ್ಯಾಜನ್ ಅವರ ಈ ಅರ್ಥೈಸುವಿಕೆಯು ಕೆಲ ಅದರದೇ ಆದ ಸಂದೇಹಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಟೆಕ್ಸಾಸ್ A&amp;amp;M ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಸಾಗರತಜ್ಞ ಜಾನ್ ಕೆಲರ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ &quot;ಹ್ಯಾಜನ್ ಅವರ ಅಳತೆಯು ಇಡೀ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬಲ್ ನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಣವಾಗಿದೆ.&quot;ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಸಾವಿರಾರು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಣಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಾಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹೊಸ ಮಂಡಿತ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣ ಕಣಗಳು ಕೆಲವೇ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕರಗಿ ಹೋಗಬಹುದಾದರೂ ಕೆಸ್ಲರ್ ಪ್ರಕಾರ&quot;ಇದರಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಇನ್ನೂ ಅರೆಜೀವವಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳು ದಶಕಗಳ ವರೆಗೆ ಜೀವಂತವಿರಬಹುದಗಾವಿವೆ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sciencenews.org/view/generic/id/62530/title/Deep-sea_oil_plume_goes_missing |title=Deep-sea Oil Plume Goes Missing |publisher=Science News |date= |accessdate=2010-09-05 |archive-date=26 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120426210241/http://www.sciencenews.org/view/generic/id/62530/title/Deep-sea_oil_plume_goes_missing |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  ಕಾಣೆಯಾದ ತೈಲವು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೊಗೆಯ ದಟ್ಟ ಮೋಡದಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ,ಇದು ಮ್ಯಾನ್ ಹಾಟನ್ ಗಾತ್ರ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕರಗಿ ಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2010/08/20/science/earth/20plume.html?src=mv |title=Gulf Oil Plume Is Not Breaking Down Fast, Study Says |author=Justin Gillis and John Collins Rudolf |date=August 19, 2010 |work= |publisher=The New York Times |accessdate=14 September 2010}}&lt;/ref&gt;

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ತೈಲ ಬಾವಿಯಿಂದ ಸೋರಿಕೆಯಾಗುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ತೈಲವನ್ನು ಈ ಮೈಕ್ರೊಬ್ ಗಳು ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.ಅಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರೊಪೇನ್,ಈಥೇನ್ ಮತ್ತು ಬುಟೇನ್ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಂತೆ ಇನ್ನಿತರಗಳನ್ನು ಈ ಜೀವಿಗಳು ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಜರ್ನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://articles.latimes.com/2010/sep/16/science/la-sci-oil-20100917 | work=Los Angeles Times | first=Eryn | last=Brown | title=Bacteria in the gulf mostly digested gas, not oil, study finds | date=16 September 2010}}&lt;/ref&gt; UC ಸಾಂಟಾ ಬಾರ್ಬರಾದಲ್ಲಿನ ಮೈಕ್ರೊಬಲ್ ಜಿಯೊಕೆಮಸ್ಟ್ರಿ ಪ್ರೊಫೆಸ್ಸರ್ ಡೇವಿಡ್ ಎಲ್ ವೇಲೆಂಟೈನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅತಿಎನ್ನುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;news.yahoo.com&quot;&gt;{{Cite web |url=http://news.yahoo.com/s/yblog_upshot/oil-eating-microbes-may-not-be-all-theyre-cracked-up-to-be |title=ಆಯಿಲ್-ಈಟಿಂಗ್ ಮೈಕ್ರೊಬ್ಸ್ ಮೇ ನಾಟ್ ಬಿ ಆಲ್ ದೆ ಆರ್ ಕ್ರ್ಯಾಕ್ಡ್ ಅಪ್ ಟು ಬಿ{{!}} ದಿ ಅಪ್ ಶಾಟ್ ಯಾಹೂ! ನಿವ್ಜ್ |access-date=29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 |archive-date=29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110429194935/http://news.yahoo.com/s/yblog_upshot/oil-eating-microbes-may-not-be-all-theyre-cracked-up-to-be |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

ಈ ತೈಲ ಸೇವಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಕೊಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿ ಜನರ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಆರೋಗ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹಲವು ತಜ್ಞರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಗರವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಷರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಅಧ್ಯಯನದ ಪರಿಣತರಾದ ರಿಕಿ ಒಟ್ಟ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ವಂಶವಾಹಿನಿಯ ಮೂಲಕ ಸುಧಾರಿತ ಕೆಲವು ಜೀವಿಗಳು ಈ ತೈಲ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಕರಾವಳಿ-ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯ ಚರ್ಮರೋಗಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಕೊಲ್ಲಿಯ ವೈದ್ಯರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;news.yahoo.com&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[http://www.huffingtonpost.com/riki-ott/bio-remediation-or-bio-ha_b_720461.html ರಿಕ್ಕಿ ಒಟ್ಟ್: ಬಯೊ-ರೆಮಿಡಿಯೇಶನ್ ಆರ್ ಬಯೊ-ಹೆಜಾರ್ಡ್? ][http://www.huffingtonpost.com/riki-ott/bio-remediation-or-bio-ha_b_720461.html ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ಸ್, ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಅಂಡ್ ಇಲ್ ನೆಸ್ ಇನ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್]&lt;/ref&gt;

==ಪರಿಣಾಮಗಳು==
{{See also|Economic and political consequences of the Deepwater Horizon disaster}}

===ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ===
[[File:Gulf-Oiled-Pelicans-June-3-2010.jpg|thumb|ಹೆವಿಲಿ ಆಯ್ಲ್ಡ್ ಬ್ರೌನ್ ಪೆಲಿಕಾನ್ಸ್ ವೇಟ್ ಟು ಬಿ ಕ್ಲೀನ್ಡ್ ಆಫ್ ಗಲ್ಫ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಕ್ರುಡ್]]

ಶ್ವೇತ ಭವನದ ಇಂಧನ ಸಲಹೆಗಾರ ಕಾರೊಲ್ ಬ್ರೌನರ್ ಪ್ರಕಾರ ಇದು US ಎದುರಿಸಿದ &quot;ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪರಿಸರದ&quot; ವಿನಾಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.bbc.co.uk/news/10194335 | work=BBC News | title=Gulf of Mexico oil leak 'worst US environment disaster' | date=30 May 2010}}&lt;/ref&gt; ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ US ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದು ಎಕ್ಸಾನ್ ವಲ್ಡೆಜ್ ಆಯಿ ಸ್ಪಿಲ್ ಘಟನೆಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ. ಹೇಗೆಯಾದರೂ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಾನಿಯಾಗದಿರಲು ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರು ಮತ್ತು ಈ ತೈಲವು ಅತ್ಯಂತ ಆಳದಲ್ಲಿ ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.independent.org/newsroom/article.asp?id=2939|title=Oil Spill Hysteria|accessdate = 2010-01-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.americanprogress.org/issues/2010/04/oil_numbers.html|title=The Deepwater Horizon Spill by the Numbers|accessdate = 2010-01-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.popularmechanics.com/science/energy/coal-oil-gas/bp-oil-spill-statistics|title=Oil Spills by the Numbers|accessdate = 2010-01-10}}&lt;/ref&gt;
ಆದರೆ ಹಾನಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ವಿಷಕಾರಿತ್ವ, ಅಮಲಜನಕದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಇಳಿಮುಖತೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೊರೆಕ್ಸಿಟ್ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳ ಬಳಕೆ ಈ ಹಾನಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Ocean may soon be more corrosive than when the dinosaurs died |url=http://planetviews.com/evolution/media/manual/balanced_seas_flyer.pdf |accessdate=2010-06-17|date=2006-02-21|agency=Balanced Seas Initiative|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070801040546/http://planetviews.com/evolution/media/manual/balanced_seas_flyer.pdf|archivedate=2007-08-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;huffingtonpost1&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/2010/07/29/scientists-find-evidence_n_664298.html |title=Scientists Find Evidence That Oil And Dispersant Mix Is Making Its Way Into The Foodchain |publisher=Huffingtonpost.com |accessdate=2010-08-02}}&lt;/ref&gt; ಎಂಟು U.S.ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಅಪಾಯದಲ್ಲಿವೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.npca.org/oilspill/|title=Gulf Oil Spill Response|publisher=[[National Parks Conservation Association]]|accessdate=2010-06-13|archive-date=6 ಆಗಸ್ಟ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180806132644/http://www.npca.org/oilspill/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಕೊಲ್ಲಿ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜವಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಿರುವ ಸುಮಾರು ೪೦೦ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಲಿದೆ.ಅದರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅಳವಿನಂಚಿಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುವವುಗಳೆಂದರೆ ಕೆಂಪ್ಸ್ ನ  ರಿಡ್ಲೆಯ್ ಆಮೆ ಜಾತಿ, ಈ ಹಸಿರು ಆಮೆ, ದೊಡ್ಡ ತಲೆಯುಳ್ಳ ಆಮೆ, ಹಾಕ್ಸ್ ಬಿಲ್ ಆಮೆ, ಮತ್ತು ಲೆದರ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಆಮೆ ಇವೆಲ್ಲಾ ತೀವ್ರ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿವೆ. ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ತಮ್ಮ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹಲವು ಹಕ್ಕಿ ಪ್ರಭೇಧಗಳಿವೆ.ಅದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೪,೦೦೦&amp;nbsp;ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.ಅದರಲ್ಲಿ, ಹೊಳಪು ಕೊಕ್ಕಿನ ಕಡಲು ಹಕ್ಕಿಗಳು,ಪೆಲಿಕನ್ ಗಳು,ಎಳೆಗಂಪು ಗರಿಗುಳ್ಳ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳು,ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಗಳು, ಕಡಲ ಕಾಗೆಗಳು, ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಕ್ರೌಂಚ್ ಗಳು.ಸೇರಿವೆ &lt;ref name=&quot;numbers&quot; /&gt; ಒಟ್ಟಾರೆ ಕೊಲ್ಲಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಗಣತಿಯಂತೆ ಸುಮಾರು ೧೫,೭೦೦ ಜೀವಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿವೆ.  ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೮,೩೩೨ ಜೀವಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ೧,೨೦೦&amp;nbsp;ಗಿಂತ ಅಧಿಕ ಜಾತಿ ಮೀನುಗಳು, ೨೦೦&amp;nbsp;ಹಕ್ಕಿಗಳು, ೧,೪೦೦&amp;nbsp;ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳು, ೧,೫೦೦&amp;nbsp;ಕಠಿಣ ಚರ್ಮಿಯ ಜೀವಿಗಳು, ೪&amp;nbsp;ಸಮುದ್ರ ಆಮೆಗಳು, ಮತ್ತು ೨೯&amp;nbsp;ಕಡಲು ಸಸ್ತನಿಗಳು.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Biello|first=David|title=The BP Spill's Growing Toll On the Sea Life of the Gulf|url=http://www.e360.yale.edu/content/feature.msp?id=2284|accessdate=2010-06-14|newspaper=Yale Environment 360|date=2010-06-09|agency=Yale School of Forestry &amp; Environmental Studies|archive-date=12 ಜೂನ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100612181943/http://www.e360.yale.edu/content/feature.msp?id=2284|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಸೇರಿವೆ.&lt;ref&gt;{{cite press release|last=Shirley|first=Thomas C.|title=Biodiversity of the Gulf of Mexico: Applications to the Deep Horizon oil spill|url=http://www.harteresearchinstitute.org/images/press_releases/biodiversity.pdf|publisher=Harte Research Institute for Gulf of Mexico Studies, Texas A&amp;M University|accessdate=2010-06-14|coauthors=John W. Tunnell, Jr., Fabio Moretzsohn, and Jorge Brenner|year=2010|month=May|archive-date=30 ಜನವರಿ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160130231923/http://www.harteresearchinstitute.org/images/press_releases/biodiversity.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ನವೆಂಬರ್ ೨,ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೬,೮೧೪ ಮೃತಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ೬,೧೦೪&amp;nbsp;ಹಕ್ಕಿಗಳು, ೬೦೯&amp;nbsp;ಕಡಲಾಮೆಗಳು,೧೦೦&amp;nbsp;ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಸಸ್ತನಿಗಳು,ಮತ್ತು ೧ ಸರಿಸೃಪ ದೊರೆತಿವೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.restorethegulf.gov/sites/default/files/documents/pdf/Consolidated%20Wildlife%20Table%20110210.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=27 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120427090318/http://www.restorethegulf.gov/sites/default/files/documents/pdf/Consolidated%20Wildlife%20Table%20110210.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.fws.gov/home/dhoilspill/pdfs/collection_11022010.pdf ಕಲೆಕ್ಷನ್ ರಿಪೊರ್ಟ್ ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}(PDF). U.S. ಫಿಶ್ ಅಂಡ್ ವೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಸರ್ವಿಸ್. ಜುಲೈ ೫, ೨೦೧೦.&lt;/ref&gt; ಆದರೆ U.S. ಫಿಶ್ ಅಂಡ್ ವೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಸರ್ವಿಸ್, ವರದಿಯಂತೆ ಜೂನ್ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೂ ಈ ನಿಗೂಢ ಸಾವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರ ಕಾರಣ ಗೊತ್ತಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದಲ್ಲದೇ ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಗಳು ಆಹಾರ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು &quot;ನಶೆಯಾದಂತೆ ವರ್ತಿಸುವ&quot;ಇವು ಸೋರಿಕೆ ತೈಲವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಈ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿರಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/news/10346092 |title=US oil spill in Gulf 'making dolphins act drunk' |publisher=BBC News |date=2010-06-18 |accessdate=2010-07-01}}&lt;/ref&gt; ಒಂದು ಮದರ್ ಜೋನ್ಸ್ ನ ವರದಿಗಾರರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಬಂದು ಈ ತೈಲ ಸೇವಿಸಿದ ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಯಿಂದ ಸೇವಿಸಿದ ತೈಲವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Advertise on MotherJones.com |url=http://motherjones.com/rights-stuff/2010/06/grande-terre-dolphin-towels-bp-cleanup |title=&quot;We Don't Need This on Camera&quot;: BP's Crappy Cleanup Job |publisher=Mother Jones |accessdate=2010-07-14}}&lt;/ref&gt;

ಡ್ಯುಕ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ಮರೈನ್ ಜೀವಶಾಸ್ರಜ್ಞ ಲಾರಿ ಕ್ರೌಡರ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರಸಂಗಕ್ಕೆ ಈಡಾದ ದೊಡ್ಡ ತಲೆಯ ಆಮೆಗಳು ಕರೊಲಿನಾ ಬೀಚ್ ನಿಂದ ಅಶುದ್ಧವಾಗಿರುವ ಕಲ್ಮಶ ನೀರಿನೆಡೆಗೆ ಈಜಿ ಹೋಗಿವೆ. ನಾರ್ತ್ ಕರೊಲಿನಾದ ಸುಮಾರು ತೊಂಬತ್ತು ಭಾಗದ ವಾಣಿಜ್ಯಕ್ಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗವಿರುವ ಕಡಲುಜೀವಿಗಳು ಅಲ್ಲಿವೆ.ಅಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲ ಏನಾದರೆ ಹರಿದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ನೀರು ಕಲ್ಮಶವಾಗಿ ಈ ಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಡೆಫೆನ್ಸ್ ಫಂಡ್ ನ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಡಾಗ್ಲಾಸ್ ರಾಡೆರ್ ಕೂಡ ಕಡಲಿನಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಪ್ರಾಣಿ ವರ್ಗಕ್ಕೂ ಇಲ್ಲಿ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. UNC-ವಿಲ್ಮಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಸ್ಟೆವೆ ರಾಸ್ ಅವರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಇಲ್ಲಿನ ಹವಳದ ಬಂಡೆ ಪದರುಗಳು ನಾಶವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.newsobserver.com/2010/05/22/494596/oil-may-harm-sea-life-in-nc.html |title=Oil may harm sea life in N.C. |last=Henderson |first=Bruce |newspaper=[[The Charlotte Observer]] |date=2010-05-22 |accessdate=2010-05-22 |archive-date=6 ಆಗಸ್ಟ್ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180806132644/http://www.newsobserver.com/2010/05/22/494596/oil-may-harm-sea-life-in-nc.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಲೂಸಿಯಾನಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಯುನ್ವರ್ವ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿನ ಕೋಸ್ಟಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಹಾರೆಯ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಅವರು ಜೂನ್ ನಲ್ಲಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಮಂಡಿಸಿ, ಒಟ್ಟು {{convert|4|Moilbbl|USgal m3||abbr=none}}ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲವು ಇಡೀ ಕಡಲು ಜೀವಿಗಳ ಸಂಕುಲನವನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಲು ಸಾಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಕೊಲ್ಲಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ &quot;ನೂರಾರು ಮೈಲಿನ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ&quot; ಈ ತೈಲವು ಸಾಕಷ್ಟು ಅಪಾಯವನ್ನು ಈ ಜೀವಿವರ್ಗಕ್ಕೆ ನೀಡಲಿದೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಸಾಚ್ಸೆಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ವುಡ್ಸ್ ಹೋಲ್ ಒಸಿಯೊನೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯುಶನ್ ನ ಸಹ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮ್ಯಾಕ್ ಸೈಟೊ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ &quot;ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಪ್ರಸಂಗದಿಂದ &quot;ಇಡೀ ಸಮುದ್ರದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವೇ ತಲೆಬುಡವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿ ತನ್ನ ನೈಜತೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಿದೆ ಅಲ್ಲದೇ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ&quot;ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|first1 = Jessica|last1 = Resnick-Ault|first2 = David|last2= Wethe|title = BP Oil Leak May Last Until Christmas in Worst Case Scenario|agency=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]]|date – 2010-06-02|url = https://www.bloomberg.com/news/2010-06-02/bp-gulf-of-mexico-oil-leak-may-last-until-christmas-in-worst-case-scenario.html|accessdate = 2010-06-29}}&lt;/ref&gt; ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ಸಾಮಂತಾ ಜೊಯೆ ಅವರು ಈ ತೈಲ ದುರಂತವು ನೇರವಾಗಿ ಮೀನುವರ್ಗಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ತರಲಿದೆ.ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಳು ಈ ತೈಲವನ್ನು ಸೇವಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಇದರ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ನೀರಿನಲ್ಲಿನ [[ಆಮ್ಲಜನಕ]] ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;collins&quot;&gt;{{cite news|url = http://www.washingtontimes.com/news/2010/may/16/huge-underwater-oil-plumes-found-gulf-mexico/ |title=BP: Mile-long tube sucking oil away from Gulf well |last1=Collins|first1=Jeffrey |last2=Dearen |first2=Jason |newspaper=[[The Washington Times]] |agency=[[Associated Press]] |date=2010-05-16 |accessdate=2010-06-29}}&lt;/ref&gt; ಜೊಯೆ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಹಾನಿಗೀಡಾಗುವ ಪರಿಸರವು ಸುಧಾರಿಸಲು ದಶಕಗಳೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ,ಈ ಹಿಂದಿನ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಅಪಾಯಗಳೇ ಇನ್ನೂ ಮಾಸಿಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/8685969.stm |title= US says BP move to curb oil leak 'no solution' |publisher=BBC News |date=2010-05-17 |accessdate=2010-07-01}}&lt;/ref&gt; ಸಾಗರವಿಜ್ಞಾನದ ತಜ್ಞ ಕೆಸ್ಲರ್ ಅಂದಾಜಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಬಾವಿಯಿಂದ ರಭಸದಿಂದ ನುಗ್ಗುವ ತೈಲದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೦% ರಷ್ಟು ಮಿಥೇನ್ ಇರುತ್ತದೆ ಆದರೆ ನೈಜ ತೈಲದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮಾಣವು ಕೇವಲ ೫% ರಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;methane&quot; /&gt; ಈ ಮಿಥೇನ್ ಜಲಚರಗಳನ್ನು ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸಿ ಸಾಯಿಸುತ್ತವೆ,ಅಲ್ಲದೇ ಆಮ್ಲಜನಕವಿಲ್ಲದ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮರಣದ ಸಾಲು ಏರ್ಪುಡುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;methane&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.msnbc.msn.com/id/37778190/ns/disaster_in_the_gulf/ |title=Oil spill full of methane, adding new concerns |publisher=msnbc |date=2010-06-18 |accessdate=2010-06-20 |archive-date=20 ಜೂನ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100620004518/http://www.msnbc.msn.com/id/37778190/ns/disaster_in_the_gulf/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ಒಸಿಯನೊಗ್ರಾಫರ್ ಡಾ.ಇವಾನ್ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ ಪ್ರಕಾರ ಈ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವು ನೀರಿನ ಕೆಳಭಾಗವು ಆಮ್ಲಜನಕದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಇವು ಬೆಂಜೆನೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ವಿಷಕಾರಿ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ,ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;bw0615&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|doi=10.1038/scientificamerican1210-16|last=Biello|first=David|title=Lasting Menace: Gulf oil-spill disaster likely to exert environmental harm for decades|journal=Scientific American|year=2010|month=July|volume=303|issue=1|pages=16, 18|url=http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=lasting-menace|accessdate=2010-06-22}}&lt;/ref&gt; ಜುಲೈ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಕರು ಎರಡು ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕೃತ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ.ತಳದಲ್ಲಿ-ವಾಸಿಸುವ ''ಹಾಲಿಯುಚ್ತ್ಯಸ್  '' ತಳಿಯ ತೆಳುದೇಹದ ಬ್ಯಾಟ್ ಫಿಶ್ ಪ್ರಭೇದವು ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|agency=Reuters|title=New batfish species found under Gulf oil spill|url=http://www.reuters.com/article/idUSTRE66739D20100708|accessdate=2010-12-19|date=July 8, 2010}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಸಾಗರ ತಳದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇನ್ನೂ ತಿಳಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Schoof&quot; /&gt;

ಜುಲೈ ಕೊನೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತುಲೇನ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕೊಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ನೀಲಿ ಆಮೆಗಳ ಲಾರ್ವಾದಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ.ಅಲ್ಲಿ ತೈಲ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರಿಂದ ತೈಲವು ವಿಭಜನೆಯಾಗಿ ತನ್ನ ಕಣಭಾಗವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಸಿವೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಜೀವಿಗಳ ಆಹಾರ ಕೊಂಡಿಗೆ ಹಾನಿ ತಲುಪಿಸಿವೆ.ಏಡಿಯ ಲಾರ್ವಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ {{convert|300|mi|km|sigfig=2}}ಇದು ಮೇ ತಿಂಗಳಿನ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ದೊರಕಿವೆ.&quot;ಬಹುತೇಕ&quot;ಎಲ್ಲಾ ಜೀವವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇದು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ.ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಐಲೆ,ಲೂಸಿಯಾನಾ,ಪೆನ್ಸಾಕೊಲಾ ಫ್ಲೊರಿಡಾಗಳ ಕರಾವಳಿಗುಂಟ ಇದು ಹರಡಿ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;huffingtonpost1&quot; /&gt;

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೯ ರಲ್ಲಿ ಒರ್ಗಾನ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಸಂಶೋಧಕರು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿರುವ ಈ ತೈಲವು ಅರ್ಬುದ ರೋಗಕಾರಕವೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಕರಾವಳಿಯ ದಂಡೆಯ ಆಚೀಚೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕವು ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಏರಿಸಿದೆ.ಆಗಷ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಇದರ ಮಾದರಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿ BP  ಕಂಪನಿಯು ಜುಲೈ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಾವಿಯ ಮುಚ್ಚುವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡರೂ ಇದರ ಅಪಾಯ ನಿಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಐಲೆ,ಲೂಸಿಯಾನಾದಲ್ಲಿ ಈ ತಂಡವು ಪೊಲಿಸೈಕ್ಲಿಕ್ ಅರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ಸ್ ಅಥವಾ PAHs ಗಳು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಗೆ ಸಂಭಂಧಿಸಿದ್ದು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕಾರಿ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.ಇವುಗಳಲ್ಲಿನ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಮಾನವ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ೪೦ ಪಟ್ಟು ಅಧಿಕ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ.ಮೊದಲಿನ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಗಿಂತ ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಪ್ರಾಣಿ-ಸಸ್ಯವರ್ಗದ ಅಥವಾ ಮೀನುಗಳ ಆಹಾರ ಕೊಂಡಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡುತ್ತವೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈ PAH  ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿ ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಕರಾವಳಿ ಬಳಿ ಶೇಖರಗೊಂಡಿವೆ.ಅಲಬಾಮಾ,ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಮತ್ತು ಫ್ಲೊರಿಡಾಗಳ ಕರಾವಳಿ ಎದುರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಆಗಿನ ಹಾನಿಗಿಂತ ೨ ರಿಂದ ೩ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ.  ಆಗಷ್ಟ್ ವರೆಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ PAH ಮಟ್ಟಗಳು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿವೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Schneyer |first=Joshua |url=http://www.reuters.com/article/idUSTRE68T6FS20100930 |title=U.S. oil spill waters contain carcinogens: report |publisher=Reuters |date=2010-09-27 |accessdate=2010-10-01}}&lt;/ref&gt;  OSU ದ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮೊಲೆಕ್ಯುಲರ್ ಟೊಕ್ಸಿಲಾಜಿಯ ಪ್ರೊಫೆಸ್ಸರ್ ಕಿಮ್ ಅಂಡೆರ್ಸನ್ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು BP ಬಳಸಿದ್ದರಿಂದ ಜೈವಿಕ ಲಭ್ಯತೆಯು ಹೆಚ್ಚು PAHs ಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. &quot;ಇದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ PAHs ಗಳು ಲಭ್ಯವಾದವುದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿನ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ.ಅವುಗಳ ಆಹಾರಕ್ಕೇ ಇದು ಅಡ್ದಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ.&quot; ಅದಲ್ಲದೇ ಅಂಡರ್ಸನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಷಸಂಯುಕ್ತ ಈ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬೇಕಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/2010/09/30/researchers-find-heighten_n_745834.html |title=Researchers Found 40-Fold Increase In Carcinogenic Compounds In Gulf |publisher=Huffingtonpost.com |date= |accessdate=2010-10-01}}&lt;/ref&gt;

ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೨ ರಲ್ಲಿ ಮೈಲುದ್ದದ ಈ ತೈಲ ಒಣಗಿದ ಸಾಲು ತನ್ನ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ನದಿಗುಂಟ ಕಾಣಬಹುದು.ಜವಳುಭೂಮಿಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗದು. ನೂರಾರು ಸಾವಿರಾರು ವಲಸೆ ಬಾತುಕೋಳಿಗಳು ಮತ್ತು ನೀರ್ ಕೋಳಿಗಳು ಈ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಚಳಿಗಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತವೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/10/massive_stretches_of_weathered.html |title=Massive stretches of weathered oil spotted in Gulf of Mexico |date=28 October 2010 |work=The Times-Picayune |publisher=Nola.com |accessdate=23 October 2010 |archive-date=24 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101024122946/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/10/massive_stretches_of_weathered.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಸಂಶೋಧಕರ ಪ್ರಕಾರ ಈ BP ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ನಂತರ ನವೆಂಬರ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಷಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಕಡಲು ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಆಳದ ನೀರಿನ ಸಸ್ಯ-ಪ್ರಾಣಿವರ್ಗವನ್ನು ಕೊಂದು ಹಾಕುತ್ತವೆ. ಟೆಕ್ಸಾಸ್ A&amp;amp;M ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ಟೆರ್ರೆ ವೇಡ್, ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸದರ್ನ್ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿಯ  ಸ್ಟೆವೆನ್ ಲೊಹ್ರೆಂಜ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೆನ್ನಿಸ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಇವರು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಕಾರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಈ ತೈಲವು ನೀರಿನ ಆಳದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಾನಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಶೋಚನೀಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಂದಿದೆ.{{convert|3300|ft|m}}{{convert|8|mi|km}} ಈ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು (PAHs)ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುವುದಲ್ಲದೇ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ನಂತರ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. &quot;ಆವಾಗಿನಿಂದ ಈ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತೃತ ಪ್ರಮಾಣದ ಈ ತೈಲದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳ ಸಿಂಪರಣೆ ನೋಡಿದಾಅಗ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ.&quot; ಆದ್ದರಿಂದ ಆಳದ ಸಮುದ್ರದೊಳಗಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು ತೀವ್ರ ಹಾನಿಗೆ ಎಡೆ ಮಾಡುವ ಇದು ಕೇವಲ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ಹಾನಿ ಪ್ರಮಾಣ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧಕರು ಜಿಯಾಗ್ರಫಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಲೆಟರ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ PAHs ಗಳು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಆಳದಲ್ಲಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ.ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ &quot;ಇವು ಬೇಗನೆ ಹರಡಿ ಮಾಯವಾಗಬಹುದು ಆದರೆ ಇದಿನ್ನೂ ಇಂತಹ ಲಕ್ಷಣ ತೋರಿಲ್ಲ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://health.yahoo.net/news/s/nm/us_oil_spill_chemicals?utm_source=twitterfeed&amp;utm_medium=twitter|title=Toxic chemicals found deep at BP oil spill site|work=[[Reuters]]|publisher=Yahoo health|date=2010-11-02|accessdate=2010-11-04}}&lt;/ref&gt;

ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ ಫಂಡ್ ಬಳಸಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದಾಗ BP ಯ ಮ್ಯಾಕೊಂಡೊ ಬಾವಿಯಿಂದ ಬಂದ ತೈಲದಿಂದ ನೂರಾರು ಮೈಲಿಉದ್ದದ ಹವಳದ ಬಂಡೆಗಳು ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. &quot;ಆದರೆ ಈ ಹವಳದ ಗಣಿಗಳು ಬಾವಿಯಿಂದಾಗಿ ಸತ್ತುಹೋದವು ಎನ್ನುವದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪೆನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಸಂಶೋಧಕ ಮುಖಸ್ಥ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಫಿಶರ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ಇತ್ತೀಚಿನ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದ ನಂತರ ಏನಾಯಿತೆನ್ನುವುದನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ನಿಕಟವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಸೊಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಈಗಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಯು ಪರಿಸರಕ್ಕಾಗಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಇದರ ಹಾನಿ-ಆಘಾತದ ಪರಿಣಾಮ ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡದಾಗಬಹುದೆಂದಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಫೆಡೆರಲ್ ತಂಡಗಳು ಸಾಗರ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿವೆ.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20101109033841/http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5iY7Xo1q3vfzVmp7XD26AaTZrt0NQ?docId=10eb580d55454cb4a6bad83b3c5a9707 ದಿ ಅಸೊಶಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್: ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್ಸ್ ಫೈಂಡ್ ಡ್ಯಾಮೇಜ್ ಟು ಕೊರಲ್ ನಿಯರ್ BP ವೆಲ್]&lt;/ref&gt; &quot;Weಇಂತಹದ್ದನ್ನು ನಾವೆಂದೂ ನೋಡಿಯೇ ಇಲ್ಲ,&quot; ಎಂದು ಫಿಶರ್ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. &quot;ಇದರ ಬಗೆಗಿನ ಚಿತ್ರಣಗಳ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್  ಬಳಿಯ ಸುಮಾರು ೩೦ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ.NOAA ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.ಈ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದ ಕೆಲ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದರ ಪರಿಗಣನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.msnbc.msn.com/id/40029074/ns/us_news-environment/ |title=ಡೆಡ್ ಕೋರಲ್ ನಿಯರ್BP ಸ್ಪಿಲ್ ಕಾಲ್ಡ್called 'ಸ್ಮೊಕಿಂಗ್ ಗನ್' - U.S. ನಿವ್ಜ್- ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟ್- msnbc.com |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=26 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110126161908/http://www.msnbc.msn.com/id/40029074/ns/us_news-environment |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೭ ರಂದು ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಬಾವಿಯ ಒಂದು ಒಂದೂವರೆ ಮೈಲುಗಳ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೋರಿಕೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದೆಡೆ ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗಿದೆ. ಆಗಷ್ಟ್ ೩ ರ ವರೆಗಿನ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕೇವಲ ೧ ಪ್ರತಿಶತ ನೀರು ಮತ್ತು ಶೇಷಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ EPA ಶಿಫಾರಸ್ಸುಗಳ ಮೀರಿದ ಮಾಲಿನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣವಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. NOAA ದ ಚಾರ್ಲೆ ಹೆನ್ರಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ತೈಲವು ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದ &quot;ಗುಪ್ತ&quot;ಕಾಯಿಲೆಗಾಳನ್ನು ತರಬಹುದೆಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಯುನ್ನ್ವರ್ಸಿಟಿಯ ಇವಾನ್ ಆರ್ ಮೆಕ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಸರ್ಕಾರ ಕಡಿಮೆ ಎಣ್ಣೆ ಸೋರಿಕೆ ಎಂದಿದೆ ಆದರೆ &quot;ನಾವು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಎಣ್ಣೆ ಸಂಗ್ರಹವಿತ್ತು.&quot; ನಾವು ತಂದ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದೇವೆ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.newsobserver.com/2010/12/17/868070/coast-guard-little-seafloor-oil.html#storylink=misearch|title=Coast Guard: Little seafloor oil from Gulf spill|last=Burdeau|first=Cain|work=[[News &amp; Observer]]|agency=[[Associated Press]]|date=2010-12-17|accessdate=2010-12-24}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

===ಮೀನುಗಾರಿಕೆ===
[[File:Deepwater Horizon oil spill fishing closure map 2010-06-21.png|left|thumb|As of June 21, 2010, the area closed to fishing encompassed [629], or about 36% of Gulf of Mexico federal waters.|alt=ಜೂನ್ 21, 2010 ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯಾನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಸ್ಫರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ಮ್ಯಾಪ್ ಆಫ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಶೊವಿಂಗ್ ದಿ ಏರಿಯಾಸ್ ಕ್ಲೊಸ್ಡ್ ಟು ಫಿಶಿಂಗ್]]
ಆಗ ಮಾರ್ಚ್ ೧೦,೨೦೦೯ ರ BP ಕಂಪನಿಯ ಇನಿಶಿಯಲ್ ಎಕ್ಸಪ್ಲೊರೇಶನ್ ಪ್ಲಾನ್ ಹೇಳಿದಂತೆ&quot;ಆಕಸ್ಮಿಕ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ,ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಬಹುದು ಆದರೆ &quot; ಮೀನುಗಾರರ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಳ ನೆಲೆವಾಸದ ಮೇಲೆ, ಅದರ ನಿವಾರಣೆಗೆಂದು ಪ್ರತಿಕೂಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗದು.&quot;&lt;ref name=&quot;Initial Exploration Plan Mississippi Canyon&quot; /&gt; ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೯,೨೦೧೦ ನಲ್ಲಿ ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಗವರ್ನರ್ ಬಾಬಿ ಜಿಂದಾಲ್ ಅವರು [[ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ|ರಾಜ್ಯ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿ]] ಘೋಷಿಸಿ ಈ ತೈಲ ಹರಡುವಿಕೆಯು ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಕರಾವಳಿಗೆ ತಲುಪಿ ವಾತಾವರಣ ಕೆಡಿಸಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದರು.&lt;ref name=&quot;state of emergency&quot;&gt;{{cite news|title = State of emergency declared as oil spill nears Louisiana coast|publisher=CNN|date = 2010-04-29|url = http://edition.cnn.com/2010/US/04/29/louisiana.oil.rig/|accessdate = 2010-04-29}}&lt;/ref&gt; ಈ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ ೨೯ ರಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಮೊಳಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;CITEREFbbc2010a&quot;&gt;{{cite news|title = Oil 'reaches' US Gulf Coast from spill|publisher=BBC News|date = 2010-04-30|url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/8653162.stm|accessdate = 2010-04-30}}&lt;/ref&gt; ಏಪ್ರಿಲ್ ೩೦ ರಂದು ಈ ತೈಲವು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಗಲ್ಫ್ ಕೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿನ ವನ್ಯಜೀವಿ ಆಶ್ರಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಆಹಾರದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕಲಾರಂಭಿಸಿದೆ ಎಂದು ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ವರದಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.&lt;ref name=&quot;fishing1&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.time.com/time/health/article/0,8599,1986323,00.html |title=Bryan Walsh. (2010-05-01). Gulf of Mexico Oil Spill: No End in Sight for Eco-Disaster. Time. Retrieved 2010-05-01 |publisher=News.yahoo.com |accessdate=2010-05-03 |date=1 May 2010 |archive-date=3 ಮೇ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100503045805/http://www.time.com/time/health/article/0,8599,1986323,00.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಮೇ ೨೨ ರಲ್ಲಿ ಲೂಸಿಯಾನಾ ಸೀಫುಡ್ ಪ್ರೊಮೊಶನ್ ಅಂಡ್ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಬೋರ್ಡ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ೬೦ ರಿಂದ ೭೦% ರಷ್ಟು ಮೃದ್ವಂಗಿ ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಏಡಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಜಾಗೆ ಮತ್ತು ೭೦ ರಿಂದ ೮೦% ರಷ್ಟು ಫಿನ್-ಫಿಶ್ ಮೀನುಗಳ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಹಾನಿ ಮಾಡಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/05/22/1488631/wholesale-seafood-prices-rising.html|title=Wholesale seafood prices rising as oil spill grows|last=Jones|first=Steve|work=[[The Sun News]]|date=2010-05-22|accessdate=2010-05-22}}&lt;/ref&gt; ಅದಲ್ಲದೇ ಲೂಸಿಯಾನಾ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್ ಅಂಡ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಸ್ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹತ್ತು ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಮೇ ೨೩ ರಂದು ಮುಚ್ಚಿ ಹಾಕಿತು.ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿನ ದಕ್ಷಿಣದ ಲಫಾಯೆಟ್ಟೆ ಲೂಸಿಯಾನದಲ್ಲಿರುವ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.dhh.louisiana.gov/news.asp?Detail=1630 |title=In Precautionary Move, DHH Closes Additional Oyster Harvesting Areas West of the Mississippi Due to Oil Spill |publisher=State of Louisiana Department of Health and Hospitals |date=2010-05-23 |accessdate=2010-05-24 |archive-date=25 ಮೇ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100525120040/http://www.dhh.louisiana.gov/news.asp?Detail=1630 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಮೇ ೨ ರಂದು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮೊಸ್ಫರಿಕ್ ಅಡ್ಮ್ನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ತನ್ನ ಮನರಂಜನಾ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಜಲಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ನದಿ ಮತ್ತು ಪೆನ್ಸ್ಕೊಲಾ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತು. ನಂತರ ಇದನ್ನು ಪುನಃಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. {{convert|6814|sqmi|km2}}.&lt;ref&gt;{{cite news|title=NOAA Closes Commercial and Recreational Fishing in Oil-Affected Portion of Gulf of Mexico |url= http://www.noaanews.noaa.gov/stories2010/20100502_fisheries.html |date=May 2, 2010 |publisher=Deepwater Horizon Incident Joint Information Center |accessdate=May 2, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://sero.nmfs.noaa.gov/bulletins/pdfs/2010/FB10-050_BP_Oil_Spill_Closure_060210.pdf |title=FB10-029: Deepwater Horizon Oil Spill: Emergency Area Closure in the Gulf of Mexico |date=May 3, 2010 |publisher=NOAA, National Marine Fisheries Service, Southeast Regional Office, ''Southeast Fishery Bulletin'' |accessdate=June 3, 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110501040335/http://sero.nmfs.noaa.gov/bulletins/pdfs/2010/FB10-050_BP_Oil_Spill_Closure_060210.pdf|archivedate=May 1, 2011}}&lt;/ref&gt; ನಂತರ ಜೂನ್ ೨೧ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮೊಸ್ಫರಿಕ್ ಅಡ್ಮ್ನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ತನ್ನ ಸ್ಥಗಿತದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು {{convert|86985|sqmi|km2}}ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.ಆ ದಿನಾಂಕಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಂತೆ ಅಂದಾಜು ೩೬% ರಷ್ಟು ಫೆಡರಲ್ ನ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲದೇ ಕರಾವಳಿ ಅಚಾಫಲಯಾ ಬೇ ಲೂಸಿಯಾನಾ ದಿಂದ ಪನಾಮಾ ಸಿಟಿ ಫ್ಲೊರಿಡಾಗಳನ್ನು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://sero.nmfs.noaa.gov/bulletins/pdfs/2010/FB10-055_BP_Oil_Spill_Closure_062110.pdf |title=FB10-055: BP Oil Spill: NOAA Modifies Commercial and Recreational Fishing Closure in the Oil-Affected Portions of the Gulf of Mexico |date=June 21, 2010 |publisher=NOAA, National Marine Fisheries Service, Southeast Regional Office, ''Southeast Fishery Bulletin'' |accessdate=2010-06-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100705094139/http://sero.nmfs.noaa.gov/bulletins/pdfs/2010/FB10-055_BP_Oil_Spill_Closure_062110.pdf|archivedate=2010-07-05}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://sero.nmfs.noaa.gov/ClosureSizeandPercentCoverage.htm |title=Deepwater Horizon/BP Oil Spill: Size and Percent Coverage of Fishing Area Closures Due to BP Oil Spill |date=2010-06-21 |publisher=NOAA, National Marine Fisheries Service, Southeast Regional Office |accessdate=2010-06-22}}ಟೇಬಲ್.&lt;/ref&gt; ಮೇ ೨೪ ರಂದು ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರವು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ವಿನಾಶದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಲಬಮಾ,ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಮತ್ತು ಲೂಸಿಯಾನಾಕ್ಕೆ ಘೋಷಣೆ ಮೂಲಕ ನೀಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.nola.com/news/t-p/capital/index.ssf?/base/news-8/1274769077181360.xml&amp;coll=1 |title=The feds declare fisheries disaster in La., Miss., Ala. |newspaper=Times-Picayune |author=Bruce Alpert |date=2010-05-25 |accessdate=2010-05-25 |archive-date=30 ಮೇ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100530120158/http://www.nola.com/news/t-p/capital/index.ssf?%2Fbase%2Fnews-8%2F1274769077181360.xml&amp;coll=1 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಆರಂಭಿವಾಗಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಉದ್ಯಮದ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚವು ಸುಮಾರು $೨.೫&amp;nbsp;ದಶಲಕ್ಷ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;fishing1&quot; /&gt;

ಜೂನ್ ೨೩ ರಂದು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮೊಸ್ಫರಿಕ್ ಅಡ್ಮ್ನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ತನ್ನ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ನಿಷೇಧದ ನಿಯಮವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿತು.ಅದು ತನ್ನ  {{convert|78597|sqmi|km2}}ರಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ {{convert|78597|sqmi|km2}}ಇಲ್ಲ ಅಥವಾ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಒಂದ್ಮೂರಾಂಶದಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ &lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/06/27/1553571/fishing-charters-see-new-boost.html|title=Fishing charters see new boost|last=Elswick|first=Ryan|work=[[The Sun News]]|date=2010-06-27|accessdate=2010-07-02}}&lt;/ref&gt; ಅನುಮತಿ ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ. ನಿರಂತರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ನಿಷೇಧದಿಂದಾಗಿ ಕಡಲಿನ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು.ಅದಲ್ಲದೇ  ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯನಿಕ್ ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮೊಸ್ಫರಿಕ್ ಅಡ್ಮ್ನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ನ ವೀಕ್ಷಕರು ಜುಲೈ ೯ರಂದು ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಭಾಗದ ಕೆವಿನ್ ಗ್ರಿಫಿಸ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಸಮುದ್ರ ಆಹಾರವನ್ನು ಸುಮಾರು ೪೦೦ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ &quot;ಸಂಭಂದಿಸಿದ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮಟ್ಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿಲ್ಲ.&quot;&lt;ref name=&quot;Skoloff&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.suntimes.com/lifestyles/food/2484910,gulf-seafood-safe-to-eat-071010.article|title=NOAA: Gulf seafood tested so far is safe to eat|last=Skoloff|first=Brian|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-07-10|accessdate=2010-07-10|archive-date=13 ಜುಲೈ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100713211142/http://www.suntimes.com/lifestyles/food/2484910%2Cgulf-seafood-safe-to-eat-071010.article|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಆಗಷ್ಟ್ ೧೦ ರಂದು NOAA ದ ಜೇನ್ ಲುಬ್ಚೆಂಕೊ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆ ಪ್ರಕಾರ {{convert|8000|sqmi|km2|sigfig=2}}ಪೂರ್ವದ ಪೆನ್ಸಾಕೊಲ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜುಲೈ ೩ ರಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ರದ್ದತಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.cbsnews.com/stories/2010/08/10/national/main6760855.shtml|title=Some fishing areas off Fla. Panhandle reopened|agency=[[Associated Press]]|date=2010-08-11|accessdate=2010-12-19|archive-date=20 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145403/http://www.cbsnews.com/stories/2010/08/10/national/main6760855.shtml|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಆಗಷ್ಟ್ ೩೧ ರಂದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಮರ್ಶಿಯಲ್ ಫಿಸ್ಜರ್ಮನ್ಸ್ ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್ ಮೂಲಕ ಬಾಡಿಗೆ ಪಡೆದ ಬಿಸ್ಟನ್ ಲ್ಯಾಬ್ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು.ಬಿಲೊಕ್ಸಿ,ಮಿಸ್ಸ್ ಹತ್ತಿರದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು BP ಹೇಳಿದ ಒಂದು ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಪಡೆದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Laura Parker Contributor |url=http://www.aolnews.com/gulf-oil-spill/article/new-lab-results-raise-questions-about-gulf-seafoods-safety/19616043 |title=New Lab Results Raise Questions About Gulf Seafood's Safety |publisher=Aolnews.com |date= |accessdate=2010-09-05 |archive-date=2010-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100903171433/http://www.aolnews.com/gulf-oil-spill/article/new-lab-results-raise-questions-about-gulf-seafoods-safety/19616043 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಯುರೊಪಿಯನ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಉಪಗ್ರಹ ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಸಿಯನ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಸುಮಾರು ೨೦ ಪ್ರತಿಶದಷ್ಟು ಬ್ಲುಫಿನ್ ಟುನಾಗಳು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಗ್ರಹ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಕಲೆ ಹಾಕಿ ವಾರದಲ್ಲಿ,ಪ್ರತಿವಾರ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಏಜೆನ್ಸಿ ಪ್ರಕಾರ ಕಳೆದ ೩೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಎಳೆಯ ಮೀನಿನ ಮರಿಗಳು ಅಂದರೆ ಟುನಾಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದ್ದು ಪಶ್ಚಿಮ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ನಲ್ಲಿ ಇದು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಂಡುಬಂದು ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.&lt;ref&gt;[http://www.esa.int/esaCP/SEM1K4WO1FG_index_0.html ESA ಪೊರಟಲ್- ಬ್ಲುಫಿನ್ ಟುನಾ ಹಿಟ್ ಹಾರ್ಡ್ ಬೈ ‘ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್  ಡಿಸಾಸ್ಟರ್’ ]&lt;/ref&gt;

====ಕೊಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ನ ಉಪಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಕಾಣಿಸಿವೆ.====
ಫ್ಲೊರಿಡಾದ ಟೀವಿ ಕೇಂದ್ರವೊಂದು ಗಲ್ಫ್ ನಲ್ಲಿನ ಶೀತಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಿದ ಮೃದ್ವಂಗಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಲು ಕಳಿಸಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ಅಂಶಗಳು ಕಂಡುದ್ದನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;[http://www.abcactionnews.com/dpp/news/local_news/gulf-seafood-safe%3F-experts-disagree-wptv1290203315314 ಗಲ್ಫ್ ಸೀಫುಡ್ ಸೇಫ್? ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121114064412/http://www.abcactionnews.com/dpp/news/local_news/gulf-seafood-safe?-experts-disagree-wptv1290203315314 |date=14 ನವೆಂಬರ್ 2012 }}[http://www.abcactionnews.com/dpp/news/local_news/gulf-seafood-safe%3F-experts-disagree-wptv1290203315314 ಎಕ್ಸ್ ಪರ್ಟ್ಸ್ ಡಿಸ್ ಅಗ್ರೀ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121114064412/http://www.abcactionnews.com/dpp/news/local_news/gulf-seafood-safe?-experts-disagree-wptv1290203315314 |date=14 ನವೆಂಬರ್ 2012 }}&lt;/ref&gt; ಖಾಸಗಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವೊಂದು ಅಂತ್ರಾಸೆನಾ ಎಂಬ ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ಉಪವಸ್ತು,ವಿಷಕಾರಿ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ ನನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದೆ.ಇದನ್ನು FDA ಇದನ್ನು ಹುಡುಕಿ ತಂದಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಚಿಪ್ಪು ಜೀವಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.wftv.com/pdf/25874518/detail.html |title=PDF ಡಾಕುಮೆಂಟ್ಸ್ ಫ್ರಾಮ್ WFTV ಐ ವಿಟ್ನೆಸ್ ನಿವ್ಜ್ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913144429/http://www.wftv.com/pdf/25874518/detail.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಅದರ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದಾಗ ಇದು ಸೇವನೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.wftv.com/news/25875784/detail.html?cxntlid=cmg_cntnt_rss |title=ಲ್ಯಾಬೊರಟರಿ ಟೆಸ್ಟ್ ರಿಸಲ್ಟ್ಸ್Test Results ರೇಜ್ ಕನ್ಸರ್ನ್ ಒವರ್ ಗಲ್ಫ್ ಸೀಫುಡ್- ನಿವ್ಜ್ ಸ್ಟೊರಿ- WFTV ಒರ್ಲಾಂಡೊ |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110913043930/http://www.wftv.com/news/25875784/detail.html?cxntlid=cmg_cntnt_rss |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಒಂದು ಚಿಪ್ಪು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ ದೋಣಿಯು ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್  ಬಾವಿ ಬಳಿ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಟಾರ್ ಬಾಲ್ ಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಈ ಕಪ್ಪು ಟಾರ್ ನೂರಾರು ಡಾಲರ್ ಬೆಲೆ ಬಾಳುವ ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ನವೆಂಬರ್ ೧೫ ರಂದು ಈ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಮರು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.fox10tv.com/dpp/news/gulf_oil_spill/oil-covers-catch-hauled-in-by-shrimpers |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=14 ನವೆಂಬರ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121114064409/http://www.fox10tv.com/dpp/news/gulf_oil_spill/oil-covers-catch-hauled-in-by-shrimpers |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಈ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 24 ರಂದು NOAA ಮತ್ತೆ ಮರುಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿ {{convert|4200|sqmi|km2}}ನ ಗಲ್ಫ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಪರವಾನಿಗೆ ನೀಡಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.restorethegulf.gov/release/2010/11/24/noaa-closes-4200-square-miles-gulf-waters-royal-red-shrimping |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=24 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130224180324/http://www.restorethegulf.gov/release/2010/11/24/noaa-closes-4200-square-miles-gulf-waters-royal-red-shrimping |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ===

ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಿಂದ ಹಲವರು ತಮ್ಮ ರಜಾದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆಯಲು ಹೋಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.ಲೂಸಿಯಾನಾ,ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಮತ್ತು ಅಲಬಾಮಾದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿನ ಹೊಟೇಲ್ ಗಳನ್ನು ಸಹ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು.ಮೇ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲರ್ಧದ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯವಹಾರ ಸ್ಥಗಿತವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸಲು ಬಂದ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಾಣಿಸಿತು. ಲೂಸಿಯಾನಾ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕಚೇರಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಜಿಮ್ ಹಚಿಸನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಜನರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ,ಆದರೆ ಇದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. &quot;ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆಹರಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಜನರು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.&quot;ಎಂದವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. &quot;ಆದರೆ ಅವರು ನುಶ್ಚಿತವಾಗಿಯೂ ಪ್ರವಾಸಿಗರಲ್ಲ.&quot; ಜನರು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ,ಕಡಲಿನ ಹತ್ತಿರ ಅವರು ಇಂಧನ ಖರೀದಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ,ಅವರು ಇಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣ ಹೊಟೇಲುಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲಿನ ರೆಸ್ಟೊರಂಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ.&quot;&lt;ref name=&quot;thesunnews1&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/05/27/1497705/spill-hasnt-yet-emptied-hotels.html|title=Spill hasn't yet emptied hotels on Gulf Coast|last=Reed|first=Travis|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-05-27|accessdate=2010-05-27}}&lt;/ref&gt;

ಮೇ ೨೫ ರಂದು BP ಫ್ಲೊರಿಡಾಗೆ ಬೀಚ್ ಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಣೆ ಮಾಡುವಂತೆ $೨೫ ದಶಲಕ್ಷ ನೆರವು ನೀಡಿತು.ಅಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ತೈಲ ಹರಿದು ಹೋಗಿರಲಿಲ್ಲ,ಅದೇ ರೀತಿ ಅಲಬಾಮಾ,ಲೂಸಿಯಾನಾ ಮತ್ತು ಲೂಸಿಯಾನಾಕ್ಕೆ ತಲಾ $೧೫ ದಶಲಕ್ಷ ಕೊಡುವ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಿತು. ಆಗ ಬೇ ಏರಿಯಾ ಟೂರಿಸ್ಟ್ ಡೆವಲ್ಪ್ಮೆಂಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸಮಗ್ರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಾಹಿರಾತು ಫಲಕವನ್ನು ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ತಂದಿತು.ಉತ್ತರದ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ನಾಶ್ವಿಲೀ,ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀ ಮತ್ತು ಅಟ್ಲಾಂಟಾ ಬೀಚ್ ಗಳ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿತು. ಈ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೀಚ್ ಗಳಿಗೆ ಅಂಥ ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮ ಆಗಿಲ್ಲ ಹೀಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಹೊಟೇಲುಗಳಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ಗಾಲ್ಫ್ ಕ್ರೀಡೆಗಾಗಿ ಅನುಕೂಲ ಒದಗಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ರದ್ದತಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು,ಎಲ್ಲಿ ತೈಲದ ಸೋರಿಕೆ ಇದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ಹಣವಾಪಸಾತಿಯ ಭರವಸೆಯನ್ನೂ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಆದರೂ ಆದಾಯ ೨೦೦೯ ರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದವು.&lt;ref name=&quot;thesunnews1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Anderson&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/06/04/1511778/oil-could-hit-strand-by-july.html|title=Oil could hit Myrtle Beach area by July|last=Anderson|first=Lorena|work=[[The Sun News]] |date=2010-06-04 |accessdate=2010-06-04}}&lt;/ref&gt;

U.S.ಟ್ರಾವೆಲ್ ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್ ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಅನಾಹುತದಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೊಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿಯಾದ್ಯಾಂತ ಸುಮಾರು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ $೨೩ ಬಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ಆಂದಾಜು ಹಾಕಿತು.ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೦೦,೦೦೦ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಟ್ರಾವಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಉದ್ಯೋಗವಕಾಶಗಳು ಸುಮಾರು $೩೪ಬಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯ ತರುತ್ತವೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.pnj.com/article/20100801/BUSINESS/8010313/Carlton-Procter-Big-price-tag-for-recovery-of-Gulf-Coast|title=Big price tag for recovery of Gulf Coast|last=Proctor|first=Carleton|work=Pensacola News Journal|date=2010-08-01|accessdate=2010-08-01|archive-date=17 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101017041751/http://www.pnj.com/article/20100801/BUSINESS/8010313/Carlton-Procter-Big-price-tag-for-recovery-of-Gulf-Coast|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.ustravel.org/sites/default/files/page/2009/11/Gulf_Oil_Spill_Analysis_Oxford_Economics_710.pdf|title=Potential Impact of the Gulf Oil Spill on Tourism|author=Oxford Economics|date=2010-07-21|accessdate=2010-08-01|archive-date=7 ಮೇ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120507030043/http://www.ustravel.org/sites/default/files/page/2009/11/Gulf_Oil_Spill_Analysis_Oxford_Economics_710.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ನವೆಂಬರ್ ೧ ರಂದು BP ಯು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಮುದ್ರ ಆಹಾರದ ಜಾಹಿರಾತಿಗಾಗಿ $೭೮ ದಶಲಕ್ಷ ನೆರವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;newsobserver.com&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.newsobserver.com/2010/11/02/776552/bps-oil-spill-costs-grow-gulf.html|title=BP's oil spill costs grow, Gulf residents react|last1=Skoloff|first1=Brian|last2=Wardell|first2=Jane|work=[[News &amp; Observer]]|agency=[[Associated Press]]|date=2010-11-02|accessdate=2010-11-03|archive-date=15 ನವೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101115120330/http://www.newsobserver.com/2010/11/02/776552/bps-oil-spill-costs-grow-gulf.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

===ಇನ್ನಿತರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು===
{{Main|Economic and political consequences of the Deepwater Horizon disaster}}
ಜುಲೈ ೫ ರಂದು BP ತನ್ನದೇ ಸ್ವಂತದ ಖರ್ಚು-ವೆಚ್ಚಗಳು $೩.೧೨ ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿತು.ತೈಲ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ,ಧಾರಕರಗಳ ಬಳಕೆ,ಬಾವಿಯ ಅಗೆತದ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯ,ಕೊಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುದಾನ,ಪರಿಹಾರ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಫೆಡರಲ್ ವೆಚ್ಚಗಳು ಇದರಲ್ಲಿವೆ.&lt;ref name=&quot;BP costs for oil spill response pass $3 billion&quot;&gt;{{cite news| work=[[Associated Press]]|publisher=Yahoo News|title= BP costs for oil spill response pass $3&amp;nbsp;billion|last= Breen|first= Tom|date=2010-07-05|accessdate=2010-07-05| url=http://www.washingtontimes.com/news/2010/jul/5/bp-costs-oil-spill-response-pass-3-billion/}}&lt;/ref&gt;  ಆದರೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಯಿಲ್ ಪಾಲ್ಯುಶನ್ ಆಕ್ಟ್ ಆಫ್ ೧೯೯೦ ಯು BP ಕಂಪನಿಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಜೊತೆ ಅದನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲಾಗದ ವೆಚ್ಚವು $೭೫ ದಶಲಕ್ಷ ಮೀರಬಾರದೆಂದು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿತು.ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ ವರದಿಯಾಗುವವರೆಗೆ ಈ ಮಿತಿ ಮುಂದುವರೆಯುವಂತೆ ತಿಳಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://abcnews.go.com/Business/wireStory?id=10543231|first = Erica|last = Werner|title = Federal law may limit BP liability in oil spill|date=2010-05-03|agency=[[Associated Press]]|work=[[ABC News]]|accessdate=2010-06-29}}&lt;/ref&gt; BP ಹೇಳುವಂತೆ ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಖರ್ಚುವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಬಿಗಿಬಂಧಗಳಿದ್ದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮಗಳಡಿ ಪಾಲಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿತು. ಏನೇ ಆದರೂ ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ ಯಾವುದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇದರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ವೆಚ್ಚದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು $೧೦ ಬಿಲಿಯನ್ ಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.businessinsurance.com/article/20100523/ISSUE01/305239978 |title=Spill triggers effort to up liability cap}}{{subscription required}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ಡಾಗೆಟ್, ಟಾಮ್(ಮೇ ೨೫, ೨೦೧೦). [http://www.reuters.com/article/idUSTRE64O3UJ20100525 ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕ್ಯಾನ್ ಸ್ಟಿಕ್ BP ಉಯಿತ್ ಬಿಗರ್ ಲೈಬ್ಲಿಟಿ ಕ್ಯಾಪ್] ರೈಟರ್ಸ್.&lt;/ref&gt; ಸ್ವಿಸ್ ರೆ ಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು ಸೀಮಿತ ನಷ್ಟಗಳು ಈ ಅನಾಹುತದಿಂದ ಸುಮಾರು $೩.೫ ಬಿಲಿಯನ್ ಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ UBS,ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಂತೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ  $೧೨&amp;nbsp;ಬಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟು ಹಾನಿಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Timeslitigation&quot; /&gt; ಅದರಂತೆ ವಿಲಿಸ್ ಗ್ರುಪ್ ಹೊಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ವಿನಾಶದ ಒಟ್ಟು ಹಾನಿಯ ಅಂದಾಜು $೩೦ಬಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟಾಗಿದೆ.ಬಾವಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣ,ಮರುಅಗೆತ,ಮೂರನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ,ಅದರ ಹೂಳು ತೆಗೆಯುವಿಕೆ,ಮಾಲಿನ್ಯದ ವೆಚ್ಚಗಳು ಸುಮಾರು $೧.೨ಬಿಲಿಯನ್ ನಷ್ಟಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;upstream040610&quot;&gt;{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article216745.ece|title = Macondo slugs insurance rates|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-06-04|accessdate = 2010-06-04}}&lt;/ref&gt;

ಜೂನ್ ೨೫ ರಲ್ಲಿ BP ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯವು ಒಂದು ವರ್ಷದಷ್ಟು ಇಳಿಕೆ ತೋರಿತು. ಕಂಪನಿಯು ಒಟ್ಟು ಕಳೆದುಕೊಂಡದ್ದು ಏಪ್ರಿಲ್ ವರೆಗೆ ಸುಮಾರು $೧೦೫ ಬಿಲಿಯನ್ ರಷ್ಟಾಗಿದೆ. ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಸಹ BP ಕಂಪನಿಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೫೪% ರಷ್ಟು ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದರಲ್ಲದೇ ಶೇರು ಬೆಲೆ $೨೭.೦೨ ಕ್ಕೆ ಕುಸಿತು.&lt;ref name=&quot;BP's stock hits new low&quot;&gt;{{cite news |newspaper=New York Post |title=Stormy weather: BP's stock hits new low |date=2010-06-25 |accessdate=2010-06-27 |url=http://www.nypost.com/p/news/business/stormy_weather_bp_stock_hits_new_R9j0pMVMYMpgrQodvaymOP |first=Paul |last=Tharp |archiveurl=https://archive.today/20130130062645/http://www.nypost.com/p/news/business/stormy_weather_bp_stock_hits_new_R9j0pMVMYMpgrQodvaymOP |archivedate=30 ಜನವರಿ 2013 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;  ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ,
ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ಮೌಲ್ಯ $೬೦ ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದು ಸ್ಪೋಟದ ನಂತರ ಇದರಲ್ಲಿ ೩೫% ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯಾಯಿತು. ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ BP ಎರಡನೆಯ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ನಷ್ಟದ ಅಂದಾಜು,೧೮ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಅಂದರೆ  $೧೭ ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು.  ಇದು ಒಂದೇ ವೇಳೆಗೆ ಶುಲ್ಕ ನಿಗದಿಯ $೩೨.೨ ಬಿಲಿಯನ,ಇದರಲ್ಲಿ $೨೦.ಬಿಲಿಯನ್ ನನ್ನು ನಿಧಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು.ದುರಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಮರು ಸುಧಾರಣೆಗೆ $೨.೯ ಬಿಲಿಯನ್ ಹಣವನ್ನು ನಿಜವಾದ ವೆಚ್ಚವನ್ನಾಗಿ ನೀಡಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Wardell&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.chron.com/disp/story.mpl/business/deepwaterhorizon/7126429.html |title=BP replaces CEO Hayward, reports $17 billion loss|last=Wardell|first=Jane|agency=[[Associated Press]]|date=2010-07-27 |accessdate=2010-12-19}}&lt;/ref&gt;

ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ BP ಯು ತೈಲ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದ ವಿನಾಶದ ಬಗ್ಗೆ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಅದರ ತರುವಾಯದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಮಿತಿ ನೇಮಿಸಿದೆ.ಇದನ್ನು TNK-BPಮುಖ್ಯಸ್ಥ ರಾಬರ್ಟ್ ಡುಡ್ಲೆಯ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತದೆ,ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಇವರು BPಯ CEO ಆಗಿ ನೇಮಕವಾಗಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;upstream080610&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Wardell&quot; /&gt;

ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧,ರಲ್ಲಿ  BP ಯು ತನ್ನ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಸಮಾನಾಂತರ ದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಧನ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಇವುಗಳಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ:ಅವು ಥಂಡರ್ ಹಾರ್ಸ್,ಅಟ್ಲಾಂಟಿಸ್,ಮ್ಯಾಡ್ ಡಾಗ್, ಗ್ರೇಟ್ ವ್ಹೈಟ್,ಮಾರ್ಸ್,ಅರ್ಸಾ ಮತ್ತು ನಾ ಕಿಕಾ ಇವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಶಿಕೊದ ಕ್ಷೇತ್ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ BP ಯು ತಾನು $೧೧.೨ ಬಿಲಿಯನ್ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ.ಯಾವಾಗ ಲಂಡನ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸೇಂಜ್ ನಲ್ಲಿ ಅದರ ಶೇರು ಬೆಲೆಯು ೪೩೯.೭೫ ಪೆನ್ಸಗೆ ಏರಿದಾಗ ಇದು ಮೇ ೨೮ ದಿಂದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಯಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://news.yahoo.com/s/ap/20101001/ap_on_bi_ge/eu_britain_bp|title=BP says oil spill costs rise to $11.2 billion|last=Wardell|first=Jane|agency=[[Associated Press]]|date=2010-10-01|accessdate=2010-10-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101004074752/http://news.yahoo.com/s/ap/20101001/ap_on_bi_ge/eu_britain_bp|archivedate=4 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ BP ಹೇಳಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು $೧೧.೨ ಬಿಲಿಯನ್ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.  ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಲಾಭಾಂಶ $೧.೭೯ ಬಿಲಿಯನ್ (ಇದನ್ನು ೨೦೦೯ ರ $೫.೩ಬಿಲಿಯನ್ ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ)ಆದರೂ BP ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತದೆ.ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ  $೪೦ ಬಿಲಿಯನ್ ನನ್ನು ಅದು ಪೂರೈಸಬಹುದೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;newsobserver.com&quot; /&gt;

ಆದರೆ BP ಕಂಪನಿಯ ಅನಿಲ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಇವುಗಳ ಒಡೆತನ ಇಲ್ಲವೆಂದರೂ ಈ ದರಂತದಿಂದಾಗಿ ಸುಮಾರು ೧೦ ಮತ್ತು ೪೦% ರಷ್ಟು ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸಿದೆ.  ಕೆಲವು BP ಸ್ಟೇಶನ್ ಗಳ ಮಾಲಿಕರು ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು,ಅಮೊಕೊ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು.ಅಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಇಮೇಜ್ ನನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸತತ ಶ್ರಮ ಮಾಡಿತಲ್ಲದೇ BP ತನ್ನ ಮರುಸುಧಾರಣೆಗೆ ಕೈಹಾಕಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.msnbc.msn.com/id/38493212/ns/business-us_business/|title=Time to scrap BP brand? Gas-station owners divided|last=Weber|first=Harry|agency=[[Associated Press]]|date=2010-12-19|accessdate=2010-07-30|archive-date=20 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144832/http://www.msnbc.msn.com/id/38493212/ns/business-us_business/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ದುರಂತವು ದಡದ ಮೇಲಿನ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಕರಾವಳಿಯ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮುಗ್ಗರಿಸಿವೆ.&lt;ref name=&quot;CSM Sasser&quot;&gt;{{cite news|first1=Bill |last1=Sasser |url=http://www.csmonitor.com/USA/2010/0524/Despite-BP-oil-spill-Louisiana-still-loves-Big-Oil|title=Despite BP oil spill, Louisiana still loves Big Oil |publisher=Christian Science Monitor |date=2010-05-24}}&lt;/ref&gt; ತೈಲ ಕಾರ್ಖಾನೆಯು ಸುಮಾರು ೫೮,೦೦೦ ಲೂಸಿಯಾನ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ನೌಕರಿ ನೀಡಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ೨೬೦,೦೦೦ ತೈಲ-ಸಂಬಂಧಿತ ನೌಕರಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ, ಇದು ಲೂಸಿಯಾನದ ನೌಕರಿಗಳಲ್ಲಿ ೧೭%ನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ.[94] ಸುಮಾರು $೧೦೦ ದಶಲಕ್ಷ ವನ್ನು ದಡದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವುದಾಗಿ BP ಹೇಳಿದೆ.ಸದ್ಯ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಡೀಪ್-ವಾಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಅಗೆತವನ್ನು ಆರು-ತಿಂಗಳಕಾಲ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕಂಪನಿ ಕೈಗೊಂಡಿತು.&lt;ref name=&quot;upstream170610&quot; /&gt;

ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ, ಚೆಲ್ಲುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆದಿಂದಾಗಿ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಬೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆಯುಂಟಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೇಳುವಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಗಳ ಆಧರಿಸಿ ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿದರು.ಸ್ಟೇಟ್ ರೆಪ್.ಡೇವ್ ಮುರ್ಜಿನ್ ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶವು ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿವೆ,ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಗಳಷ್ಟಿರುವ ಈ ಹಾನಿ ತಪ್ಪಿಸುವಂತೆ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://abcnews.go.com/Business/wireStory?id=10988208|title=Gulf property sales slide further on oil fears|last=Farrington|first+Brendan|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press|date=2010-06-23|accessdate=2010-06-23}}&lt;/ref&gt;

[[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.|ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್]] ಮೂಲದ ಆರ್ಗೈನೈಜೇಶನ್ ಫಾರ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ನ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಹೂಡಿಕೆ ಸಲಹೆಗಾರ ಆರಂಭಿಕ ಜುಲೈ ನಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮಾತು ಹೇಳುವಂತೆ,ಈ ಅನಾಹುತದಿಂದ  U.S. ನಲ್ಲಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿವೆ.  U.S.ಅಲ್ಲದೇ ಇನ್ನಿತರ ಸಂಭಂಧಿತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕೇವಲ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ನೀತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|author=David Teather |url= https://www.theguardian.com/business/2010/jul/14/british-companies-reputation-threat-us |title= British companies' reputation in the US is under threat, warns Washington overseas investment group |work=Guardian |accessdate=2010-07-19|location=London|date=14 July 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|author=Rowena Mason |url= http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/energy/oilandgas/7883303/UK-firms-suffer-after-BP-oil-spill.html |title= UK firms suffer after BP oil spill |work=Daily Telegraph |accessdate=2010-07-19|location=London|date=10 July 2010}}&lt;/ref&gt;

===ದಾವೆ ಹಾಕುವುದು===
{{Main|Deepwater Horizon litigation}}
{{See also|Hornbeck Offshore Services LLC v. Salazar}}
ಮೇ ೨೬ ರ ವೇಳೆಗೆ ೧೩೦ ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳನ್ನು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಗೆ ಸಂಭಂಧಪಟ್ಟಂತೆ BP ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಭಂಧಿಸಿದ ಕಂಪನಿಗಳ ವಿರುದ್ದ ಹಾಕಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;Timeslitigation&quot;&gt;{{cite news |title=Lloyd's syndicates launch legal action over BP insurance claim |first=Robin |last=Pagnamenta |url=http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/banking_and_finance/article7136623.ece |work=The Times |location=UK |date=2010-05-26 |accessdate=2010-05-26 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145503/http://business.timesonline.co.uk/tol/business/industry_sectors/banking_and_finance/article7136623.ece |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಅದರಲ್ಲಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್,ಕೆಮಾರಾನಿಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಮತ್ತು ಹಾಲ್ಲಿ ಬರ್ಟನ್ ಎನರ್ಜಿ ಸರ್ವಿಸಿಸ್ &lt;ref name=&quot;BP, Transocean Lawsuits Surge&quot;&gt;{{cite news|title=BP, Transocean Lawsuits Surge as Oil Spill Spreads in Gulf|date=2010-05-01|agency=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]]|url =https://www.bloomberg.com/news/2010-04-30/bp-transocean-face-at-least-23-lawsuits-over-gulf-rig-blast-crude-spill.html| accessdate = 2010-05-01}}&lt;/ref&gt; ಗಳ ವಿರುದ್ದ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳ ಸುರಿಮಳೆಯಾಗಿತ್ತು.ಇವೆಲ್ಲವುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಒಂದೋ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಡಿ ಅಂದರೆ ಮಲ್ಟಿ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಲಿಟಿಗೇಶನ್ &lt;ref name=&quot;BP, Transocean Lawsuits Surge&quot; /&gt; ಅಂದರೆ ಬಹು ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ ತಂದು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗುವುದೇ ಇದರ ಹಿಂದಿರುವ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಜೂನ್ ೧೭ ರ ವೇಳೆಗೆ BP ವಿರುದ್ದ ಸುಮಾರು ೨೨೦ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;BP Suits Should Be Sent to New Orleans, U.S. Says&quot;&gt;{{cite news|title=BP Suits Should Be Sent to New Orleans, U.S. Says|date=2010-06-17|newspaper=[[Bloomberg Businessweek]]|agency=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]]|url = http://www.businessweek.com/news/2010-06-17/bp-suits-should-be-sent-to-new-orleans-u-s-says-update2-.html|accessdate = 2010-06-18}}&lt;/ref&gt; ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ತೈಲದ ಅನಾಹುತಕಾರಿ ಚೆಲ್ಲುವಿಕೆ ದಡ ಮೇಲೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗಳಿಗೆ,ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದ ಮೀನುಗಾರರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳವರಿಗೆ ಅನಾನುಕೂಲವಾಗಿದ್ದು ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;post170510&quot; /&gt; ಈ ತೈಲ ಕಂಪನಿ ಹೇಳುವಂತೆ ೨೩,೦೦೦ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ೯,೦೦೦ ಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Timeslitigation&quot; /&gt; BP ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಕರಣಗಳನು ಹೌಸ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ತಮ್ಮ ಒಲವು ತೋರಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳ ಸ್ನೇಹಿ ವಾತಾವರಣ ಇದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಮೊಕದ್ದಮೆದಾರರು ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಲೂಸಿಯಾನಾ,ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಅಥವಾ ಫ್ಲೊರಿಡಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲು ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;post170510&quot;&gt;{{cite news|first1=Steven|last1=Mufson|first2= Juliet|last2= Eilperin|title=Lawyers lining up for class-action suits over oil spill|date=2010-05-17|publisher=The Washington Post Company|url = http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/05/16/AR2010051603254.html?sub=AR|page=A1| newspaper=[[The Washington Post]]|accessdate = 2010-05-25}}&lt;/ref&gt; ಐವರು ನಿವ್ ಒಲಿಯನ್ಸ್ ನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಇನ್ನಿತರ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನೂ ಅವರು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಿದ್ದತೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಲಹ-ಘರ್ಷಣೆಗಳ ವಿಚಾರಣೆಗಳೂ ನಡೆಯಲಿವೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url= http://www.businessweek.com/news/2010-06-02/judges-quit-bp-gulf-oil-spill-suits-over-conflicts-of-interest.html |title=Judges Quit BP Gulf Oil-Spill Lawsuits Over Conflicts|first1=Laurel |last1=Calkins |first2=Jef |last2=Feeley|agency=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]]|newspaper=[[Bloomberg Businessweek]] |date=2010-06-02 |accessdate=2010-06-19}}&lt;/ref&gt; ಅದಕ್ಕಾಗಿ BP  ಕಂಪನಿಯು ಕಾನೂನು ಘಟಕ ಕಿರ್ಕ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ &amp; ಎಲ್ಲೀಸ್ ನ್ನು ನೇಮಿಸಿ ತೈಲ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಸಂಭಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ನೇಮಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://articles.chicagotribune.com/2010-05-18/business/ct-biz-0518-chicago-law--20100518_1_bp-plc-spill-lawsuits-oil-spill |title=Tide of oil spill lawsuits begins to rise |first=Ameet |last=Sachdev |work=Chicago Tribune |date=2010-05-18 |accessdate=2010-05-26 |archive-date=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110820145433/http://articles.chicagotribune.com/2010-05-18/business/ct-biz-0518-chicago-law--20100518_1_bp-plc-spill-lawsuits-oil-spill |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===ಆರೋಗ್ಯದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು===
ಮೇ ೨೯ ರಲ್ಲಿ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಹತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು  ಮಾರೆರ್ರೊ ಲೂಸಿಯಾನಾದ ವೆಸ್ಟ್ ಜೆಫೆರ್ಸನ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಇಬ್ಬರೂ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಡಿಹೈಡ್ರೇಶನ್ ನಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಅವರನ್ನು ತುರ್ತು ನಿಗಾಘಟಕಕ್ಕೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮೇ ೨೬ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಏಳು ಜನ ಕೆಲಸಗಾರರ ತಂಡದವರಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ನೀಡಿದ್ದು ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ದಡ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.ಬ್ರೆಟೊನ್ ಸೌಂಡ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಸಲ್ ಆಪರ್ಚನಿಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಮೆರೆಡಿತ್ ಆಸ್ಟಿನ,ಹೌಮಾ, LA ದಲ್ಲಿದ್ದ ಯುನಿಫೈಯ್ಡ್ ಕಮಾಂಡ್ ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಇನ್ಸಿಡೆಂಟ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಇವರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ವಿಷ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಸೀಮಿತಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದವು ಎಂದು ವೈದ್ಯರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಉಸಿರಾಟ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ.ಯಾಕೆಂದರೆ ನಾವು ಹೋಗುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಕೊರತೆಯ ಯಾವುದೇ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರಲಿಲ್ಲ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news |title=BP Lies about Air Toxicity as Gulf Workers Are Hospitalized |author=Elizabeth Grossman |date=2010-06-01 |url=http://thefastertimes.com/earthmatters/2010/06/01/bp-lies-about-air-toxicity-as-gulf-workers-are-increasingly-hospitalized/ |publisher=The Faster Times |accessdate=2010-06-16 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120150904/http://thefastertimes.com/earthmatters/2010/06/01/bp-lies-about-air-toxicity-as-gulf-workers-are-increasingly-hospitalized/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಜೂನ್ ೧೫,ರಂದು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಆಕ್ಷನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ (LEAN)ನ&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.leanweb.org/ |title=Louisiana Environmental Action Network (LEAN) |accessdate=2010-06-16}}&lt;/ref&gt;  ಮುಖ್ಯಾಧಿಕಾರಿ ಮೇರಿಲೀ ಒರ್ರ್ ಅವರು MSNBCನ ಕೇತ್ ಒಲ್ಬರ್ಮ್ಯಾನ್ ಎಣಿಕೆ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಾಕಷ್ಟು ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಿದರು.ಕೊಲ್ಲಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ ಜನರು ಹಲವು ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾದರು.ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸುಸ್ತು,ವಾಂತಿ,ಓಕರಿಕೆ,ತಲೆನೋವು ಮತ್ತು ಎದೆನೋವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಾದವು. LEAN ನಿರ್ದೇಶಕ ಹೇಳಿದಂತೆ BP ಕಂಪನಿಯು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಾರರು LEAN ನವರು ಪೂರೈಸಿದ ಉಸಿರಾಟದ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿತು ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶಕರು ಹೇಳಿದರಲ್ಲದೇ ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಅನಾರೋಗ್ಯ ತಡೆಯ ಮುಂಜಾಗೃತೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ಆ ಕಂಪನಿ ತಿಳಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.msnbc.msn.com/id/3036677/vp/37720173#37720173 |publisher=MSNBC |format=video |title=[[Countdown with Keith Olbermann]] |date=2010-06-15 |accessdate=2010-06-16 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144506/http://www.msnbc.msn.com/id/3036677/vp/37720173#37720173 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last=Taylor |first=Marissa |title=Doctors call for help protecting Gulf oil spill workers |url=http://www.miamiherald.com/2010/06/23/1697316/doctors-call-for-help-protecting.html#ixzz0s4QWJjUa |archiveurl=https://www.webcitation.org/5rMxfdCbN?url=http://www.miamiherald.com/2010/06/23/1697316_doctors-call-for-help-protecting.html#ixzz0s4QWJjUa |archivedate=20 ಜುಲೈ 2010 |accessdate=2010-06-27 |newspaper=Miami Herald |date=2010-06-23 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ಜೂನ್ ೨೧ ರ ವೇಳೆಗೆ ಒಟ್ಟು ೧೪೩ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾದವು.ಅದನ್ನು ಲೂಸಿಯಾನಾ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್ ಅಂಡ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಸ್(DHH)ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿತ್ತು.ಇದರಲ್ಲಿ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ೧೦೮ ಕೆಲಸಗಾರರು ಮತ್ತು ಮೂವತ್ತೈದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ಇದರ ತೊಂದರೆಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.dhh.louisiana.gov/offices/news.asp?ID=378&amp;Detail=1644 |title=Louisiana DHH Releases Oil Spill-Related Exposure Information |publisher=Louisiana Department of Health &amp; Hospitals(DHH) |date=2010-06-14 |accessdate=2010-06-16 |archive-date=12 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101212043356/http://www.dhh.louisiana.gov/offices/news.asp?ID=378&amp;Detail=1644 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

U. S. ನ್ಯಾಶನಲ್ ಅಕ್ಯಾಡೆಮೀಸ್ ನ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಯಾರು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯದ ತೊಂದರೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ತಿಳಿಯಲು ಕಾರ್ಯಾಗಾರವೊಂದನ್ನು ನಡೆಸಿತು.ಹಿಂದಿನ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಕಾರಕಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾವಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸದ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಲು ಇದನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಲೂಸಿಯಾನ ರಾಜ್ಯದ ಆರೋಗ್ಯಾಧಿಕಾರಿ ಜಿಮ್ಮಿ ಗೈಡರಿ ಹೇಳಿದಂತೆ &quot;ಇಂತಹ ಅಗತ್ಯವು ಸೋರಿಕೆಯ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕಿಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದು ಇನ್ನೂ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಬಳಕೆ,ಅಲ್ಲದೇ ಇವುಗಳ ತಡೆಯಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಿಂಪಡಿಸುವುದು. ನಾವು ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news |last=Mascarelli |first=Amanda |title=Oil-spill health risks under scrutiny |url=http://www.nature.com/news/2010/100624/full/news.2010.316.html |accessdate=2010-06-24 |newspaper=Nature |date=2010-06-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Assessing the Human Health Effects of the Gulf of Mexico Oil Spill: An Institute of Medicine Workshop |url=http://www.iom.edu/Activities/PublicHealth/OilSpillHealth/2010-JUN-22.aspx|publisher=Institute of Medicine |accessdate=2010-06-24}} ಪ್ರೆಜೆಂಟೇಶನ್ಸ್ ಆನ್ ಲೈನ್&lt;/ref&gt; ಎರಡನೆಯ ದಿನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ದೋಣಿಯ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ BP ಯ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ಕಾರ್ಮಿಕನೊಬ್ಬ&lt;ref&gt;ಹೆಜ್ ಪೆಠ್, ಡಾನಾ ಅಂಡ್ ಫಹರೆಂಟ್ ಹೊಲ್ಡ್, ಡೇವ್ಡ್ ಎ. (ಜೂನ್ ೨೭, ೨೦೧೦ [https://web.archive.org/web/20100627121451/http://www.cbsnews.com/stories/2010/06/24/politics/washingtonpost/main6613826.shtml &quot;ಅಪೇರಂಟ್ ಸುಸೈಡ್ ಮೇ ಆಡ್ ಟು ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ಸ್ ಟಾಲ್&quot;]. ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್. ಸೀ ಆಲ್ಸೊ ವಿಡಿಯೊ: &quot;ಫಿಶರ್ ಮನ್ ಲಾಸಸ್ ಬಿಜಿನೆಸ್, ಕಮಿಟ್ಸ್ ಸುಸೈಡ್&quot;. ''CBS ಇವನಿಂಗ್ ನಿವ್ಜ್ ''&lt;/ref&gt; ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ವಿಷಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಯಿತು.ಹೀಗಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರ್ಯಾಗಾರರದಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗೆಗೂ ಚರ್ಚೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯಿತು. ಕೊಲಂಬಿಯಾಸ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಡಿಸಾಸ್ಟರ್ ಪ್ರಿಪೆರ್ಡ್ ನೆಸ್ ನ ನಿರ್ದೇಶಕ ಡೇವಿಡ್ ಅಬ್ಱಾಮ್ಸನ್ ಅವರು ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೆಚ್ಚಳದ ಬಗೆಗೆ ವಿವರಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Pouliot |first=Karlie|title=Mental Health Fallout From Oil Spill Just Beginning|url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,595202,00.html |accessdate=2010-06-24 |newspaper=Fox News|date=2010-06-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last=Siegel |first=Marc |title=The Psychological Toll of the Oil Spill |url=http://www.slate.com/id/2257082/pagenum/all/#p2 |accessdate=2010-06-24 |newspaper=Salon |date=2010-06-17}}&lt;/ref&gt; ಆಗಷ್ಟ್ ೧೦ ರಂದು ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಈ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು:[http://www.iom.edu/Reports/2010/Assessing-the-Effects-of-the-Gulf-of-Mexico-Oil-Spill-on-Human-Health.aspx ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿನ ತೈಲ ದುರಂತದಿಂದ ಮಾನವನ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಅವಲೋಕನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110128214840/http://www.iom.edu/Reports/2010/Assessing-the-Effects-of-the-Gulf-of-Mexico-Oil-Spill-on-Human-Health.aspx |date=28 ಜನವರಿ 2011 }} ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ತೈಲದಲ್ಲಿನ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳ ಬಳಕೆಯು ಈ ರೋಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಜನರು ವರದಿ ಮಾಡಿದರು. ರಾಸಾಯನಿಕ ತಜ್ಞ ಬಾಬ್ ನಮನ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸದಾಗಲೂ ಅಧಿಕ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಾಮನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ,ಪಾಲಿ-ಅರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ಸ್ (PAHs)ಗಳು ಜನರನ್ನು ಕಾಯಿಲೆಗೆ ತುತ್ತು ಮಾಡುತ್ತವೆ. PAHs ನಲ್ಲಿರುವ ಅಂಶಗಳು ಎಂದರೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕಾರಕಗಳು,ವಿಕೃತಿಜನನ, ಮತ್ತು ವಿಕೃತಿ ಜೀವಸ್ಶಾಸ್ತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. &quot;ಈ ಪ್ರಸರಣಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುವುದರಿಂದ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಅದು ವಿಷಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಮಳೆ ಮೂಲಕ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ.ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಬೀಚ್ ಗಳ ಮೇಲೆ ಇದು ವಿಷಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಶೇಖರಣೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.&quot;ಎಂದು ನಾಮಾನ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.&quot;ನಾನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ನನಗೆ ಗಾಬರಿಯಾಗಿದೆ.&quot; ಇಂತಹ ಚಕ್ರೀಯ ರೀತಿಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಂಧವು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತದೆ.ಮುಂದೆ ಇದು ಇನ್ನಿತರ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹಲವರು ಎರಡು ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಈಡಾದರೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು EPA ದ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.  ಇದು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರೀಯ ದುರಂತವಾಗಿದೆ.&quot; ಡಾ. ರಿಕ್ಕಿ ಒಟ್ಟ್ ಅವರು ತೈಲ-ಸೋರಿಕೆಯಲ್ಲದೇ ಎಕ್ಶಾನ್ ವಡೆಜ್ಪ್ರಕರಣದ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಗಲ್ಫ್ ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ,ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:&quot;ಜನರು ಈಗಾಗಲೇ ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ...ನಾನು ಸದ್ಯ ಮೂರು ಪರೀಕ್ಷಾ ಶರೀರಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.' ನಾವು ಅಲಾಸ್ಕಾದಲ್ಲಿನ ಜನರು ಇಂತಹ ದುರಂತಗಳಿಗೆ ಈಡಾದ ಜನರು ಕಾಯ್ದು ತಮ್ಮ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಈಗಲೂ ನರಳುವಂತಾಗಿದೆ. ನಾನು ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಓರ್ವನಲ್ಲಿ ೪.೭೫ ಪ್ರತಿಶತ ಆತನ ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿ ಅದರ ದಕ್ಷತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.ಒಬ್ಬನದು ಹೃದಯ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ತೊಂದರೆಗೀಡಾಗುದ್ದಾರೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ೧೬ ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನೊಬ್ಬ ಗಲ್ಫ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಈಜಿದ ಪರಿಣಾಮ ಈ ವಿಷಕಾರಿ ಕಾಯೆಲೆಗೆ ತುತ್ತಾಗಿದ್ದಾನೆ.&quot;&lt;ref&gt;[http://english.aljazeera.net/indepth/features/2010/10/20101027132136220370.html BP ಡಿಸ್ಪೆರ್ಸಂಟ್ಸ್'ಕಾಜಿಂಗ್ ಸಿಕ್ ನೆಸ್' - ಫೀಚರ್ಸ್- ಅಲ್ ಜಜೀರಾ ಇಂಗ್ಲೀಷ್]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.waltonsun.com/news/worries-5288-persist-health.html |title=ವರೀಸ್ ಪರಿಸಿಸ್ಟ್ ಆಸ್ ಹೆಲ್ತ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಸೌಂಡ್ಸ್ ಆಲ್ ಕ್ಲಿಯರ್{{!}} ವರೀಸ್, ಪರಿಸಿಸ್ಟ್,ಹೆಲ್ತ್,-ಲೋಕಲ್ ನಿವ್ಜ್- WaltonSun.com |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145113/http://www.waltonsun.com/news/worries-5288-persist-health.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ವಾಟರ್ ಕೀಪರ್ ಅಲೈಯನ್ಸ ನ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ರಿವರ್ ಕೀಪರ್ ಫ್ಲೊರಿಡಾ (ಪೆನ್ಸಾಕೊಲಾ)ಮತ್ತು ಅಲಬಾಮಾದಿಂದ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಪುರುಷರ ಎಂಟು ಜನರ ರಕ್ತದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳ ಅಲ್ಲದೇ BP ಕೆಲಸಗಾರರ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕಿಳಿಸಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಎಥಿಲ್ ಬೆಂಜೆನ್ ಮತ್ತು m,p-ಎಕ್ಸೆಲೆನಾದ ಅಂಶಗಳು ಶೇಕಡಾ ೯೫ ರ ಪ್ರತಿಶತದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿ ಅದು ೦.೧೧ ppb ರಷ್ಟು ಎಥಿಲ್ ಬೆಂಜೆನ್ ಮತ್ತು ೦.೩೪ ppb ಇದರಲ್ಲಿ m,p-ಎಕ್ಸೆಲೆನಾದ ಅಂಶಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದವು.&quot;  ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳ ೯೫ ರ ಪ್ರತಿಶತಾಂಶವನ್ನು ಅದು ನಾಲ್ಕುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದು ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ. &quot;ಎಲ್ಲಾ ಮೂವರು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಐವರು ಪುರುಷರ ರಕ್ತ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ BP ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದವು.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.waltonsun.com/news/doctor-5716-spill-soto.html |title=ಲೋಕಲ್ ಡಾಕ್ಟರ್ ಲಿಂಕ್ಸ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಟು ಸಿಂಪ್ಟಮ್ಸ್{{!}} ಡಾಕ್ಟರ್, ಸ್ಪಿಲ್, ಸೊಟೊ- ಲೋಕಲ್ ನಿವ್ಜ್- WaltonSun.com |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144244/http://www.waltonsun.com/news/doctor-5716-spill-soto.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

===U.S.ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದ ದಡದ ಮೇಲಿನ ರಂಧ್ರ ಕೊರೆಯುವ, ಅಗೆತದ ನೀತಿಸೂತ್ರಗಳು===
{{Main|United States offshore drilling debate|2010 United States deepwater drilling moratorium}}
{{See also|Hornbeck Offshore Services LLC v. Salazar}}
''ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ''  ಸ್ಪೋಟದ ನಂತರ ಆರು ತಿಂಗಳ ದಡದಾಚೆಯ ರಂಧ್ರ ಕೊರೆಯುವ ಕೆಲಸ (ನೀರಿನ {{convert|500|ft}}ಕೆಳಭಾಗ)ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು.ನಂತರ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಂಟಿರಿಯರ್ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;upstream240610&quot;&gt;{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article218708.ece|title = Judge denies stay in moratorium ruling|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-06-24|accessdate = 2010-06-30}}&lt;/ref&gt; ಇಂಟಿರಿಯರ್ ನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕೆನ್ ಸಲಜಾರ್ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶ ಮಾಡಿದರು. ಒಂದು ಔಟರ್ ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಶೆಲ್ಫ್ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪರಿಶೀಲನಾ ಮಂಡಳಿಯು ತನ್ನ ಇಂಟಿರಿಯರ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ನೊಳಗೇ ಗಲ್ಫ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ರಂಧ್ರ ಕೊರೆತದ ಅಥವಾ ಅಗೆತದ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು.&lt;ref name=&quot;CITEREFupstream2010a&quot; /&gt; ಈ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕೆಲಸ ಸ್ಥಗಿತವು ೩೩&amp;nbsp;ರಿಗ್ ಯಂತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;upstream240610&quot; /&gt; ಇದನ್ನು ಹಲವು ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ತೈಲ ಸೇವಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದವು. ಜೂನ್ ೨೨ ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಕೋರ್ಟ್ ಫಾರ್ ದಿ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಆಫ್ ಲೂಸಿಯಾನಾದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಫೆಡರಲ್ ಜಜ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಲೀಚ್-ಕ್ರಾಸ್ ಫೆಲ್ಡ್ ಮ್ಯಾನ್ಅವರು ಈ ಹಾರ್ನ್ ಬೆಕ್ ಆಫ್ ಸಹುರ್ ಸರ್ವಿಸಿಸ್ LLC v. ಸಲಜಾರ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಗಿತತೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದರು.ಇದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನ್ಯಾಯಯುತ ತೀರ್ಮಾನ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.&lt;ref name=&quot;upstream240610&quot; /&gt; ಆಗ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟೀಸ್ ೫ತ್ ಸರ್ಕ್ಯುಟ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಅಪೀಲ್ಸ್ ಗೆ ಮನವಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಲು ಕೋರಿತು. ಜುಲೈ ೮ ರಂದು ಮೂರು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪೀಠ ಈ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.businessweek.com/news/2010-06-29/court-grants-speedy-hearing-for-u-s-on-drill-ban.html |title=Court grants speedy hearing for U.S. on drill ban |author=Fisk, M. C.; Calkins, L.|date=2010-06-29|work=Business Week|agency=Bloomberg| accessdate=2010-07-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;(೨೦೧೦-೦೬-೨೯).ಟ್ರೆಸಿ, ಟೆನ್ನಿಲೆ [http://www.nasdaq.com/aspx/stock-market-news-story.aspx?storyid=201006291639dowjonesdjonline000400&amp;amp;title=court-to-hear-arguments-in-drilling-moratorium-case-july-8 ಕೋರ್ಟ್ ಟು ಹಿಯರ್ ಆರ್ಗ್ಯೆಮಂಟ್ಸ್ ಇನ್ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮೊರ್ಟೊರಿಯಮ್ ಕೇಸ್ ಜುಲೈ 8]. NASDAQ.ಡೊವ್ ಜಾನ್ಸ್ ವುಸ್ ವೈರ್ಸ್. ೨೦೧೦-೦೭-೦೪.ರಿಟ್ರಿವುಡ್&lt;/ref&gt;

ಜೂನ್ ೩೦ ರಂದು ಸಲಜಾರ್ ಹೇಳಿದಂತೆ &quot;ತಾನು ಈ ದಡದ ಮೇಲಿನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಸ್ಥಗಿತತೆ ಬಗ್ಗೆ ತೀರ್ಮಾನ ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲು ಅತ್ಯಧಿಕ ಶ್ರಮ ವಹಿಸಿದ್ದೇನೆ.&quot;&lt;ref name=&quot;upstream300610a&quot;&gt;{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article219114.ece|title = Salazar prepping new deep-water drill ban|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-06-30|accessdate = 2010-06-30}}&lt;/ref&gt; ಬ್ಯುರೊ ಆಫ್ ದಿ ಒಸಿಯನ್ ಎನರ್ಜಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್,ರೆಗ್ಯುಲೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಎನ್ ಫೊರ್ಸೆ ಮೆಂಟ್ ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮೈಕೆಲ್ ಬ್ರೊಮ್ ವಿಚ್ ಹೇಳುವಂತೆ 
&quot;ಇದೊಂದು ಕಳಪೆ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆ,ನಿಸತ್ವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ&quot;ಯಾಕೆಂದರೆ ಈ ತೈಲ ಕಂಪನಿಯು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಲೀಸ್ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪಡೆಯುವಾಗ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮನವಿಯನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಕೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;upstream300610a&quot; /&gt; ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಜಾರ್ಜ್ ಮಿಲ್ಲೆರ್ ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರಿಪ್ರೆಜೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾಯ್ದೆಯೊಂದನ್ನು ತರಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವುದಾಗಿ,ಅಲ್ಲದೇ ಸರ್ಕಾರ ಯಾವುದೇ ಕಂಪನಿಯ ಸುರಕ್ಷತೆ ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲಿಸದೇ ಅದಕ್ಕೆ ಗುತ್ತಿಗೆ ಕೆಲಸ ನೀಡಬಾರದೆಂದು ಅವರು ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದರು. ಇಂತಹ ತಿದ್ದುಪಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವರು BP ಕಂಪನಿಗೆ ದಡದ ಮೇಲಿನ ಕಡಲಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ ಲೀಸ್ ಕೊಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&quot;ಬಹಳಷ್ಟು ಪರಿಸರ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಆರೋಗ್ಯ ಸುರಕ್ಷಿತದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ&quot;ತೋರಿದ್ದನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;upstream300610b&quot;&gt;{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article219150.ece|title = Lawmaker wants 7-year BP lease ban|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-06-30|accessdate = 2010-06-30}}&lt;/ref&gt;

ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೮ ರಂದು ಕೆನಡಾದ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಎನರ್ಜಿ ಬೋರ್ಡ್ ಇದು ಕೆನಡಿಯನ್ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ನಲ್ಲಿನ ರಂಧ್ರಕೊರೆತದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.ಇದರೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಕೋಸ್ಟ್ ಉಸ್ತುವಾರಿಗೆ ಕೂಡ ಕೆನಡಿಯನ್ ಸರ್ಕಾರ್ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ನೋಟೀಸ್ ಒಂದನ್ನು ನೀಡಿ ಆಯಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಕೆಲಸಗಾರರ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವಂತೆ ಅದು ಹೇಳಿದೆ.&lt;ref name=&quot;canadian regulator response&quot;&gt;{{cite news|author=VanderKlippe, Nathan|title = Arctic drilling faces tougher scrutiny|work=The Globe and Mail|date = 2010-04-30|pages = B1, B8|url = http://www.theglobeandmail.com/report-on-business/industry-news/energy-and-resources/arctic-drilling-faces-tougher-scrutiny/article1551603/|accessdate = 2010-05-02}}&lt;/ref&gt; ಐದು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಕೆನಡಿಯನ್ ಪರಿಸರ ಸಚಿವ ಜಿಮ್ ಪ್ರೆಂಟಿಸ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಂಧನ ಕಂಪನಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವಾಗ ಅದು ವಾತಾವರಣ ಅಥವಾ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಅವರು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;prentice&quot;&gt;{{cite news|author = Robertson, Grant|author2 = Galloway, Gloria|title = Ottawa talks tough on offshore drilling|work = The Globe and Mail|date = 2010-05-05|pages = A1, A13|url = http://www.theglobeandmail.com/news/politics/ottawa-will-take-tough-stand-on-offshore-drilling/article1557095/|accessdate = 2010-05-05|archiveurl = https://archive.today/20120527073005/http://www.theglobeandmail.com/news/politics/ottawa-will-take-tough-stand-on-offshore-drilling/article1557095/|archivedate = 27 ಮೇ 2012|url-status = live}}&lt;/ref&gt; ಮೇ ೩ ರಂದು ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ ಗವರ್ನರ್ [[ಅರ್ನಾಲ್ಡ್ ಶ್ವಾರ್ಜಿನೆಗ್ಗರ್|ಅರ್ನಾಲ್ಡ್ ಶೂರ್ಜೆನೆಗರ್]] ಅವರು ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ಕಡಲಾಚೆಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಡ್ರಿಲಿಂಗ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವುದನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;CSM20100503&quot;&gt;{{cite news|url = http://www.csmonitor.com/USA/Politics/2010/0504/Citing-BP-oil-spill-Schwarzenegger-drops-offshore-drilling-plan|title = Citing BP oil spill, Schwarzenegger drops offshore drilling plan|publisher=[[Christian Science Monitor]]|author=Wood, Daniel B.|date = 2010-05-04|accessdate = 2010-05-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BBC20100503&quot;&gt;{{cite news |url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/8658825.stm |title = California's Schwarzenegger turns against oil drilling |publisher=BBC News|first = Rajesh|last = Mirchandani| date = 2010-05-03|accessdate = 2010-05-06}}&lt;/ref&gt; ಜುಲೈ ೮ ರಂದು ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಗವರ್ನರ್ ಚಾರ್ಲೆ ಕ್ರಿಸ್ಟ್ ಅವರು ರಾಜ್ಯದ ಜಲಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತರುವಂತೆ ಶಾಸನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನೊಂದನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಸದೇ ಶಾಸನ ಸಭೆ ಜುಲೈ ೨೦ ರಂದು ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Associated Press|title=Fla. governor calls special oil drilling session|url=http://www.miamiherald.com/2010/07/08/1721371/fla-governor-calls-special-oil.html|archiveurl=https://www.webcitation.org/5rMxfdCbN?url=http://www.miamiherald.com/2010/06/23/1697316_doctors-call-for-help-protecting.html|archivedate=20 ಜುಲೈ 2010|accessdate=2010-07-08|newspaper=Miami Herald|date=2010-07-08|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Bosquet|first=Steve|title=Party-line vote ends Florida's oil drilling ban special session|url=http://www.miamiherald.com/2010/07/20/1738869/party-line-vote-ends-floridas.html|archiveurl=https://www.webcitation.org/5rgl9ETgm?url=http://www.miamiherald.com/2010/07/20/1738869/party-line-vote-ends-floridas.html|archivedate=2 ಆಗಸ್ಟ್ 2010|accessdate=2010-07-20|newspaper=Miami Herald|date=2010-07-20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

U.S.ಎನರ್ಜಿ ಇನ್ ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ (EIA)ಪ್ರಕಾರ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ನಿಂದಾಗಿ U.S.ತೈಲ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ೨೩.೫% ರಷ್ಟು ತೈಲ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/10177716 |title= Q&amp;A: Deep-water drilling restrictions |date=2010-09-27 |publisher=BBC News|accessdate=2010-06-30}}&lt;/ref&gt;  U.S. ನ ಕಡಲಾಚೆಯ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದ ಉಂಟಾದಾಗ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಮದು ತೈಲದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರಬಾರದೆಂಬ ಉದ್ದೇಶ ಅದರದ್ದಾಗಿದೆ ಎ೬ದು ಅದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.&lt;ref&gt;&quot;[http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=can-offshore-drilling-make-us-independent ಕ್ಯಾನ್ ಆಫ್ ಸಹುರ್ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ರಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಕ್ ದಿ U.S. ಆಯಿಲ್ ಇಂಡೆಂಪೆಂಡೆಂಟ್?]&quot;. ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಅಮೇರಿಕನ್. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ೨೪, ೨೦೦೬&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;[http://www.businessweek.com/magazine/content/10_23/b4181086607101.htm ಬ್ಯಾರಲಿಂಗ್ ಪೀಕ್ ಆಯಿಲ್]&quot;. ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್‌ವೀಕ್. ಮೇ ೨೩, ೨೦೦೬&lt;/ref&gt; ಅಮೆರಿಕನ್ ರ ತೈಲ ಆಮದು ಪ್ರಮಾಣವು ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ೨೪% ರಷ್ಟಿದ್ದುದ್ದು ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಅದು ೬೬% ಕ್ಕೇರಿದೆ.

===ಸೋರಿಕೆಗಾಗಿರುವ ನಿಧಿ===
BP ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ ಪೀಡಿತರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿತ್ತು. BP ಕಂಪನಿಯ CEO ಆಗಿರುವ ಟೊನಿ ಹೆಯ್ವರ್ಡ್ ಹೇಳುವಂತೆ&quot;ಈ ಸೋರಿಕೆಯ ಅನಾಹುತದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತಿದ್ದೇವೆ,ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದೂ ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಹಾನಿ ಕುರಿತ ಸೂಕ್ತ ವಿವರಣೆಗಳಿಗೆ ಕಂಪನಿ ಗೌರವ ನೀಡಿ ಆಧರಿಸುತ್ತದೆ,&quot; ನಾವು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ತುಂಬಾನೇ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ದರಾಗಿದ್ದೇವೆ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news| url = http://www.reuters.com/article/idINIndia-48135020100430?|title = BP CEO says will pay oil spill claims|publisher=Reuters|author=Tom Bergin| date = 2010-04-30|accessdate = 2010-04-30}}&lt;/ref&gt;

ಜೂನ್ ೧೬ ರಂದು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಒಬಾಮಾರೊಂದಿಗಿನ ಸಭೆ ನಂತರ BP ಕಾರ್ಯಕಾರೀ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಸೋರಿ ಹೋದ ತೈಲದ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ $೨೦ ಬಿಲಿಯನ್ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;upstream170610&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;npr160610&quot;&gt;{{cite news|newspaper=NPR |title=White House: BP Will Pay $20B Into Gulf Spill Fund |date=2010-06-16 |url=http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=127879786}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;autogenerated8&quot;&gt;{{cite news|url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704198004575310571698602094.html |title=BP Halts Dividend, Agrees to $20&amp;nbsp;Billion Fund for Victims|first1=Jonathan|last1=Weisman|first2=Guy|last2=Chazan| newspaper=[[The Wall Street Journal]]|publisher=Dow Jones &amp; Company |date= 2010-06-16|accessdate=2010-06-16}}&lt;/ref&gt; BP ಕಂಪನಿ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ೨೦೧೦ ದಲ್ಲಿ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಕಂತಾಗಿ $೩ಬಿಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೆಯ ಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ $೨ ಬಿಲಿಯನ್ ನನ್ನು ಫಂಡ್ ಮೂಲಕ ನೀಡುತ್ತದೆ.ಅದು ಮತ್ತೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳಂತೆ $೧.೨೫ ಬಿಲಿಯನ್ ನನ್ನು ನೀಡಿ ಒಟ್ಟು $೨೦ ಬಿಲಿಯನ್ ಒದಗಿಸಲಿದೆ. ಒಂದು ಮಧ್ಯಂತರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ BP ಯು ಅದರ  $೨೦ ಬಿಲಿಯನ್ US ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಾಂಡ್ ಎಂದು ತೊಡಗಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ನಿಧಿಯು BP ಕಂಪನಿಯ ಮೇಲಿನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಿಕೆಯಲ್ಲ. ಅದರ ನಿಧಿ ಮೊತ್ತ ನೀಡಲು BP ಅದರ ಬಂಡವಾಳ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನು ಆಯವ್ಯಯದಲ್ಲಿ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ,$೧೦ ಬಿಲಿಯನ್ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಲಾಭಾಂಶ ನೀಡಿಕೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿ ಇದನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಮಾಡಿತು.&lt;ref name=&quot;upstream170610&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/10335114 |title=BP to fund $20bn Gulf of Mexico oil spill payout |publisher=BBC News |date= 2010-06-16 |accessdate=2010-06-16}}&lt;/ref&gt; ಈ ನಿಧಿಯನ್ನು ಕೆನ್ನೆತ್ ಫೆನ್ ಬರ್ಗ್ಅವರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;upstream170610&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;npr160610&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;autogenerated8&quot; /&gt; ಈ ನಿಧಿಯ  ಉದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ದದ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ ಆಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url= http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704256304575321072301455004.html|title= Feinberg Ramps Up $20&amp;nbsp;Billion Compensation Fund|last= King|first = Neil Jr.| date=2010-06-21|newspaper=[[The Wall Street Journal]]|publisher=Dow Jones &amp; Company|accessdate=2010-06-30}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ BP ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ನಿಧಿಯನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಹಾನಿಗಳಿಗೆ,ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಗತ್ಯ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾದ ಪರಿಹಾರಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ,ಆದರೆ ದಂಡ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;upstream170610&quot; /&gt;

ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್  ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ನೀತಿ-ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಆಗಷ್ಟ್ ೧೧ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಆದರೆ BP ಯ ಸ್ಪಿಲ್ ಫಂಡ್ ಮುಂದಿನ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಆದಾಯಗಳ ನೆರವಿನ ಅಂದಾಜಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ ಎಂಬುದು ನಂತರ ಹೊರಬಿದ್ದಿತು.BP ಯ ಈ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಸಮಾನಾಂತರ ಉದ್ದೇಶದ ಮಿತಿ ಹೊಂದಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Efstathiou |first=Jim |url=https://www.bloomberg.com/news/2010-08-11/bp-spill-victims-fund-will-be-backed-by-future-revenue-from-oil-drilling.html |title=BP Spill Fund to Be Backed by Future Drilling Revenue |publisher=Bloomberg |date=2010-08-11 |accessdate=2010-09-05}}&lt;/ref&gt;

ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಕ್ಲೇಮ್ಸ್ ಫೆಸಿಲಿಟಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಆಗಷ್ಟ್ ೨೩ ರಂದು ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿರುವ ಮನವಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ $೨೦ ಬಿಲಿಯನ್ ನಿಧಿಯ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿರುವ ಕೆನ್ನೆತ್ ಫೆಯಿನ್ ಬರ್ಗ್ ಹೇಳುವಂತೆ BP ಯು ತನ್ನ ಸಂಬಳವನ್ನು ನಿಗದಿತವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿದೆ,ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಯಾರು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದೂ ಅವರು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಫೆಯಿನ್ ಬರ್ಗ್ ಅವರನ್ನು ಅವರ ಸಂಬಳ ಎಷ್ಟೆಂದು ಪದೇ ಪದೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಯಿತು. ಜುಲೈ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮಗೆ  BP ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಸಂಬಳದ ಅಂಕಿಸಂಶವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸುವಿದಾಗಿ ಹೇಳಿದರಾದರೂ ನಂತರ ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Frommer |first=Frederic J. |url=http://seattletimes.nwsource.com/html/politics/2012460417_apusgulfoilspillfeinberg.html |title=Politics &amp;#124; Feinberg says he will divulge his salary &amp;#124; Seattle Times Newspaper |publisher=Seattletimes.nwsource.com |date=2010-07-27 |accessdate=2010-10-01}}&lt;/ref&gt; ಆಗಷ್ಟ್ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಳದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹೇಳುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದರೂ ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳು&quot;ಎಂದು ಹೇಳಿ &quot;ತಾನು BP ಕಂಪನಿಗೇ ಸೇರದವನು&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;[http://www.vpr.net/npr/129293800/ VPR ನಿವ್ಜ್: ಫಿಯೆನ್ ಬರ್ಗ್ ವೊವ್ಜ್ ಕ್ವಿಕ್ ರಿಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಆನ್ ಗಲ್ಫ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಕ್ಲೇಮ್ಸ್]&lt;/ref&gt;  ಹೇಗೆಯಾದರೂ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಬಂದರೂ ಅವರು ತಾವು ಆಶ್ವಾಸನೆ ನೀಡಿದಂತೆ ತಮ್ಮ ಸಂಬಳದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದರು.ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ ಇದು ಒಂದು ಶುಲ್ಕದಂತಿರುತ್ತದೆ.&quot;ಒಟ್ಟಾರೆ ಎಷ್ಟು ನಿಧಿ ಎಂಬುದು ಸಂಭಂಧಪಡದ &quot;ವಿಷಯ ಎಂದಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;businessweek.com&quot;&gt;[http://www.businessweek.com/ap/financialnews/D9ILF7E03.htm ಪ್ರಾಬ್ಲೆಮ್ಸ್ ಪ್ಲೇಗ್ BP'ಸ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಕಾಂಪನ್ ಶೇಶನ್ ಫಂಡ್- ಬಿಜಿನೆಸ್ ವೀಕ್]&lt;/ref&gt; ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೮ ರಂದು ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಆತನ ಕಾನೂನು ಘಟಕಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟಾರೆ $೨.೫ ದಶಲಕ್ಷ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಜೂನ್ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧ ನ್ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;[https://www.bloomberg.com/news/2010-10-08/feinberg-firm-paid-more-than-2-5-million-by-bp-in-3-1-2-months.html ಫೆಯೆನ್ ಬರ್ಗ್ ಫರ್ಮ್ ಪೇಡ್ ಮೋರ್ ದ್ಯಾನ್ $2.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಬೈ BP ಇನ್ 3 1/2 ಮಂತ್ಸ್- ಬ್ಲೂಮ್ ಬರ್ಗ್]&lt;/ref&gt;

ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು ಇದುವರೆಗೆ ೧೯,೦೦೦ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನಂತೆ ೧,೨೦೦ ಗಳಿಗೆ ಆರು ದಶಲಸದಷ್ಟು ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಉಳಿದವು'ಸೂಕ್ತ ದಾಖಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಳಂಬವಾಗಿವೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.wkrg.com/gulf_oil_spill/article/few-bp-claims-checks-handed-out-so-far/922835/Aug-30-2010_1-18-pm/ |title=Few BP Claims Checks Handed Out So Far &amp;#124; BP Gulf Oil Spill |publisher=WKRG.com |date= |accessdate=2010-09-05 |archive-date=5 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100905041808/http://www.wkrg.com/gulf_oil_spill/article/few-bp-claims-checks-handed-out-so-far/922835/Aug-30-2010_1-18-pm/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಯಾರು ಈ ತೈಲ ದುರಂತದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೋ ಅವರಿಗ ಆದ್ಯತೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲಾಗುವುದಂದು ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಗಿ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕುವವರು ಒಂದರಿಂದ ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ,ಮುಂದಿನ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.ಆ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಣ ನೀಡಿ ಅವರು ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|author=By the CNN Wire Staff |url=http://www.cnn.com/2010/US/08/22/gulf.oil.claims/index.html |title=Feinberg plans to be more generous than courts in oil claims process |publisher=CNN.com |date= 3 June 2010|accessdate=2010-09-05}}&lt;/ref&gt; BP ಕಂಪನಿಯು ಈಗಾಗಲೇ $೩೭೫ ದಶಲಕ್ಷ ನೀಡಿದೆ,ಈಗಾಗಲೇ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರು ಹೊಸದಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗುವೆದೆಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://edition.cnn.com/2010/US/08/23/gulf.oil.disaster/#fbid=L4ecohCunMB&amp;wom=false|title=BP oil claims process goes independent|work=[[CNN]]|date=2010-08-23|accessdate=2010-08-23|archive-date=22 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110122053225/http://edition.cnn.com/2010/US/08/23/gulf.oil.disaster/#fbid=L4ecohCunMB&amp;wom=false|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &quot;ಫಿಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಹೇಳುವಂತೆ &quot;ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಕರಣ ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸದಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಯಾವ ನ್ಯಾಯಾಲವೂ ಸರಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಅಟೊರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಬಿಲ್ ಮ್ಯಾಕೊಲ್ಲಮ್ ಫಿಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಅವರ ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Pillow |first=Travis |url=http://floridaindependent.com/6297/mccollum-feinbergs-oil-spill-claims-proposal-unfair-to-floridians |title=McCollum: Feinberg’s oil spill claims proposal unfair to Floridians « Florida Independent: News. Politics. Media |publisher=Floridaindependent.com |date=2010-08-20 |accessdate=2010-09-05}}&lt;/ref&gt;

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೮,ರಂದು ೫೦,೦೦೦ ಕ್ಲೇಮ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ೪೪,೦೦೦ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಕುತ್ತು ಅಬಂದ ಬಗ್ಗೆ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ೧೦,೦೦೦ ಪರಿಹಾರಗಳಲ್ಲಿ $೮೦ ದಶಲಕ್ಷ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/09/10/1684521/gulfs-big-choice-cash-in-or-litigate.html|title=Gulf's big choice: Cash in or  litigate|last=Anderson|first=Curt|work=[[The Sun News]]|date=2010-09-10|accessdate=2010-09-10}}&lt;/ref&gt; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೭ ರ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು ೧೫,೦೦೦ ಉಳಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹಣ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಈ ಅರ್ಜಿಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಂಭಂದಿಸಿದ್ದು ಇವುಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣದಾಖಲೆ ಲಭ್ಯವಿವೆ.ಅಲ್ಲದೇ BP ಯಿಂದ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರದಿಂದ ಹಣ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನೆಪವಿಲ್ಲವೆಂದೇ ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |author=John Raoux, The Associated Press |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/09/about_15000_oil_spill_claims_o.html |title=About 15,000 oil spill claims OK'd by BP remain unpaid |publisher=NOLA.com |date= |accessdate=2010-10-01 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120145753/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/09/about_15000_oil_spill_claims_o.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟುದಾರರು ಈ ಪರಿಹಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಕೆಲವರು ಫಿಯನ್ ಬರ್ಗ್ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು BP ಕಂಪನಿಯವರು &quot;ಫಿಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಅವರನ್ನು ಈ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಕಿತ್ತುಹಾಕುವಂತೆ ಜನ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.wtsp.com/news/local/story.aspx?storyid=147532&amp;catid=250 |title=Patience running out for Feinberg's oil spill claims process &amp;#124; Tampa Bay, St. Petersburg, Clearwater, Sarasota |publisher=WTSP.com |date= |accessdate=2010-10-01}}&lt;/ref&gt; ಇದಕ್ಕೆ ಒಬಾಮಾ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗ ಸ್ಪಂದಿಸಿ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಈ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವಂತೆ ತಿಳಿಸಿತು,ಆಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಗವರ್ನರ್ ಚಾರ್ಲೆ ಕ್ರಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು CFO ಅಲೆಕ್ಸ್ ಸಿಂಕ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಫೆಯನಬರ್ಗ್ ಅವರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು ಈ &quot;ರೀತಿಯಾದ ನಡವಳಿಕೆ&quot; ಸರಿಯಾದುದಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. &quot;ಈ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್  ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ನೂರಾರು ಜೀವಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದೆ.ಅವರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿನ ಹಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟುದಾರರಿಗೆ ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ಆಧಾರವಿಲ್ಲ,ಈ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ,GCCF ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಪರಿಮಾಣ ಅಗತ್ಯವೆಂದು U.S.ನ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಥಾಮಸ್ ಪೆರ್ರೆಲ್ಲಿ ಪತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://blogs.tampabay.com/buzz/2010/09/obama-administration-not-happy-with-bp-claims-czar-feinberg.html |title=Obama administration not happy with BP claims czar Feinberg |publisher=Blogs.tampabay.com |date=2010-09-24 |accessdate=2010-10-01 |archive-date=3 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101003042326/http://blogs.tampabay.com/buzz/2010/09/obama-administration-not-happy-with-bp-claims-czar-feinberg.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಲೂಸಿಯಾನಾದಲ್ಲಿರುವ ಕುಟುಂಬವೊಂದು ಈ ತುರ್ತು ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ತಿಂಗಳಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಗಲ್ಫ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಕ್ಲೇಮ್ಸ್ ಫಂಡ್,ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಅಗತ್ಯ ಆಧರಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಸಾವು ಬದುಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ಇದರ ಸಾರಾಂಶ.  &quot;ಬಿಲ್ ಗಳನ್ನು ಸಂದಾಯ ಮಾಡಿಲ್ಲ,ಅವರು ನನ್ನ ಕಾರನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತಾರೆ,ಅವರು ನನ್ನ ಜೀವವಿಮೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ,ಅವರು ನನ್ನ ಮನೆಯನ್ನೇ ತೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ,ಆಗ ನಾನು ಇವರನ್ನು ಡಯಸಿಸ್ ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದು ಕರೆತರುವುದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.&quot; &quot;ಲಾಫೊರ್ಚ್ ಸೀ ಫುಡ್&quot;ನ ಹಿಂದಿನ ಮಾಲಿಕರ ಪತ್ನಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.wwltv.com/news/Action-Report-Wife-Worries-Disabled-Husband-Could-Die-While-Awaiting-Feinberg-Help-103566224.html |title=ಫಾರ್ ಫೆಮಿಲಿfamily, ರಿಸಿವಿಂಗ್ ಎಮರ್ಜನಿ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಹೆಲ್ಪ್ ಎ ಮ್ಯಾಟರ್ ಆಫ್ ಲೈಫ್ ಅಂಡ್ ಡೆತ್ {{!}} wwltv.com {{!}} WWLTV.com News |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=14 ನವೆಂಬರ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121114064425/http://www.wwltv.com/news/Action-Report-Wife-Worries-Disabled-Husband-Could-Die-While-Awaiting-Feinberg-Help-103566224.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೫ ರಂದು ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಅವರು ದೂರುಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿ ಪತ್ರಿಕಾ ಹೇಳಿಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. &quot;ಕೆಲವು ವಾರಗಳಿಂದ ನಾನೂ ಗಲ್ಫ್ ಜನರಿಂದ,ಚುನಾಯಿತ ಅಧಿಕಾರಿ ವರ್ಗದಿಂದ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆಂದರೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಿಕೆ ನಿಧಾನಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ,ಅಲ್ಲದೇ ಉದಾರತೆಯಿಂದ ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. &quot;ನಾನು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ದಕ್ಷತೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲದೇ ಉದಾರತೆಯಿಂದ ಅನುಷ್ಟಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ.&quot; ಕೇವಲ ಐದೇ ವಾರಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು $೨೦ ಬಿಲಿಯನ್ ನಿಧಿಯನ್ನು BP ಮೀಸಲಾಗಿಟ್ಟಿದೆ.ಈಗಾಗಲೇ ೩೦,೦೦೦ ಪರಿಹಾರಗಳಿಗೆ   $೪೦೦ ದಶಲಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಇದುವರೆಗೆ BP ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತದ ೨ ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ನಿಧಿಯನ್ನು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಸಲಾಗಿರಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://abcnews.go.com/Business/wirestory?id=11726794&amp;page=1 |title=BP Fund Czar Promises Bigger, Faster Claims - ABC News |publisher=Abcnews.go.com |date= |accessdate=2010-10-02}}&lt;/ref&gt; ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಸುಮಾರು ೨,೦೦೦ ಪರಿಹಾರ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕೃತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇನ್ನೂ ೨೦,೦೦೦ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತ ದಾಖಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲಾಗಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ೧೫,೦೦೦ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ. ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ತಾವು ೧,೫೦೦ ದರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|author=(Press-Register/Victor Calhoun) |url=http://blog.al.com/live/2010/09/business_owners_public_officia.html |title=Business owners, public officials say claims process inequitable &amp;#124; al.com |publisher=Blog.al.com |date= |accessdate=2010-10-02}}&lt;/ref&gt;

ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಿರಸ್ಕೃತ ೫೨೮ ರಲ್ಲಿ ೧೧೬ ಮಾತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆಗೊಳಗಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಆಯಾ ವಹಿವಾಟುದಾರರಿಗೆ ಮರಳಿಸಿ ಇವುಗಳಿಂದ ಯಾವುದೇ ಸಹಾಯ ಬರಲಾರದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲವು ಅರ್ಜಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಕಾಯುವ ಸರದಿಯಲ್ಲಿವೆ.ತಾವು ಅತ್ಯಂತ ಮನ್ವಿ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತ ಪಡೆದಿರುವುದಾಗಿ ಡಜನ್ ಗಟ್ಟಲೇ ಜನ ಗೊಣಗುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;businessweek.com&quot; /&gt;

ನವೆಂಬರ್ ವೇಳೆಗೆ BP ಹೇಳಿದಂತೆ $೧.೭ ಬಿಲಿಯನ್ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಚೆಕ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;newsobserver.com&quot; /&gt; ಸುಮಾರು ೯೨,೦೦೦ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯುವವರು ಹಣ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ,ಅಥವಾ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೦ ವರೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಿಕೆಗೆ ಸಮ್ಮತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ೩೧೫,೦೦೦ ಜನರ ಅರ್ಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಮೊತ್ತ ಕೇಳಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಲು ಕಂಪನಿ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ.

  ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಲ್ಲಿ ತಿರಸ್ಕೃತ ಅರ್ಜಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಏರಿಕೆಯಾಯಿತು.ಸುಮಾರು ೨೦,೦೦೦ ಜನರಿಗೆ ನೀವು ಈ ತುರ್ತು ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯರಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು.ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ೧೨೫ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಇನ್ನಿತರರು ಹೇಳುವಂತೆ ತಮಗೆ ನಷ್ಟ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತ ದೊರಕಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಪರಿಹಾರದ ಚೆಕ್ ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರ ವಾದವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/11/01/AR2010110104645.html|title=Number of residents denied BP money up sharply|last=Skoloff|first=Brian|work=[[Washington Post]]|agency=[[Associated Press]]|date=2010-11-01|accessdate=2010-11-04|archive-date=14 ನವೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101114043120/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/11/01/AR2010110104645.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟಿಸ್,ಅಸೊಸಿಯೇಟ್ ಅಟೊರ್ನಿ ಜನರಲ್, ಥಾಮಸ್ ಪೆರ್ರೆಲ್ಲಿ ಆವರು ಈ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ತೋರಿಸಬೇಕಲ್ಲದೇ ನೊಂದ ಜನರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಆದರ ತೋರುವಂತೆ ಕೆನ್ನೆತ್ ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಗೆ ಪತ್ರವೊಂದನ್ನು ಬರೆದು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಈ ಪರಿಹಾರ ಸಂದಾಯ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಬಗ್ಗೆ DOJ ತನ್ನ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಸಂದಾಯ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಅದು ತಿಳಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;[http://blog.al.com/live/2010/11/justice_dept_official_asks_for.html ] ಜಸ್ಟೀಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫಿಸಿಯಲ್ ಆಸ್ಕಸ್ ಫಾರ್ ಚೇಂಜಿಸ್ ಟು ಕ್ಲೇಮ್ಸ್ ಪ್ರೊಸೆಸ್&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.wptv.com/dpp/news/state/doj%3A-oil-fund-administrator-needs-transparency |title=DOJ: ಆಯಿಲ್ ಫಂಡ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್ ನೀಡ್ಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಪರನ್ಸಿ |access-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-date=14 ನವೆಂಬರ್ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121114064332/http://www.wptv.com/dpp/news/state/doj%3A-oil-fund-administrator-needs-transparency |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಈ ಪರಿಹಾರ ಧನ ಪಡೆದವರು BP ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಮೊಕದ್ದಮೆ ಗುರಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬರೆದು ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ತುರ್ತು ಪರಿಹಾರಧನಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ನೀಡಲು ನವೆಂಬರ್ ೨೩ ರ ಗಡವು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ಗಲ್ಫ್ ನ ವಾಸಿಗಳು ಈ ತುರ್ತು ಪರಿಹಾರ ಮೊತ್ತವು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ದೂರುತ್ತಾರೆ.ಇದನ್ನು ಅವಸರದಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ,ಅಲ್ಲದೇ ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಕೆಲವು ರಿಯಾಯತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಹೊಸ ನಿಯಮಾವಳಿ ಪ್ರಕಾರ (ನವೆಂಬರ್ ೨೪ ರಂದು ಮತ್ತು ಇದು ಆಗಷ್ಟ್ ೨೩,೨೦೧೩)ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟುದಾರರು ತಮ್ಮ ಪರಿಹಾರಧನವನ್ನು ಒಂದೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದೂ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇನ್ನೂ ಈ ಪರಿಹಾರ ಧನ ಹಂಚಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇನ್ನೂ ವಿವಾದದಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ. ಅಲಬಾಮಾ ರೆಪ್.ನ ಜೊ ಬೊನ್ನೆರ್ ಅವರು ಜಸ್ಟೀಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಗೆ ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ.ಈಗಿನ ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸುಧಾರಣೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ.ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿ ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆದಾರರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರೂ ಈಗಲೂ ಅದೇ ಜನರನ್ನು ಬಳಸಿ BP ನೀಡಿದ ನಿಧಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸಹ ಹಾಗೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ದೂರುಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ. ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಅವರ ವಕ್ತಾರ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಹೊಸ ಹೊಂದಾಣಿಕೆದಾರರನ್ನು ಎರವಲು ಸೇವೆ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748703572404575634692765375932.html |title=Feinberg Softens His Stance on Claims From Spill |last1= Hughes |first1=Siobhan |last2 = Dezember |first2 = Ryan | date=2010-11-26 |newspaper=[[The Wall Street Journal]] |publisher=Dow Jones &amp; Company |accessdate=2010-12-19}}&lt;/ref&gt;

BP ಕಂಪನಿಯ ಕಾನೂನು ಘಟಕದ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ ಅದು ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಕಾನೂನು ಕಂಪನಿಗೆ ನವೆಂಬರ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು $೩.೩ ದಶಲಕ್ಷ ಹಣ ನೀಡಿದೆ. ಜೂನ್ ೨೦೧೦ ರ ವರೆಗೆ ಈ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು $೮೫೦,೦೦೦ ರಷ್ಟು ನೀಡಿದೆ.ಇದೇ ತೆರನಾದ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಯು ಅದರ ಗುತ್ತಿಗೆ ನವೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವ ವರೆಗೆ ಮತ್ತು ವರ್ಷಾಂತದ ವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;http://www.businessweek.com/ap/financialnews/D9J9I8N02.htm&lt;/ref&gt;

====ಬಹುತೇಕ ನಿಧಿಯನ್ನು BP ಗೆ ಮರಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.====
ಸುಮಾರು  $೬ ಬಿಲಿಯನ್ ನಿಧಿಯನ್ನು ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ವೆಚ್ಚಗಳೂ ಸೇರಿವೆ ಎಂದು ಫೆಯನ್ ಬರ್ಗ್ ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನುಳಿದ $೧೪ ಬಿಲಿಯನ್ ಮೊತ್ತವನ್ನು BP ಗೆ ಮರಳಿಸಿ ಆಗಷ್ಟ್ ೨೦೧೩ ರೊಳಗೇ ಎಲ್ಲಾ ಸಂದಾಯ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬಹುದೆಂದು ಅವರು ಯೋಜನೆ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://politics.foxnews.mobi/quickPage.html?page=23877&amp;content=44917545&amp;pageNum=-1 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=22 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |archive-date=15 ನವೆಂಬರ್ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131115043758/http://politics.foxnews.mobi/quickPage.html?page=23877&amp;content=44917545&amp;pageNum=-1 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು==

[[File:Obamaoilspill.JPG|thumb|ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಒಬಾಮಾ ಡೆಲಿವರ್ಸ್ ರಿಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಆನ್ ದಿ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್O.]]

{{Main|Reactions to the Deepwater Horizon oil spill}}
ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಸಿಕ್ಕಸಿಕ್ಕಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದ ಎಣ್ಣೆಯ ಪರಿಣಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಿಧ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತರು ತಮ್ಮ ದೂರು,ಆಕ್ರೋಶಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇದರಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿ,ನಷ್ಟವನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಇಂತಹ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಜನರು ಆಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಇದರ ಹೊಣೆಯನ್ನು U.S.ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು BP ಕಂಪನಿಗಳು ಹೊರಬೇಕೆಂದು ಜನರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ಹೊಸ ಶಾಸನದ ಮೂಲಕ ಈ ಜಾಗೆಯ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವಂತೆ ಆಗ್ರಹಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=December 2010}}

==ತನಿಖೆಗಳು==
ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೨ ರಂದುಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ ಮತ್ತು ಮಿನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಸರ್ವಿಸಸ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಈ ಸ್ಪೋಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನೆಂದು ತಿಳಿಯಲು ತನಿಖೆಯೊಂದನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಮುಂದಾದವು.&lt;ref name=&quot;upstream220410&quot; /&gt;  ಮೇ ೧೧ ರಂದು ಒಬಾಮಾ ಅವರ ಆಡಳಿತವು ಈ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಲಯದ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಅಕ್ಯಾಡಮಿ ಆಫ್ ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ್ ಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು.ಇದರಿಂದ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ನಡೆದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ ಅಗತ್ಯ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವುದೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite press release |url=http://www.doi.gov/news/pressreleases/Salazar-Launches-Safety-and-Environmental-Protection-Reforms-to-Toughen-Oversight-of-Offshore-Oil-and-Gas-Operations.cfm|title=Salazar Launches Safety and Environmental Protection Reforms to Toughen Oversight of Offshore Oil and Gas Operations|publisher=US department of Interior|date=May 11, 2010|accessdate=2010-05-13}}&lt;/ref&gt; ಮೇ ೨೨ ರಂದು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಒಬಾಮಾ ಅವರು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕಮಿಶನ್ ಆನ್ ದಿ BP ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್  ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಅಂಡ್ ಆಫ್ ಶೋರ್ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವಂತೆ{{Executive Order|13543}} ಸೂಚಿಸಿದರು.ಇದನ್ನು ಸಹ- ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುವ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಗವರ್ನರ್ ಮತ್ತು ಸೆನೆಟರ್ ಆಗಿದ್ದ ಬಾಬ್ ಗ್ರಾಹಮ್ ಅಲ್ಲದೇ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಹಿಂದಿನ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಕೆ.ರೆಲ್ಲೆಯ್ ಅನುಮೋದಿಸಿದರು. ಈ ಕಮಿಶನ್ ನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ &quot;ಈ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಕಾರಣವೇನು ಹಾಗು ಅದಕ್ಕೆ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಮುನ್ನಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite press release |url=https://www.whitehouse.gov/the-press-office/weekly-address-president-obama-establishes-bipartisan-national-commission-bp-deepwa |title=Weekly Address: President Obama Establishes Bipartisan National Commission on the BP Deepwater Horizon Oil Spill and Offshore Drilling |publisher=Whitehouse.gov |date=2010-05-22 |accessdate=2010-06-01 |archive-date=17 ಏಪ್ರಿಲ್ 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160417032733/https://www.whitehouse.gov/the-press-office/weekly-address-president-obama-establishes-bipartisan-national-commission-bp-deepwa |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.whitehouse.gov/the-press-office/executive-order-national-commission-bp-deepwater-horizon-oil-spill-and-offshore-dri |title=Executive Order- National Commission on the BP Deepwater Horizon Oil Spill and Offshore Drilling (White House, May 22, 2010) |publisher=Whitehouse.gov |date=2010-05-22 |accessdate=2010-06-01 |archive-date=8 ಜನವರಿ 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170108050344/https://www.whitehouse.gov/the-press-office/executive-order-national-commission-bp-deepwater-horizon-oil-spill-and-offshore-dri |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಜೂನ್ ೧ ರಲ್ಲಿ U.S. ಆಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಎರಿಕ್ ಹೊಲ್ಡರ್ ಅವರು ಈ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ಕಾರಣಗಳ ತನಿಖೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು.&lt;ref name=&quot;Holder-06-01&quot;&gt;[http://www.justice.gov/ag/speeches/2010/ag-speech-100601.html ಆಟರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಎರಿಕ್ ಹೊಲ್ಡರ್ ಆನ್ ಗಲ್ಫ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್]. U.S. ಡಿಪಾ. ಆಫ್ ಜಸ್ಟೀಸ್. ಜೂನ್ ೨೭, ೨೦೧೦&lt;/ref&gt; ಹೊಲ್ಡರ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಅಪರಾಧಿಕ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ನಿಯಮಗಳಡಿ ಜಸ್ಟಿಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಹಲವು ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶನ ಮಾಡಿತು. ಈ BP ಕಂಪನಿಯೊಂದೇ ಅಲ್ಲದೇ ಕಡಲಾಚೆಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿ ಕಂಪನಿಯನ್ನೂ ಬಾವಿಯನ್ನು ಹಾನಿ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ತನಿಖೆಗೊಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;upstream120710&quot;&gt;{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article221283.ece|title = BP makes progress on new oil capture system|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-07-12|accessdate = 2010-07-12}}&lt;/ref&gt;

ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಕಮೀಟೀ ಆನ್ ಎನರ್ಜಿ ಅಂಡ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ಹಲವು ವಿಚಾರಣಾ ಪೂರ್ವ ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಿತು. ಜೂನ್ ೧೭,ರಂದು BP ಕಂಪನಿಯ CEO ಟೊನಿ ಹಾಯ್ರ್ಡ್ ಅವರನ್ನು ಕೂಡಾ ಕಮೀಟೀ ಮುಂದೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;upstream170610b&quot;&gt;{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article218091.ece|title = Congress hammers Hayward|first1=Noah |last1=Brenner |first2=Anthony |last2=Guegel|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-06-17|accessdate = 2010-07-10}}&lt;/ref&gt; ಅನದರ್ಕೊ ಮತ್ತು ಮಿಟ್ಸು ಕಂಪನಿಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನೂ ಆಗಿನ ಸ್ಪೋಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜುಲೈ ೨೨ ರಂದು ಕಮೀಟಿ ಎದುರು ಕರೆಸಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;upstream090710a&quot;&gt;{{cite news|url = http://www.upstreamonline.com/live/article221198.ece|title = Anadarko and Mitsui executives set to testify|newspaper=[[Upstream (newspaper)|Upstream Online]]|publisher=NHST Media Group|date = 2010-07-09|accessdate = 2010-07-10}}&lt;/ref&gt; ಜೂನ್ ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಕಮೀಟೀಯು ಎಲ್ಲ ಸ್ಪೋಟಗಳಲ್ಲಿ BP ಕಂಪನಿಯ ಹಲವು ಕ್ರಮಗಳು ಆತುರದ್ದಾಗಿದ್ದು,ಹಣ ಉಳಿಸಲು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಅಥವಾ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ಸಲಹೆ ಕೇಳದೇ  ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದ್ದನ್ನು ಗಮನಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |title=BP engineer called doomed rig a 'nightmare well' |url=http://www.cbsnews.com/stories/2010/06/14/national/main6581586.shtml |accessdate=2010-06-30 |agency=Associated Press |work=CBS News |date=2010-06-14 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144802/http://www.cbsnews.com/stories/2010/06/14/national/main6581586.shtml |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಏಪ್ರಿಲ್ ೩೦ ರಂದು ಹೌಸ್ ಎನರ್ಜಿ ಅಂಡ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಮೀಟೀಯು ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಗೆ ತೈಲ ಬಾವಿಯ ವಿವರದ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಕ್ತ ದಾಖಲೆ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕೊಂಡೊದ ಮೇಲಿನ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುವಂತೆ ಕಮೀಟೀ ಕೇಳಿತು.&lt;ref name=&quot;CITEREFupstream2010a&quot; /&gt; ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರೆವೆಂಟರ್ ಗಳು ವಿಫಲವಾಗಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನವಹಿಸಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;nyt0510&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/05/11/us/11hearings.html?sq=halliburton&amp;st=cse&amp;scp=2&amp;pagewanted=all|date=2010-05-10|title=Nitrogen-Cement Mix Is Focus of Gulf Inquiry|publisher=The New York Times Company|newspaper=[[ದ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] |first1=Justin |last1=Gillis |first2=John |last2=Broder|postscript=&lt;!--None--&gt;}}&lt;/ref&gt; ತೈಲ ಬಾವಿಯ ಬಳಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ  ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ.ಹೈಡ್ರಾಲಿಕ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿನ ಸೋರಿಕೆಯು ಅದರ ಚಲಿಸುವ ದಂಡ ಶಿಯರ್ ರಾಮ್ ಗೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನೀರಿನ ಕೆಳಭಾಗದ ನಿಯಂತ್ರಕ ಪ್ಯಾನಲ್ ನ್ನು ಪೈಪ್ ರಾಮ್ ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು ಬದಲಾಗಿ ಟೆಸ್ಟ್ ರಾಮ್ ಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ಲೌಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ನ ರೇಖಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ BP ಗೆ ಪೂರೈಸಿದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಸಮುದ್ರ ತಳಕ್ಕೆ ಅದರ ರಚನೆಯು ಕೊಂಡಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಚಾಲಿತ ದಂಡಗಳು ಜೋಡನೆಯ ಕೊಂಡಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ.ಇಲ್ಲಿ ಡ್ರಿಲ್ ಮಾಡುವ ಕೊಳವೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ನ್ನು ಹಾಯ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಪೋಟವು ರಿಗ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲೊಔಟ್ ನ ಉಪಪ್ರದೇಶವು ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿದುಕೊಂಡಾಗ ಅದನ್ನು ಇನ್ನಿತರ ಸಲಹೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇದರ ಮೇಲೆ ಆಗಾಗ ನಿಗಾ ಇಡಬಿಕಾದುದು ಅವಶ್ಯ. ಇದರ ಮುಂಚೆ ಡೆಡ್ ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಸ್ವಿಚ್ (ಮಾನವ ಶಕ್ತಿರಹಿತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ)ಎಂಬ ವಿಧಾನವು ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.ಹೈಡ್ರಾಲಿಕ್ ಜೋಡಣೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಅವು ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದುದು ಕಂಡು ಬಂತು. ಇದರಲ್ಲಿನ ಎರಡು ನಿಯಂತ್ರಣ ದಂಡಗಳು ಡೆಡ್ ಮ್ಯಾನ್ ಸ್ವಿಚ್ ಚಾಲನೆಗಾಗಿ ನಡೆಸುವಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಡೆಡ್ ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಇದರಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite document |url=http://energycommerce.house.gov/Press_111/20100512/Stupak.Opening.05.12.2010.pdf |title=Opening Statement, &quot;Inquiry into the Deepwater Horizon Gulf Coast Oil Spill&quot;|date=2010-05-12|author=Bart Stupak, Chairman|publisher=U.S. House Committee on Commerce and Energy, Subcommittee on Oversight and Investigations|accessdate=2010-05-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100609235740/http://energycommerce.house.gov/Press_111/20100512/Stupak.Opening.05.12.2010.pdf|archivedate=2010-06-09}}&lt;/ref&gt; ಟೈರೊನೆ ಬೆಂಟನ್ ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿ BBC ಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ಜೂನ್ ೨೧ ರಂದು ಈ ಸೋರಿಕೆಯನ್ನು ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ಬಳಿ ಅದರ ಸಾಧನದ ಮೇಲೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲಾಯಿತು.ರಿಗ್ ಬಳಿಯ ಈ ರಿಗ್ ಬಳಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಮತ್ತು BP ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇದರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/news/10362139 |title=BP was told of oil safety fault 'weeks before blast' |last=Andersson|first=Hilary|publisher=BBC News |date=2010-06-21|accessdate=2010-06-25}}&lt;/ref&gt;

''ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್  '' ನ ಮುಖ್ಯ ಮೆಕಾನಿಕ್ ಆಗಿರುವ ಡೊಗ್ ಬ್ರೌನ್ ಹೇಲುವ ಪ್ರಕಾರ ಮೇ ೨೬ ರಂದು ಜಂಟಿ U.S.ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಮಿನರಲ್ಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಸರ್ವಿಸ್ ನ ವಿಚಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ BP ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಟ್ರಾಸ್ನ್ ಒಸಿಯನ್ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡಿತು.ಈ ಸ್ಪೋಟದ ನಂತರ ಇಲ್ಲಿನ ರಾಡಿ ಮಣ್ಣಿನಡಿಯ ಭಾಗ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಇದನ್ನು ತೊಡಗಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/hearings_bp_representative_ove.html |title=Hearings: BP representative overruled drillers, insisted on displacing mud with seawater |newspaper=Times-Picayune |author=David Hammer |date=2010-05-26 |accessdate=2010-05-26 |archive-date=4 ಜೂನ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100604120852/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/hearings_bp_representative_ove.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಈ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದ BP ಕಂಪನಿಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಈ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿತ್ತು.ರಾಬರ್ಟ್ ಕಲುಜಾ ಅವರು ಫಿಫ್ತ್ ಅಮೆಂಡ್ ಮೆಂಟ್ ನ ಐದನೆಯ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.ತಾವೇ ತಮಗಾಗಿ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ವಿದ್ರಿನೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ BP ಪ್ರತಿನಿಧಿಯು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಮಾನ್ಸ್ ಫಿಲ್ಡ್ ಟ್ರಾನ್ ಒಸಿಯನ್ ಸಹಾಯಕ ಎಂಜನೀಯರ್ ಕೂಡಾ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಮ್ಮತಿ ತೋರಿಸಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/oil_spill_hearings_bp_man_on_d.html |title=Oil spill hearings: BP man on Deepwater Horizon rig refuses to testify, says he will take the Fifth |newspaper=Times-Picayune |author=David Hammer |date=2010-05-26 |accessdate=2010-05-27 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144939/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/oil_spill_hearings_bp_man_on_d.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.mcclatchydc.com/2010/05/26/94884/bp-could-be-held-criminally-liable.html#storylink=omni_popular#ixzz0p81cchtN |title=BP worker takes 5th, making prosecution a possibility |author=Erika Bolstad, Joseph Goodman and Marisa Taylor |date=2010-05-26 |accessdate=2010-05-27 |archive-date=20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110920150029/http://www.mcclatchydc.com/2010/05/26/94884/bp-could-be-held-criminally-liable.html#storylink=omni_popular |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/joint_hearings_resume_in_kenne.html |title=Joint hearings resume in Kenner with a reduced witness list |author=David Hammer |newspaper=Times-Picayune |date=2010-05-27 |accessdate=2010-05-27 |archive-date=23 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110123140257/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/index.ssf/2010/05/joint_hearings_resume_in_kenne.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಜೂನ್ ೧೮ ರ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅನದಾರ್ಕೊ ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ಕಂಪನಿಯ CEO ಜಿಮ್ ಹ್ಯಾಕೆಟ್ ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ &quot;ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ BP ಕಂಪನಿಯು ಸುರಕ್ಷಿತ ವಿಧಾನಗಳಿಲ್ಲದೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮಾಡುವಾಗ ಹಲವು ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ತೋರಿದೆ... BP ಯ ಈ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಬುದ್ದಿಪೂರ್ವಕ ವರ್ತನೆ ಇದೆ.&quot;&lt;ref name=&quot;Anadarko&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.marketwatch.com/story/anadarko-points-finger-at-bp-for-gulf-oil-spill-2010-06-18|title=Anadarko points finger at BP on Gulf oil spill|last=Connelly|first=Eileen|work=[[The Sun News]]|agency=Associated Press |date=2010-06-18 |accessdate=2010-06-19}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ BP ಯು ಆನದರ್ಕೊ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿತು.ತನ್ನ ಈ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿಭಾಯಿಸಲಾಗಿದ್ದು &quot;ತೈಲದ ಸೋರಿಕೆ ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯದ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಹಾನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಲು ಕೂಡ ಅದು ನಿರಾಕರಿಸಿತು.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.bbc.co.uk/news/10356365 |title=BP rejects oil drill partner's 'negligence' claim|work=BBC News |date=June 19, 2010|accessdate=2010-06-30}}&lt;/ref&gt; BP ಯು ಅನದರ್ಕೊ ಗೆ $೨೭೨.೨ದಶಲಕ್ಷದ ಬಿಲ್ ವೊಂದನ್ನು ಕಳಿಸಿತು.&quot;ನಮ್ಮ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗಿದೆ.&quot;&lt;ref name=&quot;Lozano&quot; /&gt;

US ನ ಸಮಗ್ರ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರಿಗ್ ನ ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ಒಂದು ವಿಫಲ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮ ಇದನ್ನು ಬಾವಿಯ ತಳದಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಲಾಗಿದೆ.ಈ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಕ್ಯಾಮೆರಾನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿತ್ತು.ಅದರಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರಾಲಿಕ್ ಸೋರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಫಲ ಬ್ಯಾಟರಿ ದೋಷವಾಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;BBC 13/5&quot;&gt;{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/8679090.stm |title=Deepwater Horizon blowout preventer 'faulty' – Congress |date=2010-05-13 |publisher=BBC News |accessdate=2010-06-21}}&lt;/ref&gt; ಆಗಷ್ಟ್ ೧೯ ರಂದು ಅಡ್ಮಿ.ಥಾಡ್ ಅಲ್ಲೆನ್, BP ಗೆ ಆದೇಶಿಸಿ ಇದನ್ನು ಕೋರ್ಟ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಿಯೆಂತೆ ತರುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;Blowout&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.thesunnews.com/2010/08/20/1646148/bp-to-retain-failed-device-for.html
|title=BP to retain failed device for evidence|last=Seibel|first=Mark|work=[[The Sun News]]|date=2010-08-20|accessdate=2010-08-20}}&lt;/ref&gt;
ಅದೇ ದಿನಾಂಕ ೨೫ ರಂದು BP ಯ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಲೀಶನ್ಸ್ ವಿಭಾಗದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಹ್ಯಾರಿ ಥೆಯೆರೆನ್ಸ್ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಾ ಪೈಪ್ ಗೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು,ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾದುದಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಇದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ &quot;ನಾನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇದಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸೋಜಿಗಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದೆ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/energy/oilandgas/7964890/Oil-spill-safety-valve-was-wrongly-plumbed-on-rig-says-BP-executive.html
|title=Oil spill: safety valve was wrongly plumbed on rig, says BP executive|work=[[The Daily Telegraph]]|date=2010-08-25|accessdate=2010-08-26 | location=London}}&lt;/ref&gt;

ಆಗಷ್ಟ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ BP ತನ್ನ ಆಂತರಿಕ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಗಳ ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಿತು.ಇದನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ಆರಂಭದ ನಂತರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು.  ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦ ರಂದು BP ತಮ್ಮ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಗಳು ಇದರ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡದ ಬಗ್ಗೆ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಡ್ರಿಲ್ ದ್ರವವನ್ನು ಡ್ರಿಲ್ ಮಾಡುವಂತೆ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದರು.ರಿಗ್ ಮಾಡಿದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಅನಿಲದ ಸೋರಿಕೆ ಕೂಡ ಬಾವಿಯಿಂದ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಷ್ಟೇ ಅನಾಹುತ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತ್ತು.ಪೈಪ್ ಮೂಲಕ ಈ ಅನಿಲ ಮೇಲೆ ಬರುವುದನ್ನು ತಡೆದರೆ ಸ್ಪೋಟ ತಪ್ಪಿಸಭ್ದುದಿತ್ತೆಂದು ಅದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು. ತನಿಖೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಹ BP ಯ ಎಂಜನೀಯರ್ ಮತ್ತು ತಂಡದ ನೇತೃತ್ವದವರು ಏಕೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರು ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.ಬಾವಿಯ ಬಳಿಯ ಸಿಮೆಂಟ್ ಗಟ್ಟಿ ಇರದ್ದರಿಂದ ಬಾವಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಅನಿಲ ಹೊರಹೋಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಎಂದರೆ BP ಯನ್ನು ಭಾಗಶಃ ದೂರಬಹುದು ಏಕೆಂದರೆ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್  ಆಯಿಲ್ ರಿಗ್ ನ್ನು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.&lt;ref name=&quot;dailymail1&quot; /&gt;

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೮ ರಂದು BP ತನ್ನ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಕುರಿತು ೧೯೩-ಪುಟದ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ವರದಿಯಲ್ಲಿ BP ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಒತ್ತಡದ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿಲ್ಲ,ಎರಡೂ ಕಂಪನಿಗಳು ಇದರ ಅರ್ಥ ತಿಳಿಯುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾಗಿ ಪೈಪ್ ಮೂಲಕ ಒತ್ತಡದ ದ್ರವ ಉಕ್ಕಿ ಬಂದಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೇ BP ಯು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ನ ಶಿಫಾರಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಕೇಳದೇ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದ ಕ್ರಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಅದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೪ ರಂದು ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವಂಟರ್ ನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಲಾಯಿತು.ಇದು  [[ನಾಸಾ|NASA]]ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ವರದಿಯ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿದೆ. ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಈ ವರದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ &quot;BP ಕಂಪನಿಯು ಬಾವಿಯ ಉತ್ತಮ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ದೂರಿತು.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.newsobserver.com/2010/09/08/670029/all-eyes-on-bp-report-on-gulf.html|title=All eyes on BP report on Gulf|last1=Weber|first1=Harry R.|last2=Kunzelman|first2=Michael|last3=Cappiello|first3=Dina|work=[[News &amp; Observer]]|agency=[[Associated Press]]|date=2010-09-08|accessdate=2010-09-08|archive-date=17 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100917110740/http://www.newsobserver.com/2010/09/08/670029/all-eyes-on-bp-report-on-gulf.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ನವೆಂಬರ್ ೮ ರಂದು ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ ಆಯೋಗ,ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಕಮೀಶನ್ ನ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ BP ಕಂಪನಿಯು ಹಣ ಉಳಿಸಲು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ಅದರ ರಿಗ್ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಅದರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-11714906|title=Oil spill: BP 'did not sacrifice safety to save money'|publisher=BBC|date= 9 November 2010|accessdate= 12 November 2010}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಈ ಸಮಿತಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಒಂದು ದಿನದ ನಂತರ ಇದನ್ನು &quot;ಬಾವಿಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡ ಅವಸರದ ನಿರ್ಧಾರಗಳೆಂದು ಟೀಕಿಸಲಾಯಿತು. &quot;ಅಲ್ಲಿ ರಿಗ್ ಮೇಲ್ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿಯ ಇರಲಿಲ್ಲ.&quot;ಎಂದು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಇಲ್ ರೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-11720907|title=Gulf oil spill: President's panel says firms complacent|publisher=BBC|date= 9 November 2010|accessdate= 12 November 2010}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಈ ತನಿಖೆಗಳು ಕಾಂಪ್ಯುಟರ್ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಿಅಂಶ ತೋರಿಸುತ್ತಿವೆ.ರಿಗ್ ಮೇಲೆ ಹಲವು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ವಿಧಾನಗಳ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.ಎಂದೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದು ತನ್ನ ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್ ನ್ನು ಮರು ಚಾಲನೆಗೆ ಆರು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತಗಳ ಬಳಕೆ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಗಿತತೆ ತೋರಿದಾಗ ಈ ಕ್ರಮ ಗೋಚರಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;Leo King&quot; /&gt;

ನವೆಂಬರ್ ೧೬ ರಂದು ಒಂದು ೧೫ ಸದಸ್ಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಮಿತಿಯು ವರದಿಯೊಂದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ಅದರಲ್ಲಿ BP ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರರು ಅಂದರೆ ಫೆಡರಲ್ ರೆಗ್ಯುಲೇಟರ್ಸ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವರು &quot;ಹತ್ತಿರದ ಅನಾಹುತಗಳ&quot;ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ತೋರಿದ್ದಾರೆ&quot;ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಮಿಚಿಗನ್ ನ ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ್ ಪ್ರೊಫೆಸ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಈ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ವಿಂಟರ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ಬಾವಿಯ ತೈಲ ಹೊರಬರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ವಾತಾವರಣದ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರೂ ಬಾವಿ ಮುಚ್ಚುವ ಕಾರ್ಯ ಮುಂದುವರೆಸಿದ್ದರೆಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬಾವಿಯ ಈ ಸಿಮೆಂಟ್ ಅನಿಲ ಮತ್ತು ತೈಲ ಹೊರಹೋಗುವುದನ್ನು ಸದೃಢವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದಲ್ಲದೇ, BP ಯು ಕೊರೆದ ರಂಧ್ರದಲ್ಲಿ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.news-record.com/content/2010/11/17/article/experts_bp_ignored_warning_signs_on_doomed_well|title=Experts: BP ignored warning signs on doomed well|last=Cappiello|first=Dina|work=[[News &amp; Record]]|agency=[[Associated Press]]|date=2010-11-17|accessdate=2010-11-17|archive-date=20 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144337/http://www.news-record.com/content/2010/11/17/article/experts_bp_ignored_warning_signs_on_doomed_well|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ತನಿಖಾ ಸಮಿತಿಯು ರಿಗ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸ್ಪೋಟಕದ ಸರಿಯಾದ ಜಾಗೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದಿಲ್ಲ,ಅದಲ್ಲದೇ BP ಕಂಪನಿಯ ಏಕೈಕ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದು ತಪ್ಪು ಹಾದಿ ತುಳಿದಂತಾಗಿದೆ.ಹೀಗಾಗಿ ಇದರ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ BP ಯು ಪ್ರತಿದಿನ $೧.೫ ದಶಲಕ್ಷ ವೆಚ್ಚದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಮೊರೆ ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು.ಇದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಪಘಾತಗಳಿಗೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಂತಾಗಿದೆ. ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಗೆ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಹೇಳುವಂತೆ &quot;ಇವುಗಳು ಮಾಡಿದ ದೊಡ್ಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿವೆ,ಅಲ್ಲದೇ ಮ್ಯಾಕೊಂಡೊದ ಬಾವಿಯ ಬ್ಲೌ ಔಟ್ ದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕೂಡಾ ಇಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ... ನಿಜವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಎಲ್ಲಾ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಅವುಗಳ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿವೆ.ಕಡಿಮೆ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ್ದಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಳವಳಕಾರಿ ಅಂಶವೆಂದರೆ ವೆಚ್ಚಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಪಟ್ಟಿಯ ಪರಿಗಣನೆ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ.&quot;&lt;ref&gt;ಆನ್ [http://ecocentric.blogs.time.com/2010/11/17/oil-spill-the-national-academy-of-engineers-spreads-the-blame-around/ &quot;ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್: ದಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಅಕ್ಯಾಡಮಿ ಆಫ್ ಎಂಜನೀಯರ್ಸ್ ಸ್ಪ್ರೆಡ್ಸ್ ದಿ ಬ್ಲೇಮ್ ಅರೌಂಡ್&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110120150906/http://ecocentric.blogs.time.com/2010/11/17/oil-spill-the-national-academy-of-engineers-spreads-the-blame-around/ |date=2011-01-20 }} - ಬೈ ಬ್ರೇನ್ ವಾಲ್ಶ್- ಎಕೊಸೆಂಟ್ರಿಕ್- ೧೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ - ಟೈಮ್ ಇಂ.&lt;/ref&gt; ''ಗ್ರೀನ್ ವೈಯರ್''  ಗೆ ದೊರೆತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ BP PLC,ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಕಂ.ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಗಳು ಸರಣಿಯಂತೆ ಅನಗತ್ಯ ೧೧ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡದ್ದರಿಂದ ಅನಾಹುತದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ. ಈ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಅನಗತ್ಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಇವರ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಮತ್ತು BP ಕಂಪನಿಯ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಅನಾಹುತದ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷ ಒಂಬತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲಾಯಿತು.ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು BP ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೇ ಕಡಲ ತಟದ ಮೇಲೇ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ದಾಖಲೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಬಾವಿಯ ಕೆಲಸ ಈಗಾಗಲೇ ಮಹತ್ವದ ಘಟ್ಟ ತಲುಪಿದ್ದರಿಂದ ಹಣ ಉಳಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/gwire/2010/11/23/23greenwire-missing-oil-spill-commission-document-shows-bp-17998.html &quot;ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಕಮಿಶನ್ ಡಾಕುಮೆಂಟ್ ಶೊಸ್ BP ಮೇಡ್ ರಿಸ್ಕಿ ಡಿಸಿಜನ್ಸ್ಇನ್ ಗಲ್ಫ್ ಟು ಸೇವ್ ಟೈಮ್&quot;]-ಬೈ ಕಾಟೆ ಹೌವೆಲ್ - ದಿ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್- ೨೩ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦.&lt;/ref&gt;

ಡಿಸೆಂಬರ್ ೮ ರಂದು ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಕಂಪನಿಯ ಹಿರಿಯ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಜೊಯ್ ಕೆಥ್ ಅವರು  ಹೌಸ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿರುವ U.S.ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್-ಇಂಟರಿಯರ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಸಮಿತಿ ಎದುರು ಹೇಳಿದ್ದೆಂದರೆ ತಾವು ದೋಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಸಿಗರೇಟ್ ಸೇದುವ ಸಲುವಾಗಿ ಆ ರಾತ್ರಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ದೂರ ಹೋಗಿದ್ದೆ.ಏಪ್ರಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ಗಲ್ಫ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ದುರಂತದ  ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಾವು ಎಲ್ಲ್ದಿದ್ದರೆಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ನ ರಿಗ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಂದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದಿನ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಾನಿಟರ್ ಚಾರ್ಟ್ ನಿಂದ ಹೊರಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಅದು ತೋರುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೇ ಬಾವಿ ಆಗ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ಪೋಟಕ ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಬ ಶೇರುಗಳು ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಶೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬೆಲೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡವು,ಯಾವಾಗ ಅವರ ಪ್ರವೇಶದಸುದ್ದಿ ತಲುಪಿತೋ ಆಗ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನ ಕಾಣಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.businessweek.com/news/2010-12-07/halliburton-worker-on-smoke-break-missed-bp-well-data.html|title=Halliburton Worker on Smoke Break Missed BP Well Data|first=Joe|last=Carroll|work=Bloomberg Businessweek|date=7 December 2010}}&lt;/ref&gt;

ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೩ ರಲ್ಲಿ U.S.ಕೆಮಿಕಲ್ ಸೇಫ್ಟಿ ಬೋರ್ಡ್ ಮಂಡಳಿಯು ಬ್ಯುರೊ ಆಫ್ ಒಸಿಯನ್ ಎನರ್ಜಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ರೆಗ್ಯುಲೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಎನ್ ಫೊರ್ಸ್ ಮೆಂಟ್ ಗೆ ತನ್ನ ತನಿಖೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿತು.ಬ್ಲೊಔಟ್ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ನ ತನಿಖೆ ಅರಂಭವಾಗಿತ್ತು,ಅದಕ್ಕೆ ಕೂಡಾ ನಿವ್ ಒರ್ಲಿಯನ್ಸ್ ಹತ್ತಿರದ [[ನಾಸಾ|NASA]]ಸಮೀಪ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.ಕೆಲವು ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೆ ಇದು ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತ್ತು.ಮಂಡಳಿ ಹೇಳುವಂತೆ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಮತ್ತು ಮೆಮರಾನ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇವರುಗಳು ಈ ಪ್ರಿವೆಂಟರ್ ತಯಾರಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಡೆಟ್ ನಿರ್ಸ್ಕೆ ವೆರಿಟಾಸ್ ಇದರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ನೇಮಕವಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಬೇಕು ಇಲ್ಲವೆ ಅದರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುವಂತೆ ಅದು ಸೂಚಿಸಿತು. ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ಬೋರ್ಡ್ ನ &quot;ಈ ಆರೋಪಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಧಾರರಹಿತವಾಗಿವೆ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.newsobserver.com/2010/12/23/879871/fed-panel-oil-spill-evidence-tests.html|title=Fed board: In a statement  Keep companies away from oil spill evidence|last=Weber|first=Harry R.|work=[[News &amp; Observer]]|publisher=[[Associated Press]]|date=2010-12-24|accessdate=21010-12-24|archive-date=27 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101227010411/http://www.newsobserver.com/2010/12/23/879871/fed-panel-oil-spill-evidence-tests.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== ತಪ್ಪುಗಳ ಹುಡುಕಾಟ ===
ಜನವರಿ ೫,೨೦೧೧ &lt;ref name=&quot;telegraph-finalreport&quot;&gt;{{cite news|title=Obama oil spill commission's final report blames disaster on cost-cutting by BP and partners|url=http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/energy/oilandgas/8242557/Obama-oil-spill-commissions-final-report-blames-disaster-on-cost-cutting-by-BP-and-partners.html|accessdate=6 January 2011|newspaper=The Telegraph|date=January 5, 2011}}&lt;/ref&gt; ರಲ್ಲಿ [[ಶ್ವೇತ ಭವನ|ವ್ಹೈಟ್ ಹೌಸ್]] ನ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯ ತನಿಖಾ ಆಯೋಗವು ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ವರದಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಈ ತೈಲ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಕಂಪನಿಗಳ ತಪ್ಪುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.&lt;ref name=&quot;osc-final-report&quot;&gt;{{cite web | title = Deep Water: The Gulf Oil Disaster and the Future
of Offshore Drilling | url = http://www.oilspillcommission.gov/final-report | author = National Commission on the BP Deepwater Horizon Oil Spill and Offshore Drilling | publisher = US Government | date = January 2011 | accessdate = 12.01.2011 | archive-date = 13 ಜನವರಿ 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110113023620/http://www.oilspillcommission.gov/final-report | url-status = dead }}&lt;/ref&gt; ಇಲ್ಲಿ BP,ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಅಗ್ಗದ ದರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸಿವೆ.ಹೀಗಾಗಿ ಸ್ಪೋಟ ಮತ್ತು ಸೋರಿಕೆ ಅನಾಹುತಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದು ತನಿಖಾ ಪ್ಯಾನಲ್ ತನ್ನ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ.&lt;ref name=&quot;msnbc-finalreport&quot;&gt;{{cite news|title=Panel: BP, others made risky decisions before spill|url=http://www.msnbc.msn.com/id/40932419/ns/us_news-environment/|accessdate=6 January 2011|newspaper=Associated Press|date=January 5, 2011|archive-date=9 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110109080122/http://www.msnbc.msn.com/id/40932419/ns/us_news-environment|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಈ ವರದಿ ಅಹಿಳುವಂತೆ:&quot;ಇದು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೋ BP,ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಗಳು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಹಲವು ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮ್ಯಾಕೊಂಡೊ ಬ್ಲೊಔಟ್ ನ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ.ಆದರೆ ಈ ಕಂಪನಿಗಳು ಹಣ ಮತ್ತು ಸಮಯ ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾದರೂ ಉದ್ದೇಶ ಸಾಫಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದಿವೆ.&quot;&lt;ref name=&quot;msnbc-finalreport&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ksfr-finalreport&quot;&gt;{{cite news|last=Rascoe|first=Ayesha|title=BP, firms made risky decisions before spill: report|url=http://www.publicbroadcasting.net/ksfr/news.newsmain/article/0/0/1745366/Business/BP..firms.made.risky.decisions.before.spill.report|accessdate=6 January 2011|newspaper=Reuters|date=January 5, 2011|archive-date=17 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110117010631/http://www.publicbroadcasting.net/ksfr/news.newsmain/article/0/0/1745366/Business/BP..firms.made.risky.decisions.before.spill.report|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ BP ಕೂಡ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ,&quot;ಆಯೋಗದ ತನಿಖಾ ವರದಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸುಧಾರಣೆ ರೂಪದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಂದಿದೆ.ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಆಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲೂ BP ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿದೆ.&quot;&lt;ref name=&quot;nyt-finalreport&quot;&gt;{{cite news|last=Broder|first=John M.|title=Blunders Abounded Before Gulf Spill, Panel Says|url=https://www.nytimes.com/2011/01/06/science/earth/06spill.html?_r=1&amp;ref=gulfofmexico2010|accessdate=6 January 2011|newspaper=New York Times|date=January 5, 2011}}&lt;/ref&gt; ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ದೂರಿದ ಪ್ರಕಾರ ನಿಜವಾದ ಸ್ಪೋಟ ಸಂಭವಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ BP ಕಂಪನಿಯು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡದ್ದು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ಈ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿದ್ದನ್ನು ಅದು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದೆ.&lt;ref name=&quot;wpost-finalreport&quot;&gt;{{cite news|last=Mufson|first=Steven|title=BP, Transocean, Halliburton blamed by presidential Gulf oil spill commission|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2011/01/05/AR2011010504631.html|accessdate=6 January 2011|newspaper=The Washington Post|date=January 5, 2011}}&lt;/ref&gt; ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಅದು BP ಯ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಅಂದರೆ ಅದು ಯಾವಾಗ ಬಾವಿಯ ಗೋಡೆಗೆ ಸಿಮೆಂಟ್ ಹಾಕಿತೋ ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕಾಯಿತೆಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.&lt;ref name=&quot;nyt-finalreport&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;startribune-finalreport&quot;&gt;{{cite news|title=Panel: Without changes in oil industry and government, BP-like spill could happen again|url=http://www.startribune.com/nation/112965894.html|accessdate=6 January 2011|newspaper=Star Tribune|date=January 5, 2011|author=Cappiello, Dina|author2=Weber, Harry R.|archive-date=20 ಜನವರಿ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110120144605/http://www.startribune.com/nation/112965894.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಹಾಲ್ಲಿಬರ್ಟನ್, ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು BP ಅಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ದೂಷಿಸಿದೆ.BP ಕಂಪನಿಯು ಸದೃಢವಾದ ಸಿಮೆಂಟ್  ಬಾಂಡ್ ಲಾಗ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.&lt;ref name=&quot;wpost-finalreport&quot; /&gt;

ವರದಿಯಲ್ಲಿ BP ಯು ಒಂಬತ್ತು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;nyt-finalreport&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;startribune-finalreport&quot; /&gt; ಅಲ್ಲಿ ಸಿಮಂಟ್ ನ ಬಲ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಉಪಕರಣ ಬಳಸದೇ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ್ದು ತಪ್ಪು ನಿರ್ಧಾರವೆನಿಸಿದೆ.&lt;ref name=&quot;msnbc-finalreport&quot; /&gt; ಇನ್ನೂ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ವಿಫಲವಾದ ಒತ್ತಡ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದ್ದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;nyt-finalreport&quot; /&gt; ಇನ್ನೊಂದೆಂದರೆ ಪೈಪ್ ನ್ನು ಸಿಮೆಂಟ್ ಹಾಕಿ ಬಂದ್ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;msnbc-finalreport&quot; /&gt; ಅಧ್ಯಯನವು ತನ್ನ ದೋಷಾರೋಪಣೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಇಂತಹ ಘಟನೆಯ ಮೇಲೆ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ದವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ತನ್ನ ವರದಿಯನ್ನು ಮಾಕೊಂಡೊ ಆಡಳಿತವನ್ನು ದೂರಿ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ತಯಾರಿಸಿದೆ.&lt;ref name=&quot;nyt-finalreport&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;startribune-finalreport&quot; /&gt;

{{quote|Better management of decision-making processes within BP and other companies, better communication within and between BP and its contractors and effective training of key engineering and rig personnel would have prevented the Macondo incident.}}

ಸಮಿತಿ ಪ್ರಕಾರ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳೂ ಸಹ ಖರ್ಚು-ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಅಥವಾ ಪರಿಜ್ಞಾನವಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.ನಿರ್ಧಾರ ತೈಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸೋತಿವೆ ಎಂದೂ ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ.&lt;ref name=&quot;ksfr-finalreport&quot; /&gt;

==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ==
{{Portal box|United States|Environment}}
*ಟೈಮ್ ಲೈನ್ ಆಫ್ ದಿ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹೊರೈಸನಾಯಿಪ್ ಸ್ಪಿಲ್
*ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ದುರಂತಗಳ ಪಟ್ಟಿ
*ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ
*ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲ ಚೆಲ್ಲುವಿಕೆ-ಸೋರಿಕೆ
*Ixtoc I ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್  (೧೯೭೯)
*ಪೈಪರ್ ಅಲ್ಫಾ (೧೯೮೮)
*ಎಕ್ಸಾನ್ ವಲ್ಡೆಜ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ (೧೯೮೯)
*ಪ್ರುಧೊಯ್ ಬೇ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ (೨೦೦೬)
*ಆಫ್ ಶೋರ್ ಆಯಿಲ್ ಅಂಡ್ ಗ್ಯಾಸ್ ಇನ್ ದಿ  US ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ
*ಆಯಿಲ್ ಪಾಲ್ಯುಶನ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ ಆಫ್ ೧೯೯೦
*ಯುನ್ಫೈಯ್ಡ್ ಕಮಾಂಡ್ (ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್  ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್)
*ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕಮಿಶನ್ ಆನ್ ದಿ BP ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್  ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಅಂಡ್ ಆಫ್ ಶೋರ್ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್
*ಫೈಯರ್ಕೇನ್
*ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮಿಕ್ಸಿಕೊ ಫೌಂಡೇಶನ್

==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
{{Reflist|colwidth=25em}}

==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು==
{{Commons category|Deepwater Horizon oil spill}}
{{Sister project links|q=no |v=no |wikt=no |b=no |s=no}}
*[http://www.oilspillcommission.gov/ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಕಮೀಶನ್]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120514032307/http://www.oilspillcommission.gov/ |date=14 ಮೇ 2012 }} ಫೈನಲ್ ರಿಪೊರ್ಟ್ ಟು ದಿ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್
*[http://bridgethegulfproject.org/ ಬ್ರಿಜ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್] ಸ್ಟೊರಿ ಟೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್ ಲೆಡ್ ಬೈ ಗಲ್ಫ್ ಕೋಸ್ಟ್ ರೆಸಿಡೆಂಟ್ಸ್
*[http://www.restorethegulf.gov/ RestoreTheGulf.gov] ಅಧಿಕೃತ U.S. ಸರ್ಕಾರಿ ವೆಬ್ ಸೈಟ್, ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್  ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ-ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು  
*[https://www.whitehouse.gov/issues/energy-and-environment/deepwater-bp-oil-spill ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ BP ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170117061251/https://www.whitehouse.gov/issues/energy-and-environment/deepwater-bp-oil-spill |date=17 ಜನವರಿ 2017 }} at Whitehouse.gov
*[http://deepwaterhorizon.noaa.gov/ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್  ಇನ್ಸಿಡೆಂಟ್, ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170707200242/http://deepwaterhorizon.noaa.gov/ |date=7 ಜುಲೈ 2017 }} ಫ್ರಾಮ್ ದಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಒಸಿಯಾನಿಕ್Oceanic ಅಂಡ್ ಅಟ್ಮಾಸ್ಫಿಯ್ರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ (NOAA)
*[http://www.deepwaterinvestigation.com/ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್  ಜಾಯಿಂಟ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಶನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120531023339/http://www.deepwaterinvestigation.com/ |date=31 ಮೇ 2012 }} ಬೈ ದಿ U.S. ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಮಿನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಸರ್ವಿಸ್
*[http://www.bp.com/extendedsectiongenericarticle.do?categoryId=40&amp;amp;contentId=7061813 ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ರಿಸ್ಪೊನ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100530063943/http://www.bp.com/extendedsectiongenericarticle.do?categoryId=40&amp;contentId=7061813 |date=30 ಮೇ 2010 }} ಫ್ರಾಮ್ BP,ಇನ್ಕ್ಲುಡಿಂಗ್ ಲೈವ್ ವಿಡಿಯೊ ಫೀಡ್ ರೈಜರ್
*[http://www.deepwater.com/fw/main/Home-910.html ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ರಿಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಸೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100822042535/http://www.deepwater.com/fw/main/Home-910.html |date=22 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 }} – ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್
*[http://ocean.si.edu/ocean-and-you/gulf-oil-spill/ ಸ್ಮಿತ್ ಸೊನಿಯನ್ಸ್ ಒಸಿಯನ್ ಪೊರ್ಟಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100704120112/http://ocean.si.edu/ocean-and-you/gulf-oil-spill/ |date=4 ಜುಲೈ 2010 }}
*[http://www.geoplatform.gov/gulfresponse/ ಜಿಯೊಪ್ಲಾಟ್ ಫಾರ್ಮ್ ವೆಬ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟೆಮ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100622174549/http://www.geoplatform.gov/gulfresponse/ |date=22 ಜೂನ್ 2010 }} ಡಿಸ್ಪ್ಲೆಯಿಂಗ್ ದಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ವರ್ಸನ್ ಆಫ್ ದಿ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ರಿಸ್ಪೊನ್ಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್(ERMA).
*[https://web.archive.org/web/20101009120807/http://www.bp.com/liveassets/bp_internet/globalbp/globalbp_uk_english/incident_response/STAGING/local_assets/downloads_pdfs/Deepwater_Horizon_Accident_Investigation_Report.pdf BP ರಿಪೊರ್ಟ್ ಆನ್ ಆಕ್ಸ್ಡೆಂಟ್, ಸೆ. 8, 2010, 14 Mb pdf download]

;ಲೀಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ಸ್
*[http://www.governor.alabama.gov/oilspill/ ಅಲಬಾಮಾ ಗವರ್ನರ್ಸ್ ಆಫೀಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110118101417/http://governor.alabama.gov/oilspill/ |date=18 ಜನವರಿ 2011 }}
*[http://www.dep.state.fl.us/deepwaterhorizon/ ಫ್ಲೊರಿಡಾ ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಎನ್ವೈಯರ್ ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ (DEP)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120520121612/http://www.dep.state.fl.us/deepwaterhorizon/ |date=20 ಮೇ 2012 }}
*[http://emergency.louisiana.gov/ ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ.][http://emergency.louisiana.gov/ Louisiana.gov]
*[http://www.deq.state.ms.us/MDEQ.nsf/page/Main_OilSpillLinksandPublicInformation2010?OpenDocument ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ DEQ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100620074732/http://www.deq.state.ms.us/MDEQ.nsf/page/Main_OilSpillLinksandPublicInformation2010?OpenDocument |date=20 ಜೂನ್ 2010 }}

;ಸುದ್ದಿ ಮಾಧ್ಯಮ
*[http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/energy/oilandgas/7823441/BP-oil-spill-rescuing-the-wildlife-caught-in-the-slick.html ] ರ್ಸ್ಕುಯಿಯಿಂಗ್ ದಿ ವೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಕಾಟ್ ಇನ್ ದಿ ಸ್ಲಿಕ್
*[http://www.c-spanarchives.org/videoLibrary/blog/?p=485 ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110120150735/http://www.c-spanarchives.org/videoLibrary/blog/?p=485 |date=20 ಜನವರಿ 2011 }} ಆನ್ ''C-SPAN''  ವಿಡಿಯೊ ಲೈಬ್ರರಿ 
*[http://edition.cnn.com/SPECIALS/2010/gulf.coast.oil.spill/ ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್]{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} on ''CNN'' 
*[https://www.theguardian.com/environment/bp-oil-spill ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] ಆನ್ ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' 
*[http://www.chron.com/oilspill/ ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110120144334/http://www.chron.com/oilspill/ |date=20 ಜನವರಿ 2011 }} ಫ್ರಾಮ್ ದಿ''ಹೌಸ್ಟನ್ ಕ್ರೊನಿಕಲ್'' 
*[https://web.archive.org/web/20100515054357/http://www.latimes.com/news/science/environment/oil/ ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] ಫ್ರಾಮ್ ದಿ ''ಲಾಸ್ ಎಂಜಿಲ್ಸ್ ಟೈಮ್ಸ್''  ಗ್ರೀನ್ ಸ್ಪೇಸ್
*[https://web.archive.org/web/20100720120453/http://www.miamiherald.com/oilspill/index.html ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] ಫ್ರಾಮ್ ''ದಿ ಮಿಯಾಮಿ ಹೆರಾಲ್ಡ್'' 
*[http://topics.nytimes.com/top/reference/timestopics/subjects/o/oil_spills/index.html ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] ಆನ್ ''ದಿ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' 
*[http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/ ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110123134457/http://www.nola.com/news/gulf-oil-spill/ |date=23 ಜನವರಿ 2011 }} ಫ್ರಾಮ್''ದಿ ಟೈಮ್ಸ್-ಪಿಕಾಯುನ್ (ನಿವ್ ಒರ್ಲೆನ್ಸ್)'' 
*[http://www.al.com/news/gulf-oil-spill/ ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] ಫ್ರಾಮ್ ದಿ ''ಪ್ರೆಸ್-ರಜಿಸ್ಟ್ಯರ್ (ಮೊಬೈಲ್, ಅಲಬಾಮಾ)'' 
*[http://topics.wsj.com/subject/D/deepwater-horizon-oil-spill/6051 ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] ಫ್ರಾಮ್ ''ದಿ ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನಲ್'' 
*{{WhoRunsGov|Issues/Environment/BP_Oil_Spill|Full coverage}}
*[http://www.grittv.org/?s=BP+ ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] ಫ್ರಾಮ್ ''GRITtv'' 
*[http://www.nbc-2.com/Global/category.asp?C=186684&amp;amp;nav=menu567_1_12 ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100810045126/http://www.nbc-2.com/Global/category.asp?C=186684&amp;nav=menu567_1_12 |date=10 ಆಗಸ್ಟ್ 2010 }} ಫ್ರಾಮ್WBBH-TV
*[http://topics.gannett.com/oil+spill/?template=news-press ಫುಲ್ ಕವರೇಜ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110120144941/http://topics.gannett.com/oil+spill/?template=news-press |date=20 ಜನವರಿ 2011 }} ಫ್ರಾಮ್ ದಿ ನಿವ್ಜ್ -ಪ್ರೆಸ್ (Ft. Myers, FL)

;ಇಂಟರ್ ಆಕ್ಟಿವ್ ಮ್ಯಾಪ್ಸ್
*[http://www.geoplatform.gov/gulfresponse/ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ದಿ ರಿಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಟು BP ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಇನ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100622174549/http://www.geoplatform.gov/gulfresponse/ |date=22 ಜೂನ್ 2010 }} (GeoPlatform.gov)
*[http://oilspill.skytruth.org/ ಗಲ್ಫ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100627091932/http://oilspill.skytruth.org/ |date=2010-06-27 }} ಇಂಟರ್ ಆಕ್ಟಿವ್ ಮ್ಯಾಪ್ ಅಂಡ್ ಫಾರ್ಮ್ ಫಾರ್ ಸಿಟಿಜನ್ ರಿಪೊರ್ಟಿಂಗ್ (SkyTruth.org)
*[https://www.nytimes.com/interactive/2010/05/01/us/20100501-oil-spill-tracker.html ಮ್ಯಾಪ್ ಅಂಡ್ ಎಸ್ಟಿಮೇ ಆಫ್ ದಿ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ಡ್] (ದಿ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್)
*[https://www.nytimes.com/interactive/2010/05/27/us/20100527-oil-landfall.html ವ್ಹೇರ್ ಆಯಿಲ್ ಹ್ಯಾಸ್ ಮೇಡ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಫಾಲ್] (ದಿ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್)

;ಬಿಂಬಗಳು
*[http://gohsep.la.gov/oilspill.aspx ಗಲ್ಫ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ 2010 ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟೆಡ್ ಟ್ರ್ಯಾಜೆಕ್ಟರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110120203728/http://gohsep.la.gov/oilspill.aspx |date=20 ಜನವರಿ 2011 }} ಫ್ರಾಮ್ ಲೂಸಿಯಾನಾ ಅರ್ತ್
*[http://www.ireport.com/docs/DOC-435316?hpt=C2 ರಿಗ್ ಫೈಯರ್ ಆಟ್ ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್  ಏಪ್ರಿಲ್ 21, '10] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100426123407/http://www.ireport.com/docs/DOC-435316?hpt=C2 |date=26 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 }} ವಿಡಿಯೊ ಆಟ್ ''CNN''  iReport
*[http://cimss.ssec.wisc.edu/goes/blog/archives/5240 GOES-13 ಸ್ಯಾಟ್ ಲೈಟ್ ಇಮೇಜಿಸ್] ಆನ್ ದಿ CIMSS ಸ್ಯಾಟ್ ಲೈಟ್ ಬ್ಲಾಗ್

;ಎನಿಮೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಡಿಸಾಸ್ಟರ್ ಅಂಡ್ ಸೀಲಿಂಗ್ ಎಫರ್ಟ್ಸ್
*[http://www.bbc.co.uk/news/10317116 BBC ನಿವ್ಜ್- ಇಂಟರ್ ಆಕ್ಟಿವ್ ಎನಿಮೇಶನ್ ಟು ದಿ ಡಿಸಾಸ್ಟರ್ ಅಂಡ್ ಬ್ಲಾಕಿಂಗ್ ಎಫರ್ಟ್ಸ್]
*[https://www.nytimes.com/interactive/2010/05/25/us/20100525-topkill-diagram.html ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್] ಎಕ್ಸ್ ಪ್ಲೊಡೆಡ್ ವಿವ್ ಡೈಗ್ರಾಮ್ ಆನ್ ದಿ ಮೆಥೆಡ್ಸ್ ಯುಜ್ಡ್ ಟು ಸ್ಟಾಪ್ ದಿ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್

;ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಕೋರ್ಸಸ್
*[http://www.ias.umn.edu/courses.php ವಿಡೊಜ್ ಆಫ್ ಕೋರ್ಸ &quot;ಆಯಿಲ್ ಅಂಡ್ ವಾಟರ್&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110120150223/http://www.ias.umn.edu/courses.php |date=20 ಜನವರಿ 2011 }} ಟಾಟ್ ಬೈ ಬಾಬ್ ಗಿಲ್ಮೆರ್, ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಮಿನ್ನೆಸೊಟಾ, ಫಾಲ್ ೨೦೧೦

{{Deepwater}}
{{BP}}

{{Commonscat|Deepwater Horizon oil spill}}

{{DEFAULTSORT:Deepwater Horizon Oil Spill}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಡೀಪ್ ವಾಟರ್ ಹರೈಸನ್ ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್]]
[[ವರ್ಗ:ಆಯಿಲ್ ಪ್ಲಾಟ್ ಫಾರ್ಮ್ ಡಿಸಾಸ್ಟರ್ಸ್]]
[[ವರ್ಗ:ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]]
[[ವರ್ಗ:ಆಯಿಲ್ ಸ್ಪಿಲ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]]
[[ವರ್ಗ:2010 ಡಿಸಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]]
[[ವರ್ಗ:ಡಿಸಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಇನ್ ಲೂಸಿಯಾನಾ]]
[[ವರ್ಗ:BP]]
[[ವರ್ಗ:ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೇಮ್ಸ್]]
[[ವರ್ಗ:ದುರಂತಗಳು]]</text>
      <sha1>8zk8xn325emydsvqshhe6c9vcmyz8au</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪಚ್ಮರ್ಹಿ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27448</id>
    <revision>
      <id>1373642</id>
      <parentid>1352698</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T00:48:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35380" sha1="re35deuvq8pzdko5lwhvtowhyjfslzn" xml:space="preserve">{{Infobox Indian Jurisdiction
|type               = town
|native_name        = Pachmarhi
|other_name         =
|district           = Hoshangabad 
|state_name         = Madhya Pradesh
|nearest_city       = Pipariya
|parliament_const   =
|assembly_const      =
|civic_agency       = 
|skyline            = 
|skyline_caption    = 
|latd =22.4667 |latm = |lats = 
|longd=78.4333 |longm= |longs= 
|locator_position   = right
|base_map_label          = &lt;!-- yes/no --&gt;
|inset_map_marker        = &lt;!-- yes/no --&gt;
|area_total         = 
|area_magnitude     = 
|altitude           = 
|population_total   =
|population_as_of   = 
|population_density =
|sex_ratio          = 
|literacy           = 
|area_telephone     = 917578
|postal_code        = 461881
|vehicle_code_range = 
|climate=
|website=
}}
'''ಪಚ್ಮರ್ಹಿ''' ({{lang-hi|पचमड़ी}}) [[ಇಂಡಿಯಾ]] ದೇಶದ ನಡುಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ [[ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ]] [[States and territories of India|ರಾಜ್ಯದ]] [[ನರ್ಮದಾಪುರಂ]] ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು [[ಗಿರಿಧಾಮ|ಬೆಟ್ಟದಾಣ]]. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಈ ತಾಣವು ಒಂದು [[ದಂಡುಪ್ರದೇಶ|ಸೇನಾನೆಲೆ]]ಯಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Pachmarhi, Jewel in the crown of Central India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/life-style/travel/Pachmarhi-Jewel-in-the-crown-of-Central-India/articleshow/26951719.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131213053808/http://timesofindia.indiatimes.com/life-style/travel/Pachmarhi-Jewel-in-the-crown-of-Central-India/articleshow/26951719.cms |archive-date=13 December 2013 |access-date=2021-12-25 |website=[[Times of India]]}}&lt;/ref&gt;

[[ನರ್ಮದಾಪುರಂ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಸತ್ಪುರ ಬೆಟ್ಟಸಾಲು|ಬೆಟ್ಟಸಾಲಿನ]] ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ೧೦೬೭ಮೀ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಪಚ್ಮಡಿಯು ''ಸತ್ಪುರ ಕಿ ರಾನಿ'' (&quot;[[ಸತ್ಪುರದ ರಾಣಿ]]&quot;) ಎಂದೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ [[ಧೂಪ್‌ಗರ್]] ಗಿರಿಶಿಖರವು (ಎತ್ತರ ೧೩೫೨ಮೀ) ಇದೇ ಬೆಟ್ಟಸಾಲಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಸತ್ಪುರ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಗಳ ಕಾಪುದಾಣವೂ ಹೌದು. ಅಲ್ಲದೆ ಸತ್ಪುರ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್, [[ಸತ್ಪುರ ಹುಲಿ ಕಾಪುದಾಣ]] ಹಾಗೂ [[ಶಿವ]] ಮತ್ತು [[ಪಾಂಡವರು|ಪಾಂಡವರ]] ಕಾರಣದಿಂದಲೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

== ಇತಿಹಾಸ ==
ಬಹುಶಃ [[ಹಿಂದೀ]] ನುಡಿಯ ”ಪಂಚ್” (ಐದು) ಮತ್ತು ”ಮಡಿ” (ಗುಹೆ)ಯ ರೂಪವೇ ಪಚ್ಮಡಿ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಜಾನಪದ ನಂಬುಗೆಯ ಪ್ರಕಾದ [[ಮಹಾಭಾರತ]]ದ ಪಾಂಡವರು ವನವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಇಲ್ಲಿನ ಐದು ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರಂತೆ.  ಸುಮಾರು ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜ ರಘುಜೀ ಭೋಂಸ್ಲೆ-೧ ಆಳ್ವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಪಚ್ಮಡಿಯು ಮರಾಠರ ಕೈಕೆಳಗೆ ಬಂದಿತಾದರೂ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕೈವಶವಾಗುವ ಮೊದಲು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಗೊಂಡ ರಾಜ ಭಗವತ್ ಸಿಂಗನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ. ಆಗಿನ್ನೂ ಪಚ್ಮಡಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗ್ರಾಮವಾಗಿತ್ತು. ೧೮೫೭ರಲ್ಲಿ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆ]]ಯ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಫೋರ್ಸಿತ್, ಸುಭೇದಾರ್ ನಾಥೂರಾಮ್‌ಜಿ ಪವಾರ್ ಜೊತೆಗೂಡಿ ತನ್ನ ತುಕಡಿಯನ್ನು [[ಜಾನ್ಸಿ]]ಯತ್ತ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಈ ಪಚ್ಮಡಿ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ. ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪಚ್ಮಡಿಯು [[ಗಿರಿಧಾಮ|ಬೆಟ್ಟದಾಣ]]ವಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆಯ [[ಸೋಂಕುರೋಗ ಆಸ್ಪತ್ರೆ]] ಇಲ್ಲಿ ತಲೆಯೆತ್ತಿತು. ಮದ್ದುಗುಂಡು ಕೋಠಿಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನಾಥೂರಾಮ್‌ಜಿ ಪವಾರನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=1B4rvdpvS7YC&amp;pg=PA6|title=Pachmarhi Travel Guide|publisher=Goodearth Publications|year=2009|isbn=978-81-87780-95-3|pages=6|access-date=5 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170214220418/https://books.google.com/books?id=1B4rvdpvS7YC&amp;pg=PA6|archive-date=14 February 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. ೧೯೦೧ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೩೦೨೦ ಇತ್ತಾದರೂ ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದು ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪಚ್ಮಡಿಯು ಆ ಭಾಗದ ಬೇಸಿಗೆ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿತ್ತು. ಪಚ್ಮಡಿ ಅರಣ್ಯವು ಹಲವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೂ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ೨೦೦೯ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಿಂದೀಚೆಗೆ ಇದನ್ನು [[ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಕಾಪುಗಾಡು]] ಎಂದು [[ಯುನೆಸ್ಕೊ]] ಘೋಷಿಸಿದೆ.

ಸುಮಾರು ೪೯೮೧.೭೨&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ಹರಡಿರುವ [[ಪಚ್ಮಡಿ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಕಾಪುಗಾಡು]] ೨೨° ೧೧’ ಮತ್ತು ೨೨° ೫೦’ ಉತ್ತರ ರೇಖಾಂಶ ಹಾಗೂ ೭೭° ೪೭’ ಮತ್ತು ೭೮° ೫೨’ ಪೂರ್ವ ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಮೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ. ಅವು ನರ್ಮದಾಪುರಂ (೫೯.೫೫%), ಚಿಂದ್ವಾರ (೨೯.೧೯%) ಮತ್ತು ಬೇತುಲ್ (೧೧.೨೬%). ಇದರೊಳಗೆ ಮೂರು ಕಾಪುಗಾಡುಗಳಿದ್ದು ಬೋರಿ ಕಾಪುಗಾಡು (೪೮೫.೭೨&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;), ಸತ್ಪುರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರಣ್ಯ (೫೨೪.೩೭&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;) ಹಾಗೂ ಪಚ್ಮಡಿ ಕಾಪುಗಾಡು (೪೯೧.೬೩&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;).&lt;ref name=&quot;sify-br2&quot;&gt;{{cite news |date=27 May 2009 |title=Three Indian sites added to UNESCO list of biosphere reserves |website=[[Sify]] |url=http://sify.com/news/fullstory.php?a=jf1u4rjejdc&amp;title=Three_Indian_sites_added_to_UNESCO_list_of_biosphere_reserves |url-status=dead |access-date=2009-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141028175430/http://www.sify.com/news/fullstory.php?a=jf1u4rjejdc&amp;title=Three_Indian_sites_added_to_UNESCO_list_of_biosphere_reserves |archive-date=28 October 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ens2&quot;&gt;{{cite news |date=27 May 2009 |title=UNESCO Designates 22 New Biosphere Reserves |publisher=Environment News Service |url=http://www.ens-newswire.com/ens/may2009/2009-05-27-01.asp |url-status=dead |access-date=2009-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303175759/http://www.ens-newswire.com/ens/may2009/2009-05-27-01.asp |archive-date=3 March 2016}}&lt;/ref&gt;

== ಪಟ್ಟಣ ==
ಇದೇನೂ ಅಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾದ ಪಟ್ಟಣವಲ್ಲ, ಇದರ ಬಹುತೇಕ ಜಾಗವು ಪಚ್ಮಡಿ ದಂಡುಪ್ರದೇಶ ಮಂಡಲಿಯ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಸೇನಾ ಶಿಕ್ಷಣಪಡೆಯ ಕೇಂದ್ರವೆನಿಸಿದೆ. ೨೦೧೧ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಪಚ್ಮಡಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ೧೨,೦೬೨, ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಭೂಸೇನೆ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಗಳ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

[[ಧೂಪ್‌ಗರ್]] ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವೂ ಇದೆ. ಯಾವಾಗಲೋ ಒಮ್ಮೆ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಇದರ ಓಡುಹಾದಿಯ ಮೇಲೆಲ್ಲ ಹುಲ್ಲು ಬೆಳೆದಿದೆ. ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಹುಲಿ ಮತ್ತು ಕಾಡೆಮ್ಮೆಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಇಳಿದಾಣವೂ ಇಲ್ಲಿದೆ. ದಂಡುಪ್ರದೇಶದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಚಿರತೆಗಳು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

== ಹವಾಗುಣ ==
ಇಲ್ಲಿನ ಹವಾಗುಣ ಹಿತವಾಗಿದೆ, ಬೆಚ್ಚನೆಯ ತಾಪವು ಕ್ರಮೇಣ ತಂಪಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮಳೆಗಾಲಕ್ಕಿಂತಲೂ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಮಳೆ ಹೆಚ್ಚು, ಸರಾಸರಿ ೨೦೧೨ ಮಿ.ಮೀ. ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕಪ್ಪೆನ್ ಮತ್ತು ಜಿಗರ್ ಅವರು ಸಿಡಬ್ಲ್ಯುಎ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸರಾಸರಿ ತಾಪಮಾನ ೨೧.೭° ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್. ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಬಿಸಿಲು (ಸರಾಸರಿ ೩೦.೩° ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್) ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಅದೇ ರೀತಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಚಳಿ (ಸರಾಸರಿ ೧೫.೫° ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್) ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ,&lt;ref name=&quot;CDO&quot;&gt;{{Cite web |title=Pachmarhi climate: Average Temperature, weather by month, Pachmarhi weather averages - Climate-Data.org |url=https://en.climate-data.org/asia/india/madhya-pradesh/pachmarhi-796784/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190622113832/https://en.climate-data.org/asia/india/madhya-pradesh/pachmarhi-796784/ |archive-date=22 June 2019 |access-date=2021-12-25 |website=en.climate-data.org}}&lt;/ref&gt;{{Weather box &lt;!--Infobox begins--&gt;|collapsed=|metric first=Yes|single line =Yes|location=ಪಚ್ಮಡಿ|ಜನವರಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್=೩೦.೬|ಫೆಬ್ರವರಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್=೩೩|ಮಾರ್ಚ್ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್=೩೬.೧|ಏಪ್ರಿಲ್ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್=೪೦|ಮೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್=೪೦.೬|ಜೂನ್ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್=೪೦.೬|ಜುಲೈ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್=೩೭.೪|ಆಗಸ್ಟ್ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್=೩೧|ಸೆಪ್ಟೆಂ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್=೩೫.೬|ಅಕ್ಟೋ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್=೩೧.೯|ನವೆಂ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್=೨೯.೫|ಡಿಸೆಂ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್=೨೭.೮|ಇಡೀವರ್ಷದ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್=|ಜನವರಿ ಹೆಚ್ಚು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೨೨.೭|ಫೆಬ್ರವರಿ ಹೆಚ್ಚು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೨೫|ಮಾರ್ಚ್ ಹೆಚ್ಚು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೨೯.೨|ಏಪ್ರಿಲ್ ಹೆಚ್ಚು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೩೩.೭|ಮೇ ಹೆಚ್ಚು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೩೬.೩|ಜೂನ್ ಹೆಚ್ಚು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೩೧.೭|ಜುಲೈ ಹೆಚ್ಚು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೨೪.೬|ಆಗಸ್ಟ್ ಹೆಚ್ಚು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೨೪.೧|ಸೆಪ್ಟೆಂ ಹೆಚ್ಚು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೨೫.೬|ಅಕ್ಟೋ ಹೆಚ್ಚು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೨೬.೫|ನವೆಂ ಹೆಚ್ಚು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೨೪.೫|ಡಿಸೆಂ ಹೆಚ್ಚು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೨೩.೨|ಇಡೀವರ್ಷದ ಹೆಚ್ಚು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್=|ಜನವರಿ ಕಡಿಮೆ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೮.೯|ಫೆಬ್ರವರಿ ಕಡಿಮೆ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೧೦.೬|ಮಾರ್ಚ್ ಕಡಿಮೆ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೧೫|ಏಪ್ರಿಲ್ ಕಡಿಮೆ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೨೦.೧|ಮೇ ಕಡಿಮೆ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೨೪.೩|ಜೂನ್ ಕಡಿಮೆ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೨೨.೬|ಜುಲೈ ಕಡಿಮೆ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೧೯.೯|ಆಗಸ್ಟ್ ಕಡಿಮೆ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೧೯.೭|ಸೆಪ್ಟೆಂ ಕಡಿಮೆ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೧೯.೨|ಅಕ್ಟೋ ಕಡಿಮೆ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೧೫|ನವೆಂ ಕಡಿಮೆ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೯.೯|ಡಿಸೆಂ ಕಡಿಮೆ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೭.೮|ಇಡೀವರ್ಷದ ಕಡಿಮೆ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್=|ಜನವರಿ ಅತಿಕಡಿಮೆ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =-೨.೮|ಫೆಬ್ರವರಿ ಅತಿಕಡಿಮೆ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =-೦.೬|ಮಾರ್ಚ್ ಅತಿಕಡಿಮೆ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೩.೩|ಏಪ್ರಿಲ್ ಅತಿಕಡಿಮೆ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೮.೯|ಮೇ ಅತಿಕಡಿಮೆ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೧೩|ಜೂನ್ ಅತಿಕಡಿಮೆ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೧೫.೨|ಜುಲೈ ಅತಿಕಡಿಮೆ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೧೨.೨|ಆಗಸ್ಟ್ ಅತಿಕಡಿಮೆ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೧೩.೪|ಸೆಪ್ಟೆಂ ಅತಿಕಡಿಮೆ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೧೨.೪|ಅಕ್ಟೋ ಅತಿಕಡಿಮೆ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೬.೭|ನವೆಂ ಅತಿಕಡಿಮೆ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =೧.೩|ಡಿಸೆಂ ಅತಿಕಡಿಮೆ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ =-೧.೪|ಇಡೀವರ್ಷದ ಅತಿಕಡಿಮೆ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್=|ಜಿನುಗು ಬಣ್ಣ=ಹಸಿರು|ಜನವರಿ ಜಿನುಗುಪ್ರಮಾಣ ಮಿ.ಮೀ. =೨೩|ಫೆಬ್ರವರಿ ಜಿನುಗುಪ್ರಮಾಣ ಮಿ.ಮೀ. =೧೬|ಮಾರ್ಚ್ ಜಿನುಗುಪ್ರಮಾಣ ಮಿ.ಮೀ. =೧೭|ಏಪ್ರಿಲ್ ಜಿನುಗುಪ್ರಮಾಣ ಮಿ.ಮೀ. =೯|ಮೇ ಜಿನುಗುಪ್ರಮಾಣ ಮಿ.ಮೀ. =೧೨|ಜೂನ್ ಜಿನುಗುಪ್ರಮಾಣ ಮಿ.ಮೀ. =೧೭೩|ಜುಲೈ ಜಿನುಗುಪ್ರಮಾಣ ಮಿ.ಮೀ. =೬೪೦|ಆಗಸ್ಟ್ ಜಿನುಗುಪ್ರಮಾಣ ಮಿ.ಮೀ. =೬೧೬|ಸೆಪ್ಟೆಂ ಜಿನುಗುಪ್ರಮಾಣ ಮಿ.ಮೀ. =೪೨೩|ಅಕ್ಟೋ ಜಿನುಗುಪ್ರಮಾಣ ಮಿ.ಮೀ. =೬೨|ನವೆಂ ಜಿನುಗುಪ್ರಮಾಣ ಮಿ.ಮೀ. =೧೩|ಡಿಸೆಂ ಜಿನುಗುಪ್ರಮಾಣ ಮಿ.ಮೀ. =೮|ಇಡೀವರ್ಷದ ಜಿನುಗುಪ್ರಮಾಣ ಮಿ.ಮೀ.=|source 1=Climate data&lt;ref name=CDO /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.imdpune.gov.in/Temp_Extremes/histext2010.pdf |title=Archived copy |access-date=2014-01-25 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140316064314/http://www.imdpune.gov.in/Temp_Extremes/histext2010.pdf |archive-date=2014-03-16 }}&lt;/ref&gt;}}

== ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ==
[[ಚಿತ್ರ:Pachmarhi.jpg|thumb|right|250px|ಪಾಂಡವ ಗುಹೆಗಳು ಪಚ್ಮರ್ಹಿ]]{{Unreferenced section|date=May 2017}}

[[File:Pachmarhi.jpg|thumb|right|250px|ಪಚ್ಮಡಿಯ ಪಾಂಡವ ಗುಹೆಗಳು]]

[[File:Sunset Point.jpg|thumb|ಪಚ್ಮಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಕಂತುವ ನೋಟ]]

[[File:Bee Fall.jpg|thumb|ದುಂಬಿ ನೀರ್ಬೀಳು]]

[[File:Famous Sitting Spot at Pachmarhi Lake.jpg|thumb|ಪಚ್ಮಡಿ ಕೆರೆಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ನೋಡುವ ಮಂಟಪ]]

ಪಚ್ಮಡಿಯು ಒಂದು ಪ್ರವಾಸತಾಣವಾಗಿದ್ದು ವರ್ಷವಿಡೀ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಹೋಟೆಲುಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇವೆ. ಕೆಲವೇ ಹೋಟೆಲುಗಳು, ತಂಗುದಾಣಗಳು, ವಸತಿಕೇಂದ್ರಗಳು, ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಹೋಟೆಲುಗಳು ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಎರಡುಮೂರು ಕಿಲೋಮೀಟರು ದೂರದಲ್ಲಿ ಪಚ್ಮಡಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=How to Reach {{!}} Pachmari Tour|url=https://www.pachmarhi.com/how-to-reach/|access-date=2022-02-18|language=en-US|archive-date=2022-02-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20220218105630/https://www.pachmarhi.com/how-to-reach/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;


ಪಚ್ಮಡಿ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೋ ಗುಹಾಂತರ ಚಿತ್ತಾರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವಂತೂ ೧೦,೦೦೦ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹಿಂದಿನವು.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2012-09-12 |title=International attention for Pachmarhi rock art |url=https://www.hindustantimes.com/india/international-attention-for-pachmarhi-rock-art/story-uweerO59ZyEdUSFIFacUDI.html |access-date=2022-04-04 |website=Hindustan Times |language=en}}&lt;/ref&gt; ಪಾಂಡವರ ಗುಹೆಯ ಕೆಳಗಿನ ತೋಟವನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಗುಹೆಗಳು ಬೌದ್ಧಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅದೇಕೋ ಪಾಂಡವರದೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ತೇಗ ಸಂಪತ್ತಿದ್ದರೂ ಇದು ಕಾಪುಗಾಡು ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಮರಗಳ ಕಟಾವು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಆಸ್ಪದವಿಲ್ಲ. ಪಚ್ಮಡಿಯು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಸಸ್ಯಸಂಪತ್ತಿನ ಆಗರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಅನುಮತಿ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. 


ನೋಡಲೇಬೇಕಾದ ಇತರ ತಾಣಗಳು:

*[[ರಜತ್ ಪ್ರಪಾತ]] (ದೊಡ್ಡ ನೀರ್ಬೀಳು)

*ದುಂಬಿ ನೀರ್ಬೀಳು

*ದೊಡ್ಡ ಮಹಾದೇವ

*ಗುಪ್ತ ಮಹಾದೇವ

*ಚೌರಾಗರ್ ([[ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ]]ಯಂದು ದೊಡ್ಡ ಜಾತ್ರೆ ಸೇರುತ್ತದೆ)

*[[ಧೂಪ್‌ಗರ್]] (ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ)

*ಹಂದೀ ಕೋಹ್ (‌ಆಳಕಣಿವೆ)

*ಅಪ್ಸರಾ ನೀರ್ಬೀಳು (ಕಿನ್ನರ ಕೊಳ)

*ಜಟಾಶಂಕರ (ಗವಿಯ ಚಾವಣಿಯಿಂದಿಳಿದ ಮಂಜಿನ ದಾರಗಳು)

*ದೊರೆಸಾನಿಯ ನೀರ್ಬೀಳು

*ಪಚ್ಮಡಿ ಬೆಟ್ಟ (ಇಡೀ ಪಚ್ಮಡಿ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು)

*ಪಾನ್ಸೀ ಕೊಳ

*ತೊರೆಗಳ ಸಂಗಮ

*ಪಿಕಾಡಿಲ್ಲಿ ಚೌಕ

*ಕಲ್ಲುಮಂಟಪ

*ಸಿಡಿಬಂಡೆ ಚಾಚುಗಲ್ಲು

*ರಾಬರ್ಟ್ಸನ್ ದೊರೆಸಾನಿಯ ನೋಟದಾಣ

*ಕೊಲೆಟಿನ್ ಚಾಚುಗಲ್ಲು

*ರೋಜಾಬೆಟ್ಟ

*ರೀಚಗರ್

*ರಾಜೇಂದ್ರಗಿರಿ (ನಿಸರ್ಗನಿರ್ಮಿತ ಹೂಬನ)

*ಬನಶ್ರೀ ವಿಹಾರ

*ಕಿರು ನೀರ್ಬೀಳು

*ನಾಗದ್ವಾರಿ

*ದ್ರೌಪದಿಕುಂಡ

*ಟ್ವೈನ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಕೊಳ

*ಚೋಟಾ ಮಹಾದೇವ

*ನಂದಿಗಾಡು


ಪಚ್ಮಡಿಯು ಸೊಬಗಿನ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು ಕೆರೆಯ ಮೇಲಿನ ದೋಣಿಯಾಟ, ಬಾನಲ್ಲಿ ತೇಲುವುದು, ಹಸಿರು, ನೀರ್ಬೀಳು, ಒರತೆಗಳು, ನೋಟಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮನಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ.  ಇಲ್ಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಹಸ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತರಹೇವಾರಿ ಸಾಹಸ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಕೌಟ್ ಮತ್ತು ಗೈಡುಗಳ ಶಿಬಿರಗಳೂ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. 

=== ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳು ===
ಸತ್ಪುರ ಹುಲಿ ಕಾಪುಗಾಡಿನಲ್ಲಿ [[ಹುಲಿ]], [[ಚಿರತೆ]], [[ಕಾಡುಹಂದಿ]], [[ಕಾಡುಗೂಳಿ]], [[ಚುಕ್ಕೆಜಿಂಕೆ]], [[ಬೊಗಳುವ ಜಿಂಕೆ]], [[ಕಡವೆ]] ಹಾಗೂ ಗಿಡ್ಡಬಾಲದ ಕೋತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಇವಲ್ಲದೆ ಪಚ್ಮಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಕಾಣಸಿಗುವ [[ಚಿಂಕಾರ]], [[ನೀಲಗಾಯ್]], ಕಾಡುನಾಯಿ, [[ತೋಳ]], [[ಕಾಡೆಮ್ಮೆ]], [[ಗಡವ ಅಳಿಲು]] ಮತ್ತು [[ಹಾರುವ ಅಳಿಲು]] ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೂ ನೋಡಬಹುದು.

=== ಹಣ್ಣುಹಂಪಲು ===
ಪಚ್ಮಡಿ ಅರಣ್ಯದ ಬೇಸಿಗೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅವು ಮಾವು, ನೇರಳೆ, ಸೀತಾಫಲ ಅಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ದೊರೆಯುವ ಕಟುವಾ, ಟೆಂಡು, ಚುನ್ನ, ಕಿನ್ನಿ ಮತ್ತು ಚಾರ್ ಎಂಬ ರುಚಿಕರ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಓಕ್ ಮತ್ತು ಸೂಜಿಯೆಲೆ ಮರಗಳೂ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ಮದ್ದಿನ ಗಿಡ ಮತ್ತು ಬಳ್ಳಿಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.  

=== ಧೂಪ್‌ಗರ್ ===
ಧೂಪ್‌ಗರ್ವು ಸತ್ಪುರ ಬೆಟ್ಟಸಾಲಿನ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಗಿರಿಶಿಖರ (೧,೩೫೨ಮೀ.). ಇದರ ಮೇಲಿನಿಂದ ಸೂರ್ಯೋದಯ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದೇ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಣೀಯ. ಅಲ್ಲದೆ ಕಣಿವೆಗಳ ಮೇಲ ಹಬ್ಬಿರುವ ಹಸಿರರಾಶಿಯನ್ನು ನೋಡುವುದೂ ಕಣ್ಣಿಗೆ ತಂಪು. ಶಿಖರವನ್ನು ತಲಪಲು ರಸ್ತೆಯಿದೆ, ಕಾಲ್ನಡೆಯಲ್ಲೂ ಸಾಗಬಹುದು. 

=== ಚೌರಾಗರ್ ===
[[ಚಿತ್ರ:Chouragarh_temple.jpg|thumb|‍ಚೌರಾಗರ್ ತ್ರಿಶೂಲಗಳು]]
ಚೌರಾಗರ್ ಶಿಖರವು ಸತ್ಪುರ ಬೆಟ್ಟಸಾಲಿನ ಮೂರನೇ ಎತ್ತರದ ಗಿರಿಶಿಖರ. ಇಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಗುಡಿಯಿದ್ದು ಭಕ್ತರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. [[ಸಂಗ್ರಾಮ್ ಶಾಹ]]ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಚೌರಾಗರ್ ಕೋಟೆ ಇಲ್ಲಿದೆ. [[Gondi people#History of Gondwana and Rani Durgawati|Gond dynasty]]. ನಾಗಪುರದ ಜಾನೋಜಿ ಮಹಾರಾಜ-೧ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡ ನಾಗಪುರ ಚೌರಾಗರ್ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯು ಇಂದಿಗೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ನಾಗಪಂಚಮಿ ಮತ್ತು ಶಿವರಾತ್ರಿಯಂದು ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಗುಡಿಯ ಮುಂದೆ ಮತ್ತು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಆಗಿದ್ದೂ ಉಂಟು.

=== ದುಂಬಿ ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ದುಂಬಿ ನೀರ್ಬೀಳು ===
ದೂರದಿಂದ ನೋಡುವಾಗ ಈ ನೀರ್ಬೀಳುವಿನಿಂದ ದುಂಬಿ ಹಾಡುವ ಶಬ್ಬದ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಸ್ಥಳವು ಜೇನುಹುಳುಗಳ ತಾಣವೂ ಆಗಿದೆ.

=== ದೊರೆಸಾನಿಯ ನೀರ್ಬೀಳು ===
ಈ ನೀರ್ಬೀಳು ನಿಲುಕಲಾಗದಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ನೀರ್ಬೀಳು ತಟದಲ್ಲಿನ ಕೊಳದಲ್ಲಿ [[ಶುಶ್ರೂಷಕ ಮೀನು]]ಗಳಿವೆ. ಈ ನೀರ್ಬೀಳುವಿಗೆ ಹೋಗುವ ರಸ್ತೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಂಕುಡೊಂಕಾಗಿದ್ದು ತೀರಾ ಇಳಿಜಾರುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಹತ್ತಿರದ ಚಾರಣದಾರಿಯೂ ಇದೆ ೧&amp;nbsp;km.

=== ಪನಾರ್ ಪಾನಿ ===
ಪನಾರ್ ಪಾನಿಯು ಅರಣ್ಯದ ನಡುವೆ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಉಂಟಾದ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸರೋವರ.

=== ಸಂಗಮ ===
ಧೂಪ್‌ಗರ್ದಿಂದ ಹರಿದಬರುವ ಹಲವಾರು ಒರತೆಗಳು ಕೂಡುವ ತಾಣವಿದು. ಇಲ್ಲಿನ ನೀರು ಮಳೆಗಾಲ ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ ಇನ್ನೆಲ್ಲಾ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಫಟಿಕಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

=== ಜಟಾಶಂಕರ ಮತ್ತು ಮಹಾದೇವ ಗುಡಿಗಳು ===
ಈ ಎಲ್ಲ ಗುಹೆಗಳ ಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟದ ನೀರು ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಶೇಖರವಾಗುವ ನೀರು ಸದಾಕಾಲ ಇಲ್ಲಿ ಜಿನುಗುವುದರಿಂದ ಒರತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ಕಾಲ ನೀರಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

=== ಬೆಳ್ಳಿ ನೀರ್ಬೀಳು ===
ರಜತಪ್ರಪಾತ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ನೀರ್ಬೀಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುವ ಇಲ್ಲಿ ನೀರು ೨೮೦೦ ಅಡಿಗಳ ಮೇಲಿನಿಂದ ಧುಮ್ಮಿಕ್ಕುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ಬೀಳುವಾಗ ಬೆಳ್ಳಿಗೆರೆಯಂತೆ ತೋರುವುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.

=== ಅಪ್ಸರಾ ವಿಹಾರ್ ===
[[ಚಿತ್ರ:Water_fall_Apsara_Vihar_(Fairy_Pool).jpg|thumb|ಅಪ್ಸರಾ ವಿಹಾರ್ (ಕಿನ್ನರ ಕೊಳ)]]
ಇದು ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಹರಿದುಬರುವ ಝರಿಯಾಗಿದ್ದು ನೀರ್ಬೀಳುವನ್ನೂ, ತಳದಲ್ಲಿ ಕೊಳವನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.

=== ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ===
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೫ ರಿಂದ ೩೧ರವರೆಗೆ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ನಡೆಸುವ ಪಚ್ಮಡಿ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ತರಹೇವಾರಿ ಆಟೋಟಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಕೊನೆಯ ದಿನ ಅಂದರೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೩೧ರಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಘಟನೆಯಾದ “ಪಚ್ಮಡಿ ಪರ್ಯಟನ ಮಿತ್ರ”ದವರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

== ಚಲನಚಿತ್ರ ತಾಣಗಳು ==

* [[ಮ್ಯಾಸ್ಸೇ ಸಾಹಿಬ್]] (1985), [[ರಘುವೀರ ಯಾದವ್]], [[ಬ್ಯಾರಿ ಜಾನ್ (ರಂಗನಿರ್ದೇಶಕ)|ಬ್ಯಾರಿಜಾನ್]], [[ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್]]

* [[ತೋಡಾಸಾ ರೂಮಾನಿ ಹೊ ಜಾಯೇಂ]] (1990), [[ನಾನಾ ಪಾಟೇಕರ್]], [[ಅನಿತಾ ಕನ್ವರ್]]

* [[‍ತಾರ‍್ಕಿಯೆಬ್]] (2000), [[ನಾನಾ ಪಾಟೇಕರ್]], [[ತಬು]], [[ರಘುವೀರ ಯಾದವ್]], [[ಶಿಲ್ಪಾ ಶೆಟ್ಟಿ]], [[ಮಿಲಿಂದ್ ಸೋಮನ್]]

* [[ಅಶೋಕ]] (2001), [[ಶಾರುಕ್ ಖಾನ್]], [[ಕರೀನಾ ಕಪೂರ್ ಖಾನ್]]

* [[ಚಕ್ರವ್ಯೂಹ್]] (2012), [[ಅರ್ಜುನ್ ರಾಂಪಾಲ್]], [[‌ಅಭಯ ದೇವಲ್]], [[ಮನೋಜ್ ಬಾಜಪೈ]], [[ಓಂಪುರಿ]], [[ಈಶಾಗುಪ್ತಾ]]

* [[ತ್ರಿನೇತ್ರ]] (1991), [[ಮಿಥುನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]], [[ಅಮರೀಶ್ ಪುರಿ]]

== ತಲಪುವುದು ಹೇಗೆ ==
ಪಚ್ಮಡಿಯನ್ನು ಬಲು ಸುಲಭವಾಗಿ [[ನರ್ಮದಾಪುರಂ]], [[ಭೋಪಾಲ್]], [[ಇಟಾರ್ಸಿ]], [[ಚಿಂದ್ವಾರಾ]], [[ಗಡವಾರಾ]], [[ನರಸಿಂಗಪುರ]], [[ಇಂದೋರ್]] ಮತ್ತು [[ಜಬಲ್‌ಪುರ]] ಗಳಿಂದ ತಲಪಬಹುದು. ಭೋಪಾಲ್ ದಲ್ಲಿರುವ [[ಹಬೀಬ್‌ಗಂಜ್|ರಾಣಿ ಕಮಲಪಾಟಿ]] ಐಎಸ್‌ಬಿಟಿ ಯಿಂದ ಇದು ಐದಾರು ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಯಾಣ.ಇಂದೋರಿನಿಂದ ಭೋಪಾಲ್ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಹತ್ತು ಹನ್ನೊಂದು ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಯಾಣ. ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೧೯, ನರ್ಮದಾಪುರಂ, ಚಿಂದ್ವಾರಾ, ಮಕಾನ್ ನಗರ್, ಸೊಹಾಗ್ ಪುರ, ಪಿಪಾಡಿಯಾ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ಕುಳಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೧೯ಎ ಆಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಈ ರಸ್ತೆಯು ರೈಲುಹಳಿಯನ್ನೂ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. [[ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ನಿಗಮ]]ದ ಹವಾನಿಯಂತ್ರಿತ ಬಸ್ಸುಗಳು ಇಂದೋರ್, ಭೋಪಾಲ್ ಗಳಿಂದ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ.

== ಇತರ ಸಾರಿಗೆ ==
ಪಚ್ಮಡಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ [[ಭೋಪಾಲ್]].

ಹತ್ತಿರದ ರೈಲುನಿಲ್ದಾಣ [[ಪಿಪಾಡಿಯಾ]].

== ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವ ವೈವಿದ್ಯ ==
ಆ ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲುಬಂಡೆ ಪ್ರಪಾತಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ಅಪರೂಪದ ಜಾಗವು ಅನೇಕ ವಿಶೇಷ ಗಿಡಮರಗಳಿಗೆ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇಲ್ಲಿ ಹುಲಿ, ಚಿರತೆ, ಕಾಡುಹಂದಿ, ನವಿಲು ಮತ್ತು ಕೋತಿಗಳು ಈ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವನದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.ಸಾತ್ಪುರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವನ ಮತ್ತು ಎರಡು ಅರಣ್ಯ ಧಾಮ (ಬೊರಿ, ಪಚ್ಮರ್ಹಿ) ಇದರೊಳಗಿವೆ.

== ಆಕರಗಳು ==
&lt;references/&gt;

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==
{{commonscat}}
* {{wikivoyage|Pachmarhi}}
* [http://www.mptourism.com/dest/pachmarhi.html ಎಮ್‌ಪಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪಚ್ಮರ್ಹಿ ]
** [http://www.pachmarhitours.com ಪಚ್ಮಡಿ ಪ್ರವಾಸ ಏಜೆಂಟು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230602194558/http://pachmarhitours.com/ |date=2023-06-02 }}
** {{Cite EB1911|wstitle=Pachmarhi|short=x}}
** [https://web.archive.org/web/20100324223519/http://www.pachmarhi-hill-station.com/pachmarhi.html ಪಚ್ಮಡಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಇತಿಹಾಸ]

{{Narmadapuram Division}}{{Authority control}}

{{coord|22|28|N|78|26|E|region:IN_type:city_source:enwiki-GNS|display=title}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ನಗರ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಗಿರಿಧಾಮಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ]]
[[ವರ್ಗ:ಹೊಶಂಗಬಾದ್]]
[[ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಸೇನಾನೆಲೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಇಂಡಿಯಾದ ಸೇನಾನೆಲೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಇಂಡಿಯಾದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಕಾಪುದಾಣಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು]]</text>
      <sha1>re35deuvq8pzdko5lwhvtowhyjfslzn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28769</id>
    <revision>
      <id>1373659</id>
      <parentid>1354785</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T08:19:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="116011" sha1="e93t7oylokugwteznnj0a4mlky8c5hm" xml:space="preserve">{{For|an earlier house owned by the Dukes of Buckingham and also called Buckingham Palace|Macclesfield Castle}}
[[ಚಿತ್ರ:Buckingham Palace, London - April 2009.jpg|thumb|right|350px|ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆ. ಇದು ಪ್ರಧಾನ ಮುಂಭಾಗ, ಪೂರ್ವದ ಮುಂಭಾಗ; ಇದನ್ನು ಮೂಲತಃ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲೋರ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1850ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.ಇದನ್ನು 1913ರಲ್ಲಿ ಸರ್ ಆಸ್ಟನ್ ವೆಬ್ ಹೊಸದಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ನಂತರ ಇದು ಈಗಿನ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.]]

[[ಚಿತ್ರ:Dronning victoria.jpg|thumb|upright|ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ, ಈಕೆ ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ ಮೊದಲ ರಾಣಿ, ಈಕೆ 1837ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅರಮನೆಗೆ ಹೋದರು.]]

'''ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆ''' ಯು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜವಂಶದ ಪ್ರಧಾನ ನಿವಾಸ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್‌ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜವಂಶದ ಸಭಾಮಂದಿರವು ಸೇಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸವಾಗಿದೆ, ಅಂದರೆ ವಿದೇಶಿ ರಾಯಭಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಹೊಸ ನೆಲೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವಾಗ ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜರಿಂದ ಆಹ್ವಾನಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅವರು &quot;ಸೇಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಅರಮನೆಯ ಸಭಾಂಗಣ&quot;ಕ್ಕೆ ನಿಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸವೆಂಬ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ನಿಮಿತ್ತ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಗಮನಿಸಿ - [http://www.royal.gov.uk/output/Page589.asp ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್] (ರಾಜವಂಶದ ಜಾಲತಾಣ).&lt;/ref&gt; ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿಂಸ್ಟರ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಅರಮನೆಯು ರಾಜ್ಯದ ವಿಶೇಷ ಸಮಾರಂಭಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಯೋಗ್ಯ ಆತಿಥ್ಯಕ್ಕಿರುವ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಜನರು ಸೇರುವ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ.

ಮೂಲತಃ '''ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಿವಾಸ''' ವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಅರಮನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಈ ಕಟ್ಟಡವು ಕನಿಷ್ಠ ೧೫೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಖಾಸಗಿ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದ್ದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ೧೭೦೫ರಲ್ಲಿ ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌‌ನ ಡ್ಯೂಕ್‌ಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪುರಭವನವಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ನಂತರ ೧೭೬೧ರಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ III ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು,&lt;ref name=&quot;rob14&quot;&gt;ರಾಬಿನ್ಸನ್, ಪುಟ ೧೪&lt;/ref&gt; ರಾಣಿ ಚಾರ್ಲೊಟ್‌ಗೆ ಖಾಸಗಿ ನಿವಾಸವಾಗಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು &quot;ರಾಣಿಯ ನಿವಾಸ&quot;ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜಾನ್ ನ್ಯಾಶ್ ಮತ್ತು ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲೋರ್ ಮೊದಲಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಇದರ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಅಂಗಣದ ಸುತ್ತ ಮೂರು ಪಾರ್ಶ್ವ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ವಿಸ್ತಾರಗೊಳಿಸಿದರು. ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೧೮೩೭ರಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜರ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜೋಚಿತ ಅರಮನೆಯಾಯಿತು. ಅಂತಿಮ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ರಚನೆಗಳನ್ನು ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪೂರ್ವದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಾಲ್ಕನಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನ ಜನಸಮೂಹವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ರಾಜ-ಕುಟುಂಬವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಸೇರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಅರಮನೆಯ ಚ್ಯಾಪಲ್ ವಿಶ್ವ ಸಮರ II ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಬಾಂಬಿನಿಂದ ನಾಶಗೊಂಡಿತು; ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ರಾಣಿಯ ಗ್ಯಾಲರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ೧೯೬೨ರಲ್ಲಿ ರಾಜವಂಶದ ಸಂಗ್ರಹದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ಮೂಲಭೂತ ಒಳಾಂಗಣ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬಣ್ಣದ ಗಾರೆಕಲ್ಲು ಹಾಗೂ ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ಲ್ಯಾಪಿಸ್‌ಅನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು, ಸರ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಲಾಂಗ್‌ರ ಸೂಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಲಾದ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಈಗಲೂ ಉಳಿದಿವೆ. ರಾಜ ಎಡ್ವರ್ಡ್ VII ''ಬೆಲ್ಲೆ ಎಪೋಕ್ಯೂ''  ಕೆನೆಬಣ್ಣದ ಮತ್ತು ಬಂಗಾರ ಬಣ್ಣದ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಶಃ ಪುನರಲಂಕರಣವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ಸ್ವಾಗತ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಬ್ರೈಟನ್‌ನ ರಾಯಲ್ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಲ್ಟನ್ ಹೌಸ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಲಕರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಚೈನೀಸ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆ ಉದ್ಯಾನವು ಲಂಡನ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿದೆ.

ಅಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಮನರಂಜನೆಗೆ ಬಳಸುವ ವೈಭವದ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಅರಮನೆಯ ಬೇಸಿಗೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಗಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಬಕ್ ಹೌಸ್ ಎಂದು ಕರೆಲಾಗುತ್ತದೆ.

==ಇತಿಹಾಸ==
[[ಚಿತ್ರ:Buckingham House 1710.jpeg|thumb|left|350px|ಸುಮಾರು 1710ರ ಅವಧಿಯ ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಿವಾಸ, ಇದನ್ನು ನಾರ್ಮನ್‌ಬೈ ಮತ್ತು ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌‌ನ ಮೊದಲ ಡ್ಯೂಕ್‌ಗಾಗಿ ವಿಲಿಯಂ ವಿಂಡೆಯು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು.ಈ ಮುಂಭಾಗವು ಪ್ರಾಂಗಣದ ಪಶ್ಚಿಮ (ಒಳಗಿನ) ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ಭವ್ಯ ಪ್ರವೇಶವಾಗಿ ವಿಕಸಿಸಿದೆ, ಮೇಲೆ ಹಸಿರು ಭೇಟಿ-ಕೊಠಡಿಯಿದೆ.]]

===ಜಾಗ===
ಮಧ್ಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯ ಜಾಗವನ್ನು ಮೇನರ್ ಆಫ್ ಎಬರಿಯ (ಅಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಭಾಗವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಜವುಗು ಭೂಮಿಗೆ ಟಿಬರ್ನ್ ನದಿಯಿಂದ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಈ ನದಿಯು ಈಗಲೂ ಅರಮನೆಯ ಅಂಗಣದ ಕೆಳಗೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;ಗೋರಿಂಗ್, ಪುಟ ೧೫&lt;/ref&gt; ಈ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಬಹುದಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ (ಕೌ ಫೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ) ಐ ಕ್ರಾಸ್ ಹಳ್ಳಿಯು ಬೆಳೆಯಿತು. ಈ ಜಾಗದ ಮಾಲಿಕತ್ವವು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಹಲವಾರು ಮಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿತು; ಇದರ ಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದವರೆಂದರೆ ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್ ಅವಧಿಯ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಕನ್ಫೆಸರ್ ಮತ್ತು ಆತನ ಪತ್ನಿ ಎಡಿತ್ ಆಫ್ ವೆಸ್ಸೆಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ನಾರ್ಮನ್ ಕಾಂಕ್ವೆಸ್ಟ್ ವಿಲಿಯಂ ದಿ ಕಾಂಕರರ್(ಮೊದಲನೇ ವಿಲಿಯಂ). ವಿಲಿಯಂ ಆ ಜಾಗವನ್ನು ಜಿಯೋಫ್ರಿ ಡಿ ಮ್ಯಾಂಡೆವಿಲ್ಲೆಗೆ ನೀಡಿದರು, ಆತ ಅದನ್ನು ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿಂಸ್ಟರ್ ಅಬ್ಬೆಯ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;ದಿ ಟೋಪೋಗ್ರಫಿ ಆಫ್ ದಿ ಸೈಟ್ ಆಂಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಓನರ್‌ಶಿಪ್ ಆರ್ ಡೆಲ್ಟ್ ವಿದಿನ್ ವ್ರೈಟ್, ಚ್ಯಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು ೧–೪&lt;/ref&gt;

೧೫೩೧ರಲ್ಲಿ, ಹೆನ್ರಿ VIII ಎಟನ್ ಕಾಲೇಜ್‌ನಿಂದ ಸೇಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು (ನಂತರ ಸೇಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಅರಮನೆ)&lt;ref&gt;ಗೋರಿಂಗ್, ಪುಟ ೨೮&lt;/ref&gt;  ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ೧೫೩೬ರಲ್ಲಿ ಆತ ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿಂಸ್ಟರ್ ಅಬ್ಬೆಯಿಂದ ಮೇನರ್ ಆಫ್ ಎಬರಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;ಗೋರಿಂಗ್, ಪುಟ ೧೮&lt;/ref&gt; ಈ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳು ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯ ಜಾಗವನ್ನು ಸುಮಾರು ೫೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ವಿಲಿಯಂ ದಿ ಕಾಂಕೆರರ್ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರಾಜರ ಕೈಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದವು.&lt;ref&gt;''[http://www.british-history.ac.uk/report.aspx?compid=41820 ದಿ ಅಕ್ವಿಸಿಶನ್ ಆಫ್ ದಿ ಎಸ್ಟೇಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091213074652/http://www.british-history.ac.uk/report.aspx?compid=41820 |date=13 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009 }}'' , ''ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಲಂಡನ್‌'' : ಸಂಪುಟ ೩೯: ದಿ ಗ್ರೋಸ್ವೆನರ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಇನ್ ಮೇಫೇರ್, ಭಾಗ ೧ (ಸಾಮಾನ್ಯ ಇತಿಹಾಸ) (೧೯೭೭), ಪುಟಗಳು ೧–೫. ಸಂಕಲನಗೊಳಿಸಿದ ದಿನಾಂಕ: ೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೯&lt;/ref&gt;

ವಿವಿಧ ಮಾಲೀಕರು ಇದನ್ನು ರಾಜಯೋಗ್ಯ ಭೂಮಾಲೀಕರಿಂದ ಗೇಣಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಮೂಲಕ ನಿರುಪಾಧಿಕವಾಗಿ ಪಡೆಯುವ ಹಿಡುವಳಿಯು ಹುಚ್ಚು ಸಟ್ಟಾ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿತ್ತು. ಅನಂತರ ಐ ಕ್ರಾಸ್ ಹಳೆಯ ಹಳ್ಳಿಯು ಕ್ಷೀಣಿಸಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರದೇಶವು ಬಂಜರುಭೂಮಿಯಾಯಿತು.&lt;ref&gt;ವ್ರೈಟ್, ಪುಟ ೭೬–೮&lt;/ref&gt; ಹಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಂದಾಗಿ ಜೇಮ್ಸ್ I ರಾಜವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಬಂದ ಆಸ್ತಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಲ್ಲಿ ರೇಷ್ಮೆ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಒಂದು {{convert|4|acre|m2|adj=on}} ಹಿಪ್ಪುನೇರಳೆ ತೋಟವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. (ಇದು ಇಂದಿನ ಅರಮನೆಯ ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ.)&lt;ref&gt;ಗೋರಿಂಗ್, ಪುಟಗಳು ೩೧&amp;amp;೩೬&lt;/ref&gt; ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ ವಾಕರ್ ''ಅನಾರ್ಕಿಯ ಆಂಗ್ಲಿಕಾನ'' ದಲ್ಲಿ (೧೬೪೯) 'ಎಸ್. ಜೇಮ್ಸ್‌ನ ಹಿಪ್ಪುನೇರಳೆ ತೋಟದಲ್ಲಿನ ಹೊಸದಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಸೋಡಮ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪಿನ್ಟ್ರೀಸ್'ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಇದು ಈ ಜಾಗವು ಭೋಗಲೋಲುಪತೆಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿರಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಈ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಮೂಲಕ ನಿರುಪಾಧಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದ ಹಿಡುವಳಿಯನ್ನು ಆಸ್ತಿಯ ಒಡೆಯ ಸರ್ ಹ್ಯೂಘ್ ಆಡ್ಲೆಯಿಂದ ಮುಂದಿನ ಹಕ್ಕುದಾರಿಣಿ ಮೇರಿ ಡೇವಿಸ್‌‌ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಪಡೆದರು.&lt;ref&gt;ಆಡ್ಲಿ ಮತ್ತು ಡೇವೀಸ್ ಈಗಲೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರೋಸ್ವೆನರ್ ಮತ್ತು ಎಬರಿ ಮೇನರ್‌ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ (ಗಮನಿಸಿ - ಡ್ಯೂಕ್ಸ್ ಆಫ್ ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿಂಸ್ಚರ್). (ಅವರನ್ನು ಉತ್ತರದ ಆಡ್ಲಿ ರಸ್ತೆ, ದಕ್ಷಿಣದ ಆಡ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಡೇವಿಸ್ ರಸ್ತೆ ಮೊದಲಾದ ರಸ್ತೆಯ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮೇಫೇರ್‌ನಲ್ಲಿವೆ.)&lt;/ref&gt;

===ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಮೊದಲ ನಿವಾಸಗಳು===
====ಗೋರಿಂಗ್ ನಿವಾಸ====
ಬಹುಶಃ ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ನಿವಾಸವೆಂದರೆ ೧೬೨೪ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಸರ್ ವಿಲಿಯಂ ಬ್ಲೇಕ್‌ರ ನಿವಾಸ.&lt;ref&gt;ವ್ರೈಟ್, ಪುಟ ೮೩&lt;/ref&gt; ನಂತರದ ಮಾಲೀಕರೆಂದರೆ ಲಾರ್ಡ್ ಗೋರಿಂಗ್, ಆತ ೧೬೩೩ರಿಂದ ಬ್ಲೇಕ್‌ರ ನಿವಾಸವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಈಗ ಇರುವ ತೋಟದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದರು, ಆಗ ಅದನ್ನು ಗೋರಿಂಗ್ ಗ್ರೇಟ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.&lt;ref&gt;ಗೋರಿಂಗ್, ಚ್ಯಾಪ್ಟರ್ V&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Harris, p.21&quot;&gt;ಹ್ಯಾರಿಸ್, ಪುಟ ೨೧&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಆತ ಆ ಹಿಪ್ಪುನೇರಳೆ ತೋಟವನ್ನು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಮೂಲಕ ನಿರುಪಾಧಿಕವಾಗಿ ಪಡೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಗೋರಿಂಗ್‌ಗೆ ತಿಳಿಯದೆ,೧೬೪೦ರಲ್ಲಿ ರಾಜ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ I ಲಂಡನ್‌‌ಗೆ ಓಡಿಹೋಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು [[ಮರಣದಂಡನೆ|ಕಾನೂನಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು]]&quot; ಅಗತ್ಯವಾದ ದಾಖಲೆಯು ಮಹಾ-ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ವಿಫಲಗೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;ವ್ರೈಟ್, ಪುಟ ೯೬&lt;/ref&gt; (ಈ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಲೋಪವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ-ಕುಟುಂಬವು ರಾಜ ಜಾರ್ಜ್ IIIರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಮೂಲಕ ನಿರುಪಾಧಿಕವಾಗಿ ಪಡೆಯುವ ಹಿಡುವಳಿಯನ್ನು(ಫ್ರೀಹೋಲ್ಡ್) ಪುನಃ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಕರಿಸಿತು.)&lt;ref&gt;ಗೋರಿಂಗ್, ಪುಟ ೬೨&lt;/ref&gt;

====ಅರ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಿವಾಸ====
ದುಂದುವೆಚ್ಚ ಮಾಡುವ ಗೋರಿಂಗ್ ಗೇಣಿ ಕೊಡಲು ವಿಫಲಗೊಂಡರು;&lt;ref&gt;ಗೋರಿಂಗ್, ಪುಟ ೫೮&lt;/ref&gt; ನಂತರ ಅರ್ಲಿಂಗ್ಟನ್‌ನ ಮೊದಲ ಅರ್ಲ್ ಹೆನ್ರಿ ಬೆನ್ನೆಟ್ ಆ ಭವನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಈಗ ಗೋರಿಂಗ್ ನಿವಾಸವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅದು ೧೬೭೪ರಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;Harris, p.21&quot;/&gt; ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅರ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಿವಾಸವು -ಇಂದಿನ ಅರಮನೆಯ ದಕ್ಷಿಣದ ಪಾರ್ಶ್ವ-  ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು&lt;ref name=&quot;Harris, p.21&quot;/&gt; ಮತ್ತು ಅದರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಮೂಲಕ ನಿರುಪಾಧಿಕವಾಗಿ ಪಡೆಯುವ ಹಿಡುವಳಿಯನ್ನು ೧೭೦೨ರಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಲಾಯಿತು.

====ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಮನೆ====
ಈಗಿನ ಅರಮನೆಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೀಯ ಜೀವಾಳವಾಗಿರುವ ನಿವಾಸವನ್ನು ೧೭೦೩ರಲ್ಲಿ ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಮತ್ತು ನಾರ್ಮನ್‌ಬೈಯ ಮೊದಲ ಡ್ಯೂಕ್‌ಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ವಿಲಿಯಂ ವಿಂಡೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು. ಇದು ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಣ್ಣ ಸೇವಾ ಕೊಠಡಿಗಳೊಂದಿಗೆ ದೊಡ್ಡ, ಮೂರು-ಅಂತಸ್ತಿನ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಲಾಕ್‌ನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.&lt;ref&gt;ಹ್ಯಾರಿಸ್, ಪುಟ ೨೨&lt;/ref&gt; ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಿವಾಸವನ್ನು ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ನ ವಂಶಜ ಸರ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಶೆಫ್ಫೀಲ್ಡ್ ೧೭೬೧ರಲ್ಲಿ&lt;ref name=&quot;rob14&quot;/&gt;  ಜಾರ್ಜ್ IIIಗೆ £೨೧,೦೦೦&lt;ref&gt;ನ್ಯಾಶ್, ಪುಟ ೧೮, ವ್ರೈಟ್, ಪುಟ ೧೪೨, ನೀಡಿದ ಖರೀದಿ ದರ £೨೮,೦೦೦&lt;/ref&gt; ({{CURRENTYEAR}} ನ ಪ್ರಕಾರ £{{Formatnum:{{Inflation|UK|21000|1761|{{CURRENTYEAR}}|r=-೪}}}}) ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು.}}) ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು.) ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು.{{Inflation-fn|UK}}

ಅಜ್ಜ ಜಾರ್ಜ್‌ II ರಂತೆ, ಜಾರ್ಜ್‌ III ಸಹ ಹಿಪ್ಪುನೇರಳೆ ತೋಟವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು, ಆದ್ದರಿಂದ ಶೆಫ್ಫೀಲ್ಡ್‌ಗೆ  ಆ ಜಾಗದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಮೂಲಕ ನಿರುಪಾಧಿಕವಾಗಿ ಪಡೆಯುವ ಹಿಡುವಳಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಶೆಫ್ಫೀಲ್ಡ್ ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ನಿವಾಸವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅದು ರಾಜ ಕುಟುಂಬದ ಕೈಗೆ ಬಂದಿತು.

[[ಚಿತ್ರ:Buckingham palace 1897.jpg|thumb|right|300px|1897ರಲ್ಲಿದ್ದ ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನಗಳು.]]

===ರಾಣಿಯ ನಿವಾಸದಿಂದ ಅರಮನೆಗೆ===
ಆ ನಿವಾಸವನ್ನು ಮೂಲತಃ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಆಶ್ರಯ ಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾಣಿ ಚಾರ್ಲೊಟ್‌ಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ರಾಣಿಯ ನಿವಾಸವೆಂದು&lt;ref&gt;೧೭೭೫ರಲ್ಲಿ, ಸಂಸತ್ತಿನಯ ಕಾಯಿದೆಯು ಸೋಮರ್ಸೆಟ್ ನಿವಾಸದ ಮೇಲಿನ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಬದಲಿಯಾಗಿ ರಾಣಿ ಚಾರ್ಲೊಟ್‌ಗೆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಬರೆದುಕೊಟ್ಟಿತು (ಗಮನಿಸಿ - ''ಓಲ್ಡ್ ಆಂಡ್ ನ್ಯೂ ಲಂಡನ್‌''  (ಕೆಳಗೆ)&lt;/ref&gt; ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಅವರ ೧೫ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ೧೪ ಮಕ್ಕಳು ಇಲ್ಲೇ ಜನಿಸಿದರು. ಸೇಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್‌ನ ಅರಮನೆಯು ಅಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಶುಭಾಶುಭ ಕರ್ಮಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ರಾಜವಂಶದ ನಿವಾಸವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು.&lt;ref&gt;''[http://www.british-history.ac.uk/report.aspx?compid=45183 ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿಂಸ್ಟರ್: ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101008025710/http://www.british-history.ac.uk/report.aspx?compid=45183 |date=8 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010 }}'' , ''ಓಲ್ಡ್ ಆಂಡ್ ನ್ಯೂ ಲಂಡನ್‌'' : ಸಂಪುಟ ೪ (೧೮೭೮), ಪುಟಗಳು ೬೧–೭೪. ಸಂಕಲನಗೊಳಿಸಿದ ದಿನಾಂಕ: ೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೯. &quot;ಸೇಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಅರಮನೆ&quot;ಗೆ ವಿದೇಶಿ ರಾಯಭಾರಿಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ನಿಯೋಗಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಆದರೂ ಅವರು ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಆಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳನ್ನು ರಾಣಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;/ref&gt;

ಈ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೊಸ ರೂಪ ಕೊಡುವ ಕಾರ್ಯವು ೧೭೬೨ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;ಹ್ಯಾರಿಸ್, ಪುಟ ೨೪&lt;/ref&gt; ೧೮೨೦ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಜಾರ್ಜ್‌ IV ಒಂದು ಸಣ್ಣ, ಅನುಕೂಲಕರ ನಿವಾಸವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಕಲ್ಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದರ ನವೀಕರಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯವು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ೧೮೨೬ಲ್ಲಿ ರಾಜ ತನ್ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಜಾನ್ ನ್ಯಾಶ್‌ರ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಈ ನಿವಾಸವನ್ನು ಒಂದು ಅರಮನೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;ಹ್ಯಾರಿಸ್, ಪುಟ ೩೦–೩೧&lt;/ref&gt; ಕೆಲವು ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಲ್ಟನ್ ನಿವಾಸದಿಂದ ತರಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಿಂದ ಕೊಂಡುತರಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;ಜೋನ್ಸ್, ಪುಟ ೪೨&lt;/ref&gt; ಹೊರಗಿನ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು ಜಾರ್ಜ್‌ IV ಸೂಚಿಸಿದಂತೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ನವ-ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರಭಾವದಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯದ ಖರ್ಚು ಘಾತೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು ಮತ್ತು ೧೮೨೯ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಶ್‌ನ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮಿತಿಮೀರಿದ ವೆಚ್ಚವು ಆತನನ್ನು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು. ೧೮೩೦ರಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್‌ IV ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ನಂತರ ಅವರ ತಮ್ಮ ವಿಲಿಯಂ IV ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲೋರ್‌ರನ್ನು ನೇಮಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;ಹ್ಯಾರಿಸ್, ಪುಟ ೩೩&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.royal.gov.uk/output/Page568.asp |title=The Royal Residences &gt; Buckingham Palace &gt; History|publisher=www.royal.gov.uk|accessdate=2 February 2009}}&lt;/ref&gt; ೧೮೩೪ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಅದೇ ಹೆಸರಿನದು ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ನಾಶಗೊಂಡ ನಂತರ, ವಿಲಿಯಂ ಈ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನ ಹೊಸ ನಿವಾಸಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Ziegler|first=Phillip|title=King William IV|publisher=Collins|year=1971|page=280|isbn=0-00-211934-X.}}&lt;/ref&gt;

==ರಾಜವಂಶದ ನಿವಾಸ==

[[ಚಿತ್ರ:Buckingham Palace engraved by J.Woods after Hablot Browne &amp; R.Garland publ 1837 edited.jpg|thumb|right|300px|ಸುಮಾರು 1837ರಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾರ್ಬಲ್ ಕಮಾನನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅರಮನೆ, ಇದು ಅರಮನೆಯ ಆವರಣಕ್ಕೆ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಪ್ರವೇಶವಾಗಿತ್ತು.ಇದನ್ನು 1847ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪೂರ್ವದ ಪಾರ್ಶ್ವ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸರಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಪ್ರಾಂಗಣವನ್ನು ಆವರಿಸಿದೆ.]]

ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೧೮೩೭ರಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಂತೆ ರಾಜವಂಶದ ಪ್ರಧಾನ ನಿವಾಸವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.royal.gov.uk/output/page555.asp|title=The Royal Residences &gt; Buckingham Palace|publisher=www.royal.gov.uk|accessdate=2 February 2009|archive-date=27 ಜನವರಿ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090127102112/http://www.royal.gov.uk/output/Page555.asp|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಈ ಅರಮನೆಯು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಆಕೆಯ ಪೂರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ವಿಲಿಯಂ IV ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ ಮೊದಲ ರಾಣಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;ಹೆಡ್ಲಿ, ಪುಟ ೧೦&lt;/ref&gt; ವೈಭವದ ಕೋಣೆಗಳು ಸ್ವರ್ಣಲೇಪ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣದ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದವು, ಇವುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೊಸ ಅರಮನೆಯ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ವೈಭವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಹೊಗೆ ಕೊಳವೆಗಳು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊಗೆ ಉಗುಳಿದರೆ ಬೆಂಕಿಯು ಕ್ರಮೇಣ ತಗ್ಗುವಂತೆ ಈ ಕೊಳವೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅರಮನೆಯ ಒಳಾಂಗಣವು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಂಜಿನ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;ws249&quot;&gt;ವುಧ್ಯಾಮ್-ಸ್ಮಿತ್, ಪುಟ ೨೪೯&lt;/ref&gt; ಗಾಳಿ-ಬೆಳಕುಗಳ ಸಂಚಾರವು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದುದರಿಂದ ಒಳಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟ ವಾಸನೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅನಿಲ ಲ್ಯಾಂಪುಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ, ಕೆಳಗಿನ ಅಂತಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಅನಿಲವನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಎದುರಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಅಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮೈಗಳ್ಳರಾಗಿದ್ದರು, ಅದರಿಂದ ಅರಮನೆಯು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;ws249&quot;/&gt; ೧೮೪೦ರಲ್ಲಿ ರಾಣಿಯ ವಿವಾಹವಾದ ನಂತರ ಆಕೆಯ ಪತಿ ರಾಜ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ರಾಜಕುಟುಂಬದ ಗೃಹವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಪುನಸ್ಸಂಘಟನೆ ಹಾಗೂ ಅರಮನೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಲೋಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿದರು. ಎಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ೧೮೪೦ರ ಅಂತ್ಯದೊಳಗೆ ಪರಿಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಆದರೆ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಆ ದಶಕದೊಳಗೆ ಮತ್ತೆ ಬರಲು ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಬಂತು.

೧೮೪೭ರಲ್ಲಿ, ಈ ದಂಪತಿಗಳು ರಾಜಪರಿವಾರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಈ ಅರಮನೆಯು ತುಂಬಾ ಸಣ್ಣದಾಗಿದೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;ಹ್ಯಾರಿಸ್, ಡಿ ಬೆಲ್ಲೈಗ್ ಮತ್ತು ಮಿಲ್ಲರ್, ಪುಟ ೩೩&lt;/ref&gt; ಅದರಿಂದಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಂಗಣವನ್ನು ಆವರಿಸಿ ಹೊಸ ಪಾರ್ಶ್ವಭಾಗವನ್ನು ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲೋರ್‌ರ ವಿನ್ಯಾಸದಂತೆ ಥೋಮಸ್ ಕ್ಯುಬಿಟ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;''ಹಾಲೆಂಡ್ ಆಂಡ್ ಹ್ಯಾನೆನ್ ಆಂಡ್ ಕ್ಯುಬಿಟ್ಸ್ - ದಿ ಇನ್ಸೆಪ್ಷನ್ ಆಂಡ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಎ ಗ್ರೇಟ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಫರ್ಮ್'' , ೧೯೨೦ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ, ಪುಟ ೩೫&lt;/ref&gt; ಮಾಲ್‌ನ ಎದುರಿಗಿರುವ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನ ದೊಡ್ಡ ಮುಂಭಾಗವು ಇಂದಿನ ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯ 'ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮುಂಭಾಗ'ವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಬಾಲ್ಕನಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ರಾಜ-ಪರಿವಾರವು ಪ್ರಮುಖ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಟ್ರೂಪಿಂಗ್ ದಿ ಕಲರ್‌ನ ನಂತರ ಜನಸ್ತೋಮವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ನೃತ್ಯ ಮಂದಿರ ಕೊಠಡಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ವೈಭವದ ಕೋಣೆಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ಗುಂಪನ್ನೂ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಇವನ್ನು ನ್ಯಾಶ್‌ನ ಶಿಷ್ಯ ಸರ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಪೆನ್ನೆಥ್ರೋನ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು.

ರಾಜ ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು, ಆ ಅರಮನೆಯು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸಂಗೀತ ಮನರಂಜನೆಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು&lt;ref&gt;ಹೆಡ್ಲಿ, ಪುಟ ೧೯&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ  ಆಧುನಿಕ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮನರಂಜನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಯೋಜಕ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಮೆಂಡಲ್ಸನ್ ಅಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;ಹೀಲಿ, ಪುಟ ೧೩೭–೧೩೮&lt;/ref&gt; ಜೊಹಾನ್ ಸ್ಟ್ರಾಸ್ II ಮತ್ತು ಆತನ ವಾದ್ಯವೃಂದವು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವಾಗ ಈ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು.&lt;ref&gt;ಹೀಲಿ, ಪುಟ ೧೨೨&lt;/ref&gt; ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ನ &quot;ಅಲಿಸ್ ಪೋಲ್ಕ&quot;ವು ರಾಣಿಯ ಮಗಳು ರಾಜಕುಮಾರಿ ಅಲಿಸ್‌ಳ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ೧೮೪೯ರಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;ಅಲೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಮೇಲ್ ಆಂಡ್ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಂಡ್ ಫಾರಿನ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಚೀನಾ ಆಂಡ್ ಆಲ್ ಪಾರ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಈಸ್ಟ್. ೧೮೫೦, ಸಂಪುಟ VIII. [http://books.google.ca/books?id=axgYAAAAYAAJ&amp;amp;pg=PA117&amp;amp;dq=%22Alice+polka%22&amp;amp;num=30&amp;amp;client=firefox-a#PPA117,M1 ಗೂಗಲ್ ಬುಕ್ ಲಿಂಕ್]&lt;/ref&gt; ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾರ ನಿರ್ದೇಶನದಡಿಯಲ್ಲಿ, ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಅದ್ಧೂರಿ ಪೋಷಾಕು ನೃತ್ಯ ಗೋಷ್ಠಿಗಳಿಗೆ ರಂಗವಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನಿಯತಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ರಾಜೋಚಿತ ಸಮಾರಂಭಗಳು, ಅಧಿಕಾರ ಪ್ರದಾನಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.

೧೮೬೧ರಲ್ಲಿ ವಿಧವೆಯಾದ ತೀವ್ರ ವ್ಯಥೆಗೊಳಗಾದ ರಾಣಿಯು ಜನಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದರು ಮತ್ತು ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ವಿಂಡ್ಸರ್ ಕೋಟೆ, ಬಾಲ್ಮೊರಲ್ ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಒಸ್ಬರ್ನ್ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರು. ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆ ಅರಮನೆಯನ್ನು ತೀರ ವಿರಳವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅಲಕ್ಷ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಆಕೆಗೆ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವಂತೆ ಬಲವಂತ ಪಡಿಸಿದರೂ ಆಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಬೇರೆ ಕಡೆ ವಾಸಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜಪರಿವಾರದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೂ ಸಹ ಅರಮನೆಯ ಬದಲಿಗೆ ವಿಂಡ್ಸರ್ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು, ಸದಾ ಶೋಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕರಿಯ ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಮಂಕಾದ ರಾಣಿಯು ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;rob9&quot;&gt;ರಾಬಿನ್ಸನ್, ಪುಟ ೯&lt;/ref&gt;

===ಒಳಾಂಗಣ===
[[ಚಿತ್ರ:Plan of Buckingham palace.gif|thumb|350px|ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಅಂತಸ್ತು.A:&amp;nbsp;ವೈಭವದ ಊಟದ ಮನೆ; B:&amp;nbsp;ನೀಲಿ ಭೇಟಿ-ಕೊಠಡಿ; C:&amp;nbsp;ಸಂಗೀಕ ಕೊಠಡಿ; D:&amp;nbsp;ಬಿಳಿ ಭೇಟಿ-ಕೊಠಡಿ; E: ರಾಜಪರಿವಾರದ ಏಕಾಂತ-ಕೋಣೆ; F:&amp;nbsp;ಸಿಂಹಾಸನದ ಕೊಠಡಿ; G:&amp;nbsp;ಹಸಿರು ಭೇಟಿ-ಕೊಠಡಿ; H:&amp;nbsp;ಅಡ್ಡ ಗ್ಯಾಲರಿ; J:&amp;nbsp;ನೃತ್ಯ-ಮಂದಿರ; K:&amp;nbsp;ಪೂರ್ವ ಗ್ಯಾಲರಿ; L:&amp;nbsp;ಹಳದಿ ಭೇಟಿ-ಕೊಠಡಿ; M:&amp;nbsp;ಕೇಂದ್ರ/ಬಾಲ್ಕನಿ ಕೊಠಡಿ; N:&amp;nbsp;ಚೈನೀಸ್ ಉಪಹಾರ ಕೊಠಡಿ; O:&amp;nbsp;ಪ್ರಧಾನ ಕಾರಿಡಾರ್; P:&amp;nbsp;ಖಾಸಗಿ ವಿಭಾಗಗಳು; Q:&amp;nbsp;ಸೇವಾ ಭಾಗಗಳು; W:&amp;nbsp;ಭವ್ಯ ಮೆಟ್ಟಿಲ ಸಾಲು. ನೆಲ ಅಂತಸ್ತಿನಲ್ಲಿ: R:&amp;nbsp;ರಾಯಭಾರಿಗಳ ಪ್ರವೇಶ; T:&amp;nbsp;ಭವ್ಯ ಪ್ರವೇಶ.ಕಪ್ಪು ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಿದ ಭಾಗಗಳು ಕೆಳಗಿನ ಅಮುಖ್ಯ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.ಗಮನಿಸಿ: ಇದು ಉಲ್ಲೇಖಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಇರುವ ಒಂದು ಅಳತೆ ಮಾಡದ ಸ್ಥೂಲ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.ಕೆಲವು ಕೊಠಡಿಗಳ ಗಾತ್ರವು ನಿಜವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು.]]

ಈ ಅರಮನೆಯು ೧೦೮ ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದ ಮತ್ತು ೧೨೦ ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಅಗಲವಿದೆ. ೨೪ ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರವಿರುವ ಇದು ಸುಮಾರು {{convert|77000|m2|sqft|abbr=on}} ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.royal.gov.uk/LatestNewsandDiary/Factfiles/40factsaboutBuckinghamPalace.aspx|publisher=The British Monarchy|title=40 facts about Buckingham Palace}}&lt;/ref&gt; ಅರಮನೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿರುವ ತೋಟದ ಮುಂದುಗಡೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ''ಮುಖ್ಯ ಅಂತಸ್ತಿನಲ್ಲಿ''  ಅರಮನೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕೊಠಡಿಗಳಿವೆ. ಈ ಅಲಂಕೃತ ವೈಭವದ ಕೋಣೆಗಳ ಗುಂಪಿನ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರವೆಂದರೆ ಸಂಗೀತ ಕೊಠಡಿ, ಇದರ ದೊಡ್ಡ ಕಮಾನು ಮುಂಭಾಗದ ಪ್ರಧಾನ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಸಂಗೀತ ಕೊಠಡಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಭೇಟಿ-ಕೊಠಡಿಗಳಿವೆ. ಈ ಕೊಠಡಿಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವೈಭವದ ಕೋಣೆಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಕಾರಿಡಾರ್ ಆಗಿ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಗ್ಯಾಲರಿ ಇದೆ, ಇದು ೫೫ ಗಜಗಳಷ್ಟು (೫೦ ಮೀಟರ್) ಉದ್ದವಿದ್ದು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Harris, p.41&quot;&gt;ಹ್ಯಾರಿಸ್, ಪುಟ ೪೧&lt;/ref&gt; ಈ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ [[ರೆಂಬ್ರಾಂಟ್|ರೆಂಬ್ರ್ಯಾಡ್ಟ್]], ವ್ಯಾನ್ ಡಿಕ್, ರುಬೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ವರ್ಮೀರ್ ಮೊದಲಾದವರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ;&lt;ref&gt;ಹ್ಯಾರಿಸ್, ಪುಟಗಳು ೭೮–೭೯&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ಹೀಲಿ, ಪುಟಗಳು ೩೮೭–೩೮೮&lt;/ref&gt; ಚಿತ್ರ ಗ್ಯಾಲರಿಯ ನಂತರ ಮುಖ್ಯವಾದ ಕೋಣೆಗಳೆಂದರೆ ಸಿಂಹಾಸನ ಕೊಠಡಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಭೇಟಿ ಕೊಠಡಿ. ಹಸಿರು ಭೇಟಿ ಕೊಠಡಿಯು ಸಿಂಹಾಸನ ಕೊಠಡಿಗೆ ಒಂದು ವಿಶಾಲ ಪ್ರವೇಶ ಕೋಣೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಮುಖ್ಯ ಮೆಟ್ಟಿಲ ಸಾಲಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಾ-ಗೃಹದಿಂದ ಸಿಂಹಾಸನದೆಡೆಗೆ ಹೋಗುವ ಕರ್ಮಾಚರಣೆಯ ಹಾದಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Harris, p.41&quot;/&gt; ರಕ್ಷಾ-ಗೃಹವು ರೋಮನ್ ಪೋಷಾಕಿನಲ್ಲಿರುವ ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮತ್ತು ರಾಜ ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ರ ಬಿಳಿ ಮಾರ್ಬಲ್ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವನ್ನು ಚಿತ್ರ ನೇಯ್ದ ಕೈಮಗ್ಗದ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಒಳಪದರ ಜೋಡಿಸಿದ ನ್ಯಾಯವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಕರ್ಮಾಚರಣೆಯ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಮನರಂಜನೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪ್ರತಿ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ವೈಭವದ ಕೋಣೆಗಳ ಕೆಳಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ವಿಜೃಂಭಣೆಯ ಕೋಣೆಗಳಿವೆ, ಅವನ್ನು ಅರೆ-ವೈಭವದ ಕೋಣೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಬಲ್ ಹಜಾರದಿಂದ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮನರಂಜನೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾ. &lt;span class=&quot;goog-gtc-fnr-highlight&quot;&gt;ಉಪಹಾರ&lt;/span&gt; ಪಾರ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಭೇಟಿ. ಕೆಲವು ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಶಕರಿಗಾಗಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ''೧೮೪೪ ಕೊಠಡಿ'' , ಇದನ್ನು ರಷ್ಯಾದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ನಿಕೋಲಸ್ Iರ ರಾಜ್ಯ ಭೇಟಿಗಾಗಿ ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಕಮಾನು ಕೊಠಡಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ''೧೮೫೫ ಕೊಠಡಿ'' , ಇದನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ನೆಪೋಲಿಯನ್ IIIರ ಭೇಟಿಯ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;ಹ್ಯಾರಿಸ್, ಪುಟ ೮೧&lt;/ref&gt; ಇವುಗಳ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವುದು ಕಮಾನು ಕೊಠಡಿ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಅತಿಥಿಗಳು ರಾಣಿಯ ಉದ್ಯಾನ ಪಾರ್ಟಿಗಳಿಗಾಗಿ ಬರುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;ಹ್ಯಾರಿಸ್, ಪುಟ ೪೦&lt;/ref&gt; ರಾಣಿಯು ಉತ್ತರ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕೊಠಡಿಗಳ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗುಂಪನ್ನು ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
[[ಚಿತ್ರ:Salon de musica.jpg|thumb|left|1887ರಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಜ ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ರ ಸಂಗೀತ ಕೊಠಡಿ, ಇದು ಅರಮನೆಯಲ್ಲೇ ಸಣ್ಣ, ಕಡಿಮೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೊಠಡಿಯಾಗಿದೆ.]]
೧೮೪೭ ಮತ್ತು ೧೮೫೦ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಬ್ಲೋರ್ ಪೂರ್ವದ ಹೊಸ ಪಾರ್ಶ್ವ ಭಾಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಬ್ರೈಟನ್ ಪೆವಿಲಿಯನ್‌ನಿಂದ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಕದಿಯಲಾಯಿತು. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಹೊಸ ಪಾರ್ಶ್ವ ಭಾಗದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಠಡಿಗಳು ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಪೌರಸ್ತ್ಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಚೈನೀಸ್ ಉಪಹಾರ ಕೊಠಡಿಯನ್ನು ಬ್ರೈಟನ್ ಭೋಜನ ಕೂಟ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಕೊಠಡಿಗಳ ಭಾಗಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಎಮ್. ಫೀತ್ಯಾಮ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಒಂದು ಹೊಗೆ-ಕೊಳವೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಹಳದಿ ಬೇಟಿ-ಕೊಠಡಿಯು ಅಲಂಕಾರದ ನಮೂನೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಗೋಡೆ-ಕಾಗದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದನ್ನು ೧೮೧೭ರಲ್ಲಿ ಬ್ರೈಟನ್ ಸಭಾಂಗಣಕ್ಕೆ ಪೂರೈಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಈ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹೊಗೆ-ಕೊಳವೆಯು ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ತಲೆತೂಗುತ್ತಿರುವ ಚೀನೀ ಬೊಂಬೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಕಾಣುವ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರುವ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚೈನೀಸ್ ಹೊಗೆ-ಕೊಳವೆಯು ಹೇಗೆ ಕಾಣಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಒಂದು ಯುರೋಪಿಯನ್ ನೋಟವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ರಾಬರ್ಟ್ ಜೋನ್ಸ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;ಹೀಲಿ, ಪುಟಗಳು ೧೫೯–೧೬೦&lt;/ref&gt;

[[ಚಿತ್ರ:Pynequeensbreakfastroombuckinghamhouse edited.jpg|thumb|ರಾಣಿಯ ಉಪಹಾರ ಕೊಠಡಿ]]
ಈ ಪಾರ್ಶ್ವ ಭಾಗದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಾಲ್ಕನಿಯಿದೆ, ಅದರ ಗಾಜಿನ ದ್ವಾರಗಳ ಹಿಂದೆ ಕೇಂದ್ರ ಕೊಠಡಿಯಿದೆ. ಇದು ಚೈನೀಸ್-ಶೈಲಿಯ ಸಭಾಂಗಣವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಕ ಸರ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅಲ್ಲಮ್‌ನ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ೧೯೨೦ರ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು &quot;ಬಂಧಕ&quot;&lt;ref&gt;ಹ್ಯಾರಿಸ್, ಡಿ ಬೆಲೈಗ್ಯೂ ಆಂಡ್ ಮಿಲ್ಲರ್, ಪುಟ ೯೩&lt;/ref&gt; ಚೀನೀಸ್ ಅಂಶವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ರಾಣಿ ಮೇರಿ ವರ್ಧಿಸಿದರು, ಆದರೂ ಲ್ಯಾಕರ್ ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಬ್ರೈಟನ್‌ನಿಂದ ೧೮೭೩ರಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡುಬರಲಾಗಿತ್ತು. ಪೂರ್ವ ಪಾರ್ಶ್ವ ಭಾಗದ ''ಮುಖ್ಯ ಅಂತಸ್ತಿನ''  ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರಿಡಾರ್ ಎನ್ನುವ ವಿಶೇಷ ಗ್ಯಾಲರಿಯಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಾಂಗಣದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ.&lt;ref&gt;ಹ್ಯಾರಿಸ್, ಡಿ ಬೆಲೈಗ್ಯೂ ಆಂಡ್ ಮಿಲ್ಲರ್, ಪುಟ ೯೧&lt;/ref&gt; ಇದು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಬಾಗಿಲುಗಳು ಮತ್ತು ಅಡ್ಡ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇವು ಬ್ರೈಟನ್‌‌ನ ಪೋರ್ಸೆಲೈನ್ ಪಗೋಡಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪೌರಾಸ್ತ್ಯ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಚೈನೀಸ್ ಉಪಹಾರ ಕೊಠಡಿ ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಭೇಟಿ ಕೊಠಡಿಯು ಈ ಗ್ಯಾಲರಿಯ ಎರಡೂ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿವೆ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಕೊಠಡಿಯು ಇದರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ.

೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೂಲತಃ ಒಳಾಂಗಣ ವಿನ್ಯಾಸಗಳೆಂದರೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬಣ್ಣದ  ಗಾರೆಕಲ್ಲು ಹಾಗೂ ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ಲ್ಯಾಪಿಸ್‍‌‌‌ಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆ, ಇದನ್ನು ಸರ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಲಾಂಗ್‌ರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಈಗಲೂ ಉಳಿದಿವೆ. ರಾಜ ಎಡ್ವರ್ಡ್ VII ಬೆಲ್ಲೆ ಎಪೋಕ್ಯೂ ಕೆನೆಬಣ್ಣದ ಮತ್ತು ಬಂಗಾರ ಬಣ್ಣದ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಶಃ ಪುನರಲಂಕರಣವನ್ನು ಮಾಡಿದರು.&lt;ref name=&quot;Jones43&quot;&gt;ಜೋನ್ಸ್, ಪುಟ ೪೩&lt;/ref&gt;

ಬ್ರಿಟನ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವಾಗ ವಿದೇಶಿ ಮುಖಂಡರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಣಿಯು ಮನರಂಜನಾ ಕೂಟಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ ಕೊಠಡಿಗಳ ಗುಂಪು ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಕೋಣೆಗಳ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪೊಂದನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವು ಮಂತ್ರಿಯ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಸಾಲಿನ ಬುಡದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿರುವ ಉದ್ಯಾನದ ಪಾರ್ಶ್ವ ಭಾಗದ ನೆಲ ಅಂತಸ್ತಿನಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಕೊಠಡಿಗಳ ಗುಂಪು ಕಿರಿದಾದ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳಿಂದ ಕೂಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಾಸರ್ ಕಮಾನು-ಚಾವಣೆಗಳು ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಎತ್ತರವನ್ನು ನೀಡಿವೆ, ಇವನ್ನು ನ್ಯಾಶ್ ಸೋಯಾನೆ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;harrisp82&quot;&gt;ಹ್ಯಾರಿಸ್, ಪುಟ ೮೨.&lt;/ref&gt; ಈ ಕೋಣೆಗಳ ಗುಂಪಿನ ಎರಡನೇ ಕಾರಿಡಾರ್ ಗಾತಿಕ್ ಪ್ರಭಾವಿತ ಅಡ್ಡ ಕಮಾನು-ಚಾವಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.&lt;ref name=&quot;harrisp82&quot;/&gt; ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಈಗಿರುವ ಶೈಲಿಯಲ್ಲೇ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ರಾಜ ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ರ ಅಂಕಲ್ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ನರ ಮೊದಲ ರಾಜ ಲಿಯೊಪೋಲ್ಡ್ Iರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆ ಕೊಠಡಿಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ವಿದೇಶಿ ಮುಖಂಡರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮೀಸಲಿರಿಸಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ೧೯೩೬ರಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಎಡ್ವರ್ಡ್ VIII ವಾಸಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಆ ಕೊಠಡಿಗಳ ಗುಂಪು ಅರಮನೆಯ ಖಾಸಗಿ ವಿಭಾಗವಾದವು.&lt;ref name=&quot;fact&quot;&gt;''[http://www.royalinsight.gov.uk/output/Page5495.asp 40 ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್ ಎಬೌಟ್ ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081211161552/http://www.royalinsight.gov.uk/output/Page5495.asp |date=11 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 }}''  (ರಾಯಲ್ ಇನ್ಸೈಟ್: ದಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮೊನಾರ್ಕಿ ಮೀಡಿಯಾ ಸೆಂಟರ್) ೨೦೦೯ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೩ರಂದು ಸಂಕಲನಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ&lt;/ref&gt;

===ರಾಜಪರಿವಾರದ ಸಮಾರಂಭಗಳು===
[[ಚಿತ್ರ:Louis Haghe The New Ballroom 1856.jpg|thumb|left|300px|ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕೊಠಡಿ ನೃತ್ಯ ಮಂದಿರ.ಇದನ್ನು ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಸೇರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಬಿರುದು-ಪ್ರದಾನ ಮತ್ತು ವೈಭವದ ಔತಣ-ಕೂಟಗಳಂತಹ ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಚಿತ್ರವು 1856ರಷ್ಟು ಹಿಂದಿನದಾಗಿದೆ.ಬಹುವರ್ಣೀಯ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಸಜ್ಜುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಿಳಿ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ಬದಲಿಸಲಾಗಿದೆ.]]

====ರಾಜಪರಿವಾರದ ಉಡುಗೆ====
ಹಿಂದೆ, ಮಿಲಿಟರಿ ಸಮವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸದ ಪುರುಷರು ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಬ್ರಿಚಿಸ್‌ಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಜೆಯುಡುಪೆಂದರೆ ಹಿಂದುಗಡೆ ಇಳಿಬಿದ್ದ ನಿಲುವಂಗಿ ಮತ್ತು ತಲೆಯುಡಿಗೆ ಅಥವಾ ತಲೆಕೂದಲಲ್ಲಿ ಗರಿಗಳನ್ನು ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು (ಅಥವಾ ಎರಡೂ).

ರಾಜಪರಿವಾರದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಮವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಉಡುಪನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಪೋಷಾಕು-ಕೋಡ್ ಕ್ರಮೇಣ ಸಡಿಲಗೊಂಡಿತು. ವಿಶ್ವ ಸಮರ I ರ ನಂತರ, ರಾಣಿ ಮೇರಿಯು ತನ್ನ ಲಂಗವನ್ನು ಕೆಲವು ಇಂಚುಗಳಷ್ಟು ಗಿಡ್ಡಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಫ್ಯಾಷನ್ ಆಗಿರಲು ಬಯಸಿದರಿಂದ, ಆಕೆ ರಾಜನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಮೊದಲು ರಾಣಿಯ ಸೆಜ್ಜೆವಳ್ತಿ(ಲೇಡಿ-ಇನ್-ವೈಟಿಂಗ್)ಯ ಲಂಗವನ್ನು ಗಿಡ್ಡಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿದರು. ಇದರಿಂದ ರಾಜ ಜಾರ್ಜ್ V ದಿಗಿಲುಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಲಂಗದ ಕೆಳಅಂಚು ಫ್ಯಾಷನ್ ಆಗಿರದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;ಹೀಲಿ, ಪುಟ ೨೩೩, ಉಲ್ಲೇಖ ''ದಿ ಮೆಮೋಯರ್ಸ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಬೆಲ್, ಕೌಂಟೆಸ್ ಆಫ್ ಏರ್ಲೈ'' , ಜೆನಿಫರ್ ಎಲ್ಲಿಸ್ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಲಂಡನ್‌:ಹಟ್ಚಿನ್ಸನ್, ೧೯೬೨.&lt;/ref&gt; ಅನಂತರ ರಾಜ ಜಾರ್ಜ್ VI ಮತ್ತು ಆತನ ಪತ್ನಿ ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಹಗಲು ಹೊತ್ತಿನ ಲಂಗಗಳನ್ನು ಗಿಡ್ಡಗೊಳಿಸಲು ಒಪ್ಪಿದರು.

ಇಂದು ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಉಡುಪು ಕೋಡ್ ಇಲ್ಲ.&lt;ref&gt;ಹೆಚ್ಎಮ್‌ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ನೀಡಿದ ಸಲಹೆಸೂಚನೆ&lt;/ref&gt; ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುರುಷರು ಹಗಲು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೇವಾ ಸಮವಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಲೌಂಜ್ ಸೂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವು ಮಂದಿ ಬೆಳಗಿನ ಕೋಟುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಮಾರಂಭದ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಟೈ ಅಥವಾ ಬಿಳಿ ಟೈಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. 'ಬಿಳಿ ಟೈ'ಯನ್ನು ಧರಿಸುವ ಸಮಾರಂಭವಾಗಿದ್ದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಲೆಯುಡಿಗೆಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;fact&quot;/&gt;

====ಡೆಬ್ಯೂಟಾಂಟ್‌ಗಳ ಔಪಚಾರಿಕ ಪರಿಚಯ====
ರಾಜರಿಗೆ ಶ್ರೀಮಂತವರ್ಗದ ಕನ್ಯೆಯರ ಔಪಚಾರಿಕ ಪರಿಚಯಗಳು ಸಿಂಹಾಸನ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದವು. ಈ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಡೆಬ್ಯೂಟಾಂಟ್‌ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆ ಸಮಾರಂಭವು- ಅವರ 'ಹೊರಬರುವಿಕೆ' ಎಂದು ಕರೆಯುವ- ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅವರ ಮೊದಲ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತು. ಡೆಬ್ಯೂಟಾಂಟ್‌ಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಜಪರಿವಾರದ ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು, ಉದ್ದನೆಯ ಮೂರು ಆಸ್ಟ್ರಿಚ್ ಗರಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ತಲೆಕೂದಲಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರು ಒಳ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಗೌರವ ನಮನ ಮಾಡಿ, ಬ್ಯಾಲೆ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸೂಚಿತ ಉದ್ದದ ಉಡುಪಿನ ಕುಶಲಚಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಗೌರವ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. (ಸಂಜೆಯ ಓಲಗವೆಂದು ಕರೆಯುವ ಆ ಸಮಾರಂಭವು ಹಿಂದಿನ ರಾಜ್ಯಭಾರದ 'ಅರಮನೆಯ ಭೇಟಿ ಕೊಠಡಿ'ಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು.)

೧೯೫೮ರಲ್ಲಿ, ರಾಣಿ ಡೆಬ್ಯುಟಾಂಟ್‌ಗಳ ಪರಿಚಯ ಪಾರ್ಟಿಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.royal.gov.uk/output/page5299.asp |title=Mailbox|publisher=Royal Insight Magazine|accessdate=23 January 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080123231607/http://www.royal.gov.uk/output/page5299.asp |archivedate = 23 January 2008}}&lt;/ref&gt; ಅವುಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಉದ್ಯಾನ ಪಾರ್ಟಿಗಳನ್ನು ಗೊತ್ತುಮಾಡಿದರು.&lt;ref&gt;ದಿ ಲೇಟ್ ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಈಸ್ ರೆಪ್ಯೂಟೆಡ್ ಟು ಹ್ಯಾವ್ ರಿಮಾರ್ಕ್ಡ್ ಆಫ್ ದಿ ಡೆಬ್ಯೂಟಾಂಟ್ ಪ್ರೆಸೆಂಟೇಶನ್ಸ್: &quot;ವಿ ಹ್ಯಾಡ್ ಟು ಪುಟ್ ಎ ಸ್ಟಾಪ್ ಟು ಇಟ್, ಎವ್ರಿ ಟಾರ್ಟ್ ಇನ್ ಲಂಡನ್‌ ವಾಸ್ ಗೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಇನ್.&quot; ಗಮನಿಸಿ - ಬ್ಲೈಕಿ, ಥೋಮಸ್ (೨೦೦೨). ''ಯು ಲುಕ್ ಆಫುಲಿ ಲೈಕ್ ದಿ ಕ್ವೀನ್: ವಿಟ್ ಆಂಡ್ ವಿಸ್ಡಮ್ ಫ್ರಮ್ ದಿ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ವಿಂಡ್ಸರ್'' . ಲಂಡನ್‌: ಹಾರ್ಪರ್ ಕೊಲಿನ್ಸ್. ISBN ೦-೦೦-೭೧೪೮೭೪-೭&lt;/ref&gt; ಇಂದು ಸಿಂಹಾಸನ ಕೊಠಡಿಯನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾಷಣಗಳ ಸ್ವಾಗತ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾ, ರಾಣಿಯ ಜನ್ಮದಿನದಂದು ಆಕೆ ಮಾಡುವ ಭಾಷಣ. ಇದು ರಾಜವಂಶದ ವಿವಾಹದ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಿರುವ ಸಿಂಹಾಸನದ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

====ಬಿರುದು-ಪ್ರದಾನ====
ನೈಟ್‌ ಪದವಿಗಳಂತಹ ಬಿರುದು-ಪ್ರದಾನಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನಗಳು ೧೮೫೪ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅರಮನೆಯ ನೃತ್ಯ ಮಂದಿರ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. {{convert|36.6|m|2|abbr=on}} ಉದ್ದ, {{convert|18|m|2|abbr=on}} ಅಗಲ ಮತ್ತು {{convert|13.5|m|2|abbr=on}} ಎತ್ತರವಿರುವ &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.royal.gov.uk/LatestNewsandDiary/Factfiles/40factsaboutBuckinghamPalace.aspx |title=Fact files &gt; 40 facts about Buckingham Palace |publisher=Royal.gov.uk |date= |accessdate=11 August 2010}}&lt;/ref&gt; (೧೨೦' X ೫೯' X ೪೪' ೩.೫&quot;) ಇದು ಅರಮನೆಯಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕೊಠಡಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಾಸನ ಕೊಠಡಿಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿದೆ. ಬಿರುದು ಪ್ರದಾನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ರಾಣಿಯು ಒಂದು ಭಾರಿ, ಗುಮ್ಮಟಾಕಾರದ ವೆಲ್ವೆಟ್-ಬಟ್ಟೆಯ ಮೇಲ್ಕಟ್ಟಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಾಸನ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮೇಲ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಶಾಮಿಯಾನ ಅಥವಾ ಬಾಲ್ಡಾಚಿನ್(ಕಿಂಕಾಪು) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ೧೯೧೧ರಲ್ಲಿ [[ದೆಹಲಿ]]ಯ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ದರ್ಬಾರಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;ಹ್ಯಾರಿಸ್, ಪುಟ ೭೨&lt;/ref&gt; ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕೃತದಾರರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ರಾಣಿಯ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ತಮ್ಮ ಬಿರುದನ್ನು ಪಡೆಯುವಾಗ ಸಂಗೀತಗಾರರ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಿಲಿಟರಿ ವಾದ್ಯ-ವೃಂದವು  .&lt;ref name=&quot;Healey, p.364&quot;&gt;ಹೀಲಿ, ಪುಟ ೩೬೪&lt;/ref&gt;

====ಔಪಚಾರಿಕ ಔತಣ-ಕೂಟಗಳು====
[[ಚಿತ್ರ:Buckingham Palace Grand Staircase The Graphic 1870.jpg|thumb|right|200px|1870ರಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿಗಳು ಭವ್ಯ ಮೆಟ್ಟಿಲ ಸಾಲನ್ನು ಏರುತ್ತಿರುವುದು.]]
ಔಪಚಾರಿಕ ಔತಣ-ಕೂಟಗಳನ್ನೂ ಸಹ ನೃತ್ಯ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔತಣ-ಕೂಟಗಳನ್ನು ವಿದೇಶಿ ಮುಖಂಡರ ವಿಶೇಷ ಭೇಟಿಯ ದಿನದಂದು ಸಂಜೆ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Healey, p.364&quot;/&gt; ಈ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ೧೫೦ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂಚ ಹೆಚ್ಚು ಅತಿಥಿಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ 'ಬಿಳಿ ಟೈ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರ'ಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಲೆಯುಡಿಗೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಚಿನ್ನದ ತಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ವಾಗತ ಸಮಾರಂಭವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಅಂದು ರಾಣಿ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿರುವ ವಿದೇಶಿ ‌ರಾಯಭಾರ ಘಟಕದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮನರಂಜನೆಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;ಹೀಲಿ, ಪುಟ ೩೬೨&lt;/ref&gt; ಈ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರ ಗ್ಯಾಲರಿಯ ಉತ್ತರದ ದ್ವಾರಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ವೈಭವದ ಕೋಣೆಗಳು ರಾಜಕುಟುಂಬದವರಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ&lt;ref&gt;ಹೆಡ್ಲಿ, ಪುಟ ೧೬&lt;/ref&gt;. ನ್ಯಾಶ್ ರೂಪಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ದೊಡ್ಡ, ಇಬ್ಬದಿಯಲ್ಲೂ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ದ್ವಾರಗಳು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸ್ಫಟಿಕ ಗೊಂಡೆದೀಪಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮೇಣದ ಬತ್ತಿ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತಾ ತೆರೆದಿರುತ್ತವೆ, ಇದು ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಅವಕಾಶದ ದೃಷ್ಟಿ-ಭ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

====ಇತರ ಸಮಾರಂಭಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು====
ಹೊಸ ರಾಯಭಾರಿಗಳ ಸ್ವಾಗತ ಸಮಾರಂಭಗಳಂತಹ ಸಣ್ಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು '೧೮೪೪ ಕೊಠಡಿ'ಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ರಾಣಿಯು ಸಣ್ಣ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ-ಭೋಜನ ಕೂಟಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಿವಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ ಸಭೆಗಳೂ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ದೊಡ್ಡ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ-ಭೋಜನ ಕೂಟಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಾಗಿದ ಮತ್ತು ಗೊಮ್ಮಟಾಕಾರದ ಸಂಗೀತ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವೈಭವದ ಭೋಜನ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಶೇಷ-ಸಂದರ್ಭಗಳಂದು ಮತ್ತು ಸಮಾರಂಭಗಳಂದು ರಾಜನ ಅಂಗರಕ್ಷಕ ದಳದವರು ಅವರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಮವಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದರ್ಬಾರು ಬಕ್ಷಿ ಮೊದಲಾದ ರಾಜನ ಇತರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಾಜರಿರಬೇಕು.&lt;ref&gt;ಹೀಲಿ, ಪುಟಗಳು ೩೬೩–೩೬೫&lt;/ref&gt;

ವಿಶ್ವ ಸಮರ IIರಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯ ಚ್ಯಾಪಲ್‌ನ ಮೇಲೆ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರಿಂದ, ರಾಜವಂಶದ ನಾಮಕರಣದ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಣಿಯ ಮೊದಲ ಮೂರು ಮಕ್ಕಳ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ&lt;ref&gt;ರಾಬಿನ್ಸನ್, ಪುಟ ೪೯&lt;/ref&gt; ವಿಶೇಷ ಚಿನ್ನದ ದಿವ್ಯಸ್ನಾನದ ತೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಜ ವಿಲಿಯಂರಿಗೂ ಸಹ ಸಂಗೀತ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಆದರೆ ಆತನ ಸಹೋದರ ರಾಜ ಹ್ಯಾರಿಗೆ ವಿಂಡ್ಸರ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಚ್ಯಾಪಲ್‌‌ನಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೆಂದರೆ ರಾಣಿಯ ಉದ್ಯಾನ ಪಾರ್ಟಿಗಳು, ಈ ಪಾರ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೮,೦೦೦ ಮಂದಿ ಆಹ್ವಾನಿತರು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

==ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸ==
[[ಚಿತ್ರ:Buckingham palace 1909.jpg|thumb|left|400px|1909ರಲ್ಲಿನ ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ.]]

೧೯೦೧ರಲ್ಲಿ ಎಡ್ವರ್ಡ್ VIIರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಹೊಸ ರಾಜ ಮತ್ತು ಆತನ ಪತ್ನಿ ರಾಣಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರ ಲಂಡನ್‌‌ನ ಉನ್ನತ ವರ್ಗದವರಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು ಮತ್ತು &quot;ಮಾರ್ಲ್‌ಬೋರೋ ಹೌಸ್ ಸೆಟ್&quot; ಎನ್ನುವ ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಈ ಯುಗದ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಹೊಂದಿದ, ಫ್ಯಾಷನ್‌ಗಾರರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನೃತ್ಯ ಮಂದಿರ, ಪ್ರಧಾನ ಪ್ರವೇಶ, ಮಾರ್ಬಲ್ ಸಭಾಂಗಣ, ಭವ್ಯ ಮೆಟ್ಟಿಲ ಸಾಲು, ಸಂಪರ್ಕ ಕೋಣೆ ಯಾ ಹಾದಿ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಲರಿಗಳನ್ನು ಬೆಲ್ಲೆ ಎಪೋಕ್ಯೂ ಕೆನೆಬಣ್ಣದ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಪುನರಲಂಕರಣ ಮಾಡಿದ ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ವೈಭವಯುತವಾಗಿ ಮನರಂಜನೆ ನೀಡುವ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಯಿತು. ರಾಜ ಎಡ್ವರ್ಡ್‌‌ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಪುನರಲಂಕರಣ ಕಾರ್ಯವು ನ್ಯಾಶ್‌ನ ಮೂಲತಃ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;ರಾಬಿನ್ಸನ್ (ಪುಟ ೯) ಅಸರ್ಟ್ಸ್ ದ್ಯಾಟ್ ದಿ ಡೆಕೊರೇಶನ್ಸ್, ಇನ್‌ಕ್ಲೂಡಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಸ್ವ್ಯಾಗ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಅದರ್ ಡೆಕೊರೇಟಿವ್ ಮೋಟಿಫ್ಸ್, ಆರ್ &quot;ಫಿನಿಕಿ&quot; ಆಂಡ್ &quot;ಅಟ್ ಆಡ್ಸ್ ವಿದ್ ನ್ಯಾಶ್ಸ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಡಿಟೈಲಿಂಗ್&quot;.&lt;/ref&gt; ಆದರೂ ಇದನ್ನು ಸುಮಾರು ಒಂದೂ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಉಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

{{multiple image
| footer    = The east front of Buckingham Palace was completed in 1850 (shown on the left); it was remodelled to its present form in 1913 (shown on the right).
| align     = right
| image1    =1910_Buckingham_Palace.png
| width1    = {{#expr: (150 * 591 / 372) round 0}}
| image2    = Buckingham Palace - May 2006.jpg
| width2    = {{#expr: (150 * 5104 / 2873) round 0}}
}}

ಅಂತಿಮ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ರಾಜ ಜಾರ್ಜ್ Vರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ೧೯೧೩ರಲ್ಲಿ ಸರ್ ಆಸ್ಟನ್ ವೆಬ್ ಬ್ಲೋರ್‌ನ ೧೮೫೦ರ ಪೂರ್ವದ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು ಚೆಶೈರ್‌ನ ಜಿಯಕೊಮೊ ಲಿಯೋನಿಯ ಲೈಮ್ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಹೋಲುವಂತೆ ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು. ಈ ಹೊಸಮುಖ ನೀಡಿದ ಪ್ರಧಾನ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು (ಪೋರ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಶಿಲೆಯ) ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಸ್ಮಾರಕದ ಹಿಂದೆರೆಯಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಈ ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾರ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರತಿಮೆಯು ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರದ ಹೊರಗಿದೆ.&lt;ref&gt;ಹ್ಯಾರಿಸ್, ಪುಟ ೩೪&lt;/ref&gt; ೧೯೧೦ರಲ್ಲಿ ಎಡ್ವರ್ಡ್ VIIರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಜಾರ್ಜ್‌ V ತನ್ನ ತಂದೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು; ಈತನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದುಂದುವೆಚ್ಚದ ಪಾರ್ಟಿಗಳಿಗಿಂತ ಅಧಿಕೃತ ಮನರಂಜನೆಗೆ ಮತ್ತು ರಾಜವಂಶದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;ಹೀಲಿ, ಪುಟ ೧೮೫&lt;/ref&gt; ಆತ ಒರಿಜಿನಲ್ ಡಿಕ್ಸಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಜ್ಯಾಸ್‌ ವಾದ್ಯ-ವೃಂದ(೧೯೧೯) – ಇದು ವಿದೇಶಿ ಮುಖಂಡರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಮೊದಲ ಜ್ಯಾಸ್‌ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿದೆ, ಸಿಡ್ನಿ ಬೆಚೆಟ್ ಮತ್ತು ಲೂಯಿಸ್ ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ (೧೯೩೨) ಮೊದಲಾದ [[ಜಾಝ್ ಸಂಗೀತ|ಜ್ಯಾಸ್‌]] ಸಂಗೀತಗಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಅನೇಕ ಆದೇಶ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅರಮನೆಯು ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಜ್ಯಾಸ್‌ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ಒಂದು ಸ್ಥಳವೆಂದು ಬ್ರೆಕನ್ ಜ್ಯಾಸ್‌ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ನಿಂದ (ಒಂದು ರೀತಿಯ)ನೀಲಿ ಬಿರುದಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23727267-buckingham-palace-hits-right-note-with-jazz-fans.do |title=Buckingham Palace hits right note with jazz fans |work=London Evening Standard |date=3 August 2009) |publisher=Thisislondon.co.uk |accessdate=11 August 2010 |archive-date=26 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100426000757/http://www.thisislondon.co.uk/standard/article-23727267-buckingham-palace-hits-right-note-with-jazz-fans.do |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|author=Stephen Bates |url=https://www.theguardian.com/music/2009/aug/03/buckingham-palace-jazz-plaque-brecon |title= By royal approval: Buckingham Palace's place in jazz history|work=The Guardian |date= 3 August 2009|accessdate=11 August 2010 | location=London}}&lt;/ref&gt; ಜಾರ್ಜ್‌ V ರ ಪತ್ನಿ ರಾಣಿ ಮೇರಿಯು ಕಲಾ ರಸಿಕರಾಗಿದ್ದರು. ಆಕೆ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ರಾಜವಂಶದ ಸಂಗ್ರಹದ ಬಗ್ಗೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಶಪಡಿಸುವುದು ಎರಡರ ಬಗ್ಗೆಯೂ, ಅತೀವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿದರು. ರಾಣಿ ಮೇರಿಯು ಹಲವಾರು ಹೊಸ ನೆಲೆವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದರು, ಉದಾ, ೧೮೧೦ರ ಕಾಲದ ಬೆಂಜಮಿನ್ ವುಲ್ಲಿಯಾಮಿಯ ಮಾರ್ಬಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ-ಶೈಲಿಯ ಹೊಗೆಕೊಳವೆಗಳು. ಇವನ್ನು ರಾಣಿಯು ಉದ್ಯಾನದ ಮುಂಭಾಗದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶಾಲ ಕೆಳ ಕೋಣೆ, ನೆಲ ಅಂತಸ್ತಿನ ಕಮಾನು ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿದರು. ರಾಣಿ ಮೇರಿಯು ನೀಲಿ ಭೇಟಿ-ಕೊಠಡಿಯ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕೂ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;ಹೀಲಿ ಪುಟಗಳು ೨೨೧–೨೨೨&lt;/ref&gt; ಹಿಂದೆ ದಕ್ಷಿಣದ ಭೇಟಿ-ಕೊಠಡಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ೬೯ ಅಡಿ (೨೧ ಮೀ) ಉದ್ದವಿರುವ ಈ ಕೊಠಡಿಯು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನ್ಯಾಶ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಚಾವಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ದೊಡ್ಡ ಸ್ವರ್ಣಲೇಪದ ಆಸರೆ ಚಾಚುಪೀಠಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಾಳಿಗೆ-ಗೂಡನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.&lt;ref&gt;ಹ್ಯಾರಿಸ್, ಪುಟ ೬೩&lt;/ref&gt;

೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ರಾಜವಂಶದ ಸಂಗ್ರಹ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಪುಸ್ತಕವೊಂದು, ಅರಮನೆಯು ೧೯ ವೈಭವದ ಕೋಣೆಗಳು, ೫೨ ಪ್ರಧಾನ ಶಯನಗೃಹಗಳು, ೧೮೮ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಶಯನಗೃಹಗಳು, ೯೨ ಕಛೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ೭೮ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.&lt;ref&gt;ರಾಬಿನ್ಸನ್, ಪುಟ ೧೧&lt;/ref&gt; ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದರೂ ಇದು [[ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್]] ಮತ್ತು ಟ್ಸಾರ್ಸ್ಕೋಯ್ ಸೆಲೊದಲ್ಲಿರುವ ರಷ್ಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅರಮನೆಗಳು, ರೋಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಪಾಲ್ ಅರಮನೆ, ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ನ ರಾಜಮನೆತನದ ಅರಮನೆ, ಸ್ಟಾಕ್ಹೋಲ್ಮ್ ಅರಮನೆ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿನ ವೈಟ್‌ಹಾಲ್‌ನ ಅರಮನೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸಣ್ಣದಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಫಾರ್ಬಿಡನ್ ಸಿಟಿ ಮತ್ತು ಪೊಟಾಲ ಅರಮನೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ. ಅರಮನೆಯು ಸಣ್ಣದಾಗಿದೆಯೆಂಬುದು ಒಳಗಿನ ಪ್ರಾಂಗಣವನ್ನು ನೋಡಿ ತಿಳಿಯಬಹುದು. ೧೯೩೮ರಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯ-ರಕ್ಷಣಾಗೃಹವಾಗಿ ನ್ಯಾಶ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಮತ್ತು ೧೯೧೧–೧೩ರಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ಅಂಗಣವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾದ ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಉದ್ಯಾನಗೃಹವನ್ನು ಒಂದು ಈಜುಕೊಳವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು.
[[ಚಿತ್ರ:victoria.memorial.london.arp.jpg|thumb|upright|left|200px|1911ರಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಿ ಸರ್ ಥೋಮಸ್ ಬ್ರೋಕ್ ರಚಿಸಿದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಸ್ಮಾರಕ, ಇದನ್ನು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಸರ್ ಆಸ್ಟನ್ ವೆಬ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಮಹಾದ್ವಾರಗಳ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ.]]
ವಿಶ್ವ ಸಮರ I ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ರಾಜ ಜಾರ್ಜ್ V ಮತ್ತು ರಾಣಿ ಮೇರಿಯ ಆಗಿನ ನಿವಾಸವಾಗಿದ್ದ ಈ ಅರಮನೆಯು ಯಾವುದೇ ಅಪಾಯಕ್ಕೊಳಗಾಗದೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು. ಇದರ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವಿಂಡ್ಸರ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಬಿಡಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ರಾಜ-ಕುಟುಂಬವು ಮಾತ್ರ ''ಆ ಸ್ಥಾನ'' ದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಿತು. ರಾಜ ತನ್ನ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ರಾಜ-ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಗಾಬರಿಗೊಳಿಸಲು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರವನ್ನು ನಿಗದಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite book|authorlink=Kenneth Rose|last=Rose|first=Kenneth|title=King George V|publisher=Weidenfeld and Nicolson|location=London|year=1983|isbn=0-297-78245-2|pages=176–177}}&lt;/ref&gt; ಕುಡುಕ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾಗಲು, ರಾಜನು ಸಾರಾಯಿ ಉಗ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಬೀಗ ಹಾಕುವಂತೆ ಮತ್ತು ಮದ್ಯಸಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಂತೆ ಡೇವಿಡ್ ಲಾಯ್ಡ್ ಜಾರ್ಜ್‌  ಆತನ ಮನವೊಲಿಸಿದರು, ಇದರಿಂದ ನಂತರ ರಾಜ ವಿಷಾದಿಸಿದರು. ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕುಡಿಯುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ರಾಜ ತನ್ನ ಬಲವಂತದ ಕುಡಿತದ-ವರ್ಜನೆಯಿಂದ ಅಸಂತೋಷಗೊಂಡರು.&lt;ref&gt;ರೋಸ್, ಪುಟಗಳು ೧೭೮–೧೭೯&lt;/ref&gt;

ವಿಶ್ವ ಸಮರ II ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯು ದುರದೃಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಯಿತು; ಇದರ ಮೇಲೆ ಏಳಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇಲ್ಲದಷ್ಟು ಬಾರಿ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ದಾಳಿಯು ೧೯೪೦ರಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯ ಚ್ಯಾಪಲ್‌ನ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ಬಡಜನರ ಸಾಮಾನ್ಯ ನೋವನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು UKಯಾದ್ಯಂತ ಸಿನೇಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಒಂದು ಬಾಂಬ್ಅನ್ನು ಅರಮನೆಯ ಪ್ರಾಂಗಣದ ಮೇಲೆ ಹಾಕಲಾಯಿತು, ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ  ರಾಜ ಜಾರ್ಜ್ VI ಮತ್ತು ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ಕಿಟಕಿಗಳು ಒಡೆದುಹೋದವು ಮತ್ತು ಚ್ಯಾಪಲ್ ನಾಶಗೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite book|title=Royal Feud|last=Thornton|first=Michael|year=1984|publisher=M.Joseph|page=216}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಯುದ್ಧ ಸಂದರ್ಭದ ಅಂತಹ ಘಟನೆಗಳ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಗೆ ಒಳಗಾದ ತಮ್ಮ ನಿವಾಸವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವ ರಾಜ ಮತ್ತು ರಾಣಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು, ನಗುಮುಖದ ರಾಣಿಯು ಚೊಕ್ಕವಾಗಿ ಹ್ಯಾಟು ಮತ್ತು ಸರಿಹೊಂದುವ ಕೋಟ್ಅನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು, ಆಕೆ ಸುತ್ತಲಿನ ಹಾನಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಣಿಯು ಹೀಗೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು: 'ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ನಡೆದುದರಿಂದ ನಾನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಈಗ ನಾನು ಪೂರ್ವ ಕೊನೆಯನ್ನು ಎದುರಿಗೆ ನೋಡಬಹುದು&quot;. ರಾಜ-ಕುಟುಂಬದವರು ಹಂಚಿಕೊಂಡ ತಾವು ಪಟ್ಟ ಯಾತನೆಯನ್ನು ''ದಿ ಸಂಡೆ ಗ್ರಾಫಿಕ್''  ಹೀಗೆಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ:

{{quote|By the Editor: The King and Queen have endured the ordeal which has come to their subjects. For the second time a German bomber has tried to bring death and destruction to the home of Their Majesties...When this war is over the common danger which King George and Queen Elizabeth have shared with their people will be a cherished memory and an inspiration through the years.&lt;ref&gt;The Sunday Graphic, 18 September 1939, p. 1&lt;/ref&gt;}}

೧೯೪೦ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೫ರಂದು, ಬ್ರಿಟನ್ ಡೇ ಯುದ್ಧವೆಂದು ಕರೆಯುವ ದಿನದಂದು ನಂಬರ್ ೫೦೪ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್ RAFನ RAF ಪೈಲಟ್ ರೇ ಹೋಮ್ಸ್ ಅರಮನೆಯ ಮೇಲೆ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಹೋಗುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ತಿಳಿದ ಒಂದು ಜರ್ಮನ್ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ವಿಮಾನಕ್ಕೆ ಬಲವಾಗಿ ಢಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಸಿದರು. ಹೋಮ್ಸ್ ಯುದ್ಧಸಾಮಗ್ರಿಯಿಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ ಓಡಿಹೋದರು ಮತ್ತು ಅದು ಅತಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಢಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುವಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ಹೋಮ್ಸ್ ಅದರಿಂದ ಪಾರಾದರು. ಎರಡೂ ವಿಮಾನಗಳು ಢಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದುಕೊಂಡವು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಡೋರ್ನಿಯರ್ ಡೊ ೧೭ ಬಾಂಬ್-ದಾಳಿ ವಿಮಾನವು ಖಾಲಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅದು ಅದಾಗಲೇ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿತ್ತು, ಅದರ ಇಬ್ಬರು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಉಳಿದವರು ಪಾರಾದರು. ಪೈಲಟ್ ಫೆಲ್ಡ್‌ವೆಬೆಲ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಜೆಹ್ಬೆ ಮಾತ್ರ ಆ ವಿಮಾನದಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕಿಳಿದರು, ಆದರೆ ಅವರು ಜನಸಮೂಹದಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾರಕ ಹೊಡೆತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಡೋರ್ನಿಯರ್ ಕುಸಿಯುವಾಗ ಹೇಗೊ ಕೆಲವು ಬಾಂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅರಮನೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತು. ಇದು ಲಂಡನ್‌ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ನಿವಾಸದ ಮುಂಭಾಗದ ಪ್ರಾಂಗಣಕ್ಕೆ ಬಡಿಯಿತು.&lt;ref&gt;ಪ್ರೈಸ್, ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್. ''ಬ್ಯಾಟಲ್ ಆಫ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಡೇ'' , ಗ್ರೀನ್‌ಹಿಲ್ ಬುಕ್ಸ್, ಲಂಡನ್‌, ೧೯೯೦, ಪುಟಗಳು ೪೯-೫೦ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀಫನ್ ಬಂಗೆ, ''ದಿ ಮೋಸ್ಟ್ ಡೇಂಜರಸ್ ಎನಿಮಿ: ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಬ್ಯಾಟಲ್ ಆಫ್ ಬ್ರಿಟನ್'' . ಆರಮ್ ಪ್ರೆಸ್, ಲಂಡನ್‌, ೨೦೦೦, ಪುಟ ೩೨೫.&lt;/ref&gt; ಈ ಬಾಂಬ್-ದಾಳಿ ವಿಮಾನದ ಎಂಜಿನ್ಅನ್ನು ನಂತರ ಲಂಡನ್‌ನ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ವಾರ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಯಿತು. ಆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪೈಲಟ್ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ರಾಜನ ಸಂದೇಶವಾಹಕನಾದನು ಮತ್ತು ಆತ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ೯೦ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದನು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/leicestershire/4398484.stm|title=Pilot who 'saved Palace' honoured |date= 2 November 2005|work=BBC news website|publisher=British Broadcasting Corporation (BBC)|accessdate=18 March 2009}}&lt;/ref&gt;

೧೯೪೫ರ ಮೇ ೮ರ VE ದಿನದಂದು, ಅರಮನೆಯು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಉತ್ಸವಾಚರಣೆಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಅಂದು ಮಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆರೆದಿದ್ದ ಭಾರಿ ಜನಸ್ತೋಮದಿಂದ ಜಯಘೋಷವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ರಾಜ, ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ರಾಣಿ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಹಾಗೂ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಮೊದಲಾದವರು ಬಾಲ್ಕನಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದರು, ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಅರಮನೆಯ ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ಕಪ್ಪು ಪರದೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;''[http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/8/newsid_3580000/3580163.stm 1945: ರಿಜೋಯ್ಸಿಂಗ್ ಆಟ್ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ವಾರ್ ಇನ್ ಯುರೋಪ್]''  (BBC ''ಆನ್ ದಿಸ್ ಡೇ'' .) ೨೦೦೯ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೩ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.&lt;/ref&gt;

ದಿ ಬಾಯ್ ಜೋನ್ಸ್ ೧೮೩೮ ಮತ್ತು ೧೮೪೧ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ಅರಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರವೇಶಕವೆಂದು ೪೦ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಿಕೆನ್ಸ್ ದಾಖಲು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;dickens&quot;&gt;ಡಿಕೆನ್ಸ್, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ (೫ ಜುಲೈ೧೮೮೫) &quot;[http://john-adcock.blogspot.com/2008/10/boy-jones.html  ದಿ ಬಾಯ್ ಜೋನ್ಸ್]&quot;, ''ಆಲ್ ದಿ ಯಿಯರ್ ರೌಂಡ್'' , ಪುಟಗಳು ೨೩೪–೩೭.&lt;/ref&gt; ೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ, ಮೈಕೆಲ್ ಫೇಗನ್ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾರಿ ರಾಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದರು.&lt;ref&gt;''[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,922952,00.html ಗಾಡ್ ಸೇವ್ ದಿ ಕ್ವೀನ್, ಫಾಸ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101015070151/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,922952,00.html |date=15 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010 }}'' , ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಡ್ಯಾವಿಡ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಅರ್ತುರ್ ವೈಟ್, ''ಟೈಮ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್''  ೨೬ ಜುಲೈ ೧೯೮೨ ಸಂಕಲನಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೯&lt;/ref&gt; ವರದಿಯಾಗಿರುವಂತೆ, ಅರಮನೆಯ ಪೋಲೀಸರು ನೆರವಿಗಾಗಿ ಓಡಿಬಂದಾಗ ಮಹಾರಾಣಿಯು ಶಾಂತಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಫೇಗನ್ ರಾಣಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನೊಡ್ಡುವ ಹಾವಭಾವಗಳನ್ನು ತೋರಲಿಲ್ಲ.

===ಉದ್ಯಾನ, ರಾಜವಂಶದ ಅಶ್ವಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಮಾಲ್===
[[ಚಿತ್ರ:West facade of Buckingham Palace.JPG|thumb|350px|ಅರಮನೆಯ ಉದ್ಯಾನದಿಂದ ಗೋಚರಿಸುವ, ಬಾತ್ ಶಿಲೆಯ ಮುಂದೆ ಇರುವ ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯ ಪಶ್ಚಿಮದ ಮುಂಭಾಗ.]]
{{details|Buckingham Palace Garden}}

ಅರಮನೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸರೋವರವಿದೆ, ಇದು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿದೆ‌.&lt;ref&gt;''[https://web.archive.org/web/20080502231028/http://www.museumoflondon.org.uk/English/Collections/OnlineResources/X20L/Themes/1381/1092/ Buckingham Palace]''  (ಲಂಡನ್‌‌ನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ.) ೨೦೦೯ರ ಮೇ ೨ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt; ಇಲ್ಲಿ ರಾಣಿಯು ಪ್ರತಿ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಉದ್ಯಾನ ಪಾರ್ಟಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವಗಳಂತಹ ರಾಜಪರಿವಾರದವರ ಜೀವನದ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ದೊಡ್ಡ ಸಮಾರಂಭಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೂಲತಃ ಕೇಪೆಬಿಲಿಟಿ ಬ್ರೌನ್‌ ಭೂದೃಶ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ ಈ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ಕ್ಯೂ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್‌ನ ವಿಲಿಯಂ ಟೌನ್‌ಸೆಂಡ್ ಏಟನ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ನ್ಯಾಶ್ ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಕ ಸರೋವರವನ್ನು ೧೮೨೮ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ನೀರನ್ನು ಹೈಡ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ನದಿ ಸರ್ಪೆಂಟೈನ್‌ನಿಂದ ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=December 2010}}

ಅರಮನೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ರಾಜವಂಶದ ಅಶ್ವಶಾಲೆಯಿದೆ, ಇದನ್ನೂ ಸಹ ನ್ಯಾಶ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಕೋಚ್ಅನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ರಾಜವಂಶದ ಸಾರೋಟುಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧೭೬೦ರಲ್ಲಿ ಸರ್ ವಿಲಿಯಂ ಚೇಂಬರ್ಸ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಈ ರಕೋಕೋ ಶೈಲಿಯ ಸ್ವರ್ಣಲೇಪದ ರಾಜನ ಸಾರೋಟಿನ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಜಿ. ಬಿ. ಸಿಪ್ರಿಯಾನಿಯು ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿದರು. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ೧೭೬೨ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಉದ್ಘಾಟನ ಸಮಾರಂಭದಂದು ಜಾರ್ಜ್‌ III ಬಳಸಿದರು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಅಥವಾ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ರಾಜ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.royal.gov.uk/output/page1210.asp|title=Kid's Zone:The Gold State Coach|publisher=The official website of the British Monarchy|accessdate=25 May 2007}}&lt;/ref&gt; ಅಶ್ವಶಾಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾರೋಟು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ರಾಜಮನೆತನದ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.royal.gov.uk/output/page556.asp|title=The Royal Residences &gt; The Royal Mews|publisher=www.royal.gov.uk|accessdate=2 February 2009}}&lt;/ref&gt;

ಅರಮನೆಯನ್ನು ತಲುಪುವ ಒಂದು ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಮಾರ್ಗ ಮಾಲ್ಅನ್ನು ಸರ್ ಆಸ್ಟನ್ ವೆಬ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇದು ೧೯೧೧ರಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾರ ಭವ್ಯ ಸ್ಮಾರಕದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಇದು ಅಡ್ಮಿರಾಲ್ಟಿ ಆರ್ಕ್‌ನಿಂದ, ಕೆನಡಾ ಗೇಟ್, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಗೇಟ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಗೇಟ್‌ನಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಸ್ಮಾರಕದ ಸುತ್ತಲೂ, ಅರಮನೆಯ ಮುಂಭಾಗದ ಪ್ರಾಂಗಣದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಭೇಟಿನೀಡುವ ಎಲ್ಲಾ ವಿದೇಶಿ ಮುಖಂಡರ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೋಟಾರು ವಾಹನಗಳ ಮೆರವಣಿಗೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ವಾರ್ಷಿಕ ರಾಜ್ಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಉದ್ಘಾಟನ ಸಮಾರಂಭ ಮತ್ತು ಟ್ರೂಪಿಂಗ್ ದಿ ಕಲರ್ ಮೊದಲಾದ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ-ಕುಟುಂಬದವರು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.{{Citation needed|date=December 2010}}

[[ಚಿತ್ರ:BuckinghamPalaceGreenPark.jpg|thumb|350px|center|ಹಸಿರು ಉದ್ಯಾನದಿಂದ ಕಾಣಿಸುವ ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆ.]]

===೨೧ನೇ ಶತಮಾನ: ರಾಜಪರಿವಾರದವರ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರವೇಶ===

[[ಚಿತ್ರ:Buckinghampalacebalcony.jpg|left|thumb|300px|1986ರಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಕನಿಯಲ್ಲಿ ನೆರೆದ ರಾಜ-ಕುಟಂಬ.]]

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು ೫೦,೦೦೦ ಮಂದಿ ಆಹ್ವಾನಿತ ಅತಿಥಿಗಳು ಉದ್ಯಾನ ಪಾರ್ಟಿಗಳು, ಸ್ವಾಗತ ಸಮಾರಂಭಗಳು, ಸಂದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ಔತಣ-ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಮನರಂಜನೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಉದ್ಯಾನ ಪಾರ್ಟಿಗಳನ್ನು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯ ಮುಂಭಾಗದ ಪ್ರಾಂಗಣವನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಾರಂಭ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾದ ಕಾವಲು ಪಡೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ (ಬೇಸಿಗೆ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ದಿನನಿತ್ಯ; ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ ಬಿಟ್ಟು ಒಂದು ದಿನ) ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಂಡ್ಸರ್ ಕೋಟೆಯಂತಹ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್ಯವು ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಸ್ಯಾಂಡ್ರಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ನಿವಾಸ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಮೊರಲ್ ಕೋಟೆಯಂತೆ ರಾಜವಂಶದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆ, ವಿಂಡ್ಸರ್ ಕೋಟೆ ಕೆನ್ಸಿಂಗ್ಟನ್ ಅರಮನೆ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಅರಮನೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ರಾಜವಂಶದ ಸಂಗ್ರಹವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಪರಮಾಧಿಕಾರವುಳ್ಳ ರಾಜನು ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ಇವುಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜವಂಶದ ಅಶ್ವಶಾಲೆಯ ಹತ್ತಿರ ರಾಣಿಯ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಅರಮನೆ ಮತ್ತು ಕೋಟೆಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಗ್ಯಾಲರಿಯು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬದಲಾಗುವ ಅಂಶಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಣಿಯ ಗ್ಯಾಲರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೋಣೆಗಳು ವಿಶ್ವ ಸಮರ II ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ ಏಳು ಬಾಂಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಹಿಂದಿನ ಚ್ಯಾಪಲ್‌ನ ಜಾಗದಲ್ಲಿವೆ. ಅರಮನೆಯ ವೈಭವದ ಕೋಣೆಗಳು ೧೯೯೩ರಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರಿಂದ ಬಂದ ಹಣವನ್ನು ೧೯೯೨ರ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ವಿಂಡ್ಸರ್ ಕೋಟೆಯ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೈಭವದ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಪುನಃ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬಳಸಲಾಯಿತು.

೨೦೦೯ರ ಮೇಯಲ್ಲಿ, ಅರಮನೆಯ ಬಾಕಿ ಉಳಿದ ರಿಪೇರಿ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ರಾಜ-ಕುಟುಂಬವು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಹಣವನ್ನು ಕೇಳಿದುದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಪಬ್ಲಿಕ್ ಅಕೌಂಟ್ಸ್ ಕಮಿಟಿಯ MP ಗಳ ಗುಂಪೊಂದು ಕೇಳಿದ ವಾರ್ಷಿಕ ಹಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ £೪&amp;nbsp;ದಶಲಕ್ಷವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲು ಅರಮನೆಯನ್ನು ರಾಜ-ಕುಟುಂಬದವರು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಮತ್ತು ೬೦ ದಿನಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ದಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ತೆರವುಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;MPs 60 days&quot;&gt;{{cite news |title = Queen must open palace more in return for extra funds |work = The Daily Telegraph |location = London |date = 30 May 2009 |url = http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/theroyalfamily/5407953/Queen-must-open-palace-more-in-return-for-extra-funds.html |accessdate = 4 June 2009 |first = Andrew |last = Pierce |archive-date = 5 ಜೂನ್ 2009 |archive-url = https://web.archive.org/web/20090605085936/http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/theroyalfamily/5407953/Queen-must-open-palace-more-in-return-for-extra-funds.html |url-status = dead }}&lt;/ref&gt; ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಅರಮನೆಯ ದುರಸ್ತಿಗಾಗಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ £೧೫&amp;nbsp;ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜವಂಶದ ನಿವಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ, ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಗ್ಯಾಲರಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಬ್ರೋಮ್ಸ್‌ಗ್ರೂ ಗಿಲ್ಡ್‌ನಿಂದ&lt;ref name=&quot;rob9&quot;/&gt; ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಚಿನ್ನದ ಲೇಪ ಹಾಕಿದ ಬೇಲಿ ಮತ್ತು ಗೇಟ್‌ಗಳ ಹಿಂಭಾಗ ಮತ್ತು ವೆಬ್‌ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು ರಾಜವಂಶದ ಸಂಗ್ರಹದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾದ ಪುಸ್ತಕವೊಂದರಲ್ಲಿ 'ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಕಲ್ಪನಾ ಅರಮನೆಯಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆಂದು' ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ;&lt;ref name=&quot;rob9&quot;/&gt; [[ಎರಡನೇ ಎಲಿಜಬೆಥ್|ರಾಣಿ]] ಮತ್ತು ರಾಜ ಫಿಲಿಪ್‌ರ ವಾರದ-ದಿನದ ನಿವಾಸವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ ಡ್ಯೂಕ್ ಆಫ್ ಯೋರ್ಕ್ ಹಾಗೂ ಅರ್ಲ್ ಮತ್ತು ಕೌಂಟೆಸ್ ಆಫ್ ವೆಸ್ಸೆಕ್ಸ್‌ನ ಲಂಡನ್ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಅರಮನೆಯು ರಾಜಪರಿವಾರದ ಕಛೇರಿಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ೪೫೦ ಮಂದಿಯ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.

==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ==
{{Portal|London}}
*ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆಯ ಬಾವುಟಗಳು
*ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜೋಚಿತ ನಿವಾಸಗಳ ಪಟ್ಟಿ

==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು==
{{Reflist|colwidth=30em}}

==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
{{Refbegin}}
*ಬ್ಲೈಕಿ, ಥೋಮಸ್ (೨೦೦೨). ''ಯು ಲುಕ್ ಆಫುಲ್ಲಿ ಲಿಕೈ ದಿ ಕ್ವೀನ್: ವಿಟ್ ಆಂಡ್ ವಿಸ್ಡಮ್ ಫ್ರಮ್ ದಿ ಹೌಸ್ ಆಪ್ ವಿಂಡ್ಸರ್'' . ಲಂಡನ್‌: ಹಾರ್ಪರ್ ಕೊಲಿನ್ಸ್. ISBN ೦-೦೦-೭೧೪೮೭೪-೭.
*ಗೋರಿಂಗ್, ಒ. ಜಿ. (೧೯೩೭). ''ಫ್ರಮ್ ಗೋರಿಂಗ್ ಹೌಸ್ ಟು ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್'' . ಲಂಡನ್‌:ಐವರ್ ನಿಕೋಲ್ಸನ್ ಆಂಡ್ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್.
*ಹ್ಯಾರಿಸ್, ಜಾನ್; ಡಿ ಬೆಲ್ಲೈಗ್ಯೂ, ಜಿಯೋಫ್ರಿ; ಆಂಡ್ ಮಿಲ್ಲರ್, ಆಲಿವರ್ (೧೯೬೮). ''ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್'' . ಲಂಡನ್‌:ನೆಲ್ಸನ್. ISBN ೦-೧೭-೧೪೧೦೧೧-೪
*ಹೇಲಿ, ಎಡ್ಮ (೧೯೯೭). ''ದಿ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಹೌಸ್: ಎ ಸೋಷಿಯಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್'' . ಲಂಡನ್‌:ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಗ್ರೂಪ್. ISBN ೦೭೧೮೧೭೦೮೯೩.
*ಹೆಡ್ಲಿ, ಒಲ್ವೆನ್ (೧೯೭೧) ''ದಿ ಪಿಕ್ಟೋರಿಯಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್'' . ಪಿಟ್ಕಿನ್, ISBN ೦-೮೫೩೭೨-೦೮೬-X
*{{cite book|last=Jones|first=Nigel R.|title=Architecture of England, Scotland, and Wales|publisher=Greenwood Publishing Group|year=2005|isbn=0-313-31850-6}}
*ನ್ಯಾಶ್, ರಾಯ್ (೧೯೮೦). ''ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್: ದಿ ಪ್ಲೇಸ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಪೀಪಲ್'' . ಲಂಡನ್‌: ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಫ್ಯೂಟುರ. ISBN ೦-೩೫೪-೦೪೫೨೯-೬
*ರಾಬಿನ್ಸನ್, ಜಾನ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ (೧೯೯೯). ''ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್'' . ಸೇಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಅರಮನೆಯ ದಿ ರಾಯಲ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ, ಲಂಡನ್‌ ISBN ೧-೯೦೨೧೬೩-೩೬-೨.
*ವಿಲಿಯಮ್ಸ್, ನೆವಿಲ್ಲೆ (೧೯೭೧). ''ರಾಯಲ್ ಹೋಮ್ಸ್'' . ಲುಟ್ಟರ್‌ವರ್ತ್ ಪ್ರೆಸ್. ISBN ೦-೭೧೮೮-೦೮೦೩-೭.
*ವೂಧ್ಯಾಮ್-ಸ್ಮಿತ್, ಸೆಸಿಲ್ (೧೯೭೩). ''ಕ್ವೀನ್ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ''  ''(ಸಂಪುಟ ೧)''  ಹ್ಯಾಮಿಶ್ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್.
*ವ್ರೈಟ್, ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕಿಯಾ (೧೯೯೯; ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದು ೧೯೯೬). ''ದಿ ಸ್ಟ್ರೇಂಜ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್'' . ಸ್ಟ್ರೌಡ್, ಗ್ಲೌಕ್ಸ್.: ಸುಟ್ಟನ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ISBN ೦-೭೫೦೯-೧೨೮೩-೯
{{Refend}}

==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌==
{{Commons category|Buckingham Palace}}
*[http://www.royal.gov.uk/TheRoyalResidences/BuckinghamPalace/BuckinghamPalace.aspx ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180725122812/http://www.royal.gov.uk/theroyalresidences/buckinghampalace/buckinghampalace.aspx |date=25 ಜುಲೈ 2018 }} - ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜವಂಶದ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ
*[http://www.royal.gov.uk/virtualtours/Flash%20Panoramas/ ಡೈರೆಕ್ಟರಿ ಆಫ್ ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಪ್ಯಾಲೇಸಸ್ ರೂಮ್ಸ್ ಫಾರ್ ವರ್ಚ್ವಲ್ ನ್ಯಾವಿಗೇಶನ್ (ಹೈ ಆಂಡ್ ಲೋ ರೆಸೊಲ್ಯೂಷನ್)]
*[http://www.british-history.ac.uk/report.asp?compid=45183 ಅಕೌಂಟ್ ಆಫ್ ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್, ವಿದ್ ಪ್ರಿಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅರ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಹೌಸ್ ಆಂಡ್ ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್‌ ಹೌಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927223226/http://www.british-history.ac.uk/report.asp?compid=45183 |date=27 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007 }} - ಎಡ್ವರ್ಡ್ ವಾಲ್ಫರ್ಡ್, ''ಓಲ್ಡ್ ಆಂಡ್ ನ್ಯೂ ಲಂಡನ್‌'' , ಸಂಪುಟ ೪, ಚ್ಯಾಪ್ಟರ್ VI (೧೮೭೮)
*[http://www.british-history.ac.uk/report.asp?compid=41820 ಅಕೌಂಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಅಕ್ವಿಸಿಶನ್ ಆಫ್ ದಿ ಮೇನರ್ ಆಫ್ ಎಬರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927222436/http://www.british-history.ac.uk/report.asp?compid=41820 |date=27 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007 }} - ಎಫ್. ಹೆಚ್. ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಶೆಪ್ಪಾರ್ಡ್ (ಸಂಪಾದಕರು), ''ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಲಂಡನ್‌'' , ಸಂಪುಟ. ೩೯, &quot;ದಿ ಗ್ರೋಸ್ವೆನರ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಇನ್ ಮೇಫೇರ್&quot;, ಭಾಗ ೧ (೧೯೭೭)

{{Royal palaces in the United Kingdom}}
{{Coord|51.501|-0.142|scale:3000_region:GB-WSM_type:landmark|display=title}}

{{Featured article}}
{{Use dmy dates|date=February 2011}}
{{Use British English|date=August 2010}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಬಕಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅರಮನೆ]]
[[ವರ್ಗ:ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೇಣಿ ‌I ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಟ್ಟಡಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಶ್ರೇಣಿ ‌I ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅರಮನೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಲಂಡನ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜವಂಶದ ಕಟ್ಟಡಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜವಂಶದ ನಿವಾಸಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿಂಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ರಚನೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:1703ರ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ]]
[[ವರ್ಗ:1762ರ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ]]
[[ವರ್ಗ:ಲಂಡನ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅರಮನೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿಂಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿವಾಸ ವಸ್ತು-ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿಂಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿನ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಡೈ ಅನದರ್ ಡೇ]]
[[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ನವ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]]
[[ವರ್ಗ:ನವ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಯುಗದ ಅರಮನೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್]]
[[ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]</text>
      <sha1>e93t7oylokugwteznnj0a4mlky8c5hm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29988</id>
    <revision>
      <id>1373630</id>
      <parentid>1365328</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T17:01:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-29685-96</username>
        <id>99467</id>
      </contributor>
      <comment>ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ</comment>
      <origin>1373630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48533" sha1="5x080r7zjgty6pwu8bx73emr55w86mt" xml:space="preserve">==ಮುನ್ನುಡಿ==
[[ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ]] [[ಪಾರಿಜಾತ]]ದ [[ಕಥೆ]] [[ಪ್ರಾಚೀನ]]ವಾದುದು. ಅಷ್ಟೇ [[ಜನಪ್ರಿಯ]]ವಾದುದು. [[ಭಾಗವತ]] [[ಹರಿವಂಶ]]ಗಳಲ್ಲಿ [[ನಿರೂಪಿತ]]ವಾಗಿರುವ [[ಕಥಾಂಶ]] ಮುಂದೆ ಹಲವು [[ಸ್ವತಂತ್ರ]] [[ರಚನೆ]]ಗಳಿಗೆ [[ವಸ್ತು]]ವಾಯಿತು. [[ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ [[ಮೊದಲು]] ಈ [[ಕಥೆ]] ಕಂಡುಬರುವುದು '[[ಜಗನ್ನಾಥ]] [[ವಿಜಯ]]'ದಲ್ಲಿ. [[ಪ್ರಸನ್ನ]] [[ವೆಂಕಟದಾಸರು]] '[[ಕೃಷ್ಣ]] [[ಪಾರಿಜಾತ]]' ಎಂಬ [[ಲಘು]] [[ಕಾವ್ಯ]] ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ [[ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ [[ಯಕ್ಷಗಾನ]] [[ಸಾಹಿತ್ಯ]] ತನ್ನ [[ನೆಲೆ]] ಕಂಡುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ [[ಕವಿ]]ಗಳ [[ದಂಡು]] [[ಯಕ್ಷಗಾನ]]ಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ [[ಸಮೃಧ್ಧ]]ವಾದ [[ಸಾಹಿತ್ಯ]] ರಚಿಸಿದರು. ಅವರಿಗೆಲ್ಲ ಈ [[ಪಾರಿಜಾತ]]ದ [[ಕಥೆ]] ಆಕರ್ಷಕವೆನಿಸಿತು. [[ಆಕರ್ಷಣೆ]] ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ [[ಮೂಲಕಥೆ]]ಯನ್ನು [[ವೈವಿಧ್ಯ]]ಮಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ [[ಪ್ರವೃತ್ತಿ]]ಯೂ ಬೆಳೆಯಿತು. [[ರಾಮ]] [[ಪಾರಿಜಾತ]], [[ವೀರಭದ್ರ]] [[ಪಾರಿಜಾತ]] ಮುಂತಾದ ೩೫ [[ಪಾರಿಜಾತ]] [[ಕೃತಿ]]ಗಳು [[ರಚನೆ]]ಗೊಂಡಿವೆ. [[ಬೆಳಗಾವಿ]] [[ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ಗೋಕಾಕ]] [[ತಾಲೂಕಿ]]ನ [[ಕುಲಗೋಡು]] [[ಗ್ರಾಮ]]ದ [[ತಮ್ಮಣ್ಣ]]ನ [[ದೃಷ್ಟಿ]] [[ಅಪರಾಳ]]ರ [[ಪಾರಿಜಾತ]] [[ಕೃತಿ]]ಯತ್ತ ಹರಿದದ್ದು ಒಂದು ಯೋಗಾಯೋಗ. [[ಚಿನಿವಾಲ]] [[ವೃತ್ತಿ]]ಯ [[ತಮ್ಮಣ್ಣ]] [[ಪ್ರವಾಸ]][[ಪ್ರಿಯ]]ನೂ ಆಗಿದ್ದ. [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]]ದ [[ತಮಾಷಾ]] ಮತ್ತು [[ಕನ್ನಡ]]-[[ಮರಾಠಿ]] [[ಅಭಿಜಾತ]] [[ನಾಟಕ]]ಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ [[ಪಸರಿಸಿ]]ದವು. [[ತಮ್ಮಣ್ಣ]] ಇಂತಹ [[ನಾಟಕ]]ಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅವನ [[ಪ್ರತಿಭೆ]]ಯನ್ನು [[ಕೆಣಕಿ]]ದವು. [[ಅಪರಾಳರ]] [[ಪಾರಿಜಾತ]]ದಲ್ಲಿ [[ಅಂತರ್ಗತ]]ವಾಗಿರುವ [[ನಾಟಕೀ]]ಯತೆ ಅವನನ್ನು ತುಂಬ [[ಆಕರ್ಷಿಸಿತು]]. ತನ್ನ [[ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ಸಂಗೀತ]] [[ಅಭಿನಯ]] [[ಪ್ರತಿಭೆ]]ಗಳನ್ನು [[ಹುರಿಗೊಳಿಸಿ]] ಒಂದು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ. [[ಅಪರಾಳ]] [[ಪಾರಿಜಾತ]] [[ದೃಶ್ಯ]] [[ಸಂಯೋಜನೆ]] ಮತ್ತು [[ಮೂಲ]] [[ಹಾಡು]]ಗಳನ್ನು [[ಅಧಾರ]]ವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು [[ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ]] [[ಪಾರಿಜಾತ]]ವನ್ನು [[ಪ್ರಯೋಗ]]ಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿದ. ಅವನ ಈ [[ನೂತನ]] [[ಪ್ರಯೋಗ]] ಕೇವಲ [[ಅಪರಾಳ]] [[ಪಾರಿಜಾತ]] [[ಕಾವ್ಯ]]ದ [[ರಂಗ]] [[ನಿರೂಪಣೆ]]ಯಾಗದೆ [[ಸ್ವತಂತ್ರ]] [[ನಾಟಕ]]ವೆನಿಸಿತು.
==ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಪಾರಿಜಾತ ಸಣ್ಣಾಟದ ವಿಶೇಷ== 
ಈ [[ವಿಶೇಷತೆ]]ಯ [[ಕಾರಣ]]ಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅದು [[ಸಣ್ಣಾಟ]]ಗಳ [[ವರ್ಗ]]ದಿಂದ [[ಪ್ರತ್ಯೇಕ]]ವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. [[ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ]] [[ಪಾರಿಜಾತ]] [[ಭಕ್ತಿ]][[ಯುಗ]]ದ [[ಪ್ರಮುಖ]] [[ಕಲೆ]]. [[ಅಪರಾಳ]] [[ತಮ್ಮಣ್ಣ]] ಮತ್ತು [[ಶಿರಗುಪ್ಪಿ]]ಯ [[ಸದಾಶಿವ]] [[ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ]] [[ಪಾರಿಜಾತ]]ವನ್ನು [[ರಚಿಸಿ]]ದರು. ಇವರಿಬ್ಬರೂ [[ಬಾಳಿ]] [[ಬದುಕಿದ್ದು]] [[ರಾಯಚೂರು]] [[ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ [[ಅಪರಾಳ]] ಎಂಬ [[ಗ್ರಾಮ]]ದಲ್ಲಿ. ಆ [[ವೇಳೆ]]ಗೆ [[ದಾಸಪಂಥ]] [[ಪ್ರಬುದ್ಧ]] [[ಸ್ಥಿತಿ]]ಯಲ್ಲಿತ್ತು. [[ರಾಯಚೂರು]] [[ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಪ್ರಖ್ಯಾತ]]ರಾಗಿದ್ದ [[ಜಗನ್ನಾಥದಾಸ]]ರ [[ಪ್ರೇರಣೆ]]ಯೂ ಅವರಿಗಿತ್ತು. [[ಅಪರಾಳರ]] [[ತಮ್ಮಣ್ಣ]] [[ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ]] [[ಪಾರಿಜಾತ]] [[ಬಯಲಾಟ]]ಕ್ಕೆ [[ಪ್ರಥಮ]] [[ಭಾಗವತ]]. [[ಹರಿವಂಶ]] [[ಪುರಾಣ]]ಗಳು ಇವನಿಗೆ [[ಆಕರ]]. [[ಆಂಧ್ರ]] [[ಪ್ರದೇಶ]]ದ [[ಭಾಮಾ]] [[ಕಲಾಪ]], [[ಕೂಚಿಪುಡಿ]] [[ನೃತ್ಯ]]ಗಳು ಮತ್ತು [[ತೆಲುಗಿನ]] [[ಪಾರಿಜಾತ]]ಗಳು ಇದಕ್ಕೆ [[ಪೂರಕ]]. ಇಂದು [[ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ]] [[ಪಾರಿಜಾತ]]ದ [[ದೃಶ್ಯ]] ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ [[ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ]] ಪಡೆದಿದ್ದರೂ ಮೂಲತ: ಅದು [[ವಿಷ್ಣು]] [[ಪಾರಮ್ಯ]]ದ [[ಕೀರ್ತನ]] [[ಕಾವ್ಯ]]ವಾಗಿತ್ತು. ಆ [[ಕೀರ್ತನ]] [[ಕಾವ್ಯ]]ವನ್ನು ಆದ‍ಷ್ಟು [[ಅಪರಾಳ]] [[ತಮ್ಮಣ್ಣ]] [[ಬರೆ]]ದರೆ; ಇನ್ನರ್ಧ [[ಭಾಗ]]ವನ್ನು [[ಸಿರಗುಪ್ಪಿ]] [[ಸದಾಶಿವ]] ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. [[ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ]] [[ಪಾರಿಜಾತ]]ದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಅರ್ಧ [[ಭಾಗ]]ವನ್ನು [[ಸದಾಶಿವಯ್ಯ]]ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆಂದು ಹೇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೂ, [[ಕೊರವಂಜಿ]] [[ಭಾಗ]]ದ [[ಪ್ರಕರಣ]] [[ಪ್ರಾರಂಭ]]ವಾದಾಗ [[ಕೃತಿ]]ಕಾರನ ಸೂಚನೆ ಇದೆ. [[ಅಪರಾಳ]]ರ [[ತಮ್ಮಣ್ಣನು]] [[ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ]] [[ಪಾರಿಜಾತ]]ವನ್ನು [[ಕೀರ್ತನ]]ವನ್ನಾಗಿ ರಚಿಸಿರಬಹುದೆಂಬ [[ಸಂಶಯ]]ವಿದೆ. ಇದು [[ಬಯಲಾಟ]]ವೆಂದು ಎಲ್ಲಿಯೂ ತಿಳಿಸಿಲ್ಲ. [[ಕೃತಿ]]ಯ [[ಕೊನೆ]]ಯಲ್ಲಿ '[[ನಾಡೊಳ್ ಪಸರಿಸಿತೀ ಕಾವ್ಯ]]' ಎಂದು ಹೇಳಿ [[ಸದಾಶಿವನು]] ಇದನ್ನು [[ಕಾವ್ಯ]] [[ವರ್ಗ]]ಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅಂದು [[ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ]] [[ಪಾರಿಜಾತ]]ವನ್ನು [[ಬಯಲಾಟ]]ವಾಗಿ ಆಡಿದಕ್ಕೆ ಯಾವ [[ಆಧಾರ]]ಗಳೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ [[ಅಪರಾಳ]] [[ತಮ್ಮಣ್ಣ]] ಮತ್ತು [[ಸಿರಗುಪ್ಪಿ]] [[ಸದಾಶಿವ]]ನು ರಚಿಸಿದ [[ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ]] [[ಪಾರಿಜಾತ]] [[ಕಾವ್ಯ]] [[ಮೂಲ]]ದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ [[ಕೀರ್ತನ]] [[ರೂಪ]]ವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ [[ಸಂಶಯ]] ಮೂಡುತ್ತದೆ. [[ಬಯಲಾಟ]]ದ [[ಪದ್ಯ]]ಗಳು [[ಸಾಮಾನ್ಯ]]ವಾಗಿ [[ಚಿಕ್ಕ]]ವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ [[ತಮ್ಮಣ್ಣನ]] [[ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ]] [[ಪಾರಿಜಾತ]]ದ [[ಹಾಡು]]ಗಳು [[ದೀರ್ಘ]]ವಾಗಿವೆ. [[ಬಯಲಾಟ]]ದ [[ಪದ್ಯ]]ಗಳು [[ಸಾಮಾನ್ಯ]]ವಾಗಿ [[ಕಂದ]], [[ಷಟ್ಪದಿ]], [[ಅಕ್ಷರ]] [[ವೃತ್ತ]]ಗಳ [[ಛಂದೋಶಿಲ್ಪ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. [[ಅಪರಾಳ]]ರ [[ತಮ್ಮಣ್ಣ]]ನ [[ಪಾರಿಜಾತ]]ದ [[ಪದ್ಯ]]ಗಳು [[ಸಂಗೀತ]] [[ಶಿಲ್ಪ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. [[ನಿಶ್ಚಿತ]]ವಾದ [[ಕಥೆ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಈ [[ಕಾವ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ [[ಕೀರ್ತನ]] [[ಮಾದರಿ]]ಯ, [[ವಿಷ್ಣು]] [[ಮಹಿಮೆ]]ಯ ಅನೇಕ [[ಪದ್ಯ]]ಗಳು ಬರುವುದುಂಟು. ಇಂತಹ ಅನೇಕ [[ಪದ್ಯ]]ಗಳನ್ನೇ ಬಿಡಿ ಬಿಡಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹಾಡಿದರೆ ಒಂದೊಂದೂ [[ಕೀರ್ತನೆ]]ಗಳೇ ಆಗುತ್ತವೆ. [[ಹರಿದಾಸ]]ರ [[ಕೀರ್ತನೆ]]ಗಳು ಬಿಡಿ ಬಿಡಿ [[ಕವನ]]ಗಳಾದರೆ, [[ಅಪರಾಳ]] [[ತಮ್ಮಣ್ಣ]]ನ [[ಪಾರಿಜಾತ]] ಇಡಿಯಾಗಿ [[ಕಥೆ]]ಯನ್ನು [[ಹಿನ್ನಲೆ]]ಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, [[ಕೃಷ್ಣ]]ನನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುವ [[ಹಿನ್ನಲೆ]] [[ಕಾವ್ಯ]]ವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ [[ಅಪರಾಳ]] [[ತಮ್ಮಣ್ಣ]]ನಾಗಲಿ ಅಥವಾ [[ಸಿರಗುಪ್ಪಿ]] [[ಸದಾಶಿವ]]ನಾಗಲೀ ಕೀರ್ತನಾಕಾರರಾಗಿದ್ದರೂ ಎಂಬುದಕ್ಕಾಗಲೀ ಮತ್ತು ಈ [[ಕಾವ್ಯ]]ವನ್ನು [[ಕೀರ್ತನೆ]]ಗಾಗಿ ಉಳಿದವರು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕಾಗಲೀ ಯಾವ [[ಆಧಾರ]]ಗಳೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
==ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತಾತ್ವಿಕ ವಿವೇಚನೆ==
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತಾತ್ವಿಕ ವಿವೇಚನೆಯ ಗುಣ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಪರಾಳ ತಮ್ಮಣ್ಣನು ರಚಿಸಿದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯ ಆವೇಶವಿದ್ದರೆ, ಸದಾಶಿವನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಅನುಭವವಾದದ್ದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತಿ ಅಪರಾಳ ತಮ್ಮಣ್ಣನ ಸ್ಥಾಯಿ ಭಾವವಾಗಿದೆ. ಕಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಉಳಿದ ಭಾವಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಏನೇ ಇರಲಿ, ಅವು ಸಂಚಾರಿ ಭಾವಗಳು. ಪಾರಿಜಾತದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕೃಷ್ಣ ಭಕ್ತಿ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿದೆ.
ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಹಾಳಾಗುತ್ತಲೇ ದಾಸಕೂಟ, ವ್ಯಾಸಕೂಟಗಳು ಸ್ಥಳಾಂತರ ಹೊಂದಿ, ಅನೇಕ ಕಡೆ ಪಸರಿಸಿದವು. ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಇವರಿಗೆ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ನೀಡಿತು. ರಾಜಾಶ್ರಯವಿಲ್ಲದ ಇವರು ಕೃಷ್ಣ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಜನರಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಗೀತ ನೃತ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನ ದೊರೆಯಿತು. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಭಾಗವತದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದಾಸಕೂಟಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾದವು. ಇಂತಹಾ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಅಪರಾಳ ತಮ್ಮಣ್ಣನಿಗೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ ರಚಿಸಲು ದಾಸಕೂಟಗಳು ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಇವನಿಗೆ ಆಂಧ್ರ ಭಾಷೆಯ ಸಂಪರ್ಕವಿತ್ತೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಲೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿ ಕೊರವಂಜಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದನೆಂದು ಈ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಅಪರಾಳ ತಮ್ಮನ್ಣನ ಪಾರಿಜಾತವು ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಮೂಲತ: ಇದೊಂದು ಹಾಡುಗಬ್ಬವಾಗಿತ್ತೇ ಹೊರತು ದೃಶ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೋಕಾಕ ತಾಲೂಕಿನ ಕುಲಗೋಡ ಗ್ರಾಮದ ತಮ್ಮಣ್ಣನು ಈ ಅಪರಾಳ ತಮ್ಮಣ್ಣನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ ದೃಶ್ಯಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ. ಅಪರಾಳ ತಮ್ಮಣ್ಣ ರಚಿಸಿದ ಪಾರಿಜಾತಕ್ಕೆ ಕುಲಗೋಡ ತಮ್ಮಣ್ಣ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಹೊಸ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತವನ್ನು ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಜಾನಪದ ರಂಗಭೂಮಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತಾರಗೊಳಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವೆನಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಕುಲಗೋಡ ತಮ್ಮಣ್ಣನ ಕಾಲ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ ೧೮೬೦. ಇವನು ಪತ್ತಾರರ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದವನು. ತಮ್ಮಣ್ಣನ ಪತ್ನಿ ಯಮುನಾಬಾಯಿ. ತಮ್ಮಣ್ಣ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ದಡ್ಡನಿದ್ದ. ತಂದೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಈತನಿಗೆ ಸೋಗು ಹಾಕುವುದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು. ಆ ಆಸಕ್ತಿಯೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತವನ್ನು ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಲು ಪ್ರೇರಣೆಯಾಯಿತು. ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಬಂಗಾರದ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥನಾಗಿದ್ದರೂ ಆಸಕ್ತಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಇತ್ತು. ಭಕ್ತಿ ಪರವಾದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಹಾಡುವುದು ಇವನಿಗೆ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಅವನು ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಯಕ್ಷಗಾನ, ದೊಡ್ಡಾಟ, ಬಯಲಾಟಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿದ್ದ. ಹನುಮಂತ ದೇವರ ಭಕ್ತನಾದ ತಮ್ಮಣ್ಣನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಉಕ್ಕಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತವನ್ನು ರಂಗಕ್ಕೇರಿಸಿದ. ಇದು ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಹನುಮಂತ ದೇವರ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನು ತನ್ನ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವವಾದ ಕುಲಗೋಡದ ಭೀಮೇಶನ ಅಂಕಿತದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜಾವಳಿ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಕುಲಗೋಡ, ಪಾರಿಜಾತ ತಮ್ಮಣ್ಣನ ಪದಗಳು ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವೂ ಬಂದಿದೆ. ಕುಲಗೋಡ ತಮ್ಮಣ್ಣನಿಗೆ ಮರಾಠಿ ರಂಗಭೂಮಿಯು ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿದೆ. ಇವನು ಪಂಡರಾಪುರಕ್ಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ 'ತಮಾಶಾ'ಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಊಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮರಾಠಿ ರಂಗಭೂಮಿಯ 'ಗೌಳಣ' ಭಾಗವನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಯೋಗದ ಪೂರ್ವ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಗೊಲ್ಲತ್ತಿಯ ಭಾಗ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಅದನ್ನೇ ದಾಸರಾಟದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ.
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದ ಎರಡನೇಯ ಹಂತದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಗೆ ತಮ್ಮಣ್ಣನ ಜೊತೆಗೆ ಕೌಜಲಗಿ ನಿಂಗಮ್ಮ ಕಾರಣೀಭೂತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಪಾರಿಜಾತಕ್ಕೆ ಭದ್ರಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದವರಲ್ಲಿ ಅವಳೂ ಒಬ್ಬಳು. ತಮ್ಮಣ್ಣ ತೀರಿಕೊಂಡ ನಂತರ ನಿಂಗಮ್ಮ ಸ್ವತ: ಮೇಳ ಕಟ್ಟಿ ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಸಂಚರಿಸಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದಳು. ಕೌಜಲಗಿ ನಿಂಗಮ್ಮ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ ೧೮೫೭ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದಳು.ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಅವಳಿಗೆ ಇತರ ಐದಾರು ಭಾಷೆಗಳ ಪರಿಚಯವಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸಂಗೀತ ಪರಿಣತಳಾಗಿದ್ದಳಲ್ಲದೆ ಸ್ವತ: ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿದ್ದಳು. ಅನೇಕ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿದರು. ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಕೌಜಲಗಿ ನಿಂಗಮ್ಮನೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತವನ್ನು ಮೂರು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಆಡಿ ದಾಖಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಒಂದನೆಯ ದಿನ ಗೊಲ್ಲತಿಯ ರುಕ್ಮಣಿಯ ಭಾಗ. ಎರಡನೇಯ ದಿನ ಸತ್ಯಭಾಮೆಯ ಭಾಗ. ಮೂರನೆಯ ದಿನ ಕೊರವಂಜಿಯ ಭಾಗ. ಹೀಗಾಗಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತವು ರಂಗಪ್ರಯೋಗ, ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿ ಕಥಾವಸ್ತುವಿನ ನವೀಕರಣ, ಸಂಭಾಷಣಾ ಕ್ರಮ, ಇವುಗಳಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವರೂಪ ಲಕ್ಷಣ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೆಲವರು ಊಹಿಸುವಂತೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತವು ದಾಸರಾಟದ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರವಲ್ಲ. ದಾಸರಾಟ ಬೇರೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ ಬೇರೆ. ಎರಡೂ ಆಟಗಳು ಎಂದೂ ಒಂದನ್ನೊಂದು ಹೋಲುವುದಿಲ್ಲ.
==ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ==
ಧರಣೀ ದೇವಿ ದೈತ್ಯರ ಕಾಟ ತಾಳಲಾರದೇ ಶ್ರೀಹರಿಗೆ ಬೇಡಿಕೊಂಡಳು. ಅವಳ ಆಸೆ ಪೂರೈಸಲು ವಿಷ್ಣು ಕೃಷ್ಣನಾಗಿ ಅವತರಿಸಿ ಬಂದು ಕಂಸನನ್ನು ಕೊಂದು, ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ದ್ವಾರಕೆಯಲ್ಲಿ ರುಕ್ಮಿಣಿ, ಸತ್ಯಭಾಮೆ ಮೊದಲಾದ ಎಂಟು ಸುಂದರಿಯರೊಂದಿಗೆ ಅಷ್ಟೈಶ್ವರ್ಯ ಭೋಗದಲ್ಲಿದ್ದನು.ಒಂದು ದಿನ ನಾರದನು ಅಪರೂಪದ ಪಾರಿಜಾತ ಪುಷ್ಪವನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟನು. ಕೃಷ್ಣ ಅದನ್ನು ರುಕ್ಮಿಣಿಗೆ ನೀಡಿದ, ನಾರದನು ಸತ್ಯಭಾಮೆಯ ಮುಂದೆ ಪಾರಿಜಾತ ಪುಷ್ಪವನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಿ ನಾನು ಅದನ್ನು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರೆ, ಅವನು ರುಕ್ಮಿಣಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನಲ್ಲಾ ಎಂದು ಚಾಡಿ ಹೇಳಿ ಹೋದ.ಕೃಷ್ಣನ ಪಕ್ಷಪಾತವನ್ನು ಕಂಡ ಸತ್ಯಭಾಮೆ ಧೂತನ ಮುಖಾಂತರ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕರೆತರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಕೃಷ್ಣ ಬಾರದಿದ್ದಾಗ ತಾನೇ ಸ್ವತ: ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಕೃಷ್ಣ ಅವಳನ್ನು ನೋಡದ್ದಕ್ಕೆ ಅಪಮಾನದಿಂದ ಸತ್ಯಭಾಮೆ ಮೂರ್ಛೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಕೃಷ್ಣ ಉಪಚಾರ ಮಾಡಿ ಸಂತೈಸುತ್ತಾನೆ. ಸಮಾಧಾನ ಹೊಂದದೇ ರುಕ್ಮಿಣಿಯನ್ನು ಬೈದು, ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ನೆ ಮಾಡಿ, ಶಿವನನ್ನು ಸತಿಯನ್ನು ಪೂಜೆಯ ದಿನ ವರ ಪಡೆದು, ಕೃಷ್ಣ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಅವಳ ಮನಸನ್ನು ತಿಳಿದು, ಸತ್ಯಭಾಮೆಗೆ ಕೃಷ್ಣ ಬೇಗನೆ ಬರುವೆನೆಂಬ ಸಂತಸದ ವಿಷಯ ತಿಳಿಸಿ ಅವಳಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಮನೆಗೆ ಕೊರವಂಜಿಯ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ರುಕ್ಮಿಣಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಆರತಿ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಸತ್ಯಭಾಮೆಗೆ ಭವಿಷ್ಯ ಹೇಳಿದಂತೆ ಕೃಷ್ಣ ಸತ್ಯಭಾಮೆಯ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಮನೆಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟಿ, ದಶಾವತಾರದ ಗುರುತು ಹೇಳಿ, ತಾನು ಕೃಷ್ಣನೆಂದು ತಿಳಿಸಿದರೂ ಸತ್ಯಭಾಮೆಯು ಸೊಕ್ಕಿನಿಂದ ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕೃಷ್ಣನು ತಾನು &quot;ಅಲ್ಲೀಪುರ ಭೀಮನೊಡೆಯ ಕಾಣೆ ಭಾಮಿನೀ ಬಾಗಿಲ ತೆರೆಯೇ&quot; ಎಂದಾಗ ಕಾಲಿಗೆರಗಿ ಕರುಣಿಸಲು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಕೃಷ್ಣ ಜೊತೆಗೆ ಸರಸ ಸಲ್ಲಾಪ ನಡೆಸುತ್ತಾಳೆ.  ಒಂದು ಹೂವಿಗೆ ಇಷ್ಟು ಸಿಟ್ಟಾಗುವುದೇ, ಆ ಹೂವಿನ ಗಿಡವನ್ನೇ ತಂದು ಕೊಡುತ್ತೇನೆಂದು ಕೃಷ್ಣ  ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಕೃಷ್ಣನು ಅವಳಿಗೆ ಭಕ್ತರ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನೂ, ನವವಿಧ ಭಕ್ತಿಯ ರೀತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿ ಅವಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ದೇವೇಂದ್ರನು ಕೃಷ್ಣನ ಬಳಿ ಬಂದು ಮುರನರಕರ ಉಪಟಳ ನೀಗಿಸಲು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕೃಷ್ಣ ನರಕಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಸೆರೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ, ಸತ್ಯಭಾಮೆಯೊಂದಿಗೆ ದೇವೇಂದ್ರನ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಪೂಜೆಗೊಂಡು ತಾಯಿಯಾದ ಅದಿತಿಗೆ ವಂದಿಸಿದನು. ಆಕೆ ಮಗನನ್ನು ಮುದ್ದಾಡಿ ಸತ್ಯಭಾಮೆಯು ವಸ್ತ್ರಾಭರಣವಿಟ್ಟು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದಳು. ಆ ವೇಳೆಗೆ ಇಂದ್ರನ ರಾಣಿ ಶಚೀದೇವಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದಳು. ಅವಳ ಮುಂದೆ ಅದಿತಿ ಸತ್ಯಭಾಮೆಯ ಗುಣಗಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವಳು ಅದನ್ನು ಸಹಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸತ್ಯಭಾಮೆ ಭೂಲೋಕದವಳು. ತಾನು ಇಂದ್ರನ ಹೆಂಡತಿ ದೇವಲೋಕದವಳು. ನನಗೆ ಅವಳು ಸರಿಸಮಾನಳಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ. ಅದಿತಿ ಹಿರಿಸೊಸೆಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಹೇಳಿ ಸತ್ಯಭಾಮೆಯನ್ನು ಸಂತೈಸುವಳು. ಕೃಷ್ಣ ಸತ್ಯಭಾಮೆ ಗರುಡವನ್ನೇರಿ ಬರುವಾಗ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರಿಜಾತಕ್ಕೆ ಸತ್ಯಭಾಮೆ ಸೋತು, ಶಚಿಯ ಮೊದಲಿಕೆ ನೆನೆದು, ಕೃಷ್ಣ ಕೊಟ್ಟ ವಚನವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿದಳು. ಕೃಷ್ಣನ ಸನ್ನೆಯಿಂದ ಗರುಡನು ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಕಿತ್ತನು. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದ ಸುರೇಂದ್ರನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಂದನು.
==ಹಾಡು ಜೋಡು==
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿ ಮಾತಿಗಿಂತ ಹಾಡಿಗೆಯೇ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ. ಇಲ್ಲಿ ಹಾಡು ನಿಶ್ಚಿತ, ಮಾತು ಅನಿಶ್ಚಿತ. ಯಕ್ಷಗಾನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಹಾಡಿ ನಂತರ ಆ ಹಾಡಿನ ಇಂಗಿತವನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಪಾರಿಜಾತದ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಮಾತು ಲಿಖಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹಾಗಿಲ್ಲ. ಹಾಡು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಯಾ ಪಾತ್ರಗಳೇ ವಿವರಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದ ಹಾಡುಗಳಿರುವುದೇ ಒಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ.
==ಪಾತ್ರ ಸೃಷ್ಟಿ==
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿ ಭಾಗವತನದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರ. ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಅವನು ಇದ್ದೇ ಇರುವನು. ಅವನಿಲ್ಲದೇ ಆಟ ಮುಂದೆ ಸಾಗದು ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳದು. ರಂಗಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾತ್ರದ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮಾಡಿ, ಆಯಾ ಪಾತ್ರದ ಉದ್ದೇಶ, ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡು, ಕಥೆಯನ್ನು ಮುಂದೋಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯವೆಲ್ಲಾ ಈ ಭಾಗವತನದು. ಇವನು ಯಾರ ಪಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಂಟಿಕೊಂಡವನಲ್ಲ. ಸರ್ವರ ಸೇವೆಗೂ ಅವನು ಸಿದ್ಧ. ಕೈಯಲ್ಲಿ ತಾಳ ಹಿಡಿದು ಹಾಡುತ್ತ, ಪಾತ್ರಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕುಣಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುವನು. ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ತರದ ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ನಲ್ಲನಲ್ಲೆಯರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಈತ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಕುಂಟಲಗಿತ್ತಿ ಕಾರ್ಯವೇ ಸರಿ. ಹೆಣ್ಣು ಪಾತ್ರಗಳು ನಾಚಿಕೆ ಬಿಟ್ಟು ವರ್ತಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಲೆಂದು ಈ ಭಾಗವತನನ್ನು ಧೂತೆಯೆಂದು ಸಂಭೋದಿಸುವುದು ರೂಢಿಯಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಂತೂ ಈ ಧೂತೆಯ ಪಾತ್ರ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದು. ಕೃಷ್ಣ, ಸತ್ಯಭಾಮೆ, ರುಕ್ಮಿಣಿ ಇವರ ಪ್ರೇಮಕೂಟದಲ್ಲಿ ಧೂತೆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಳಾಗಿ ನಿಂತು, ಪ್ರಸಂಗಾನುಸಾರ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪಾತ್ರಗಳಡನೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು, ಅವರಾಡುವ ಮಾತಿಗೆ ಅಪಾರ್ಥ  ಕಲ್ಪಿಸಿ ನಗೆ ಹುಟ್ಟಿಸುವುದೂ ಭಾಗವತನ ಕಾರ್ಯವೇ ಆಗಿದೆ. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಮಗದೊಮ್ಮೆ ಗ್ರಾಮ್ಯವಾಗಿ, ಹೇಗೆ ಬೇಕೋ ಹಾಗೆ, ಮಾತನಾಡುವ ಕಲೆ ಅವನಿಗೆ ಸಾಧಿಸಿದೆ.
==ವೇಷಭೂಷ==
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳು ದೊಡ್ಡಾಟದ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳಂತೆ ಆಡಂಬರದ ಬಣ್ಣ, ವೇಷಭೂಷಣ ಬೇಡುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗಂಡಸರೇ ವಹಿಸುವುದರಿಂದ ಅವರು ಸರ್ವಾಂಗ ಭೂಷಿತರಾಗುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ, ಗೋಪಾಲ ಮುಂತಾದ ಪುರುಷ ಪಾತ್ರಗಳು ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡರೂ ಭರ್ಜರಿ ವೇಷವನ್ನು ಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬಿಳಿಯ ಅಂಗಿ, ಪೀತಾಂಬರ ಉಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಜರತಾರೀ ಪೇಟಾ ಸುತ್ತಿ ಚುಂಗು ಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತಾನೆ. ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ವಿವರಣೆಗಿಂತಲೂ ಮಾತಿನ ಮೋಡಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ. ಸರ್ವರ ಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಪಾತ್ರ ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದಿದೆ. ಅದೇ ಕೊರವಂಜಿ ಪಾತ್ರ. ಅವಳ ವೇಷಭೂಷಣ ಕೊರವಂಜಿಯ ವೇಷದಂತೆ ತೋರಿದರೂ ದೇವಲೋಕದ ಕೊರವಿ ಅವಳು. ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನೇ ಬುಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನೇ ಶಿಶುವಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಕಣಿ ಹೇಳುವ ತ್ರಿಕಾಲಜ್ನಾನಿ ಅವಳು. ಅವಳಿಗೆ ತಿಳಿಯದ ವಿಶಯವೇ ಇಲ್ಲೆನ್ನಬಹುದು. ಈ ಪಾತ್ರ ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಸೇರಿದ್ದು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ. ಅವಳು ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಬಂದಾಗಲೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ ಕಥೆ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ ದಿಸೆಗೆ ಬಂದು ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಅಗಾಧ ಪಾತ್ರ ಸೃಷ್ಠಿ ಇಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಪಾರಿಜಾತ ಆಟ ಇಂದಿಗೂ ಸರ್ವಜನಾದರಣೀಯವಾಗಿ ಮೆರೆಯುತ್ತಲಿದೆ.
==ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದ ಸಂಭಾಷಣೆ==
ಅಪರಾಳರ ತಮ್ಮಣ್ಣನೂ ಶಿರಗುಪ್ಪಿ ಸದಾಶಿವನೂ ಸೇರಿಕೊಂಡು ರಚಿಸಿದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾವ್ಯ ರೂಪದ್ದು ಎಂಬುದು ಈಗಾಗಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೃಷ್ಟೀಕರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲ. ಅಂದು ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಹಾಡಿನ ಲಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಪಾತ್ರಗಳು ಹಾವಭಾವ ಮಾಡುತ್ತಾ ನಟಿಸುತ್ತಿರಬೇಕು. ಸಂಭಾಷಣೆಯು ರಂಗಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಾಡುಗಬ್ಬವಾದ ಅಪರಾಳ ತಮ್ಮಣ್ಣನ ಪಾರಿಜಾತವನ್ನು ಜನಪದ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಒಪ್ಪುವಂತೆ ಮಾರ್ಪಾಡಿಸಿಕೊಂಡ ಕೀರ್ತಿ ಕುಲಗೋಡ ತಮ್ಮಣ್ಣನಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಕುಲಗೋಡ ತಮ್ಮಣ್ಣ ಚತುರ ಸಂಭಾಷಣೆ ಮೂಲಕ ಪಾರಿಜಾತಕ್ಕೊಂದು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ನೆಲೆ ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಆಶು ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ವೇದಾಂತ ಭಾಷಣವಾಗುವುದುಂಟು. ಅಲ್ಲಿಯ ನಟನಿಗಿರುವ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಇತರ ಬಯಲಾಟದ ಯಾವ ನಟನಿಗೂ ಇಲ್ಲ. ಈ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ದುರುಪಯೋಗಪಡೆದುಕೊಂಡು ಇಂದಿನ ಕಲಾವಿದರು ಅಶ್ಲೀಲಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದ ಮಾತುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳೂವುದಾದರೆ ‘ತಾಳ ಮದ್ದಳೆಯ ಅರ್ಥದಾರಿಗಳಂತೆ ಈ ನಟರು ನಡುನಡುವೆ ತಮ್ಮ ನಿಶ್ಚಿತ ಮತಿಯನ್ನು ಮರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಇವರಿಗೆ ಪುರಾಣಗಳ ದಟ್ಟ ಪರಿಚಯವೂ ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯವೂ ಇರಬೇಕು. ಪದ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪಠ್ಯೇತರ ಪುರಾಣ ಮಾತುಗಳನ್ನೇ ಸೇರಿಸಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವನಿಗೆ ಈಗಲೂ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಗೌರವ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದ ಭಾಷೆ ತುಂಬ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಕಾಲಮಾನದ ಯಾವ ಏರಿಳಿತಕ್ಕೂ ಆಹುತಿಯಾಗದೇ, ಪಾರಿಜಾತ ತನ್ನದೇ ಆದ ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ. ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಭಾಷೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸೇರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಸಹಜತೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂತೋಷ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ ಶಬ್ಧಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದೂ ಉಂಟು. ಆದರೆ ದೂತಿ ಅಥವಾ ಭಾಗವತನ ಭಾಷೆ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿ ಕೂಡ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿ ನವಿರಾದ ಹಾಸ್ಯವಿದೆ. ಕಟಕಿ ಅಥವಾ ವಿಡಂಬನೆಯ ರೂಪದ ಹಾಸ್ಯವು ಬೆಳಗಿನ ತನಕ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ ನೋಡುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಚೇತನಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಸಹಜತೆಯನ್ನು ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಕ್ಕು ನಗಿಸುವ ಹಾಸ್ಯ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ ನೋಡುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಚೇತನಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಸಹಜತೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಸಹಜತೆಯನ್ನು ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಕ್ಕು ನಗಿಸುವ ಹಾಸ್ಯ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದ್ದು. ಇದರಿಂದಾಗಿಯೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಸಲ ನೋಡಿದರೂ ಎಷ್ಟು ವೇಳೆ ಕುಳಿತರೂ ಬೇಸರವೆನ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದ ಹಾಸ್ಯ ಆರಂಭದಿಂದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ನಿರಾಯಾಸವಾಗಿ ಸಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ ಹಾಸ್ಯದ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುಗಳು ಭಾಗವತ ಅಥವಾ ಮರಿ ಭಾಗವತ, ಇವರನ್ನೇ ‘ದೂತಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿಯ ಹಾಸ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನಸ್ಸು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ರಂಗದ ಮೇಲೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಗಂಭೀರ ವಿಷಯವನ್ನೂ ಹಾಸ್ಯವನ್ನೂ ಮುಂದೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡೇ ಆಟ ಸಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ ಕಂಡು ಬರುವ ಹಾಸ್ಯದ ಉದಾಹರಣೆ:

ಮರಿ ಭಾಗವತ: ಏನ್ರವಾ ಇವರು ಬಂದಂಥವರು ದಾರು?

ಭಾಗವತ: ಏನ್ರಪಾ ಇವರು ಬಂದಂಥವರು ದಾರ? ನಮಗೇನ ತಿಳಿಲಿಲ್ಲ?

ಮರಿ ಭಾಗವತ: ನಮಗೇನು ತಿಳಿಲಿಲಪಾ, ಮ್ಯಾಲ ನೋಡಿದರ ಆನೆಯ ಮುಖ ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿದರ ಮಾನವನಾಕಾರ. ಭಾರೀ ವಿಚಿತ್ರ ಇದ್ದಾರೆ.

ಭಾಗವತ: ಮೂರ್ಖಾ, ಹಾಗಲ್ಲ ಇವರಿಗೆ ಪ್ರಥಮದಲ್ಲಿ ಬಂದು ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರಾ ಅಂತಾರ.

ಮರಿ ಭಾಗವತ: ಅಲೆ ಇವ್ನ ; ಬಂದ ಕೂಡಲೇ ವಿಘ್ನ ಸುರುವೇನು?

ಭಾಗವತ: ಹುಚ್ಚಾ ಹಾಗಲ್ಲ. ಇವರು ಬಂದಂಥಾ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವರು.

ಮರಿ ಭಾಗವತ: ಎಷ್ಟು ದೂರ ಮಾಡುತಾರೆಪ್ಪಾ?

ಭಾಗವತ: ಸರಾಸರಿ ಏಳೆಂಟು ಹರದಾರಿ ಮಾಡತಾರ.

ಮರಿ ಭಾಗವತ:: ಯಾಕ ಇನ್ನೊಂದು ಎಂಟ್ಹತ್ತು ಹರದಾರಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ?

ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆಗೆ ಕರಿಕೆ ಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ

ಭಾಗವತ: ಇವರಿಗೆ ಕರಿಕೆ ಬೇಕು.

ಮರಿ ಭಾಗವತ: ಏಸ್ ಹೊರಿ?

ಭಾಗವತ: ಮೂರ್ಖಾ ಹೊರಿಗಟ್ಲೆ ತರ್ಲಿಕ್ಕ ಇವರ್ನೇನ ಕುದರಿ ಮಾಡಿಯೇನ್

ಗಣಪತಿಯ ಊಟಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣಕ್ಕಿ ಬೇಕೆಂದಾಗ,

ಮರಿ ಭಾಗವತ: ಸಣ್ಣಕ್ಕಿ ಬೇಕು.

ಮರಿ ಭಾಗವತ: ಖಬರ್ದಾರ್

ಭಾಗವತ: ಯಾಕೋ?

ಮರಿ ಭಾಗವತ: ಏನ್ರಿ ಇಷ್ಟರತನಕ ನೀವ್ ಹೇಳಿದಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಹೂಂ ಅಂದ್ಯಾ. ಸಲಿಗಿ ಸಿಕ್ತೇನ ನಿಮಗ? ಬಾಳ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಮಾತಾಡ್ರಿ ಈಗ ಸಣ್ಣಕ್ಕಿ ಅಂತೀರಿ. ಇನ್ನೋಟ ನಿಂತು ದೊಡ್ಡಾಕಿ ಅಂತೀರಿ.

ಗಣಪತಿಗೆ ಊಟವಾದ ನಂತರ ಏನು ಕೊಡಬೇಕು ಎಂದಾಗ :

ಭಾಗವತ:  ಊಟ ಆದ ಕೂಡ್ಲೆ ಏನ್ ಕೊಡತರಕ್ಕದ್ದು?

ಮರಿ ಭಾಗವತ: ಬಾಳತ್ರಾಸ್ ಅನಿಸಿದ್ರ, ಎರಡು ಜುಲಾಬಿನ ಗುಳಿಗಿ ಕೊಡಬೇಕು.

ಭಾಗವತ: ಅದ್ಯಾಕೋ

ಮರಿ ಭಾಗವತ: ತಿಂದದ್ದೆಲ್ಲಾ ಹೊರಗೆ ಬರಾಕ.

ಈ ರೀತಿಯ ಹಾಸ್ಯ ಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದುದ್ದಕ್ಕೂ  ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಚೊಕ್ಕದಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುವ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ರೂಪವನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ.
==ಸಂಗೀತ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ==
ಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದ ಜೀವಾಳವೇ ಅದರ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿದೆ. ಪಾರಿಜಾತದ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ತಲೆ ದೂಗದವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಬರೀ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಅದರೂ ಪಾರಿಜಾತ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉಳಿಯಬಹುದೆಂಬ ಭರವಸೆ ಇದೆ. ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಯಿಂದ, ಪಾರಿಜಾತದ ಹಾಡುಗಳಿಗಿರುವಷ್ಟು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಇತರ ಯಾವ ಬಯಲಾಟಕ್ಕೂ ಇಲ್ಲ.
ಅಪರಾಳ ತಮ್ಮಣ್ಣ ರಚಿಸಿದ ಪಾರಿಜಾತ ಹಾಡುಗಬ್ಬವಾಗಿದ್ದು ಅಂದು ಅದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಪಾರಿಜಾತದ ಎಲ್ಲ ಹಾಡುಗಳು ಮಾರ್ಗ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ ೧೯೩೦ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತದ ಶೈಲಿ ಪ್ರಬಲವಾದಾಗ ಮೊದಲು ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಪಡೆದಿದ್ದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಜನರಿಂದ ದೂರಾಯಿತು. ಅದರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಅಪರಾಳ ತಮ್ಮಣ್ಣನು ರಚಿಸಿದ ಹಾಡುಗಳು ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶೃಂಗಾರದ ಎರಡೂ ಮುಖಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡವು.

==ವಾದ್ಯಗಳು==
ತಬಲಾ, ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ, ತಾಳಗಳನ್ನು ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ ತಬಲಾ ಡಡ್ಗಾಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದಲೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ತಬಲಾ ಡಗ್ಗಾ ಅವಶ್ಯ. ತಾಳಗಳು ಕೊಬ್ಬರಿ ಬಟ್ಟಲಿನಂತೆ ದೊಡ್ಡವು. ಎರಡು ತಾಳಗಳು ಒಂದೇ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ದೊಡ್ಡದು ಒಂದು ಚಿಕ್ಕದು ಇರುತ್ತದೆ. ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ಮೂಲಕ ಸಂಗೀತದ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಹೊರಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಡುವಾಗ ಕಂಠಸ್ವರಕ್ಕೆ ಸಾಥಿಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊಂದಿದ ಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತಕ್ಕೆ ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ಅತ್ಯವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ.

==ಕುಣಿತ==
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷತೆ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೆಣ್ಣು ಪಾತ್ರಗಳ ಲಘು ಕುಣಿತ ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿದೆ. ರಂಗಸ್ಥಳದ ಒಂದು ತುದಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿಯವರೆಗೆ ಸರಿದಾಡುತ್ತಾ ಲಘು ಕುಣಿತದ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಪಾತ್ರಗಳು ನೀಡುತ್ತವೆ.

==ಪ್ರದರ್ಶನ==
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಂಟು ಜನರಿರುತ್ತಾರೆ. ಭಾಗವತನ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಆಟ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ರಂಗಮಂದಿರದ ಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಖವಾಡ ಧರಿಸಿದ ಬಾಲಗಣಪತಿ ಬಂದು ಕುರ್ಚಿಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಭಾಗವತನು ಗಣಪತಿಯ ಸುತ್ತಿ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾನೆ. ಗಣಪತಿಯ ಪೂಜೆಯ ಕಾರ್ಯ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ವರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಕಥಾ ಭಾಗವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಗೊಲ್ಲತಿ ಕೃಷ್ಣ ರಂಗಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಕೃಷ್ಣ ಗೊಲ್ಲತಿಯನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ವ ರಂಗ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾಗವತ ಅಥವಾ ದೂತಿ ಆಟದ ಆರಂಭದಿಂದ ಮುಕ್ತಾಯದವರೆಗೆ ರಂಗಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೇ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಬಂದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಆ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಸೇವಕನಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುವುದು, ಹಾಡುವುದು, ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುವುದು ಮುಂತಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ದೂತಿಯ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಕೀರ್ತಿ ಅಪಕೀರ್ತಿಗೆ ದೂತಿಯೇ ಕಾರಣೀಭೂತಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಅಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವಳೇ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ. ಇವರ ಪಾತ್ರಗಳು ತಾವೇ ಸಂಭಾಷಣೆಗೆ ತೊಡಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭಾಗವತನೊಂದಿಗೆ ಮಾತಿಗೆ ಅರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಪಾರಿಜಾತದ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೂ ಆಗಿದೆ.

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
#ಪ್ರೋ, ಹಿ.ಚಿ.ಬೋರಲಿಂಗಯ್ಯ. ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳ ಕೋಶ. ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ, ಪುಟ ಸಂಖ್ಯೆ: ೨೮೮ - ೨೯೩.

{{ಜನಪದ ಕುಣಿತ ಮತ್ತು ಬಯಲಾಟಗಳು}}

{{Unreferenced}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ]]
[[ವರ್ಗ:ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ. ಉಜಿರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು]]</text>
      <sha1>5x080r7zjgty6pwu8bx73emr55w86mt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ದೇವಕಣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34241</id>
    <revision>
      <id>1373632</id>
      <parentid>1350758</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T18:54:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29610" sha1="kpuj5bas7830j3b3bo12j2ob1f4iev6" xml:space="preserve">{{Infobox Particle
| bgcolour =
| ಹೆಸರು = ದೇವಕಣ
| ಚಿತ್ರ = [[File:CMS Higgs-event.jpg|frameless|upright=1.1]]
| ಶೀರ್ಷಿಕೆ = One possible signature of a Higgs boson from a simulated [[particle collision|collision]] between two [[proton]]s. It decays almost immediately into two jets of [[hadron]]s and two [[electron]]s, visible as lines.
| num_types = 
| ರಚನೆ = 
| ವರ್ಗ = 
| ಗುಂಪು = 
| ಪೀಳಿಗೆ =
| ಒಡನಾಟ = 
| ಕಣ = 
| ಪ್ರತಿಕಣ = 
| ಸ್ಥಿತಿ = A Higgs boson of mass ~ 125 GeV has been tentatively confirmed by CERN on 14 March 2013,&lt;ref name=&quot;CERN March 2013&quot;&gt;{{cite web|last=Pralavorio|first=Corinne|title=New results indicate that new particle is a Higgs boson|url=http://home.web.cern.ch/about/updates/2013/03/new-results-indicate-new-particle-higgs-boson|accessdate=14 March 2013|date=2013-03-14|publisher=CERN|archive-date=2015-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20151020000722/http://home.web.cern.ch/about/updates/2013/03/new-results-indicate-new-particle-higgs-boson|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=nbc14032013&gt;{{cite news |last=Bryner |first=Jeanna |title=Particle confirmed as Higgs boson |url=http://science.nbcnews.com/_news/2013/03/14/17311477-particle-confirmed-as-higgs-boson |date=14 March 2013 |work=[[NBC News]] |accessdate=14 March 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Huffington 14 March 2013&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.huffingtonpost.com/2013/03/14/higgs-boson-discovery-confirmed-cern-large-hadron-collider_n_2874975.html?icid=maing-grid7%7Cmain5%7Cdl1%7Csec1_lnk2%26pLid%3D283596|title= Higgs Boson Discovery Confirmed After Physicists Review Large Hadron Collider Data at CERN|publisher= Huffington Post|accessdate=14 March 2013|date=14 March 2013}}&lt;/ref&gt; although unclear as yet which model the particle best supports or whether multiple Higgs bosons exist.&lt;ref name=&quot;nbc14032013&quot; /&gt;
| ಸಿದ್ಧಾಂತ = [[Robert Brout|R. Brout]], [[François Englert|F. Englert]], [[Peter Higgs|P. Higgs]], [[Gerald Guralnik|G. S. Guralnik]], [[C. R. Hagen]], and [[T. W. B. Kibble]] (1964)
| ಆವಿಷ್ಕಾರ = Previously unknown boson confirmed to exist on 4 July 2012, by the [[ATLAS experiment|ATLAS]] and [[Compact Muon Solenoid|CMS]] teams at the [[Large Hadron Collider]]; tentatively confirmed as a Higgs boson of some kind on 14 March 2013
| ಚಿಹ್ನೆ = H&lt;sup&gt;0&lt;/sup&gt;
| ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ = {{nowrap|125.3 ± 0.4 (stat) ± 0.5 (sys) GeV/''c''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;}},&lt;ref name=cms0731&gt;{{Cite journal|author=CMS collaboration|title=Observation of a new boson at a mass of 125 GeV with the CMS experiment at the LHC|journal=Physics Letters B|volume=716|issue=1| pages=30–61|year=2012|arxiv=1207.7235|doi=10.1016/j.physletb.2012.08.021|last2=Khachatryan|first2=V.|last3=Sirunyan|first3=A.M.|last4=Tumasyan|first4=A.|last5=Adam|first5=W.|last6=Aguilo|first6=E.|last7=Bergauer|first7=T.|last8=Dragicevic|first8=M.|last9=Erö|first9=J.|displayauthors=9|ref=harv|bibcode = 2012PhLB..716...30C }}&lt;/ref&gt; {{nowrap|126.0 ± 0.4 (stat) ± 0.4 (sys) GeV/''c''&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;}}&lt;ref name=atlas0731&gt;{{Cite journal|author=ATLAS collaboration|title=Observation of a New Particle in the Search for the Standard Model Higgs Boson with the ATLAS Detector at the LHC|journal=Physics Letters B|volume=716|issue=1| pages=1–29 |year=2012|arxiv=1207.7214|doi=10.1016/j.physletb.2012.08.020|last2=Abajyan|first2=T.|last3=Abbott|first3=B.|last4=Abdallah|first4=J.|last5=Abdel Khalek|first5=S.|last6=Abdelalim|first6=A.A.|last7=Abdinov|first7=O.|last8=Aben|first8=R.|last9=Abi|first9=B.|displayauthors=9|ref=harv|bibcode = 2012PhLB..716....1A }}&lt;/ref&gt;
| ಸರಾಸರಿ ಜೀವಾವಧಿ = 
| ಕ್ಷಯ ಕಣ = 
| ವಿದ್ಯುದಾವೇಶ = 0
| color_charge = 
| ಗಿರಕಿ = 
| num_spin_states = 
}}

==ಹಿಗ್ಸ್ ಬೋಸೋನ್ ಕಣ ೪-೭-೨೦೧೨ರ ಪ್ರಯೋಗ==
*(೧೦-೭-೨೦೧೨ ಸುದ್ದಿ ಮಾಧ್ಯಮದಿಂದ) ವಿಶ್ವ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಈ ಫೋಟಾನ್ ಕಣವನ್ನು ಹಿಗ್ಸ್ ಬೋಸೋನ್ ಕಣವೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲಿಗೆ ಬಂಗಾಳಾದ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಸತ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ ಬೋಸ್ ರವರು ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸಿದ್ದಾಂತದ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ಈಫೋಟನ ಕಣದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರು., ವಿಜ್ಞಾನಿ ಐನಸ್ಟೀನರು ಇವರ ಕಣ ಭೌತ ಸಿದ್ದಾಂತವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸಿದ್ದಾಂತದಲ್ಲಿ (ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ಸ್) ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅದು ಬೋಸ್-ಐನಸ್ಟೀನ್ ಸಿದ್ದಾಂತ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ.
ಬೋಸರವರು ಈ ಫೋಟಾನ್ ಕಣದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದರು ಅದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿ ಪೀಟರ್ ಹಿಗ್ಗ್ಸ್ ರವರು ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ವಿಶ್ವ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಈ ಕಣವನ್ನು ಹಿಗ್ಸ್-ಬೋಸೋನ್ ಕಣವೆಂದುಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
*ಇದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ, ಯೂರೋಪ್ ಪರಮಾಣು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ (ಸಿಇಆರ್‌ಎನ್), ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲೆಂಡ್ - ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಒಳಗೆ, ೧೦೦ ಮೀಟರ್ ಆಳದಲ್ಲಿ, ೨೭ ಕಿಮೀ ಉದ್ದದ ಸುರಂಗದಲ್ಲಿ ಕೊಳವೆ ಹಾಕಿ ಮಹಾಸ್ಪೋಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆದ ಕ್ರಿಯೆಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಅಣಿಮಾಡಿದ್ದರು. ವಿರುದ್ಧದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಫ್ರೋಟಾನ್ ಕಣಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿ -ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಸಿ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನೋಡುವ ಪ್ರಯೋಗ ೨೦೧೦ ಮತ್ತು ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ನೆಡೆದಿತ್ತು. ಅದು ಸ್ವಲ್ಪದರಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು.
*೪ ಜುಲೈ ೨೦೧೨ರಂದು ಪುನಃ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿದರು. ಅದು, ಹಿಗ್ಸ್-ಬೋಸೋನ್ ಕಣ (ದೇವ ಕಣ)ದ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಶೇ ೯೯ ರಷ್ಟು ಸಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪೀಟರ್ ಹಿಗ್ಸ್ ರವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಯೋಗದ ಕಣ ಕಣಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಿಗ್ಸ-ಬೋಸಾನ್ ಕಣವನ್ನೇ ಹೋಲುತ್ತದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅದನ್ನು ಕೆಲವರು ದೇವ ಕಣ ವೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಿಶ್ವ ೧೨ ವಿಭಿನ್ನ ಕಣಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ನಾಲ್ಕು ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸಿದ್ದಾಂತ.
== ಫ್ರೋಟಾನ್ ಉಪಅಣು-ಅದರಲ್ಲಿ ಫೋಟೋನ್ ಉಪಕಣದ ಪ್ರಯೋಗ ==
[[File:CERN LHC Tunnel1.jpg|thumb|right|ಯೂರೋಪಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ,೪-೭-೨೦೧೨ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೧೩ರ ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲೆಂಡ್ - ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಒಳಗೆ, ೧೦೦ ಮೀಟರ್ ಆಳದಲ್ಲಿ, ೨೭ ಕಿಮೀ ಉದ್ದದ ಸುರಂಗದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯೋಗ]]
*ವಿಶ್ವ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ಫೋಟಾನ್ ಕಣವನ್ನು (ಹಿಗ್ಸ್ ಬೋಸನ್ ಕಣ) ಕೆಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ದೇವಕಣವೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅದರ ಗಾತ್ರ, ತೂಕಗಳನ್ನು ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕದು. ಈ ಜಗತ್ತೆಲ್ಲಾ ಸುಮಾರು ೧೦೯ ಬಗೆಯ ಪರಮಾಣುಗಳಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿರುವುದೆಂದು ವಿಜ್ಞಾನ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಜಲಜನಕದ ಪರಮಾಣುವೇ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕದು. ಆ ಜಲಜನಕದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರೋಟಾನು, ಅದನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತಿರವ ಒಂದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನು ಇದೆ ಆ ಜಲಜನಕದ ಗಾತ್ರ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಮಿಲಿ ಮೀಟರನ್ನು ಎಂದರೆ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಬಿಂದು ಅಥವಾ ಪೆನ್ಸಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಇಟ್ಟರುವ ಚುಕ್ಕಿಯ ಅಗಲದ ೧೦ ಕೋಟಿಯ ೫ ಭಾಗ ದಷ್ಟು. ಈ ಪ್ರೋಟಾನು ಕಣ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಭಾಗಕ್ಕಿಂತಲೂ ಚಿಕ್ಕದು.ಆ ಪ್ರೋಟಾನಿನಲ್ಲಿ ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಗಳೆಂಬ ಮೂರು ಬೀಜಗಳಿದ್ದು ಅವು ಶಕ್ತಿಯ ಅಥವಾ ಬೆಳಕಿನ ಕಿಡಿಗಳಾಗಿವೆ. ಫೋಟಾನ್ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಣ ಅಥವಾ ಉಪಕಣ (ಸಬ್ ಪಾರ್ಟಿಕಲ್). ಅದಕ್ಕೆ ತೂಕವೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೂ ಅದರ ತೂಕ ಸ್ಥಿರಾಂಕದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೬.೬೭ನ್ನು ಒಂದರ ಮುಂದೆ ೩೪ ಸೊನ್ನೆಗಳಿರುವ ಅಂಕೆ ಯಿಂದ ಭಾಗಿಸಿದರೆ ಬರುವ ಭಾಗಲಬ್ಧದಷ್ಟು ಕಿಲೋ ಗ್ರಾಂ. ಎಂದು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.  ಅದು ಆ ಕಿರಣ, ಶಕ್ತಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೆಕೆಂಡನ್ನು ಒಂದರ ಮುಂದೆ ೩೪ಸೊನ್ನೆ ಗಳಿರುವ ಅಂಕೆಯಿಂದ ಭಾಗಿಸಿದರೆ ಬರುವಷ್ಟು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ದೂರವೂ ಆಗಿದೆ. ಅದು ಪ್ಲ್ಲಾಂಕನ ಕನಿಷ್ಠ ಸ್ಥಿರ ಸಂಖ್ಯೆ. ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. (ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ -ಕ್ವಾರ್ಕ್ - ಫೋಟಾನ್ -ಇಂಗ್ಲಿಷ್).
*ಈ ಕನಿಷ್ಠ ಸ್ಥಿರಾಂಕದ ಬೀಜ ಕಣ ಸ್ಪೋಟಗೊಂಡು ಈ ವಿಶ್ವ ರಚನೆಯಾಯಿತೆಂಬುದು ವಿಜ್ಞಾನ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಸತ್ಯ.. ವಿಜ್ಞಾನಿ ಹಬಲ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತ. ನಂತರದ ಬಹಳಷ್ಟು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸಹಮತ. ಇದರ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಅರಿಯಲು ಜಿನಿವಾದಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೋ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೂ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ನಡೆಯತ್ತಿವೆ.
== ಫ್ರೋಟಾನ್ ಉಪ-ಅಣು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ೩ ಉಪಕಣಗಳು ==
[[Image:Proton quark structure.svg|250px|thumb|right| ಫ್ರೋಟಾನ್ ಉಪ-ಅಣುವಿನ ಒಳಗಿರುವ ಉಪಕಣಗಳು -ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶ್ವ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಹಿಗ್ಸ್-ಬೋಸಾನ್ ಕಣ.]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| ಇದು ಒಂದು ಉಪ-ಅಣುವಿನ-ಪ್ರೋಟಾನ್  -ಒಳಗಿನ ಮೂರು ಉಪ-ಕಣಗಳು; ಕ್ವಾರ್ಕ್ಎಂದುಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.  ಒಂದು ಉಪ ಕಣ ಫೋಟಾನ್ ಕಣ; ಅದರ ತೂಕ, ಅಳತೆ ಗುಣಗಳು ಮಾನವನ ಊಹೆಗೂಸಿಲುಕದ -ಕೇವಲ ಗಣಿತದ ಭಾಷೆ-ಲೆಕ್ಕಕೆ ಮಾತ್ರ ಸಿಗುವಂತದು ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೋದು ಪಾಸಿಟಿವ್ ಫೋರ್ಸಿನ ಧನ ಕಣಕ್ಕೆ ಋಣ ಫೋರ್ಸಿನ ಕಣವಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಅದೇ ರೀತಿ ತೂಕದಲ್ಲೂ ಆರು ಧನ-ಕಣ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಆರು ಋಣ-ಕಣ ಇರುವುದು. ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳೂ ಈ ಮೂಲ ಆರು ಉಪಕಣಗಳಿಂದ ಆಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಕಣ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಿದ್ಧಾಂತ. ನೋಡಿ:- (https://en.wikipedia.org/wiki/Proton)
|}
*(ಈ ತೂಕವೇ ಇರದ ಕಣದಿಂದ ವಿಶ್ವ ಸೃಷ್ಟಿ ಯಾಯಿತೆಂಬ ವಾದವನ್ನು ತತ್ವ ಮೀಮಾಂಸಕರು, ತಾರ್ಕಿಕರು, ಧಾರ್ಮಿಕವಾದಿಗಳು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸಂಶಯ ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.)
*ಈ ಫೋಟಾನ್ ಕಣ ೧೩೭೫ ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಶಾಖವನ್ನೂ ತೂಕವನ್ನೂ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡು ಸ್ಪೋಟಗೊಂಡಿತು. ಅದು ಅಸಾಧಾರಣ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಹಿಗ್ಗುತ್ತಾ ಅತೀವ ಶಾಖದಿಂದ ಕುದಿಯುತ್ತಾ ಒಂದು ಸೆಕೆಂಡಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾದ ಕೆಂಡದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಉಂಡೆಯಾಯಿತು ; ಮುಂದಿನ ಅನೇಕ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳ (ನೀಹಾರಿಕೆಗಳ) ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು.. (ಆ ಒಂದು ಸೆಕೆಂಡಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನೂ ನಂತರದ ವಿಕಾಸವನ್ನೂ [[ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ]] ತಾಣದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ
*ಈ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಫಲತೆಗೆ  ಪೀಟರ್ ಹಿಗ್ಸ್ (೮೪) ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂಕ್ಲಾಯ್ಸ್ ಎಂಗ್ಲರ್ಟ್ (೮೦) ಇವರಿಗೆ ೨೦೧೩ನೇ ಸಾಲಿನ ನೊಬೆಲ್ ಬಹುಮಾನ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ (೧೨.೫ ಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್) (೯-೧೦-೨೦೧೩ ರ ಸುದ್ದಿ).

== [[ಸ್ಟೀಫನ್ ಹಾಕಿಂಗ್]]`ನ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ==
*[[ಸ್ಟೀಫನ್‌ ಹಾಕಿಂಗ್]], 
[[ಸ್ಟೀಫನ್ ಹಾಕಿಂಗ್]]ಹೆಸರಾಂತ ಖಗೋಲವಿಜ್ಞಾನಿ ಹಾಗೂ  ಖಗೋಲ ಗಣಿತಜ್ಞನು (ದೇವ ಕಣದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಯೋಗ ಕುರಿತು) ದೇವಕಣವು ವಿಶ್ವನ್ನೇ ಕೊನೆಗಾಣಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳದ್ದು ಎಂದಿದ್ದಾನೆ. ಹಿಗ್ಗ್ ಕಣದಲ್ಲಿ ನಾವು ಅರಿಯಲಾಗದ ಅಗಾಧಶಕ್ತಿಯಿದೆ. ಅದು ಈಗಲೇ ಆಗುವುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಆದರೆ ಆ ಕಣದ ಅಗಾಧ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಪೇಕ್ಷೆ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾನೆ (ಲಂಡನ್ ೮-೯-೨೦೧೪) 
(ಶಿರೋಲೇಖ-ಗೋಗಲ್: Stephen Hawking warns God particle has potential to 'end world'
ANI | Sep 8, 2014)[http://timesofindia.indiatimes.com/home/science/Stephen-Hawking-warns-God-particle-has-potential-to-end world/articleshow/42013982.cms]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Quote_box| width=30%|align=right|quote=Stephen Hawking,Speaking in the preface to a new book called Starmus (Sep 8, 2014), the Cambridge-educated scientist said that the Higgs(particle) potential has the worrisome feature that it might become mega-stable at energies above 100bn giga-electron-volts (GeV)].}}

== ದೇವಕಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳು&lt;ref&gt;[http://www.dailymail.co.uk/news/article-2746727/Maybe-shouldn-t-looking-quite-hard-God-particle-destroy-universe-warns-Stephen-Hawking.html]&lt;/ref&gt;==
&lt;gallery&gt;
ಚಿತ್ರ:1410084416870 wps 12 Undated CERN Geneva hando.jpg|ಹಿಗ್ಸ್ ಬೋಸಾನ್ ಕಣ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆ
ಚಿತ್ರ:1410084409694 wps 11 Peter Higgs British physi.jpg|ಪೀಟರ್ ಹಿಗ್ಸ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ
ಚಿತ್ರ:1410109849430 wps 24 HIGGS BOSON copy jpg.jpg|ದೊಡ್ಡ ಹೇಡ್ರಾನ್ ಸಂಘರ್ಷಕ-ಇದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಆಗಬಹುದು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ವಾಗಬಹುದು?-ಸ್ಟೀಫನ್ ಹಾಕಿಂಗ್.
ಚಿತ್ರ:1410085723470 wps 3 Television Programme Step.jpg|[[ಸ್ಟೀಫನ್ ಹಾಕಿಂಗ್]]ಹೆಸರಾಂತ ಖಗೋಲವಿಜ್ಞಾನಿ ಹಾಗೂ  ಖಗೋಲ ಗಣಿತಜ್ಞನು
&lt;/gallery&gt;
(ದೊಡ್ಡ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಫೋಟೋ ಮೇಲೆ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ)

== ಹಿಗ್ಸ್ ಬೋಸೋನ್ ಅಥವಾ ಹಿಗ್ಸ್ ಕಣ ==

ಹಿಗ್ಸ್ ಬೋಸೋನ್ ಅಥವಾ ಹಿಗ್ಸ್ ಕಣ ಕಣ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಮಾಡೆಲ್ ಉದ್ದೇಶಿತ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಣ ಆಗಿದೆ. ಹಿಗ್ಸ್ ಬೋಸೋನ್ ಇತರರ ಜೊತೆಗೆ, 1964 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಣ ಪ್ರಕಾರ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ಅವರು, ಪೀಟರ್ ಹಿಗ್ಸ್ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಹಿಗ್ಸ್ ಬೋಸೋನ್ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಹಿಗ್ಸ್ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಸರಳ ಎಂದು ವಿಧಾನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾದರಿ ಕೆಲವು ಇತರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಣಗಳು ತಮ್ಮ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಏಕೆ ವಿವರಿಸಲು. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ, ಕಾಣದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಜಾಗವನ್ನು permeates; ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ತನ್ನ ಕನಿಷ್ಠ ಶಕ್ತಿ ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಒಂದು ಅಲ್ಲದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಣಗಳು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪಡೆಯಲು. ಹಿಗ್ಸ್ ಬೋಸೋನ್-ಈ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಉದ್ರೇಕ ಅದೇ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಭವಿಷ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಟಿಕಲ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ದೀರ್ಘ ಹುಡುಕು ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಜಿನೀವಾ ಸಿಇಆರ್ಎನ್ ಲಾರ್ಜ್ ಹ್ಯಾಡ್ರಾನ್ ಕೊಲೈಡರ್, ಅತಿ ಜಟಿಲ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಾದ್ಯಗಳ ಸ್ವಿಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್-ಒಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿನ್ಯಾಸ ಗುರಿಗಳ ಒಂದು ಇದುವರೆಗೆ ಹಿಗ್ಸ್ ಬೋಸೋನ್ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ, ಅಳೆಯಲು ನಿರ್ಮಿಸಿದ-ಆಗಿತ್ತು ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆಧುನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಈ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ದೃಢೀಕರಿಸಲು.

ಎಲ್ಲಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅತ್ಯುಕ್ತಿ ಈ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಆದರೂ ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಣಗಳ ಮೂಲಭೂತ ಆಸ್ತಿ ತನ್ನ ಪಾತ್ರದ, ಹಿಗ್ಸ್ ಬೋಸೋನ್, ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ &quot;ದೇವರ ಕಣ&quot; ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಮಾಡೆಲ್ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಗ್ಸ್ ಕಣದ ಒಂದು ಬೋಸೋನ್, ಅನೇಕ ಹೋಲಿಕೆಯ ಕಣಗಳು ಅದೇ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ರಾಜ್ಯದ ಅದೇ ಸ್ಥಾನ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ ಅನುಮತಿಸುವ ಕಣದ ಒಂದು ವಿಧ. ಅಲ್ಲದೆ, ಮಾದರಿ ಕಣ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸ್ಪಿನ್, ಯಾವುದೇ ವಿದ್ಯುತ್ ಶುಲ್ಕ, ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಬಣ್ಣ ಚಾರ್ಜ್ ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ತಕ್ಷಣವೇ ಅದರ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಕೊಳೆತ, ಅತ್ಯಂತ ಸರಿಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ. ಹಿಗ್ಸ್ ಬೋಸೋನ್ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ ವೇಳೆ, ಇತರ &quot;Higgsless&quot; ಮಾದರಿಗಳು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

2011 ಈ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ 125 GeV (ಕಣಗಳು ಸಾಮೂಹಿಕ ಒಂದು ಘಟಕ) ಸುಮಾರು ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣಿಯ ಹೈಲೈಟ್ ಎಂದು. ಜುಲೈ 2012 4 ರಂದು, CMS ಮತ್ತು ಲಾರ್ಜ್ ಹ್ಯಾಡ್ರಾನ್ ಕೊಲೈಡರ್ ನಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲಾಸ್ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ತಂಡಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪಿಂಕ್ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಒಂದು ಹಿಗ್ಸ್ ಬೋಸೋನ್ &quot;ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ&quot; ಎಂದು 125-127 GeV, ನಡುವೆ ಸಮೂಹ ಅಜ್ಞಾತ ಬೋಸೋನ್ ಆಫ್ ಫಾರ್ಮಲ್ ಡಿಸ್ಕವರಿ ದೃಢಪಡಿಸಿತು ಘೋಷಿಸಿತು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಧನಾತ್ಮಕ ಅನುಮಾನ ಮೀರಿ ಕಣ ಗುರುತಿಸುವ ಮೊದಲು ಅವಶ್ಯಕವಿದೆ ಎಂದು ರುಜುವಾತಾಗಿದೆ.

== ನೋಡಿ ==
*[[ಮಹಾ ಸ್ಪೋಟ]]
*[[ದಿ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಮಾಡೆಲ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ‎]] ಕಣ ವಿಜ್ಞಾನ

==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
{{reflist}}
==ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು==
=== Popular science, mass media, and general coverage ===
* [http://cms.web.cern.ch/news/about-higgs-boson Hunting the Higgs boson at C.M.S. Experiment, at CERN]
* [http://www.exploratorium.edu/origins/cern/ideas/higgs.html The Higgs boson] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210317211905/http://www.exploratorium.edu/origins/cern/ideas/higgs.html |date=2021-03-17 }}&quot; by the CERN exploratorium.
* [http://theatomsmashers.com/ The Atom Smashers, a documentary film about the search for the Higgs boson at Fermilab.]
* [https://www.theguardian.com/science/higgs-boson Collected Articles at the ''Guardian'']
* [https://www.youtube.com/watch?v=vXZ-yzwlwMw Video (04:38)]&amp;nbsp;– [[CERN]] Announcement on 4 July 2012, of the discovery of a particle which is suspected will be a Higgs boson.
* [http://vimeo.com/41038445 Video1 (07:44)] + [https://www.youtube.com/watch?v=0hn0jYjijNs Video2 (07:44)]&amp;nbsp;– Higgs Boson Explained by [[CERN|CERN Physicist]], [http://www.faculty.uci.edu/profile.cfm?faculty_id=5436 Dr. Daniel Whiteson] (16 June 2011).
* [http://science.howstuffworks.com/higgs-boson.htm HowStuffWorks: What exactly is the Higgs boson?]
* {{cite web|last=Carroll|first=Sean|authorlink=Sean M. Carroll|title=Higgs Boson with Sean Carroll|url=http://www.sixtysymbols.com/videos/higgs_sean.htm|work=Sixty Symbols|publisher=University of Nottingham}}
* {{cite news|last=Overbye|first=Dennis|title=Chasing the Higgs Boson: How 2 teams of rivals at CERN searched for physics' most elusive particle|url=https://www.nytimes.com/2013/03/05/science/chasing-the-higgs-boson-how-2-teams-of-rivals-at-CERN-searched-for-physics-most-elusive-particle.html|accessdate=22 July 2013|newspaper=[[New York Times]] Science pages|date=2013-03-05}} - New York Times &quot;behind the scenes&quot; style article on the Higgs' search at ATLAS and CMS
* The story of the Higgs theory by the authors of the PRL papers and others closely associated:
** {{cite web|last=Higgs|first=Peter|title=My Life as a Boson|url=http://www.kcl.ac.uk/nms/depts/physics/news/events/MyLifeasaBoson.pdf|publisher=Talk given at Kings College, London, Nov 24 2010|year=2010|accessdate=17 January 2013}} (also: [http://www.worldscientific.com/doi/abs/10.1142/S0217751X02013046|date=2010-11-24])
** {{cite web|last=Kibble|first=Tom|title=Englert–Brout–Higgs–Guralnik–Hagen–Kibble mechanism (history)|url=http://www.scholarpedia.org/w/index.php?title=Englert–Brout–Higgs–Guralnik–Hagen–Kibble_mechanism_(history)&amp;oldid=124215|publisher=Scholarpedia|accessdate=17 January 2013|year=2009}} (also: [http://dx.doi.org/10.4249/scholarpedia.8741])
** {{Cite journal | first=Gerald| last=Guralnik | title=The History of the Guralnik, Hagen and Kibble development of the Theory of Spontaneous Symmetry Breaking and Gauge Particles | journal=[[International Journal of Modern Physics A]] | year=2009 | volume=24 | issue=14 | pages=2601–2627 | arxiv=0907.3466| ref=harv | bibcode=2009IJMPA..24.2601G | doi=10.1142/S0217751X09045431 }}, {{cite arxiv |first=Gerald| last=Guralnik |title=The Beginnings of Spontaneous Symmetry Breaking in Particle Physics. Proceedings of the DPF-2011 Conference, Providence, RI, 8–13 August 2011 |year=2011|eprint=1110.2253v1 |class=physics.hist-ph}}, and Guralnik, Gerald (2013). [http://www.sps.ch/en/articles/milestones_in_physics/heretical_ideas_that_provided_the_cornerstone_for_the_standard_model_of_particle_physics_1/ &quot;Heretical Ideas that Provided the Cornerstone for the Standard Model of Particle Physics&quot;.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131015095448/http://www.sps.ch/en/articles/milestones_in_physics/heretical_ideas_that_provided_the_cornerstone_for_the_standard_model_of_particle_physics_1/ |date=2013-10-15 }} SPG MITTEILUNGEN March 2013, No. 39, (p.&amp;nbsp;14), and [https://www.youtube.com/watch?v=WLZ78gwWQI0 Talk at Brown University about the 1964 PRL papers]
** [http://www.conferences.uiuc.edu/bcs50/PDF/Anderson.pdf Philip Anderson (not one of the PRL authors) on symmetry breaking in superconductivity and its migration into particle physics and the PRL papers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131020072910/http://www.conferences.uiuc.edu/bcs50/PDF/Anderson.pdf |date=2013-10-20 }}
* [http://xkcd.com/812/ Cartoon about the search]

=== Significant papers and other ===
* [http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S037026931200857X Observation of a new particle in the search for the Standard Model Higgs boson with the ATLAS detector at the LHC]
* [http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0370269312008581 Observation of a new boson at a mass of 125 GeV with the CMS experiment at the LHC]
* [http://pdg.lbl.gov/2012/listings/rpp2012-list-higgs-boson.pdf Particle Data Group: Review of searches for Higgs bosons.]
* [https://books.google.com/?id=ONhnbpq00xIC&amp;pg=PA86 2001, a spacetime odyssey: proceedings of the Inaugural Conference of the Michigan Center for Theoretical Physics : Michigan, USA, 21–25 May 2001, (p.86&amp;nbsp;– 88)], ed. Michael J. Duff, James T. Liu, ISBN 978-981-238-231-3, containing Higgs' story of the Higgs boson.
* A.A. Migdal &amp; A.M. Polyakov, ''Spontaneous Breakdown of Strong Interaction Symmetry and the Absence of Massless Particles'',  Sov.J.-JETP 24,91 (1966) - example of a 1966 Russian paper on the subject

=== Introductions to the field ===
* [http://www.calstatela.edu/faculty/kaniol/p544/rmp46_p7_higgs_goldstone.pdf Spontaneous symmetry breaking, gauge theories, the Higgs mechanism and all that (Bernstein, ''Reviews of Modern Physics'' Jan 1974)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130121121537/http://www.calstatela.edu/faculty/kaniol/p544/rmp46_p7_higgs_goldstone.pdf |date=2013-01-21 }} - an introduction of 47 pages covering the development, history and mathematics of Higgs theories from around 1950 to 1974.
{{Commons|Higgs boson}}
{{Wiktionary|Higgs boson}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]]
[[ವರ್ಗ:ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ]]
[[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ]]</text>
      <sha1>kpuj5bas7830j3b3bo12j2ob1f4iev6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಡೆಲ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34849</id>
    <revision>
      <id>1373613</id>
      <parentid>1370999</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T13:58:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 8 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157297" sha1="5mqpz6qvxakwscvbl03hso6gvox11u5" xml:space="preserve">{{About|the corporation known as Dell Inc}}
{{Infobox company
|name             = Dell Inc.
|logo             = [[ಚಿತ್ರ:Dell Logo.svg|150px|Dell logo]]
|caption          = The Dell logo; the circle was added in late 2010.
|type             = Public
|traded_as        = {{NASDAQ|DELL}}&lt;br /&gt;{{Sehk|4331}}&lt;br /&gt;[[NASDAQ-100|NASDAQ-100 Component]]&lt;br /&gt;[[S&amp;P 500|S&amp;P 500 Component]]
|industry         = Computer hardware, Computer software, [[Information technology consulting|IT consulting]], [[IT service management|IT services]]
|foundation       = [[Austin, Texas|Austin]], [[Texas]], U.S.&lt;br /&gt;({{Start date|1984|5|1}})
|founder          = [[Michael Dell]]
|location_city    = 1 Dell Way, [[Round Rock, Texas]]
|location_country = United States&lt;ref&gt;[http://content.dell.com/us/en/corp/about-dell.aspx?c=us&amp;l=en&amp;s=corp Dell Company Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120119113923/http://content.dell.com/us/en/corp/about-dell.aspx?c=us&amp;l=en&amp;s=corp |date=ಜನವರಿ 19, 2012 }}. Retrieved July 28, 2010.&lt;/ref&gt;
|area_served      = Worldwide
|key_people       = [[Michael Dell]]&lt;br /&gt;(Chairman &amp; CEO)
|products         = [[Desktop computer|Desktops]], [[netbook]]s, [[Laptop|notebooks]], [[peripheral]]s, [[Server (computing)|servers]], [[Printer (computing)|printers]], [[Image scanner|scanners]], [[smartphone]]s, [[Computer data storage|storages]], televisions
|revenue          = {{Increase}} US$ 63.07 [[1000000000 (number)|billion]] (2012)&lt;ref name=10K/&gt;
|operating_income = {{Increase}} US$ {{0|0}}4.43&amp;nbsp;billion (2012)&lt;ref name=10K/&gt;
|net_income       = {{Increase}} US$ {{0|0}}3.49&amp;nbsp;billion (2012)&lt;ref name=10K/&gt;
|assets           = {{Increase}} US$ 44.53&amp;nbsp;billion (2012)&lt;ref name=10K/&gt;
|equity           = {{Increase}} US$ {{0|0}}8.91&amp;nbsp;billion (2012)&lt;ref name=10K/&gt;
|num_employees    = 110,000 (2012)&lt;ref name=10K/&gt;
|subsid           = [[Alienware]], [[Perot Systems|Dell Services]], [[Force10]], [[SonicWall]], [[WYSE]], [[SecureWorks]], [[KACE Networks]], [[Exanet]], [[Compellent]], [[AppAssure Software]], [[Quest Software]], [[Make Technologies]]
|homepage         = {{URL|http://www.dell.com/|Dell.com}}
|Alexa            =328 (August 2012)&lt;ref name=&quot;Alexa-The Web Info. Company&quot;&gt;{{cite web|title=Dell Alexa August|url=http://www.alexa.com/siteinfo/dell.com|publisher=Alexa/Amazon.com|accessdate=10 August 2012|archive-date=ಜೂನ್ 14, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170614042452/http://www.alexa.com/siteinfo/dell.com|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; 
}}

'''ಡೆಲ್ ಇಂಕ್'''  ( {{NASDAQ|DELL}} ) 1 ಡೆಲ್ ವೇ, ರೌಂಡ್ ರಾಕ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮಾರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ ಮೂಲದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಿಗಮವಾಗಿದೆ. ಅದರ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮೈಕೆಲ್ ಡೆಲ್ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪನಿಯು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು 103.300 ಜನರು ಉದ್ಯೋಗ, ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;10K&quot;&gt;{{cite web|title=Form 10-K|publisher=Dell Inc., United States Securities and Exchange Commission|date=March 31, 2011|url=http://www.google.com/finance?q=NASDAQ:DELL&amp;fstype=ii|accessdate=July 1, 2008|quote=For the fiscal year ended: Jan 1, 2009}}&lt;/ref&gt; ಡೆಲ್ ''ಫಾರ್ಚೂನ್ 500''  ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 41 ನೇ ಪಟ್ಟಿ ಇದೆ.&lt;ref name=&quot;Fortune 500&quot;&gt;{{cite news|title=Fortune 500|url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2011/full_list/|work=Fortune Magazine|access-date=2012-09-20|archive-date=2012-01-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20120102224441/http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2011/full_list/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಇದು [[ಹೆವ್ಲೆಟ್-ಪ್ಯಾಕರ್ಡ್|ಎಚ್ಪಿ]] ಮತ್ತು ಲೆನೊವೊ ನಂತರ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮೂರನೇ ದೊಡ್ಡ ಪಿಸಿ ಮಾರಾಟಗಾರರ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.gartner.com/it/page.jsp?id=1893523 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20, 2012 |archive-date=ಜನವರಿ 28, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130128061118/https://www.gartner.com/it/page.jsp?id=1893523 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಡೆಲ್ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಅದರ ಗ್ರಾಹಕರ ನೆಲೆಯು ಎರಡೂ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧೀನಗಳು ಮೂಲಕ ಬೆಳೆದಿದೆ; ಗಮನಾರ್ಹ ವಿಲೀನಗಳು ಮತ್ತು Alienware (2006) ಮತ್ತು ಪೆರೋಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ (2009) ಸೇರಿದಂತೆ ಸ್ವಾಧೀನಗಳು. 2009 ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳು, ಸರ್ವರ್ಗಳು, ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಧನವನ್ನು ರು, ಜಾಲಬಂಧ ಸ್ವಿಚ್ ಗಳನ್ನು, [[ತಂತ್ರಾಂಶ]], ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬಾಹ್ಯ ರು ಮಾರಾಟ. ಡೆಲ್ HDTV ಗಳು, ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು, ಮುದ್ರಕಗಳು, MP3 ಪ್ಲೇಯರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ತಯಾರಕರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮಾರುತ್ತದೆ. ಕಂಪನಿ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆ ಸರಣಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು [[ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್|ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಕಾಮರ್ಸ್]] ತನ್ನ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

ಫಾರ್ಚೂನ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಆರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿ ಎಂದು ಡೆಲ್ ಪಟ್ಟಿ.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Fortune 500|url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2011/states/TX.html|publisher=CNN|access-date=2012-09-20|archive-date=2018-06-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20180620094444/http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2011/states/TX.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  AT &amp; T ಹಿಂದೆ - - ಇದು ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅಲ್ಲದ ತೈಲ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಗ್ರೇಟರ್ ಆಸ್ಟಿನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿ &lt;ref&gt;{{cite news|url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2010/states/TX.html|publisher=CNN|title=Fortune 500 2010: States: Texas Companies|access-date=2012-09-20|archive-date=2010-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20100807051708/http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2010/states/TX.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ಇತಿಹಾಸ ==
{{Main|History of Dell}}
ಮೈಕೆಲ್ ಡೆಲ್ ಆಸ್ಟಿನ್ನಲ್ಲಿನ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ''ಮಿತವಾದ ಪಿಸಿಗಳು''  ರಚಿಸಿದಾಗ ಡೆಲ್, 1984 ತನ್ನ ಮೂಲವನ್ನು. ಡಾರ್ಮ್ನಲ್ಲಿ ಕೊಠಡಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಕಂಪನಿಯ ಷೇರು ಭಾಗಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು IBM PC-ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.euro.dell.com/content/topics/global.aspx/about_dell/company/history/history?~ck=ln&amp;c=at&amp;l=de&amp;lnki=0&amp;s=corp |title=About Dell&amp;#124;History &amp;#124; Dell Österreich |publisher=Euro.dell.com |accessdate=September 5, 2010}}&lt;/ref&gt; ಡೆಲ್ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಬಂಡವಾಳ ಸುಮಾರು $ 300,000 ಪಡೆದ ನಂತರ, ಅವರ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ವ್ಯವಹಾರದ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ಣ ಸಮಯ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ.

1985 ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮೊದಲ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್, $ 795 ಮಾರಾಟ ಇದು &quot;ಟರ್ಬೊ ಪಿಸಿ&quot;, ನಿರ್ಮಾಣ.&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Koehn |first=Nancy Fowler |title=Brand New: How Entrepreneurs Earned Consumers' Trust from Wedgwood to Dell |publisher=[[Harvard Business Press]] |year=2001 |isbn=978-1-57851-221-8 |page=287 |url=https://books.google.com/?id=7j8VefeqUk4C&amp;printsec=frontcover |accessdate=October 14, 2008}}&lt;/ref&gt; ಲಿಮಿಟೆಡ್ PC ಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ತನ್ನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಆಯ್ದ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿ ಆದೇಶ ಘಟಕ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು $ 73 ದಶಲಕ್ಷ ಗಳಿಸಿತು.

ಕಂಪನಿಯು 1988 ರಲ್ಲಿ &quot;ಡೆಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್&quot; ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಣೆ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಜೂನ್ 1988 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳೀಕರಣದ $ 8.50 ಪಾಲನ್ನು ನಲ್ಲಿ 3.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಷೇರುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಜೂನ್ 22 [[ಆರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರು ಬಿಡುಗಡೆ|ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀಡಿಕೆ]] ನಿಂದ $ 80 ಮಿಲಿಯನ್ $ 30 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.dell.com/content/topics/global.aspx/corp/investor/en/faqs?c=us&amp;l=en&amp;s=corp |title=ಫ್ರೀಕ್ವೆಂಟ್ಲಿ ಆಸ್ಕ್ಡ್ ಕ್ವಶ್ಚನ್ಸ್ |access-date=ಆಗಸ್ಟ್ 10, 2021 |archive-date=ಜನವರಿ 5, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090105181347/http://www.dell.com/content/topics/global.aspx/corp/investor/en/faqs?c=us&amp;l=en&amp;s=corp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 1992 ರಲ್ಲಿ ''ಫಾರ್ಚ್ಯೂನ್ ಪತ್ರಿಕೆಯು''  ಮೈಕೆಲ್ ಡೆಲ್ ಎಂದಿಗೂ ಒಂದು ಫಾರ್ಚ್ಯೂನ್ 500 ಕಂಪನಿಯ ಕಿರಿಯ ಸಿಇಒ ಮಾಡುವ, ವಿಶ್ವದ 500 ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;NatPressClub&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.npr.org/programs/npc/2000/000608.mdell.html|title=Michael Dell|work=National Press Club Summary|publisher=National Public Radio|accessdate=28 May 2012|date=June 8, 2008}}&lt;/ref&gt;

=== 1990 ಮತ್ತು 2000 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ===
1997 ರಿಂದ 2004 ರವರೆಗೆ, ಡೆಲ್ ಸ್ಥಿರವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಉದ್ಯಮದ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.&lt;ref name=&quot;ZDA&quot;&gt;ZDNet ಏಷ್ಯಾ: [http://www.zdnetasia.com/michael-dell-back-as-ceo-rollins-resigns-61986298.htm ಸಿಇಒ ಮೈಕೆಲ್ ಡೆಲ್ ಮತ್ತೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100611213001/http://www.zdnetasia.com/michael-dell-back-as-ceo-rollins-resigns-61986298.htm |date=ಜೂನ್ 11, 2010 }} 1 Febryary, 2007. ಭೇಟಿ: 10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012&lt;/ref&gt; ಡೆಲ್ ಹಿಂದೆ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಪಿಸಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವೆ / ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲ # 1 ರಲ್ಲೂ, '''ವಿಂಡೋಸ್ XP'''  ಬಿಡುಗಡೆ ಮೊದಲು 2001 ಬಲ ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ 90 ರ ಕನ್ಸ್ಯೂಮರ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ಸ್, ವರ್ಷದ ನಂತರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕಾರ.

1996 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ತನ್ನ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಮೂಲಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಮತ್ತು 2002 ರಲ್ಲಿ, ಇದು ಟೆಲಿವಿಷನ್, handhelds, ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಿಯೋ ಪ್ಲೇಯರ್, ಮತ್ತು ಮುದ್ರಕಗಳು ಸೇರಿವೆ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಡೆಲ್ ಮೊದಲ ಸ್ವಾಧೀನ ConvergeNet ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಸ್ ಖರೀದಿಯೊಂದಿಗೆ 1999 ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿತು.

ಡೆಲ್ 1999 ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಿಸಿ ತಯಾರಕ ಆಗಲು ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ ಮೀರಿಸಿತು. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ ಹೆವ್ಲೆಟ್ ಪ್ಯಾಕರ್ಡ್ (4 ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಿಸಿ ತಯಾರಕ), ವಿಲೀನಗೊಂಡಾಗ ಸಂಯೋಜಿತ ಹೆವ್ಲೆಟ್ ಪ್ಯಾಕರ್ಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿತು ಆದರೆ ಹೆಣಗಾಡಿದ ಡೆಲ್ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತೆ.

2003 ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ಕೇವಲ &quot;ಡೆಲ್ ಇಂಕ್&quot; ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳು ಮೀರಿ ಕಂಪನಿಯ ವಿಸ್ತರಣೆ ಗುರುತಿಸಲು.

ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು 2004 ರಲ್ಲಿ, ಮೈಕೆಲ್ ಡೆಲ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು COO ಯಾರು ಕೆವಿನ್ ರೋಲಿನ್ಸ್ ಗೆ ಸಿಇಒ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ, CEO ಆಗಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ರೋಲಿನ್ಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಮತ್ತು ಇಂಟೆಲ್, ಪಿಸಿ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಎರಡೂ ಕಂಪೆನಿಗಳು ತನ್ನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು (ನಾಲಿಗೆ) ಸಡಿಲಬಿಡು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ [[ಅಡ್‌ವ್ಯಾನ್‌ಸ್ಟ್ ಮೈಕ್ರೋ ಡಿವೈಸಸ್|ಎಎಮ್ಡಿಯ]] ಮೈಕ್ರೊಪ್ರೊಸೆಸರ್ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಡೆಲ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಐಟಂಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು Alienware, ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅಡ್ಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ಡೆಲ್ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಘಟಕವನ್ನಾಗಿ Alienware ಚಲಿಸಲು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ.

=== ತಪ್ಪಿದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪಕ ರಿಟರ್ನ್ ===
ಗಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಬೆಳೆಯಿತು ಆದರೆ 2005 ರಲ್ಲಿ, ಮಾರಾಟ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಷೇರು ಆ ವರ್ಷದ ತನ್ನ ಮೌಲ್ಯದ 25% ಕಳೆದುಕೊಂಡರು.

ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮಾರಾಟ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಡೆಲ್ ಮಾರಾಟಗಳು 66% ಇದ್ದಿತು ಇದು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿಸುವತ್ತ PC ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ, ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಡೆಲ್ ಅಂತಹ ಸಂಗ್ರಹ, ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ವರ್ಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲದ ಪಿಸಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಲು ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಡೆಲ್ ಬೆಲೆ ಲಾಭ ಡೆಸ್ಕ್ ಟಾಪ್ PC ಅದರ ಅಲ್ಟ್ರಾ ಕಡಿಮೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಲ್ಯಾಪ್ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಗಳಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಹ್ಯೂಲೆಟ್ ಪ್ಯಾಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಏಸರ್ ಎಂದು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಎಂದು ಅವರ PC ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾಡಿದ. ಇಡೀ PC ಉದ್ಯಮದ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಜೊತೆಗೆ ಬೆಲೆ ಕುಸಿತ ಡೆಲ್ ಅವರ ಗ್ರಾಹಕರು (ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಅಥವಾ ಮೆಮೊರಿ ಅಪ್ಗ್ರೇಡ್ ಮಾಡಲು ಖರೀದಿದಾರರು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಒಂದು lucruative ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ) ಗೆ ಅಪ್ಸೆಲ್ ಕಡಿಮೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕಂಪನಿಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಇದು ಮೊದಲು ಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿಯಲ್ಲದ PC ಗಳ ಅನುಪಾತವು ಲಾಭಾಂಶದ ಕೊರೆತ.&lt;ref name=&quot;ZDA&quot;/&gt;

ಸಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಳಿಗೆಗಳು ಭೇಟಿ ಎಂದು, ವೆಬ್ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಫೋನ್ನಲ್ಲಿ ಪಿಸಿಗಳು ಖರೀದಿಸುವ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಅನೇಕ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಲಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮುಂದಿನ ಮೂಲವಾಗಿ ನವೀನ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವ. ವಸ್ತುಗಳಾಗಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಪಿಸಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ತನ್ನ ಆದಾಯ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆರ್ &amp; ಡಿ ರಂದು ಡೆಲ್ ನ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ (ಆಪಲ್ ಇಂಕ್ ಹೋಲಿಸಿದರೆ) ಇಂತಹ MP3 ಪ್ಲೇಯರ್ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭದಾಯಕ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಲು ಮಾಡುವ ಅದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;BW0206&quot;&gt;ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ಸ್ [http://www.businessweek.com/technology/content/feb2006/tc20060223_710372.htm?chan=search ಇದರ ಡೆಲ್ Vs ಡೆಲ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ], ಫೆಬ್ರವರಿ 2006. ಭೇಟಿ: 10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012&lt;/ref&gt;

ಇದು ಕಡಲಕರೆಯಾಚೆಯ ಕಾಲ್ ಸೆಂಟರ್ಗಳು ತೆರಳಿದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ತನ್ನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು ಮಾಹಿತಿ, ವೆಬ್ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಾಗ ಎಂದು ಕಂಡಿತು, ಇದು 2002 ರಿಂದ ಬಡ ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವೆಗೆ ಡೆಲ್ ಖ್ಯಾತಿ. ಟೀಕೆಗಳು ಅದರ ಪಿಸಿಗಳಿಗೆ ದೋಷಪೂರಿತ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಹ ಇತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.nytimes.com/2010/06/29/technology/29dell.html | work=The New York Times | first=Ashlee | last=Vance | title=In Suit Over Faulty Computers, Window to Dell's Fall | date=June 28, 2010}}&lt;/ref&gt; ನಂತರ ಸೋನಿ ದೋಷಯುಕ್ತ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಕಂಡುಬಂತು ಆದರೂ ಆಗಸ್ಟ್ 2006 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ, ಕಂಪನಿಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಋಣಾತ್ಮಕ ಗಮನವನ್ನು ಕಾರಣವಾಯಿತು ಬೆಂಕಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಡೆಲ್ ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಸಹ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.&lt;ref name=&quot;ZDA&quot;/&gt;

2006 ಡೆಲ್ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಇಡೀ PC ಉದ್ಯಮವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಎಂದು ಮೊದಲ ವರ್ಷ. 2006 ರ ನಾಲ್ಕನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದ ವೇಳೆಗೆ, ಡೆಲ್ ತಮ್ಮ ಸಿಇಒ ಮಾರ್ಕ್ ಹರ್ಡ್ ಆರಂಭಿಸಿತು ಮರುರಚನೆಗೊಳ್ಳಲು ಧನ್ಯವಾದಗಳು ಮರುಚೇತನ ನೀಡಲಾಯಿತು ಇದು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಹೆವ್ಲೆಟ್ ಪ್ಯಾಕರ್ಡ್ ಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪಿಸಿ ತಯಾರಕ ತನ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.&lt;ref name=&quot;BW0206&quot;/&gt;&lt;ref&gt;CRN.COM: [http://www.crn.com/news/components-peripherals/197002312/rollins-dells-outstanding-executive-is-now-out-of-a-job.htm;jsessionid=DKITbSt2WFcQT1hL4UqHMg**.ecappj02 ರೋಲಿನ್ಸ್ ಈಗ ಕೆಲಸದ ಔಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200802201642/https://www.crn.com/news/components-peripherals/197002312/rollins-dells-outstanding-executive-is-now-out-of-a-job.htm;jsessionid=DKITbSt2WFcQT1hL4UqHMg**.ecappj02 |date=ಆಗಸ್ಟ್ 2, 2020 }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite news | url=http://money.cnn.com/2006/02/10/markets/spotlight/spotlight_dell/index.htm | work=CNN | first1=Amanda | last1=Cantrell | title=All's not well with Dell | date=February 10, 2006 | access-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20, 2012 | archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 17, 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130217041115/http://money.cnn.com/2006/02/10/markets/spotlight/spotlight_dell/index.htm | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಐದು ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಗಳಿಕೆಗಳ ವರದಿಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಔಟ್ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ನಂತರ, ರೋಲಿನ್ಸ್ 2007 ರಲ್ಲಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮೈಕೆಲ್ ಡೆಲ್ ಮತ್ತೆ ಸಿಇಒ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಡೆಲ್ ತಲೆಎಣಿಕೆ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಉತ್ಪನ್ನ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯತೆ &quot;, ಡೆಲ್ 2.0&quot; ಎಂದು ಬದಲಾವಣೆ ಪ್ರಚಾರ ಘೋಷಿಸಿತು.

=== ಇತ್ತೀಚಿನ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧೀನಗಳು ===

* 2006 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್, ಗೇಮರುಗಳಿಗಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಉನ್ನತ PC ಗಳ ತಯಾರಕ Alienware ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Dell to Buy Alienware, a Maker Of High-End PC's for Gamers|url=http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F00A12FB3D540C708EDDAA0894DE404482&amp;scp=5&amp;sq=alienware&amp;st=cse|work=New York Times|accessdate=13 April 2012|date=March 23, 2006|archive-date=ನವೆಂಬರ್ 7, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107114342/http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F00A12FB3D540C708EDDAA0894DE404482&amp;scp=5&amp;sq=alienware&amp;st=cse|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ಮೇಲೆ WhatIz ವೆಬ್ಸೈಟ್ [http://apnizindagi.com/index.php/2011/11/what-iz-alienware-android-cell-phone/ Alienware ಉತ್ಪನ್ನಗಳ trendyness] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120712065127/http://apnizindagi.com/index.php/2011/11/what-iz-alienware-android-cell-phone/ |date=ಜುಲೈ 12, 2012 }}, 10 ನವೆಂಬರ್ 2011. ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 10 ಭೇಟಿ&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AW&quot;&gt;{{cite web|accessdate=October 29, 2008|url=http://www.businessweek.com/technology/content/mar2006/tc20060323_034268.htm|title=Dell Goes High-end and Hip |publisher=McGraw-Hill|work=BusinessWeek |date=March 23, 2006|author=Lee, Louise}}&lt;/ref&gt;
* ಕಂಪನಿ iSCSI ಶೇಖರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ನೆಲೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಲು, ಜನವರಿ 28, 2008 ರಂದು EqualLogic ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಡೆಲ್ ಈಗಾಗಲೇ ಉತ್ಪಾದನೆ ಬೆಲೆಗಳು ಕೆಳಗೆ ಓಡಿಸಿದ. ಉದ್ದಿಮೆಯಲ್ಲಿ EqualLogic ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಸಂಯೋಜಿಸುವ, ದಕ್ಷ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕಾರಣ &lt;ref&gt;{{cite web|accessdate=October 29, 2008|url=http://www.informationweek.com/news/hardware/desktop/showArticle.jhtml?articleID=202802668|title=Dell's EqualLogic Buy Could Drive Down iSCSI Storage Prices|work=InformationWeek|publisher=United Business Media|date=November 5, 2007|author=Gonsalves, Antone|archive-date=ಜೂನ್ 29, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100629034826/http://www.informationweek.com/news/hardware/desktop/showArticle.jhtml?articleID=202802668|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

[[ಚಿತ್ರ:Perotsystems.png|thumb|right|2009 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭರವಸೆಯ ಎಚ್ ರಾಸ್ ಪೆರೋಟ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪೆರೋಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ಕಂಪನಿಯು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು]]

* 2009 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಒಂದು ವರದಿ $ 3.9 ಬಿಲಿಯನ್ ಡೀಲ್ ರಲ್ಲಿ, ಟೆಕ್ಸಾಸ್, ಸಮತಲ ಮೂಲದ, ಪೆರೋಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಡೆಲ್ ಸೇವೆಗಳು ಒಂದಿಗೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2009-09/15005025-update-7-Dell-to-buy-perot-systems-for-dollar-3-9-billion-020.htm |title=Dell to buy Perot Systems for $3.9 billion |publisher=Finanznachrichten.de |date=September 22, 2009 |accessdate=November 17, 2011}}&lt;/ref&gt; ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ವ್ಯಾಪಾರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಮತ್ತು 10 ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಏಕೀಕರಣ, ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಲಹಾ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಡೆಲ್ ಒದಗಿಸಿದ. ಜೊತೆಗೆ, ಪೆರೋಟ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಹಕ್ಕು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಕಾಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ, ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ಸೇವೆಗಳು ವಿವಿಧ ತಂದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.hoovers.com/company/Perot_Systems_Corporation/crycki-1.html |title=Perot Systems |year=2009|publisher=[[Hoover's]] |accessdate=January 4, 2010}}&lt;/ref&gt;
* ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2010 ರಂದು, ಕಂಪೆನಿಯು KACE ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಸ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ವಸ್ತುಗಳ ಒಂದು ನಾಯಕ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Dell Acquires Systems Management Company KACE|url=https://www.nytimes.com/external/idg/2010/02/11/11idg-dell-acquires-systems-management-vendor-kace-12056.html | work=The New York Times | first1=Agam|last1=Shah|date=February 11, 2010}}&lt;/ref&gt;
* ಆಗಸ್ಟ್ 16, 2010 ರಂದು, ಡೆಲ್ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಶೇಖರಣಾ ಕಂಪನಿ 3PAR ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-08/17705564-stocks-news-us-3par-shares-soar-as-dell-acquires-company-020.htm |title=STOCKS NEWS US-3PAR shares soar as Dell acquires company |publisher=Finanznachrichten.de |date=August 16, 2010 |accessdate=November 17, 2011}}&lt;/ref&gt; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2 ರಂದು, [[ಹೆವ್ಲೆಟ್-ಪ್ಯಾಕರ್ಡ್|Hewlett-Packard]] ಡೆಲ್ ಹೊಂದಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು ಇದು 3PAR ಫಾರ್ $ 33 ಪಾಲನ್ನು ನೀಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www2.journalnow.com/content/2010/sep/03/dell-gives-up-bidding-war-for-3par-inc/business/|title=Dell gives up bidding war for 3Par Inc.|work=[[Winston-Salem Journal]]|agency=[[Associated Press]]|date=September 3, 2010|accessdate=September 3, 2010|archive-date=ಜನವರಿ 26, 2012|archive-url=https://archive.is/20120126094452/http://www2.journalnow.com/business/2010/sep/03/dell-gives-up-bidding-war-for-3par-inc-ar-395819/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* ನವೆಂಬರ್ 2, 2010 ರಂದು, ಡೆಲ್ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಸಾಪ್ಟ್ವೇರ್ ಎಂದು-ಒಂದು ಸೇವೆ (ಸಾಸ್) ಏಕೀಕರಣ ನಾಯಕ Boomi. ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;htanna&quot;&gt;{{cite web|title=Dell Acquires SaaS Company, Boomi|url=http://siliconangle.com/blog/2010/11/02/dell-acquires-saas-company-boomi/|publisher=SiliconANGLE|accessdate=November 3, 2010}}&lt;/ref&gt;
* ಫೆಬ್ರವರಿ 2011 ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಮೂಲಕ Compellent ಸ್ವಾಧೀನ ಕಂಪನಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 13 ರಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು ಖರೀದಿಸಲು ಡೆಲ್ ಉದ್ದೇಶ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆ ನಂತರ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು
* ಶುಕ್ರವಾರ ಫೆಬ್ರವರಿ 24, 2012 ರಂದು ಡೆಲ್ ಬ್ಯಾಕಪ್ ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟಾನ್, VA ಆಫ್ ಡಿಸಾಸ್ಟರ್ ರಿಕವರಿ ತಂತ್ರಾಂಶ ಪರಿಹಾರ AppAssure ತಂತ್ರಾಂಶ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 2011 ರಲ್ಲಿ 194 ರಷ್ಟು ಆದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ 3 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 3500% ರಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು AppAssure. AppAssure ಭೌತಿಕ ಸರ್ವರ್ಗಳು ಹಾಗೂ VM, ಹೈಪರ್-V ಮತ್ತು XenServer ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಒಪ್ಪಂದದ ಡೆಲ್ ಮಾಜಿ ಸಿಎ ಸಿಇಒ ಜಾನ್ ಸ್ವೇನ್ಸನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಾಂಶ ವಿಭಾಗವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಮೊದಲ ಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಡೆಲ್ ಇದು AppAssure ನ 230 ನೌಕರರನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಬಂಡವಾಳ ಎಂದು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

[[ಚಿತ್ರ:Dell RR1.jpg|thumb|275px|ಡೆಲ್ ರೌಂಡ್ ರಾಕ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ನಲ್ಲಿದೆ]]

* ಮಾರ್ಚ್ 2012 ರಲ್ಲಿ, USA ಟುಡೆ ಡೆಲ್ SonicWall ಖರೀದಿಸಲು ಒಪ್ಪಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು, ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧೀನತೆಯ ಮೇ 2012 9 ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;Businesswire: [http://www.businesswire.com/news/home/20120509005671/en/Dell-Completes-Acquisition-Security-Leader-SonicWALL ಡೆಲ್ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಸ್ವಾಧೀನ SonicWall], 9 ಮೇ, 2012&lt;/ref&gt; 130 ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಒಂದು ಕಂಪನಿಯು, SonicWall ಭದ್ರತಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಮತ್ತು ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಡೇಟಾವನ್ನು ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;USA ಟುಡೇ, ಮಾರ್ಚ್ 14, 2008 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ, ಪುಟ B1, &quot;ಡೆಲ್ ಭದ್ರತಾ ತಜ್ಞ SonicWall ಖರೀದಿಸಿ&quot;&lt;/ref&gt;
* 2 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 ರಂದು, ಡೆಲ್ ಇದು ಥಿನ್ ಕ್ಲೈಂಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ವಿಸೆ, ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಾಯಕ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ ಘೋಷಿಸಿತು &lt;ref&gt;InformationAge.com ವೆಬ್ಸೈಟ್: [http://www.information-age.com/channels/data-centre-and-it-infrastructure/news/2096693/dell-buys-thin-client-market-leader-wyse.thtml ಡೆಲ್ ಥಿನ್ ಕ್ಲೈಂಟ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಾಯಕ ವಿಸೆ ಖರೀದಿಸಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116171724/http://www.information-age.com/channels/data-centre-and-it-infrastructure/news/2096693/dell-buys-thin-client-market-leader-wyse.thtml |date=ಜನವರಿ 16, 2013 }}, 2 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012. ಭೇಟಿ: 3 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012&lt;/ref&gt;
* ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 3 ರಂದು, ಡೆಲ್ ಇದು '''Clerity ಸೊಲ್ಯೂಷನ್ಸ್'''  ಪಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. Clerity, ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ (ಮರು) ಹೋಸ್ಟಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಒಂದು ಕಂಪನಿಯು, 1994 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಚಿಕಾಗೊ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಸುಮಾರು 70 ಜನರು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಗೆ ಕೆಲಸ.&lt;ref&gt;ಡೆಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಬಿಡುಗಡೆ [http://content.dell.com/us/en/corp/d/secure/2012-04-02-dell-acquisitions-clerity-solutions.aspx ಡೆಲ್ ಅಕ್ವೈರ್ಸ್ Clerity ಸಲ್ಯೂಷನ್ಸ್, ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವಿಕೆ ಹೊಸ ಅನ್ವಯಗಳು ಆಧುನೀಕರಣ ಸೇವೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120403165051/http://content.dell.com/us/en/corp/d/secure/2012-04-02-dell-acquisitions-clerity-solutions.aspx |date=ಏಪ್ರಿಲ್ 3, 2012 }}, 3 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012&lt;/ref&gt;
* ಜುಲೈ 2012 2 ರಂದು, ಡೆಲ್ ಇದು ಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಖರೀದಿ ಘೋಷಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.usatoday.com/money/industries/technology/story/2012-07-02/dell-buys-quest/55978194/1|title=Dell buying Quest Software for $2.36 billion|publisher=USA Today|date=July 2, 2012|accessdate=July 2, 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.cbsnews.com/8301-505124_162-57464990/dell-ponies-up-$2.4b-to-buy-quest-software/?tag=cbsnewsMainColumnArea|title=Dell ponies up $2.4B to buy Quest Software|publisher=CBS News|date=July 2, 2012|accessdate=July 11, 2012}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== ಡೆಲ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ===

ಡೆಲ್ ನ ಪ್ರಧಾನ ಟೆಕ್ಸಾಸ್, ರೌಂಡ್ ರಾಕ್ ಇದೆ.&lt;ref&gt;&quot; [http://support.dell.com/support/topics/global.aspx/support/dellcare/en/contactusaddress ನಮ್ಮನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ - ಡೆಲ್ ಮೇಲಿಂಗ್ ವಿಳಾಸ]. &quot; ಡೆಲ್. ಫೆಬ್ರವರಿ 8, 2012 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt; ಕಂಪನಿಯು ಸೌಲಭ್ಯ ರಲ್ಲಿ 16,000 ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ 2010 ರ,&lt;ref&gt;ಹಾಲ್, ಕ್ರಿಸ್ಟಿನ್. &quot; [http://www.bizjournals.com/austin/stories/2010/04/26/daily41.html Cyberstates: ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಟೆಕ್ ಉದ್ಯೋಗ]. &quot; ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಜರ್ನಲ್.''  ಬುಧವಾರ, ಏಪ್ರಿಲ್ 28, 2010. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt; ಇದು {{convert|2100000|sqft|sqm}} ಜಾಗವು.&lt;ref name=&quot;GreenHQ&quot;&gt;ಸ್ಟಾಫ್. &quot; [http://www.bizjournals.com/albuquerque/stories/2008/03/31/daily24.html ಈಗ ಕಾರ್ಬನ್ ಮುಕ್ತ ಡೆಲ್ ಕೇಂದ್ರ]. &quot; ''ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಉದ್ಯಮ ವೀಕ್ಲಿ.''  ಬುಧವಾರ ಏಪ್ರಿಲ್ 2, 2008. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt; 1999 ರ ರೌಂಡ್ ರಾಕ್ ಸಿಟಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಧಿಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಡೆಲ್ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ಮಾರಾಟ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;ಜಾಕೋಬ್ಸ್, ಜಾನೆಟ್. &quot; [http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;amp;p_theme=aasb&amp;amp;p_action=search&amp;amp;p_maxdocs=200&amp;amp;p_topdoc=1&amp;amp;p_text_direct-0=0E9C23E34AFB39E9&amp;amp;p_field_direct-0=document_id&amp;amp;p_perpage=10&amp;amp;p_sort=YMD_date:D&amp;amp;s_trackval=GooglePM ಡೆಲ್ ಹಣದ ಹರಿವನ್ನು ರೌಂಡ್ ರಾಕ್ ವರ್ಧಕ ಬಜೆಟ್ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140410184211/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;p_theme=aasb&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0E9C23E34AFB39E9&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM |date=ಏಪ್ರಿಲ್ 10, 2014 }}. &quot; ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್-ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಮನ್.''  ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9, 1999. ಎ 1. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. &quot;ಅರ್ಧದಷ್ಟು ನಗರದ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಧಿ, ಡೆಲ್ ನ ಕೇಂದ್ರಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ತೆರಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ&quot;&lt;/ref&gt;

ಡೆಲ್ ಹಿಂದೆ ಉತ್ತರ ಆಸ್ಟಿನ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ನ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಸಂಕೀರ್ಣ ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;PopeDis&quot;&gt;ಪೋಪ್, ಕೈಲ್. &quot; [http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;amp;p_theme=aasb&amp;amp;p_action=search&amp;amp;p_maxdocs=200&amp;amp;p_topdoc=1&amp;amp;p_text_direct-0=0EAD8B0BE43127B9&amp;amp;p_field_direct-0=document_id&amp;amp;p_perpage=10&amp;amp;p_sort=YMD_date:D&amp;amp;s_trackval=GooglePM ಡೆಲ್ ಮುಖ್ಯ ಡಿಸ್ಬ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಯೋಜನೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190414065038/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;p_theme=aasb&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0EAD8B0BE43127B9&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM |date=ಏಪ್ರಿಲ್ 14, 2019 }}. &quot; ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್-ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಮನ್.''  ಫೆಬ್ರವರಿ 25, 1990. ಎ 1. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. &quot;ಡೆಲ್ ಉತ್ತರ ಆಸ್ಟಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 1200 ಜನ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''ಪಿಸಿ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್.''  ಸಂಪುಟ 12, 1993. [https://books.google.com/books?id=S4fyAAAAMAAJ&amp;amp;q=Dell+%22Austin,+TX%22&amp;amp;dq=Dell+%22Austin,+TX%22&amp;amp;lr=&amp;amp;as_drrb_is=b&amp;amp;as_minm_is=0&amp;amp;as_miny_is=&amp;amp;as_maxm_is=12&amp;amp;as_maxy_is=1995&amp;amp;as_brr=0&amp;amp;cd=4 175]. &quot;ಡೆಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕಾರ್ಪ್, 9505 ಅರ್ಬೊರೇಟಂ BLVD., ಆಸ್ಟಿನ್, TX 78759.&quot;&lt;/ref&gt; 1989 ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಆಕ್ರಮಿತ {{convert|127000|sqft|sqm}} ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಸಂಕೀರ್ಣ ರಲ್ಲಿ.&lt;ref&gt;ಪೋಪ್, ಕೈಲ್. &quot; [http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;amp;p_theme=aasb&amp;amp;p_action=search&amp;amp;p_maxdocs=200&amp;amp;p_topdoc=1&amp;amp;p_text_direct-0=0EAD893F735FE53E&amp;amp;p_field_direct-0=document_id&amp;amp;p_perpage=10&amp;amp;p_sort=YMD_date:D&amp;amp;s_trackval=GooglePM ಡೆಲ್ ವಿಸ್ತರಣಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೈಟೆಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ INKS Braker ಸೆಂಟರ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಸಲು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180630185836/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;p_theme=aasb&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0EAD893F735FE53E&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM |date=ಜೂನ್ 30, 2018 }}. &quot; ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್-ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಮನ್.''  ಜನವರಿ 24, 1989. B7. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. &quot;ಡೆಲ್ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ನಲ್ಲಿ ಕಛೇರಿಯ 127000 ಚದರ ಅಡಿಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿದೆ.&quot;&lt;/ref&gt; 1990 ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ 1,200 ನೌಕರರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;PopeDis&quot;/&gt; 1993 ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಹೆಸರಿನ ರಾಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಸುತ್ತಿಗೆ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದ &quot;ಡೆಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ, ರೌಂಡ್ ರಾಕ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್, ಮೇ 1993 ಯೋಜನಾ ವಿನ್ಯಾಸ.&quot; ಫೈಲಿಂಗ್ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಸರಿಸಲು ಹೋಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.&lt;ref&gt;Ladendorf, ಕಿರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಆರ್ ಮಿಚೆಲ್ ಬ್ರೇಯರ್. &quot; [http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;amp;p_theme=aasb&amp;amp;p_action=search&amp;amp;p_maxdocs=200&amp;amp;p_topdoc=1&amp;amp;p_text_direct-0=0EAD91C285B1FB96&amp;amp;p_field_direct-0=document_id&amp;amp;p_perpage=10&amp;amp;p_sort=YMD_date:D&amp;amp;s_trackval=GooglePM ದಸ್ತಾವೇಜು ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಡೆಲ್ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯ ಸ್ಥಳಾಂತರವು ಯೋಜನೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ]{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. &quot; ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್-ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಮನ್.''  ಮೇ 22, 1993. E1. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt; 1994 ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಇದು ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಹೊರಗೆ ಅದರ ನೌಕರರು ಬಹುತೇಕ ಚಲಿಸುವ ಘೋಷಿಸಿತು, ಆದರೆ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಮೇಲಿನ ಅಂತಸ್ತಿನಿಂದ ಆಕ್ರಮಿಸಲು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಹೋಗಿ ಎಂದು ಎಂದು ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಧಾನ ವಿಳಾಸಕ್ಕೆ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. ಮೇಲಿನ ಮಹಡಿಗೆ ಡೆಲ್ ಮಂಡಳಿಯ ಕೊಠಡಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರ, ಮತ್ತು ಭೇಟಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಠಡಿ ಹಿಡಿದಿಡಲು ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಮೊದಲು ಆಗಸ್ಟ್ 29, 1994, ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಒಳಗೆ, ಡೆಲ್ ರಾಕ್ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 1,100 ಗ್ರಾಹಕರ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ದೂರವಾಣಿ ಮಾರಾಟ ನೌಕರರು ತೆರಳಿದರು.&lt;ref&gt;&quot; [http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;amp;p_theme=aasb&amp;amp;p_action=search&amp;amp;p_maxdocs=200&amp;amp;p_topdoc=1&amp;amp;p_text_direct-0=0EAD95EA4EAA0C35&amp;amp;p_field_direct-0=document_id&amp;amp;p_perpage=10&amp;amp;p_sort=YMD_date:D&amp;amp;s_trackval=GooglePM ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನ ಮಹಡಿಯು ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಡೆಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180630213932/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;p_theme=aasb&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0EAD95EA4EAA0C35&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM |date=ಜೂನ್ 30, 2018 }}. &quot; ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್-ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಮನ್.''  ಆಗಸ್ಟ್ 29, 1994. ಸಿ1 ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt; ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ನ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು 1994 ರಲ್ಲಿ ಅವಧಿ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು.&lt;ref&gt;Ladendorf, ಕಿರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ ಟಾಡ್. &quot; [http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;amp;p_theme=aasb&amp;amp;p_action=search&amp;amp;p_maxdocs=200&amp;amp;p_topdoc=1&amp;amp;p_text_direct-0=0EAD904A92559062&amp;amp;p_field_direct-0=document_id&amp;amp;p_perpage=10&amp;amp;p_sort=YMD_date:D&amp;amp;s_trackval=GooglePM ವಿಸ್ತರಣೆ ಫರ್ಮ್ ತೆರಿಗೆ abatements ಪ್ರಸ್ತಾಪದಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಫಾರ್ ಡೆಲ್ ಜಾಗವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180630185928/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;p_theme=aasb&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0EAD904A92559062&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM |date=ಜೂನ್ 30, 2018 }}. &quot; ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್-ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಮನ್.''  ನವೆಂಬರ್ 5, 1992. B4. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. &quot;ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಕಂಪನಿಯ ಕೇಂದ್ರಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು 1994 ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.&quot;&lt;/ref&gt;

[[ಚಿತ್ರ:Dell diamond2.jpg|thumb|left|275px|ಕಂಪನಿ ಡೆಲ್ ಡೈಮಂಡ್, ರೌಂಡ್ ರಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ರೇಂಜರ್ಸ್ ಪ್ರಮುಖ ಲೀಗ್ ಬೇಸ್ಬಾಲ್ ತಂಡದ AAA ಮೈನರ್ ಲೀಗ್ ಬೇಸ್ಬಾಲ್ ಅಂಗ ಪ್ರಾಯೋಜಕರು]]

1996 ಮೂಲಕ ಡೆಲ್ ರೌಂಡ್ ರಾಕ್ ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಚಲಿಸುವ ಮಾಡಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;HQMoving&quot;&gt;Ladendorf, ಕಿರ್ಕ್. &quot; [http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;amp;p_theme=aasb&amp;amp;p_action=search&amp;amp;p_maxdocs=200&amp;amp;p_topdoc=1&amp;amp;p_text_direct-0=0EA25E61F00C5BA3&amp;amp;p_field_direct-0=document_id&amp;amp;p_perpage=10&amp;amp;p_sort=YMD_date:D&amp;amp;s_trackval=GooglePM ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ನಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಡೆಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180630185818/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;p_theme=aasb&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0EA25E61F00C5BA3&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM |date=ಜೂನ್ 30, 2018 }}. &quot; ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್-ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಮನ್.''  ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 1996. ಎ 1. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt; ಜನವರಿ 1996 ರ 3,500 ಜನರು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಡೆಲ್ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ. ರೌಂಡ್ ರಾಕ್ ಪ್ರಧಾನ, ರೌಂಡ್ ರಾಕ್ 3, ಒಂದು ಕಟ್ಟಡ 6,400 ನೌಕರರು ಜಾಗ ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್ 1996 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದು ಮಾಡಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;ಮಹೊನೆ, ಜೆರ್ರಿ. &quot; [http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;amp;p_theme=aasb&amp;amp;p_action=search&amp;amp;p_maxdocs=200&amp;amp;p_topdoc=1&amp;amp;p_text_direct-0=0EA213C608C5F711&amp;amp;p_field_direct-0=document_id&amp;amp;p_perpage=10&amp;amp;p_sort=YMD_date:D&amp;amp;s_trackval=GooglePM ಡೆಲ್ ಯಶಸ್ಸು ರೌಂಡ್ ರಾಕ್ ನ ಗಳಿಕೆಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180630213915/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;p_theme=aasb&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0EA213C608C5F711&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM |date=ಜೂನ್ 30, 2018 }}. &quot; ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್-ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಮನ್.''  ಜನವರಿ 9, 1996. ಎ 1. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ನವೆಂಬರ್ ರೌಂಡ್ ರಾಕ್ 3 ಮುಗಿದಾಗ &quot;ಡೆಲ್ 6400 ನೌಕರರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೂ ತನ್ನ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ 3500 ಜನ ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆ. &quot;&lt;/ref&gt; 1998 ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಸೇರಿಸಲು, ಅದರ ರೌಂಡ್ ರಾಕ್ ಸಂಕೀರ್ಣ ಎರಡು ಕಟ್ಟಡಗಳು ಸೇರಿಸಲು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು {{convert|1600000|sqft|sqm}} ಕಚೇರಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಗೆ.&lt;ref&gt;ಮಹೊನೆ, ಜೆರ್ರಿ. &quot; [http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;amp;p_theme=aasb&amp;amp;p_action=search&amp;amp;p_maxdocs=200&amp;amp;p_topdoc=1&amp;amp;p_text_direct-0=0EA074DB8D81792F&amp;amp;p_field_direct-0=document_id&amp;amp;p_perpage=10&amp;amp;p_sort=YMD_date:D&amp;amp;s_trackval=GooglePM ಡೆಲ್ ತನ್ನ ಕಛೇರಿಯ ವಿಸ್ತರಿಸಲು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180630185830/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;p_theme=aasb&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0EA074DB8D81792F&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM |date=ಜೂನ್ 30, 2018 }}. &quot; ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್-ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಮನ್.''  ಮೇ 30, 1998. D1. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt;

2000 ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಅದನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆ ಘೋಷಿಸಿತು {{convert|80000|sqft|sqm}} ಕಂಪನಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಇಡಲಾಗಿತ್ತು, ಜಾಗವನ್ನು ಆಸ್ಟಿನ್ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್ ಲೇಕ್ ಹಿಲ್ಸ್ ನಡುವೆ ಅಸಂಘಟಿತ ಟ್ರಾವಿಸ್ ಕೌಂಟಿ, ಟೆಕ್ಸಾಸ್, ಲಾಸ್ Cimas ಕಛೇರಿಯ ರಲ್ಲಿ. 100 ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು 2000 ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಆಗಬೇಕಿತ್ತು.&lt;ref&gt;Pletz, ಜಾನ್. &quot; [http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;amp;p_theme=aasb&amp;amp;p_action=search&amp;amp;p_maxdocs=200&amp;amp;p_topdoc=1&amp;amp;p_text_direct-0=0E9B7EC401E73E0F&amp;amp;p_field_direct-0=document_id&amp;amp;p_perpage=10&amp;amp;p_sort=YMD_date:D&amp;amp;s_trackval=GooglePM ಡೆಲ್ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಆಸ್ಟಿನ್ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯನ್ನು ಚಲಿಸುವ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180630185945/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;p_theme=aasb&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0E9B7EC401E73E0F&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM |date=ಜೂನ್ 30, 2018 }}. &quot; ( [http://www.highbeam.com/doc/1G1-62107161.html ಪರ್ಯಾಯ ಲಿಂಕ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121104024332/http://www.highbeam.com/doc/1G1-62107161.html |date=ನವೆಂಬರ್ 4, 2012 }} ) ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್-ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಮನ್.''  ಮೇ 9, 2000. ಎ 1. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt; ಜನವರಿ 2001 ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ಲೂಪ್ 360 ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇದೆ ಲಾಸ್ Cimas 2, ಜಾಗದ ಗುತ್ತಿಗೆ. ಲಾಸ್ Cimas 2 ಡೆಲ್ ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರು ಬಂಡವಾಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಡೆಲ್ ಸಹ ಒಂದು ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು {{convert|138000|sqft|sqm}} ಜಾಗವು ಲಾಸ್ Cimas 3 ರಲ್ಲಿ.&lt;ref name=&quot;Subleaselascimas&quot;&gt;&quot; [http://www.bizjournals.com/austin/stories/2002/03/04/daily46.html ಡೆಲ್ ಉಪಭೋಗ್ಯ ಲಾಸ್ Cimas ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಬಯಸುತ್ತದೆ]. &quot; ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಜರ್ನಲ್.''  ಶುಕ್ರವಾರ ಮಾರ್ಚ್ 8, 2002. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt; ನೌಕರರು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಡಿಮೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಇಳಿಕೆ ನಂತರ, ಲಾಸ್ ಡೆಲ್ Cimas ಕಛೇರಿಯ ಎರಡು ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಭೋಗ್ಯ ತನ್ನ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;Pletz, ಜಾನ್. &quot; [http://www.highbeam.com/doc/1G1-120511547.html ಲೇಖನ: ರೌಂಡ್ ರಾಕ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್, ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಗೆ ಡೆಲ್ ನಾಯಕರು.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121104024344/http://www.highbeam.com/doc/1G1-120511547.html |date=ನವೆಂಬರ್ 4, 2012 }} &quot; ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್-ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಮನ್.''  ಮಾರ್ಚ್ 8, 2002. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt; 2002 ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಇನ್ನೊಂದು ಗೇಣಿದಾರನಾಗಲಿರುವ ಉಪಭೋಗ್ಯ ತನ್ನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯೋಜನೆ ಘೋಷಿಸಿತು; ಕಂಪೆನಿಯು ಹಿಡುವಳಿದಾರನು ಲಭಿಸುವ ಒಮ್ಮೆ ರಾಕ್ ರೌಂಡ್ ಮತ್ತೆ ಅದರ ಪ್ರಧಾನ ಸರಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Subleaselascimas&quot;/&gt; 2003 ಮೂಲಕ ಡೆಲ್ ಬ್ಯಾಕ್ ರೌಂಡ್ ರಾಕ್ ತನ್ನ ಕಛೇರಿಗಳನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಒಟ್ಟು, ಲಾಸ್ Cimas I ಮತ್ತು II ಎಲ್ಲಾ ಗುತ್ತಿಗೆ {{convert|312000|sqft|sqm}} 2003 ನಂತರ ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು. ಆ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು {{convert|100000|sqft|sqm}} ಆ ಜಾಗವನ್ನು ಹೊಸ subtenants ಅದಕ್ಕೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;Hudgins, ಮ್ಯಾಟ್. &quot; [http://austin.bizjournals.com/austin/stories/2003/05/12/story5.html ಡೆಲ್ ಜಾಗ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ]. &quot; ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಜರ್ನಲ್.''  ಶುಕ್ರವಾರ ಮೇ 9, 2003. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;/ref&gt;

2008 ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಒಟ್ಟು ಶಕ್ತಿಯ 60% TXU ಎನರ್ಜಿ ವಿಂಡ್ ಫಾರ್ಮ್ ಬರುವ ಮತ್ತು 40% ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಆಸ್ಟಿನ್ ಸಮುದಾಯ ಲ್ಯಾಂಡ್ಫಿಲ್ ಅನಿಲ ಶಕ್ತಿ ಸ್ಥಾವರ ಬರುವ ಜೊತೆಗೆ, ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಪಾತ್ರರಿಗೆ ರೌಂಡ್ ರಾಕ್ ಪ್ರಧಾನ ಶಕ್ತಿ ಮೂಲಗಳು ಸ್ವಿಚ್, ಇಂಕ್ &lt;ref name=&quot;GreenHQ&quot;/&gt;

NASHUA, ನ್ಯೂ ಹ್ಯಾಂಪ್ಶೈರ್;; ನ್ಯಾಶ್ವಿಲ್ಲೆ, ಟೆನೆಸ್ಸೀ; ಒಕ್ಲಹೋಮ ಸಿಟಿ, ಒಕ್ಲಹೋಮ; ಪಿಯೊರಿಯಾ, ಇಲಿನಾಯ್ಸ್; Hilsboro, ಒರೆಗಾನ್ (ಪೋರ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ನ); WINSTON-SALEM, ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನ; ಈಡನ್ ಪ್ರೈರಿ, ಮಿನ್ನೇಸೋಟ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡೆಲ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಆಸ್ಟಿನ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ (Compellent ಡೆಲ್) ಮತ್ತು ಮಿಯಾಮಿ, ಫ್ಲೋರಿಡಾ. ಕ್ಸಿಯಾಮೆನ್, ಚೀನಾ;; Bracknell, ಯುಕೆ; ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪೆನಾಂಗ್, ಮಲೇಷ್ಯಾ ಸೇರಿವೆ ಮನಿಲಾ, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www1.ap.dell.com/content/topics/global.aspx/corp/careers/locations/default?c=in&amp;l=en&amp;s=corp |title=Dell Locations Corporate Web Site |publisher=.ap.dell.com |accessdate=November 17, 2011}}&lt;/ref&gt; ಚೆನೈ, ಭಾರತ;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.eetindia.co.in/ART_8800474316_1800007_NT_e19571eb.HTM |title=EET India article on Dell |publisher=Eetindia.co.in |accessdate=November 17, 2011 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 15, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090815020756/http://www.eetindia.co.in/ART_8800474316_1800007_NT_e19571eb.HTM |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Hortolandia ಮತ್ತು ಪೊರ್ಟೊ ಅಲೆಗ್ರೆ, ಬ್ರೆಜಿಲ್; ಬ್ರಾಟಿಸ್ಲಾವಾ, ಸ್ಲೊವಾಕಿಯಾ, ಲಾಡ್ಜ್, ಪೋಲೆಂಡ್,&lt;ref&gt;{{cite news
| url = http://www.forbes.com/lists/2009/10/billionaires-2009-richest-people_Michael-Dell_WJOB.html
| title = #25 Michael Dell
| work = Forbes
| accessdate = October 21, 2009
| quote = [Michael Dell] caused ire in Ireland after relocating factory to cheaper Poland.
| date = March 11, 2009
| archive-date = ಫೆಬ್ರವರಿ 5, 2011
| archive-url = https://web.archive.org/web/20110205051305/http://www.forbes.com/lists/2009/10/billionaires-2009-richest-people_Michael-Dell_WJOB.html
| url-status = dead
}}&lt;/ref&gt; ಪನಾಮ ನಗರ [[ಪನಾಮಾ|ಪನಾಮ,]] ಡಬ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಲಿಮರಿಕ್, ಐರ್ಲೆಂಡ್.&lt;ref&gt;[http://www.statesman.com/search/content//business/stories/technology/2009/10/08/1008Dellmap.html ] {{dead link|date=September 2010}}&lt;/ref&gt;

ಅಮೇರಿಕಾದ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಡೆಲ್ ವ್ಯವಹಾರ ಕಾರ್ಯಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ಒದಗಿಸುವ ಮಾತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೆಂದರೆ:. ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಉತ್ಪಾದನೆ, ಹಣಕಾಸು, ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣೆ &lt;ref name=&quot;tech.fortune.cnn.com&quot;&gt;{{cite news | url=http://tech.fortune.cnn.com/2011/02/10/how-dell-conquered-india/ | publisher=CNN | title=How Dell conquered India | date=February 10, 2011 | access-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20, 2012 | archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 12, 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110212062631/http://tech.fortune.cnn.com/2011/02/10/how-dell-conquered-india/ | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ==

=== ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳು ===

[[ಚಿತ್ರ:Dell wiki.JPG|thumb|right|250px|'ಯುವರ್ಸ್ ಇಲ್ಲಿ' ಡೆಲ್ ನ ಟ್ಯಾಗ್ಲೈನ್, ಮಾಹಿತಿ ಪಾಸೇ ನಗರ, ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಶಾಖೆಯ ಅವರ ಮಾಲ್ ನೋಡಲು]]

ವಿವಿಧ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ರು ಗೆ ನಿಗಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬ್ರಾಂಡ್ ಹೆಸರುಗಳು.

ತನ್ನ ಉದ್ಯಮ / ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವರ್ಗ ಕಂಪನಿ ಜಾಹೀರಾತು ದೀರ್ಘ ಒತ್ತುನೀಡುತ್ತದೆ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳು ಜೀವನ ಚಕ್ರಗಳನ್ನು, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ, ಮತ್ತು ಉಪಯುಕ್ತತೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳೆಂದರೆ:
* OptiPlex (ಕಚೇರಿ ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು)
* Vostro (ಕಚೇರಿ / ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರ ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಮತ್ತು [[ಮಡಿಲಗಣಕ ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್|ನೋಟ್ಬುಕ್]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು)
* N ಸೀರೀಸ್ (ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಮತ್ತು ನೋಟ್ಬುಕ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳನ್ನು [[ಲಿನಕ್ಸ್]] ಅಥವಾ FreeDOS ಅನುಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಕಳುಹಿಸಲಾದ)
* ಅಕ್ಷಾಂಶ (ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ನೋಟ್)
* PRECISION (ಕಾರ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ನೋಟ್ಬುಕ್ಗಳು),&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.Dell.com/content/products/features.aspx/precn_n?c=us&amp;cs=04&amp;l=en&amp;s=bsd |title=Dell Precision Open-Source Workstations with Linux |publisher=Dell.com |accessdate=November 17, 2011 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 10, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100810163355/http://www.dell.com/content/products/features.aspx/precn_n?c=us&amp;cs=04&amp;l=en&amp;s=bsd |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* PowerEdge (ವ್ಯಾಪಾರ ಸರ್ವರ್ಗಳು)
* PowerVault (ನೇರ ಲಗತ್ತಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಜಾಲಬಂಧ ಲಗತ್ತಿಸಲಾದ ಸಂಗ್ರಹ)
* PowerConnect (ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಸ್ವಿಚ್ ಗಳು)
* Compellent ಡೆಲ್ [[ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಏರಿಯಾ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್|(ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಏರಿಯಾ ನೆಟ್ವರ್ಕ್]] ರು)
* EqualLogic (ಉದ್ಯಮ ವರ್ಗ iSCSI [[ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಏರಿಯಾ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್|SAN]] ಗಳು)

ಡೆಲ್ ನ ಹೋಮ್ ಆಫೀಸ್ / ಗ್ರಾಹಕ ವರ್ಗ ಮೌಲ್ಯ, ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ, ಮತ್ತು expandability ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳೆಂದರೆ:
* ಇನ್ಸ್ಪಿರಾನ್ (ಬಜೆಟ್ ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಮತ್ತು ನೋಟ್ಬುಕ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳನ್ನು)
* ಸ್ಟುಡಿಯೋ (ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳ)
* XPS (ಉನ್ನತ ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಮತ್ತು ನೋಟ್ಬುಕ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳನ್ನು)
* ಸ್ಟುಡಿಯೋ XPS (XPS ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ವಿನ್ಯಾಸ ಫೋಕಸ್)
* Alienware (ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಗೇಮಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು)
* Adamo (ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಐಷಾರಾಮಿ ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್)
* [http://content.dell.com/us/en/healthcare/healthcare-electronic-medical-records.aspx ಡೆಲ್ EMR] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130123095422/http://content.dell.com/us/en/healthcare/healthcare-electronic-medical-records.aspx |date=ಜನವರಿ 23, 2013 }} (ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ದಾಖಲೆ)

ಡೆಲ್ ನ ಭಾಗಗಳು ವರ್ಗ ಯುಎಸ್ಬಿ keydrives, LCD ಟೆಲಿವಿಷನ್, ಮತ್ತು ಮುದ್ರಕಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ; ಡೆಲ್ ಮಾನಿಟರ್ ಎಲ್ಸಿಡಿ ಟಿವಿಗಳು, HDTV ಮತ್ತು ಮಾನಿಟರ್ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾವನ್ನು ಟಿವಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ಷೇಪಕಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಡೆಲ್ UltraSharp ಮತ್ತಷ್ಟು ಮಾನೀಟರ್ ಒಂದು ಉನ್ನತ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್.

ಡೆಲ್ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳು ''ಡೆಲ್ ಪರಿಹಾರ ನಿಲ್ದಾಣ''  (ವಿಸ್ತರಿತ ದೇಶೀಯ ಬೆಂಬಲ ಸೇವೆಗಳು, ಹಿಂದೆ &quot;ಕಾಲ್ ಮೇಲೆ ಡೆಲ್&quot;), ''ಡೆಲ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ಸೆಂಟರ್''  (ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿತ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಸೇವೆಗಳು), ''ಡೆಲ್ ಉದ್ಯಮ ಬೆಂಬಲ''  (ಒಂದು ಉದ್ಯಮ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತಂತ್ರಜ್ಞ ಒದಗಿಸುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸೇವಾ ಒಪ್ಪಂದ ಸೇರಿವೆ ಒಂದು) ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕರೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಡಿಮೆ, ''ಡೆಲ್ Everdream ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್''  (ದೂರದ ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ನಿರ್ವಹಣೆ &quot;ಒಂದು ಸೇವೆ ಎಂದು ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್&quot;),&lt;ref&gt;{{cite web|url={{dead link|http://everdream.com/|date=July 2012}} |title=Dell Everdream Desktop Management |publisher=Everdream.com |accessdate=November 17, 2011}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ''ನಿಮ್ಮ ಟೆಕ್ ತಂಡ''  (ಎರಡೂ ತಮ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಖರೀದಿ ಮಾಡುವ ಹೋಮ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಒಂದು ಬೆಂಬಲ-ಕ್ಯೂ ಡೆಲ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಡೆಲ್ ಫೋನ್-ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಕ).

ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳು Axim (PDA; ಏಪ್ರಿಲ್ 9, 2007 ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ) ಸೇರಿವೆ,&lt;ref&gt;[http://direct2Dell.com/one2one/archive/2007/04/11/11397.aspx Direct2Dell.com]&lt;/ref&gt; ಡೈಮೆನ್ಷನ್ (ಮನೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳ; ಜುಲೈ 2007 ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು), ಡೆಲ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜೂಕ್ಬಾಕ್ಸ್ (MP3 ಪ್ಲೇಯರ್; ಆಗಸ್ಟ್ 2006 ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು), ಡೆಲ್ PowerApp (ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಆಧಾರಿತ ಸರ್ವರ್), ಮತ್ತು ಡೆಲ್ Omniplex (ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಮತ್ತು ಗೋಪುರದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳು ಹಿಂದೆ ಸರ್ವರ್ ಮತ್ತು ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ).

==== ತಯಾರಿಕೆ ====
ಅದರ ಆರಂಭಿಕ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಗ್ರಾಹಕ ವಿಶೇಷಣಗಳು ಕಾನ್ಫಿಗರ್ ಉತ್ಪಾದಕ ರವಾನಿಸುವ ಮಾಲಿಕ PC ಗಳಿಗೆ &quot;ಆದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂರಚಿಸಲು&quot; ಮಾರ್ಗವು ಒಂದು ಪ್ರವರ್ತಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಆ ಕಾಲದ ಅತ್ಯಂತ PC ತಯಾರಕರಿಗೆ ಒಂದು ತ್ರೈಮಾಸಿಕದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಬೃಹತ್ ಆದೇಶ ನೀಡಿದ.&lt;ref&gt;Dedrick ಮತ್ತು ಕ್ರೇಮರ್: [http://pcic.merage.uci.edu/papers/2007/MarketMaking.pdf &quot;ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಿಸಿ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಮೇಕಿಂಗ್&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120427221617/http://pcic.merage.uci.edu/papers/2007/MarketMaking.pdf |date=ಏಪ್ರಿಲ್ 27, 2012 }}, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಸೆಂಟರ್, 2007.&lt;/ref&gt;

ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಡೆಲಿವರಿಯ ನಡುವಿನ ವಿಳಂಬ ಕನಿಷ್ಠಗೊಳಿಸಲು, ಡೆಲ್ ಕ್ಲೋಸ್ ತನ್ನ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ನೀತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ದಾಸ್ತಾನು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಇದು ಕೇವಲ ಇನ್ ಟೈಮ್ (JIT) ತಯಾರಿಕೆಯ ವಿಧಾನ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ. ಕಡಿಮೆ ದಾಸ್ತಾನು ಘಟಕಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಎಮ್ಪಿಎಸ್ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾದರಿ-ಒಂದು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸಹಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.&lt;ref&gt;ಕ್ರೇಮರ್ ಮತ್ತು Dedrick: [http://crito.uci.edu/papers/2002/dell.pdf &quot;ಡೆಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್: ಒಂದು ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಸಂಸ್ಥೆ&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120427221617/http://crito.uci.edu/papers/2002/dell.pdf |date=ಏಪ್ರಿಲ್ 27, 2012 }}, ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, 2002 ರಂದು ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್.&lt;/ref&gt;

ಡೆಲ್ ತಯಾರಿಕಾ ವಿಧಾನದ ಸಭೆ, ತಂತ್ರಾಂಶ ಅನುಸ್ಥಾಪನೆ, ಕಾರ್ಯತ್ಮಕವಲ್ಲದ ಪರೀಕ್ಷೆ (&quot;ಬರ್ನ್ ಇನ್&quot; ಒಳಗೊಂಡಂತೆ), ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಂಪನಿಯ ಇತಿಹಾಸದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ, ಡೆಲ್ ಆಂತರಿಕ ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಸಂರಚನೆಗಾಗಿ ಬೇಸ್ ನೋಟ್ಬುಕ್ಗಳ MANUFACTURING ಗುತ್ತಿಗೆ.&lt;ref&gt;ಕಂಪೆನಿ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಗಳು, ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ.&lt;/ref&gt; ಆದರೆ, ಕಂಪನಿಯ ವಿಧಾನ ಬದಲಾಗಿದೆ. 2006 ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿ &quot;ನಾವು ಮೂಲ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಉತ್ಪಾದನಾ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಗಳ ನಮ್ಮ ಬಳಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮುಂದುವರೆದಿದೆ.&quot; ಹೇಳುತ್ತದೆ ''ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನಲ್''  ತಮ್ಮ ಸಸ್ಯಗಳು &quot;ಡೆಲ್ ಮಾರಾಟದ ಪ್ರಸ್ತಾಪದೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಯಾರಕರು ತಲುಪಿದೆ&quot;., ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ ವರದಿ &lt;ref&gt;ಶೆಕ್, ಜೆ:, ''ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನಲ್,''  ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5, 2008 &quot;ಡೆಲ್ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು&quot;.&lt;/ref&gt;

ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ 2008 ಮತ್ತು 2009 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ ಇದು ಆಸ್ಟಿನ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ (ಮೂಲ ಸ್ಥಳ) ಮತ್ತು ಲೆಬನಾನ್, ಟೆನೆಸ್ಸೀ (1999 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು), ಡೆಲ್ ಸಸ್ಯಗಳು ನಡೆಯಿತು. WINSTON-SALEM ಸಸ್ಯ, ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನಾ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ USD $ 280 ಮಿಲಿಯನ್ ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು 2005 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಆದರೆ ನವೆಂಬರ್ 2010 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು, ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಡೆಲ್ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಗಳಿಸಲಿಲ್ಲ ಸೇರಿದೆ ಮರುಪಾವತಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿದೆ.&lt;ref&gt;ರಿಜಿಸ್ಟರ್: [http://www.theregister.co.uk/2009/10/08/dell_closing_north_carolina_plant/ $ 280m ಸಿಹಿಕಾರಕ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಡೆಲ್ ಕಟ್ಸ್ ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನಾ ಸಸ್ಯ], 8 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009. ಭೇಟಿ: 10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.bizjournals.com/austin/stories/2010/09/13/daily2.html | title=Dell closes N.C. manufacturing plant | date=September 13, 2010}}&lt;/ref&gt;  ಇದು ಡೆಲ್ ನ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಕೆಲಸ ಅತ್ಯಂತ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಉತ್ಪಾದಕರು, ಅಥವಾ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಡೆಲ್ ಆದ ಕೆಲವು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸಲು ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.statesman.com/business/content/business/stories/technology/2009/10/08/1008Dell.html |title=Dell closing its last large U.S. plant |publisher=Austin American-Statesman |date=October 8, 2009 |author=Kirk Ladendorf |accessdate=Nov 19, 2009 |archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 11, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091011102118/http://www.statesman.com/business/content/business/stories/technology/2009/10/08/1008Dell.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಮಿಯಾಮಿ, ಅದರ Alienware ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಡೆಲ್ ಸರ್ವರ್ಗಳು ಆಸ್ಟಿನ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ನ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಾ.

ಡೆಲ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಲಿಮರಿಕ್ನಲ್ಲಿ EMEA ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 4,500 ಜನ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಡೆಲ್ 1991 ರಲ್ಲಿ ಲಿಮರಿಕ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಫ್ತುದಾರನಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಗಳಿಸಿತು. ಜನವರಿ 8, 2009 ರಂದು, ಡೆಲ್ ಇದು ಜನವರಿ 2010 ಲಾಡ್ಜ್ ಪೋಲಿಷ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಹೊಸ ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಲಿಮರಿಕ್ ಎಲ್ಲಾ ಡೆಲ್ MANUFACTURING ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20130116235908/http://www.rte.ie/news/2009/0108/Dell.html ಲಿಮರಿಕ್ ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ಸೋತರು 1,900 ಉದ್ಯೋಗಗಳು] {{dead link|date=January 2011}}. ಆರ್ಟಿಇ ನ್ಯೂ ವರದಿ - ಜನವರಿ 8, 2009&lt;/ref&gt;
[[ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ|ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದ]] ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪಾಲಿಶ್ ಸರ್ಕಾರದ ದೂರ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಡೆಲ್ ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಬಳಸುವ € 52.7million ನೆರವಿನ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20130116235921/http://www.rte.ie/news/2009/0108/Dell1.html ಡೆಲ್ ನೆರವಿನ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ತನಿಖೆ ಇಯು] {{dead link|date=January 2011}}. ಆರ್ಟಿಇ ನ್ಯೂ ವರದಿ - ಜನವರಿ 8, 2009&lt;/ref&gt; ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್ ಫೆಸಿಲಿಟಿ 1 (EMF1, 1990 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು) ಮತ್ತು ಲಿಮರಿಕ್ ಬಳಿ Raheen ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಸ್ಟೇಟ್ EMF3 ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. EMF2 (Castletroy ನೆಲೆಸಿದೆ ನಂತರ ಫ್ಲೆಕ್ಸ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡವು ಹಿಂದೆ ಒಂದು ವಾಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯ,) 2002 ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು, {{Citation needed|date=September 2007}} ಮತ್ತು ಡೆಲ್ ಇಂಕ್ EMF3 (EMF1 ಈಗ ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಹೊಂದಿದೆ {{When|date=January 2010}} ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಕೇವಲ ಕಚೇರಿಗಳು).&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.blythe.org/nytransfer-subs/2000ire/IEP:_The_IE_Professional_No.250_5-17 |title=NY Transfer&amp;nbsp;— Since 1985, All the News That Doesn't Fit |accessdate=November 17, 2011 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110928070625/http://www.blythe.org/nytransfer-subs/2000ire/IEP:_The_IE_Professional_No.250_5-17 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಪೋಲಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಹಾಯಧನವನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಡೆಲ್ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾಡಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.industryweek.com/articles/dell_to_sell_polish_plant_to_taiwans_foxconn_20540.aspx|title=Dell to Sell Polish Plant to Taiwan's Foxconn|author=Agence France-Presse|publisher=IndustryWeek|accessdate=May 8, 2012|archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 24, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120324221512/http://www.industryweek.com/articles/dell_to_sell_polish_plant_to_taiwans_foxconn_20540.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಡೆಲ್ ನ Alienware ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಕೂಡಾ ಒಂದು ಆಥ್ಲೋನ್, ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಸಸ್ಯ PC ಗಳ ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಲಾಡ್ಜ್ ನಲ್ಲಿ EMF4 ನಿರ್ಮಾಣ, ಪೋಲೆಂಡ್ ಹೊಂದಿದೆ {{As of|2007|alt=started}} : ಡೆಲ್ ಶರತ್ಕಾಲದ 2007 ರಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆರಂಭಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www1.euro.Dell.com/content/topics/topic.aspx/emea/corporate/pressoffice/2006/uk/en/2006_09_18_brk_000?c=uk&amp;l=en&amp;s=corp |title=Dell Announces Manufacturing Facility In Poland To Serve Growing Central And Eastern European Markets |publisher=.euro.dell.com |accessdate=November 17, 2011}}&lt;/ref&gt;

ಡೆಲ್ 1999 ರಲ್ಲಿ ಚೀನಾ, 1995 ರಲ್ಲಿ ಪೆನಾಂಗ್, [[ಮಲೇಶಿಯ|ಮಲೇಷ್ಯಾ]] ಸಸ್ಯಗಳು ತೆರೆಯಿತು, ಮತ್ತು ಕ್ಸಿಯಾಮೆನ್ ರಲ್ಲಿ. ಈ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಏಷ್ಯನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಡೆಲ್ ನೋಟ್ಬುಕ್ಗಳ 95% ಜೋಡಣೆ. ಡೆಲ್ ಇಂಕ್ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ {{When|date=October 2009}} [[ಚೆನ್ನೈ|ಚೆನೈ,]] ಭಾರತ, ಒಂದು ಹೊಸ ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು $ 60 ದಶಲಕ್ಷ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟ ಬೆಂಬಲಿಸಲು. ಭಾರತೀಯ ನಿರ್ಮಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು &quot;ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೇಡ್&quot; ಮಾರ್ಕ್ ತಾಳಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ. 2007 ರಲ್ಲಿ ಚೆನೈ ಸೌಲಭ್ಯ 400,000 ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ PC ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿತ್ತು, ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಇದು 2007 ರ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ನೋಟ್ಬುಕ್ PC ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಆರಂಭಿಕ ರೂಪಿಸಿದರು. {{Citation needed|date=July 2007}}

ಸುಲ್ PLANT 2007 ರಲ್ಲಿ Hortolandia, ಬ್ರೆಜಿಲ್ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ, 1999 ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಹೊನ್ನಾಡು ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಾಗಿ PowerEdge ಸರ್ವರ್ MANUFACTURING ತೆರಳಿದರು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು ಇಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.dell.com/content/topics/global.aspx/corp/pressoffice/en/2001/2001_02_19_pa_000?c=us&amp;l=en&amp;s=corp |title=ಡೆಲ್ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ತಯಾರಿಕಾ ಪರಿಚಾರಕಗಳು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ |access-date=ಆಗಸ್ಟ್ 10, 2021 |archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 19, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080219213123/http://www.dell.com/content/topics/global.aspx/corp/pressoffice/en/2001/2001_02_19_pa_000?c=us&amp;l=en&amp;s=corp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲ ==
ಘಟಕ ಮಾದರಿಯ ಮತ್ತು ಖರೀದಿ ಬೆಂಬಲದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಡೆಲ್ ಮಾರ್ಗಗಳು ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು:&lt;ref&gt;{{cite web|title=Dell Services|url=http://www.dell.com/servicedescriptions|publisher=Dell Inc.|accessdate=June 28, 2011}}&lt;/ref&gt;
# ಮೂಲಭೂತ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಆನ್ ಸೈಟ್ ಬೆಂಬಲ / ರಿಟರ್ನ್ ಟು ಬೇಸ್, ಅಥವಾ (ಮಾರಾಟದ ಖರೀದಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ) ಸೇವೆಗಳು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಮತ್ತು ಹಿಂತಿರುಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಗಂಟೆಗಳ ದೂರವಾಣಿ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ವ್ಯವಹಾರ ದಿನದ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ
# ಡೆಲ್ ProSupport ತಮ್ಮ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಬೆಂಬಲ ಮಟ್ಟದ ಬಯಸುವ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ, ಎರಡು ಗಂಟೆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ 24x7x365 ದೂರವಾಣಿ ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಬೆಂಬಲ, 4 ಆಯ್ದ ಅಥವಾ ಟೆಲಿಫೋನ್ ಆಧಾರಿತ ಪರಿಹಾರ ನಂತರ 6 ಗಂಟೆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಬೆಂಬಲ, ಮತ್ತು ಮಿಷನ್ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.Dell.com/ProSupport |title=Support Services |publisher=Dell |accessdate=November 17, 2011}}&lt;/ref&gt;

ಡೆಲ್ ನ ಗ್ರಾಹಕ ವಿಭಾಗ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ ಕೆಲವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ 24x7 ಫೋನ್ ಆಧಾರಿತ ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. 2008 ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವಂತೆ ಸೇವೆಗಳು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚು ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು, &quot;ಡೆಲ್ ProSupport&quot; ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಒಂದು ಗಾತ್ರ ಫಿಟ್ಸ್-ಎಲ್ಲಾ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬದಲು, ಡೆಲ್ ತನ್ನ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವಿವಿಧ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.

ಜೊತೆಗೆ, ಕಂಪನಿಯು ರಕ್ಷಣೆ ಸೇವೆಗಳು, ಸಲಹಾ ಸೇವೆಗಳು, multivendor ಯಂತ್ರಾಂಶ ಬೆಂಬಲವನ್ನು, ಅನೇಕ ತೃತೀಯ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಗೆ &quot;ಹೇಗೆ&quot;, ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಅನ್ವಯಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಸಹಕಾರಿ ಬೆಂಬಲ, ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಯಾರು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ರವಾನೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಡೆಲ್ ಡೆಲ್ ProSupport ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ನಿಲುಗಡೆ, ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಪತ್ತುಗಳು ಉಂಟಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಒಂದು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೆಂಟರ್ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Dell ProSupport on Dell.com|url=http://content.dell.com/us/en/enterprise/d/services/support-services-global-command-center.aspx|access-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20, 2012|archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120905004744/http://content.dell.com/us/en/enterprise/d/services/support-services-global-command-center.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
ಡೆಲ್, ಮೂಲತಃ ಅನುಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಘಟಕಗಳ ಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ದಿನಾಂಕ ಖರೀದಿಸಲು ಮತ್ತು ಮೂಲ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಚಾಲಕಗಳ ಇತ್ತೀಚಿನ ನವೀಕರಣಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಗಣಕದ ಸೇವಾ ಟ್ಯಾಗ್ ಬಳಸಿ ಆನ್ ಲೈನ್ ಬೆಂಬಲ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

== ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಂಶಗಳು ==

=== ಸಂಘಟನೆ ===
ಬೋರ್ಡ್ ಒಂಬತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮೈಕೆಲ್ ಡೆಲ್, ಕಂಪನಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ, ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮಿತಿಯ ಇತರೆ ಸದಸ್ಯರು ಡಾನ್ Carty, ವಿಲಿಯಂ ಗ್ರೇ, ಜೂಡಿ Lewent, ಕ್ಲಾಸ್ ಲುಫ್ತ್, ಅಲೆಕ್ಸ್ Mandl, ಮೈಕಲ್ ಎ ಮೈಲ್ಸ್, ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಮ್ ನನ್ ಸೇರಿವೆ. ಷೇರುದಾರರ ರು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರು ನಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರ ಆಯ್ಕೆ, ಮತ್ತು ಮತಗಳ ಬಹುಮತ ಪಡೆಯಲು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ನಂತರ ರಾಜೀನಾಮೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಬೋರ್ಡ್ ಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಹೊಂದಿರುವ ಐದು ಸಮಿತಿಗಳು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಇಂತಹ ಉದ್ದೇಶಿತ ವಿಲೀನ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧೀನ ಹಣಕಾಸು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಇದು ಹಣಕಾಸು ಸಮಿತಿ,;; ಪರಿಹಾರ ಸಮಿತಿ, CEO ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಇತರ ನೌಕರರ ಪರಿಹಾರದ ಅನುಮೋದಿಸಿತು ಇದು; ಈ ಸಮಿತಿಗಳು ಆಡಿಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವರದಿಗಳಂತಹ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಇದು ಆಡಿಟ್ ಸಮಿತಿ, ಸೇರಿವೆ ಮತ್ತು ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ರಿಂದ ಕಂಪನಿಯ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸದ್ರೋಹದ ಕಾಂಪ್ಲಿಯನ್ಸ್ ಕಮಿಟಿ; ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ (ಮಂಡಳಿಯ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಸೇರಿದಂತೆ) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ನೇಮಕಾತಿ ಸಮಿತಿ,.

ಕಂಪನಿಯ ದಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ದಿನ ಯೋಜನೆಯ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಮಿತಿ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಡೆಲ್ EMEA ಡೇವಿಡ್ Marmonti ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ / ಜಪಾನ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಜೆ ಫೆಲಿಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ಬೇರೆ ದೇಶಗಳ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಿರಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರು ಹೊಂದಿದೆ. {{As of|2007}}, ಇತರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮಾರ್ಟಿನ್ ಗಾರ್ವಿನ್ (ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಪಡೆಯಲು ಹಿರಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ) ಮತ್ತು ಸೂಸನ್ ಇ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. Sheskey (ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಅಧಿಕಾರಿ).

=== ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ===
ಡೆಲ್ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಟೆಲಿವಿಷನ್, ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು, ಕೈಪಿಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಮಾಧ್ಯಮ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಡೆಲ್ ಇಂಕ್ ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತಂತ್ರಗಳು ಕೆಲವು ಉಚಿತ ಬೋನಸ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಡೆಲ್ ಮುದ್ರಕಗಳು ಮಾಹಿತಿ) ನೀಡುವ, ವರ್ಷದ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳು ಕಡಿಮೆ, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ ಸಲುವಾಗಿ ಉಚಿತ ಸಾಗಾಟ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿವೆ. 2006 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ [http://www.businessweek.com/technology/content/feb2006/tc20060223_710372.htm?chan=search ತನ್ನ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ] ಅದರ 19.2% ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು 8.7 ರಿಂದ 4.3 ಪ್ರತಿಶತ, ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಲಾಭವನ್ನು ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸಿ. ಇದರ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ಡೆಲ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ದೂರವಾಣಿ ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಖರೀದಿಗಳು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಭಾರತ ಮತ್ತು [[ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರ್]] ತನ್ನ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ವಿಭಾಗ ಸರಿಸಲು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.dell.com/content/topics/global.aspx/corp/pressoffice/en/2007/2007_03_20_ndi_000?c=us&amp;l=en&amp;s=corp |title=ಮೈಕೆಲ್ ಡೆಲ್ ಭಾರತ ಆನ್ಲೈನ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ನುಡಿಸುವಿಕೆ ಸೀಸ್ |access-date=ಆಗಸ್ಟ್ 10, 2021 |archive-date=ಜನವರಿ 5, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090105132801/http://www.dell.com/content/topics/global.aspx/corp/pressoffice/en/2007/2007_03_20_ndi_000?c=us&amp;l=en&amp;s=corp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಜನಪ್ರಿಯ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ದೂರದರ್ಶನ ಮತ್ತು 2000 ರ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣ ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಬೆನ್ ಕರ್ಟಿಸ್ &quot;ಸ್ಟೀವನ್&quot;, ವಿಯೋಗ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಖರೀದಿ ನೆರವು ಬಂದಿದ್ದ ಲಘುವಾಗಿ ಚೇಷ್ಟೆಯ ಹೊಂಬಣ್ಣದ ಕೂದಲಿನ ಯುವ ಭಾಗವಾಗಿ ಆಡುವ ನಟ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಹೀರಾತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಟೀವನ್ ಹಿಡಿದ-ಫ್ರೇಸ್ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು: &quot;ಡ್ಯೂಡ್, ನೀವು 'ಒಂದು ಡೆಲ್ ಗೆಟ್ಟಿನ್ ನೀವು!&quot;

ಆನಂತರದ ಒಂದು ಜಾಹೀರಾತು ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಡೆಲ್ ಕೇಂದ್ರ (ಕರ್ಟಿಸ್ 'ಪಾತ್ರವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಭಿಯಾನದ ಮೊದಲ ಜಾಹೀರಾತುಗಳ ಒಂದು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ) ನಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನ್ ರು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.

ಗೇಮಿಂಗ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳ XPS ಸಾಲಿನ ಒಂದು ಡೆಲ್ ಜಾಹೀರಾತು ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ''ವೈರ್ಡ್''  ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006 ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮತ್ತು ಗೇಮರ್ ಆಡುಮಾತು ಒಂದು ಅಡಿಬರಹವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ: &quot;FTW&quot;, &quot;ಗೆಲುವು&quot; ಎಂಬ ಅರ್ಥ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಡೆಲ್ ಐಎನ್ಸಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ {{When|date=May 2009}} ಪ್ರಚಾರ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು.

ಫರ್ಸ್ಟ್ ಪರ್ಸನ್ ಶೂಟರ್ ಆಟ ಭಯ ಪಡೆಯುವಿಕೆ ಪಾಯಿಂಟ್, ಆಟದ ಒಳಗೆ ಮೇಜುಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಣುವ ಹಲವಾರು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾನಿಟರ್ ಮೇಲೆ ಡೆಲ್ ಲೋಗೋ ಸೇರಿದಂತೆ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ಡೆಲ್ XPS ಮಾದರಿ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

2007 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ BBDO ಕೆಲಸ ತಾಯಿಯ ಮೀಡಿಯಾ ಗೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ಜಾಹೀರಾತು ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡ. ಜುಲೈ 2007 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಇನ್ಸ್ಪಿರೇಶನ್ ಮತ್ತು XPS ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಮಾತೃ ವರ್ಕಿಂಗ್ ದಾಖಲಿಸಿದವರು ಹೊಸ ಜಾಹೀರಾತು ಬಿಡುಗಡೆ. ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಜಾಹೀರಾತು &quot;ಇದು ಔಟ್ ಕೆಲಸ&quot; ಹಾಡನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಲು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ರಚಿಸಿದ ಫ್ಲೇಮಿಂಗ್ ಮತ್ತು Devo ಸಂಗೀತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಹಾಗೆಯೇ 2007 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಇದು ಗ್ರಾಹಕರ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವಂತೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳು ಹೊಣ್ದಾವಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಎಂದು ಹೇಳಲು &quot;ಯುವರ್ಸ್ ಇಲ್ಲಿದೆ&quot; ಸ್ಲೋಗನ್ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;engadget&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.engadget.com/2007/11/21/dell-launches-star-studded-yours-is-here-ad-campaign/|title=Dell launches star-studded &quot;Yours Is Here&quot; ad campaign|work=[[Engadget]]|accessdate=July 14, 2010}}&lt;/ref&gt;

==== ಡೆಲ್ ಪಾಲುದಾರ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ====
2007 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಐಎನ್ಸಿ ಇದು &quot;ಡೆಲ್ ಸಂಗಾತಿ ನೇರ&quot; ಮತ್ತು ಒಂದು ಹೊಸ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರನ್ನು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಮರುಮಾರಾಟಗಾರರ ರು (VARs) ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಯೋಜನೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web | title = Partner Direct | publisher=Dell  | accessdate =June 13, 2011 | url = http://partner.Dell.com/}}&lt;/ref&gt;

==== ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ ಭದ್ರತೆಯ ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ಯಮದ ಟೀಕೆಗಳು ====
2008 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಲ್ಯಾಪ್ ಹೊಂದುವ ತನ್ನ ಹಕ್ಕು ಮೇಲೆ ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಅದರ ಅಕ್ಷಾಂಶ D630 ಮತ್ತು ಅಕ್ಷಾಂಶ D830.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20081023034729/http://www.vnunet.com/vnunet/news/2220173/Dell-scolded-laptop-ads ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ ಜಾಹೀರಾತುಗಳ Scolded ಡೆಲ್]&lt;/ref&gt; ಲೆನೊವೊ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ, (US) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾಹೀರಾತು ವಿಭಾಗ (NAD) ಹಕ್ಕು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, ಹಾಗೂ ಡೆಲ್ ಇದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಸಾಕಷ್ಟು ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವರದಿ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://digitaldaily.allthingsd.com/20080623/dont-worry-Dell-your-laptops-are-still-the-worlds-ugliest/ |title=Dell's Claim as World's Most Secure Commercial Laptops? |publisher=Digitaldaily.allthingsd.com |date=June 23, 2008 |accessdate=November 17, 2011}}&lt;/ref&gt;

=== ಚಿಲ್ಲರೆ/ಬಿಡಿ ಮಾರಾಟ ಉದ್ಯಮ ===
ಡೆಲ್ ಮೊದಲ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಿತು.&lt;ref name=&quot;tech.fortune.cnn.com&quot;/&gt;

==== ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ====
1990 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಬೈ, ಕೊಸ್ಟ್ಕೊ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಮ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ. ಡೆಲ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಡಿಮೆ ಲಾಭವನ್ನು ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸಿ, 1994 ರಲ್ಲಿ ಈ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದವು. 2003 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ 2007 ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ರಲ್ಲಿ ಸಿಯರ್ಸ್ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟ, ಡೆಲ್ ಸ್ಯಾಮ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಮತ್ತು ವಾಲ್ ಮಾರ್ಟ್ ಆರಂಭಿಸಿ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಚಿಲ್ಲರೆ ಅದರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಸಾಗಣೆಯಾಗುವ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಸ್ಟೇಪಲ್ಸ್, ಅಮೇರಿಕಾದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕಚೇರಿ ಪೂರೈಕೆ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮತ್ತು ಬೆಸ್ಟ್ ಬೈ, ಅಮೇರಿಕಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಚಿಲ್ಲರೆ, ಡೆಲ್ ಚಿಲ್ಲರೆ ಸಖ ನಂತರ ಅದೇ ವರ್ಷ ಪಡೆಯಿತು.

===== ಗೂಡಂಗಡಿಗಳನ್ನು =====
2002 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಡೆಲ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಅಥವಾ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಳಸಿ ಶಾಪಿಂಗ್ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಆದ್ಯತೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಕಿಯೋಸ್ಕ್ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಿತು. ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಗೂಡಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಚಿಲ್ಲರೆ ಚಾನಲ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಬೆಲೆಗಳು ಸೋಲಿಸಿದರು. 2005 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಡೆಲ್ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್ ಸೇರಿಸಲು ಕಿಯೋಸ್ಕ್ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು [http://www.Dell.com.au/Delldirectstore ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ], [http://www.Dell.ca/Delldirectstore ಕೆನಡಾ], [http://www1.ap.Dell.com/content/topics/topic.aspx/ap/topics/main/en/direct_kiosk?c=sg&amp;amp;l=en&amp;amp;s=dhs ಸಿಂಗಪೂರ್] ಮತ್ತು ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್.

ಜನವರಿ 30, 2008 ರಂದು, ಡೆಲ್ ಕಾರಣ ಚಿಲ್ಲರೆ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ಎಲ್ಲಾ 140 ಗೂಡಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://content.dell.com/us/en/corp/d/press-releases/2008-01-30-00-direct-retail.aspx |title=Dell Focuses on Direct and Retail Business, Closes Kiosks in U.S |publisher=Content.dell.com |date=January 30, 2008 |accessdate=November 17, 2011 |archive-date=ನವೆಂಬರ್ 13, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111113024054/http://content.dell.com/us/en/corp/d/press-releases/2008-01-30-00-direct-retail.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಜೂನ್ 3, 2010, ಡೆಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ತನ್ನ ಮಾಲ್ ಗೂಡಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಮುಚ್ಚಿ ಹೋಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.gizmodo.com.au/2010/04/dell-closing-down-their-retail-kiosks-across-the-country/|title=Dell Closing Down Their Retail Kiosks Across The Country|publisher=gizmodo.com|date=April 1, 2010|accessdate=November 18, 2011|archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 14, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120314062524/http://www.gizmodo.com.au/2010/04/dell-closing-down-their-retail-kiosks-across-the-country/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

===== ಮಳಿಗೆಗಳು =====
2006 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಇಂಕ್ ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ಅಂಗಡಿ, ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು {{convert|3000|sqft|m2|sing=on}} ಡಲ್ಲಾಸ್ನಲ್ಲಿ NorthPark ಕೇಂದ್ರ, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ನಲ್ಲಿ, ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ. ಇದು PC ಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸೇರಿದಂತೆ 36 ಬಗ್ಗೆ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಚಿಲ್ಲರೆ ಔಟ್ಲೆಟ್ ಏಳು ದಿನಗಳ ಒಂದು ವಾರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಗೂಡಂಗಡಿಗಳನ್ನು ನಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಹಕರು ಮಾತ್ರ ಏಜೆಂಟ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆದೇಶಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಡೆಲ್ ನಂತರ ಗ್ರಾಹಕ ಫೋನ್ ಅಥವಾ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೇಲೆ ಅನುಜ್ಞೆ ಕಾರಣ ವೇಳೆ ಖರೀದಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಮಳಿಗೆಗಳು ಸಹ ಆನ್ ಸೈಟ್ ಖಾತರಿ ಮತ್ತು ಖಾತರಿ ಸೇವೆ (&quot;ಡೆಲ್ ಪರಿಹಾರ ಕೇಂದ್ರ&quot;) ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಒದಗಿಸಲಾಗುವ ಸೇವೆಗಳು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವೀಡಿಯೊ ಕಾರ್ಡ್ ದುರಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ಗಳು ಸ್ಪೈವೇರ್ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಸೇರಿದೆ.

ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 2008 ರಂದು, ಡೆಲ್ ತನ್ನ ಡಲ್ಲಾಸ್ NorthPark ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸೆಂಟರ್ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. {{Citation needed|date=March 2011}}

==== ಬೇರೆಡೆ ====
{{As of|2008|2|alt=As of the end of February 2008}}, ಕೆನಡಾ, ಸ್ಟೇಪಲ್ಸ್ ಉದ್ಯಮ ಡಿಪೋ ದೊಡ್ಡ ಕಚೇರಿ ಪೂರೈಕೆ ಚಿಲ್ಲರೆ ಒಂದು ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು ಡೆಲ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಫ್ಯೂಚರ್ ಶಾಪ್ ಮತ್ತು ಬೆಸ್ಟ್ ಬೈ ಇಂತಹ ಕೆಲವು ಡೆಸ್ಕ್ ಟಾಪ್ಗಳು, ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ಗಳು, ಮುದ್ರಕಗಳು, ಮತ್ತು ಮಾನಿಟರ್ ಎಂದು ಡೆಲ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಉಪವಿಭಾಗ ಒಯ್ಯುವ ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಫೋನ್ ಅಥವಾ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೂಲಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಒಲವು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ, ಡೆಲ್ ಮಧ್ಯ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ರಶಿಯಾ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಆರಂಭಿಸಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ 2007 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ [[ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್]] ಒಂದು ಚಿಲ್ಲರೆ ಅಂಗಡಿ ತೆರೆದರು. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಮಾಸ್ಕೋ ಒಂದು ಚಿಲ್ಲರೆ ಅಂಗಡಿ ತೆರೆದರು.

UK ನಲ್ಲಿ, HMV 'ರು ಪ್ರಮುಖ Trocadero ಸ್ಟೋರ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007 ರಿಂದ ಡೆಲ್ XPS PC ಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿದೆ. ಜನವರಿ 2008 ರಿಂದ DSGi ಆಫ್ UK ಅಂಗಡಿಗಳು ಡೆಲ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು (ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ, Currys ಮತ್ತು ಪಿಸಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಅಂಗಡಿಗಳ ಮೂಲಕ) ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು. 2008 ರಲ್ಲಿ, ದೊಡ್ಡ ಸೂಪರ್ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಸರಪಳಿ ಟೆಸ್ಕೊ ಯುಕೆ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ ಮತ್ತು ಡೆಸ್ಕ್ ಮಾರಾಟವಾಗಿದೆ.

ಮೇ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಇನ್ಸ್ಪಿರೇಶನ್ ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಮತ್ತು ನೋಟ್ಬುಕ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮಾದರಿಗಳು ಸ್ಟಾಕಿಗೆ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಸರಬರಾಜು ಸರಪಳಿ, Officeworks (ಕೋಲ್ಸ್ ಸಮೂಹದ ಭಾಗ), ಜೊತೆಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಭಿನ್ನ ಮಾದರಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ಡೆಲ್ ಅಂಗಡಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಿಡಿಗಳ ಪ್ರತಿರೂಪ. ಡೆಲ್ ಅದೇ ವರ್ಷದ ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಸ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (ಕೋಲ್ಸ್ ಗುಂಪು ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ) ತನ್ನ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಚಿಲ್ಲರೆ ಪುಶ್ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ, ಡೆಲ್ &quot;ಕಟು ಬೆಲೆಗಳು&quot; ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಿಲ್ಲರೆ, ಗುಡ್ ಗೈಸ್, ಜೊತೆಗೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ತನ್ನ ಚಿಲ್ಲರೆ ವಿತರಣೆಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಡೆಲ್ 2008 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟುಡಿಯೋ XPS ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಡೆಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ನೋಟ್ ಎರಡೂ ಮಾದರಿಗಳ ವಿವಿಧ ವಿತರಿಸುವುದಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ. ಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಡಿಕ್ ಸ್ಮಿತ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ (Woolworths ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಒಡೆತನದ) (- ಕೋಲ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್ನವರು - ಒಪ್ಪಂದ Officeworks ರಿಂದ 1 ವರ್ಷ) ಮೇ 2009 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಡಿಕ್ ಸ್ಮಿತ್ 400 ಅಂಗಡಿಗಳು ಒಳಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಚಿಲ್ಲರೆ ಡೆಲ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕನಿಷ್ಠ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಡೆಸ್ಕ್ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ಸ್ಪಿರಾನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟುಡಿಯೋ ನೋಟ್ಬುಕ್ಗಳ ವಿವಿಧ ವಿತರಿಸುವುದಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ. {{As of|2009}}, ಡೆಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಾದ್ಯಂತ 18 ಮಳಿಗೆಗಳು ತನ್ನ ವಿವಿಧ ಗೂಡಂಗಡಿಗಳನ್ನು ರನ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 31 ರಂದು, 2010 ಡೆಲ್ ಅವರು ನ್ಯೂ / ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಜಿಲಂಡ್ ಡೆಲ್ ಕಿಯೋಸ್ಕ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಮುಚ್ಚುವಾಗ ಎಂದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕಿಯೋಸ್ಕ್ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಘೋಷಿಸಿತು.

ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಆಯ್ಕೆ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಮತ್ತು ಮೀಡಿಯಾ Markt ಮತ್ತು ಶನಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಲವು ಶಾಪಿಂಗ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಮೂಲಕ ನೋಟ್ಬುಕ್ ಮಾರಾಟ ಇದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.netzwelt.de/news/87864-discounter-check-dell-venue-pro-media-markt.html |title=Dell Venue Pro offered by Media Markt |publisher=Netzwelt.de |date=February 22, 1999 |accessdate=November 17, 2011}}&lt;/ref&gt;

=== ಪೈಪೋಟಿ ===
ಡೆಲ್ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಹ್ಯೂಲೆಟ್ ಪ್ಯಾಕರ್ಡ್ (HP), ಏಸರ್, ತೋಷಿಬಾ, ಗೇಟ್ವೇ, ಸೋನಿ, ಆಸಸ್, ಲೆನೊವೊ, ಐಬಿಎಂ, ಎಮ್ಎಸ್ಐ, ಸ್ಯಾಮ್ಸಂಗ್, ಆಪಲ್ ಮತ್ತು [[ಸನ್ ಮೈಕ್ರೋಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್]] ಸೇರಿವೆ. ಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ Alienware, AVADirect, ಫಾಲ್ಕನ್ ವಾಯವ್ಯ, ವೂಡೂ (HP ಒಂದು ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ), CustomPotato, ಮತ್ತು ಇತರ ತಯಾರಕರು ವಿರುದ್ಧ ಉತ್ಸಾಹಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು. 2006 ರ ಎರಡನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಸರಿಸುಮಾರು 15% ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ HP ಹೋಲಿಸಿದರೆ, 18% ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ 19% ಪಾಲನ್ನು ನಡುವೆ ಹೊಂದಿತ್ತು.

{{As of|2006|alt=In late 2006}}, ಡೆಲ್ ಹ್ಯೂಲೆಟ್ ಪ್ಯಾಕಾರ್ಡ್ ಗೆ PC-ವ್ಯಾಪಾರ ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಸೋತರು. ಗಾರ್ಟ್ನರ್ ಹಾಗು ಐಡಿಸಿ ಎರಡೂ 2006 ರ ಮೂರನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ, HP ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ [http://www.forbes.com/2006/10/19/Dell-computer-earnings-markets-equity-cx_mk_1019markets07.html?partner=yahootix ಹೆಚ್ಚು ಘಟಕಗಳನ್ನು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120831101613/http://www.forbes.com/2006/10/19/dell-computer-earnings-markets-equity-cx_mk_1019markets07.html?partner=yahootix |date=ಆಗಸ್ಟ್ 31, 2012 }} ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಡೆಲ್ ಮಾಡಿದರು. ಡೆಲ್ ನ 3.6% ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ HP ಯ 15% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ paled. ಗಾರ್ಟ್ನರ್ ಯಾವಾಗ ಸಮಸ್ಯೆ, ನಾಲ್ಕನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ದೊರೆತಿದೆ [http://home.businesswire.com/portal/site/google/index.jsp?ndmViewId=news_view&amp;amp;newsId=20070117006106&amp;amp;newsLang=en ಅಂದಾಜು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930041030/http://home.businesswire.com/portal/site/google/index.jsp?ndmViewId=news_view&amp;newsId=20070117006106&amp;newsLang=en |date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30, 2007 }} ಡೆಲ್ ಪಿಸಿ ಸಾಗಣೆಗಳು 8.9% (HP ಯ 23.9% ಬೆಳವಣಿಗೆ ವರ್ಸಸ್) ನಾಶವಾಗಿವೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, 2006 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಒಟ್ಟಾರೆ ಪಿಸಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲು 13.9% (HP ಯ 17.4% ವರ್ಸಸ್) ನಷ್ಟಿತ್ತು.

ಐಡಿಸಿ ಡೆಲ್ ಎಂದು ಕಣದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚು ಸರ್ವರ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು ವರದಿ. ಐಡಿಸಿ ರ Q4 2006 ಅಂದಾಜು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 9.5% ರಿಂದ 8.1% ನಲ್ಲಿ ಸರ್ವರ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಡೆಲ್ ಪಾಲು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು EMC ಮತ್ತು ಐಬಿಎಂ ಗೆ ಒಂದು 8.8% ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ವರ್ಷದ ಮೇಲೆ ವರ್ಷ, ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://yahoo.reuters.com/news/articlehybrid.aspx?storyID=urn:newsml:reuters.com:20070312:MTFH05034_2007-03-12_21-17-33_N12385967&amp;type=comktNews&amp;rpc=44|agency=Reuters  |title=World News, Business News, Breaking US &amp; International News|Reuters.com}}{{dead link|date=January 2011}}&lt;/ref&gt;

ನಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಸ್ಯಾಮ್ಸಂಗ್ ಹೋಲಿಸಿದರೆ 2011 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ವರದಿ, ಭಾರತ ಅಧ್ಯಯನ ಡೆಲ್ 27 ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಬ್ರಾಂಡ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ 23 ಸ್ಥಾನ 5 ನೇ ಹಾಗೂ HP &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rediff.com/business/slide-show/slide-show-1-indias-50-most-trusted-brands/20110120.htm |title=India's 50 most trusted brands |publisher=rediff.com |date=January 20, 2011}}&lt;/ref&gt;

=== EMC ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ===
ಡೆಲ್ / EMC ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು EMC ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಜೊತೆ ಡೆಲ್ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮವೇ. {{Citation needed|date=September 2009}} ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಮತ್ತು EMC ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಇಂತಹ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ; ಇತರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಇದಕ್ಕಾಗಿ EMC ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ - ಫೈಬರ್ ಚಾನೆಲ್ ಹಾಗು iSCSI [[ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಏರಿಯಾ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್|ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಏರಿಯಾ ನೆಟ್ವರ್ಕ್]] ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಧ್ಯಮ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಂಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು,. ಸಂಬಂಧ ಸಹ ಬ್ಯಾಕ್ಅಪ್, ಚೇತರಿಕೆ, ಪ್ರತಿಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ OEM ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.dell.com/emc |title=Dell/EMC products |publisher=Dell.com |accessdate=November 17, 2011 |archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 23, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090423042210/http://www.dell.com/emc |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಡಿಸೆಂಬರ್ 9, 2008 ರಂದು, ಡೆಲ್ ಮತ್ತು EMC 2001 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಅವರ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ 2013 ಮೂಲಕ ಬಹು ವರ್ಷ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಜೊತೆಗೆ, ಡೆಲ್ ಅದರ ಭಾಗವಾಗಿ ಜಾಲಬಂಧ ಶೇಖರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಡೆಲ್ / EMC ಕುಟುಂಬದ ಸಾಲಿಗೆ EMC Celerra NX4 ಶೇಖರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವ, ಜೊತೆಗೆ ಡಿ-ನಕಲು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಹೊಸ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಲೈನ್ ಅಪ್ ಅದರ ಉತ್ಪನ್ನ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ ಡೇಟಾ ಶೇಖರಣಾ ಸಾಧನಗಳ TierDisk ಕುಟುಂಬ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dell.com/content/topics/global.aspx/corp/pressoffice/en/2008/2008_12_09_rr_000?c=us&amp;l=en |title=Dell, EMC Extend and Expand Strategic Alliance |publisher=Dell |date=December 9, 2008 |accessdate=September 5, 2010}}&lt;/ref&gt;

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17, 2011 ರಂದು, ಡೆಲ್ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ 10 ವರ್ಷಗಳ ಎಲ್ಲಾ EMC ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಈ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮರುಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Dell, EMC End Storage Reseller Partnership Two Years Early|url=http://www.eweek.com/c/a/Data-Storage/Dell-EMC-End-Storage-Reseller-Partnership-Two-Years-Early-705362/|accessdate=October 31, 2011|newspaper=EWeeks|date=October 17, 2011}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆ/ಮಾಹಿತಿಗಳು ==
ಡೆಲ್ ಬೇಸ್ಲೈನ್ ವರ್ಷ 2008 ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ, 2015 ರ ವೇಳೆಗೆ 40% ರಷ್ಟು ಜಾಗತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ರಿಂದ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://content.dell.com/us/en/corp/d/corp-comm/cr-earth-emissions.aspx |title=Walking the Walk on Greenhouse Gas Reduction |publisher=Dell |accessdate=January 13, 2011 |archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 27, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227053159/http://content.dell.com/us/en/corp/d/corp-comm/cr-earth-emissions.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  ಇದು ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಹಸಿರು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ನೀತಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ತಯಾರಕರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಕೋರ್ಗಳನ್ನು ಎಂದು ಗ್ರೀನರ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಗೆ ಗ್ರೀನ್ಪೀಸ್ 'ರು ಗೈಡ್ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ 2011 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ 15 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ತಯಾರಕರು (ಇದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010 ರಿಂದ ಹಿಂದಿನ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು, 4.9 ರಿಂದ 5.1 ತನ್ನ ಸ್ಕೋರ್ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ) ಔಟ್ 2 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.greenpeace.org/international/en/campaigns/climate-change/cool-it/Guide-to-Greener-Electronics/ |title=Guide to Greener Electronics|Greenpeace International |publisher=Greenpeace International|accessdate=November 14, 2011}}&lt;/ref&gt;

ಡೆಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವಿಷಕಾರಿ POLYVINYL ಕ್ಲೋರೈಡ್ (ಪಿವಿಸಿ) ಮತ್ತು 2009 ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಬೇಕಾಯಿತು ಯೋಜನೆ ಇದು ಬ್ರಾಮಿನೇಟೆಡ್ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕಗಳನ್ನು (BFRs), ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಒಂದು ಟೈಮ್ಲೈನ್ ರಾಜ್ಯ ಮೊದಲ ಕಂಪನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಈಗ 2011 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆದರೆ ಅದರ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಟಾಕ್ಸಿಕ್ಸ್ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಗುರಿ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.greenpeace.org/international/Global/international/publications/toxics/2010/version16/Ranking%20tables%20Oct%202010-Dell.pdf|title=Ranking tables – October 2010|publisher=Greenpeace International|accessdate=January 13, 2011}}&lt;/ref&gt;
ಮಾರ್ಚ್ 2010 ರಲ್ಲಿ, ಗ್ರೀನ್ಪೀಸ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು 'ಟಾಕ್ಸಿಕ್ಸ್ ಬಿಡಿ' ಗೆ ಡೆಲ್ ನ ಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಸಿಇಒ ಮೈಕೆಲ್ ಡೆಲ್ ಕರೆ ಮತ್ತು ಡೆಲ್ ನ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ 'ಗ್ರಹದ ಮೇಲೆ ಹಸಿರು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಬೆಂಗಳೂರು, ಆಮ್ಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಡೆಲ್ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದರು &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dell.com/content/topics/global.aspx/corp/pressoffice/en/2007/2007_06_05_lon_000?c=us&amp;l=en |title=Dell Sets Goal Of Becoming Greenest Technology Company|Dell |publisher=Dell|accessdate=January 13, 2011}}&lt;/ref&gt; ಮಾಡಲಾಯಿತು 'ಬೂಟಾಟಿಕೆಯ'.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.greenpeace.org/international/en/news/features/dell-breaking-promise-290310/ |title=Dell targeted for breaking promise on toxic chemicals|Greenpeace International |publisher=Greenpeace International|accessdate=January 13, 2011}}&lt;/ref&gt;  ಡೆಲ್ 2009 ರಲ್ಲಿ ಜಿ ಸರಣಿ ಮಾನಿಟರ್ (G2210 ಮತ್ತು G2410) ಜೊತೆಗೆ ಪಿವಿಸಿ ಮತ್ತು BFRs ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಚಿತ ಮೊದಲ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಆರಂಭಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://content.dell.com/us/en/corp/d/corp-comm/earth-greener-products-materials.aspx|title=Materials Use: What’s Inside Our Products – And What’s Not|3=Dell|publisher=Dell|accessdate=August 16, 2010|archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 5, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100805091241/http://content.dell.com/us/en/corp/d/corp-comm/earth-greener-products-materials.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಸಂಘರ್ಷ ಖನಿಜಗಳು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಗತಿಯ ಮೇಲೆ 2012 ವರದಿಯಲ್ಲಿ, ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಡೆಲ್ 24 ಗ್ರಾಹಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟನೇ ಅತಿ ರೇಟ್.&lt;ref name=&quot;EnoughProject2012&quot;&gt;{{cite web | url = http://www.enoughproject.org/files/CorporateRankings2012.pdf | title = Taking Conflict Out of Consumer Gadgets: Company Rankings on Conflict Minerals 2012 | accessdate = 2012-08-17 | last = Lezhnev | first = Sasha | coauthors = Alex Hellmuth | date = Aug 2012 | format = PDF | publisher = [[Enough Project]]}}&lt;/ref&gt;

=== ಹಸಿರು ಉಪಕ್ರಮಗಳು ===
ಡೆಲ್ ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನ [[ಮರುಬಳಕೆ]] ಗುರಿ (2004 ರಲ್ಲಿ) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕಂಪನಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು 2006 ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಜಾಗತಿಕ ಗ್ರಾಹಕ ಮರುಬಳಕೆ-ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.socialfunds.com/news/article.cgi/1421.html|title=Dell First US Computer Company to Commit to a Global Recycling Goal|author=William Baue|publisher=SocialFunds|access-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20, 2012|archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 4, 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070804185622/http://www.socialfunds.com/news/article.cgi/1421.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
ಫೆಬ್ರವರಿ 6, 2007 ರಂದು, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮರುಬಳಕೆ ಒಕ್ಕೂಟದ ಡೆಲ್ ತನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಪ್ರಶಸ್ತಿ &quot;ಮರುಬಳಕೆ ವರ್ಕ್ಸ್&quot;. ಪ್ರಶಸ್ತಿ &lt;ref name=&quot;National Recycling Coalition&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.nrc-recycle.org/recyclingworkswinners.aspx |title=- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮರುಬಳಕೆ ಒಕ್ಕೂಟ |access-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20, 2012 |archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 8, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100308223409/http://www.nrc-recycle.org/recyclingworkswinners.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
ಜುಲೈ 19, 2007 ರಂದು, ಡೆಲ್ ಇದು 2009 ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು 275 ಮಿಲಿಯನ್ ಪೌಂಡ್ಗಳಷ್ಟು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಬಹು ವರ್ಷದ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಕೆಲಸ ಗುರಿಗಳ ಮೀರಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;[https://biz.yahoo.com/ap/070719/tx_Dell_recycling.html?.v=1 ] {{dead link|date=September 2010}}&lt;/ref&gt;
ಕಂಪೆನಿಯು 78 ಮಿಲಿಯನ್ ಪೌಂಡ್ (ಸುಮಾರು 40,000 ಟನ್ನುಗಳು) 2006 ರಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಸಾಧನದ ಚೇತರಿಕೆಯ ವರದಿ, ಒಂದು 93 ರಷ್ಟು 2005 ಕ್ಕೂ ಏರಿಕೆ; ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಡೆಲ್ ನ 12.4% ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮಾರಾಟ.&lt;ref name=&quot;Dell Inc.&quot;&gt;ಡೆಲ್ ಇಂಕ್&lt;/ref&gt;

ಜೂನ್ 5 ರಂದು, 2007 ಡೆಲ್ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಹಸಿರು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿ ಆಗಬೇಕೆಂಬ ಗುರಿಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿತ್ತು. ಕಂಪನಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಶೂನ್ಯ ಇಂಗಾಲದ ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ:
# 2012 ರಿಂದ 15 ಶೇಕಡಾ ಡೆಲ್ ನ ಇಂಗಾಲದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ
# ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಅಕ್ಷಾಂಶ ವರದಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಅಗತ್ಯ
# &quot;ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಹಸಿರು ಪಿಸಿ&quot; ನಿರ್ಮಿಸಲು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಜೊತೆಗಾತಿಯಾಗಿ
# ಕಂಪನಿಯ ಇಂಗಾಲ ಆಫ್ಸೆಟ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ವಿಸ್ತರಣೆ, &quot;ನನಗೆ ಮರ PLANT&quot;.

ಕಂಪನಿಯು 2007 ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನ ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೌಂಡ್ ಟೇಬಲ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪದವನ್ನು &quot;ಪುನರ್ ಜನರೇಷನ್&quot; ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. &quot;ರಿ-ಜನರೇಷನ್&quot; ವಿಶ್ವದ ಪರಿಸರವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ &quot;ಮೇಕ್ ಎ ಡಿಫರೆನ್ಸ್&quot; ಬಯಸುವ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲಾ ವಯಸ್ಸಿನ ಜನರು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಡೆಲ್ &quot;ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಉದ್ಯಮದ&quot; ಒಂದು ಪರಿಸರ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವ ಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು.

ಡೆಲ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ರಿಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್ (GRI) ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಕೆಳಗಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ (ಸಿಎಸ್ಆರ್) ರಿಪೋರ್ಟ್ ಪರಿಸರೀಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ವರದಿ. ಡೆಲ್ ನ 2008 ಸಿಎಸ್ಆರ್ ವರದಿಯನ್ನು &quot;GRI ತಪಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು&quot; ಮಾಹಿತಿ &quot;ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮಟ್ಟ ಬಿ&quot; ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು.&lt;ref&gt;ಡೆಲ್ 2008 ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸಿಬಿಲಿಟಿ ರಿಪೋರ್ಟ್, ವಿಭಾಗ &quot;GRI ಸಾಧನಾ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಇಂಡೆಕ್ಸ್&quot;&lt;/ref&gt;

ಕಂಪನಿಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆಯ ವಿಕಸನದ ಮೂಲಕ ಬಾಹ್ಯ ಪರಿಸರೀಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮೂಲಕ ನೇರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಆಂತರಿಕ ಶಕ್ತಿ ದಕ್ಷತೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ವರದಿಯ ಶಕ್ತಿ ವೆಚ್ಚದ ಉಳಿತಾಯ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಕಂಪನಿ ಹೆಚ್ಚು $ 3 ಮಿಲಿಯನ್ ಉಳಿಸಲು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.biodiversityscience.org/xp/CELB/news-events/press_releases/080608.xml |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20, 2012 |archive-date=ಜೂನ್ 18, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120618110410/http://www.biodiversityscience.org/xp/CELB/news-events/press_releases/080608.xml |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಕಂಪನಿಯ ಆಂತರಿಕ ಶಕ್ತಿ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಉಳಿತಾಯ ದೊಡ್ಡ ಘಟಕ PC ವಿದ್ಯುತ್ ನಿರ್ವಹಣಾ ಮೂಲಕ ಬಂದಿದೆ. ಕಂಪನಿಯು 50,000 PC ಗಳ ಒಂದು ಜಾಲಬಂಧದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಶಕ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ತಂತ್ರಾಂಶ ಬಳಸಿ ಮೂಲಕ ಶಕ್ತಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು $ 1.8 ದಶಲಕ್ಷ ಉಳಿಸಲು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ &lt;ref&gt;ಡೆಲ್ ಅದು ಹೇಗೆ: ಹೊಸ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 40% ಅದಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿ ದಕ್ಷತೆ, ಡೆಲ್ ಕಟ್ಸ್ ಶಕ್ತಿ ವೆಚ್ಚಗಳು&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ಡೆಲ್ ರಂದು ಡೆಲ್: ಎನರ್ಜಿ ಎಫಿಷಿಯೆನ್ಸಿ ಕೇಸ್ ಸ್ಟಡಿ http://www.1e.com/download/whitepapers/688_2007_DellonDellenergy_79991399.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116171629/http://www.1e.com/download/whitepapers/688_2007_DellonDellenergy_79991399.pdf |date=ಜನವರಿ 16, 2013 }}&lt;/ref&gt;

== ಟೀಕೆ ==
{{See also|Lawsuits involving Dell Inc.}}

1990 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಒಂದೇ ಆದರೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ತಂತಿ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್ ಜೊತೆಗೆ ಮಂಡಳಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ATX ಮದರ್ ರು ಮತ್ತು ಪಿಎಸ್ಯು ಬಳಸದಂತೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡ. ತಮ್ಮ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಅಪ್ಗ್ರೇಡ್ ಬಯಸುವ ಅರ್ಥ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಭಾಗಗಳ ವಿರಳ ಡೆಲ್-ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2003 ರಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿ ಅಭ್ಯಾಸ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.informit.com/articles/article.aspx?p=339053 |title=Dell proprietary (non-standard) ATX design &gt; Dell proprietary (non-standard) ATX design |publisher=InformIT |accessdate=November 17, 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ಮುಲ್ಲರ್, ಸ್ಕಾಟ್. ''ಅಪ್ಗ್ರೇಡ್ ಮತ್ತು PC ಗಳು,''  13ed, ಇಂಡಿಯಾನಾಪೊಲಿಸ್ ''ದುರಸ್ತಿ:''  ಕ್ಯು ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್, 2002, ISBN 0-7897-2542-8, ಮತ್ತು ನಂತರದ ಆವೃತ್ತಿಗಳು&lt;/ref&gt;

ಗಳಿಕೆಯ ಆ ವರ್ಷದ 52% ಬೆಳೆದು ನಂತರ 2005 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಬಗ್ಗೆ ದೂರುಗಳು ಹೆಚ್ಚು, 1.533 ದ್ವಿಗುಣವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|title = It's Dell vs. the Dell Way|url = http://www.businessweek.com/technology/content/feb2006/tc20060223_710372.htm}}&lt;/ref&gt;

2006 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಇದು ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ವಿಷಯಗಳು ಕರೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ &lt;ref&gt;[http://www.businessweek.com/technology/content/jun2006/tc20060612_046085.htm ಇದರ ಸೇವೆ ಅಪ್ ಡೆಲ್ Spiffs], ''ಬಿಸಿನೆಸ್ ವೀಕ್''&lt;/ref&gt;
ಕರೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘ ಕಾಯುವ ಹೆಚ್ಚು 45%. [http://www.direct2Dell.com/ ಡೆಲ್ ನ ಬ್ಲಾಗ್] ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ: &quot;ನಾವು ಹೆಚ್ಚು ಒಂದು $ 100 ಮಿಲಿಯನ್ ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ - ಮತ್ತು ರಕ್ತ, ಬೆವರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಜನರ ಕಣ್ಣೀರು ಬಹಳಷ್ಟು - ಈ ಸರಿಪಡಿಸಲು.&quot; &lt;ref&gt;[http://www.direct2Dell.com/one2one/archive/2006/07/13/433.aspx ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವೆ ಯಾವುದೇ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಇವುಗಳನ್ನು], ಅಧಿಕೃತ ಡೆಲ್ ಬ್ಲಾಗ್&lt;/ref&gt; ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು $ 150 ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ವೆಚ್ಚವೂ ಹೆಚ್ಚಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune_archive/2006/09/18/8386121/index.htm|publisher=CNN|date=September 18, 2006|accessdate=May 1, 2010|title=Dell in the penalty box|first1=David|last1=Kirkpatrick|archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 21, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100421053342/http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune_archive/2006/09/18/8386121/index.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬಂಡವಾಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಡೆಲ್ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಏರಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ದೂರುಗಳನ್ನು ಕಸದ ಸಹ ಕಂಪನಿಯ ಸ್ವಂತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಎದುರಿಸಲು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;[http://en.community.dell.com/support-forums/laptop/f/3518/p/19313901/19624973.aspx ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121127121222/http://en.community.dell.com/support-forums/laptop/f/3518/p/19313901/19624973.aspx |date=ನವೆಂಬರ್ 27, 2012 }}, ಡೆಲ್ ಸಮುದಾಯ ಫೋರಂ&lt;/ref&gt;

ಆಗಸ್ಟ್ 17, 2007 ರಂದು, ಡೆಲ್ ಐಎನ್ಸಿ ತನ್ನ ಲೆಕ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಒಂದು ಆಂತರಿಕ ತನಿಖೆಯ ನಂತರ ನಡುವೆ $ 50 ಮಿಲಿಯನ್ ಮತ್ತು $ 150 ಮಿಲಿಯನ್, ಅಥವಾ 2 ಸೆಂಟ್ಗಳಷ್ಟು ಒಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು 2007 ರ ಮೊದಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಮೂಲಕ 2003 ರಿಂದ ಗಳಿಕೆಗಳ ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಘೋಷಿಸಿತು ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ 7 ಸೆಂಟ್ಸ್.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Joshua|last=Lipton|title=Dell's Investigation Comes To a Close|url = http://www.forbes.com/markets/2007/08/17/Dell-computer-investigation-markets-equity-cx_jl_0817markets19.html |work=Forbes|date=August 17, 2007|accessdate=August 19, 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071105063348/http://www.forbes.com/markets/2007/08/17/Dell-computer-investigation-markets-equity-cx_jl_0817markets19.html|archivedate=November 5, 2007}} {{Dead link|date=September 2010|bot=H3llBot}}&lt;/ref&gt; ತನಿಖೆ, ನವೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು, ಡೆಲ್ ಐಎನ್ಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅಮೇರಿಕಾದ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಮತ್ತು ವಿನಿಮಯ ಆಯೋಗದ ಕಳವಳಗಳನ್ನು ಫಲಿತಾಂಶ.&lt;ref&gt;{{cite news|first=Damon|last=Darlin|title=Dell Accounting Inquiry Made Formal by S.E.C.|url=https://www.nytimes.com/2006/11/16/technology/16Dell.html?ex=1321333200&amp;en=d4ea7f8f975e4474&amp;ei=5088&amp;partner=rssnyt&amp;emc=rss|work=New York Times|date=November 16, 2006|accessdate=August 19, 2007|archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 9, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080309011501/http://www.nytimes.com/2006/11/16/technology/16dell.html?ex=1321333200&amp;en=d4ea7f8f975e4474&amp;ei=5088&amp;partner=rssnyt&amp;emc=rss|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಇದು ಡೆಲ್ ಒಂದು ಎದುರಾಳಿ ತಯಾರಕ ನಿಂದ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಖರೀದಿ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಇಂಟೆಲ್ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಾವತಿ ಬಹಿರಂಗ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. 2010 ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವಂಚನೆ SEC ಆರೋಪ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳಲು $ 100 ದಶಲಕ್ಷವನ್ನು ಪಾವತಿಸಿತು. ಮೈಕೆಲ್ ಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರು ಸಹ ದಂಡದ ಹಣ ಮತ್ತು ಆರೋಪ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಅಥವಾ ನಿರಾಕರಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಇತರ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಅನುಭವಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |first=Kevin |last=Reed |title=Dell pays $100m penalty to settle accounting fraud charges |url=http://www.accountancyage.com/accountancyage/news/2266948/dell-pays-100m-penalty-settle |work=Accountancy Age |date=July 23, 2010 |accessdate=July 23, 2010 |archive-date=ಜುಲೈ 25, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100725104512/http://www.accountancyage.com/accountancyage/news/2266948/dell-pays-100m-penalty-settle |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಸಂಸ್ಥೆಯ ಎನ್ಟಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಲೆ ತನ್ನ ಥೈವಾನ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ನಲ್ಲಿ $ 60,900 (US $ 1900) ಗಿಂತ 70% ಕಡಿಮೆ NT $ 18,558 (US $ 580), ತನ್ನ ಅಕ್ಷಾಂಶ E4300 ನೋಟ್ಬುಕ್ ನೀಡಿತು ನಂತರ ಜುಲೈ 2009 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದರು. ಫರ್ಮ್ ಆರ್ಡರ್ಸ್ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು NT $ 20,000 (US $ 625) ಪರಿಹಾರಧನವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅಪ್ ಒಂದು ಚೀಟಿ ನೀಡಿತು. ಥೈವಾನ್ ರಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ಹಕ್ಕು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಡೆಲ್ ಎನ್ಟಿ ಗ್ರಾಹಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳಿಗಾಗಿ $ 1 ಮಿಲಿಯನ್ (US $ 31250) ದಂಡ. ಅನೇಕ ಗ್ರಾಹಕರು ಅನ್ಯಾಯದ ಪರಿಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ದಾವೆ ಹೂಡಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಥೈವಾನ್ ರಲ್ಲಿ ಕೋರ್ಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಲೆಯ ಮೂರನೇ ಕಡಿಮೆ NT $ 490,000 (US $ 15,120), 31 ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ 18 ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ಗಳು ಮತ್ತು 76 ಚಪ್ಪಟೆಯ ಪ್ಯಾನಲ್ ಮಾನಿಟರ್ ನೀಡಲು ಆದೇಶಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;[http://www.taipeitimes.com/News/biz/archives/2010/06/07/2003474881 ಡೆಲ್ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಥೈವಾನ್ ಗ್ರಾಹಕ ಮೊಕದ್ದಮೆ: ವರದಿ]&lt;/ref&gt; ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಂಪನಿ 3 ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಥೈವಾನೀ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಅದರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು mispriced ಹೇಳಿದಂತೆ ಈವೆಂಟ್ ಕಷ್ಟದಿಂದ, ತಪ್ಪು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;[http://jirs.judicial.gov.tw/FJUD/PrintFJUD03_0.aspx?jrecno=98%2c%e8%a8%b4%2c1009%2c20100531%2c2&amp;amp;v_court=TND+%e8%87%ba%e7%81%a3%e8%87%ba%e5%8d%97%e5%9c%b0%e6%96%b9%e6%b3%95%e9%99%a2&amp;amp;v_sys=V&amp;amp;jyear=98&amp;amp;jcase=%e8%a8%b4&amp;amp;jno=1009&amp;amp;jdate=990531&amp;amp;jcheck=2 ಪೂರ್ಣ ಪಠ್ಯ ತೀರ್ಪು]&lt;/ref&gt;

== ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌ ==
{{Portal|Austin|Companies|Computing}}
* ಡೆಲ್ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ
* ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಿಸ್ಟಂ ತಯಾರಿಸುವವರ ಪಟ್ಟಿ

{{clear}}

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌‌ ==
{{Reflist|colwidth=30em}}

== ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ ==
{{Refbegin|colwidth=60em}}
* [http://www.hoovers.com/Dell/--ID__13193--/free-co-factsheet.xhtml ಡೆಲ್ ಕಂಪನಿ ಮಾಹಿತಿ]
* [http://www.alacrastore.com/company-snapshot/Dell_Inc-1004833 ಡೆಲ್ ಕಂಪನಿ ಪ್ರೊಫೈಲ್ &amp; ನ್ಯೂಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120916231954/http://www.alacrastore.com/company-snapshot/Dell_Inc-1004833 |date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16, 2012 }}
* ''ನೇರ ಡೆಲ್,''  ಐಎಸ್ಬಿಎನ್ 0-88730-914-3 ''ಗೆ''  ಮೈಕೆಲ್ ಡೆಲ್, ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ಫ್ರೆಡ್ಮನ್,
* [https://web.archive.org/web/20070815090756/http://www.time.com/time/business/article/0,8599,1664718,00.html &quot;ಚೀನಾ ಇನ್ ಡೆಲ್ ಇಂಕ್ಸ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಡೀಲ್&quot;] Time.com ''(ಟೈಮ್''  ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯ ಒಂದು ವಿಭಾಗ), 2007-09-24, 2007-10-14 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು
* {{cite news|first = Andy|last = Serwer|title = Dell's Midlife Crisis|work=[[Fortune (magazine)|Fortune]]|pages = 63–66|date = November 28, 2005}}
* [http://money.cnn.com/magazines/fortune/mostadmired/industries/industry_114.html USA ಯಲ್ಲಿ ಏಳನೇ ಅತ್ಯಂತ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕಂಪನಿ ಮಾಹಿತಿ ಡೆಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121022165413/http://money.cnn.com/magazines/fortune/mostadmired/industries/industry_114.html |date=2012-10-22 }}, [http://money.cnn.com/magazines/fortune/mostadmired/ ಒಟ್ಟಾರೆ ಎಂಟನೆಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100304095042/http://money.cnn.com/magazines/fortune/mostadmired/ |date=2010-03-04 }}, [http://money.cnn.com/magazines/fortune/globalmostadmired/top50/ ಮತ್ತು ಏಳನೇ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121022165426/http://money.cnn.com/magazines/fortune/globalmostadmired/top50/ |date=2012-10-22 }}. ''ಫಾರ್ಚೂನ್, ಬಹಳ ಮೆಚ್ಚತಕ್ಕ ಕಂಪನಿಗಳ 2006.''  
* [http://today.reuters.com/stocks/QuoteCompanyNewsArticle.aspx?view=PR&amp;amp;symbol=Dell.O&amp;amp;storyID=170878+23-May-2006+BW ಡೆಲ್ ಲೈಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಟಾಪ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಒದಗಿಸುವವರು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ]{{dead link|date=January 2011 }}. ''ರಾಯಿಟರ್ಸ್'' 
* ಡೆಲ್ ಒಟ್ಟಾವಾ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು:
** [http://www.newswire.ca/en/releases/archive/December2005/08/c4870.html CNWGroup ಸುದ್ದಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071223131121/http://www.newswire.ca/en/releases/archive/December2005/08/c4870.html |date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 23, 2007 }}
** [http://www1.ca.Dell.com/content/topics/topic.aspx/global/hybrid/careers/content/4BE7A554-FF0E-4598-AD37-7DBFF92A0D3B?c=ca&amp;amp;l=en&amp;amp;s=corp ಡೆಲ್ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್]
** [http://www.ottawabusinessjournal.com/333493270230219.php OTTAWA ಉದ್ಯಮ ಜರ್ನಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150906055826/http://www.ottawabusinessjournal.com/333493270230219.php |date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 6, 2015 }}
* ''BBC ನ್ಯೂಸ್,''  ಆಗಸ್ಟ್ 21, 2003, [http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/3169407.stm ''ಡೆಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲನ್ನು ದೋಚಿದ ಮಾಡುತ್ತದೆ'' ]
* ''USA ಟುಡೆ,''  ಜನವರಿ 20, 2001, [http://www.usatoday.com/money/industries/technology/2003-01-19-Dell-cover_x.htm ''ಡೆಲ್ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾದರಿ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾಯು ತಿರುಗುತ್ತದೆ'' ]
* ''ಉಬುಂಟು ವೇದಿಕೆಗಳು,''  ಜೂನ್ 7, 2007, [http://ubuntuforums.org/showthread.php?t=465723&amp;amp;highlight=Dellbuntu ''ಡೆಲ್ ನ ಉಬುಂಟು ಜೊತೆಗೆ Dellbuntu ಎಂಬ'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091007032518/http://ubuntuforums.org/showthread.php?t=465723&amp;highlight=dellbuntu |date=2009-10-07 }}
{{Refend}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌ ==
{{Commons category|Dell}}
   
* {{Official website|http://www.Dell.com/|mobile=http://m.dell.com/}}

{{Finance links
| name = Dell Inc. 
| symbol = DELL 
| sec_cik = 826083 
| hoovers = 14120
}}

{{Dell Inc}}
{{Navboxes
|title = Links to related articles
|titlestyle = background:#FFFFFF;color:black;border:1px solid black;
|list =
{{NASDAQ-100}}
{{Austin}}
{{Major information technology companies}}
|state =autocollapse
}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ 1984 ರ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಕ್ಲೌಡ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಪೂರೈಕೆದಾರರು]]
[[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟಿನ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಮೂಲದ ಕಂಪನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ರೌಂಡ್ ರಾಕ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಮೂಲದ ಕಂಪನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:1954ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಕಂಪನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಕಂಪನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್ ಕಂಪನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಗ್ರಾಹಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್]]
[[ವರ್ಗ:ಕಿರುಕಣಿವೆ]]
[[ವರ್ಗ:ಪ್ರದರ್ಶನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪೆನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ವಲಯದ ಕಂಪನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಹೋಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್ ಕಂಪನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ತಯಾರಕರು]]
[[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ನೆಟ್‌ಬುಕ್ ತಯಾರಕರು]]
[[ವರ್ಗ:ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಕಂಪನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಆನ್‌ಲೈನ್ ರೀಟೈಲ್ ಕಂಪನೀಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]]
[[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಕಂಪನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ರೌಂಡ್ ರಾಕ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್]]
[[ವರ್ಗ:NASDAQ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಕಂಪನಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮ]]</text>
      <sha1>5mqpz6qvxakwscvbl03hso6gvox11u5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>೨೦೧೩</title>
    <ns>0</ns>
    <id>38377</id>
    <revision>
      <id>1373610</id>
      <parentid>1159123</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T13:54:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FluteWarrior</username>
        <id>99457</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>1373610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2079" sha1="sgo2kc1xtgxpvlbcgf7hcar27q740za" xml:space="preserve">ಇದು  ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಗ್ರೆಗೊರಿಯನ್]] [[ಪಂಚಾಂಗ]] ಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುವ ಕ್ರೈಸ್ತಶಕದ ೨೦೧೩ ನೇ ವರ್ಷ. ಇದು [[ಮಂಗಳವಾರ ಆರಂಭವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಷ|ಮಂಗಳವಾರ ಆರಂಭವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಷವಾಗಿದೆ]]. [[೩ನೇ ಸಹಸ್ರಮಾನ|೩ನೇ ಸಹಸ್ರಮಾನದ]]  ಮತ್ತು   [[ಕ್ರಿ. ಶ. ೨೧ನೇ ಶತಮಾನ|ಕ್ರಿ. ಶ. ೨೧ನೇ ಶತಮಾನದ]] ೧೩ ನೇ ವರ್ಷವೂ, [[ಕ್ರಿ. ಶ. ೨೦೧೦ರ ದಶಕ|ಕ್ರಿ. ಶ. ೨೦೧೦ರ ದಶಕದ]]  ನಾಲ್ಕನೇ ವರ್ಷವೂ ಆಗಿದೆ.
==ಘಟನೆಗಳು==

*೩-೭ ಜನವರಿ- ೧೦೦ ನೇ ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಕೋಲ್ಕತಾದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದರು. 
*ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೫-ಪೂರ್ವ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಮೇಲೆ ಭೂಮಿಯ ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹ '''೨೦೧೨ ಡಿ ಎ ೧೪'''ಹೋಗುತ್ತದೆ.
* ಜನವರಿ ೬-ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಗಡಿ ಘಟನೆಗಳು ಆರಂಭಿಸಲು
*ಜನವರಿ ೧೨-ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ೧೫೦ ನೇ ಜನ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು.
*ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯-೨೦-ನ್ಯಾನೋ [[ಭಾರತ]] ೨೦೧೩, ನ್ಯಾನೊ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್, ತಿರುವನಂತಪುರಂನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. [

==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
{{Reflist}}

[[ವರ್ಗ:ವರ್ಷಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ದಶಕ ೨೦೧೧-೨೦೨೦]]</text>
      <sha1>sgo2kc1xtgxpvlbcgf7hcar27q740za</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಡಿ.ಲಿಂಗಯ್ಯ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>38748</id>
    <revision>
      <id>1373603</id>
      <parentid>1349083</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T13:08:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13702" sha1="ke30pomqkqjys4b4kk2tfd0rcuod5bj" xml:space="preserve">{{Infobox person
|name            = ಡಿ.ಲಿಂಗಯ್ಯ
|image           = 
|caption          = 
|birth_date      = ೧೬ ಡಿಸೆಂಬರ್, ೧೯೩೯
|birth_place    = [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ]] ತಾಲೂಕಿನ ಪೀ ಹಳ್ಳಿ
|death_place   = ನಿಧನ: ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ೧೩, 2012(72)
|other_names = ಪ್ರೊ.ಡಿ.ಲಿಂಗಯ್ಯ
|known_for      = ಸಾಹಿತಿ, ಜಾನಪದ ಸಂಗ್ರಹ, ಜಾನಪದ ಸಂಶೋಧನೆ
|nationality.      = ಭಾರತೀಯ
}}

==ಜನನ ಮತ್ತು ಊರು==
*ಪ್ರೊ.ಡಿ.ಲಿಂಗಯ್ಯನವರು (ಜನನ- -೧೬-೧೨-೧೯೩೯.) [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ]] ತಾಲೂಕಿನ ಪೀ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ರೈತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.  ತಂದೆ ದೇವೆಗೌಡ ಚಿಕ್ಕ ರೈತರು. ತಾಯಿ ಸಿದ್ದಮ್ಮ. ಅವರದು ಬಡ ಕೃಷಿ[[ಕುಟುಂಬ]]. ಪ್ರೊ.ಡಿ.ಲಿಂಗಯ್ಯನವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾನಪದ ತಜ್ಞರು, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು, ಕವಿಗಳು, [[ಸಾಹಿತಿಗಳು]].&lt;ref&gt;[https://karnatakaeducation.org.in/KOER/index.php/Special:ShortUrl/4rf ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರ ಜನ್ಮ ದಿನಾಂಕದ ಮಾಹಿತಿ]{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ - ಕಣಜ&lt;/ref&gt;
==ಶಿಕ್ಷಣ==
*ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ [[ಮಂಡ್ಯ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊತ್ತತ್ತಿ, ಮೈ ಷುಗರ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಆಯಿತು.  ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ [[ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಎಂ ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕವಿತಾರೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆ. ಅವರದು ಎರಡು ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಗಂಡು ಮಗನನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಚಿಕ್ಕ ಸಂಸಾರ. 
==ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಸೇವೆ==
*ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಪ್ರಾಂಭವಾದುದು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ  ಪದವಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ. ಮೊದಲು ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಮೇಲೇರಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ  ನಂತರ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ. ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿಯಾದುದೂ ಅಲ್ಲಿಯೆ. ಸಾವಿರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನೆಚ್ಚಿನ  ಕನ್ನಡ ಮೇಷ್ಟ್ರು. ನೂರಾರು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಆತ್ಮೀಯ ಒಡನಾಡಿ. 
*ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇವಾ ಯೋಜನಾಕಾರಿಯಾಗಿ, [[ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಅಕೆಡಮಿಕ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್, ಸ್ನಾತಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮಂಡಲಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೇವೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಗೌರವ ಕಾರ‍್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಲೇಖಕರ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪದವಿ, [[ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ]] ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಕಾರ‍್ಯದರ್ಶಿ, ಕೋಶಾಕಾರಿಯಾಗಿ, ಪರಿಷತ್ತಿನ ಗ್ರಂಥ ಪ್ರಕಟನಾ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯ, ಹಲವಾರು ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
==ಸಾಹಿತಿ ಸಂಶೋಧಕರಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ==
*ಅನೇಕ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಡನೆ ಒಡನಾಟ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಓದುಗರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮನದಲ್ಲಿ ನೆಚ್ಚಿನ  ಸಾಹಿತಿ. ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕವಾದ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಅವರದು. ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನಿಂದ ಬಂದ ಅವರಿಗೆ ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ರಕ್ತಗತ. ಹಳ್ಳಿಯ ಜನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರ. ಅಂತೆಯೆ ತಮ್ಮ ಸಮಯವನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೊಗಡಿನ ಅನಾವರಣಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಿರಿಸಿದರು. ಅವಿರತ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಾರ್ಯ  ಮಾಡಿ, ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳು, ಜನಪದ ಕಾವ್ಯಗಳು, ಪ್ರಾಣಿ ಕಥೆಗಳು ಹೀಗೆ ಸುಮಾರು ೨೧ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಹಿರಿಮೆ ಇವರದು. ಲಿಂಗಯ್ಯನವರು ಕೃಷಿ ಮಾಡದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹುಡುಕುವುದು ಕಷ್ಟ, ಎನ್ನುವುದು ಕ್ಲೀಷೆಯಲ್ಲ. ನಾಟಕ, ಕಥೆ, ಕವನ, ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ,ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು, ಪ್ರಬಂಧ ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥ ಸಂಪಾದನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಜ್ಜೆ  ಗುರುತು ಮೂಡಿಸಿರುವರು.
==ಗ್ರಂಥರಚನೆ==
* '''ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳು'''-ಆಟಿಕೆ, ಕನಸಿನ ರಾಣಿ, ರಣಕಾಟಿಗಳು.                       
* '''ಕವನನ ಸಂಗ್ರಹ'''-ಅಂತರಂಗದ ಹಾಡು, ವಿಕ್ಷಕ, ಕಲಬೆರಕೆ, ಭಗ್ನ ಪ್ರತಿಮೆ, ಮಹಾತ್ಮಗಾಂಜಿ, ವಚನ ರಚನ, ಚುಟುಕಾಂಜಲಿ, ವಚನ ದವನ, ಚೇತನ ಚಿಲುಮೆ, ಗಂಧವತಿ.          
* ನಾಟಕ-ದಡ್ಡಡ ಶಿಖಾಮಣಿ, ಬಡತನದ ಬಾಳು, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ಬ್ರಹ್ಮ ಬರಹ. ವಿಮರ್ಶೆ-ಕಾವ್ಯಾಸ್ವಾದನ, ಕಾವ್ಯಚಿಂತನ, ಕಾವ್ಯಾನುಭವ, ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ-ಕನ್ನಡ ರಥಿಕರು, ದೊಡ್ಡವರು. ಪ್ರಬಂಧ-ಶಿಲಾಪದ್ಮ, ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ, ಚಿಂತನ ಸಿಂಧು, ಕಣ್ಣಳತೆ. ಜಾನಪದ-ಕೊಂತಿ ಪೂಜೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಮಿಡಿತ, ಪಡಿನೆರಳು, ಬಯಲು ಸೀಮೆಯ ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳು ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ೬೫ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಿ ಪ್ರಕಟಿತವಾಗಿವೆ.
*ಅವರ ಕಾಣಿಕೆ ಬರಿ  ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ಜನಪರ  ಚಳುವಳಿಗಳಲ್ಲೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡಪರ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವರದು ಸದಾ ಎದ್ದು ಕಾಣುತಿದ್ದರು. ಅವರು ಬರಿ ಪತ್ರಿಕಾ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವ ಕಾಗದದ ಹುಲಿಯಲ್ಲ. ೧೯೬೭ ರಿಂದ ೨೦೦೭ ರ ವರೆಗೆನ ಹಲವಾರು ಚಳುವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗಿಗಳು.೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಗೋಕಾಕ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸರಕಾರದ ವಿಳಂಬ ನೀತಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ  ಗೌ. ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜಿನಾಮೆನೀಡಿದ್ದರು. ಜನಪರ ನಿಲುವಿನಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಜನಪ್ರಿಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು ಹಾಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ  ಪದಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೊನೆಯುಸಿರು ಇರುವವರೆಗೆ ಶ್ರಮಿಸಿದರು.

==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು==
*ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಬಹುಮಾನ,
* [[ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]],
* ಚುಟುಕ ಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
* ಡಾ. ಸಿಂಪಿಲಿಂಗಣ್ಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
* ಡಾ. ಜೀಶಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
* ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
* ಜಾನಪದ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
* ಚುಂಚಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://kanaja.in/?tribe_events=%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B3%8A-%E0%B2%A1%E0%B2%BF-%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%97%E0%B2%AF%E0%B3%8D%E0%B2%AF |title=ಕಣಜ |access-date=2020-03-02 |archive-date=2020-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130005234/http://kanaja.in/?tribe_events=%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B3%8A-%E0%B2%A1%E0%B2%BF-%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%97%E0%B2%AF%E0%B3%8D%E0%B2%AF |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==ಜಾನಪದ ಕೃತಿಗಳು==
# ಕೊಂತಿ ಪೊಜೆ
# ಮಣ್ಣಿನ ಮಿಡಿತ
# ಪಡಿನೆರಳು
# ಬಯಲು ಸೀಮೆಯ ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳು.
==ಸಂಪಾದನೆ==
*[https://kn.wikisource.org/s/31w ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣದ ಕಾಳಗ]

==ಮರಣ==
*ಕನ್ನಡದ ಹಿರಿಯ ಸಂಶೋಧಕರನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸುತ್ತಿರುವ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲೇ ಕುಸಿದ ಬಿದ್ದು ಹಿರಿಯ ಜಾನಪದ ತಜ್ಞರಾದ ಪ್ರೊ.ಡಿ.ಲಿಂಗಯ್ಯನವರು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸಾಗಿಸುವಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಬುಧವಾರ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 13, 2012 ರಂದು ಮೃತಪಟ್ಟರು. 
*ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಬಿಎಂಶ್ರೀ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಹಿರಿಯ ಸದಸ್ಯರಾದ ಪ್ರೊ.ಜಿ. ವೆಂಕಟಸುಬ್ಬಯ್ಯ, ಪ್ರೊ. [[ಎಲ್. ಎಸ್. ಶೇಷಗಿರಿ ರಾವ್]], ಡಾ. [[ಟಿ. ವಿ. ವೆಂಕಟಾಚಲ ಶಾಸ್ತ್ರೀ]], ಡಾ.[[ಚಿದಾನಂದ ಮೂರ್ತಿ]] ಅವರಿಗೆ ಸನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಕತೆಗಾರ ಕೆ. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಅವರಿಗೆ ಡಾ.ಎಂ.ವಿ.ಸೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
*ಹಿರಿಯ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೂ ಸನ್ಮಾನ ಮಾಡಿ ಎಂಬ ಮಾಧ್ಯಮದವರ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿ, ಮೂವರಿಗೆ ಸನ್ಮಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಚಿದಾನಂದ ಮೂರ್ತಿ ಅವರಿಗೆ ಸನ್ಮಾನ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ಡಿ.ಲಿಂಗಯ್ಯ ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿದರು. ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಭಾರತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು. ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ ವೈದ್ಯರು ಅವರು ನಿಧನರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;[https://www.deccanherald.com/content/278361/folklore-scholar-lingaiah-collapses-stage.html Folklore scholar Lingaiah collapses on stage, dies SEP 13 2012,]&lt;/ref&gt; 
===ಕೊನೆಯ ಮಾತು===
:'''ನಾವೇ ಭಾಗ್ಯವಂತರು.''' (ಉಲ್ಲೇಖ-೬)
*ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯವರಾದ ಲಿಂಗಯ್ಯನವರು ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷದಿಂದ ಬಿಎಂಶ್ರೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸನ್ಮಾನ ಮಾಡುವಾಗ,'ಮಾಧ್ಯಮದವರ ಕೋರಿಕೆ ಮೇರೆಗೆ ನಿಗದಿತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮುನ್ನವೇ ಸನ್ಮಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. 80 ರಿಂದ 100 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ನಾಲ್ವರು ಹಿರಿಯ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. '''ಇಂತಹ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡ ನಾವೇ ಭಾಗ್ಯವಂತರು.''' ಇದು ಬಿಎಂಶ್ರೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಮರೆಯಲಾಗದ ದಿನ' ಎಂಬುದು ಲಿಂಗಯ್ಯ ಅವರ ಕೊನೆಯ ಮಾತಾಯಿತು.&lt;ref&gt;[https://vijaykarnataka.com/news/karnataka/-/articleshow/16372201.cms ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲೇ ಕುಸಿದು ಮೃತಪಟ್ಟ ಪ್ರೊ.ಲಿಂಗಯ್ಯ ವಿಕ ಸುದ್ದಿಲೋಕ |d:Sep 13, 2012]&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]]
[[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಸಂಶೋಧಕರು]]
[[ವರ್ಗ:೨೦೧೨ ನಿಧನ]]
[[ವರ್ಗ:೧೯೨೯ ಜನನ]]</text>
      <sha1>ke30pomqkqjys4b4kk2tfd0rcuod5bj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Location map Mali</title>
    <ns>10</ns>
    <id>45034</id>
    <revision>
      <id>1373644</id>
      <parentid>1073361</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T02:40:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Milenioscuro</username>
        <id>12959</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Mali adm location map.svg]] → [[File:Mali adm location map 2023.svg]] new boundaries</comment>
      <origin>1373644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="437" sha1="r2bf8slyxkwiezxrfipwdu4tu7ttzck" xml:space="preserve">{{#switch:{{{1}}}
| name   = Mali
| top    = 25.5
| bottom = 9.7
| left   = -12.6
| right  = 4.8
| image  = Mali adm location map 2023.svg
| image1 = Mali relief location map.jpg
}}&lt;noinclude&gt;&lt;!--
-- The above switch-statement branches by text in parameter #1,
-- returning the associated value after each equals sign (&quot;=&quot;).
--&gt;{{Location map/Info}}{{Documentation}}

[[ವರ್ಗ:Location map by country templates|Mali]]

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r2bf8slyxkwiezxrfipwdu4tu7ttzck</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪಯಸ್ವಿನಿ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58840</id>
    <revision>
      <id>1373668</id>
      <parentid>1352868</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T11:06:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <comment>ಚಿತ್ರ ಅಳವಡಿಕೆ</comment>
      <origin>1373668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2830" sha1="59z7q103j08uqb9s73gdgv4a8njldti" xml:space="preserve">{{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Databox}}

ಈ ನದಿ [[ಮಡಿಕೇರಿ]] ತಾಲೂಕಿನ ಭಾಗಮಂಡಲದ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಉಗಮಗೊಂಡು ಜೋಡುಪಾಲದ ಮೂಲಕ ಅರಂತೋಡು, ಸುಳ್ಯ, ಪೈಚಾರ್, ಜಾಲ್ಸೂರು, ಪಂಜಿಕಲ್ಲು, ಮದೇವರಗುಂಡ, ಮುರೂರು ಹಾದು ಮುಡೂರಿನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ]] ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿಯೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನದಿಯಾಗಿದೆ . ಇದನ್ನು ಹಿಂದೆ ಪೆರುಂಪುಳ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 17 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಸಾಮಂತನಾಗಿದ್ದ ದೊರೆ ಶಿವಪ್ಪ ನಾಯಕ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ [[ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ]]ಯು ಈ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. [[ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಸ್ಥಾಪಕ [[ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯ]]ನ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ನದಿ ಮತ್ತು ಕೋಟೆಗೆ &quot;ಚಂದ್ರಗಿರಿ&quot; ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ . ಈ ನದಿಯನ್ನು [[ತುಳುನಾಡು]] ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗಡಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

== ಮೂಲ ==
'''ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿಯು''' ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಶ್ಛಿಮಘಟ್ಟದ ಭಾಗಮಂಡಲ ಶ್ರೇಣಿಯ,[[ತಲಕಾವೇರಿ]] ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ .

== ಉಪನದಿಗಳು ==
1. ಕುಡುಬೂರು ನದಿ - ಕುಡುಬೂರು ನದಿಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ತಲಕಾವೇರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ . ಇದು ಪಾಣತ್ತೂರು , ಕೊಟ್ಟೋಡಿ ಮತ್ತು ಉದಯಪುರಂ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.
[[File:Payaswini River at Adhur Kerala.jpg|thumb|Left|ಕೇರಳದ ಅಧೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡಂತೆ ಪಯಸ್ವಿನಿ ನದಿ]]
{{ಕರ್ನಾಟಕದ ನೀರಾವರಿ}}

{{Unreferenced}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು]]</text>
      <sha1>59z7q103j08uqb9s73gdgv4a8njldti</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>65800</id>
    <revision>
      <id>1373640</id>
      <parentid>1352565</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T00:27:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18613" sha1="9lwsnhfxi6zla923ae42ghyqkw103c6" xml:space="preserve">
'''ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ''' ಎಂಬುದು [[:en:neutrinos|ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳ]] ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಅಳೆಯುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ [[:en:particle accelerator|ಕಣ ವೇಗವರ್ಧಕ]] ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಅವು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲವಾಗಿ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುವ [[:en:fundamental particles|ಮೂಲಭೂತ ಕಣಗಳಾಗಿವೆ]].&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.ids-nf.org/wiki/FrontPage/GeneralInfo |title=FrontPage/GeneralInfo |series=IDS Wiki |access-date=2024-05-26 |archive-date=2019-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190103053445/https://www.ids-nf.org/wiki/FrontPage/GeneralInfo |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯ ದ್ರವ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸಾವಿರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಸರಳ ರೇಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬಲ್ಲವು. ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳ ಮೂಲವೆಂದರೆ, ಶೇಖರಣಾ ಉಂಗುರದ ನೇರ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗವರ್ಧಿತ ಮ್ಯೂಆನ್‌ಗಳ ಕೊಳೆಯುವಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ [[:en:muon collider|ಮ್ಯೂಯಾನ್ ಕೊಲೈಡರ್‌ಗೆ]] ಹೋಲುತ್ತವೆ.

==ಕಾರ್ಯ==
ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಕಾರ್ಖಾನೆಯು ಭೂಮಿಯ ಒಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳ ಕಿರಣವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಲಿಸುತ್ತದೆ. ಬಹುಶಃ ರೇಸ್ ಟ್ರಾಕ್ ಆಕಾರದ ಭೂಗತ ಮ್ಯೂಯಾನ್ ಶೇಖರಣಾ ಉಂಗುರದಿಂದ ಕಿರಣಗಳು ಇತರ ಬಿಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಕಳಿಸುವವರೆಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಹೊರಸೂಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite report |url=https://www.osti.gov/biblio/1029650 |title=Interim Design Report for the International Design Study for a Neutrino Factory |last=Choubey |first=S. |last2=Gandhi |first2=R. |date=2011-10-01 |publisher=Fermi National Accelerator Lab. (FNAL), Batavia, IL (United States) |issue=FERMILAB-DESIGN-2011-01 |language=English |last3=Goswami |first3=S. |last4=Berg |first4=J. S. |last5=Fernow |first5=R. |last6=Gallardo |first6=J. C. |last7=Gupta |first7=R. |last8=Kirk |first8=H. |last9=Simos |first9=N.}}&lt;/ref&gt; [[ಜಪಾನ್]] ([[:en:Super-Kamiokande|ಸೂಪರ್-ಕಮಿಯೊಕಾಂಡೆ]]) ಮತ್ತು [[ಇಟಲಿ|ಇಟಲಿಯ]] ([[:en:LNGS|ಎಲ್ಎನ್‌ಜಿಎಸ್]])ಗೆ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವ ಯುಕೆಯಲ್ಲಿನ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Baussan |first=E. |last2=Blennow |first2=M. |last3=Bogomilov |first3=M. |last4=Bouquerel |first4=E. |last5=Caretta |first5=O. |last6=Cederkäll |first6=J. |last7=Christiansen |first7=P. |last8=Coloma |first8=P. |last9=Cupial |first9=P. |last10=Danared |first10=H. |last11=Davenne |first11=T. |last12=Densham |first12=C. |last13=Dracos |first13=M. |last14=Ekelöf |first14=T. |last15=Eshraqi |first15=M. |date=2014 |title=A very intense neutrino super beam experiment for leptonic CP violation discovery based on the European spallation source linac |url=https://doi.org/10.1016/j.nuclphysb.2014.05.016 |journal=Nuclear Physics B |volume=885 |pages=127–149 |doi=10.1016/j.nuclphysb.2014.05.016 |issn=0550-3213|arxiv=1309.7022 }}&lt;/ref&gt; ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳು ಹೇಗೆ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ದೂರದ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅವುಗಳ [[ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ|ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಗಳು]] ಮತ್ತು [[:en:weak interaction|ದುರ್ಬಲ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಳ]] ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Delahaye |first=J.-P. |last2=Ankenbrandt |first2=C. M. |last3=Bogacz |first3=S. A. |last4=Huber |first4=P. |last5=Kirk |first5=H. G. |last6=Neuffer |first6=D. |last7=Palmer |first7=M. A. |last8=Ryne |first8=R. |last9=Snopok |first9=P. V. |date=2018 |title=The NuMAX Long Baseline Neutrino Factory concept |url=https://dx.doi.org/10.1088/1748-0221/13/06/T06003 |journal=Journal of Instrumentation |language=en |volume=13 |issue=06 |pages=T06003 |doi=10.1088/1748-0221/13/06/T06003 |issn=1748-0221|arxiv=1803.07431 }}&lt;/ref&gt;


ಯೋಜನೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಕಲ್ಪನಾ ವಿನ್ಯಾಸ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ &quot;ಸ್ಕೋಪಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನ&quot; ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ ವರದಿಯನ್ನು ಬರೆಯಲು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯತ್ನವು ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಇದು ನಂತರದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿತು.

&quot;[[:en:MERIT experiment|ಮೆರಿಟ್ ಪ್ರಯೋಗ]]&quot;ದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪಿಯಾನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಗುರಿಯಾಗಿ ದ್ರವ ಲೋಹದ ಜೆಟ್‌ಗಳ ಬಳಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಈ ರೀತಿಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಅನೇಕ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.  ಎಮ್ಎಂಎ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ [[:en:Fixed Field Alternating Gradient |ಫಿಕ್ಸೆಡ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿಂಗ್ ಗ್ರೇಡಿಯಂಟ್]] ([[:en:FFAG|ಎಫ್ಎಫ್ಎಜಿ]]) [[:en:accelerators|ವೇಗವರ್ಧಕಗಳ]] ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಂತರ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಮ್ಯೂಯಾನ್ ಕಿರಣದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು [[:en:liquid hydrogen energy reduction cavities|ದ್ರವ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಶಕ್ತಿ ಕಡಿತ ಕುಳಿಗಳನ್ನು]] ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

==ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳು==
೧೯೯೦ ರ ದಶಕದವರೆಗೆ, ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳನ್ನು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿರಹಿತವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, [[ಸೌರ]] ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳು (ಸೂರ್ಯನ ತಿರುಳಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವವು) ಮತ್ತು ಇತರರ ಹುಡುಕಾಟಗಳ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಈ ಊಹೆಗೆ ಅಸಮಂಜಸವಾಗಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ([[:en:Solar neutrino problem|ಸೌರ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಸಮಸ್ಯೆಯ]] ಮೂಲಕ).

[[ಮ್ಯೂವಾನ್]] ಮತ್ತು [[:en:electron neutrinos|ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳ]] ತೀವ್ರವಾದ ಕಿರಣವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಈ [[ವೇಗವರ್ಧನೆ|ವೇಗವರ್ಧಕಗಳು]] ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಶಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಈ ಕೆಳಗಿನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು:&lt;ref&gt;{{Cite report |url=https://www.osti.gov/biblio/1862266 |title=The Physics Case for a Neutrino Factory |last=Bogacz |first=Alex |last2=Brdar |first2=Vedran |date=2022-03-15 |publisher=Fermi National Accelerator Lab. (FNAL), Batavia, IL (United States); Brookhaven National Lab. (BNL), Upton, NY (United States); Thomas Jefferson National Accelerator Facility (TJNAF), Newport News, VA (United States) |issue=FERMILAB-CONF-22-179-ND-V; arXiv:2203.08094 |language=English |last3=Bross |first3=Alan |last4=de Gouvêa |first4=André |last5=Delahaye |first5=Jean-Pierre |last6=Huber |first6=Patrick |last7=Hostert |first7=Matheus |last8=Kelly |first8=Kevin J. |last9=Long |first9=Ken}}&lt;/ref&gt;

* ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಆಂದೋಲನ ನಿಯತಾಂಕಗಳ ಉನ್ನತ-ನಿಖರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು (ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ).
* [[:en:Standard Model of particle physics|ಕಣ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಮಾಡೆಲ್]] ಊಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಹುಡುಕಾಟ.
* [[:en:sterile neutrinos|ಬರಡು ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳು]] ಮತ್ತು [[:en:light dark matter|ತಿಳಿ ಕಪ್ಪು ದ್ರವ್ಯದ]] ಹುಡುಕಾಟ.

==ಸಂಬಂಧಿತ ವಿನ್ಯಾಸ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು==
===ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಅಧ್ಯಯನ===
''ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡಿಸೈನ್ ಸ್ಟಡಿಯು'' ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ೨೦೧೨ ರ ವೇಳೆಗೆ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ, [[ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ]] ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೂ ಈ ಅಧ್ಯಯನವು ಸಂಯೋಜಿತ ಉಲ್ಲೇಖ ವಿನ್ಯಾಸ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.ids-nf.org |title=International Design Study}}&lt;/ref&gt;

===ಯುಕೆ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಕಾರ್ಖಾನೆ===
[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ]] ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ಗ್ರೂಪ್ ಇದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://hepunx.rl.ac.uk/uknf/ |title=UK Neutrino Factory Homepage |access-date=2005-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050325102847/http://hepunx.rl.ac.uk/uknf/ |archive-date=2005-03-25 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://stephenbrooks.org/muon1/ |title=MUON1 distributed computing project for design work on the UK device}}&lt;/ref&gt; 

===ಯು.ಎಸ್. ಮ್ಯೂವಾನ್ ಆಕ್ಸಿಲರೇಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ===
೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ''ಮ್ಯೂವಾನ್ ಆಕ್ಸಿಲರೇಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ'' (ಎಂಎಪಿ) ಮ್ಯೂಯಾನ್ ಕೊಲೈಡರ್ಸ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಗೆ ''ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಎನರ್ಜಿ'' ಸಂಶೋಧನಾ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://map.fnal.gov/ |title=Muon Accelerator Program (MAP) |date=2018-04-20 |df=dmy-all |website=fnal.gov |publisher=[[Fermilab]] |access-date=2019-05-14}}&lt;/ref&gt;  (ಎರಡೂ ಯೋಜನೆಗಳು [[ಮ್ಯೂವಾನ್|ಮ್ಯೂವಾನ್‌ಗಳನ್ನು]] ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಶೇಖರಣಾ ಉಂಗುರದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಅತಿಕ್ರಮಣವಿರುತ್ತದೆ.) [[:en:Muon Collider |ಮ್ಯೂಯಾನ್ ಕೊಲೈಡರ್]] ಯೋಜನೆಯು ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ. ಮ್ಯೂವಾನ್ ಕೊಲೈಡರ್ನಲ್ಲಿ, ಮ್ಯೂವಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ-ಶಕ್ತಿಯ ಕೊಲೈಡರ್ ವೃತ್ತಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು [[:en:Large Hadron Collider|ಲಾರ್ಜ್ ಹ್ಯಾಡ್ರಾನ್ ಕೊಲೈಡರ್]] (ಎಲ್ಎಚ್‌ಸಿ) (೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಮೊದಲ ಘರ್ಷಣೆಗಳು) ಅಥವಾ [[:en:Linear Collider Collaboration|ಲೀನಿಯರ್ ಕೊಲೈಡರ್ ಸಹಯೋಗ]] (ಎಲ್‌ಸಿಸಿ) ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ತಲುಪುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

===[[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟ|ಯುರೋಪಿಯನ್]] ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಗ್ರೂಪ್===
[[:en:LHC|ಎಲ್ಎಚ್‌ಸಿಗೆ]] ತಲುಪುವ ಮೊದಲು ಸಿಇಆರ್‌ಎನ್ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮಾಡಿತು. [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ]] ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ.

===[[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನಿನ]] ವಿನ್ಯಾಸ===
ಇದು ''ಫಿಕ್ಸೆಡ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿಂಗ್ ಗ್ರೇಡಿಯಂಟ್'' (ಎಫ್ಎಫ್ಎಜಿ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯ ವೇಗವರ್ಧಕವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಇದು ೧೯೫೦ ರ ದಶಕದ ಸೈಕ್ಲೋಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಅಲಾಯ್ ರೇಡಿಯೋಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ ವೇಗವರ್ಧಕ ಅಂತರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನವೆಂದರೆ ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಿರಣಕ್ಕೆ ಸಿಂಕ್ರೊನೈಸ್ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www-prism.kek.jp/nufactj/ |url-status=dead |title=Homepage |publisher=Fixed Field Alternating Gradient Accelerator |place=Japan |access-date=2005-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050415182739/http://www-prism.kek.jp/nufactj/ |archive-date=2005-04-15 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.kek.jp/en/Research/IPNS/T2K/ |title=Neutrino Research at KEK |publisher=High Energy Accelerator Research Organization, KEK |place=Tsukuba, Ibaraki, Japan }}{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ಆದರೂ, ಕಿರಣವು ಅದರ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಉನ್ನತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ತ್ವರಿತ-ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಸಿಂಕ್ರೊಟ್ರಾನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ತೊಂದರೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಅತ್ಯಂತ ತ್ವರಿತ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. 

==ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ==
* [[:en:B-factory|ಬಿ-ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ]]
* [[:en:Higgs Factory|ಹಿಗ್ಸ್ ಕಾರ್ಖಾನೆ]]
* [[:en:Neutrino|ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ]]
* [[:en:Deep Underground Neutrino Experiment|ಆಳವಾದ ಭೂಗತ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಪ್ರಯೋಗ.]]
* [[:en:Neutrino oscillation|ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಆಂದೋಲನ]]
* [[:en:Neutrino detector|ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಡಿಟೆಕ್ಟರ್]]

==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}

==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು==
* [[:en:International Muon Ionization Cooling Experiment|ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮ್ಯೂಯಾನ್ ಅಯಾನೀಕರಣ ತಂಪಾಗಿಸುವ ಪ್ರಯೋಗ.]]
* {{cite web |url=https://www.ids-nf.org/wiki/FrontPage/GeneralInfo |title=General Info |publisher=International Design Study |access-date=2024-05-26 |archive-date=2019-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190103053445/https://www.ids-nf.org/wiki/FrontPage/GeneralInfo |url-status=dead }}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]]</text>
      <sha1>9lwsnhfxi6zla923ae42ghyqkw103c6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>೨೦೧೬ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>79483</id>
    <revision>
      <id>1373612</id>
      <parentid>1248534</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T13:57:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FluteWarrior</username>
        <id>99457</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>1373612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92769" sha1="dpbkwf0b9i726zza51vwvi9kwll4m66" xml:space="preserve">{{Infobox Olympic games|2016|ಬೇಸಿಗೆ|
| Logo                   = 2016 Summer Olympics logo.svg
| Alt                    = A green, gold and blue coloured design, featuring three people joining hands in a circular formation, sits above the words &quot;Rio 2016&quot;, written in a stylistic font. The Olympic rings are placed underneath.
| Size                   = 250x250px
| Motto                  = ಒಂದು ನವೀನ ಜಗತ್ತು &lt;br&gt;{{Nowrap|({{lang-pt|Um mundo novo}})}}
| Nations participating  = ೨೦೬
| Athletes participating = ೧೧,೦೦೦+
| Officially opened by   = [[Vice President of Brazil|ಹಂಗಾಮಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ]]  [[ಮೈಕೆಲ್ ಟೆಮೆರ್]]
| Athlete's Oath         = [[ರಾಬರ್ಟ್ ಸ್ಕೆಡ್ಟ್]]
| Judge's Oath           = ಮಾರ್ಟಿನ್ಹೋ ನೊಬ್ರೆ
| Coaches Oath           = [[ಅಡ್ರಿಯನ ಸ್ಯಾನ್ಟೋಸ್]]
| Olympic Torch          = [[ವಾಂಡೆರ್ಲಿ ಕಾರ್ಡಿರೊ ಡೆ ಲಿಮ]] (indoor)&lt;br&gt; ಜಾರ್ಜ್ ಗೋಮ್ಸ್(ಹೊರಾಂಗಣ)
}}

೨೦೧೬ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌, ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ XXXI ಒಲಿಂಪಿಯಾಡ್ ಆಟಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಿಯೊ ೨೦೧೬ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊನಲ್ಲಿ ೫ ಆಗಸ್ಟ್ ರಿಂದ  ಆಗಸ್ಟ್ ೨೧ ೨೦೧೬ರ ವರಗೆ ನಡೆದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಹು-ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವಾಗಿದೆ.

ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಕೊಸೊವೊ, ದಕ್ಷಿಣ ಸೂಡಾನ್ ಮತ್ತು ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ತಂಡ ಸೇರಿ ೨೦೭ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿಗಳಿಂದ ೧೧,೦೦೦ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು, ೩೦೬ಜೊತೆ ಪದಕಗಳೊಂದಿಗೆ, ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದ ರಗ್ಬಿ ಸೆವೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗಾಲ್ಫ್ ಆಟಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ೨೯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ನಡೆದವು, ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ಹೋಸ್ಟ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ೩೩ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಾವೊ ಪಾಲೊ, ಬೆಲೊ ಹಾರಿಜಾಂಟೆ, ಸಾಲ್ವಡಾರ್, ಬ್ರೆಸಿಲಿಯಾ ಮಾನಾಸ್ ನಲ್ಲಿ ೫ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನೆಡೆಯಿತು.

ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ  ಧಾಮಸ್ ಬ್ಯಾಚ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನೆಡೆದ ಮೊದಲ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್. ೦೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗ್, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಡೆದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ , ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸುವ ನಗರ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ರಿಯೊ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಮೊದಲ ನಗರವಾಯಿತು.  ಇದು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಮಾತನಾಡುವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಡೆದ ಮೊದಲ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್, ಆತಿಥ್ಯ ದೇಶದ ಚಿಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೆಡೆದ ಮೊದಲ ಆಟಗಳು, ೧೯೬೯ನಂತರ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ನೆಡೆದ ಮೊದಲ ಆಟಗಳು ಮತ್ತು ೨೦೦೦ ನಂತರ ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ನೆಡೆದ ಮೊದಲ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಆಗಿದೆ.

ಈ ಆಟಗಳನ್ನು ದೇಶದ ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರದ ಅಸ್ಥಿರತೆ,  ಜೈಕಾ ವೈರಸ್ ಸುತ್ತ ಹುಟ್ಟಿದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಕಾಳಜಿಗಳು,  ಗಾನಾಬಾರಾ ಕೊಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಉದ್ದೀಪನ ಹಗರಣ ವಿವಾದಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಿಲಾಯಿತು. ಇದು ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು.

ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಚಿನ್ನ ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ(೪೬) ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ(೧೨೧) [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]], ಕಳೆದ ೬ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ೫ ಬಾರಿ ಪದಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು. ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿದ ನಂತರ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು. ಚೀನಾ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು. ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿದ ದೇಶ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ೭ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ೭ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು, ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಪಡೆದಿದ್ದು ಈ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ. ‌ಫಿಜಿ, ಕೊಸೊವೊ, ಪೋರ್ಟೊ ರಿಕೊ, [[ಸಿಂಗಾಪುರ]], ತಜಾಕಿಸ್ಥಾನ್, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು (ಕುವೈತ್‌ನಿಂದ), ತಮ್ಮ ದೇಶಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ  ತಂಡು ಕೊಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ೧೦೦೦ ನೇ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್‌‌ನಲ್ಲಿ  [[ಪಿ.ವಿ. ಸಿಂಧು]] ಅವರು ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು  ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಕುಸ್ತಿಯ ೫೮ ಕೆ.ಜಿ. ವಿಭಾಗದ  [[ಸಾಕ್ಷಿ ಮಲಿಕ್]] ಅವರು ಕಂಚಿನ ಪದಕ  ತಂದು ಕೊಟ್ಟರು. ಭಾರತ ೨ ಪದಕಗಳೊಂದಿಗೆ ೬೭ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಈ ಬಾರಿಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪದಕ ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ.

{{Quote_box|width=22em|align=|right|quote= 
[[File:Olympic rings without rims.svg|260px|center|thumb|ಪ್ರಪಂಚದ ಐದು ಖಂಡಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಒಲಂಪಿಕ್ ಚಕ್ರಗಳುಬಳೆಗಳು:೧.ಏಷ್ಯಾ, ೨.ಯೂರೋಪ್, ೩.ಆಫ್ರಕಾ, ೪.ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ೫.ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾಗಳು.
*ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯ, &quot;ಸಿಟಿಯಸ್, ಆಲ್ಟಿಯಸ್, ಫೋರ್ಟಿಯಸ್&quot;; ಅಂದರೆ '''&quot;ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ,ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಬಲಿಷ್ಠ&quot; ಎಂಬುದೇ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಧ್ಯೇಯ''']]
{{center|'''ರಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ 2016'''}}
* ಹೆಸರು = '''2016 ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್''',
*'''ದ್ಯೇಯ = ಒಂದು ಹೊಸ ವಿಶ್ವ'''
* ('''ಧ್ಯೇಯ = ನಿಮ್ಮ ಉತ್ಸಾಹ ಜೀವಂತವಾಗಿರಲಿ,''') 
* ಭಾಗವಹಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಯ = 170 ಅರ್ಹ (206 ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ)
* ಭಾಗವಹಿಸುವ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು= 7.926 ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು (10,500+ ನಿರೀಕ್ಷೆ)
* ಕ್ರೀಡಾಘಟನೆಗಳು = 28 ಕ್ರೀಡೆ - 306 ಆಟೋಟ
* ಹಿಂದಿನದು  = 2012 ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್- ಲಂಡನ್ 2012
* ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭ = 5 ಆಗಸ್ಟ್
* ಸಮಾರಂಭದ ಮುಕ್ತಾಯ = 21 ಆಗಸ್ಟ್
* ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ = ಮರಕಾನ (Maracanã) ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ
* ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ = ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ ಮೈಕೆಲ್ ಟೆಮರ್ -ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಫೆಡರೇಟೀವ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಆಫ್
* ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ = ಥಾಮಸ್ ಬ್ಯಾಚ್: ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕಮಿಟಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ
* ಮುಂದಿನ ಕೂಟ = '''ಜಪಾನ್-2020 ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್'''. 
.}}

== ಹರಾಜು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ==
[[File:Cidade_Candidata_(Rio_de_Janeiro_for_the_2016_Olympic_Games).JPG|link=[[:en:File:Cidade Candidata (Rio de Janeiro for the 2016 Olympic Games).JPG|File:Cidade Candidata (Rio de Janeiro for the 2016 Olympic Games).JPG]]|thumb|ಚಿಕ್ಕ{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಹುಡುಗಿ ೨೦೧೬ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಆಟಗಳ ಹರಾಜು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದ ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊ ನಗರವನ್ನು ತನ್ನ ಸಹಿ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿರುವುದು. (ಜನವರಿ ೨೦೦೯)]]
೨೦೧೬ ಒಲಿಂಪಿಕ ಆಟಗಳು ಹರಾಜಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ೧೬ ಮೇ ೨೦೦೭ ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ನಗರಗಳು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಲಿಂಪಿಕ ಸಮಿತಿಗೆ (ಐಒಸಿ) ೧೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ ೨೦೦೭ರ ಒಳಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಹರಜಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಿದರು. ಅರ್ಜಿದರ ನಗರಗಳು ೨೫ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಇರುವ ಐಒಸಿ ಅರ್ಜಿಯೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿರುವ ಅಧಿಕೃತ ಹರಜಿನ ಕಡತಗಳನ್ನು ೧೪ ಜನವರಿ ೨೦೦೮ರ ಒಳಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ೪ ಜೂನ ೨೦೦೮ ರಂದು, ೪ ನಗರಗಳ ಕಿರುಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಯಿತ್ತು:ಚಿಕಾಗೊ, ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್, ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊ ಮತ್ತು ಟೋಕಿಯೋ, ಟೋಕಿಯೋ ೧೯೬೪ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿತ್ತು ಮತ್ತು ೨೦೨೦ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಲಿದೆ. ಆಯ್ಕೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು ದೋಹಾವನ್ನು ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಹಂತಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ದೋಹಾ ಐಒಸಿ ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ಗಿಂತ ಹೊರಗೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ ಆಟಗಳನ್ನು ನೆಡೆಸಲು ಬಯಸಿತ್ತು. ಪ್ರೇಗ್ ಮತ್ತು  ಬಾಕು ಸಹ ಕಿರುಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಲು ವಿಫಲವಾದವು.&lt;sup&gt;[[2016 Summer Olympics#cite note-6|[5]]]&lt;/sup&gt;

೨೦೧೨ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನ ಹರಜು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅರ್ಹತೆ ನಿರ್ಧಾರ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿದ ಮೊರೊಕೊದ ನಾವಲ್ ಅಲ್ ಮುತವಕಿಲ್ ಅವರು ೧೦ ಸದಸ್ಯರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಆಯೋಗದ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿದರು. ಇವರು ಚುನಾವಣೆಗೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಇರುವ ಹಾಗೆ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨ರಂದು,  ಐಒಸಿ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಪ್ರೈಸಲ್ ನೀಡಿದರು.&lt;sup&gt;[[2016 Summer Olympics#cite note-7|[6]]]&lt;/sup&gt;

ಹರಜು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ನಗರಗಳು, ೧೧೫ ಮತ ಹಾಕುವ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸದಿರಲು ಮತ್ತು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹಲವು ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.  ಈ ನಗರಗಳು ಐಒಸಿ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸುವ ಹಾಗೆ ಇರಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಉಡುಗರೆಯನ್ನು ಸಹ ಈ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಹಾಗೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ನಗರಗಳು ದೇಶಿಯ ಬೆಂಬಲ,  ಕ್ರೀಡಾ ಮಾಧ್ಯಮ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಬೆಂಬಲ ಪಡೆಯವ ಮೂಲಕ ಸದಸ್ಯರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲು ,  ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಡಿಕೆ ಮಾಡಿದವು.

ಅಂತಿಮ ಮತದಾನ ಕೋಪೆನ್ಹೇಗನ್ನಲ್ಲಿ, ೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೯ ರಂದು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಮತ್ತು ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊ ಆಟಗಳು ನೆಡೆಸಲು ನೆಚ್ಚಿನ ನಗರಗಳಾದವು. ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಎರಡನೆ ಹಂತದ ಮತದಾನದ ನಂತರ ಚಿಕಾಗೊ ಮತ್ತು ಟೋಕಿಯೋ ಹೊರಬಿದ್ದಿವು, ಕೊನೆಯ ಸುತ್ತಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ರಿಯೊ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಮುನ್ನಡೆ ಪಡಿಯಿತ್ತು. ಪಡೆದ ಮುನ್ನಡೆ ಮತ್ತು ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊ ೨೦೧೬ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸುವ ನಗರ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.

{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;6&quot; |೨೦೧೬ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಹರಾಜು ಫಲಿತಾಂಶಗಳು&lt;sup&gt;[[2016 Summer Olympics#cite note-9|[8]]]&lt;/sup&gt;
|-
!ನಗರ
!ದೇಶ
|'''ಸುತ್ತು ೧'''
|'''ಸುತ್ತು ೨'''
|'''ಸುತ್ತು ೩'''
|-
|'''[[ರಿಯೋ ಡಿ ಜನೈರೊ|ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊ]]'''
|{{flag|ಬ್ರೆಜಿಲ್}}
|೨೬
|'''೪೬'''
|'''೬೬'''
|-
|[[ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್]]
|{{flag|ಸ್ಪೇನ್}}
|'''೨೮'''
|೨೯
|೩೨
|-
|[[ಟೋಕಿಯೋ]]
|{{flag|ಜಪಾನ್}}
|೨೨
|೨೦
|—
|-
|ಚಿಕಾಗೊ
|{{flag|ಯು.ಎಸ್.ಏ}}
|೧೮
|—
|—
|}

==೨೦೧೬ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್==
*ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ (the Games of the XXXI (Olympiad)31 ರ ಒಲಿಂಪಿಯಾಡ್ ಆಟೋಟಗಳು ಮತ್ತು ರಿಯೊ 2016 ಎಂದು ಕರೆಯುವರು.  ಈ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಆಟೋಟ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಹು-ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವಾಗಿದೆ. 2016 ಆಗಸ್ಟ್ 5 ರಿಂದ  21 ಆಗಸ್ಟ್ ವರೆಗೆ  ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊದಲ್ಲಿ  ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದಾಖಲೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ದೇಶಗಳ ದಾಖಲೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. 206(256) ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ  ಒಲಿಂಪಿಕ್  ಕಮಿಟಿಗಳಿಂದ  10500 ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವರು. ಕೊಸೊವೊ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಸುಡಾನ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ  ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವರು. ಇದರಲ್ಲಿ 306 ಪದಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಮಾಡುವರು.  28 ಒಲಿಂಪಿಕ್  ಆಟಗಳು; ರಗ್ಬಿ ಸೆವೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗಾಲ್ಫ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇವುಗಳನ್ನು  ಹೊಸದಾಗಿ 2009 ರಲ್ಲಿ  ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿ ಸೇರಿಸಿದೆ. (ಇಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾ ಪರಿಸರೀಯ ಸವಾಲು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ) ಈ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವು ಅತಿಥೇಯ ನಗರದಲ್ಲಿ 33 ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ  ಮತ್ತು ಸಾವೊ ಪಾಲೊ(ಬ್ರೆಜಿಲ್‍ನ ದೊಡ್ಡ ನಗರ) '''ನಗರದ ಐದು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬೆಲೊ ಹಾರಿಜಾಂಟೆ, ಸಾಲ್ವಡಾರ್, ಬ್ರ್ರೆಜಿಲಾ (ಬ್ರೆಜಿಲ್ ರಾಜಧಾನಿ) ಮತ್ತು ಮನಾಸ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದೆ.'''
*ಇವು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕಮಿಟಿಯ (IOC) ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಥಾಮಸ್ ಬಾಚ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮೊದಲ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್. ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊ([[:w:Rio de Janeiro|Rio de Janeiro]]) ಆತಿಥೇಯ ನಗರವೆಂದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009 ರಲ್ಲಿ  ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್'ನ ಕೋಪೆನ್ಹೇಗನ್ನಲ್ಲಿ, ನಡೆದ 121 ನೇ ಐಒಸಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ (ಸೆಷನ್) ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ರಿಯೊ ಬೇಸಿಗೆಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸುವ ಮೊದಲೆನೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಿಟಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ನಡೆದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಆಟಗಳು ಇವು.  1968 ರ ನಂತರ  ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ;  2000 ರ ನಂತರ  ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ.

==ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಢಾ ಸೇವೆಗೆ ಸನ್ಮಾನ==
[[File:14-01-10-tbh-012-kipchoge-keino.jpg|left|thumb|ಕೆನ್ಯಾದ,7 ಚಿನ್ನ,3 ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕದ ಓಟಗಾರ ಕಿಪ್ ಕೈನೊ(kipchoge-keino)]]
*[[:en:Kipchoge Keino|Kipchoge Keino]]
*'''ಕಿಪ್‌ ಕೈನೊ'''
*ಸಮಾಜಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಒಲಿಂಪಿಯನ್‌ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಆ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸ ಲಾಯಿತು. ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲೇ ಇಂತಹದ್ದೊಂದು ಘಟನೆ ನಡೆದಿದ್ದು ಇದೇ ಮೊದಲು. ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿಯು ಒಲಿಂಪಿಯನ್‌ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವ ಇದು. ಬಿಳಿಯ ಅಂಗಿ ಧರಿಸಿದ್ದ ಸುಮಾರು ಇನ್ನೂರು ಪುಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳು ನರ್ತಿಸುತ್ತಾ ಆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ವೇದಿಕೆಯ ಬಳಿ ಕರೆದೊಯ್ದರು. ಆಗ '''ಐಒಸಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಥಾಮಸ್‌ ಬಾಕ್''' ಮಾತನಾಡಿ ‘ಜಗತ್ತು ಅಶಾಂತಿಯ ಬೇಗುದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮನುಷ್ಯರಾದ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಸಮಾನರು. ಎಂದೆಂದೂ ಒಗ್ಗೂಡಿ ನಡೆಯುವ’ ಎಂಬ ಆಶಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಲೇ, ಆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು. ಅಂತಹ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾದವರು ಕೆನ್ಯಾ ದೇಶದ '''ಕಿಪ್‌ ಕೈನೊ'''. ಇಡೀ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಜನ ಎದ್ದು ನಿಂತು ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟಿದರು. ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಹಳಬರು ಕಿಪ್‌ ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ರೋಮಾಂಚನದಿಂದ ಸಂಭ್ರಮಿಸಿದರು. 

*ತಮ್ಮ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ಅನಾಥ ಮಕ್ಕಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಅನಾಥಾಲಯ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಅದೇ ಊರಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಯನ್ನೂ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ತಾವೇ ನಡೆಸುವ ಅನಾಥಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ನೂರಾರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.ಈಗ ಇದು ಕೆನ್ಯಾದ ಉತ್ತಮ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಅದೇ ಊರಲ್ಲಿ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಕಿಪ್‌ ಪಾತ್ರ ಬಲು ದೊಡ್ಡದು. ಇದೀಗ ರಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿರುವ ಕೆನ್ಯಾ ತಂಡದ ಅಥ್ಲೀಟ್‌ಗಳು ಇದೇ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ತರಬೇತು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ತರಬೇತಿಯಿಂದ ಲಂಡನ್‌ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆನ್ಯಾ ಎರಡು ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದಿತ್ತು. &lt;ref&gt;[http://www.prajavani.net/news/article/2016/08/15/430885.htmlಕೆನ್ಯಾ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್‌, ಅನಾಥಾಲಯ ಕಪ್ಪು ಜನರ ಹಾಡು ಪಾಡು, ಇತ್ಯಾದಿ...]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

===ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ 2016 ಕ್ಕೆ ಇತರ ಉಮೇದಿಗಳು===
*2016ರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಲು ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವ ದೇಶಗಳು ಬಿಡ್‌ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಐಒಸಿ 2007ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 13ರಂದು ಹೇಳಿತ್ತು. ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ 25 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಉತ್ತರಿಸಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದವು.
*ಆಗ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ ಸಮಿತಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿತು. '''ಚಿಕ್ಯಾಗೊ, ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌, ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊ ಮತ್ತು ಟೊಕಿಯೊ''' ಆತಿಥ್ಯದ ಅವಕಾಶ ಪಡೆಯಲು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮೂರನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ೬೬ ಅಂಕ ಪಡೆದು, ಈ ಅವಕಾಶ ರಿಯೊ ಪಾಲಾಯಿತು.
&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://rio2016olympicswiki.com/about-rio-2016-summer-olympics/ |title=About Rio 2016 Summer Olympics&quot; |access-date=2016-05-02 |archive-date=2020-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200614180933/http://rio2016olympicswiki.com/about-rio-2016-summer-olympics/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.famouslogos.us/2016-summer-olympics-logo/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2016-05-02 |archive-date=2011-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110723223213/http://www.famouslogos.us/2016-summer-olympics-logo/ |url-status=deviated |archivedate=2011-07-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110723223213/http://www.famouslogos.us/2016-summer-olympics-logo/ }}&lt;/ref&gt;
[[File:Maracana internal view april 2013.jpg|thumb|ಮರಕಾನ ಆಂತರಿಕ ವೀಕ್ಷಣೆ, ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೩]]
[[File:Stitched 003.jpg|thumb|ಹೊಲಿದ ೦೦೩]]

===ಸವಾಲುಗಳು===
*ಆತಿಥ್ಯದ ಅವಕಾಶ ಲಭಿಸಿದ ವರ್ಷದಿಂದಲೇ ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ ಸರ್ಕಾರ ಸಿದ್ಧತೆಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಆದರೆ, ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ವಿಘ್ನ ಎದುರಾಗಿತ್ತು. ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ ಕೂಟದ ಸಂಘಟನಾ ಸಮಿತಿಯ ಸಿಒಒ ಫ್ಲಾವಿಯಾ ಪೆಸ್ತಾನಾ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಆದರೂ ಎದೆಗುಂದದ ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ವಿಶ್ವದ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳನ್ನು  ಸಂಘಟಿಸಿದ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಂಬಾ ನಾಡು ಈಗ ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ. ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ 2011ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಮಿಲಿಟರಿ ಗೇಮ್ಸ್‌, 2013ರಲ್ಲಿ ಫಿಫಾ ಕಾನ್ಪಡರೇಷನ್‌ ಕಪ್‌, 2007ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾನ್‌ ಅಮೆರಿಕ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ ಮತ್ತು 2014ರಲ್ಲಿ ಫಿಫಾ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಟೂರ್ನಿಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಿದೆ.

*'''ಜೈಕಾ ವೈರಸ್‌ ಸಮಸ್ಯೆ:'''
*ಅಲ್ಲಿ ಜೈಕಾ ವೈರಸ್‌ ಹರಡುವ ಭೀತಿ ಎದುರಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ಕೂಟವನ್ನು ಬೇರೆಡಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಬೇಕೆಂದು ಭಾರಿ ಒತ್ತಾಯ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ  ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಸರ್ಕಾರ ಮಾತ್ರ ಇದಕ್ಕೆ ಸೊಪ್ಪು ಹಾಕಿಲ್ಲ. ‘ಜೈಕಾ ವೈರಸ್‌ನಿಂದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೂಟ ಆಯೋಜನೆ ಹೇಗಿರಲಿದೆ ಎನ್ನುವ ಕುತೂಹಲವಿದೆ.

[[File:Summer Olympics 2016 , Men's Freestyle Wrestling 74 kg 1.jpg|left|thumb|]]

==ಒಲಿಂಪಿಕ್‌ನ ಮೂಲ ಧ್ಯೇಯ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-style=&quot;background:#fbf8ff;&quot;
|'''ವೇಗ, ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠ:'''
*ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಭಾಷೆಯ ‘ಸಿಟಿಯಸ್‌, ಅಲ್ಟಿಯಸ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಟಿಯಸ್‌’ ಎನ್ನುವುದು ಒಲಿಂಪಿಕ್‌ನ ಮೂಲ ಧ್ಯೇಯ. ವೇಗವಾಗಿ, ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠ ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಈ ಪದಗಳು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಆರಂಭದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳು ಓಟ, ಜಿಗಿತ ಮತ್ತು ಭಾರ ಎತ್ತುವಿಕೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಈ ಧ್ಯೇಯ ರಚನೆಯಾಗಿತ್ತು.
*ಆಧುನಿಕ ಒಲಿಂಪಿಕ್‌ನ ಪ್ರವರ್ತಕ ಎನಿಸಿರುವ ಬ್ಯಾರನ್‌ ಡಿ. ಕೋಬರ್ಟ್‌ ಪ್ರಕಾರ ‘‘ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡುವುದು ಮುಖ್ಯವೇ ಹೊರತು ಜಯಿಸುವುದು ಅಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲ’’. ಅದೇ ರೀತಿ ‘‘ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಗತಿ ‘ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದು’. ಇದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ‘ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಹೋರಾಡುವುದು’. ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ’’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
|}

==ಒಲಂಪಿಕ್ ಧ್ವಜ==
*ಶ್ವೇತವರ್ಣದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಧ್ವಜದಲ್ಲಿ ಈ ಐದು ವರ್ತುಲಗಳು ಐದು ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ (ಕೆಂಪು, ನೀಲಿ, ಹಸಿರು, ಹಳದಿ ಹಾಗೂ ಕಪ್ಪು) ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಧ್ವಜದಲ್ಲಿ ಈ ಆರು ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ (ಒಲಿಂಪಿಕ್‌ ಚಿಹ್ನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಐದು ಬಣ್ಣಗಳು  ಮತ್ತು ಧ್ವಜದ ಬಿಳಿ ವರ್ಣ) ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದಾದರೂ ಇದ್ದೇ ಇದೆ.
[[File:Centro Olímpico de Deodoro.jpg|thumb|ಸೆಂಟ್ರೊ ಒಲಿಂಪಿಕೊದಲ್ಲಿ ಡಿ ಡೀಯೋಡೊರೊ]]
[[File:Maria Lenk Aquatic Center.jpg|thumb|ಮಾರಿಯಾ ಲೆಂಕ್ ಅಕ್ವಾಟಿಕ್ ಸೆಂಟರ್]]

===ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿ===
* ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಐದು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ (ಬೆಲೊ ಹಾರಿಜಂಟ್‌, ಸಾಲ್ವಡರ್‌, ಬ್ರಸಿಲಿಯಾ, ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊ ಮತ್ತು ಮನಾಸ್‌) ನಡೆಯಲಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ರಿಯೊದಲ್ಲಿದೆ.
* ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಮೊದಲ ನಗರ ಎನ್ನುವ ಕೀರ್ತಿ ರಿಯೊ ಹೊಂದಿದೆ.
* ಕೊಸೊವಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಸೂಡಾನ್‌ಗೆ ಇದು ಮೊದಲ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌
* ಈ ಬಾರಿಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರಗ್ಬಿ ಮತ್ತು ಗಾಲ್ಫ್‌ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ.
&lt;ref&gt;18/07/2016:www.prajavani.net/article/ಸಾಂಬಾ ನಾಡು-ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ-ಕ್ರೀಡಾ-ಪ್ರೀತಿ&lt;/ref&gt;
===ಅಂತಿಮ ಮಾಹಿತಿಗಳು===
*31-7-2016:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ಭಾಗವಹಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು || 206 
|-
! ಒಟ್ಟು ಮುಖ್ಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳು || 28
|-
!ಒಟ್ಟು  ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ||41
|-
!ಭಾಗವಹಿಸುವ ಒಟ್ಟು ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು || 10293
|-
! ಒಲಂಪಿಕ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳಗಳು ||33 
|}
&lt;ref&gt;http://www.prajavani.net/sites/default/files/article_images/2016/07/30/olampics.jpg{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} :ಮರುಕಳಿಸಿದ ಇತಿಹಾಸ ಮರುಕಳಿಸಿದ ದುರಂತ:07/31/2016&lt;/ref&gt;

==ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಕ್ಕೆ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚ ಅಥವಾ ಹೂಡಿಕೆ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|colspan=2 style=&quot;background:#eee; text-align:center;&quot;| ಆದಾಯ
|-
!ಫೆಡರಲ್ &amp; ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಒಟ್ಟು	||ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಡಾಲರ್‍ನಲ್ಲಿ(R$)	
|-
|ಜನರಲ್ ಒಟ್ಟು 	||	9106905.02	
|-
|ಖಾಸಗಿ ನಿಧಿಗಳ	||	2804822.16	
|-
|ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣ	||	6302082.86	
|-
|ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆದಾಯ ಒಟ್ಟು-1	||	56,015,708.68	
|-
|ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆದಾಯ ಒಟ್ಟು -2	||	34,033,726.00	
|-
!ಎಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟು||108263244.7
|-
|colspan=2 style=&quot;background:#eee; text-align:center;&quot;| ಹೂಡಿಕೆ
|-		
|ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಪಾರ್ಕ್	||	10.3 ಬಿಲಿಯನ್	
|-
|ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ	||	14.48 ಬಿಲಿಯನ್
|-
|ಜನರಲ್-ಇತರೆ(ಒಟ್ಟು)	||	4.18 ಬಿಲಿಯನ್	
|-
!ಎಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟು ||28.96 ಬಿಲಿಯನ್ (2896 ಕೋಟಿ R$)
|-
|}
&lt;ref&gt;[http://g1.globo.com/rio-de-janeiro/rio-450-anos/noticia/2015/01/passada-crise-com-o-coi-paes-diz-que-obras-da-rio-2016-estao-na-mao.html &quot;G1 - Passada crise com o COI, Paes diz que obras da Rio 2016 estão 'na mão' - notícias em Rio 450 anos]&lt;/ref&gt;

==ಒಲಂಪಿಕ್ ಜ್ಯೋತಿ==
*'''ಒಲಂಪಿಕ್ ಜ್ಯೋತಿ'''  ದೇಶದ 300 ನಗರಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿ ಆಗಸ್ಟ್‌ 5ರಂದು ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ ನಡೆಯುವ ಮರಾಕಾನ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಸೇರಲಿದೆ. ವೇತನ ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು  ಕೆಲವರು ಆಂಗ್ರ ಡೊಸ್‌ ರಿಯೆಸ್‌ ಬಳಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿ ಸಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ನಿರತರು ಜ್ಯೋತಿ ತಡೆದು ಗಲಾಟೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ’ ಎಂದು  ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊ ರಾಜ್ಯ ಭದ್ರತಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಜೋಸ್‌ ಮರಿಯಾನೊ ಬೆಲ್‌ಟ್ರೇಮ್‌   ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ ಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು  ತಡೆಯುವುದು ಅಕ್ಷಮ್ಯ ಅಪರಾಧ. ಅಂತಹವರನ್ನು ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜತೆಗೆ ಜ್ಯೋತಿ ಸಾಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿ ಇಂತಹ ಘಟನೆ ಮರುಕಳಿಸದಂತೆ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ.

==ಭಾರತದಲ್ಲಿ 'ರನ್‌ ಫಾರ್‌ ರಿಯೊ’==
*ಯುವ ಸಮು ದಾಯದಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ ಬಗೆಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 31-7-2016 ಭಾನುವಾರ ‘ರನ್‌ ಫಾರ್‌ ರಿಯೊ’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಿದ್ದು, 20 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳು ಭಾಗವಹಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ.ಮೇಜರ್‌ ಧ್ಯಾನಚಂದ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುವ ಈ ಓಟ ಜವಾಹರಲಾಲ್‌ ನೆಹರೂ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯವಾಗಲಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.prajavani.net/categories/%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B3%80%E0%B2%A1%E0%B3%86-0 |title=ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ ಜ್ಯೋತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭದ್ರತೆ;30th Jul, 2016 |access-date=2016-07-30 |archive-date=2016-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160705003324/http://www.prajavani.net/categories/%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B3%80%E0%B2%A1%E0%B3%86-0 |url-status=deviated |archivedate=2016-07-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160705003324/http://www.prajavani.net/categories/%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B3%80%E0%B2%A1%E0%B3%86-0 }}&lt;/ref&gt;

==[[ರಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ 2016ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ]]==
*1900ರಿಂದಲೇ ಭಾರತ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.  ಇದುವರೆಗೂ 23 ಬಾರಿ ವಿಶ್ವದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದೆ.  ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನ ಪುರುಷರ 200 ಮೀಟರ್ಸ್‌ ಓಟ ಮತ್ತು 200  ಮೀಟರ್ಸ್‌  ಹರ್ಡಲ್ಸ್‌ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತದ ನಾರ್ಮನ್‌ ಗಿಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಪ್ರಿಚರ್ಡ್‌  ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದರು. ನಾರ್ಮನ್‌ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಬಳಿಕ ಭಾರತ 22 ಸಲ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಪದಕ ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.
*ಪಟಿಯಾಲ, ಬೆಂಗಳೂರು,  ಕೇರಳ  ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕೂ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು 12 &quot;ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರ&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.sportsauthorityofindia.nic.in/showfile.asp?link_temp_id=794 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2016-05-03 |archive-date=2016-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161012043601/http://sportsauthorityofindia.nic.in/showfile.asp?link_temp_id=794 |url-status=deviated |archivedate=2016-10-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161012043601/http://sportsauthorityofindia.nic.in/showfile.asp?link_temp_id=794 }}&lt;/ref&gt; ಗಳಿವೆ. ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಂಥ  ಕೂಟಕ್ಕೆ ವಿದೇಶಿ ಕೋಚ್‌ ಬೇಕು ಎಂದಾಗ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಅದಕ್ಕೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.  ಭಾರತದ ಅಥ್ಲೀಟ್‌ ಗಳು ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯಲು ಸ್ಪೇನ್‌, ಅಮೆರಿಕ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
*2016ರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಬೇಕು ಎನ್ನುವ  ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಟಾರ್ಗೆಟ್‌ ಒಲಿಂಪಿಕ್‌ ಪೋಡಿಯಮ್‌ (ಟಾಪ್‌) ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಕೋಚ್‌, ಕ್ರೀಡಾ ಪರಿಕರ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ನೆರವಾಗುತ್ತಿದೆ.  ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಖರ್ಚಿಗೆ ಮಾಸಿಕ ರೂ.1 ಲಕ್ಷ ಕೊಡಲು ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಿದೆ. (ಮ್ಯಾಪ್+))
 
[[File:Rio de Janeiro in Brazil.svg|thumb|ಬ್ರೆಜಿಲ್'ನಲ್ಲಿ ರಿಯೋ ಡಿ ಜನೈರೋ]]
===ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ===
*ಗುವಾಹಟಿಯಲ್ಲಿ ೨೦೧೬ರ ನಡೆದ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತ 308 ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದೆ. ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದು 58 ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳು. ಜೊತೆಗೆ ಅಗ್ರ ರ್ಯಾಂಕ್‌ ಗಳಿಸಿದೆ.
*ಹದಿನೇಳು ಏಷ್ಯನ್‌ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಿಂದ ಭಾರತ ಒಟ್ಟು 616 ಪದಕಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದೆ. ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಂದ ಪದಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೇ 72. ಇನ್ನು  ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌   ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಒಟ್ಟು 436 ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದೆ. '''ಆದರೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಜಯಿಸಿದ ಪದಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಎರಡು'''
*'''ಡಿಸ್ಕಸ್‌ ಎಸೆತ'''ದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಭರವಸೆ ಎನಿಸಿರುವ ವಿಕಾಸ್‌ ಗೌಡ, ಕೃಷ್ಣಾ ಪೂನಿಯಾ ಅವರ ‘ಸಾಧನೆ’:
*ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಕಾಸ್‌  2012ರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ 64.79 ಮೀಟರ್ಸ್ ದೂರ ಮಾತ್ರ ಡಿಸ್ಕ್‌ ಎಸೆದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ವಿಶ್ವದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ 66.28 ಮೀಟರ್ಸ್‌ ದಾಖಲೆ ಇದೆ.(ಲಿಥುವೇನಿಯಾದ ವಿರ್ಜಿಲಿಜುಸ್ ಅಲೆಕ್ನಾ 2004ರ ಅಥೆನ್ಸ್‌ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ 69.89 ಮೀಟರ್ಸ್‌ ಡಿಸ್ಕ್‌ ಎಸೆದಿದ್ದು ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ ದಾಖಲೆ ಎನಿಸಿದೆ.) 
*ಪೂನಿಯಾ  2012ರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ 63.54 ಮೀಟರ್ಸ್ ಎಸೆದಿದ್ದರು. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಅಥ್ಲೀಟ್‌ ಸೀಮಾ ಅಂಟಿಲ್‌ ಕೂಡ 61.91 ಮೀಟರ್ಸ್ ಡಿಸ್ಕ್‌ ಎಸೆದು ಅರ್ಹತಾ ಸುತ್ತಿನಿಂದಲೇ ಹೊರಬಿದ್ದಿದ್ದರು. (ಜರ್ಮನಿಯ ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹೆಲ್‌ಮೆನ್‌ 1988ರ ಕೂಟದಲ್ಲಿ 72.30 ಮೀಟರ್ಸ್‌ ಎಸೆದದ್ದು ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ ದಾಖಲೆ ಎನಿಸಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ರೊವೇಷ್ಯಾದ ಸ್ಯಾಂಡ್ರಾ ಪೆರ್ಕೊವಿಕ್‌ (69.11 ಮೀಟರ್ಸ್‌) ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದಿದ್ದರು.)
*'''ಶಾಟ್‌ಪುಟ್‌''':ರಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಅರ್ಹತೆ ಗಳಿಸಿರುವ ಶಾಟ್‌ಪಟ್‌ ಸ್ಪರ್ಧಿ ಇಂದರ್‌ಜಿತ್‌ ಸಿಂಗ್  ಹೋದ ವರ್ಷ ಚೀನಾದ ವುಹಾನ್‌ನಲ್ಲಿ  ನಡೆದ ಏಷ್ಯನ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ  ಚಿನ್ನ ಜಯಿಸಿದ್ದರು. ಏಷ್ಯನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿ ಯಲ್ಲೂ ಇದೇ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. 19.70 ಮೀಟರ್ಸ್‌ ದೂರ ಗುಂಡು ಎಸೆದಿದ್ದು  ವೈಯಕ್ತಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧನೆ ಎನಿಸಿದೆ.
*'''ಓಟ''' : ಏಷ್ಯನ್‌ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯನ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನ 800 ಮೀಟರ್ಸ್‌ ಓಟದಲ್ಲಿ ಐದು ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿರುವ ಟಿಂಟು ಲೂಕಾ ಏಷ್ಯಾ ವಲಯದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿರುವ ಕೇರಳದ ಟಿಂಟು ಹಿಂದಿನ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌  ತಲುಪಿದ್ದರು.800 ಮೀಟರ್ಸ್‌ ಗುರಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಲು ಟಿಂಟು ಒಂದು ನಿಮಿಷ 59.69 ಸೆಕೆಂಡು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಮರಿಯಾ ಸವಿನೊವಾ ಒಂದು ನಿಮಿಷ 56.19 ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಗುರಿ ತಲುಪಿದ್ದರು.
*3000 ಮೀಟರ್ಸ್‌ ಸ್ಟೀಫಲ್‌ ಚೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಉತ್ತಮ ದಾಖಲೆ ಹೊಂದಿರುವ ಲಲಿತಾ ಬಾಬರ್‌ ಹೋದ ವರ್ಷ ಏಷ್ಯನ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ 9 ನಿಮಿಷ 34.13 ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಗುರಿ ತಲುಪಿ ಚಿನ್ನ ಜಯಿಸಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದಿದ್ದರು.
*ಅಥ್ಲೀಟ್‌ಗಳ ಜೊತೆ ಫೆಡರೇಷನ್‌ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಅವರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಸ್ಥೈರ್ಯ ತುಂಬಬೇಕೆಂದು ಭಾರತದ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್‌'ಅಭಿಮಾನಿ ಪ್ರಮೋದ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ.
*ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮಾಜಿ ಅಥ್ಲೀಟ್‌ ಮಿಲ್ಖಾ ಸಿಂಗ್‌ ಹೇಳಿದ್ದು,&quot;ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಒಬ್ಬ ಅಥ್ಲೀಟ್‌ ಒಂದು ಪದಕ ಗೆದ್ದರೆ ಸಾಕು. ಇಷ್ಟು ದಿನ ಬದುಕಿದ್ದು ಸಾರ್ಥಕ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಅಂಥದ್ದೊಂದು ಅಪೂರ್ವ ಕ್ಷಣವನ್ನು ಎದುರು ನೋಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದೇನೆ.&quot;
==ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್==
*'''ಮಹಿಳೆ: ಸಿಂಗಲ್ಸ್:'''
*'''ಪಿ.ವಿ.ಸಿಂಧು''':
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!ಕ್ರೀಡಾಪಟು	||ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ	||ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ	||ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ	||ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ	||ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ	||ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ	||ಪದಕ	
|-
|'''ಪಿ.ವಿ. ಸಿಂಧು'''||ಸರೊಸಿ(ಹಂಗೆರಿ)	||ಲೀ (ಕೆನಡ)||ತಾಯಿ ತಾ ಚೀನಾ ಟೈಫೆ||ವಾಂಗ್ (ಚೀನಾ)||ನಜೊಮಮಿ ಓಕೊಹರಾ(ಜಪಾನ್	||ಕೆರೊಲಿನಾ ಮೆರಿನ್ (ಸ್ಪೈನ್)||ರ್ಯಾಂಕ್		
|-
|1ನೇ,2ನೇ, 3ನೇ ಆಟ ಅಂಕಗಳು||21-8,21–9||19-21, 21-15, 21-17.||21-13, 21-15	||22–20, 21–19||21–19, 21–10||21–19, 12–21, 15–21)||
|-style=&quot;background:#ffff00;&quot;
|ಫಲಿತಾಂಶ	||ಗೆಲವು  	||ಗೆಲವು  	||ಗೆಲವು  	||	ಗೆಲವು  	||	ಗೆಲವು  	||	ಸೋಲು  	||{{Silver medal}}	
|-
|}
ಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಸಿಂಗಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ  ಗೆದ್ದ ಭಾರತದ ಪಿ.ವಿ. ಸಿಂಧು ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ; ಗಳಿಸಿದ ಸ್ಪೇನ್‌ ಆಟಗಾರ್ತಿ ಕ್ಯಾರೊಲಿನಾ ಮರಿನ್‍ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ, ಮತ್ತು ಜಪಾನಿನ ನೊಜೊಮಿ ಒಕುಹರಾ ಕಂಚಿನ ಪದಕ ಪಡೆದರು.  
;ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:
*  ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಫೈನಲ್ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಆಟಗಾರ್ತಿ
* ರಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಒಲಿದ ಎರಡನೇ ಪದಕ
* ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಕಂಚು ಗೆದ್ದಿದ್ದ ಸಿಂಧು
*ಪಿ.ವಿ. ಸಿಂಧು ಅವರಿಗೆ ₹ 50 ಲಕ್ಷ ನಗದು ಪುರಸ್ಕಾರ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಭಾರತ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು (ಬಿಎಐ)  ಘೋಷಿಸಿದೆ. [[ತೆಲಂಗಾಣ]] ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕೆ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್‌ ರಾವ್ ಅವರು ಒಂದು ಕೋಟಿ ನೀಡುವುದಾಗಿದೆ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.prajavani.net/news/article/2016/08/20/432323.html |title=ಸಿಂಧು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಬೆಡಗು |access-date=2016-08-20 |archive-date=2016-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820194804/http://www.prajavani.net/news/article/2016/08/20/432323.html |url-status=deviated |archivedate=2016-08-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160820194804/http://www.prajavani.net/news/article/2016/08/20/432323.html }}&lt;/ref&gt;
*ಫೋಟೊ:[[http://www.prajavani.net/news/article/2016/08/20/432323.html]]
===ಕುಸ್ತಿ-ರೆಸಲಿಂಗ್ (ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್) ಮಹಿಳೆಯರು===
*'''17 ಆಗಸ್ಟ್,2016:-ಮಹಿಳಾ ಕುಸ್ತಿಯ 58 ಕೆ.ಜಿ. ವಿಭಾಗದ ಕಂಚಿನ ಪದಕಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದ ಹಣಾಹಣಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಾಕ್ಷಿ ಮಲಿಕ್‌ ಕಜಕಸ್ತಾನದ ಟೈನಿಬೆಕೊವಾ ಐಸುಲು ಅವರನ್ನು 8–5ರಿಂದ ಸೋಲಿಸಿದರು.'''
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!ಪಟು ||ತೂಕ||ಮೊ.ಸುತ್ತು,ವಿಪಕ್ಷ      ||ಫಲಿ-      ||ವಿಪಕ್ಷ        ||ಫಲಿ-     ||ವಿಪಕ್ಷ                ||ಫಲಿ-1/4||1/4||ವಿಪಕ್ಷ        ||ಫಲಿ-1/4||ಪದಕ
|-bgcolor=&quot;#ffcccc&quot;
|[[ಸಾಕ್ಷಿ ಮಲಿಕ್]]||58 kg|| ಜೆ ಮೆಟರ್ಸನ್(ಸ್ವೀಡನ್)||W 3–1ಗೆಲುವು||ಚೆರ್ಡಿವೆರ-ಮಾಲ್ಡೊವ||W 3–1:ಗೆ||ಕೊಬ್ಲೊವ ರಷ್ಯಾ)L 1–3ಸೋ.||ಬೈ1/4ಕ್ಕೆ||ಪುರೆವ್ಡೊರ್(ಮಂ,ಲಿಯ)W 3–1 PP||ಟೈನಿಬೆಕೊವಾ ಐಸುಲು(ಕಜಕ್)W 8–5||ಗೆಲುವು||{{ Bronze medal}}
|-	 
|}

* [[ವಿನೇಶ್ ಪೋಗಟ್]] X Vuc (ROU)[[ರೊಮೇನಿಯ]] W 4–0 (ಗೆಲವು)ST:: Sun Yn (CHN)[[ಚೀನಾ]] L 0–5 VB (ಸೋಲು)
* [[ಬಬಿತಾ ಪೋಗಟ್]] X Prevolaraki (GRE)ಗ್ರೀಸ್ L 1–3 PP(ಸೋಲು)
*ಹಣಾಹಣಿ ಮುಗಿಯಲು ಇನ್ನು 9 ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಳಿವೆ ಎನ್ನುವಾಗ ಸಾಕ್ಷಿ 3 ಪಾಯಿಂಟ್ಸ್‌ ಗಳಿಸಿ ಗೆಲುವುಪಡೆದರು.ಸಾಕ್ಷಿಯ ಕೋಚ್‌ ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಅಖಾಡದಲ್ಲಿ ಕುಣಿದಾಡಿದರು.
*ಕುಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ:ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನ ಕುಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಐದನೇ ಪದಕವಿದು. ಹಿಂದೆ ಕೆ.ಡಿ. ಜಾಧವ್‌ (1952), ಸುಶೀಲ್‌ ಕುಮಾರ್‌ (2008 ಮತ್ತು 2012), ಯೋಗೇಶ್ವರ ದತ್‌ (2012) ಪದಕಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದರು.
*ಫೋಟೋ:[[http://www.prajavani.net/news/article/2016/08/18/431776.html]]
&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.prajavani.net/news/article/2016/08/18/431776.html |title=ಕುಸ್ತಿ: ಕಂಚಿನ ಪದಕಕ್ಕೆ ಮುತ್ತಿಕ್ಕಿದ ಭಾರತದ ಸಾಕ್ಷಿ |access-date=2016-08-20 |archive-date=2016-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160821111212/http://www.prajavani.net/news/article/2016/08/18/431776.html |url-status=deviated |archivedate=2016-08-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160821111212/http://www.prajavani.net/news/article/2016/08/18/431776.html }}&lt;/ref&gt;
==ದೀಪಾ ಕರ್ಮಾಕರ್ (ಈವೆಂಟ್: ಕಲಾತ್ಮಕ),ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ಸ್==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ಕ್ರೀಡಾಪಟು !! ಕಸರತ್ತು !!colspan=4|  ಅಂತಿಮನಿರ್ಣಯ !! 
|-
!         || ಘಟಕ   || ದಿನ     ||ಅರ್ಹತೆ ಅಂಕ||ರ್ಯಾಂಕ್||ಅಂತಿಮಅಂಕ|| ರ್ಯಾಂಕ್
|-
|[[ದೀಪಾ ಕರ್ಮಾಕರ್]] ||ವಾಲ್ಟ್  ||14 August  || 14.85  ||8  ||15066  || 4ನೇಸ್ಥಾನ
|- 
|}
*ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇಸ್ಥಾನ :
ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ವನಿತೆ ದೀಪಾ ಕರ್ಮಾಕರ್ ಅವರಿಗೆ 14-8-2016 ಭಾನುವಾರ ರಾತ್ರಿ ಸ್ವಲ್ಪದರಲ್ಲಿ ಪದಕ ತಪ್ಪಿತು.ವಿಶ್ವದ ಘಟಾನುಘಟಿ ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ ಪಟುಗಳಿಗೆ ಕಠಿಣ ಪೈಪೋಟಿ ಒಡ್ಡಿದ ದೀಪಾ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತೃಪ್ತಿಪಡಬೇಕಾಯಿತು.
ಮೊದಲ ಅವಕಾಶದಲ್ಲಿ 14,866 ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಅವಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣವಾದ ಪ್ರುಡೊನೊವಾ ವಾಲ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ 15.266 ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಒಟ್ಟು 15.066 ಅಂಕಗಳು.ದೀಪಾ ನಂತರ ಕಣಕ್ಕಿಳಿದ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‍ಲೆಂಡ್ ಗುಲಿಯಾ ಸ್ಟೇನ್‌ಗ್ರುಬೆರ್ 15.216 (ಕಂಚು)(ದೀಪಾಗಿಂತ 0.150ಹೆಚ್ಚು) ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಕೊನೆಯ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ ಕಣಕ್ಕಿಳಿದ ಅಮೆರಿಕದ ಸಿಮೊನ್ ಬೈಲ್ಸ್ 15.966 ಅಂಕ ಪಡೆದು ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದರು. ಮರಿಯಾಪಸೇಕಾ ರಷ್ಯಾ15253 (ಬೆಳ್ಳಿ).
*ವಾಲ್ಟ್:[[http://www.hindustantimes.com/olympics/dipa-karmakar-s-produnova-vault-is-risky-but-so-is-gymnastics/story-PzKH7JQcwAJpGDSBw70oBL.html]][[https://www.youtube.com/watch?v=gwkgkLwVPO0]][[https://www.youtube.com/watch?v=g_ZqIAyvyF4]]
&lt;ref&gt;[http://www.prajavani.net/news/article/2016/08/15/430994.htmlಜಿಮ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌: ಪದಕ ತಪ್ಪಿದರೂ ಮನಗೆದ್ದ ದೀಪಾ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==ಒಲಂಪಿಕ್ ೨೦೧೬ಕ್ಕೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ಭಾರತದ ಪಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! width=45|ಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆ
! width=180|ಕ್ರೀಡೆ
! width=45|ಪುರುಷರು
! width=45|ವನಿತೆಯರು
! width=45|ಒಟ್ಟು
!ಕ್ರೀಡಾ ಘಟಕಗಳು(Events) 
|-
| ೧||align=left|ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆ  || 1 || 3  || 4 || 3
|-
| ೨||align=left|ಅತ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ || 17||17||34|| 21
|-
| ೩||align=left|ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ || 3 || 4 || 7 || 4
|-
| ೪||align=left|ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್  || 3 || 0 || 3 || 3
|-
| ೫||align=left|ಹಾಕಿ-(ಮೈದಾನ) || 16+2 ||16+2|| 32+4|| 2
|-
| ೬||align=left|ಗೋಲ್ಫ್ || 2 || 1 || 3 || 2
|-
| ೭||align=left|ಜಿಮ್ನ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್ || 0 || 1 || 1 || 1
|-
| ೮||align=left|ಜುಡೊ || 1 || 0 || 1 || 1
|-
| ೯||align=left|ರೋಯಿಂಗ್ (ದೋಣಿ-Rowing) || 1 || 0 || 1 || 1
|-
| ೧೦||align=left|ಶೂಟಿಂಗ್(Shooting) || 9 || 3 || 12 || 11
|-
| ೧೧||align=left|ಈಜು || 1 || 1 || 2 || 2
|-
| ೧೨||align=left|ಟೇಬಲ್‍ ಟೆನ್ನಿಸ್. || 2 || 2 || 4 || 2
|-
| ೧೩||align=left|ಟೆನ್ನಿಸ್ || 2|| 2 || 4 || 3
|-
| ೧೪||align=left|ಭಾರ ಎತ್ತುವಿಕೆ ||1|| 1 || 2 || 2
|-
| ೧೫||align=left|ಕುಸ್ತಿ (Wrestling) || 5 || 3 || 8 || 8
|-
|- class=&quot;sortbottom&quot;
! !!ಒಟ್ಟು !!66!!56!!122
! 66
|}

&lt;ref&gt; indian-athletes-qualified-brazil[[http://www.ibtimes.co.in/rio-olympics-complete-list-indian-athletes-qualified-brazil-so-far-686195#F1qekhIaZQ2EIBhG.99]]&lt;/ref&gt;

==2016ರ ರಿಯೊ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಂಪಿಕ್‍ ಕ್ರೀಡೆಗಳು &amp; ವಿಭಾಗಗಳು==
*ಒಲಂಪಿಕ್‍ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭ 5 ಆಗಸ್ಟ್ 2016 ರಂದು ಮರಕಾನಾ (Maracanã) ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದೆ.
*'''ಕ್ರೀಡೆಗಳು''' :
*2016 ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಒಟ್ಟು 28 ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 41 ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 306 ಘಟಕ/ಘಟನೆಗಳನ್ನು  ಹೊಂದಿದೆ..
ಆಟ ಮತ್ತು ಉಪವಿಭಾಗಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದೆ.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!ಆಟ	||	ವಿಭಾಗ	||	ಆಟ	||	ವಿಭಾಗ	||	ಆಟ	||	ವಿಭಾಗ	
|-
|'''ಜಲ-ಕ್ರೀಡೆ'''	||ಸಂಖ್ಯೆ		||'''ಇಕ್ವೆಸ್ಟ್ರಿಯನ್'''||ಸಂಖ್ಯೆ	||	ರಗ್ಬಿ ಸೆವೆನ್ಸ್ ||ಸಂಖ್ಯೆ		
|-
|ಡೈವಿಂಗ್ 	||	8	||	ಕುದುರೆ 	||	2	||	ಸೇಲಿಂಗ್ 	||	10	
|-
|ಈಜು 	||	34	||	ಈವೆಂಟಿಂಗ್ ||	2	||	ಶೂಟಿಂಗ್ 	||	15	
|-
|ಸಿಂಕ್ರೊನೈಸ್ ಈಜು ||	2	||	ಜಿಗಿಯುವ 	||	2	||	ಟೇಬಲ್ ಟೆನಿಸ್ ||	4	
|-
|ವಾಟರ್ ಪೋಲೊ||	2	||	ಫೆನ್ಸಿಂಗ್ 	||	10	||	ಟೇಕ್ವಾಂಡೋ ||	8	
|-
|ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆ ||	4	||	ಫೀಲ್ಡ್ ಹಾಕಿ 	||	2	||ಟೆನಿಸ್ 	||	5	
|-
|ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ 	||	4	||	ಫುಟ್ಬಾಲ್ 	||	2	||	ಟ್ರಯಥ್ಲಾನ್ 	||	2	
|-
|ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ||	5	||	ಗಾಲ್ಫ್ 	||	2	||	'''ವಾಲಿಬಾಲ್'''	||		
|-
|ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ಬಾಲ್ ||	2	||	'''ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ಸ್'''	||		||ವಾಲಿಬಾಲ್ 	||	2	
|-
|ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ 	||	13	||	ಕಲಾತ್ಮಕ 	||	14	||	ಬೀಚ್ ವಾಲಿಬಾಲ್ 	||	2	
|-
|'''ಕ್ಯಾನೋಯಿಂಗ್'''||	||ಲಯಬದ್ಧ 	||	2	||	ವೇಟ್ಲಿಫ್ಟಿಂಗ್ 	||	15	
|-
|ಸ್ಕೀ ಪಂದ್ಯ ||	4	||	ಟ್ರ್ಯಾಂಪೊಲೈನ್ 	||	2	||'''ರೆಸ್ಲಿಂಗ್'''	||		
|-
|ಸ್ಪ್ರಿಂಟ್ 	||	12	||	ಹ್ಯಾಂಡ್ಬಾಲ್ ||	2	||	ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ 	||	12	
|-
|'''ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್'''	||	||	ಜೂಡೋ (14)	||	14	||ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ರೋಮನ್ 	||	6
|-	
|ಬೈಕಿಂಗ್ 	||	2	||	ಆಧುನಿಕ ಪೆಂಥಲಾನ್ 	||	2	||		||
|-		
|ರಸ್ತೆ 	||	4	||	ರೋಯಿಂಗ್ 	||	14	||		||		
|-
|ಟ್ರ್ಯಾಕ್ 	||	10	||	ರಗ್ಬಿ ಸೆವೆನ್ಸ್ 	||	2	||		||		
|-
|}

==ಫೋಟೊಗಳು==
[[File:Vila Olímpica Rio 2016.jpg|thumb|ಪಲಂಪಿಕ್ ಗ್ರಾಮ (Vila Olímpica Rio 2016)]]
[[File:Arena Olímpica do Rio.jpg|left|thumb| ಒಲಂಪಿಕ್ ಅಖಾಡ (Arena Olímpica do Rio)]]
[[File:Tênis Rio 2016.jpg|center|thumb|ಟೆನ್ನಿಸ್ (Tênis Rio 2016)]]


==ಒಲಂಪಿಕ್ ಕಮಿಟಿ ಸದಸ್ಯ-ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಆ ದೇಶದ ಸ್ಪರ್ಧಾಳುಗಳು ==
೨೦೧೬-ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಪಟ್ಟಿ:(ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ)
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|colspan=6 style=&quot;background:#eee; text-align:center;&quot; | &lt;big&gt;'''ದೇಶ (ಸ್ಪರ್ದಾಳುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ)'''&lt;/big&gt;
|-											
|ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನ (1)||ಚಿಲಿ (42)||ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ (7)||ಮೊಜಾಂಬಿಕ್ (4)	||ಸೊಲೊಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳು (1)||ಸೇಶೆಲ್ಸ್ (5)	
|-
| ಅಲ್ಬೇನಿಯಾ (5)||	ಚೀನಾ (413)||ಸ್ವತಂತ್ರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು (1)||ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ (2)||ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ (137)||ಸಿಯೆರಾ ಲಿಯೋನ್ (2)	
|-
| ಆಲ್ಜೀರಿಯಾ (65)	||ಕೊಲಂಬಿಯಾ (147)||ಭಾರತ (120)||	 ನಮೀಬಿಯಾ (11)||	ದಕ್ಷಿಣ ಸೂಡಾನ್ (2)||ಸಿಂಗಪುರ (22)	
|-
| ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಮೋವಾ (2)||ಕೊಮೊರೊಸ್ (2)||ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ (28)||ನೌರು (2)||ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ (205)||ಸ್ಲೊವಾಕಿಯಾ (52)	
|-
| ಅಂಡೋರಾ (5)||ಕಾಂಗೋ (6)||ಇರಾನ್ (64)||ನೇಪಾಳ (7)	||ಸ್ಪೇನ್ (305)||ಸ್ಲೊವೆನಿಯಾ (61)	
|-
|ಅಂಗೋಲಾ (23)||DR ಕಾಂಗೋ (3)||ಇರಾಕ್ (23)	||ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ (241)||ಶ್ರೀಲಂಕಾ (9)||ಸೊಲೊಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳು (1)	
|-
|ಆಂಟಿಗುವ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಬುಡ (4)||	ಕುಕ್ ದ್ವೀಪಗಳು (7)||ಐರ್ಲೆಂಡ್ (74)||ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ (199)||ಸೂಡಾನ್ (4)||ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ (137)	
|-
|ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ (212)	||ಕೋಸ್ಟಾ ರಿಕಾ (8)	||ಇಸ್ರೇಲ್ (48)||ನಿಕರಾಗುವಾ (3)||ಸುರಿನಾಮ್ (3)||	ದಕ್ಷಿಣ ಸೂಡಾನ್ (2)	
|-
|ಅರ್ಮೇನಿಯ (33)||ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾ (86)||ಇಟಲಿ (295)||ನೈಜರ್ (2)||ಸ್ವಾಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ (2)||ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ (205)	
|-
|ಅರುಬಾ (7)||ಕ್ಯೂಬಾ (116)	||ಐವರಿ ಕೋಸ್ಟ್ (11)	||ನೈಜೀರಿಯಾ (63)||ಸ್ವೀಡನ್ (152)||ಸ್ಪೇನ್ (305)	
|-
|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ (410)	||ಸೈಪ್ರಸ್ (17)||ಜಮೈಕಾ (63)||ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ (35)||ಸ್ವಿಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ (107)||ಶ್ರೀಲಂಕಾ (9)	
|-
|ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ (68)||ಜೆಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ (107)||ಜಪಾನ್ (330)||ನಾರ್ವೇ (66)||ಸಿರಿಯಾ (4)	||ಸೂಡಾನ್ (4)	
|-
|ಅಜರ್ಬೈಜಾನ್ (56)||ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ (122)||ಜೋರ್ಡಾನ್ (6)||ಓಮನ್ (3)||ಚೀನೀ ತೈಪೆ (57)||ಸುರಿನಾಮ್ (3)	
|-
|ಬಹಾಮಾಸ್ (25)||ಜಿಬೂಟಿ (5)||ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್ (103)||ಪಾಕಿಸ್ತಾನ (7)	||ತಜಿಕಿಸ್ತಾನ್ (7)||ಸ್ವಾಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ (2)	
|-
|ಬಹ್ರೇನ್ (25)||ಡೊಮಿನಿಕಾ (1)	||ಕೀನ್ಯಾ (87)||ಪಲಾವು (2)||	ಟಾಂಜಾನಿಯಾ (7)||ಸ್ವೀಡನ್ (152)	
|-
|ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ (3)||ಡೊಮಿನಿಕನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ (20)||ಕಿರಿಬಾಟಿ (1)|| ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್ (4)||ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ (46)||ಸ್ವಿಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ (107)	
|-
|ಬಾರ್ಬಡೋಸ್ (12)	||ಈಕ್ವೆಡಾರ್ (38)	||ಕೊಸೊವೊ (8)||ಪನಾಮ (10)||ಪೂರ್ವ ತಿಮೋರ್ (1)||ಸಿರಿಯಾ (4)	
|-
|ಬೆಲಾರಸ್ (135)||ಈಜಿಪ್ಟ್ (120)||ಕುವೈತ್ (7)||ಪಪುವಾ ನ್ಯೂಗಿನಿಯಾ (8)	||ಟೋಗೊ (1)||ಚೀನೀ ತೈಪೆ (57)	
|-
|ಬೆಲ್ಜಿಯಂ (101)||ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರ್ (5)||	ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್ (16)||ಪೆರುಗ್ವೆ (11)||ತೊಂಗ(Tonga),(3)||ತಜಿಕಿಸ್ತಾನ್ (7)	
|-
|ಬೆಲೀಜ್ (3)||ಏರಿಟ್ರಿಯಾ (9)||	ಲಾವೋಸ್ (1)||ಪೆರು (27)||ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬೆಗೊ (26)||ಟಾಂಜಾನಿಯಾ (7)	
|-
|ಬೆನಿನ್ (6)||ಎಸ್ಟೋನಿಯ (45)	||ಲಾಟ್ವಿಯಾ (34)||ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ (12)||ಟುನೀಶಿಯ (61)	||ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ (46)	
|-
|ಬರ್ಮುಡಾ (6)||ಇಥಿಯೋಪಿಯ (34)||ಲೆಬನಾನ್ (9)||ಪೋಲಂಡ್ (238)||ಟರ್ಕಿ(98)||	ಪೂರ್ವ ತಿಮೋರ್ (1)	
|-
|ಭೂತಾನ್ (2)||ಮೈಕ್ರೊನೇಷ್ಯದ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯಗಳು (1)	||ಲೆಥೋಸೊ (7)||ಪೋರ್ಚುಗಲ್ (92)||ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ (7)||ಟೋಗೊ (1)	
|-
|ಬೊಲಿವಿಯಾ (12)||ಫಿಜಿ (51)||ಲಿಬೇರಿಯಾ (2)||ಪೋರ್ಟೊ ರಿಕೊ (42)||ಉಗಾಂಡಾ (19)||ತೊಂಗ(Tonga),(3)	
|-
|ಬೋಸ್ನಿಯಾ ಮತ್ತು ಹರ್ಜೆಗೋವಿನಾ (11)||ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ (56)||ಲಿಬಿಯಾ (5)||ಕತಾರ್ (35)	||ಉಕ್ರೇನ್ (183)||ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬೆಗೊ (26)	
|-
|ಬೋಟ್ಸ್ವಾನ (10)||ಫ್ರಾನ್ಸ್ (404)||ಲಿಚ್ಟೆನ್ಸ್ಟಿನ್ (3)|| ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು (10)||ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ (10)	||ಟುನೀಶಿಯ (61)	
|-
|ಬ್ರೆಜಿಲ್ (465)(ಆಕ್ಸೆಸಿಬಿಲಿಟಿ)||ಗೆಬೊನ್ (4)||ಲಿಥುವೇನಿಯಾ (67)||ರೊಮೇನಿಯಾ (104)||ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ (555)||ಟರ್ಕಿ (98)	
|-
|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವರ್ಜಿನ್ ದ್ವೀಪಗಳು (2)||ಗ್ಯಾಂಬಿಯಾ (3)||ಲಕ್ಸೆಂಬರ್ಗ್ (9)||ರಶಿಯಾ (339)||ಉರುಗ್ವೆ (17)	||ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ (7)	
|-
|ಬ್ರುನೈ (1)||ಜಾರ್ಜಿಯಾ (39)	|| ಮ್ಯಾಸೆಡೊನಿಯ (5)||ರುವಾಂಡಾ (7)||	ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್ (70)	||ಉಗಾಂಡಾ (19)	
|-
|ಬಲ್ಗೇರಿಯ (51)||	ಜರ್ಮನಿ (425)||ಮಡಗಾಸ್ಕರ್ (2)||ಸೇಂಟ್ ಕಿಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ನೆವಿಸ್ (7)	||ವನೌತು (4)||ಉಕ್ರೇನ್ (183)	
|-
|ಬುರ್ಕಿನಾ ಫಾಸೊ (1)	||ಘಾನಾ (11)||ಮಲಾವಿ (1)||ಸೇಂಟ್ ಲೂಸಿಯಾ (4)	||ವೆನೆಜುವೆಲಾ (86)	||ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ (10)	
|-
|ಬುರುಂಡಿ (7)||ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ (366)||ಮಲೇಷ್ಯಾ (31)	||ಸೇಂಟ್ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೆನಡೀನ್ಸ್ (2)||ವಿಯೆಟ್ನಾಂ (22)||ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ (555)	
|-
|ಕಾಂಬೋಡಿಯ (6)||ಗ್ರೀಸ್ (89)||ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ (2)||ಸಮೋವಾ (6)||ವರ್ಜಿನ್ ದ್ವೀಪಗಳು (5)||ಉರುಗ್ವೆ (17)	
|-
|ಕ್ಯಾಮರೂನ್ (23)||ಗ್ರೆನಡಾ (4)||ಮಾಲಿ (2)||ಸ್ಯಾನ್ ಮರಿನೋ (4)||ಯೆಮೆನ್ (2)||ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್ (70)	
|-
|ಕೆನಡಾ (313)||ಗ್ವಾಮ್ (5)||ಮಾಲ್ಟಾ (2)||ಸಾವೊ ಟೋಮೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಿನ್ಸಿಪೆ (1)||ಜಾಂಬಿಯಾ (5)	||ವನೌತು (4)	
|-
| ಕೇಪ್ ವರ್ಡೆ (4)||ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾ (21)||ಮಾರ್ಷಲ್ ದ್ವೀಪಗಳು (1)||ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ (10)||ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ (30)ಸೇಂಟ್ ಲೂಸಿಯಾ (4)||	ವೆನೆಜುವೆಲಾ (86)	
|-
|ಕೇಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳು (3)||ಗಿನಿ (2)||ಮಾರಿಷಸ್ (9)||	ಸೆನೆಗಲ್ (18)||ಸೇಂಟ್ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೆನಡೀನ್ಸ್ (2)||	ವಿಯೆಟ್ನಾಂ(22)	
|-
|ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾ ಗಣರಾಜ್ಯ (2)||ಗಿನಿ ಬಿಸ್ಸಾವ್ (3)|| ಮೆಕ್ಸಿಕೋ (124)||ಸರ್ಬಿಯಾ (104)	||ಸಮೋವಾ (6)|| ವರ್ಜಿನ್ ದ್ವೀಪಗಳು (5)	
|-
|ಚಾಡ್ (2)||ಗಯಾನಾ (6)||ಮೊಲ್ಡೊವಾ (21)||ಸೇಶೆಲ್ಸ್ (5)||ಸ್ಯಾನ್ ಮರಿನೋ (4)||	 ಯೆಮೆನ್ (2)	
|-
|ಕೇಪ್ ವರ್ಡೆ (4)||ಹೈಟಿ (8)||ಮೊನಾಕೊ (2)||ಸಿಯೆರಾ ಲಿಯೋನ್ (2)||ಸಾವೊ ಟೋಮೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಿನ್ಸಿಪೆ (1)||ಜಾಂಬಿಯಾ (5)	
|-
|ಕೇಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳು (3)||ಹೊಂಡುರಾಸ್ (25)|| ಮಂಗೋಲಿಯಾ (40)||ಸಿಂಗಪುರ (22)	||ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ (10)||ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ (30)	
|-
|ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾ ಗಣರಾಜ್ಯ (2)||	ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ (38)||ಮಾಂಟೆನೆಗ್ರೊ (34)||ಸ್ಲೊವಾಕಿಯಾ (52)||ಸೆನೆಗಲ್ (18)||'''ಒಟ್ಟು [[ಸ್ಪರ್ದಾಳುಗಳು:10293]]'''	
|-
| ಚಾಡ್ (2)||ಹಂಗೇರಿ (157)	||ಮೊರಾಕೊ (56)||	ಸ್ಲೊವೆನಿಯಾ (61)||ಸರ್ಬಿಯಾ (104)||'''ಒಟ್ಟು [[206 ದೇಶ]]''' 		
|-
|colspan=6 style=&quot;background:#eee; text-align:center;&quot; | '''ಮೇಲಿನ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ, ಕೊನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ'''
|-
|}

==ಕಿರಿಯ ಈಜುಪಟು==
*ನೇಪಾಳಿ ಈಜುಪಟು ಗೌರಿಕಾ ಸಿಂಗ್ 13 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಈಗ 13 ವರ್ಷ 255 ದಿನದ ಈ ಬಾಲಕಿ ರಿಯೋದಲ್ಲಿ 100 ಮೀ ಬ್ಯಾಕ್‌ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಅತೀ ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಸ್ಪರ್ಧಿ ಎಂಬ ಶ್ರೇಯಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಲಂಡನ್ ಮೂಲದ ಶಾಲಾಬಾಲಕಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕ್ಲಬ್ ಬಾರ್ನೆಟ್ ಕಾಪ್ತಾಲ್‌‌ ಈಜುಪಟುವಾಗಿದ್ದು, ತಾನು ಎದುರಿಸಲಿರುವ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಹೆದರಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಗೌರಿಕಾ ರಷ್ಯಾ ಕಜನ್ ವಿಶ್ವಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ 100 ಮೀ ಬ್ಯಾಕ್‌ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಳು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕಂಚು ಮತ್ತು ಒಂದು ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಳು.ಗೌರಿಕಾ ಅತೀ ಕಿರಿಯ ಒಲಿಂಪಿಯನ್ ಆಗಿರುವುದು ನಂಬಲಾಗದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದ್ದು,ಅವಳು ಹೇಗೆ ಒತ್ತಡ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಾಳೆಂಬುದು ಅಚ್ಚರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವಳ ತಂದೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;[http://kannada.webdunia.com/article/sports-updates-in-kannada/swimmer-gaurika-singh-to-become-the-youngest-olympian-at-rio-aged-13-116080200032_1.html ಗೌರಿಕಾ ಸಿಂಗ್ 13ರ ಅತೀ ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ರಿಯೋ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಈಜುಪಟು:2 ಆಗಸ್ಟ್ 2016] &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://kannada.oneindia.com/sports/rio-olympics-2016-gaurika-singh-the-youngest-athlete-105703.html ರಿಯೋದ ಕಿರಿಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟು]&lt;/ref&gt;
==ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ಸ್==
*ವಾಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪುಡುನೊವಾ : ಕಲಾತ್ಮಕ:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!	ಸ್ಥಾನ	||	ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟ್	||	ದೇಶ||	ಅಂಕ ಗಳಿಕೆ	||ಪದಕ	
|-
|	1	||	ಸಿಮೊನ್ ಬೈಲ್	||	ಅಮೇರಿಕ||	15,966	||ಚಿನ್ನ	
|-
|	2	||	ಮರಿಯಾಪಸೇಕಾ	||	ರಷ್ಯಾ	||15,253||ಬೆಳ್ಳಿ		
|-
|	3	||	ಗುಲಿಯಾ zಸ್ಟೈನ್ಗ್ರುಬೆರ್	||	ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ ಲೆಂಡ್||	15,216	||ಕಂಚು	
|-
!	4	||	ದೀಪಾ ಕರ್ಮಾರ್ಕರ್	||	ಭಾರತ||	15066||-		
|-
|}
*&lt;ref&gt;15-8-2016-ಪ್ರಜಾವಾಣಿ&lt;/ref&gt;

==ಜಮೈಕಾದ ಉಸೇನ್ ಬೋಲ್ಟ್ ವಿಶೇಷ ಸಾಧನೆ==
*ರಿಯೋ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ 2016 :
*ರಿಯೋ ಡಿ ಜನೈರೋದಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ 20ರಂದು ಮಿಂಚಿನ ಓಟಗಾರ ಉಸೇನ್ ಬೋಲ್ಟ್ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಜಮೈಕಾದ ತಂಡ 4X100 ಮೀಟರ್ಸ್ ರಿಲೇಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರ ಬಾಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಶನಿವಾರ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಜಮೈಕಾ ತಂಡ ಚಿನ್ನ, ಜಪಾನಿಗೆ ಬೆಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ಕೆನಡಾಕ್ಕೆ ಕಂಚು ಲಭಿಸಿದೆ. ಜಸ್ಟೀನ್ ಗ್ಯಾಟ್ಲಿನ್ ಇದ್ದ ಯುಎಸ್ಎ ತಂಡ ಅನರ್ಹಗೊಂಡು.  ಬೋಲ್ಟ್ ಅವರು ಶುಕ್ರವಾರ ಬೆಳಗ್ಗೆ 200 ಮೀಟರ್ಸ್ ಫೈನಲ್ ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದು ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ರಿಯೋದಲ್ಲೇ 100, 200, 4x100ಮೀ ಈ ಮೂರು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಇವೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 29 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಬೋಲ್ಟ್ ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್ 20 ಶನಿವಾರ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ನಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿನ ಓಟ ನಡೆಸಿದರು. ಜಮೈಕಾ ತಂಡದ 4X100 ರಿಲೇಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದಿತು. ಈ ಗೆಲುವಿನ ಮೂಲಕ '''ಮೂರು ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಸಾಧಿಸಿದ ಏಕೈಕ ಓಟಗಾರ''' ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು. 

*ಲೂಯಿಸ್ ಸಮಕ್ಕೆ ಬೋಲ್ಟ್ : ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಥ್ಲೀಟ್ ಕಾರ್ಲ್ ಲೂಯಿಸ್, ಪಾವೋ ನೂರ್ಮಿ ಜತೆಗೆ ಉಸೇನ್ ಬೋಲ್ಟ್ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲಾ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಸೇರಿ 9 ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಕೊರಳಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಬೋಲ್ಟ್ ಅವರ ಕೊನೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಆಗಿದ್ದು, 2017ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಲಿದ್ದಾರೆ. ಬೀಜಿಂಗ್, ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ ಬೋಲ್ಟ್ ಅವರು ಮೂರು ಸ್ಪ್ರಿಂಟ್ ಚಿನ್ನ -100ಮೀ, 200ಮೀ ಹಾಗೂ 4x100ಮೀ ರಿಲೇಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದಿದ್ದರು. ರಿಯೋದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದಿದ್ದು ಈಗ ಶನಿವಾರ(ಆಗಸ್ಟ್ 20) 4X100 ರಿಲೇಯಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಚಿನ್ನದ ಬೇಟೆಯಾಡಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;[http://kannada.oneindia.com/sports/rio-olympics-jamaica-win-100m-relay-gold-bolt-seals-triple-triple-106315.html ಉಸೇನ್ ಬೋಲ್ಟ್ ಕೊರಳಿಗೆ ಮೂರನೇ ಚಿನ್ನ]&lt;/ref&gt;
*ಫಲಿತಾಂಶ: ಪುರುಷರ ವಿಭಾಗ:  200 ಮೀ. ಓಟ: ಉಸೇನ್‌ ಬೋಲ್ಟ್‌, ಜಮೈಕ (ಕಾಲ: 19.78 ಸೆ.)–1, ಆ್ಯಂಡ್ರೆ ಡಿ ಗ್ರೇಸ್‌, ಕೆನಡಾ (20.2 ಸೆ.)–2, ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫ್‌ ಲೆಮಾತೆ, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ (20.12 ಸೆ.)–3

*ಶಾಟ್‌ಪಟ್‌: ರ‍್ಯಾನ್‌ ಕ್ರೂಸೆರ್‌, ಅಮೆರಿಕ (ದೂರ: 22.52 ಮೀ.)–1, ಜೋ ಕೊವಾಕ್ಸ್‌, ಅಮೆರಿಕ (21.78 ಮೀ.)–2, ಥಾಮಸ್‌ ವಾಲ್ಶ್‌, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ (21.36 ಮೀ.)–3 ಡೆಕಥ್ಲಾನ್‌: ಆಸ್ಟನ್‌ ಏಟನ್‌, ಅಮೆರಿಕ (8892 ಪಾಯಿಂಟ್‌)–1, ಕೆವಿನ್‌ ಮೇಯರ್‌, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ (8843)–2, ಡೇಮಿಯನ್‌ ವಾರ್ನರ್‌, ಕೆನಡಾ (8666)–3   ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಭಾಗ: 400 ಮೀ. ಹರ್ಡಲ್ಸ್‌: ದಲಿಲಾ ಮುಹಮ್ಮದ್‌, ಅಮೆರಿಕ (ಕಾಲ: 53.13 ಸೆಕೆಂಡು)–1, ಸಾರಾ ಸ್ಲಾಟ್‌ ಪೀಟರ್‌ಸನ್‌, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ (53.55 ಸೆ.)–2, ಆ್ಯಶ್ಲೆ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್‌, ಅಮೆರಿಕ (53.72 ಸೆ.)–3

*ಜಾವೆಲಿನ್‌ ಥ್ರೋ: ಸಾರಾ ಕೊಲಾಕ್‌, ಕ್ರೊವೇಷ್ಯಾ (ದೂರ: 66.18 ಮೀ.)–1, ಸನೆಟ್‌ ವಿಲ್ಜೊನ್‌, ರಷ್ಯಾ (64.92 ಮೀ.)–2, ಬಾರ್ಬಾರ ಸ್ಪೊಟಕೋವಾ, ಜೆಕ್‌ಗಣರಾಜ್ಯ (64.80 ಮೀ.)3&lt;ref&gt;[http://www.prajavani.net/news/article/2016/08/20/432347.htmlವೇಗದ ಓಟದಲ್ಲಿ ಬೋಲ್ಟ್‌ಗೆ ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==ದೇಶವಾರು ಪದಕಗಳ ಪಟ್ಟಿ==
*'''21-8-2016'''
*೬-೮-೨೦೧೬:ಅಮೆರಿಕದ ಯುವ ಶೂಟರ್‌ ವರ್ಜೀನಿಯಾ ತ್ರ್ಯಾಶೆರ್‌ ಅವರು ರಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್‌ ಕೂಟದ ಮೊದಲ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದ ಗೌರವ ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು.
*[[:en:2016 Summer Olympics medal table|ಪದಕಗಳ ಪಟ್ಟಿ]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!	ಕ್ರ.ಸಂ.	!!	ರ್ಯಾಂಕ್	!!	ಒಲಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯ ದೇಶಗಳು	!!{{Gold medal}}!! {{Silver medal}}!! {{ Bronze medal}}!!  ಒಟ್ಟು ಪದಕ 
|-bgcolor=#f2f2ce
|	1	||	1	||	ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ (USA)	||	46	||	37	||	38	||	121	
|-
|	2	||	2	||	ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ (ಜಿಬಿಆರ್)	||	27	||	23	||	17	||	67	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	3	||	3	||	ಚೀನಾ (CHN)	||	26	||	18	||	26	||	70	
|-
|	4	||	4	||	ರಶಿಯಾ (ಆರ್ಯುಎಸ್)	||	19	||	18	||	19	||	56	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	5	||	5	||	ಜರ್ಮನಿ (GER) 	||	17	||	10	||	15	||	42	
|-
|	6	||	6	||	ಜಪಾನ್ (JPN)	||	12	||	8	||	21	||	41	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	7	||	7	||	ಫ್ರಾನ್ಸ್ (TXL)	||	10	||	18	||	14	||	42	
|-
|	8	||	8	||	ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ (KOR)	||	9	||	3	||	9	||	21	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	9	||	9	||	ಇಟಲಿ (ITA)	||	8	||	12	||	8	||	28	
|-
|	10	||	10	||	ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ (ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ)	||	8	||	11	||	10	||	29	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	11	||	11	||	ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ (NED)	||	8	||	7	||	4	||	19	
|-
|	12	||	12	||	ಹಂಗೇರಿ (TPE)	||	8	||	3	||	4	||	15	
|-bgcolor=&quot;#ddffdd&quot;  
|	13	||	13||[[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] (ಬಿಆರ್ಎ)(*ಆತಿಥೇಯ) 	||	7	||	6	||	6	||	19	
|-
|	14	||	14||	ಸ್ಪೇನ್ (ಇಎಸ್ಪಿ)) *	||	7	||	4	||	6	||	17	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	15	||	15||	ಕೀನ್ಯಾ (KEN)||	6	||	6	||	1	||	13	
|-
|	16	||	16||ಜಮೈಕಾ (JAM)||	6	||	3	||	2	||	11	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	17	||	17||ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾ (CRO)||	5	||	3	||	2	||	10	
|-
|	18	||	18||ಕ್ಯೂಬಾ ((CUB))||	5	||	2	||	4	||	11	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	19	||	19||ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ (NZL))||	4	||	9	||	5	||	18	
|-
|	20	||	20	||ಕೆನಡಾ (CAN)||	4	||	3	||	15	||	22	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	21	||	21	||ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್ (UZB)||	4	||	2	||	7	||	13	
|-
|	22	||	22	||ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್ (LBJ)||	3	||	5	||	9	||	17	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	23	||	23	||ಕೊಲಂಬಿಯಾ (ಸಿಒಎಲ್)||	3	||	2	||	3	||	8	
|-
|	24	||	24	||ಸ್ವಿಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ (SU)	||	3	||	2	||	2	||	7	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	25	||	25	||ಇರಾನ್ 	(IRI)||	3	||	1	||	4	||	8	
|-
|	26	||	26	||ಗ್ರೀಸ್ (GRE) ಅನ್ನು	||	3	||	1	||	2	||	6	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	27	||	27	||ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ (ಎಆರ್ಜಿ)	||	3	||	1	||	0	||	4	
|-
|	28	||	28	||ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ (DEN)	||	2	||	6	||	7	||	15	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	29	||	29	||ಸ್ವೀಡನ್ (SWE)	||	2	||	6	||	3	||	11	
|-
|	30	||	30	||ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ (RSA)	||	2	||	6	||	2	||	10	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	31	||	31	||ಉಕ್ರೇನ್ (Ukr)	||	2	||	5	||	4	||	11	
|-
|	32	||	32	||ಸೆರ್ಬಿಯ (ಎಸ್ಆರ್ಬಿ)	||	2	||	4	||	2	||	8	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	33	||	33	||ಪೋಲಂಡ್ (POL) 	||	2	||	3	||	6	||	11	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	34	||	34	||ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ ( PRK)	||	2	||	3	||	2	||	7	
|-
|	35	||	35	||ಬೆಲ್ಜಿಯಂ (ಬಿಇಎಲ್)	||	2	||	2	||	2	||	6	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	36	||	35	||ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ((THA)	||	2	||	2	||	2	||	6	
|-
|	37	||	37	||ಸ್ಲೊವಾಕಿಯಾ (SVK)	||	2	||	2	||	0	||	4	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	38	||	38	||ಜಾರ್ಜಿಯಾ (GEO)	||	2	||	1	||	4	||	7	
|-
|	39	||	39	||ಅಜರ್ಬೈಜಾನ್ (AZE)	||	1	||	7	||	10	||	18	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	40	||	40	||ಬೆಲಾರಸ್ (MBA)	||	1	||	4	||	4	||	9	
|-
|	41	||	41	||ಟರ್ಕಿ (TUR)	||	1	||	3	||	4	||	8	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	42	||	42	||ಅರ್ಮೇನಿಯ (ಎಆರ್ಎಂ)	||	1	||	3	||	0	||	4	
|-
|	43	||	43	||ಜೆಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ (CZE)	||	1	||	2	||	7	||	10	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	44	||	44	||ಇಥಿಯೋಪಿಯ (ETH)	||	1	||	2	||	5	||	8	
|-
|	45	||	45	||ಸ್ಲೊವೆನಿಯಾ (SLO)	||	1	||	2	||	1	||	4	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	46	||	46	||ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ (ಐಎನ್ಎ)	||	1	||	2	||	0	||	3	
|-
|	47	||	47	||ರೊಮೇನಿಯಾ (Rou)	||	1	||	1	||	3	||	5	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	48	||	48	||ಬಹ್ರೇನ್ (BRN)	||	1	||	1	||	0	||	2	
|-
|	49	||	48	||ವಿಯೆಟ್ನಾಂ (VIE)	||	1	||	1	||	0	||	2	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	50	||	50	||ಚೀನೀ ತೈಪೆ (BCD)	||	1	||	0	||	2	||	3	
|-
|	51	||	51	||ಬಹಾಮಾಸ್ (BAH)	||	1	||	0	||	1	||	2	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	52	||	51	||ಐವರಿ ಕೋಸ್ಟ್ (Civ)	||	1	||	0	||	1	||	2	
|-
|	53	||	51	||ಸ್ವತಂತ್ರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು (ಐಒಎ)	||	1	||	0	||	1	||	2	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	54	||	54	||ಫಿಜಿ (FIJ)	||	1	||	0	||	0	||	1	
|-
|	55	||	54	||ಜೋರ್ಡಾನ್ (JOR)	||	1	||	0	||	0	||	1	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	56	||	54	||ಕೊಸೊವೊ (KOS)	||	1	||	0	||	0	||	1	
|-
|	57	||	54	||ಪೋರ್ಟೊ ರಿಕೊ (PUR)	||	1	||	0	||	0	||	1	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	58	||	54	||ಸಿಂಗಪುರ್ (SIN)	||	1	||	0	||	0	||	1	
|-
|	59	||	54	||ತಜಿಕಿಸ್ತಾನ್ (TJK)	||	1	||	0	||	0	||	1	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	60	||	60	||ಮಲೇಷ್ಯಾ (MAS)	||	0	||	4	||	1	||	5	
|-
|	61	||	61	||ಮೆಕ್ಸಿಕೋ (MEX)	||	0	||	3	||	2	||	5	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	62	||	62	||ಆಲ್ಜೀರಿಯಾ (ALG)	||	0	||	2	||	0	||	2	
|-
|	63	||	62	||ಐರ್ಲೆಂಡ್ (IRL)	||	0	||	2	||	0	||	2	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	64	||	64	||ಲಿಥುವೇನಿಯಾ (LTU)	||	0	||	1	||	3	||	4	
|-
|	65	||	65	||ಬಲ್ಗೇರಿಯ (BUL)	||	0	||	1	||	2	||	3	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	66	||	65	||ವೆನೆಜುವೆಲಾ (VEN)	||	0	||	1	||	2	||	3	
|-bgcolor=&quot;#ffcccc&quot;
|	67	||	67	||ಇಂಡಿಯಾ/[[ಭಾರತ]]	||	0	||	1	||	1	||	2	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	68	||	67	||ಮೊಂಗೋಲಿಯಾ (MGL)	||	0	||	1	||	1	||	2	
|-
|	69	||	69	||ಬುರುಂಡಿ (BDI)	||	0	||	1	||	0	||	1	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	70	||	69	||ಗ್ರೆನಡಾ (grn)	||	0	||	1	||	0	||	1	
|-
|	71	||	69	||ನೈಜರ್ (NIG)	||	0	||	1	||	0	||	1	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	72	||	69	||ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ (PHI)	||	0	||	1	||	0	||	1	
|-
|	73	||	69	||ಕತಾರ್ (QAT)	||	0	||	1	||	0	||	1	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	74	||	74	||ನಾರ್ವೇ (NOR)	||	0	||	0	||	4	||	4	
|-
|	75	||	75	||ಈಜಿಪ್ಟ್ (EGY)	||	0	||	0	||	3	||	3	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	76	||	75	||ಟುನೀಶಿಯ (TUN)	||	0	||	0	||	3	||	3	
|-
|	77	||	77	||ಇಸ್ರೇಲ್ (Isr)	||	0	||	0	||	2	||	2	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	78	||	78	||ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ (AUT)	||	0	||	0	||	1	||	1	
|-
|	79	||	78	||ಡೊಮಿನಿಕನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ (DOM)||	0	||	0	||	1	||	1	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	80	||	78	||ಎಸ್ಟೋನಿಯ (IS)	||	0	||	0	||	1	||	1	
|-
|	81	||	78	||ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ (FIN)	||	0	||	0	||	1	||	1	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	82	||	78	||ಮೊರಾಕೊ (MAR)	||	0	||	0	||	1	||	1	
|-
|	83	||	78	||ಮೊಲ್ಡೊವಾ (MDA)	||	0	||	0	||	1	||	1	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	84	||	78	||ನೈಜೀರಿಯಾ (NGR)	||	0	||	0	||	1	||	1	
|-
|	85	||	78	||ಪೋರ್ಚುಗಲ್ (ಪಿಒಆರ್)	||	0	||	0	||	1	||	1	
|-bgcolor=#f2f2ce
|	86	||	78	||ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬೆಗೊ (TTO)	||	0	||	0	||	1	||	1	
|-
|	87	||	78	||ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ (ಯುಎಇ)	||	0	||	0	||	1	||	1	
|-
!		||	T	||ಒಟ್ಟು (87 NOCs)	||	307	||	307	||	360	||	974	
|-
|}
&lt;ref&gt;[http://www.hotstar.com/rio-olympics-2016?ns_mchannel=Search&amp;ns_source=Google&amp;ns_campaign=Brand-RioOlympics-PM&amp;ns_linkname=Olympics&amp;ns_fee=0&amp;gclid=CKObiLass84CFcgWaAodErUAHw www.hotstar.com/rio-olympics-2016]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==ನೋಡಿ==
*[[ಒಲಂಪಿಕ್ - ಕ್ರೀಡೆಗಳು‎]]
*[[2016ರ ರಿಯೊ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಂಪಿಕ್ ಆಟಗಳ ಪಟ್ಟಿ]]
# *[[ರಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ 2016ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ]]
# [[ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ 2012 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ]]
# [[೨೦೦೮ ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ]]
# *[[ಭಾರತದ ಮಹಿಳಾ ಹಾಕಿ ತಂಡ]] 
# *[[ಭಾರತದ ಪುರುಷರ ಹಾಕಿ ತಂಡ]]
# *[[ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ]]
# *[[ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಾಧನೆ]]
# *[[ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ (ಪದಕಗಳ ಪಟ್ಟಿ)]]
# *[[:en:List of 2012 Summer Olympics medal winners|List of 2012 Summer Olympics medal winners]]
# *events/sports/೨೦೧೬:[[http://www.topendsports.com/events/summer/sports/]]
# *events[[http://www.topendsports.com/events/summer/sports/]]
# *ಒಲಂಪಿಕ್ ಇತಿಹಾಸ:[[http://www.udayavani.com/kannada/news/sports-news/159579/pending-the-rio-olympics-day-16{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}]] [[http://www.udayavani.com/kannada/news/sports-news/160133/rewind-olympics#PVmsP0JaD7tewiwZ.99{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}]]

==ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ==
*ಭಾರತದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಮತ್ತು ರಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್:[[http://timesofindia.indiatimes.com/sports/rio-2016-olympics/photos/Atanu-Das/photostory/53526848.cms]]
*[http://www.prajavani.net/categories/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%9B%E0%B2%82%E0%B2%A6 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಹಲವು ತೊರೆಗಳು ಕೂಡಿ ಹರಿವ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ ಮಹಾನದಿ:31st Jul, 2016] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160809165702/http://www.prajavani.net/categories/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%9B%E0%B2%82%E0%B2%A6 |date=2016-08-09 }}
*[http://www.prajavani.net/sites/default/files/article_images/2016/07/30/olympic.jpg ನೂರು ಮೀಟರ್ ಓಟದ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಗಳು.]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*List of Athelets:[[http://www.news18.com/news/other-sports/rio-olympics-2016-full-list-of-indias-120-athletes-1273080.html]]
*[http://www.prajavani.net/news/article/2016/08/23/432886.html ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ‘ಒಲಿಂಪಿಕ್’ ಶಕ್ತಿ ದಾಪುಗಾಲು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160823180236/http://www.prajavani.net/news/article/2016/08/23/432886.html |date=2016-08-23 }}

==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
{{Reflist}}

[[ವರ್ಗ:ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ]]
[[ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ]]
[[ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಮರುನಾಮಕರಣ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಕಡತಗಳು]]</text>
      <sha1>dpbkwf0b9i726zza51vwvi9kwll4m66</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>೨೦೧೬</title>
    <ns>0</ns>
    <id>81339</id>
    <revision>
      <id>1373604</id>
      <parentid>1286267</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T13:16:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FluteWarrior</username>
        <id>99457</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>1373604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24097" sha1="o3ojitx6nlbq9lg97jlro3uaetbyfkn" xml:space="preserve">'''೨೦೧೬''' [[ಶುಕ್ರವಾರ|ಶುಕ್ರವಾರದಂದು]] ಆರಂಭವಾದ [[ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್|ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‍ನ]] [[ಅಧಿಕ ವರ್ಷ|ಅಧಿಕ ವರ್ಷವಾಗಿದೆ]]. ಇದು ೨೧ನೇ ಶತಮಾನದ ೧೬ನೇ ವರ್ಷವಾಗಿದ್ದು ೨೦೧೦ನೇ ದಶಕದ ೭ನೇ ವರ್ಷವಾಗಿದೆ.
*೨೦೧೬ರ ವರ್ಷವನ್ನು ದ್ವಿದಳಧಾನ್ಯಗಳ ವರ್ಷವೆಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.
==ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ವಿವಾದ ೨೦೧೬==
* ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5-12
* 15,000ಕ್ಯೂಸೆಕ್ ನೀರು ಬಿಡಲು ಆದೇಶ
* ಕರ್ನಾಟಕವು 10 ದಿನ ಪ್ರತಿದಿನ 15 ಸಾವಿರ ಕ್ಯೂಸೆಕ್ ನೀರನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಬಿಡುವಂತೆ  ಸೆ.5ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ಆದೇಶ ನೀಡಿತ್ತು. ಆದೇಶ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸೆ.8 ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅರ್ಜಿ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸೆ.11ರಂದು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌, ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಪ್ರತಿ ದಿನ 12 ಸಾವಿರ ಕ್ಯೂಸೆಕ್ ನೀರು ಹರಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತೆ ಆದೇಶ ನೀಡಿತ್ತು.
* 
* ***
* ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 6
* ಭುಗಿಲೆದ್ದ ಪ್ರತಿಭಟನೆ
* ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ 15,000 ಕ್ಯೂಸೆಕ್ ನೀರು ಬಿಡಬೇಕು ಎಂಬ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ ಮಂಡ್ಯದಲ್ಲಿ  ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಭುಗಿಲೆದ್ದಿತ್ತು. ಮಂಡ್ಯ ನಗರದ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಪ್ರತಿಮೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ, ಬೆಳಗೋಳ, ಕೆಆರ್‍ಎಸ್ ಬಳಿ ರೈತ ಸಂಘ, ಕನ್ನಡಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು.
* 
* ***
* ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 13
* 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿ
* ಕಾವೇರಿ ಚಳವಳಿಯ ಕಾವು  ಬೆಂಗಳೂರು, ತುಮಕೂರು, [[ಚಿತ್ರದುರ್ಗ]] ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹಬ್ಬಿತ್ತು.  ಸುಮಾರು 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಸ್‌–ಲಾರಿಗಳಿಗೆ ದುಷ್ಕರ್ಮಿಗಳು ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿದ್ದರು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮೈಸೂರು ಹಾಗೂ ತುಮಕೂರು ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರ ತಾಂಡವವಾಡಿತ್ತು.
* 
* ಹಿಂಸಾಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪೊಲೀಸರು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿ, ಲಘು ಲಾಠಿ ಪ್ರಹಾರವನ್ನೂ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿದ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿದು ಭೀತಿಗೊಂಡ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರು ಅಂಗಡಿಗಳ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿದ್ದರು. ಮಾಲ್‌ಗಳು, ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು ಬಂದ್‌ ಆಗಿ, ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಘೋಷಿತ ಬಂದ್‌ ವಾತಾವರಣ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತು.
* 
* ***
* ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 24
* ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನ
* ಕಾವೇರಿ ಜಲಾಶಯಗಳಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಆರು ಸಾವಿರ ಕ್ಯುಸೆಕ್‌ ನೀರು ಬಿಡುವಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ಸೆ. 20ರಂದು ನೀಡಿರುವ ಆದೇಶ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸಾಧಕ– ಬಾಧಕ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲು ವಿಧಾನಮಂಡಲದ ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನ ಕರೆಯಲಾಗಿತ್ತು.
* 
* ‘ಕಾವೇರಿ ಕಣಿವೆಯ ನಾಲ್ಕೂ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಸದ್ಯ ಸಂಗ್ರಹವಿರುವ ನೀರನ್ನು   ಕುಡಿಯುವುದಕ್ಕೆ ವಿನಾ ಬೇರೆ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಪೂರೈಸುವುದಿಲ್ಲ’  ಎಂಬ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು  ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಮಂಡಲದ ಉಭಯ ಸದನಗಳೂ ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದವು.
* 
* ***
* ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28
* ಕೇಂದ್ರದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗೆ ಸಲಹೆ
* ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸಿ ಉಭಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಸಭೆ ಕರೆದು ಕಾವೇರಿ ಸಮಸ್ಯೆ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಮಂಗಳವಾರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ನಡೆದ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ದೀಪಕ್ ಮಿಶ್ರಾ, ಹಾಗೂ ಉದಯ್ ಲಲಿತ್ ಅವರ ಪೀಠವು ಕೇಂದ್ರದ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಮುಕುಲ್ ರೋಹಟಗಿ ಅವರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತ್ತು. ಆ ಮೂಲಕ ಕಾವೇರಿ ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ತಲೆದೋರಿದಂದಿನಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆತಂಕವನ್ನು ಕೊಂಚ ಮಟ್ಟಿಗೆ ದೂರವಾಗಿಸಿತ್ತು.
* 
* ***
* ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2
* ದೇವೇಗೌಡರ ಉಪವಾಸ
* ಕಾವೇರಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರ್ತರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಎಚ್.ಡಿ. [[ಹೆಚ್.ಡಿ.ದೇವೇಗೌಡ|ದೇವೇಗೌಡ]] ಅವರು ವಿಧಾನಸೌಧದ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರತಿಮೆ ಮುಂಭಾಗ ಉಪವಾಸ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರ ಭರವಸೆ ಮೇಲೆ ಅದೇ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಉಪವಾಸ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರಾದ ಅನಂತಕುಮಾರ್, ಡಿ.ವಿ. ಸದಾನಂದಗೌಡ ಅವರು ಧರಣಿ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ಮನವಿ ಮೇರೆಗೆ ಉಪವಾಸ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿದ್ದರು.
* 
* ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9ರಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದ ಎಚ್.ಡಿ. ದೇವೇಗೌಡ ಅವರು, ಕಾವೇರಿ, ಮಹಾದಾಯಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿವಿಧ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಗೂ ಅಧಿಕ ಕಾಲ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದರು. ತಾವು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಅವರನ್ನು ಕೋರಿದ್ದರು.
* 
* ***
* ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4
* ಹೊಲಗಳಿಗೆ ನೀರು ಹರಿಸಲು ನಿರ್ಣಯ
* ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಗೂ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಜಟಾಪಟಿಯಿಂದಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಕಗ್ಗಂಟಾಗಿರುವ ಕಾವೇರಿ ವಿವಾದದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತೆ ವಿಧಾನಮಂಡಲ ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನ ಸೇರಿತ್ತು. ರೈತರ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ನೀರು ಹರಿಸುವ ಸಂಬಂಧ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಮಂಡಿಸಿದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಉಭಯ ಸದನಗಳೂಒಕ್ಕೊರಲಿನಿಂದ ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದವು. ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ನೀರು ಬಿಡುವ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಏನನ್ನೂ ಹೇಳಿರಲಿಲ್ಲ.
* 
* ***
* ಅಕ್ಟೋಬರ್ 8
* ಕೇಂದ್ರ ತಂಡದ ಅಧ್ಯಯನ
* ಕಾವೇರಿ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅರಿಯಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನೇಮಿಸಿದ್ದ  ಸಿಡಬ್ಲ್ಯುಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಿ.ಎಸ್. ಝಾ ನೇತೃತ್ವದ ತಂಡ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು. ನೀರು ಬಿಡಲಾಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಇದೆ ಎಂದು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಕೇಂದ್ರದ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸಂಕಷ್ಟ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.
* 
* ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ ತಂಡ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠಕ್ಕೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತ್ತು. ಈ ವರದಿ ಆಧರಿಸಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 20ರಿಂದ ಮುಂದಿನ ಆದೇಶದವರೆಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ 2 ಸಾವಿರ ಕ್ಯುಸೆಕ್‌ ನೀರು  ಹರಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತ್ತು. ಅನಂತರ ಚಳವಳಿ ತಣ್ಣಗಾಯಿತು.

== ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು ==

=== ಜನವರಿ ===
*ಜನವರಿ 9
*ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಡಳಿತ:ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪಿಡಿಪಿ– ಬಿಜೆಪಿ ಮೈತ್ರಿ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ  ಮುಫ್ತಿ ಮಹಮ್ಮದ್‌ ಸಯೀದ್‌ ಅವರು ನಿಧನ ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಡಳಿತ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು.&lt;ref&gt;[http://www.prajavani.net/news/article/2016/12/26/461644.html ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಡಳಿತ:ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ]&lt;/ref&gt;
* [[ಜನವರಿ ೨೮]] - ಜಿಕಾ ವೈರಾಣುವಿನ ಬಗ್ಗೆ [[ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆ|ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು]] ವರದಿಮಾಡಿತು.&lt;ref&gt;[http://www.cnn.com/2016/01/28/health/zika-virus-global-response/index.html 'Zika virus spreading explosively';date=28 Jan 2016]&lt;/ref&gt;

=== ಫೆಬ್ರವರಿ ===
*ಬೆಂಗಳೂರು -ಫೆಬ್ರವರಿ  20-21 ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ನೀತಿ ವಿರೋಧಿಸಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಬಂದ್‌ಗೆ ನಗರದ ಆಟೊ ಚಾಲಕರು, ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ ಹಾಗೂ ಬಿಎಂಟಿಸಿ ನೌಕರರು ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಅದರಿಂದ ನಗರದಲ್ಲಿ ಆಟೊ ಹಾಗೂ ಬಸ್‌ ಸಂಚಾರ ಬಂದ್‌ ಆಗಿ, ಎರಡು ದಿನ ಇಡೀ ನಗರವೇ ಸ್ತಬ್ಧವಾಗಿತ್ತು.[http://www.prajavani.net/news/article/2016/12/23/460981.html ಎರಡು ದಿನ ಇಡೀ ನಗರವೇ ಸ್ತಬ್ಧವಾಗಿತ್ತು]

=== ಮಾರ್ಚ್ ===

=== ಏಪ್ರಿಲ್ ===
*ಏಪ್ರಿಲ್ 4;ಮತ್ತೆ ಪಿಡಿಪಿ–ಬಿಜೆಪಿ ಮೈತ್ರಿ;ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ನಂತರ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪಿಡಿಪಿ–ಬಿಜೆಪಿ ಮೈತ್ರಿ ಸರ್ಕಾರ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಮೆಹಬೂಬಾ ಮುಫ್ತಿ ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.
ಏಪ್ರಿಲ್‌ 12
&lt;ref&gt;[http://www.prajavani.net/news/article/2016/12/26/461644.html ಮತ್ತೆ ಪಿಡಿಪಿ–ಬಿಜೆಪಿ ಮೈತ್ರಿ]&lt;/ref&gt;

=== ಮೇ ===

=== ಜೂನ್ ===
* [[ಜೂನ್ ೨೩|ಜೂನ್ ೨೩ -]] [[ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ|ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ]] ಹೊರಬರಲು ಮತಹಾಕಿತು.

=== ಜುಲೈ ===

=== ಆಗಸ್ಟ್ ===
* [[ಆಗಸ್ಟ್ ೫|ಆಗಸ್ಟ್ ೫-]][[ಆಗಸ್ಟ್ ೨೧|೨೧]] &amp;ndash; [[ರಿಯೋ ಡಿ ಜನೈರೊ]], [[ಬ್ರೆಜಿಲ್|ಬ್ರಜಿಲ್‍ನಲ್ಲಿ]] [[ರಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ 2016|೨೦೧೬ರ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವನ್ನು]] ನೆಡೆಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;[http://www.rio2016.com/en|title=Rio 2016 Olympic Games|accessdate=February 25, 2015]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
*ಆಗಸ್ಟ್‌ 3
ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಬದಲು;ಗುಜರಾತ್‌ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಆನಂದಿ ಬೆನ್ ಪಟೇಲ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ನಂತರ, ವಿಜಯ್‌ ರೂಪಾಣಿ ಅವರು ಗುಜರಾತ್‌ನ ನೂತನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಆಗಸ್ಟ್‌ 7ರಂದು ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.
*ಆಗಸ್ಟ್‌ 17;ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರ;ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪೆಮಾ ಖಂಡು ನೇತೃತ್ವದ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು.
*ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 16;ಅಧಿಕಾರ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌;ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಪೆಮಾ ಖಂಡು ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ 40ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಸಕರು ಪೀಪಲ್ಸ್‌ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್‌ ಅರುಣಾಚಲ (ಪಿಪಿಎ) ಸೇರಿದರು.&lt;ref&gt;[http://www.prajavani.net/news/article/2016/12/26/461644.html ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಬದಲು]&lt;/ref&gt;
==ನವೆಂಬರ್‌==
*ನವೆಂಬರ್ 08,2016 ಮದ್ಯರಾತ್ರಿ;
===ನೋಟುಗಳ ಅನಾಣ್ಯೀಕರಣ===
*ನವೆಂಬರ್ 08,2016 ಮದ್ಯರಾತ್ರಿ;
*[[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]] ಬುಧವಾರ 9 ನವೆಂಬರ್ 2016 ರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ರೂ..500 ಮತ್ತು ರೂ. 1000 ಬ್ಯಾಂಕ್-ನೋಟುಗಳ ಅನಾಣ್ಯೀಕರಣವನ್ನು ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಬದ್ಧವಾಗಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಸರಣಿಯ ರೂ.1000 ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೋಟುಗಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು (ನವೆಂಬರ್ 08,2016 ಮದ್ಯರಾತ್ರಿಯಿಂದ) ರದ್ದುಗಳಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ 8 ನವೆಂಬರ್ 2016 ರಲ್ಲಿ ಘೋಶಿಸಲಾಯಿತು.[೧]
*ಭಾರತ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು 8:15 ರಾತ್ರಿ ಹೊಸದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕಟಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅದೇ ದಿನ ಮೋದಿಯವರಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅನಿಗದಿತ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಸರಣಿಯ ಎಲ್ಲಾ ರೂ. 500 ಮತ್ತು ರೂ. 1000 ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೋಟುಗಳ ಪರಿಚಲನೆ ಅಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ ಈ ಪ್ರಕಟಣೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಹಳೆಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಹೊಸ ಸರಣಿಯ, ಹೊಸ ರೂ.500 ಮತ್ತು ರೂ. 2000 ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೋಟುಗಳ ನೀಡಿಕೆಯ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು&lt;ref&gt;https://rbi.org.in/Scripts/BS_PressReleaseDisplay.aspx?prid=38520&lt;/ref&gt;

===ಸೆರೆಮನೆಗೆ ದಾಳಿ===
*ನವೆಂಬರ್‌ 27;ಜೈಲಿನಿಂದ ಪರಾರಿ;ಪೊಲೀಸ್‌ ಸಮವಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದ ಬಂದೂಕುಧಾರಿ ಯುವಕರ ಗುಂಪೊಂದು ಪಂಜಾಬ್‌ನ ನಾಭಾ ಸೆರೆಮನೆಗೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಸಂಘಟನೆ ಖಲಿಸ್ತಾನ್‌ ಲಿಬರೇಷನ್‌ ಫ್ರಂಟ್‌ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಹರ್ಮಿಂದರ್‌ ಸಿಂಗ್‌ ಮಿಂಟೂಮತ್ತು ಇತರ ಐವರು ಜೈಲಿನಿಂದ ಪರಾರಿಯಾದರು. ಮರುದಿನ ಮಿಂಟೂನನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;[http://www.prajavani.net/news/article/2016/12/26/461644.html ಜೈಲಿನಿಂದ ಪರಾರಿ]&lt;/ref&gt;

==೨೦೧೬- ಉಗ್ರರ ಧಾಳಿ==
* ಐಎಸ್‌ ಮತ್ತು ಅಲ್‌ಕೈದಾ ಉಗ್ರರ ದಾಳಿ 
* ಜನವರಿ 15 
* ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದ ದೇಶ ಬುರ್ಕಿನ ಫಾಸೊದ ಔಗಾಡೌದಲ್ಲಿ ಹೋಟೆಲ್ ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್‌ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ ಅಲ್‌ಕೈದಾ ಉಗ್ರರು 22 ಮಂದಿಯನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದರು. ಮೂವರು ಉಗ್ರರನ್ನು ಕೊಂದು 126 ಒತ್ತೆಯಾಳುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. 
*  
* ಜನವರಿ 30: ನೈಜೀರಿಯಾದ ಮೈದುಗುರಿಯ ಹಳ್ಳಿಯ ಮೇಲೆ ಬೊಕೊ ಹರಮ್ ಉಗ್ರರ ದಾಳಿ. ಕನಿಷ್ಠ 65 ಮಂದಿ ಸಾವು. 136 ಜನರಿಗೆ ಗಾಯ. 
*  
* ಫೆಬ್ರುವರಿ 12: ಇರಾಕ್‌ನ ಮೋಸುಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ, 1400 ವರ್ಷ ಇತಿಹಾಸವುಳ್ಳ ಸೇಂಟ್‌ ಎಲಿಜಾಹ್‌ವನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿದ ಐಎಸ್‌ ಉಗ್ರರು. 
*  
* ಫೆ. 21: ಸಿರಿಯಾದ ಹೊಮ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಡಮಾಸ್ಕಸ್‌ ಮೇಲೆ ಐಎಸ್‌ ಉಗ್ರರ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ 140 ಮಂದಿ ಬಲಿ 
*  
* *** 
* ಮಾರ್ಚ್‌ 22 
* ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದ ದೇಶ ಬುರ್ಕಿನ ಫಾಸೊದ ಔಗಾಡೌದಲ್ಲಿ ಹೋಟೆಲ್ ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್‌ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ ಅಲ್‌ಕೈದಾ ಉಗ್ರರು 22 ಮಂದಿಯನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದರು. ಮೂವರು ಉಗ್ರರನ್ನು ಕೊಂದು 126 ಒತ್ತೆಯಾಳುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. 
*  
* ಜನವರಿ 30: ನೈಜೀರಿಯಾದ ಮೈದುಗುರಿಯ ಹಳ್ಳಿಯ ಮೇಲೆ ಬೊಕೊ ಹರಮ್ ಉಗ್ರರ ದಾಳಿ. ಕನಿಷ್ಠ 65 ಮಂದಿ ಸಾವು. 136 ಜನರಿಗೆ ಗಾಯ. 
*  
* ಫೆಬ್ರುವರಿ 12: ಇರಾಕ್‌ನ ಮೋಸುಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ, 1400 ವರ್ಷ ಇತಿಹಾಸವುಳ್ಳ ಸೇಂಟ್‌ ಎಲಿಜಾಹ್‌ವನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿದ ಐಎಸ್‌ ಉಗ್ರರು. 
*  
* ಫೆ. 21: ಸಿರಿಯಾದ ಹೊಮ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಡಮಾಸ್ಕಸ್‌ ಮೇಲೆ ಐಎಸ್‌ ಉಗ್ರರ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ 140 ಮಂದಿ ಬಲಿ ಬ್ರಸಲ್ಸ್‌ನ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಮೆಟ್ರೊ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಮೇಲೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಉಗ್ರರು ನಡೆಸಿದ ಆತ್ಮಾಹುತಿ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ 32 ಮಂದಿ ಮೃತಪಟ್ಟು, 260 ಜನರು ಗಾಯಗೊಂಡರು. 
*  
* ಮಾ. 27: ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಲಾಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಸುನ್ನಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್‌ ಉಗ್ರ ಸಂಘಟನೆ ನಡೆಸಿದ ಆತ್ಮಾಹುತಿ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ 75 ಬಲಿ, ಸುಮಾರು 340 ಜನರಿಗೆ ಗಾಯ. 
*  
* ಜೂನ್ 12: ಅಮೆರಿಕದ ಒರ್ಲಾಂಡೊದಲ್ಲಿ ಸಲಿಂಗಿಗಳ ನೈಟ್‌ಕ್ಲಬ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ ಐಎಸ್‌ ಬಂದೂಕುಧಾರಿಯಿಂದ 49 ಜನರ ಹತ್ಯೆ. 
*  
* ಜೂ. 28: ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್‌ನ ಅಟಟುರ್ಕ್‌ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಾಹುತಿ ಬಾಂಬ್ ಮತ್ತು ಬಂದೂಕು ದಾಳಿಗೆ 42 ಮಂದಿ ಬಲಿ. 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿಗೆ ಗಾಯ. 
*  
* ಜುಲೈ 1: ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಢಾಕಾದಲ್ಲಿನ ಕೆಫೆಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಉಗ್ರರ ದಾಳಿ. 20 ಒತ್ತೆಯಾಳುಗಳು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಪೊಲೀಸರ ಹತ್ಯೆ 
*  
* ಜು. 2: ಇರಾಕ್‌ನ ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟ, 125 ಸಾವು. ಸುಮಾರು 150 ಜನರಿಗೆ ಗಾಯ. ದಾಳಿ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತ ಐಎಸ್. 
*  
* ಜು. 23: ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಕಾಬೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮೇಲೆ ಆತ್ಮಾಹುತಿ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಗೆ 80 ಸಾವು. 
*  
* ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 25: ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕ್ವೆಟ್ಟಾದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ತರಬೇತಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಮೇಲೆ ಐಎಸ್‌ ಆತ್ಮಾಹುತಿ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ 61 ಸಾವು. 117 ಮಂದಿಗೆ ಗಾಯ. 
* [http://www.prajavani.net/news/article/2016/12/26/461628.html ೨೦೧೬ ಹಿನ್ನೋಟ]

 
* [http://www.prajavani.net/news/article/2016/12/26/461628.html ೨೦೧೬ ಹಿನ್ನೋಟ]

== ಜನನ ==

== ಮರಣ ==

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{Reflist|30em}}

[[ವರ್ಗ:೨೦೧೬]]
[[ವರ್ಗ:ದಶಕ ೨೦೧೧-೨೦೨೦]]</text>
      <sha1>o3ojitx6nlbq9lg97jlro3uaetbyfkn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಜಸ್ಟಿನ್ ಬೀಬರ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82657</id>
    <revision>
      <id>1373619</id>
      <parentid>1347378</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T14:14:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FluteWarrior</username>
        <id>99457</id>
      </contributor>
      <comment>ತೊಂಬತ್ತನಾಲ್ಕು real birth date 1994</comment>
      <origin>1373619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12963" sha1="cgmf6p7c8oraa9xhppqfdx5i0svs54p" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = ಜಸ್ಟಿನ್ ಬೀಬರ್
| image = Justin Bieber in 2015.jpg
| caption =ಜಸ್ಟಿನ್ ಬೀಬರ್
| birth_date  = ಮಾರ್ಚ್ ೧ ೧೯೯೪
| birth_place = ಲಂಡನ್
| nationality = ಬ್ರಿಟಿಷ್
| occupation = ಗಾಯಕ
}}

=ಜನನ=
ಜಸ್ಟಿನ್ ಬೀಬರವರು ಕೆನಾಡದ ಒಬ್ಬ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಗೀತರಚನೆಗಾರ.ಇವರು ಮಾರ್ಚ್ ಒಂದು ಸಾವಿರದ ಒಂಬೈನೂರ  ತೊಂಬತ್ತನಾಲ್ಕು ,[[ಲಂಡನ್]]ನ ಒಂಟರೀಯದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಇವರು ಎರಡು ಸಾವಿರದ ಎಂಟನೇಯ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಯಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅರ್ಥ ದೊರಕ್ಕಿತು.ಇವರ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ''ಜಾಕ್ ಬೀಬರ್'' ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ''ಪಟ್ರಿಸಿಯ ಮೆಲೆಟೆ'' ಇವರು ಲೇಖಕಿ ಮತ್ತು ಸಿನಿಮಾ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ.&lt;ref&gt;http://www.biography.com/people/justin-bieber-522504&lt;/ref&gt;
=ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ=
ಜಸ್ಟಿನ್ ಪ್ರೇಚ್ ಇಮಸ್ಮರ್ಶನ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಾದ ಜೆನ್ನಿಸೌವಿ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ದವನದಂತೆ ಪಿಯಾನೊ,ಡ್ರಾಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಹಳೆ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನುಡಿಸಲು ಕಳಿತ.ಸೆಂಟ್ ಮೈಕಲ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ದ್ವೀತಿಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ತರಗತಿಯನ್ನು ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿರ ೪.೫ಜಿಪಿಎ ಅಂಕ ಪಡೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ ಉತೀರ್ಣನದನು.
=ವೃತ್ತಿ=
ತನ್ನ ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಗಾಯನ ಸ್ಪರ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ.ಅದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಅವರ ತಾಯಿ ಮೆಲೆಟೆ,ಅವನ ಗಾಯನ ಪ್ರದರ್ಶನ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಯುಟುಬ್ನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿದಳು.ಮುಂದೆ ಆತನ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರು ನೋಡಿ,ಮೆಚ್ಚಿದರಿಂದ ಆತನ ತಾಯಿ ಅದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದಂತೆ ಜಸ್ಟಿನ್ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ.ಆಕಸ್ಮಿತವಾಗಿ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಸೊ ಸೊ ದೆಫ್ ದಾಖಲೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರಾದ ಸ್ಕೂಟರ್ ಬ್ರಾನ್ ರವರು ಜಸ್ಟಿರವರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣ. ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಜಸ್ಟಿನ್ ರವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಇ.ಪಿ. ಮೈ ವರ್ಲ್ಡ್ ಎಂಬ ಆಲ್ಬಮ್ ಪ್ಲಾಟಿನಮ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳಿಸಿತು. ಇವನು ಬಿಲಿಯರ್ಡ್ ಹಾರ್ಟ್ ೧೦೦ ಚಾರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಕಲಾವಿದ ಚೊಚ್ಚಲ ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ಆದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿ ದಾಖಲೆ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿದ. 
=ಸಾಧನೆಗಳು=
ಮುಂದೆ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಆಲ್ಬಮ್ ಆದ ಮೈ ವರ್ಲ್ಡ್ ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ. ಹೀಗೆ ಇದು ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಹೊಂದಿ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ತ್ರಿಬಲ್ ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡ. ಆತನ '''ಮೈ ವರ್ಲ್ಡ್ ಟೂರ್''', '''ನೆವರ್ ಸೆ ನೆವರ್''' ಮತ್ತು ೩ಡಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಸಿನೆಮಗಳು ಕೂಡ ಆತನ ಆಲ್ಬಮ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಪೂರ್ಣವಾಯಿತು. ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇಯ ಆಲ್ಬಮ್ ಆದ ಅಂಡರ್ ದ ಮಿಸ್ಲೆಟ್ಟರ್, ಮತ್ತು ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇಯದಾಗಿ ಬಿಲೀವ್ ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ನಾಲ್ಕನೇಯದಾಗಿ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಪರ್ಪಸ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಆಲ್ಬಮ್ ಗಳು ಒಟ್ಟು ೪೪.೭ ಮಿಲಿಯನ್ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಉನ್ನತ ಸಂಗೀತ ಮಾಂತ್ರಿಕನೆಂದು ಇವನ ಮೇಲೆ ನೂರು ಮಿಲಿಯನ್ ವರೆಗೆ ದುಡ್ಡು ಹಿಂಪಡೆಯುವ ಅಂದಾಜನ್ನು ಮತ್ತು ಭರವಸೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಇವನ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿದರು. ೨೦೧೧-೨೦೧೨ ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆ ಜನರ ಮತ ಗಳಿಸಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡ. ಇವನ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಭಾರಿ ೨೦೧೨ರ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದ ತುಂಬಿದ ವೇರ್ ಆರ್ ಯು ನವ್? ಎಂಬ ಹಾಡಿಗೆ ಮೂರು ಗ್ರೇಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಗೆ ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆಯಿತು. 
ಈತನ ಹಿಂದಿನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಇವನ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳು ಮದುವೆಯಾಗದೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ನೆಲಸಿದರು. ಇವನಿಗೆ ಜಾಸ್ಮಿನ್ ಮತ್ತು ಜಾಕ್ಸನ್ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಲ ಸಹೋದರರು ಇದ್ದಾರೆ. ಅವನ ತಾಯಿ ಮೆಲೆಟೆ ತನ್ನ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಅತಿ ಕಮ್ಮಿ ಸಂಬಳದಲ್ಲಿಯೇ ಈತನನ್ನು ಸಾಕಿ ಸಲಹಿದಳು. ಬೀಬರ್ ಆತನ ತಂದೆಯ ಕೂಡ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನು. ಆತನ ಶಾಲೆಯ ಹತ್ತಿರದ ಬ್ರಾನ್ ರವರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಒಂದು ದಿನ ಜಸ್ಟಿನ್ ಹದಿಮೂರರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರಾನ್ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಹಾಡು ತಯಾರಿಕೆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಹೊರಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆತನ ತಾಯಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಅವಳು ಚರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ದೇವರಿಗೆ &quot;ದೇವರೆ, ನನ್ನ ಮಗನನ್ನು ನಿಮಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಅವನು ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಚಿಹ್ನೆಯುಳ್ಳವನು ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ನೀವು ಜಿವಿಷ್ ಮಗನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡದಿರಿ, ನೀವು ಮಾಡುವಿರೆ? &quot; ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆಯ ಸಾಲು ಚರ್ಚಿನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರರು ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡು ಆಕೆಗೆ ಅವನ ಮಗನನ್ನು ಕಳಿಸಿ ಕೊಡುವಂತೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20100623070925/http://www.rollingstone.com/music/reviews/album/2746/20765&lt;/ref&gt;
=ಕಾರ್ಯಗಳು=
ಆತನ ಆಲ್ಬಮ್ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. ಅದರಲ್ಲಿ ದಿ ನೆಕ್ಸ್ಟ್ ಇಯರ್, ತಿ ಟುಡೆ ಷೊ, ದಿ ವೆಂಡಿ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಷೊ, ದಿ ಎಲ್ಲೆನ್ ಡಿಜೆನರ್ಸ್ ಷೊ, ಗುಡ್ ಮಾರ್ನಿನ್ಗ್ ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಬಿ.ಈ.ಟಿ.ಎಸ್ ೧೦೬ ಅಂಡ್ ಪಾರ್ಕ್. ಬೀಬರ್ ಸಂಬಡಿ ಅಟ್ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಎಂಬ ಹಾಡಿಗೆ ವಾಷಿಂಟನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಬರಕ್ ಒಬಾಮಾ ಮತ್ತು ಮಿಟ್ಚೆಲ್ಲ್ ಒಬಾಮಾ ರವರಿಗೆ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಯುಕ್ತ, ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦,೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಟೀ.ವಿ ಚಾನಲ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. ಮತ್ತು ಜನವರಿ ೩೧, ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ೫೨ನೇ ಆನುವಲ್ ಗ್ರಾಮಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ನಿರೂಪಕನಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಗೊಂಡಿದ್ದ. [[ಮೈಕಲ್ ಜಾಕ್ಸನ್]] ರವರ ವಿ ಆರ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಹಾದಿನ ಮರು ರಚನೆಗಾಗಿ ಗಾಯಕನಾಗಿ ಜಸ್ಟಿನ್ ಅನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಮೈಕಲ್ ಜಾಕ್ಸನ್ ರವರ ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಹೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಭೂಪಂಕಪದ ನಂತರ ಏರ್ಪಡಿಸಿದರು. ಜಸ್ಟಿನ್ ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಇವನು ಪಾಪ್ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಆರ್ ಅಂಡ್ ಬಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಈತನ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಬೀಟಲ್ಸ್, ಸ್ಟೀವ್ ವಂಡರ್, ಮೈಕಲ್ ಜಾಕ್ಸನ್, ಉಶರ್, ತುಪಾರ್, ಜಸ್ಸ್ಟಿನ್ ತಿಂಬರ್ಲೇಟ್ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈತನ ಕಂಠದ ಧ್ವನಿ ಬೇರೆಯಾದಂತೆ ಆತನ ಹಾಡಿನ ಶೈಲಿಯೂ ಸಹ ಬದಲಾಗಿದ್ದು ಆತನ ಆಶ್ರಯಿಗಳಿಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾಯಿತು. ಬೀಬರ್ ತನ್ನ ಸಹೋದರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಕೂಲ್ ಫಾರ್ ಡೆವೆಲಪ್ಪಿಂಗ್ ಕಂಟ್ರೀಸ್ ಗೆ ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಾದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ. ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂಗಧಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ. ಇವನು ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳದೆ ಸಾಕು ಪ್ರಾಣಿಯ ಅಂಗಡಿಯನ್ನೇ ದತ್ತು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ಇವನು ಕೆಲವು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಹೀಗೆ ಆರು ತಿಂಗಳಿನ ಮುಂಚೆಯೇ ಅವಧಿ ಕಾಲ ಮುಗಿದಿದ್ದ ಗಾಡಿ ಲೈಸನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಜೊತೆಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಜೈಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದ. ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಜಸ್ಟಿನ್ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ &quot; ನಾನು ಸೊಕ್ಕಿನಿಂದ ಹೊರಬರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ನಾನು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷ ಮುಂಚಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ ಮೊದಲು ಏನಾಗಿದೆಯೊ, ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ನಾನು ಕರುಣಾಮಯಿಯಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಯ, ಒಳ್ಳೆಯ ಮತ್ತು ಮೃದು ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಇರಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ &quot; ಎಂದಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;http://www.celebritynetworth.com/richest-celebrities/singers/justin-bieber-net-worth/&lt;/ref&gt;

=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=
{{reflist}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ಗಾಯಕರು]]
[[ವರ್ಗ:೧೯೯೪ ಜನನ]]</text>
      <sha1>cgmf6p7c8oraa9xhppqfdx5i0svs54p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>೮ನೇ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಶೃಂಗಸಭೆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83155</id>
    <revision>
      <id>1373606</id>
      <parentid>1284277</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T13:19:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FluteWarrior</username>
        <id>99457</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>1373606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27814" sha1="565vxcvqbisl4y16261c5no7bxdk2wg" xml:space="preserve">{{Sidebar with collapsible lists
|name = BRICS
|bodyclass = plainlist
|titlestyle = border-bottom:1px solid #aaa;font-weight:normal;
|title = '''BRICS''' &lt;br /&gt; {{nowrap|{{small|{{small|('''B'''razil, '''R'''ussia, '''I'''ndia, '''C'''hina, and '''S'''outh Africa)}}}}}}
|image = [[File:BRICS.svg|280px|World map with BRICS countries highlighted]]
|headingstyle = padding-bottom:0;
|listtitlestyle = text-align:center;
|liststyle = padding-top:0;
|abovestyle = padding-left:2.0em;text-align:left;font-weight:normal;white-space:nowrap;
|above = 
*'''{{flag|Brazil}}'''
*'''{{flag|Russia}}'''
*'''{{flag|India}}'''
*'''{{flag|China}}'''
*'''{{flag|South Africa}}'''
|list1name = State leaders
|list1title = State leaders
|list1 =
*Brazil
**[[President of Brazil|President]]: [[Michel Temer]]
*Russia
**[[President of Russia|President]]: [[Vladimir Putin]]
**[[Prime Minister of Russia|Prime Minister]]: [[Dmitry Medvedev]]
*India
**[[President of India|President]]: [[Pranab Mukherjee]]
**[[Prime Minister of India|Prime Minister]]: [[Narendra Modi]]
*China
**[[President of the People's Republic of China|President]]: [[Xi Jinping]]
**[[Premier of the People's Republic of China|Premier]]: [[Li Keqiang]]
*South Africa
**[[President of South Africa|President]]: [[Jacob Zuma]]
|list2name = Finance ministers
|list2title = Finance ministers
|list2 =
* [[Ministry of Finance (Brazil)|Brazil]]: [[Henrique Meirelles]]
* [[Ministry of Finance (Russia)|Russia]]: [[Anton Siluanov]]
* [[Minister of Finance (India)|India]]: [[Arun Jaitley]]
* [[Ministry of Finance of the People's Republic of China|China]]: [[Lou Jiwei]]
* [[Minister of Finance (South Africa)|South Africa]]: [[Pravin Gordhan]]
|list3name = Central bank governors
|list3title = Central bank governors
|list3 =
* [[Central Bank of Brazil|Brazil]]: [[IIan Goldfajn]]
* [[Central Bank of Russia|Russia]]: [[Elvira Nabiullina]]
* [[Governor of Reserve Bank of India|India]]: [[Urjit R. Patel]]
* [[People's Bank of China|China]]: [[Zhou Xiaochuan]]
* [[South African Reserve Bank|South Africa]]: [[Lesetja Kganyago]]
|list4name = GDP (nominal)
|list4title = [[List of countries by GDP (nominal)|GDP (nominal)]] in US dollars
|list4 =
* Total: '''US$16.924 trillion''' {{small|(2015 estimate)}}
* [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]]: US$1.904 trillion
* [[ರಷ್ಯಾ]]: US$1.176 trillion
* India: US$2.308 trillion
* [[China]]: US$11.212 trillion
* [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]]: US$324 billion
|list5name = GDP (PPP)
|list5title = [[List of countries by GDP (PPP)|GDP (PPP)]] in [[United States dollar|US dollars]]
|list5 =
* Total: '''US$34.415 trillion''' {{small|(2015 estimate)}}
* [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]]: US$3.259 trillion
* [[ರಷ್ಯಾ]]: US$3.458 trillion
* India: US$7.997 trillion
* [[China]]: US$18.976 trillion
* [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]]: US$725 billion
|list6name = Area
|list6title = [[List of countries by total area|Area]]
|list6 =
* Total: '''39,716,432 km{{smallsup|2}}'''&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2147rank.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2016-10-15 |archive-date=2014-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140209041128/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2147rank.html |url-status=deviated |archivedate=2014-02-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140209041128/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2147rank.html }}&lt;/ref&gt;
* [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]]: 8,514,877 km{{smallsup|2}}
* [[ರಷ್ಯಾ]]: 17,098,242 km{{smallsup|2}}
* India: 3,287,263 km{{smallsup|2}}
* [[China]]: 9,596,960 km{{smallsup|2}}
* [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]]: 1,219,090 km{{smallsup|2}}
|list7name = Population
|list7title = [[List of countries by population|Population]]
|list7 =
* Total: '''3,092,894,322''' {{small|(2015 estimate)}}&lt;ref&gt;http://esa.un.org/unpd/wpp/DVD/&lt;/ref&gt;
* [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]]: 207,847,528
* [[ರಷ್ಯಾ]]: 143,456,918
* India: 1,211,050,527
* [[China]]: 1,376,048,943
* [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]]: 54,490,406
|navbar = none
}}

==ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಗೋವಾದಲ್ಲಿ==
*[[ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಸಂಘಟನೆ]] ವಿಸ್ತೃತ ಲೇಖನ;
*ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿ ಗಳ ಕೂಟವಾಗಿರುವ  &quot;ಬ್ರಿಕ್ಸ್‌' ದೇಶಗಳ ಶೃಂಗಸಭೆ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16, 2016, ರವಿವಾರ [[ಗೋವಾ]]ದ ರಾಜಧಾನಿ [[ಪಣಜಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ. ಬ್ರಿಕ್ಸ್‌ನ ಐದು ಸದಸ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ [[ರಷ್ಯಾ]] ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಆ ದೇಶದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವ್ಲಾದಿಮಿರ್‌ ಪುತಿನ್‌ ಗೋವೆಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದು ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ.ಬ್ರಿಕ್ಸ್‌ ಶೃಂಗಸಭೆಗೆ ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಶನಿ ವಾರ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಪುತಿನ್‌ ಜತೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಲಿದ್ದಾರೆ. 
*ಆ ವೇಳೆ ಪಾಕ್‌ [[ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ]], ಜಾಗತಿಕ ಉಗ್ರವಾದ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಕ್ತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ, [[ರಷ್ಯಾ]] ಜತೆ ಮಹತ್ವದ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಖರೀದಿ ಒಪ್ಪಂದ, ಕೂಡಂಕುಲಂ ಅಣುವಿದ್ಯುತ್‌ ಉತ್ಪಾದನಾ ಯೋಜನೆ ಗಳ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ [[ಭಾರತ]]-[[ರಷ್ಯಾ]] ಸಹಿ ಹಾಕಲಿವೆ.ಪುತಿನ್‌ ಅಲ್ಲದೇ [[ಚೀನಾ]] ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಸಿ ಜಿನ್‌ಪಿಂಗ್‌ ಕೂಡ ಗೋವಾಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದು, ಅವರ ಜತೆಗಿನ ಭೇಟಿ ವೇಳೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರು ಪಾಕ್‌ ಉಗ್ರವಾದ, ಉಗ್ರ ಮೌಲಾನಾ ಮಸೂದ್‌ ಅಜರ್‌ ನಿಷೇಧಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಎನ್‌ಎಸ್‌ಜಿ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಗಡಿ ವಿವಾದ- ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ.

==ಬಿಮ್‌ಸ್ಟೆಕ್‌==
ಬ್ರಿಕ್ಸ್‌ ಜತೆ '[[ಬಿಮ್‌ಸ್ಟೆಕ್‌]]'ಸಭೆಯನ್ನೂ ಭಾರತ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ  ಬಿಮ್‌ಸ್ಟೆಕ್‌' ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಕೂಡ ಗೋವಾಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಭೂತಾನ್‌, [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]], ನೇಪಾಲ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಥಾಯ್ಲೆಂಡ್‌ ಹಾಗೂ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ ಒಳಗೊಂಡ  ಬಿಮ್‌ಸ್ಟೆಕ್‌' (ಬೆಂಗಾಲ್‌ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್‌ ಫಾರ್‌ ಮಲ್ಟಿ ಸೆಕ್ಟೋರಲ್‌ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್‌ ಆ್ಯಂಡ್‌ ಎಕನಾಮಿಕ್‌ ಕೋಆಪರೇಷನ್‌)ಶೃಂಗದ ವೇಳೆ ಉಗ್ರರು ದಾಳಿ ನಡೆಸುವ ಭೀತಿ ಎದುರಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ಗೋವಾದಾದ್ಯಂತ ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಂಡು ಕೇಳರಿಯದ ಬಿಗಿ ಭದ್ರತೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.udayavani.com/kannada/news/national-news/173656/brics-summit-tomorrow-modi-today-for-talks-with-putin#MUJbDJKrL7uGO3f1.99 |title=ನಾಳೆಯಿಂದ ಬ್ರಿಕ್ಸ್‌ ಶೃಂಗಸಭೆ; ಇಂದು ಮೋದಿ- ಪುತಿನ್‌ ಮಾತುಕತೆ |access-date=2016-10-15 |archive-date=2016-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161019000744/http://www.udayavani.com/kannada/news/national-news/173656/brics-summit-tomorrow-modi-today-for-talks-with-putin#MUJbDJKrL7uGO3f1.99 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==ಭಾರತ-ಬ್ರೆಜಿಲ್==
*ಬಹು ವಲಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರದ(ಬಿಮ್ಸ್ಟೆಕ್) ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯ ಪುನಶ್ಚೇತನಕ್ಕೂ ಕೂಡ ಭಾರತ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಿದೆ. ಇಂದು ಮತ್ತು ನಾಳೆ ನಡೆಯಲಿರುವ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆ, ಒಪ್ಪಂದ ನಡೆಯಲಿದೆ.ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಝಿಲ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವ ಮೋದಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮೈಕೆಲ್ ಟೆಮರ್ ಅವರ ಭಾರತ ಭೇಟಿ ಆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಜೊತೆ ಹೊಸ ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಲಿದೆ. ಈ ವರ್ಷ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಆತಿಥೇಯ ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಭಾರತ ವ್ಯಾಪಾರ, ಕ್ರೀಡೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಚಲನಚಿತ್ರ, ಸ್ಕಾಲರ್ ಷಿಪ್ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಜನರ-ಜನರ ಮಧ್ಯೆ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;[http://www.kannadaprabha.com/nation/modi-hopes-to-build-bridges-for-new-ties-using-brics/283621.htmlಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಸಂಬಂಧ ಸೇತುವೆ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
[[File:BRICS leaders meet on the sidelines of 2016 G20 Summit in China.jpg|360px|right|thumb|BRICS  2016 ರ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಒಕ್ಕೂಟದ  ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ನಾಯಕರು ಎಡದಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ: ಟೇಮರ್,ಮೋದಿ,  ಗ್ಸಿ, ಪುಟಿನ್ ಮತ್ತು ಜುಮಾ]]

==ಬ್ರಿಕ್ಸ್ (BRICS)==
*ಭಾರತವು 2016 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15-16 ರಂದು ಗೋವಾದಲ್ಲಿ  8 ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಶೃಂಗಸಭೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದು, ಅದು ಅತಿಥೇಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿರುವುದು.  ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ  ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ನಿದಾನ ಗತಿಗೆ  ಬಂದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆಶಯವಿದೆ.
*ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಮೂಲತಃ ಬ್ರೆಜಿಲ್, ರಷ್ಯಾ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಅಥವಾ 'ಬ್ರಿಕ್' (Brazil, Russia, India and China, or BRIC) ಎನ್ನುವ ನಾಲ್ಕು ಸದಸ್ಯರ ಗುಂಪು ಆಗಿತ್ತು.  ನಾಲ್ಕೂ ದೇಶಗಳ ಮೊದಲ ಬ್ರಿಕ್ ಶೃಂಗಸಭೆಯು 2009 ರಲ್ಲಿ, ರಶಿಯಾದ ಯೆಕಟೇನ್ಬರ್ಗ್,ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಕೇವಲ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ,2001 ರಲ್ಲಿ ಜಿಮ್ ಒ ನೀಲ್ ರವರಿಂದ ಒಂದು ಯೋಜನೆ  ಪ್ರಕಟಣೆಯಾಗಿ  ಉತ್ತಮ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ  ‘ಬ್ರಿಕ್ ' (BRIC)ಎಂಬ ಒಂದು ಯೋಜನೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಇದು ಉತ್ತಮ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿತ್ತು.
*2010 ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ &quot;ದ್ರಿಕ್&quot; ಜೊತೆ ಸೇರಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 'ಬ್ರಿಕ್' ಗುಂಪು [[ಸೇರಿದ್ದರಿಂದ]]  'ಬ್ರಿಕ್' ಗೆ ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯ ಉಂಟಾಯಿತು. ಅದನ್ನು 'ಬ್ರಿಕ್ಸ್' BRICS ಎಂದು BRIC ಗೆ S (South Africa) ಸೇರಿಸಿ ಹೊಸದಾಗಿ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಐದು ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ  360 ಕೋಟಿ ಜನರು ಇದ್ದು, ವಿಶ್ವದ ಅರ್ಧ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ,
*ಐದು ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ  ಒಟ್ಟು 16.6 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಜಿಡಿಪಿ ಹೊಂದಿವೆ. ಭಾರತದ  2.38 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಡಾ.ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪತ್ತು  ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 7.5 ಪ್ರತಿಶತ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಐದು ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲೇ  ಅತಿ ವೇಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆ.
*11.4 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಡಾ.ನ ಸಂಪತ್ತಿನ  ಚೀನಾ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2015 ರಲ್ಲಿ $ 327 ಬಿಲಿಯನ್ ನ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪತ್ತು, ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕಡಿಮೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪತ್ತು.
*ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಧನಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ, 2015 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ‘ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕ್’ (ಎನ್.ಡಿ.ಬಿ.New Development Bank:NDB), ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/BRICS-summit-10-things-to-know-ahead-of-crucial-meet/listshow/54863533.cms BRICS summit: 10 things to know]&lt;/ref&gt;
==ಗೋವಾ ಬ್ರಿಕ್ಸ್‍ನ ಫಲಿತಾಂಶ==
*15 Oct, 2016
*ಭಯೋತ್ಪಾನೆ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗಾಗಿ ‘ಶೂನ್ಯ ಸೈರಣ ನೀತಿ’ಗೆ ಭಾರತ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ಸಹಿ ಮಾಡಿವೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ, ರಷ್ಯಾ ಭಾರತದ ‘ಹಳೆಯ ಗೆಳೆಯ’ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.
*'''ಭಾರತ ರಷ್ಯಾ ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ಒಪ್ಪಂದಗಳು'''
{{Div col|cols=2}}
* ಕಾಮೋವ್‌ –ಕೆಎ226 ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ ಉತ್ಪಾದನಾ ಒಪ್ಪಂದ
* ಎಸ್‌400 ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒಪ್ಪಂದ
* ಭಯೋತ್ಪಾದನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕ ಉತ್ತರ ನೀಡಲು ‘ಜೀರೋ ಟಾಲರೆನ್ಸ್‌ ಪಾಲಿಸಿ’(ಶೂನ್ಯ ಸೈರಣ ನೀತಿ)
* ಕೂಡುಕುಳಂ ಅಣುಸ್ಥಾವರದ 3 ಮತ್ತು 4ನೇ ಘಟಕಗಳ ಕಾಮಗಾರಿಗೆ ಚಾಲನೆ. ಕೂಡುಕುಳಂ ಅಣುಸ್ಥಾವರದ 2ನೇ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆರಂಭ
* ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಯೋಗ ರಚನೆ ಸ್ಥಾಪನೆ
* ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಪರಿಣತ ತರಬೇತಿ
* ಹರಿಯಾಣ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ ಸಿಟಿ ಯೋಜನೆ
* ರಾಸ್ನೆಫ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಎಸ್ಸಾರ್‌ ತೈಲ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
* ರಾಸ್ನೆಫ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಒವಿಎಲ್‌ ಇಂಧನ
* ನಾಗ್ಪುರ–ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್‌ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ಹೈ ಸ್ಪೀಡ್‌ ರೈಲು ಯೋಜನೆ
* ಇಂಧನ ಸಹಕಾರ ಒಪ್ಪಂದ 2016 ಮತ್ತು 2017
* ಭಾರತ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ನಡುವಿನ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮಾಲೋಚನೆಗೆ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ಸಂಹಿತೆ
* ಸೈಬರ್‌ ರಕ್ಷಣೆ
* ಜಾಗತಿಕ ರಕ್ಷಣೆ ಕುರಿತಂತೆ ಭಾರತ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ಜಂಟಿ ಒಪ್ಪಂದ
* ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಯುದ್ಧನೌಕೆ ಖರೀದಿ ಕುರಿತು ಸರ್ಕಾರದ ಆಂತರಿಕ ಒಪ್ಪಂದ.
{{Div end}}
&lt;ref&gt;[http://www.prajavani.net/news/article/2016/10/15/445159.html ಭಾರತ ರಷ್ಯಾ ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ಒಪ್ಪಂದಗಳು]&lt;/ref&gt;
*ಎಸ್‌400 ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒಪ್ಪಂದ ಅಂತಿಮಗೊಂಡರೆ ಭಾರತವು ಚೀನಾ ಬಳಿಕ ಈ ರಕ್ಷಣಾ ಖರೀದಿ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಎರಡನೇ ದೇಶವಾಗಲಿದೆ. ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 36 ಕಡೆ ಗುರಿ ಇಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.[http://www.prajavani.net/news/article/2016/10/14/444729.html{{Dead link date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021  bot=InternetArchiveBot  fix-attempted=yes }}]

==ಇತರೆ==
*ಬೆನೋಲಿಂ,ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಒಂಟಿಯಾಗಿಸುವ ಭಾರತದ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಬ್ರಿಕ್ಸ್‌ (ಬ್ರೆಜಿಲ್‌, ರಷ್ಯಾ, ಭಾರತ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ) ಶೃಂಗ ಸಭೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲ ತುಂಬಿದೆ.
*ಐದು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಗುಂಪು ಉರಿ ಮತ್ತು ಪಠಾಣ್‌ಕೋಟ್‌ ಮೇಲಿನ ಉಗ್ರರ ದಾಳಿಯನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ ಉಗ್ರವಾದಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಮರ್ಥನೆ ಇರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಜಾಗತಿಕ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ತಾಯಿ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಭೂ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗೆ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು ಆಯಾ ದೇಶದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಎಂದು ಐದು ದೇಶಗಳ ಮುಖಂಡರು ಘೋಷಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;[http://www.prajavani.net/news/article/2016/10/17/445348.htmlಉಗ್ರವಾದಕ್ಕೆ ಪಾಕ್‌ ತಾಯಿ;17 Oct, 2016]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==ಗೋವಾ ಬ್ರಿಕ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ತೀರ್ಮಾನಗಳು==
*'''ಮೂರು ಒಪ್ಪಂದಗಳು''':
* ಬ್ರಿಕ್ಸ್‌ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವೇದಿಕೆ ಸ್ಥಾಪನೆ
* ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಕಾರ
* ಸೀಮಾ ಸುಂಕ ಸಂಗ್ರಹ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತಿ
*'''ಘೋಷಣೆ ತಿರುಳು''':
* ‘ಭಾರತವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಬ್ರಿಕ್ಸ್‌ನ ಕೆಲ ದೇಶಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಹಲವು ದಾಳಿಗಳನ್ನು ವಿರೋ ಧಿಸುತ್ತೇವೆ. ಯಾವುದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಖಂಡಿಸುತ್ತೇವೆ.
*‘ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಧರ್ಮ, ರಾಜಕೀಯ, ಜನಾಂಗ ಅಥವಾ ಮತ್ತಾವುದೇ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಉಗ್ರವಾದಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥನೆ ನೀಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
*‘ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ತಡೆಗೆ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಲು ಒಪ್ಪಿದ್ದೇವೆ’ ಎಂದು 102 ಪ್ಯಾರಾಗಳ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
* ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲು ಜಿ20 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರ ಗಳ ಜತೆ ನಿಕಟ  ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ.
* ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ವೇಗ ತುಂಬಲು ಸುಸ್ಥಿರ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಒತ್ತು.
*'''ಮೋದಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ದಿಕ್ಕು ಹಾಕಿ ಕೊಟ್ಟರು''':
* ಪಾಕ್‌ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಪೋಷಿ ಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು  ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಶೃಂಗಸಭೆ ಘೋಷಣೆಗೆ ಮೋದಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ದಿಕ್ಕು ಹಾಕಿ ಕೊಟ್ಟರು.
* ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಆಶ್ರಯ, ಪೋಷಣೆ, ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ ಒದಗಿಸುವವರು ಭಯೋತ್ಪಾದಕರಷ್ಟೇ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪಿದ್ದೇವೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.prajavani.net/news/article/2016/10/17/445348.html |title=ಉಗ್ರವಾದಕ್ಕೆ ಪಾಕ್‌ ತಾಯಿ |access-date=2016-10-17 |archive-date=2016-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161018185846/http://www.prajavani.net/news/article/2016/10/17/445348.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
==ಪಾಕ್‌ ಪರ ನಿಂತ ಚೀನಾ:ಕ್ಸಿ ಜಿನ್‌ಪಿಂಗ್‌==
*ಗೋವಾದ ಬೆನೋಲಿಂನಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ವಿರುದ್ಧ ಸಮಗ್ರವಾದ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳು ಮುಂದಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಲುವಿಗೆ ಬ್ರಿಕ್ಸ್‌ ಮುಖಂಡರು ಬಂದರೂ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಉಗ್ರವಾದವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.
*ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಮೂಲ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಬಹು ಆಯಾಮಗಳ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ '''ಚೀನಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಸಿ ಜಿನ್‌ಪಿಂಗ್‌''' ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಹೆಜ್ಜೆ ಇರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
*ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಬ್ರಿಕ್ಸ್‌ ದೇಶಗಳು ಸಂಯೋಜಿತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಕ್ಸಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ಸಿ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆ ಬಹುತೇಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಾದವನ್ನೇ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಮೂಲ ಕಾರಣ [[ಕಾಶ್ಮೀರ]] ವಿವಾದ ಎಂದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ.&lt;ref&gt;[http://www.prajavani.net/news/article/2016/10/17/445361.html ಪಾಕ್‌ ಪರ ನಿಂತ ಚೀನಾ;17 Oct, 2016]&lt;/ref&gt;
==9ನೇ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಶೃಂಗಸಭೆ  2017==
*9ನೇ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಶೃಂಗಸಭೆಯು ಚೀನಾದ ಕ್ಸಿಯಾಮೆನ್‌ ನಲ್ಲಿ ದಿ.3 ರಿಂದ 5 ಸೆಪ್ಟಂ. 2017 ಮೂರುದಿನ ನಡೆಯಿತು. ದಿ.04,ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2017 ರಂದು ನಡೆದ  ಬ್ರಿಕ್ಸ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮೂಲದ ಉಗ್ರ ಸಂಘಟನೆಗಳು(ಲಷ್ಕರ್‌ ಎ ತಯಬ, ಜೈಷ್‌ ಎ ಮೊಹಮ್ಮದ್‌, ಐಎಸ್‌) ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಉಗ್ರ ಸಂಘಟನೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಿರ್ಣಯ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಉಗ್ರ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಂದ ಅಶಾಂತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಬ್ರಿಕ್ಸ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನಾಯಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಐದೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಭಾಗವಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;[http://www.hindustantimes.com/india-news/in-win-for-india-brics-statement-names-let-jaish-as-terror-concerns-clubs-them-with-islamic-state/story-Yage9hN02IWLnwXt9twFeK.html Brics 2017: Summit declaration names Pak-based Lashkar, Jaish as terror concerns;Sep 04, 2017]&lt;/ref&gt;
===ಭಾಗವಸಿದ ನಾಯಕರು===
&lt;gallery&gt;
File:Michel Temer em 27 de outubro de 2016.png |'''[[ಬ್ರೆಜಿಲ್]]'''&lt;br&gt;, ಮಿಚೆಲ್ ಟೆಂಮರ್, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು
File:Vladimir Putin - 2012.jpg|'''[[ರಷ್ಯಾ]]'''&lt;br /&gt;ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ಪುಟಿನ್, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು: ರಷ್ಯಾ
File:PM Modi 2015.jpg|'''[[ಭಾರತ]]'''&lt;br /&gt;[[ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ]], ಪ್ರಧಾನಿ [[ಭಾರತ]], 
File:Xi Jinping October 2013 (cropped).jpg|'''[[ಚೀನಾ]]'''&lt;br /&gt;'''ಕ್ಸಿ ಜಿಂಪಿಂಗ್, ಅಧ್ಯಕ್ಷ (ಹೋಸ್ಟ್),ಚೀನಾ '''
File:Jacob G. Zuma - World Economic Forum Annual Meeting Davos 2010.jpg|'''[[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]]'''&lt;br /&gt;ಜಾಕೋಬ್ ಜುಮಾ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು,
&lt;/gallery&gt;

==ನೋಡಿ==
*[[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ]]

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{Reflist}}

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==

[[ವರ್ಗ:ಶೃಂಗಸಭೆಗಳು|.]]
[[ವರ್ಗ:ಭಾರತ]]
[[ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು]]</text>
      <sha1>565vxcvqbisl4y16261c5no7bxdk2wg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಎಬ್ಬರ್ಸ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>93324</id>
    <revision>
      <id>1373661</id>
      <parentid>1354963</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T09:13:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35337" sha1="f59mm8a3izmqq2ryindepdvcyqlazjc" xml:space="preserve">[[ಚಿತ್ರ:Bernard Ebbers.jpg|300px|thumb|right|ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಜಾನ್ ಎಬ್ಬರ್ಸ್]]
'''ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಜಾನ್ ಎಬ್ಬರ್ಸ್'''([[ಆಗಸ್ಟ್]] ೨೭, ೧೯೪೧ - [[ಫೆಬ್ರವರಿ]] ೨, ೨೦೨೦)ರವರು [[ಕೆನಡಾ|ಕೆನಡಾದ]] ಉದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು [[:en:MCI Inc.|ವರ್ಲ್ಡ್‌ಕಾಮ್‌ನ]]  ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಸಿಇಒ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರ ನಿರ್ವಹಣೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಲ್ಡ್ಕಾಮ್ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು ಆದರೆ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಅಕ್ರಮಗಳ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ನಡುವೆ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಕುಸಿಯಿತು. ಇದು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಹಗರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. [[:en:Bernard Ebbers|ಎಬ್ಬರ್ಸ್]] ತನ್ನ ಅಧೀನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ದೂಷಿಸಿದನು. ತನ್ನ ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಪಿತೂರಿಗಾಗಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದನು.&lt;ref&gt;https://www.nytimes.com/2005/07/13/business/ebbers-sentenced-to-25-years-in-prison-for-11-billion-fraud.html&lt;/ref&gt; ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣ ಫೋರ್ಟ್ ವರ್ತ್ನ ಫೆಡರಲ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್ನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡರು. ಅವರ ೨೫ ವರ್ಷಗಳ ಶಿಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ೧೩ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ನಿಧನರಾದರು.

೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, ''[[:en:Portfolio.com|Portfolio.com]]'' ಮತ್ತು ''[[:en:CNBC|CNBC]]'' ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ೫ ನೇ ಕೆಟ್ಟ ಸಿಇಒ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು.&lt;ref&gt;https://www.cnbc.com/2009/04/30/Portfolios-Worst-American-CEOs-of-All-Time.html?slide=17&lt;/ref&gt; ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ಟೈಮ್ ಪತ್ರಿಕೆಯು ಅವರನ್ನು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ೧೦ ನೇ ಅತ್ಯಂತ ಭ್ರಷ್ಟ ಸಿಇಒ(CEO) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು.&lt;ref&gt;https://content.time.com/time/specials/packages/completelist/0,29569,1903155,00.html&lt;/ref&gt;

&quot;ಟೆಲಿಕಾಂ ಕೌಬಾಯ್&quot; ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಎಬರ್ಸ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೂಟ್ ಮತ್ತು ಟೈನ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಮವಸ್ತ್ರದ ಬದಲಿಗೆ ಬೂಟುಗಳು ಮತ್ತು [[ನೀಲಿ]] ಜೀನ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಓಡಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;https://fortune.com/2020/02/03/worldcom-ceo-bernard-ebbers-telecom-cowboy-dies/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.salon.com/1999/10/06/ebbers/&lt;/ref&gt; 

==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ==
ಎಬ್ಬರ್ಸ್‌ರವರು ಆಲ್ಬರ್ಟಾದ [[:en:Edmonton|ಎಡ್ಮಂಟನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಕ್ಯಾಥ್ಲೀನ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ಅವರ ಐದು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯವರಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;https://fortune.com/2020/02/03/worldcom-ceo-bernard-ebbers-telecom-cowboy-dies/&lt;/ref&gt; ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಕ್ರೈಸ್ತರ ಭಕ್ತರಾಗಿತ್ತು.

ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ಚಿಕ್ಕವನಿದ್ದಾಗ, ಆತನ ಕುಟುಂಬವು [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾಕ್ಕೆ]] ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ನಂತರ ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ಹದಿಹರೆಯದವನಾಗಿದ್ದಾಗ [[ಕೆನಡಾ|ಕೆನಡಾಕ್ಕೆ]] ಹಿಂತಿರುಗುವ ಮೊದಲು ನ್ಯೂ [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ|ಮೆಕ್ಸಿಕೊದಲ್ಲಿ]], ನವಾಜೋ ನೇಷನ್ ಭಾರತೀಯ ಮೀಸಲಾತಿಯಲ್ಲಿ ಮಿಷನ್ ಪೋಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ವಾಸಿಸಿತು.&lt;ref&gt;https://fortune.com/2020/02/03/worldcom-ceo-bernard-ebbers-telecom-cowboy-dies/&lt;/ref&gt;

ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ನಂತರ, ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ಬಾಲ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನದಲ್ಲಿ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರುವ ಮೊದಲು ಎಬ್ಬರ್ಸ್‌ರವರು ''ಆಲ್ಬರ್ಟಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ'' ಮತ್ತು ''ಕ್ಯಾಲ್ವಿನ್ ಕಾಲೇಜ್''ನಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ನಡುವೆ, ಹಾಲನ್ನು ಮಾರುವವನಾಗಿ ಮತ್ತು ಬೌನ್ಸರ್ ಆಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಹಿರಿಯ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಉಂಟಾದ ಗಾಯವು ಅವರನ್ನು ಅಂತಿಮ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಡದಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಬದಲಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಜೂನಿಯರ್ ವಾರ್ಸಿಟಿ ತಂಡದ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮೈನರ್‌ನೊಂದಿಗೆ '''ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ'''ದಲ್ಲಿ '''ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಪದವಿ''' ಪಡೆದರು.&lt;ref&gt;https://books.google.co.in/books?id=kcjSDAAAQBAJ&amp;pg=PT13&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false&lt;/ref&gt;

==ವೃತ್ತಿಜೀವನ==
ಎಬ್ಬರ್ಸ್‌ರವರು ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿಯಲ್ಲಿ ಮೋಟೆಲ್‌ಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;https://books.google.co.in/books?id=kcjSDAAAQBAJ&amp;pg=PT13&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false&lt;/ref&gt;

೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿಯ ಹ್ಯಾಟಿಸ್ಬರ್ಗ್ನ ಕಾಫಿ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ, ‌ಎಬ್ಬರ್ಸ್‌‌ರವರು ಮತ್ತು ಇತರ ೩ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು '''ಲಾಂಗ್ ಡಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ಸರ್ವೀಸಸ್, ಇಂಕ್.''' ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಂಪನಿಯು ೬೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು '''ವರ್ಲ್ಡ್ಕಾಮ್''' ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿತು.

೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ವರ್ಲ್ಡ್ಕಾಮ್, ''ಎಂಎಫ್ಎಸ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್''(ಮೂಲತಃ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಫೈಬರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್)ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ೧೯೯೮ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ''ಎಂಸಿಐ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್'' ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಜುಲೈ ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ, ''[[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುಎಸ್]] ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಂಟಿಟ್ರಸ್ಟ್''ನ ನಿಯಂತ್ರಕರು ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದ ನಂತರ ''ಸ್ಪ್ರಿಂಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್'' ಅನ್ನು $೧೧೫ ಬಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅದು ಕೈಬಿಟ್ಟಿತು.&lt;ref&gt;https://www.theguardian.com/technology/2000/jul/14/efinance.business1&lt;/ref&gt;

[[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್]] ೨೦೦೦ ಮತ್ತು [[ಏಪ್ರಿಲ್]] ೨೦೦೨ ರ ನಡುವೆ, ವರ್ಲ್ಡ್‌ಕಾಮ್ ನ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯು ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ಗೆ ಹಲವಾರು ಸಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಖಾತರಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು. ಏಕೆಂದರೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಡಾಟ್-ಕಾಮ್ ಬಬಲ್ ಸ್ಫೋಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಷೇರು ಬೆಲೆ ಕುಸಿದಿದ್ದರಿಂದ ಮಾರ್ಜಿನ್ ಕರೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಎಬ್ಬರ್ಸ್‌ ತಮ್ಮ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಾಮ್ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೨ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಸಾಲಗಳಿಂದಾಗಿ ಎಬ್ಬರ್ಸ್‌ರವರು ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಸ್ಪ್ರಿಂಟ್ ವಿಲೀನವು ಮುರಿದುಬಿದ್ದ ನಂತರ ಎಬ್ಬರ್ಸ್‌ರವರು ಮುಂದುವರಿಯುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹಲವಾರು ನಿರ್ದೇಶಕರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೬ರಂದು, ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಾಮ್ ನ ಮಂಡಳಿಯು ಎಬ್ಬರ್ಸ್‌ರವರು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಲು ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಅವರು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ೩೦, ೨೦೦೨ರಂದು ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ನಿರ್ಗಮನದ ಭಾಗವಾಗಿ ಅವರ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಒಂದೇ $೪೦೮.೨ ಮಿಲಿಯನ್‌ನ ಪ್ರಾಮಿಸರಿ ನೋಟಾಗಿ ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;https://usatoday30.usatoday.com/money/industries/telecom/2002-11-05-ebbers-loans-timeline_x.htm&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/723527/000091205702020812/0000912057-02-020812.txt&lt;/ref&gt; ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಎಬ್ಬರ್ಸ್‌ರವರು ಈ ನೋಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾದರು ಮತ್ತು ವರ್ಲ್ಡ್ಕಾಮ್ ಅವರ ಅನೇಕ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು.&lt;ref&gt;https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/723527/000119312504039709/d10k.htm&lt;/ref&gt;

==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಂಸೆಗಳು==
* ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ (ಮೇ ೧೯೯೫)&lt;ref&gt;https://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2009445_2009447_2009465,00.html&lt;/ref&gt;
* ''ವೈರ್ಡ್'' ೨೫ ನ ಸದಸ್ಯ (ನವೆಂಬರ್ ೧೯೯೮)
* ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌ವರ್ಲ್ಡ್‌ನಿಂದ, ನೆಟ್ವರ್ಕಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ೨೫ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು (ಜನವರಿ ೪, ೧೯೯೯)&lt;ref&gt;https://www.networkworld.com/article/795168/data-center-ex-worldcom-ceo-ebbers-wants-sentence-commuted.html&lt;/ref&gt;
* ''ಟೈಮ್'' ಡಿಜಿಟಲ್ ೫೦ (೧೯೯೯)&lt;ref&gt;https://books.google.co.in/books?id=m3YndShMSUUC&amp;pg=PA204&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false&lt;/ref&gt;
* ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಲಾಸ್, ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಕಾಲೇಜು (೧೯೯೨)
* ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್, ಟೋಗಲೂ ಕಾಲೇಜು (೧೯೯೮)

==ವಂಚನೆ==
೨೦೦೨ ರ ಜೂನ್ ೨೫ ರಂದು ವರ್ಲ್ಡ್ಕಾಮ್, ಸುಮಾರು $೩.೯ ಬಿಲಿಯನ್ ಮೊತ್ತದ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳ ತಪ್ಪು ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ೨೦೦೨ ರ ಜುಲೈ ೨೨ ರಂದು ದಿವಾಳಿತನಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು.&lt;ref&gt;https://edition.cnn.com/2002/BUSINESS/asia/07/21/us.newworldcom.biz/{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೧ ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗೆ ಏರಿತು. ಇದು ವರ್ಲ್ಡ್ಕಾಮ್‌ನ ಮಾಜಿ ಸಿಇಒ ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ತನಿಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://money.cnn.com/2004/03/02/technology/ebbers/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-04-10 |archive-date=2004-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040404121051/https://money.cnn.com/2004/03/02/technology/ebbers/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಎಬ್ಬರ್ಸ್‌ರವರು ಈ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಹಗರಣಕ್ಕೆ ವರ್ಲ್ಡ್‌ಕಾಮ್‌ನ ಸಿಎಫ್ಒ ''ಸ್ಕಾಟ್ ಸುಲ್ಲಿವಾನ್'' ಸೇರಿದಂತೆ ತನ್ನ ಅಧೀನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ದೂಷಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;https://www.washingtonpost.com/local/obituaries/bernard-ebbers-worldcom-ceo-convicted-in-historic-fraud-scandal-dies-at-78/2020/02/03/91c8cfe4-4696-11ea-8124-0ca81effcdfb_story.html&lt;/ref&gt;

===ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಆರೋಪಗಳು ಮತ್ತು ತೀರ್ಪು===
೨೦೦೩ರ [[ಆಗಸ್ಟ್]] ೨೭ರಂದು, ಒಕ್ಲಹೋಮದ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಡ್ರೂ ಎಡ್ಮಂಡ್ಸನ್‌ರವರು ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ ೧೫-ಎಣಿಕೆಯ ದೋಷಾರೋಪಣೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರು. ಜನವರಿ ೨೦೦೧ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೨ ರ ನಡುವೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮೋಸ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ೨೦೦೩ ರ [[ನವೆಂಬರ್]] ೨೦ರಂದು, ಒಕ್ಲಹೋಮದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಫೆಡರಲ್ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮುಂದೂಡಲು ಮರುಪೂರಣದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ೨೦೦೪ರ ಮಾರ್ಚ್ ೨ ರಂದು ಫೆಡರಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಪಿತೂರಿ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಹೊರಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://money.cnn.com/2004/03/02/technology/ebbers/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-04-10 |archive-date=2004-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040404121051/https://money.cnn.com/2004/03/02/technology/ebbers/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ೨೦೦೪ರ ಮೇ ೨೫ರಂದು, ಫೆಡರಲ್ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಆರೋಪಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ೯ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು: ಪಿತೂರಿ ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ವಂಚನೆಯ ತಲಾ ೧ ಎಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ನಿಯಂತ್ರಕರಿಗೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ೭ ಎಣಿಕೆಗಳು. ೨೦೦೫ರ ಮಾರ್ಚ್ ೧೫ ರಂದು ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ಎಲ್ಲಾ ಆರೋಪಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ೨೦೦೫ರ ಮಾರ್ಚ್ ೩೦ರಂದು, ಒಕ್ಲಹೋಮದ ಆರೋಪಗಳ ಮೇಲಿನ ಮಿತಿಗಳ ಶಾಸನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಇದು ಒಕ್ಲಹೋಮ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್‌‌ಗಳಿಗೆ ಫೆಡರಲ್ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಸಮಯವನ್ನು ನೀಡಿತು.&lt;ref&gt;https://www.oklahoman.com/story/news/2005/03/31/ebbers-signs-agreement-on-oklahoma-charges/61948777007/&lt;/ref&gt; 

===ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಜೈಲು ಸಮಯ===
೨೦೦೫ರ [[ಜುಲೈ]] ೧೩ರಂದು, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಫೆಡರಲ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಬಾರ್ಬರಾ ಎಸ್. ಜೋನ್ಸ್ ಅವರು ಲೂಯಿಸಿಯಾನದ ಫೆಡರಲ್ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ಗೆ ೨೫ ವರ್ಷಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಿದರು. ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ಅವರ ಮನವಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವಾಗ ಮತ್ತೊಂದು ವರ್ಷ ಮುಕ್ತವಾಗಿರಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಜುಲೈ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಯು.ಎಸ್. ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಅಪೀಲ್ಸ್ ಫಾರ್ ದಿ ಸೆಕೆಂಡ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ೨೦೦೬ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೬ ರಂದು, ಪ್ರಧಾನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಆತನ ೨೫ ವರ್ಷಗಳ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೬ ರಂದು ಜೈಲಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದರು. ೨೦೦೬ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೬ರಂದು ಎಬರ್ಸ್, ತನ್ನ ಮರ್ಸಿಡಿಸ್-ಬೆನ್ಜ್ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಲೂಯಿಸಿಯಾನದ ಓಕ್ಡೇಲ್ನಲ್ಲಿರುವ ಓಕ್ಡೇಲ್ ಫೆಡರಲ್ ಕರೆಕ್ಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್‌ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದನು. ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಕಡಿಮೆ-ಭದ್ರತೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಶಾಲಾ ವಸತಿ ನಿಲಯದಂತೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ ೨೦೧೯ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೨ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-12-18/worldcom-s-bernard-ebbers-wins-early-release-from-prison&lt;/ref&gt;

===ಸಿವಿಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳು===
೨೦೦೨ [[ಅಕ್ಟೋಬರ್]] ೧೧ರಂದು, ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಾಮ್ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ವರ್ಗ ಕ್ರಮದ ಸಿವಿಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ತಂದರು. ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ನ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ವಂಚನೆ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಗಾಯಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಡೆನಿಸ್ ಕೋಟ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಲು ಆದೇಶಿಸಿದರು. ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಕೋಡ್ಫೆಂಡರ್ಗಳು ವರ್ಲ್ಡ್ಕಾಮ್ನಲ್ಲಿ ಷೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಂಡ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ೮೩೦,೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ೬.೧೩ ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ವಿತರಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿಯಲ್ಲಿನ ಮನೆ ಮತ್ತು ಮರಗೆಲಸ ಕಂಪನಿ, ಮರೀನಾ, ಗಾಲ್ಫ್ ಕೋರ್ಸ್, ಹೋಟೆಲ್ ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಎಕರೆ ಅರಣ್ಯ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ನಲ್ಲಿನ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅವರ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲು ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಒಪ್ಪಂದದ ನಂತರ, ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ಅವರ ಪತ್ನಿಗೆ ಅಂದಾಜು $ ೫೦,೦೦೦ ತಿಳಿದಿರುವ ಆಸ್ತಿ ಉಳಿದಿದೆ. ೨೦೦೫ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೧ ರಂದು, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಕೋಟ್ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧದ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;https://usatoday30.usatoday.com/money/industries/telecom/2005-07-13-ebbers_x.htm&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.washingtontimes.com/news/2005/sep/21/20050921-094724-2725r/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.theguardian.com/business/2005/sep/22/corporatefraud.worldcom&lt;/ref&gt;

==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ==
===ಮದುವೆಗಳು===
೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ, ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ಲಿಂಡಾ ಪಿಗಾಟ್‌ಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ಈ ದಂಪತಿಗಳು ಮೂವರು ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರು. ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ಜುಲೈ ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೯೯ ರ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರ ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಿ ವೆಬ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಆತ ಜೈಲಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ೨೦೦೮ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೬ರಂದು ಆಕೆ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

===ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಿಡುವಳಿಗಳು===
೧೯೯೯ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ಅಂದಾಜು $ ೧.೪ ಬಿಲಿಯನ್ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ೪೦೦ ರಲ್ಲಿ ೧೭೪ ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಿಡುವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ:
* ಕೆನಡಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಾನುವಾರು ಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ಡೌಗ್ಲಾಸ್ ಲೇಕ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ೫೦೦೦,೦೦೦ ಎಕರೆ(೨೦೦೦ ಚದರ ಕಿಮೀ )ಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾಲುದಾರ / ಅಧ್ಯಕ್ಷರು. ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು $ ೬೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಗೆ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಮೇ ೩೦, ೨೦೦೩ ರಂದು ಎಂಸಿಐ ಇ. ಸ್ಟಾನ್ಲಿ ಕ್ರೊಯೆಂಕೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು.&lt;ref&gt;https://www.forbes.com/2003/06/06/cx_bs_0606movers.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.washingtonpost.com/archive/business/2003/05/31/ebbers-ranch-to-be-sold/d50f2cc5-d4b4-4d7d-bab7-91a51e0909d3/&lt;/ref&gt;
* ಏಂಜಲೀನಾ ತೋಟಗಾರಿಕೆ - ಲೂಯಿಸಿಯಾನದ ಮಾಂಟೆರೆಯಲ್ಲಿ ೨೧,೦೦೦ ಎಕರೆ (೮೫ ಚ.ಕಿ.ಮೀ.) ಕೃಷಿಭೂಮಿ. ಸಹೋದರ ಜಾನ್ ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹ-ಮಾಲೀಕ. ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
* ಓಶುವಾ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ - ಇದು ಜೋಶುವಾ ಟಿಂಬರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜೋಶುವಾ ಟಿಂಬರ್ ನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ, ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀ, ಲೂಯಿಸಿಯಾನ ಮತ್ತು ಅಲಬಾಮಾದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೫೪೦,೦೦೦ ಎಕರೆ (೨,೨೦೦ ಚ.ಕಿ.ಮೀ.) ಮರಭೂಮಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಮಾಲೀಕರು. ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು $ ೬೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಗೆ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು.
* ಪೈನ್ ರಿಡ್ಜ್ ಫಾರ್ಮ್ - ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿಯಲ್ಲಿ ಜಾನುವಾರು ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ಫಾರ್ಮ್. ಮಾಲೀಕ. ಎಲ್ಎಲ್ ಸಿ ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.
* ಕೊಲಂಬಸ್ ಲುಂಬರ್ - ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿಯ ಬ್ರೂಕ್ಹೇವನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಹೈಟೆಕ್ ಮರಮುಟ್ಟು ಗಿರಣಿ. ಕನಿಷ್ಠ ೧೯೯೬ ರಿಂದ ಬಹುಪಾಲು ಮಾಲೀಕರು.
* ವಿಹಾರ ನೌಕೆಗಳು - ಬಿಸಿಟಿ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್, ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ವಿಹಾರ ನೌಕೆಯ ಕಟ್ಟಡ ಮತ್ತು ದುರಸ್ತಿ ಕಂಪನಿಯಾದ ಇಂಟರ್ಮರೈನ್ ಮಾಲೀಕ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾಲೀಕರು. ಇಂಟರ್ಮರೈನ್ ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು $ ೧೪ ಮಿಲಿಯನ್ ಗೆ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
* ಹೋಟೆಲ್ಗಳು - ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಮತ್ತು ಟೆನ್ನೆಸ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಹೋಟೆಲ್ಗಳು: ಸಹ-ಮಾಲೀಕರು ಅಥವಾ ಮಾಲೀಕರು. ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
* ಟ್ರಕ್ಕಿಂಗ್ - ಕೆಎಲ್ಎಲ್ಎಂ, ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿಯ ಟ್ರಕ್ಕಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆ. ನಿರ್ದೇಶಕ. ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಸುಮಾರು $ ೩೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಗೆ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಕಾಮ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿದ್ದ ಕೆ.ವಿಲಿಯಂ ಗ್ರೋಥ್ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು.
* ಕ್ರೀಡೆಗಳು - ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಒಳಾಂಗಣ ಕ್ರೀಡೆ / ಜಾಕ್ಸನ್ ಬ್ಯಾಂಡಿಟ್ಸ್, ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಲೀಗ್ ಹಾಕಿ ತಂಡ. ೫೦%ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

===ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು===
೧೯೯೩ ರಿಂದ ೧೯೯೫ ರವರೆಗೆ, ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸಂಘದ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಂಪನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು.&lt;ref&gt;https://books.google.co.in/books?id=UI5hZOq2VxcC&amp;pg=PA113&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false&lt;/ref&gt;

೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು $ ೧೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ನಿಧಿಸಂಗ್ರಹ ಅಭಿಯಾನವಾದ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ಕಾಲೇಜಿನ ನ್ಯೂ ಡಾನ್ ಕ್ಯಾಂಪೇನ್ ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು.&lt;ref&gt;https://www.wsj.com/articles/SB102028605942698040&lt;/ref&gt; ಜುಲೈ ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ, ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಬುಷ್ ಅವರು ''ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ''ಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;https://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2001/07/text/20010709-7.html&lt;/ref&gt;

===ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ===
ವರ್ಲ್ಡ್ಕಾಮ್‌ನ ಸಿಇಒ ಆಗಿದ್ದಾಗ, ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿಯ ಬ್ರೂಕ್ಹೇವನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಈಸ್ಟ್ಹೇವನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್‌ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಸಭೆಯ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸದಸ್ಯನಾಗಿ, ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಭಾನುವಾರ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ [[ಚರ್ಚ್]] ಸೇವೆಗೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಭೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://money.cnn.com/2004/03/02/technology/ebbers/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-04-10 |archive-date=2004-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040404121051/https://money.cnn.com/2004/03/02/technology/ebbers/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಪಿತೂರಿ ಮತ್ತು ವಂಚನೆಯ ಆರೋಪಗಳು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಎಬ್ಬರ್ಸ್ ಸಭೆಯನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ತಾನು ನಿರಪರಾಧಿ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದನು. &quot;ನೀವು ವಂಚಕನೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚ್‌ಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ನೀವು ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂದು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ&quot; ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದನು. &quot;ನಾನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮೋಸ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆಂದು ಯಾರೂ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ&quot; ಎಂದೂ ಹೇಳಿದ್ದನು.&lt;ref&gt;https://books.google.co.in/books?id=SXEwONYMo5QC&amp;pg=PA188&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false&lt;/ref&gt;

===ಸಾವು===
ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಎಬ್ಬರ್ಸ್‌‌ರವರು ಫೆಬ್ರವರಿ ೨, ೨೦೨೦ ರಂದು ತಮ್ಮ ೭೮ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿಯ ಬ್ರೂಕ್ಹೇವನ್ನಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.&lt;ref&gt;https://fortune.com/2020/02/03/worldcom-ceo-bernard-ebbers-telecom-cowboy-dies/&lt;/ref&gt; ಅವರ ಸಾವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ [[ದೃಷ್ಟಿ ಹಾನಿ|ಕುರುಡರಾಗಿದ್ದರು]] ಮತ್ತು [[ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆ]], [[ರಕ್ತಹೀನತೆ]] ಮತ್ತು ಗಮನಾರ್ಹ ತೂಕ ನಷ್ಟದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಅವರ ವಕೀಲರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;https://www.reuters.com/article/us-people-ebbers/convicted-former-worldcom-ceo-ebbers-dead-at-78-idUSKBN1ZX0G2/&lt;/ref&gt;

==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
&lt;references/&gt;

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]]
[[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮಿಗಳು]]</text>
      <sha1>f59mm8a3izmqq2ryindepdvcyqlazjc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ತಾಪ್ಸಿ ಪನ್ನು</title>
    <ns>0</ns>
    <id>99605</id>
    <revision>
      <id>1373624</id>
      <parentid>1349623</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T15:15:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9849" sha1="qrc7z0kebxzywgitq6yqfr8e5dfvgiw" xml:space="preserve">{{Infobox person
|name = ತಾಪ್ಸಿ ಪನ್ನು
|image = Taapsee Pannu unveils the latest issue of the magazine Health &amp; Nutrition.jpg
|imagesize = 
|caption = ತಾಪ್ಸಿನ್ ಪನ್ನು
|birth_place = [[ನವ ದೆಹಲಿ]], [[ಭಾರತ]].
|birth_date  = {{Birth date and age|1985|8|1|df=yes}}
|residence = [[ಮುಂಬೈ]], [[ಭಾರತ]]&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Taapsee-Pannu-buys-a-new-home-in-Mumbai/articleshow/51723225.cms|title=Taapsee Pannu buys a new home in Mumbai|date=28 January 2017|accessdate=7 September 2017|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170820000322/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Taapsee-Pannu-buys-a-new-home-in-Mumbai/articleshow/51723225.cms|archivedate=20 August 2017|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|birth_name = 
|occupation = ನಟಿ.
|yearsactive = 2010–ರಿಂದ
|homepage = [http://www.taapsee.me ತಾಪ್ಸಿ ಪನ್ನು]
}}

'''ತಾಪ್ಸಿ ಪನ್ನು''' ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://famousbiography.in/taapsee-pannu-biography/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-03-12 |archive-date=2021-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210302203748/https://famousbiography.in/taapsee-pannu-biography/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಅವರು ೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;bollywoodlife.com&quot;&gt;http://www.bollywoodlife.com/south-gossip/taapsee-pannu-happy-birthday/&lt;/ref&gt; ಅವರು ಅನೇಕ ಬಾಲಿವುಡ್ ಹಾಗು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಟಿಯಾಗುವ ಮುಂಚೆ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಎಂಜಿನಿಯರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;http://movies.rediff.com/slide-show/2010/jun/29/slide-show-1-south-interview-with-taapsee.htm&lt;/ref&gt; ಅವರ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.

ತಾಪ್ಸಿಯವರು ತಮ್ಮ ನಟನಾ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ರಾಘವೆಂದ್ರ ರಾವ್ ರವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಜುಮಾನ್ದಿ ನಾದಮ್ ಎಂಬ ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;https://www.filmibeat.com/telugu/reviews/2010/jhummandi-naadam-review-010710.html&lt;/ref&gt; ಅಂದಿನಿಂದ ಆದುಕಲಂ,&lt;ref&gt;http://www.sify.com/movies/Aadukalam-heroine-Tapasee-unveiled-imagegallery-kollywood-kf3oXHcjdch.html?html=5&lt;/ref&gt; ವಸ್ತಾಡು ನಾ ರಾಜು ಮತ್ತು ಮಿಸ್ಟರ್ ಪರ್ಫೆಕ್ಟ್ನಂತಹ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ಆದುಕಲಂ 58 ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅವರು ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಮೂರು ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ಅರಾಂಬಮ್ (2013) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ 2014 ರ ಎಡಿಸನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ಅಭಿನಯ-ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. 2015 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಬೇಬಿ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಪಿಂಕ್ (2016), ದಿ ಗಾಜಿ ಅಟ್ಯಾಕ್ (2017), ಮತ್ತು ಜುಡ್ವಾ 2 (2017) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ==
ತಾಪ್ಸಿಯವರು ೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ನವ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;bollywoodlife.com&quot;/&gt; ಅವರ ತಂಗಿ ಶಗುನ್ ಪನ್ನು. ಇವರನ್ನು ಸಹ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ತರಬೇಕೆಂಬ  ಆಸೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ದೆಹಲಿಯ ಅಶೋಕ್ ವಿಹಾರ್ನಲ್ಲಿರುವ ಮಾತಾ ಜೈ ಕೌರ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://famousbiography.in/taapsee-pannu-biography/|title=Taapsee Pannu|last=|first=|date=|website=|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302203748/https://famousbiography.in/taapsee-pannu-biography/|archive-date=2021-03-02|dead-url=|access-date=|11=|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ನವ ದೆಹಲಿಯ ಗುರು ತೇಜ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಿಂದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಅವರು ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಚಾನೆಲ್ V ಯ ಪ್ರತಿಭಾ ಪ್ರದರ್ಶನ '''ಗೆಟ್ ಗಾರ್ಜಿಯಸ್'''ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಬಿಸಿದರು.  ಇದು ಅವರನ್ನು ನಟನೆಗೆ ಆಕರ್ಶಿಸಿತು. ತಾಪ್ಸಿ ಹಲವಾರು ಮುದ್ರಿತ ಹಾಗೂ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 2008 ಫೆಮಿನಾ ಮಿಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ '''ಪಾಂಟಲೂನ್ಸ್ ಫೆಮಿನಾ ಮಿಸ್ ಫ್ರೆಶ್ ಫೇಸ್''' ಮತ್ತು '''ಸಫಿ ಫೆಮಿನಾ ಮಿಸ್ ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್ ಸ್ಕಿನ್''' ಸೇರಿದಂತೆ  ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20110827051219/http://shoot.indiatimes.com/tapasee.html&lt;/ref&gt;  ಅವರು ರಿಲಯನ್ಸ್ ಟ್ರೆಂಡ್ಸ್, ರೆಡ್ ಎಫ್ಎಂ 93.5, ಯುನಿಸ್ಟೈಲ್ ಇಮೇಜ್, ಕೋಕಾ-ಕೋಲಾ, ಮೊಟೊರೊಲಾ, ಪಾಂಟಲೂನ್, ಪಿವಿಆರ್ ಸಿನಿಮಾಸ್, ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಡಬೂರ್, ಏರ್ಟೆಲ್, ಟಾಟಾ ಡೊಕೊಮೊ, ವರ್ಲ್ಡ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್, ಹ್ಯಾವೆಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಾರ್ಧಾನ್ ಮುಂತಾದ ಬ್ರಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಆದರು.  ಜಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ವುಮೆನ್ ಮತ್ತು ಮಾಸ್ಟಾರ್ಸ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಅವರಿಗೆ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಸರಿಯಾದ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಆದರಿಂದ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು.

==೨೦೧೬ ರಿಂದ==
ಬೇಬಿ ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಂತರ,  ತಾಪ್ಸಿ ಶುಕ್ಜಿತ್ ಸಿರ್ಕಾರ್ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ಪಿಂಕ್&lt;ref&gt;http://www.dnaindia.com/entertainment/report-director-shoojit-sircar-opens-up-about-amitabh-bachchan-taapsee-pannu-s-pink-2195802&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ದ್ವಿಭಾಷಾ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ಚಿತ್ರ ಘಾಝಿ ಚಿತದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು.  ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಅವರ ಹಿಂದಿ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವಾದ '''ತಡ್ಕ'''ದಲ್ಲಿ  ಅವರು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.  ಅವರು ಬೇಬಿ ಚಿತ್ರದ ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ '''ನಾಮ್ ಶಬಾನಾ''' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ ತಾಪ್ಸಿ, ಡೇವಿಡ್ ಧವನ್ ರವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ  '''ಜುಡ್ವಾ 2''' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು.
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:೧೯೮೫ ಜನನ]]</text>
      <sha1>qrc7z0kebxzywgitq6yqfr8e5dfvgiw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಅರಳಿ ಕಟ್ಟೆ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>112271</id>
    <revision>
      <id>1373601</id>
      <parentid>1372081</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T13:02:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>17558</id>
      </contributor>
      <comment>/* Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ</comment>
      <origin>1373601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39068" sha1="rosbi7p5v9vipktrrzkahcixj2qfhbo" xml:space="preserve">[[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ]]
{{ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ-nav}}
{{ಸೂಚನಾಫಲಕ-ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ}}
__NEWSECTIONLINK__
* '''en:''' Requests for the [[m:bot|bot]] flag should be made on [[WP:Newbotrequest|this page]]. This wiki uses the [[m:bot policy|standard bot policy]], and allows [[m:bot policy#Global_bots|global bots]] and [[m:bot policy#Automatic_approval|automatic approval of certain types of bots]]. Other bots should apply below.
* Admin/other rights can be requested at [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ನಿರ್ವಾಹಕ_ಮನವಿ_ಪುಟ]]
{{ಆರ್ಕೈವ್-ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ}}

{{clear}}


== ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ತುಷ್ಟೀಕರಣ ==

[[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ತುಷ್ಟೀಕರಣ]] ಪುಟ Simple English ನ [[:en:Shah Bano case]] ಪುಟಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿದೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಯಾರಾದರು ಆ ಪುಟವನ್ನು [[:en:Minority appeasement in India]] ಪುಟಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಿ. Thanks!-[[ಸದಸ್ಯ:Baangla|Baangla]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Baangla|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೪೭, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)

:@[[ಸದಸ್ಯ:Baangla|Baangla]] , {{done}} --&lt;span style=&quot;text-shadow: 0 0 8px silver;  padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue;   border-radius: 5px;&quot;&gt;[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|&lt;big&gt;✉&lt;/big&gt;]] · [[Special:Contributions/A826|&lt;big&gt; ©&lt;/big&gt;]]&lt;/span&gt; ೧೦:೩೭, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
::Thanks!-[[ಸದಸ್ಯ:Baangla|Baangla]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Baangla|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೧೩, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)

== {{t|databox}}  ==

ವಿಕಿಡೇಟಾದಿಂದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಇನ್ಫೋಬಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲೈವ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಇನ್ಫೋಬಾಕ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಬದಲು ನೀವು {{t|Databox}} ಅನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ [[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Databox/doc]] ಪುಟದಲ್ಲಿ ಇದೆ.--&lt;span style=&quot;text-shadow: 0 0 8px silver;  padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue;   border-radius: 5px;&quot;&gt;[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|&lt;big&gt;✉&lt;/big&gt;]] · [[Special:Contributions/A826|&lt;big&gt; ©&lt;/big&gt;]]&lt;/span&gt; ೧೨:೫೨, ೨೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)

ಇದು ಬಹಳ ಅನುಕೂಲ. ಇದು ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು ಅಂದ್ರೆ, 
# ಬರೆವ ಪುಟಕ್ಕೆ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖನ ಮತ್ತು ವಿಕಿಡೇಟಾ ವಸ್ತು ಮುಂಚೆಯೇ ಇರಬೇಕು
# ಕನ್ನಡ ಲೇಖನವನ್ನು ವಿಕಿಡೇಟಾದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು
[[User:Mallikarjunasj|Mallikarjunasj]] ([[User talk:Mallikarjunasj|talk]]) ೦೯:೫೩, ೨೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)

:@[[ಸದಸ್ಯ:Mallikarjunasj|Mallikarjunasj]] , ಹೌದು, ಡೇಟಾಬಾಕ್ಸ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ವಿಕಿಡೇಟಾ ಐಟಂ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. --&lt;span style=&quot;text-shadow: 0 0 8px silver;  padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue;   border-radius: 5px;&quot;&gt;[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|&lt;big&gt;✉&lt;/big&gt;]] · [[Special:Contributions/A826|&lt;big&gt; ©&lt;/big&gt;]]&lt;/span&gt; ೧೫:೩೩, ೨೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)

== Help panel question on [[:ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:~2025-41292-57|ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:~2025-41292-57]] (೧೫:೫೬, ೧೬ ಜನವರಿ ೨೦೨೬) ==

ಧನ್ಯವಾದಗಳು ಸರ್ 🙏. ನ. ನಾಗಲಿಂಗ ಸ್ವಾಮಿ ( ಕನ್ನಡ ಯೋಧ. ಕನ್ನಡ ಕ್ರಾಂತಿದಳ) ಇವರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಕುರಿತು. --[[ಸದಸ್ಯ:Punyavathi nagalingaswmy|Punyavathi nagalingaswmy]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Punyavathi nagalingaswmy|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೫೬, ೧೬ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST)

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' ೦೧:೧೫, ೧೭ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 

Dear Wiki Community,

We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.

The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.

;About the Campaign 
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.

;What Can Participants Write About? 
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:

* Folk festivals, rituals, and celebrations  
* Folk dances, music, and traditional performances  
* Women and queer figures in folklore  
* Women in mythology and oral traditions  
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives  
* Fairy tales, folk stories, and legends  
* Folk games, sports, and cultural practices  

Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.

;How to Sign Up as an Organizer 
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:

# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] 
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool  
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline  
#* Local and international prizes  
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]  
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''

;Campaign Tools

The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:

* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.

Both tools are now available for use in the campaign.  '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''

;Learn More &amp; Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.

If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.

;Join Us 
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.

Thank you and best wishes,
  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''

----

''Stay connected:''  
[[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp;
[[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,

We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.

;About Wiki Loves Folklore 

'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals  
* Cultural festivals and celebrations  
* Traditional attire and crafts 
* Performing arts, music, and dance  
* Everyday practices rooted in folk heritage  

Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.

[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] 

; Host a Local Edition 

As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture  
* Engage new contributors in your community  
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content  

'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''  

If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.

If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.

;Get in Touch 
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:

* The project Talk pages  
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''

We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.

Warm regards,  

'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
&lt;/div&gt;
[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೫೧, ೧೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=29228188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

೦೨:೩೧, ೨೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಮಂತ್ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್ - ೨೦೨೬ ==

ಫೆಬ್ರವರಿ 1ರಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ 31, 2026ರವರೆಗೆ ನಡೆಯುವ “ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ಫೋಕ್‌ಲೋರ್” ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಚಂದ್ರ ನವ ವರ್ಷದ ಅಂಗವಾಗಿ ಮುಖ್ಯಭೂಮಿ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ WMGMC ಹಾಗೂ ವಿಕಿಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೈನಾ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಸಹ-ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಿವೆ; ಇದರೊಂದಿಗೆ ಫೆಬ್ರವರಿ 10ರಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ 18ರವರೆಗೆ ಆರನೇ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಮಂತ್ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್ ಕೂಡ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಚೀನಾದ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ ನವ ವರ್ಷದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಬರವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ದಾಖಲಿಸಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್ ವುಡ್ ಸ್ನೇಕ್ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯ ಚಂದ್ರ ತಿಂಗಳ ಅವಧಿ (ಫೆಬ್ರವರಿ 10–16) ಮತ್ತು ಫೈರ್ ಹಾರ್ಸ್ ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ಚಂದ್ರ ತಿಂಗಳ ಅವಧಿ (ಫೆಬ್ರವರಿ 17–ಮಾರ್ಚ್ 18) ಎಂಬ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದವರಿಗೆ ವರ್ಚುವಲ್ ಹಾಗೂ ಭೌತಿಕ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
Page Link: https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%97%E0%B3%8D_%E0%B2%AE%E0%B2%82%E0%B2%A4%E0%B3%8D_%E0%B2%8E%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%9F%E0%B3%8D-%E0%B2%85%E0%B2%A5%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B3%8D
ಈ ಸಂಪಾದನೆಗಾಗಿ ಸೈಟ್ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ವಿನಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. [[ಸದಸ್ಯ:Santhosh Notagar99|Santhosh Notagar99]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Santhosh Notagar99|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೦೮, ೩೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST)

:{{done}} --&lt;span style=&quot;text-shadow: 0 0 8px silver;  padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue;   border-radius: 5px;&quot;&gt;[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|&lt;big&gt;✉&lt;/big&gt;]] · [[Special:Contributions/A826|&lt;big&gt; ©&lt;/big&gt;]]&lt;/span&gt; ೧೨:೩೯, ೧೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST)

==ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೬- ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ==
ನಾನು ಈ ಸ್ಪರ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೆ ಎರಡು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ಬೇಕಾಗಿದೆ.
# ಬ್ಯಾನರ್ ನ ಲಿಂಕ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಲೇಖನಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಲೇಖನಗಳು ಅನರ್ಹ ಹೇಗಾಗುತ್ತದೆ? ಆ ಪಟ್ಟಿ ಸರಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರೆ ನಮ್ಮ ಲೇಖನಗಳು ಅನರ್ಹವಾಗುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ.
# ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರೇ ಜ್ಯೂರಿಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಎಷ್ಟು ಸರಿ? Conflict of interest ಆಗುವುದಿಲ್ಲವೇ?
ದಯವಿಟ್ಟು ನಿರ್ವಾಹಕರು ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ಕೊಡಬೇಕಾಗಿ ವಿನಂತಿ.
ದನ್ಯವಾದಗಳು  [[ಸದಸ್ಯ:VASANTH S.N.|VASANTH S.N.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:VASANTH S.N.|ಚರ್ಚೆ]])
::#ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ವಿಕಿಪೀಡಿಯ, ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ನೀವು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗೆ ನಾನು ಕೃತಜ್ಞನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಮೇಲಿನ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪುಟವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಭಾರತೀಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದರಿಂದ ಆ ಪುಟಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಆ ಪುಟಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ನಿರ್ಧಾರವೇ ಅಂತಿಮ. ದಯವಿಟ್ಟು ಸೂಕ್ತವಾದ ಲೇಖನ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ.
::#ಮತ್ತು ನಾನು ಈಗ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಲೇಖನವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವವರು ಸ್ವತಃ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಸಂಘರ್ಷ(conflict of interest) ಇಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಸಮುದಾಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ, ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳ ಹಾಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರು ಮತ್ತು ಸಂಘಟಕರು ಸಹ ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದು.--&lt;span style=&quot;text-shadow: 0 0 8px silver;  padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue;   border-radius: 5px;&quot;&gt;[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|&lt;big&gt;✉&lt;/big&gt;]] · [[Special:Contributions/A826|&lt;big&gt; ©&lt;/big&gt;]]&lt;/span&gt; ೨೨:೨೧, ೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST)

:@[[ಸದಸ್ಯ:VASANTH S.N.|VASANTH S.N.]] , ಪಟ್ಟಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ, ನೀವು ವಿಕಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು. --&lt;span style=&quot;text-shadow: 0 0 8px silver;  padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue;   border-radius: 5px;&quot;&gt;[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|&lt;big&gt;✉&lt;/big&gt;]] · [[Special:Contributions/A826|&lt;big&gt; ©&lt;/big&gt;]]&lt;/span&gt; ೨೨:೨೫, ೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Migration to Parsoid&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]&lt;/em&gt;

Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.

If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.

There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.

To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]&lt;/bdi&gt; ೦೬:೧೨, ೧೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-02-16_Wikipedias&amp;oldid=30094589 --&gt;

== Request for Comment: VisualEditor automatic reference names ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]].

We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community.
* Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently &lt;code&gt;&quot;:n&quot;&lt;/code&gt;, e.g. &lt;code&gt;&quot;:0&quot;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&quot;:1&quot;&lt;/code&gt;...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. &lt;code&gt;&quot;book_reference-1&quot;&lt;/code&gt;).
* Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name.
* Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation).
* Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. &quot;title&quot; or &quot;last&quot;+&quot;first&quot;) – defined by the community.

=== Feedback ===
[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]].

'''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism.
We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic.

Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings.

Thank you for participating!&lt;/div&gt; &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|ಚರ್ಚೆ]])&lt;/bdi&gt; ೧೬:೪೫, ೧೯ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&amp;oldid=30281362 --&gt;

== ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026: ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಕ್ಕೆ (ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್) ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಆರಂಭ ==

ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ,

ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ (ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್) ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಈಗ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಭಾರತದ ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿ 2026 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4 ರಿಂದ 6 ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಲಿದೆ.

ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾವು ಭಾರತ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ನರು, ಸಮುದಾಯದ ಸಂಘಟಕರು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆದಾರರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಕ್ತ ಜ್ಞಾನ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನೊಬ್ಬರು ಅರಿಯಲು, ಹೊಸ ವಿಚಾರ ಕಲಿಯಲು, ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಇದೊಂದು ಉತ್ತಮ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ನೀವು ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಈ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವರವಾದ ಪ್ರಕಟಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ. 🙂

ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ: [15 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026, ರಾತ್ರಿ 11:59 ಕ್ಕೆ (IST)]

ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಕೊಂಡಿ:  https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform

ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship]]

ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಧನ್ಯವಾದಗಳು.

ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ಆಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ

-[[ಸದಸ್ಯ:Gnoeee|Gnoeee]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Gnoeee|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೨:೩೨, ೨೯ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST)

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೪೨, ೩ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೦:೧೧, ೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೬:೨೭, ೨೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) ==

''&lt;small&gt;Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.&lt;/small&gt;''

Hello everyone,

We hope you are doing well.

We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills.

We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&amp;pli=1 apply].

We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants.

Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೩೨, ೧೭ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=30361720 --&gt;</text>
      <sha1>rosbi7p5v9vipktrrzkahcixj2qfhbo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬರ್ಬೆರಿ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>115790</id>
    <revision>
      <id>1373662</id>
      <parentid>1354972</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T09:15:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="86909" sha1="2nrdhxe3s8pk470krll3k0aedmofxwt" xml:space="preserve">{{Infobox company
| name = ಬರ್ಬೆರಿ ಗ್ರೂಪ್ ಪಿಎಲ್‌ಸಿ
| logo = File:Logo Burberry 01.svg
| image = File:Burberry - Store (51396234449).jpg
| image_alt = Burberry location on 5th Avenue in Manhattan
| image_caption = ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್ನಲ್ಲಿನ ಫಿಫ್ತ್ ಅವೆನ್ಯೂದಲ್ಲಿರುವ ಬರ್ಬೆರ್ರಿ ಕಂಪೆನಿ
| type = [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಯಮಿತ ಕಂಪೆನಿ]]
| traded_as = {{lse|BRBY}}&lt;br&gt;[[:en:FTSE 100 Index|ಎಫ್‍ಟಿಎಸ್‍ಇ ೧೦೦ ಕಾಂಪೊನೆಂಟ್]]
| founder = ಥಾಮಸ್ ಬರ್ಬೆರಿ
| foundation = ೧೮೫೬ ರಲ್ಲಿ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್|ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‍ನ]] ಬೇಸಿಂಗ್ ಸ್ಟೋಕ್
| locations = ೪೧೮ (೨೦೨೨)
| area_served = ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ
| key_people = {{ubl|class=nowrap|ಗೆರ್ರಿ ಮರ್ಫಿ ([[ಅಧ್ಯಕ್ಷ]])&lt;ref&gt;{{cite web |title=Fashion house Burberry appoints Gerry Murphy as chairman |url=https://www.ft.com/content/5f7b9202-3f12-11e8-b7e0-52972418fec4 |website=Financial Times |access-date=5 May 2023 |date=13 April 2018}}&lt;/ref&gt;|ಜೊನಾಥನ್ ಅಕೆರಾಯ್ಡ್ (ಸಿಇಒ)&lt;ref&gt;{{cite web |last1=WW |first1=FashionNetwork com |title=Versace's Jonathan Akeroyd is new Burberry CEO |url=https://ww.fashionnetwork.com/news/Versace-s-jonathan-akeroyd-is-new-burberry-ceo,1345524.html |website=FashionNetwork.com |access-date=2 May 2023 |language=en-WW}}&lt;/ref&gt;|ಡೇನಿಯಲ್ ಲೀ (ಸಿಸಿಒ)&lt;ref&gt;{{cite news |last=Scott |first=Fiona Sinclair |date=21 February 2023 |title=Burberry's Daniel Lee makes his big debut at London Fashion Week |url=https://www.cnn.com/style/article/burberry-daniel-lee-debut-collection-london-fashion-week/index.html |website=CNN}}&lt;/ref&gt;}}
| ISIN = {{ISIN|sl=n|pl=y|GB0031743007}}
| industry = ಫ್ಯಾಶನ್
| location = [[ಲಂಡನ್]], ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಯುಕೆ
| products = {{flatlist|
*ಸಿದ್ಧ ಉಡುಪು
*ಹ್ಯಾಂಡ್‍ಬ್ಯಾಗ್‍
*ಚರ್ಮದ ಪರಿಕರಗಳು
*ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳು
}}
| services = 
| revenue = {{increase}} [[:en:Pound sterling|£]]೩,೦೯೪ ಮಿಲಿಯನ್ (೨೦೨೩)&lt;ref name=&quot;ar&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.burberryplc.com/content/dam/burberryplc/corporate/documents/annual-report-2022-23/Annual-report-2022-23.pdf|title=Annual Report 2023|publisher=Burberry|access-date=26 July 2023}}&lt;/ref&gt;
| operating_income = {{increase}} £೬೫೭ ಮಿಲಿಯನ್ (೨೦೨೩)&lt;ref name=&quot;ar&quot;/&gt;
| net_income = {{increase}} £೪೯೨ ಮಿಲಿಯನ್ (೨೦೨೩)&lt;ref name=&quot;ar&quot;/&gt;
| num_employees = ೮,೮೬೮ (೨೦೨೩)&lt;ref name=&quot;ar&quot;/&gt;
| num_employees_year = 
| parent = 
| subsid = 
| homepage = {{URL|https://burberry.com}}
| footnotes = 
}}
'''ಬರ್ಬೆರಿ ಗ್ರೂಪ್ ಪಿಎಲ್‌ಸಿ''' ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌‌ನಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಐಷಾರಾಮಿ ಫ್ಯಾಶನ್ ಹೌಸ್ ಆಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2019-10-09 |title=Burberry: The History and Heritage of the Iconic Luxury Brand |url=https://luxity.co.za/history-of-burberry/ |access-date=2022-02-25 |website=Luxity |language=en-ZA}}&lt;/ref&gt;  ಇದು ಧರಿಸಲು ಸಿದ್ಧ ಉಡುಪುಗಳು, ಫ್ಯಾಷನ್ ಪರಿಕರಗಳು, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು, ಸನ್‌ಗ್ಲಾಸ್‍ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿತರಿಸುತ್ತದೆ. ೧೮೫೬ ರಲ್ಲಿ ಥಾಮಸ್ ಬರ್ಬೆರಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ, ಮೂಲತಃ ಹೊರಾಂಗಣ ಉಡುಪಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಿದ ಫ್ಯಾಶನ್ ಹೌಸ್ ಈಗ ಉನ್ನತ ಫ್ಯಾಷನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿದೆ. ಗ್ಯಾಬರ್ಡಿನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮೊದಲ ರೀತಿಯ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ, ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಲನಿರೋಧಕವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಮಾದರಿ ಆಧಾರಿತ ಶಿರೋವಸ್ತ್ರಗಳು, ಟ್ರೆಂಚ್ ಕೋಟುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಫ್ಯಾಷನ್ ಪರಿಕರಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಇವರ ಮೊದಲ ಅಂಗಡಿ ೧೮೯೧ ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನ ಹೇಮಾರ್ಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಬರ್ಬೆರಿ ೧೯೫೫ ರವರೆಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕುಟುಂಬ-ನಿಯಂತ್ರಿತ ಕಂಪನಿಯಾಗಿತ್ತು. ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ, ಇದು ಕಂಪನಿಯ ಹಿಂದಿನ ಬಹುಮತದ ಷೇರುದಾರರಾದ ಜಿಯುಸಿ ಪಿಎಲ್‌ಸಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಡಿಮರ್ಜರ್‌ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು. ಕಂಪನಿಯು ಲಂಡನ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಎಫ್‌ಟಿಎಸ್ಇ ೧೦೦ ಸೂಚ್ಯಂಕದ ಒಂದು ಘಟಕವಾಗಿದೆ. ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಲೂಯಿ ವಿಟಾನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಡಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇಂಟರ್‌ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜಾಗತಿಕ ಬ್ರಾಂಡ್ಸ್ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಬರ್ಬೆರಿ ೭೩ ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಬರ್ಬೆರಿ ೫೧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 
[[ಚಿತ್ರ:Burberry handbag.jpg|thumb|ಬರ್ಬೆರಿಯವರ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬ್ಯಾಗ್‍]]

==ಇತಿಹಾಸ==
===ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳು, ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನ===
ಬರ್ಬೆರಿಯನ್ನು ೧೮೫೬ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಮಾಜಿ ಡ್ರೇಪರ್ಸ್ ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್ ಆಗಿದ್ದ ೨೧ ವರ್ಷದ ಥಾಮಸ್ ಬರ್ಬೆರಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‍ನ ಹ್ಯಾಂಪ್ಶೈರ್‌ನ ಬೇಸಿಂಗ್ಸ್ಟೋಕ್‍ನಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ತೆರೆದರು.&lt;ref name=&quot;history&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.burberryplc.com/about_burberry/company-history |title=''Burberry History'' |publisher=Burberryplc.com |access-date=4 January 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150622090514/http://www.burberryplc.com/about_burberry/company-history |archive-date=22 June 2015  }}&lt;/ref&gt; ೧೮೭೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಹೊರಾಂಗಣ ಉಡುಗೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ವ್ಯವಹಾರವು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;history&quot;/&gt; ೧೮೭೯ ರಲ್ಲಿ, ಬರ್ಬೆರಿ ತನ್ನ ಬ್ರಾಂಡ್‍ಗೆ ಗ್ಯಾಬರ್ಡಿನ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಇದು ಕಠಿಣ ಉಡುಪು, ಜಲನಿರೋಧಕ ಆದರೆ ಉಸಿರಾಡಬಹುದಾದ ಬಟ್ಟೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ನೂಲನ್ನು ನೇಯ್ಗೆ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಜಲನಿರೋಧಕಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Chastain|first=Sue|date=4 December 1985|url=https://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/25081026.html?dids=25081026:25081026&amp;FMT=ABS&amp;FMTS=ABS:FT&amp;type=current&amp;date=Dec+04%2C+1985&amp;author=Sue+Chastain%2C+Knight-Ridder+Newspapers&amp;pub=Chicago+Tribune+(pre-1997+Fulltext)&amp;desc=TRENCHANT+COAT+CUFFS+MAY+FRAY+AND+BUTTONS+MAY+POP%2C+BUT+A+TRUE+BELIEVER+WON%27T+ABANDON+HIS+BURBERRY.&amp;pqatl=google|title=Trenchant coat cuffs may fray and buttons may pop but a true believer won't abandon his Burberry|newspaper=Chicago Tribune|page=40|access-date=15 March 2015|archive-date=5 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105234155/http://pqasb.pqarchiver.com/chicagotribune/access/25081026.html?dids=25081026%3A25081026&amp;FMT=ABS&amp;FMTS=ABS%3AFT&amp;type=current&amp;date=Dec+04%2C+1985&amp;author=Sue+Chastain%2C+Knight-Ridder+Newspapers&amp;pub=Chicago+Tribune+%28pre-1997+Fulltext%29&amp;desc=TRENCHANT+COAT+CUFFS+MAY+FRAY+AND+BUTTONS+MAY+POP%2C+BUT+A+TRUE+BELIEVER+WON%27T+ABANDON+HIS+BURBERRY.&amp;pqatl=google|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ೧೮೯೧ ರಲ್ಲಿ, ಬರ್ಬೆರಿ ಲಂಡನ್‍ನ ಹೇಮಾರ್ಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ತೆರೆದರು.&lt;ref name=&quot;history&quot;/&gt;

===೨೦ ನೇ ಶತಮಾನ===
[[File:Burberry pattern.svg|thumb|left|upright=0.6|ಬರ್ಬೆರಿ ಚೆಕ್]]
೧೯೦೧ ರಲ್ಲಿ, ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದ ''ಪ್ರೊರ್ಸಮ್'' (ಅಂದರೆ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ಸ್) ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಬರ್ಬೆರಿ ಈಕ್ವೆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ನೈಟ್ ಲೋಗೋವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ೧೯೦೯ ರಲ್ಲಿ ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಆಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;history&quot;/&gt; ೧೯೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ರೋಲ್ಡ್ ಅಮುಂಡ್ಸೆನ್&lt;ref name=&quot;history&quot;/&gt; ಮತ್ತು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾವನ್ನು ದಾಟಲು ೧೯೧೪ ರ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದ ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ಶ್ಯಾಕಲ್ಟನ್ ಅವರಿಗೆ ಉಡುಪುಗಾರರಾದರು. ೧೯೨೪ ರಲ್ಲಿ ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಏರುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ ಮಲ್ಲೋರಿ, ಬರ್ಬೆರಿ ಗ್ಯಾಬರ್ಡಿನ್ ಜಾಕೆಟ್ ಧರಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite news |date=3 October 2011 |title=Mallory and Irvine: Should we solve Everest's mystery? |work=[[BBC News]] |publisher= |url=https://www.bbc.co.uk/news/magazine-15123551 |access-date=9 March 2014}}&lt;/ref&gt;

ಮಿಲಿಟರಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಟ್ರೆಂಚ್ ಕೋಟ್, ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿತು;&lt;ref name=&quot;history&quot;/&gt; ಇದನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಟ್ರೆಂಚ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Burberry trench coat: a style pioneer |url=https://www.theweek.co.uk/90884/burberry-trench-coat-a-style-pioneer?amp |website=The Week UK |access-date=1 May 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt; ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಇದು ನಾಗರಿಕರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The fascinating history of the Burberry trench coat – and the best styles to buy now |url=https://www.harpersbazaar.com/uk/fashion/a41964443/burberry-trench-coat/ |website=Harper's BAZAAR |access-date=1 May 2023 |date=21 February 2023}}&lt;/ref&gt;

[[File:Burberry Factory, Basingstoke.jpg|thumb|right|280px|ಟ್ರೆಂಚ್ ಕೋಟ್‍ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಬರ್ಬೆರಿ ಕಾರ್ಖಾನೆ, ೧೯೧೮]]
ಬರ್ಬೆರಿ ಚೆಕ್ ಕನಿಷ್ಠ ೧೯೨೦ ರ ದಶಕದಿಂದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಟ್ರೆಂಚ್ ಕೋಟ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಲೈನಿಂಗ್ ಆಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;history&quot;/&gt; ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮೋಟಾರು ಸೈಕಲ್ ಸಹೋದರಿಯರಾದ ಬೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಡೆಬೆನ್ಹ್ಯಾಮ್ ೧೯೨೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮತ್ತು ರೇಸಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಟ್ರೆಂಚ್ ಕೋಟ್‍ಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ೧೯೨೮ ರ ಪುಸ್ತಕ ಮೋಟಾರ್-ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಫಾರ್ ವುಮೆನ್‍ನಲ್ಲಿ ಈ ಉಡುಪನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news |last=Walker |first=Harriet |date=2023-07-28 |title=How Burberry dressed Britain’s female thrill-seekers |language=en |url=https://www.thetimes.co.uk/article/burberry-aviation-fashion-times-luxury-lrv0c9vw3 |access-date=2023-07-29 |issn=0140-0460}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Debenham |first=Betty &amp; Nancy |title=Motorcycling for Women 1928: A Book for the Lady Driver, Sidecar Passenger and Pillion Rider}}&lt;/ref&gt; ಬರ್ಬೆರಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಾಯುಯಾನ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರು ಶ್ರೀಮತಿ ವಿಕ್ಟರ್ ಬ್ರೂಸ್ ಅವರ ೧೯೩೦ ರ ವಿಶ್ವ ಹಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ಗೆ ಅವರ ಏಕ ಮಹಿಳಾ ಹಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಉಡುಪನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಹಾರಲು ವಾಟರ್ ಪ್ರೂಫ್ ಗ್ಯಾಬರ್ಡಿನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ರಿವರ್ಸಬಲ್ ಕೋಟ್ ಧರಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಒಳಬದಿಯನ್ನು ಹೊರಗೆ ತಿರುಗಿಸಿ ಹಾಕಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; ೧೯೩೭ ರಲ್ಲಿ, ಎ.ಇ. ಕ್ಲೌಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಿ ಕಿರ್ಬಿ-ಗ್ರೀನ್ ಬ್ರಾಂಡ್ ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿದ ಬರ್ಬೆರಿ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನಿಂದ ಕೇಪ್‌ಟೌನ್‌ಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗುವ ವಿಮಾನಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url          = http://forum.keypublishing.com/showthread.php?95871-DH-Comet-G-ACSS-amp-The-Burberry-Racer-Project
 |title        = The Burberry Comet (G-ACSS) Racer Project
 |access-date   = 18 May 2013
 |date         = 20 November 2009
 |publisher    = Key Publishing Ltd
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20131207101826/http://forum.keypublishing.com/showthread.php?95871-DH-Comet-G-ACSS-amp-The-Burberry-Racer-Project
 |archive-date = 7 December 2013
 |url-status   = dead
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಲ್ ಸ್ಟೋರ್ಸ್ (ಜಿಯುಎಸ್) ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ ಬರ್ಬೆರಿ ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಕುಟುಂಬ-ನಿಯಂತ್ರಿತ ಕಂಪನಿಯಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://nicolamelhuish.wordpress.com/2010/11/02/timeline-burberry/ |title=Timeline: Burberry |date=2 November 2010 |access-date=9 March 2014}}&lt;/ref&gt;

====ಪ್ರಭಾವಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ====
೧೯೭೦ ಮತ್ತು ೧೯೮೦ ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ಬರ್ಬೆರಿ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಸೂಟ್‍ಗಳು, ಪ್ಯಾಂಟ್, ಶರ್ಟ್‌ಗಳು, ಕ್ರೀಡಾ ಉಡುಪುಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಕರಗಳಂತಹ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ತಯಾರಕರೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.  ಲಂಡನ್‍ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಈ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಿಲ್ಲರೆ ಅಂಗಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಬರ್ಬೆರಿ ಅಂಗಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು. ಮತ್ತು ೯೦ ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದವರೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಲಾಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡ್‍ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಮೂಲ ಕಂಪನಿಯ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟದ ಪೂರ್ಣ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಕಂಪನಿಯು ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಾಗಿ ಲಾರ್ಡ್ ಲಿಚ್ಫೀಲ್ಡ್, ಲಾರ್ಡ್ (ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್) ವೂಲ್ಫ್ಸನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾನ್ಲಿ ಪೀಕಾಕ್ ಒಬಿಇ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=i8Mzowj8MXsC&amp;q=Stanley+Peacock+Burberry&amp;pg=PA142|title=Fashion Brands: Branding Style from Armani to Zara|first= Mark |last=Tungate|page=142|publisher=Kogan Page|year=2012|isbn=978-0-7494-6446-2}}&lt;/ref&gt; ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ, ಜಿಯುಎಸ್ ನಿರ್ದೇಶಕ ವಿಕ್ಟರ್ ಬಾರ್ನೆಟ್ ಬರ್ಬೆರಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಮರುಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಐಷಾರಾಮಿ ಫ್ಯಾಷನ್ ಹೌಸ್ ಆಗಿ ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲು ರೋಸ್ ಮೇರಿ ಬ್ರಾವೋ ಅವರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು.&lt;ref name=&quot;Forbes2000&quot;&gt;{{cite news |last1=Heller |first1=Richard |date=January 24, 2000 |title=Can this woman do a Gucci on Burberry |work=[[Forbes]] |url=https://www.forbes.com/global/2000/0124/0302050a.html#d525ddc2d80e}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Schiro |first1=Anne-Marie |title=Burberry Modernizes and Reinvents Itself |url=https://www.nytimes.com/1999/01/05/style/burberry-modernizes-and-reinvents-itself.html |website=The New York Times |access-date=5 May 2023 |date=5 January 1999}}&lt;/ref&gt; ಬಾರ್ನೆಟ್ ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಅದರ ಯಶಸ್ವಿ ಐಪಿಒಗೆ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;WWD2001&quot;&gt;{{cite news |last1=Lockwood |first1=Lisa |date=April 26, 2001 |title=Barnett steps down, Burberry set for IPO |work=[[Women's Wear Daily]] |publisher= |url=https://wwd.com/fashion-news/fashion-features/article-1182828/}}&lt;/ref&gt;

===೨೧ ನೇ ಶತಮಾನ===
ಮೇ ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಬೈಲಿ ಅವರು ಬರ್ಬೆರಿಯನ್ನು ಸೃಜನಶೀಲ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು.&lt;ref name=&quot;Times Sep 09&quot;&gt;{{cite news |last=McDowell |first=Colin |date=6 September 2009 |title=Christopher Bailey: Burberry's golden boy |work=[[The Times]] |url=http://women.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/women/fashion/article6817273.ece |access-date=7 December 2009 |archive-date=10 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110810080706/http://women.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/women/fashion/article6817273.ece |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |first=Dolly |last=Jones |title=All Hail Bailey |url=http://www.vogue.co.uk/news/daily/091111-burberry-creative-director-christop.aspx |work=Vogue |date=11 November 2009 |access-date=7 December 2009 |archive-date=14 November 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091114102153/http://www.vogue.co.uk/news/daily/091111-burberry-creative-director-christop.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಬೈಲಿ ೨೦೧೪ ರಿಂದ ಮುಖ್ಯ ಸೃಜನಶೀಲ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಹಾಗೆಯೇ ೨೦೧೪ ರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ ರವರೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ (ಸಿಇಒ) ಆಗಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Biondi |first1=Annachiara |title=Christopher Bailey: A brief history of his career so far |url=https://www.vogue.in/content/christopher-bailey-brief-history-career-far-christopher-bailey-career-timeline/amp |website=Vogue India |date=2 November 2017 |access-date=1 May 2023 |language=en-IN |archive-date=8 ಮಾರ್ಚ್ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180308063909/https://www.vogue.in/content/christopher-bailey-brief-history-career-far-christopher-bailey-career-timeline/amp/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=How Christopher Bailey Transformed Burberry and Redefined Brand Revivals in the 21st Century |url=https://www.vogue.com/article/burberry-christopher-bailey-legacy |website=Vogue |access-date=1 May 2023 |date=1 November 2017}}&lt;/ref&gt;  ಬೈಲಿ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಸೃಜನಶೀಲ ಅಧಿಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದರು ಮತ್ತು ೨೦೧೮ ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಬ್ರಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊರೆದಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/business/2017/oct/31/christopher-bailey-to-cut-all-ties-with-burberry|title=Christopher Bailey to cut all ties with Burberry|last=Fletcher|first=Nick|date=2017-10-31|work=The Guardian|access-date=2017-11-26|language=en-GB|issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;

೨೦೦೧ ಮತ್ತು ೨೦೦೫ ರ ನಡುವೆ, ಬರ್ಬೆರಿ ''ಚಾವ್'' ಮತ್ತು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಗೂಂಡಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಬ್ರಾಂಡ್ ಖ್ಯಾತಿಯಲ್ಲಿನ ಈ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಬರ್ಬೆರಿಯ ಟ್ರೇಡ್ಮಾರ್ಕ್ ಚೆಕ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಕಲಿ ಸರಕುಗಳ ಪ್ರಸರಣ ಮತ್ತು ''ಚಾವ್'' ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಗೂಂಡಾಗಿರಿಯೊಂದಿಗಿನ ಒಡನಾಟವು ಬರ್ಬೆರಿ ಚೆಕ್ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವುದನ್ನು ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Bothwell |first=Claire |date=28 October 2005 |title=Burberry versus The Chavs |publisher=[[BBC]] |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/4381140.stm |access-date=16 November 2015}}&lt;/ref&gt;

ಬರ್ಬೆರಿ ಗ್ರೂಪ್ ಪಿಎಲ್‌ಸಿಯನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜುಲೈ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಜಿಯುಎಸ್ ಬರ್ಬೆರಿಯಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಉಳಿದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Finch |first=Julia |date=18 November 2005 |title=GUS shareholders to receive Burberry cheque |work=[[The Guardian]] |publisher= |location=London |url=https://www.theguardian.com/business/2005/nov/18/3 |access-date=4 January 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Fletcher |first=Richard |date=18 January 2011 |title=How Burberry was kept in check at GUS |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/comment/richardfletcher/8268069/How-Burberry-was-kept-in-check-at-GUS.html |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/finance/comment/richardfletcher/8268069/How-Burberry-was-kept-in-check-at-GUS.html |archive-date=12 January 2022 |access-date=12 May 2015 |work=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt; ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಯಾನ್ಯೊ-ಶೋಕೈ [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ್‍ನಲ್ಲಿ]] ಬರ್ಬೆರಿ ಸಿದ್ಧ-ಉಡುಪು ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಇದರ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮೌಲ್ಯವು €೪೩೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;Luxury&quot;&gt;{{cite book | title=Luxury Brand Management | publisher=John Wiley &amp; Sons | author=Chevalier, Michel | year=2012 | location=Singapore | isbn=978-1-118-17176-9}}&lt;/ref&gt;

[[File:Burberry Chicago.jpg|thumb|೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮ್ಯಾಗ್ನಿಫಿಶಿಯೆಂಟ್ ಮೈಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಬರ್ಬೆರಿ ಚಿಕಾಗೋದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಡಿ]]
೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿ ಪರವಾನಗಿ ಮೂಲಕ ಬರ್ಬೆರಿಯನ್ನು ಸಾಮೂಹಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಮುನ್ನಡೆಸಿದ ರೋಸ್ ಮೇರಿ ಬ್ರಾವೋ ಅವರು ನಿವೃತ್ತರಾದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |date=7 October 2005 |title=Bravo move to quit puts Burberry shares out of fashion |url=https://www.telegraph.co.uk/finance/2923391/Bravo-move-to-quit-puts-Burberry-shares-out-of-fashion.html |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/finance/2923391/Bravo-move-to-quit-puts-Burberry-shares-out-of-fashion.html |archive-date=12 January 2022 |access-date=15 March 2015 |work=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt; ಜನವರಿ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಲಿಜ್ ಕ್ಲೈಬೋರ್ನ್‌ನಿಂದ ಸೇರಿಕೊಂಡ ಏಂಜೆಲಾ ಅಹ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಅಮೇರಿಕನ್ ಅನ್ನು, ಅವರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://special.hsmglobal.com/us/wbfny2011/ahrendts-info.php|title=World Business Forum 2011 : Home|work=hsmglobal.com|access-date=15 March 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150521044059/http://special.hsmglobal.com/us/wbfny2011/ahrendts-info.php|archive-date=21 May 2015}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಅವರು ೧ ಜುಲೈ ೨೦೦೬ ರಂದು ಸಿಇಒ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬ್ರಾವೋ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಗಳಿಸಿದ ಅಂದಿನ ಚಾವ್-ತರಹದ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಂಡ್‍ನ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕತೆಯ ಅಗ್ಗದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅಹ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬೈಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಿರುಗಿಸಿದರು. ಕಂಪನಿಯ ೧೦% ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಂದ ಬ್ರಾಂಡ್‍ನ ಚೆಕ್-ಮಾದರಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಮೂಲಕ, ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪರವಾನಗಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಗುಂಪಿನ ಆದಾಯದ ೨೦% ಮೌಲ್ಯದ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸ್ ಅನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬರ್ಬೆರಿಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Rethinking Prestige Branding – Secrets of the Ueber-Brands|last1=Kuehlwein|first1=JP|last2=Schaefer|first2=Wolfgang|publisher=Kogan Page|year=2015|isbn=978-0-7494-7003-6|location=London|pages=211–212}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Times Sep 09&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;WSJInt&quot;&gt;{{cite news |last=Hass |first=Nancy |date=9 September 2010 |title=Earning Her Stripes |work=[[The Wall Street Journal]] |url=http://magazine.wsj.com/features/the-big-interview/earning-her-strips/ |access-date=9 March 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.styl.sh/articles/381-the-burberry-story The Burberry Story] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140307163925/https://www.styl.sh/articles/381-the-burberry-story# |date=7 March 2014 }} Styl.sh. Retrieved 31 January 2014&lt;/ref&gt;

ಬರ್ಬೆರಿ ಮೊದಲು ಯುಎಸ್‍ನಲ್ಲಿ, ನಂತರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ [[ಯುಕೆ|ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ [[ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ|ಯುರೋಪಿಯನ್‍ ಒಕ್ಕೂಟದ]] ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://uk.burberry.com |title=Shop on line |publisher=Uk.burberry.com |date=5 December 2010 |access-date=4 January 2011}}&lt;/ref&gt;

====೨೦೧೦ ರ ದಶಕ====
೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಅಹ್ರೆಂಡ್ಸ್‌ ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ಸಿಇಒ ಆಗಿದ್ದು, £ ೧೬.೯ ಮಿಲಿಯನ್ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Petroff |first=Alanna |date=11 June 2013 |title=Top paid CEO in UK is an American woman |work=[[CNN Money]] |publisher= |url=https://money.cnn.com/2013/06/11/news/companies/burberry-pay-ceo/index.html?iid=HP_LN&amp;hpt=ibu_c2 |access-date=11 June 2013 |archive-date=30 ಜೂನ್ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630144849/https://money.cnn.com/2013/06/11/news/companies/burberry-pay-ceo/index.html?iid=HP_LN&amp;hpt=ibu_c2 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, ಅಹ್ರೆಂಡ್ಸ್‌ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೪ ರಿಂದ ಆಪಲ್, ಇಂಕ್‍ನಲ್ಲಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಹಿರಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಬೈಲಿ ಸಿಇಒ ಆಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Broeke |first1=Teo van den |title=Christopher Bailey: A life at Burberry |url=https://www.gq-magazine.co.uk/article/christopher-bailey-a-life-at-burberry/amp |website=British GQ |date=17 February 2018 |access-date=1 May 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Angela Ahrendts Named Honorary DBE&quot;&gt;{{cite web |author=Marfil, Lorelei |date=8 April 2014 |title=Angela Ahrendts Named Honorary DBE |url=http://www.wwd.com/fashion-news/fashion-scoops/ahrendts-accolade-7633326?src=nl/mornReport/20140408 |access-date=8 April 2014 |website=[[Women's Wear Daily]] |publisher=}}&lt;/ref&gt; ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮಾರಾಟವು £೨ ಬಿಲಿಯನ್‍ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳೀಕರಣವು £೭ ಬಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |author=Andrew Roberts |date=15 October 2013 |title=Burberry Designer Bailey to Become CEO as Ahrendts Goes to Apple |newspaper=[[Bloomberg News|Bloomberg]] |url=https://www.bloomberg.com/news/2013-10-15/burberry-says-bailey-to-become-ceo-as-ahrendts-leaves-for-apple.html |access-date=15 October 2013}}&lt;/ref&gt; ಬರ್ಬೆರಿ ತನ್ನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮೂಲವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ; ಜುಲೈ ೨೦೧೨ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಬರ್ಬೆರಿ [[ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌|ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಎರಡು ಉತ್ಪಾದನಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿತು, ಒಂದು ಕ್ಯಾಸಲ್ಫೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ರೇನ್‌ಕೋಟ್‍ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಕೀಗ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Carole Cadwalladr |date=16 July 2012 |title=The hypocrisy of Burberry's 'Made in Britain' appeal |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/jul/16/burberry-china-british-carole-cadwalladr |access-date=15 March 2015 |work=[[The Guardian]]}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೪ ರ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಬೈಲಿ ಬರ್ಬೆರಿಯ ಸಿಇಒ ಆದರು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಸೃಜನಶೀಲ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು.&lt;ref name=&quot;Angela Ahrendts Named Honorary DBE&quot;/&gt; ಅವರ ಮೂಲ ವೇತನವು £ ೧.೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು, ಮಾರಾಟದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು £ ೧೦ ಮಿಲಿಯನ್‍ವರೆಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;Vote&quot;&gt;{{cite news |url = https://www.bbc.co.uk/news/business-28261916|title = Burberry shareholders vote against remuneration report|work = [[BBC News]]|date = 11 July 2014|access-date = 12 July 2014}}&lt;/ref&gt;

ಜುಲೈ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಸೆಲೀನ್ ಬಾಸ್ ಮಾರ್ಕೊ ಗೊಬ್ಬೆಟ್ಟಿ ಬರ್ಬೆರಿ ಪಿಎಲ್‍ಸಿಯ ಸಿಇಒ ಆಗಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಬೈಲಿ, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೃಜನಶೀಲ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Conlon |first1=Scarlett |title=Burberry CEO to join the company this month |url=https://www.vogue.in/content/burberry-ceo-to-join-the-company-this-month/amp |website=Vogue India |date=20 January 2017 |access-date=1 May 2023 |language=en-IN }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NYT&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2016/07/12/business/international/burberry-bailey-gobbetti.html?_r=0|title=Burberry C.E.O. to Step Down, Ending Dual-Role Experiment at Helm|work=[[The New York Times]]|last1=Paton|first1=Elizabeth|date=11 July 2016|access-date=11 July 2016}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಲೇಬಲ್ ತನ್ನ ''ಮಿಸ್ಟರ್ ಬರ್ಬೆರಿ'' ಸುಗಂಧವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.&lt;ref name=ft-vand/&gt;
[[File:Camp - Notes on Fashion at the Met - Burberry rainbow cape (73854).jpg|thumb|left|upright=0.6|ದಿ ಮೆಟ್ ನ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಬೈಲಿಯವರ ಕೇಪ್]]

ಮೇ ೨೦೧೭ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೋರ್ ೩೦೦ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಲಂಡನ್‍ನಿಂದ ಲೀಡ್ಸ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ಜುಲೈ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಗೊಬ್ಬೆಟ್ಟಿ ಬೈಲಿ ಅವರ ಬದಲಿಗೆ ಸಿಇಒ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.&lt;ref name=&quot;ft-vand&quot;&gt;{{cite news |last=Vandevelde |first=Mark |date=18 May 2017 |title=Burberry sales rise as Bailey bows out as chief executive |url=https://www.ft.com/content/aa989b84-3ba0-11e7-821a-6027b8a20f23 | work=[[Financial Times]] |location=United Kingdom |access-date=18 May 2017}}&lt;/ref&gt;  ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಬೆರಿ, ೨೦೦೫ ರಿಂದ ೨೦೦೭ ರವರೆಗೆ ಗಿವೆಂಚಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಜನಶೀಲ ನಿರ್ದೇಶಕ ರಿಕಾರ್ಡೊ ಟಿಸ್ಸಿ ಅವರನ್ನು ಬ್ರಾಂಡ್‍ನ ಮುಖ್ಯ ಸೃಜನಶೀಲ ಅಧಿಕಾರಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=The history of Burberry: A Timeline|url=http://www.hautehistory.co.uk/7/post/2020/07/house-history-the-burberry-timeline.html|access-date=2022-02-25|website=Haute History|language=en}}{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; &quot;ಬರ್ಬೆರಿಯನ್ನು ಅದರ ಹೊಸ ಮುಖ್ಯ ಸೃಜನಶೀಲ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸೇರಲು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕೊ ಗೊಬ್ಬೆಟ್ಟಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಒಂದಾಗಲು ನನಗೆ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷವಾಗಿದೆ. ಬರ್ಬೆರಿಯ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಅಪಾರ ಗೌರವವಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಅಸಾಧಾರಣ ಬ್ರಾಂಡ್‍ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದೇನೆ&quot; ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Newbold |first=Alice |title=Burberry Announces Riccardo Tisci As Chief Creative Officer |work=[[British Vogue]] |url=http://www.vogue.co.uk/article/riccardo-tisci-to-burberry |access-date=2018-03-08}}&lt;/ref&gt;

ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ನಂತರ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗ್ರಾಫಿಕ್ ಡಿಸೈನರ್ ಪೀಟರ್ ಸಾವಿಲ್ಲೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಬ್ರಾಂಡ್‍ಗಾಗಿ ಟಿಸ್ಸಿ ಹೊಸ ಲೋಗೋ ಮತ್ತು ಮೊನೊಗ್ರಾಮ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Riccardo Tisci Unveils New Burberry Logo And It's Drawing An Unexpected Comparison |url=https://www.nylon.com/articles/riccardo-tisci-new-burberry-logo-monogram/amp |website=Nylon |date=2 August 2018 |access-date=2 May 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Sebra |first=Matt |date=2018-08-02 |title=Burberry Has a New Logo |language=en |work=[[GQ]] |url=https://www.gq.com/story/new-burberry-logo-riccardo-tisci |access-date=2018-10-06}}&lt;/ref&gt;
[[File:Burberry TB monogram.png|thumb|left|upright=0.6|ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಥಾಮಸ್ ಬರ್ಬೆರಿ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಇಂಟರ್ಲಾಕಿಂಗ್ ಟಿಬಿ ಮೊನೊಗ್ರಾಮ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.harpersbazaar.com/fashion/designers/a22623947/burberry-new-logo-monogram/|title=Burberry Has A New Logo and Monogram|date=2018-08-02|work=Harper's BAZAAR|access-date=2018-10-06|language=en-US}}&lt;/ref&gt;]]

ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಸರ್ ಜಾನ್ ಪೀಸ್ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಯಲಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಗೆರ್ರಿ ಮರ್ಫಿ ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Media |first1=Insider |title=Burberry names chairman designate to succeed Sir John Peace {{!}} Yorkshire Business News |url=https://www.insidermedia.com/news/yorkshire/burberry-names-chairman-designate-to-succeed-sir-john-peace |website=Insider Media Ltd |date=13 April 2018 |access-date=1 May 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Jahshan |first1=Elias |title=Burberry chairman Sir John Peace to step down - Retail Gazette - retail news, features &amp; analysis |url=https://www.retailgazette.co.uk/blog/2017/06/burberry-chairman-john-peace-resigns/ |website=www.retailgazette.co.uk |date=22 June 2017}}&lt;/ref&gt; &quot;ಬರ್ಬೆರಿ ಒಂದು ಅನನ್ಯ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬ್ರಾಂಡ್ ಆಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ನಾನು ಬಹಳ ಸಮಯದಿಂದ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಮುಂದಿನ ಹಂತದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಮಾರ್ಕೊ ಗೊಬ್ಬೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಮಂಡಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ನಾನು ಎದುರು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ&quot; ಎಂದು ಮರ್ಫಿ ಹೇಳಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Tate &amp; Lyle's Gerry Murphy is Burberry 's new chairman |url=https://londonlovesbusiness.com/tate-lyles-gerry-murphy-is-burberry-s-new-chairman/ |website=London Business News {{!}} Londonlovesbusiness.com |access-date=2 May 2023 |date=13 April 2018}}&lt;/ref&gt;

ಮರ್ಫಿ ಅವರು ಕಿಂಗ್‍ಫಿಶರ್ ಪಿಎಲ್‍ಸಿಯ ಸಿಇಒ ಆಗಿದ್ದರು, ಜೊತೆಗೆ ಟೇಟ್ ಮತ್ತು ಲೈಲ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‍ಸ್ಟೋನ್ ಗ್ರೂಪ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಟ್ನರ್ಸ್ ಎಲ್ಎಲ್‍ಪಿಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Burberry appoints Tate &amp; Lyle's Murphy as new chairman |url=https://www.ft.com/content/67a76014-3f12-11e8-b7e0-52972418fec4 |website=Financial Times |access-date=2 May 2023 |date=13 April 2018}}&lt;/ref&gt; ಪೀಸ್ ಅವರ ನಿರ್ಗಮನವು ಗುಂಪಿನ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತು, ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಗೊಬೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಅಹ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಅವರು ಕೂಡ ತೊರೆದಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;Butler&quot;&gt;{{Cite news |last=Butler |first=Sarah |date=2018-04-13 |title=Burberry hires former Kingfisher boss Gerry Murphy as chairman |language=en-GB |work=[[The Guardian]] |url=https://www.theguardian.com/business/2018/apr/13/burberry-hires-former-kingfisher-boss-gerry-murphy-as-chairman |access-date=2018-12-29 |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Burberry Appoints New Chairman |url=https://www.businessoffashion.com/articles/news-analysis/burberry-appoints-new-chairman/ |website=The Business of Fashion |date=13 April 2018 |access-date=1 May 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;

ಟಾರ್ಗೆಟ್ ತನ್ನ ಚೆಕ್ ಪ್ರಿಂಟ್ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನಕಲು ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಕಾನೂನು ವೆಚ್ಚಗಳ ಜೊತೆಗೆ $ ೨ ಮಿಲಿಯನ್ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕೋರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಬರ್ಬೆರಿ, [[ಟಾರ್ಗೆಟ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್|ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್]] ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದೆ ಎಂದು ಮೇ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Hanbury |first=Mary |date=2018-05-09 |title=Target is being sued by Burberry, and it reveals one of the biggest problems facing the clothing industry |work=[[Business Insider]] |url=http://www.businessinsider.com/target-sued-by-burberry-reveals-big-problem-fashion-2018-5 |access-date=2018-05-31}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=UK |first1=FashionNetwork com |title=Burberry sues Target for copying its check pattern |url=https://uk.fashionnetwork.com/news/burberry-sues-target-for-copying-its-check-pattern,976189.html |website=FashionNetwork.com |access-date=5 May 2023 |language=en-UK}}&lt;/ref&gt;

ಜುಲೈ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬರ್ಬೆರಿ ತನ್ನ ಬ್ರಾಂಡ್ ಅನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕದಿಯುವುದನ್ನು ಅಥವಾ ಅಗ್ಗವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು £ ೯೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಮೌಲ್ಯದ ಮಾರಾಟವಾಗದ ಬಟ್ಟೆಗಳು, ಪರಿಕರಗಳು ಮತ್ತು ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಗ್ರೀನ್ ಪೀಸ್‍ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರೆ, ಬರ್ಬೆರಿ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸುಡುವುದರಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Kollewe |first1=Julia |title=Burberry to stop burning unsold items after green criticism |url=https://www.theguardian.com/business/2018/sep/06/burberry-to-stop-burning-unsold-items-fur-after-green-criticism |website=The Guardian |access-date=2 May 2023 |date=6 September 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Paton |first1=Elizabeth |title=Burberry to Stop Burning Clothing and Other Goods It Can't Sell |url=https://www.nytimes.com/2018/09/06/business/burberry-burning-unsold-stock.html |website=The New York Times |access-date=2 May 2023 |date=6 September 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/business-44885983|title=Burberry burns luxury goods worth millions|last=Morris|first=Ben|date=2018-07-19|work=BBC News|access-date=2018-07-19|language=en-GB}}&lt;/ref&gt; ಬರ್ಬೆರಿಯ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ೨೦೧೮ ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಕಂಪನಿಯು £ ೨೮.೬ ಮಿಲಿಯನ್ ಮೌಲ್ಯದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದೆ, ಇದು ೨೦೧೭ ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ £ ೨೬.೯ ಮಿಲಿಯನ್‍ಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Handley |first=Lucy |date=6 September 2018 |title=British fashion house Burberry to stop burning unsold items |url=https://www.cnbc.com/2018/09/06/british-fashion-house-burberry-to-stop-burning-unsold-items.html |access-date=6 September 2018 |website=[[CNBC]] |publisher=}}&lt;/ref&gt; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಬರ್ಬೆರಿ ಮಾರಾಟವಾಗದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸುಡುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಬರ್ಬೆರಿ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ತುಪ್ಪಳವನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ತುಪ್ಪಳದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2018-09-06 |title=Burberry stops burning unsold goods |language=en-GB |work=[[BBC News]] |url=https://www.bbc.com/news/business-45430683 |access-date=2018-09-06}}&lt;/ref&gt;

ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಲಂಡನ್ ಫ್ಯಾಷನ್ ವೀಕ್‍ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ನೂಲು ಹೊಂದಿರುವ ಹೂಡಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಬರ್ಬೆರಿ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದರು. ತನ್ನದೇ ಮಾದರಿಯೊಂದರ ಟೀಕೆಗಳು ಆನ್ ಲೈನ್ ಹಿನ್ನಡೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ನಂತರ, ಬರ್ಬೆರಿ ತನ್ನ ಸಂಗ್ರಹದಿಂದ ಆ ಮಾದರಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|title='Suicide isn't fashion': Burberry apologizes for hoodie with noose around the neck|date=19 February 2019|language=en|website=CNN.com|url=https://www.cnn.com/style/article/burberry-noose-hoodie-scli-gbr-intl/index.html}}&lt;/ref&gt;
ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ಬರ್ಬೆರಿ ಕೋವಿಡ್-೧೯ ರ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ತನ್ನ ೬೪ ಚೀನೀ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ೨೪ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಬೇಕಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2020-02-07|title=Burberry Says Viral Epidemic Devastates China Sales|language=en|work=Bloomberg.com|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-02-07/burberry-withdraws-forecast-as-coronavirus-hits-china-sales|access-date=2020-09-07}}&lt;/ref&gt;

====೨೦೨೦ ರ ದಶಕ====
೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಬೆರಿ, ೨೦೪೦ ರ ವೇಳೆಗೆ ''ಹವಾಮಾನ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ'' ಕಂಪನಿಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Davis |first=Jessica |date=2021-06-11 |title=Burberry to be climate positive by 2040 |url=https://www.harpersbazaar.com/uk/fashion/fashion-news/a36694857/burberry-climate-positive-sustainability/ |access-date=2021-06-16 |website=[[Harper's BAZAAR]] |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Staff |first1=M. W. |title=Burberry Aims To Be Climate Positive By 2040 |url=https://www.mansworldindia.com/fashion/style/burberry-aims-to-be-climate-positive-by-2040/ |website=Man's World India |access-date=1 May 2023 |date=11 June 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Can fashion be climate positive? Burberry commits to finding out |url=https://www.voguebusiness.com/sustainability/can-fashion-be-climate-positive-burberry-commits-to-finding-out |website=Vogue Business |access-date=1 May 2023 |date=10 June 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Burberry plans to be climate positive by 2040 – here's how |url=https://www.vogue.fr/fashion/article/burberry-climate-positive-2040 |website=Vogue France |access-date=1 May 2023 |language=fr-FR |date=11 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಫ್ಯಾಷನ್ ಬ್ರಾಂಡ್ ೨೦೩೦ ರ ವೇಳೆಗೆ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು (ಅಂದರೆ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಒಡೆತನವಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಿಸದ ಸ್ವತ್ತುಗಳು) ೪೬% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಹೊಸ ಗುರಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು, ಇದು ಹಿಂದಿನ ೩೦% ಕಡಿತದ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Keating |first=Cecilia |date=2021-06-14 |title='Going further': Burberry vows to be 'climate positive' by 2040 |url=https://www.businessgreen.com/news/4032789/burberry-vows-climate-positive-2040 |access-date=2021-06-16 |website=Business Green |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title='Nature-Based Solutions': Burberry Promises To Slash Emissions By 46% By 2030 &amp; Be Climate Positive By 2040 - Green Queen |url=https://www.greenqueen.com.hk/amp/nature-based-solutions-burberry-promises-to-slash-emissions-by-46-by-2030-be-climate-positive-by-2040/ |website=www.greenqueen.com.hk |access-date=1 May 2023}}&lt;/ref&gt; ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಕ್ಸಿನ್ಜಿಯಾಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಿನ್ನಡೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಗುರಿಯಾದ ಮೊದಲ ಐಷಾರಾಮಿ ಬ್ರಾಂಡ್ ಬರ್ಬೆರಿ ಆಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Togoh |first=Isabel |date=2021-03-26 |title=As Burberry Faces Backlash In China Over Xinjiang Cotton, Other Luxury Brands Could Face Boycott |url=https://www.forbes.com/sites/isabeltogoh/2021/03/26/as-burberry-faces-backlash-in-china-over-xinjiang-cotton-other-luxury-brands-could-face-boycott/ |access-date=2021-03-26 |website=[[Forbes]] |language=en}}&lt;/ref&gt; ಬ್ರಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಮತ್ತು ನಟಿ ಝೌ ಡೊಂಗ್ಯು ಅವರು ಬರ್ಬೆರಿಯೊಂದಿಗಿನ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Fletcher |first=Richard |title=Burberry hit by Chinese boycott |language=en |newspaper=[[The Times]] |url=https://www.thetimes.co.uk/article/burberry-hit-by-chinese-boycott-r2c2pvw37 |access-date=2021-03-26 |issn=0140-0460}}&lt;/ref&gt;

ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಮಾರ್ಕೊ ಗೊಬ್ಬೆಟ್ಟಿ ನಿರ್ಗಮನದ ನಂತರ, ವೆರ್ಸೇಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಜೊನಾಥನ್ ಅಕೆರಾಯ್ಡ್ ಬರ್ಬೆರಿಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಬೋನಸ್ ನಷ್ಟವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು £ ೬ ಮಿಲಿಯನ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಹಲೋ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೊರೆದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಷೇರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸೇರಿವೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Jonathan Akeroyd BoF 500 The People Shaping the Global Fashion Industry |url=https://www.businessoffashion.com/amp/community/people/jonathan-akeroyd |website=www.businessoffashion.com |access-date=2 May 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Burberry Posts Strong Growth in H1 as Jonathan Akeroyd Sets Out Strategy |url=https://footwearnews.com/business/earnings/burberry-first-half-earnings-jonathan-akeroyd-1203370564/ |website=Footwear News |access-date=2 May 2023 |date=17 November 2022}}&lt;/ref&gt;

ಜುಲೈ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಬೆರಿ, ಥಾಯ್ ಕಲಾವಿದ ವಚಿರಾವಿತ್ ಚಿವಾರಿ ಅವರನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಜಾಗತಿಕ ಬ್ರಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಆಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Style File: Bright Vachirawit Chivaaree, Thai Actor &amp; Burberry Ambassador |url=https://www.voguehk.com/en/article/fashion/style-file-bright-vachirawit/ |website=Vogue Hong Kong |access-date=2 May 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Bright Vachirawit Dominates Social Media With His Attendance to Burberry's SS23 Show |url=https://www.envimedia.co/bright-vachirawit-dominates-social-media-with-his-attendance-to-burberrys-ss23-show/ |website=EnVi Media |access-date=24 May 2023 |language=en |date=26 September 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=admin |date=2022-11-03 |title=Bright Vachirawit is a Thai celebrity with the most influence in the fashion world |url=https://www.thaiupdate.info/bright-vachirawit-fashion-world/ |access-date=2023-04-26 |website=Thai Update |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Tso |first1=Gloria Christine |title=Bright Vachirawit Chivaaree On The Living Legacy Of F4 Thailand's Thyme |url=https://www.harpersbazaar.com.sg/bazaar-man/bright-vachirawit-chivaaree-on-the-living-legacy-of-f4-thailands-thyme/ |website=Harper's Bazaar Singapore |access-date=15 May 2023 |date=15 May 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=admin |date=2023-04-12 |title=Bright Vachirawit and Yaya Urassaya Are On The Top 30 Influencers With The Highest EMV (Earned Media Value) During Fashion Week Fall Winter 2023 |url=https://www.thaiupdate.info/bright-yaya-fashion-week-2023/ |access-date=2023-04-13 |website=Thai Update |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Bright Vachirawit And The Liberating Power Of The Seaside At Burberry Spring/Summer 2023 |url=https://www.harpersbazaar.com.sg/gallery/all-the-looks-burberry-spring-summer-2023/ |website=Harper's Bazaar Singapore |access-date=1 May 2023 |archive-date=1 ಮೇ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501071734/https://www.harpersbazaar.com.sg/gallery/all-the-looks-burberry-spring-summer-2023/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ನಂತರ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಅಧಿಕಾರಿ ತನ್ನ ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಿಗೇಟರ್ ಮತ್ತು ಹಾವಿನಂತಹ ವಿಲಕ್ಷಣ ಚರ್ಮಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Sachkova |first1=Margarita |title=Big News: Burberry Bans Exotic Skins! |url=https://www.peta.org.uk/blog/burberry-bans-exotic-skins/ |website=PETA UK |access-date=1 May 2023 |date=18 May 2022}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Burberry Bans Exotic Skins |url=https://www.businessoffashion.com/news/sustainability/burberry-bans-exotic-skins/ |website=The Business of Fashion |date=18 May 2022 |access-date=1 May 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Glover |first=Simon |title=Burberry announces ban on exotic skins |url=https://www.ecotextile.com/2022052029373/fashion-retail-news/burberry-announces-ban-on-exotic-skins.html |access-date=2022-10-31 |website=Ecotextile News |date=20 May 2022 |language=en-GB |archive-date=2022-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221118232250/https://www.ecotextile.com/2022052029373/fashion-retail-news/burberry-announces-ban-on-exotic-skins.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಬರ್ಬೆರಿ ಬೊಟೆಗಾ ವೆನೆಟಾದ ಮಾಜಿ ಸೃಜನಶೀಲ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಡಿಸೈನರ್ ಡೇನಿಯಲ್ ಲೀ ಅವರನ್ನು, ರಿಕಾರ್ಡೊ ಟಿಸ್ಸಿಯ ಬದಲಾಗಿ ಕಂಪನಿಯ ಮುಖ್ಯ ಸೃಜನಶೀಲ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Phelps |first=Nicole |date=2022-09-28 |title=Riccardo Tisci Is Out at Burberry, and Daniel Lee Has Been Hired to Replace Him |url=https://www.vogue.com/article/riccardo-tisci-exits-burberry-daniel-lee-hired |access-date=2022-10-31 |website=[[Vogue (magazine)|Vogue]] |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BOFLeeBurberry&quot;&gt;{{Cite web |title=Burberry Names Daniel Lee Chief Creative Officer |url=https://www.businessoffashion.com/articles/luxury/burberry-names-daniel-lee-chief-creative-officer/ |access-date=2022-09-28 |website=The Business of Fashion |date=28 September 2022 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Nadhirah |first=Lyana |date=2023-02-22 |title=Bright Vachirawit, Jun Ji-Hyun Tampil Bergaya Dengan Burberry! |url=https://eh.my/artikel/fesyen/bright-vachirawit-jun-ji-hyun-tampil-bergaya-dengan-burberry/ |access-date=2023-04-26 |website=EH! |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Zhang |first=Tianwei |date=2022-09-26 |title=Bright, Simone Ashley, Kanye West, Milly Alcock, and Gillian Anderson Gather for Burberry Show |url=https://wwd.com/fashion-news/fashion-scoops/bright-simone-ashley-kanye-west-milly-alcock-gillian-anderson-burberry-spring-2023-show-1235356512/ |access-date=2023-04-26 |website=WWD |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Zhang |first=Tianwei |date=2023-02-21 |title=Bright, Son Heung-Min and Jun Ji-Hyun Wear Trenchcoats to Daniel Lee's Burberry Debut |url=https://wwd.com/fashion-news/fashion-scoops/bright-son-heung-min-jun-ji-hyun-trench-coats-daniel-lee-burberry-debut-1235538413/ |access-date=2023-04-26 |website=WWD |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಲೋಗೋ ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು: ಇದು ಈಕ್ವೆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ನೈಟ್ ಲೋಗೋವನ್ನು ಮರಳಿ ತಂದಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-02-07 |title=Burberry unveils &quot;archive-inspired&quot; charging knight logo |url=https://www.dezeen.com/2023/02/07/burberry-daniel-lee-logo-equestrian-knight-design/ |access-date=2023-02-08 |website=Dezeen |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2023-02-06 |title=Burberry's New Logo Breaks From Modern Tradition |url=https://www.esquire.com/uk/style/a42777540/burberrys-new-logo-breaks-from-modern-tradition/ |access-date=2023-03-29 |website=Esquire |language=en-gb}}&lt;/ref&gt; ಜಾಹೀರಾತು ಅಭಿಯಾನವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರೂಪದರ್ಶಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಗಾರರಾದ ಶೈಗರ್ಲ್, ಲಿಬರ್ಟಿ ರಾಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕೆಪ್ಟಾ ಅವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Shygirl, John Glacier and a swan front Daniel Lee's first Burberry campaign |url=https://www.dazeddigital.com/fashion/article/58121/1/shygirl-john-glacier-and-a-swan-front-daniel-lee-s-first-burberry-campaign |website=Dazed |access-date=2 May 2023 |language=en |date=6 February 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Wright |first1=Georgia |title=In pictures: Burberry unveils refreshed brand image under Daniel Lee - Retail Gazette |url=https://www.retailgazette.co.uk/blog/2023/02/burberrys-rebrand/ |website=www.retailgazette.co.uk |access-date=2 May 2023 |date=6 February 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Cripps |first1=Amie |title=Raheem Sterling and Skepta Feature in Burberry's Latest Campaign |url=https://versus.uk.com/2023/02/raheem-sterling-skepta-feature-burberrys-latest-campaign/ |website=VERSUS |access-date=2 May 2023 |date=7 February 2023 |archive-date=2 ಮೇ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230502114515/https://versus.uk.com/2023/02/raheem-sterling-skepta-feature-burberrys-latest-campaign/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-02-06 |title=Here's a First Look at Daniel Lee's Burberry |url=https://www.gq.com/story/burberry-new-logo-daniel-lee |access-date=2023-02-08 |website=GQ |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Street |first1=Chloe |title=Daniel Lee debuts his new look Burberry featuring Shygirl and Skepta |url=https://www.standard.co.uk/insider/fashion/daniel-lee-burberry-new-campaign-shygirl-skepta-liberty-ross-vanessa-redgrave-b1058159.html |website=Evening Standard |access-date=2 May 2023 |language=en |date=6 February 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=How singer and rapper Shygirl became the fashion muse of today |url=https://www.vogue.in/fashion/content/singer-rapper-shygirl-talks-interview-burberry-riccardo-tisci-fashion-music |website=Vogue India |access-date=2 May 2023 |language=en-IN |date=23 April 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; 

ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ, ರ್‍ಯಾಪರ್ ಕಾನೊ ಅವರು ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ ಲೀ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಬರ್ಬೆರಿ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=IN |first1=FashionNetwork com |title=Kano joins line-up of British stars fronting Burberry marketing |url=https://in.fashionnetwork.com/news/Kano-joins-line-up-of-british-stars-fronting-burberry-marketing,1508012.html |website=FashionNetwork.com |access-date=2 May 2023 |language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Kano Hits East London In Latest Burberry Campaign by Daniel Lee |url=https://hypebeast.com/2023/4/kano-burberry-campaign-daniel-lee-info |website=Hypebeast |access-date=2 May 2023 |date=17 April 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Letonja |first1=Timotej |title=Exploring the Intersection of Rap and Fashion: Daniel Lee's Latest Burberry Collection Featuring Kano |url=https://www.numeromag.nl/exploring-the-intersection-of-rap-and-fashion-daniel-lees-latest-burberry-collection-featuring-kano/ |website=Numéro Netherlands |access-date=2 May 2023 |date=24 April 2023 |archive-date=2 ಮೇ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230502095415/https://www.numeromag.nl/exploring-the-intersection-of-rap-and-fashion-daniel-lees-latest-burberry-collection-featuring-kano/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Willson |first=Tayler |date=17 April 2023 |title=Kano's A Burberry Boy Now |url=https://www.highsnobiety.com/p/burberry-kano/ |website=HIGHSNOBIETY}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=WW |first=FashionNetwork com |title=Launchmetrics AW23 report: Dior and Burberry are big hits, but what else made an impact? |url=https://ww.fashionnetwork.com/news/Launchmetrics-aw23-report-dior-and-burberry-are-big-hits-but-what-else-made-an-impact-,1498680.html |access-date=2023-04-26 |website=FashionNetwork.com |language=en-WW}}&lt;/ref&gt; ಇದನ್ನು &quot;ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಐಷಾರಾಮದ ಆಧುನಿಕ ಟೇಕ್&quot; ಎಂದು ನುಡಿಯಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Willson |first=Tayler |date=20 February 2023 |title=WELCOME TO DANIEL LEE'S VERY BRITISH BURBERRY |url=https://www.highsnobiety.com/p/burberry-reboot-daniel-lee/ |website=HIGHSNOBIETY}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-02-07 |title=Inside Daniel Lee's brand new vision for Burberry |url=https://www.lifestyleasia.com/kl/style/fashion/daniel-lee-new-look-and-logo-for-burberry/ |access-date=2023-04-20 |website=Lifestyle Asia Kuala Lumpur |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

== ಐಷಾರಾಮಿ ಬ್ರಾಂಡ್ ==
ಆರ್ಥಿಕ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ೨೦೧೮ ರ ಡೌ ಜೋನ್ಸ್ ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ಬರ್ಬೆರಿ ಪ್ರಮುಖ ಐಷಾರಾಮಿ ಬ್ರಾಂಡ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮಾರಾಟವಾಗದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯಂತಹ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪರಂಪರೆಯ ಲೇಬಲ್‌ ಅನ್ನು ನಾಲ್ಕನೇ ವರ್ಷ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸೂಚ್ಯಂಕದ 'ಜವಳಿ, ಉಡುಪು ಮತ್ತು ಐಷಾರಾಮಿ ಸರಕುಗಳು' ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ತುಪ್ಪಳವನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನೈಜ ತುಪ್ಪಳದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಹೊರಹಾಕಲಿದೆ ಎಂದು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ೧೨೦ ಟನ್ ವ್ಯರ್ಥವಾದ ಚರ್ಮದ ಆಫ್‌ಕಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸುಸ್ಥಿರ ಐಷಾರಾಮಿ ಕಂಪನಿಯಾದ ಎಲ್ವಿಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ರೆಸ್ಸೆ ಜೊತೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಹೊಂದಿರುವ ಬರ್ಬೆರಿ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ ಈ ಹೊಸ ಕ್ರಮಗಳು ಬಂದಿವೆ. ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಲೇಬಲ್ ತನ್ನ ಒಟ್ಟು ಶಕ್ತಿಯ ಶೇಕಡಾ ೪೮ ಅನ್ನು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಅಮೂಲ್ಯ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಶೇಕಡಾ ೨೪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

೨೦೧೮ ರ ಡೌ ಜೋನ್ಸ್ ಸಸ್ಟೈನಬಿಲಿಟಿ ಇಂಡೆಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಐಷಾರಾಮಿ ಬ್ರಾಂಡ್ ಆಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ''ಅತ್ಯಂತ ಹೆಮ್ಮೆ'' ಎಂದು ಬರ್ಬೆರಿಯ ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಅಧಿಕಾರಿ ಲಿಯಾನ್ ವುಡ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ''ಬರ್ಬೆರಿಯಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು, ನಮ್ಮ ಉದ್ಯಮವು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ನವೀನ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವವರೆಗೆ ನಾವು ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದೇವೆ'' ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ''ನಾವು ನಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಗುರಿಗಳನ್ನು ೨೦೨೨ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮೀರಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ನಾವು ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತೇವೆ.'' ಇತ್ತೀಚಿನ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಹೊಸ ಕಲಾತ್ಮಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ರಿಕಾರ್ಡೊ ಟಿಸ್ಸಿ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬರ್ಬೆರಿಯ ಸಮಗ್ರ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿದೆ, ಅವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೭ ಸೋಮವಾರ ಲಂಡನ್ ಫ್ಯಾಶನ್ ವೀಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಬಿಡುಗಡೆಗಳು ಏನಾದರೂ ಆಗಬೇಕಾದರೆ - ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಇದುವರೆಗೆ ಲೇಬಲ್‌ನ ಹೊಸ ಲೋಗೊ ಮತ್ತು ಮೊನೊಗ್ರಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ನೀಕ್ ಪೀಕ್ ನೀಡಲಾಗಿದೆ - ಟ್ರೆಂಚ್ ಕೋಟುಗಳು ಮತ್ತು ಚೆಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲೇಬಲ್ ಅನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಸಾರ್ಟೋರಿಯಲ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ.

== ಮಾರಾಟ ==
ಡಿಜಿಟಲ್ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ಬರ್ಬೆರಿಯ ಗುರಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಶಾಪರ್‌ಗಳು ಈಗ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು [[ಅಂಗಡಿ|ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ]] ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಅವರಿಗೆ ಬರ್ಬೆರ್ರಿ.ಕಾಂನಿಂದ ಮಾರಾಟ ಸಹಾಯಕ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಏಕೀಕೃತ ಶಾಪಿಂಗ್ ಕಾರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು. ಚಾನಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸಿಂಕ್ರೊನೈಸ್ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಬರ್ಬೆರಿ [[ಜಪಾನ್]] ಮತ್ತು [[ಕೊರಿಯ|ಕೊರಿಯಾದಂತಹ]] ಹೊಸ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಶಾಪಿಂಗ್ಅನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದೆ. [[ಟ್ವಿಟರ್]] ಈ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ೨೦೧೪ ರ ಫ್ಯಾಶನ್ ಶೋನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಬರ್ಬೆರಿ ಟ್ವಿಟ್ಟರ್ ಖರೀದಿ ಬಟನ್ ಅನ್ನು ಚಾಲನೆ ಮಾಡಿ, ಮೊಬೈಲ್ ಖರೀದಿಯನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳಲು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಯೋಜಿಸಿರುವ ಬರ್ಬೆರಿಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂತ್ರವು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಇದನ್ನು ಫ್ಯಾಷನ್ ಐಷಾರಾಮಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರಿಸಿದೆ. ''ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬರ್ಬೆರಿ ಇತರ ಉದ್ಯಮ ಬ್ಯಾರನ್‌ಗಳಾದ [[ಆ್ಯಪಲ್|ಆಪಲ್]], [[ನೈಕ್, ಇಂಕ್|ನೈಕ್]] ಮತ್ತು [[ಗೂಗಲ್]] ನಡುವೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಬ್ರಾಂಡ್ ಆಗಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ'' ಎಂದು ಎಲ್ ೨ ಹೇಳಿದರು.

ಬರ್ಬೆರಿ ಪೂರ್ಣ ವರ್ಷದ ಲಾಭದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ರೂಪಾಂತರ ಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಲವಾದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದೆ. ಐಷಾರಾಮಿ ಫ್ಯಾಶನ್ ವ್ಯವಹಾರವು ಮಾರ್ಚ್ ೩೦ ರವರೆಗೆ ವರದಿಯಾದ ಕರೆನ್ಸಿ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ಪೂರ್ವ ಲಾಭದಲ್ಲಿ ೪೪೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಅಂದರೆ ೭% ಏರಿಕೆ ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ನಿರ್ವಹಣಾ ಲಾಭವು ಅದೇ ದರದಲ್ಲಿ ೪೩೭ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ಒಟ್ಟು ಆದಾಯವು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೨.೭ ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬರ್ಬೆರಿ ಹೇಳಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಅಂಚು ೧೭.೧% ರಿಂದ ೧೬.೧% ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ. ತನ್ನ ಮೂಲ ಯೋಜನೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೪೧ ಮಿಲಿಯನ್ ವೆಚ್ಚ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಗುಂಪು ಹೇಳಿದೆ. ಇದೀಗ ತನ್ನ ೨೦೨೧ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ೧೩೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಸಂಚಿತ ವೆಚ್ಚ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಹೊಸ ಸೃಜನಶೀಲ ದೃಷ್ಟಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡ್ ಶಾಖವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದರ ಹೊಸ ಸಂಗ್ರಹಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಕೂಡ ಉತ್ತೇಜನಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಬರ್ಬೆರಿ ಹೇಳಿದ್ದರು. ರಿಕಾರ್ಡೊ ಟಿಸ್ಕಿಯ ಮೊದಲ ಸಂಗ್ರಹಗಳು, ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ಎರಡು-ಅಂಕಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವರ್ಷವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ. ನಾವು ಬರ್ಬೆರಿಯನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ನಮ್ಮ ಯೋಜನೆಯ ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ತಲುಪಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಬರ್ಬೆರಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮಾರ್ಕೊ ಗೊಬೆಟ್ಟಿ ಹೇಳಿದರು.

== ಆದಾಯ ==
ಬರ್ಬೆರಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಪೂರ್ಣ ವರ್ಷದ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಲಾಭವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಮತ್ತು ರಿಕಾರ್ಡೊ ಟಿಸ್ಕಿ ಅವರು, ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕುವುದರಿಂದ ಈ ವರ್ಷವೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಕಂಪನಿಯು ೨.೭೨ ಬಿಲಿಯನ್ (ಸುಮಾರು ೩.೪೯ ಬಿಲಿಯನ್) ಆದಾಯವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ, ಸ್ಥಿರ ವಿನಿಮಯ ದರದಲ್ಲಿ ೧ ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ ೩೦ಕ್ಕೆ ಕೊನೆಗೊಂಡ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೪೩೮ ಮಿಲಿಯನ್ (ಸುಮಾರು ೫೬೨ ಮಿಲಿಯನ್) ನ ನಿರ್ವಹಣಾ ಲಾಭವನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಾರ್ಕೊ ಗೊಬೆಟ್ಟಿ, ಟಿಸ್ಕಿಯ ಮೊದಲ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಫೆಬ್ರವರಿ ಅಂತ್ಯದಿಂದ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದ ಕಾರಣ ಬಹಳ ಉತ್ತೇಜನಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ನಮ್ಮ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನವು ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಆರಂಭಿಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಂದ ನಾವು ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ ಮತ್ತು ೨೦೨೦ ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಈ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ಅವಧಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಲಾಭದ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ತೂಕವಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬರ್ಬೆರಿ ಹೇಳಿದರು. ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸರಿಯಾದ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದರ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ತರ್ಕಬದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಹಣಕಾಸಿನ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಟಿಸ್ಕಿಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಳು ವರ್ಷದುದ್ದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದರಿಂದ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ. ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಪೂರ್ಣ ವರ್ಷದ ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು ಶೇಕಡಾ ೩% ರಷ್ಟು ಅಂದರೆ ೦.೪೩ ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದು £೧೫೦ ಮಿಲಿಯನ್ (ಸುಮಾರು ೧೯೨ ಮಿಲಿಯನ್) ಷೇರು ಮರುಖರೀದಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.

==ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ==
ಮಾರ್ಚ್ ೧೯ ೨೦೨೩ ರಂದು, ಬರ್ಬೆರಿ ಟೋಟೆ ಅನ್ನು ಸಕ್ಸೆಶನ್‍ನ ಒಂದು ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web |title=The Burberry Tote Bag Is The Breakout Star Of 'Succession' Season Four |url=https://graziamagazine.com/articles/burberry-tote-bag-succession/ |website=Grazia |access-date=1 May 2023}}&lt;/ref&gt;  ಎಪಿಸೋಡ್ ಪ್ರಸಾರವಾದ ನಂತರ ಬರ್ಬೆರಿ ಮತ್ತು &quot;ಬರ್ಬೆರಿ ಟೋಟೆ ಬ್ಯಾಗ್&quot; ಗಾಗಿ ಗೂಗಲ್ ಹುಡುಕಾಟಗಳು ೩೧೦% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-29 |title=The Burberry tote is actually rising in popularity after that 'Succession' episode |url=https://www.harpersbazaar.com/uk/fashion/fashion-news/a43448755/burberry-tote-succession/ |access-date=2023-03-29 |website=Harper's BAZAAR |language=en-gb}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Stevenson |first=Gabi |title=A $2,900 Burberry tote was deemed 'ludicrously capacious' by a character on 'Succession.' Fans can't get enough of the memes — and the bag itself. |url=https://www.insider.com/2900-dollar-burberry-bag-mocked-succession-season-premiere-goes-viral-2023-3 |access-date=2023-03-29 |website=Insider |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title='Succession' Season Premiere Drives 310 Percent Search Interest Spike for Burberry Handbags After Viral 'Ludicrously Capacious' Scene |url=https://wwd.com/pop-culture/culture-news/succession-burberry-bag-search-interest-1235597441/ |website=WWD |access-date=1 May 2023 |date=29 March 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Segarra |first1=Edward |title='Succession' fans can't get enough of 'monstrous' Burberry bag cameo: 'It deserves an Emmy' |url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/tv/2023/03/29/succession-season-premiere-burberry-bag-viral-moment/11565460002/ |website=USA TODAY |access-date=1 May 2023}}&lt;/ref&gt;

==ಲೋಗೋಗಳು==
&lt;gallery&gt;
&lt;!--…|until 1999--&gt;
 Logo Burberry 02.svg|೧೯೯೯–೨೦೧೮&lt;ref&gt;{{cite web |title=戰馬回歸、狐狸與天鵝為何獨具意義？關於Burberry Logo演變故事：創新不是抹滅，而是延伸百年經典元素！ |url=https://www.gq.com.tw/fashion/article/burberry-logo-%E6%95%85%E4%BA%8B-daniel-lee |website=GQ Taiwan |access-date=2 May 2023 |language=zh-Hant-TW |date=7 February 2023}}&lt;/ref&gt;
 Burberry wordmark.svg|೧೯೯೯–೨೦೧೮&lt;ref&gt;{{cite web |title=Burberry Has Changed Its Iconic Logo for the First Time in 20 Years {{!}} Fortune |url=https://fortune.com/2018/08/02/burberry-new-logo/ |access-date=2 May 2023}}&lt;/ref&gt;
 Burberry Logo.svg|೨೦೧೮–೨೦೧೨೩&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Admin |first1=Joe-LMW |title=Burberry Logo and Its History {{!}} LogoMyWay |url=https://blog.logomyway.com/burberry-logo/ |access-date=2 May 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Burberry Logo and symbol, meaning, history, PNG, brand |url=https://1000logos.net/burberry-logo/ |website=1000logos.net |access-date=2 May 2023}}&lt;/ref&gt;
 Burberry Logo Subline.svg|೨೦೧೮–೨೦೨೩&lt;ref&gt;{{cite web |title=Burberry Logo, symbol, meaning, history, PNG, brand |url=https://logos-world.net/burberry-logo/ |access-date=2 May 2023}}&lt;/ref&gt;
 Logo Burberry 04.svg|೨೦೨೩ ರಿಂದ&lt;ref&gt;{{cite web |title=Daniel Lee breathes new creativity and life at Burberry |url=https://www.lofficielmalaysia.com/fashion/daniel-lee-burberry-debut-new-logo |website=L'Officiel Malaysia {{!}} Fashion, Beauty, Lifestyle, Arts &amp; Culture |access-date=2 May 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;
 Logo Burberry 03.svg|೨೦೨೩ ರಿಂದ (ಬಣ್ಣ)&lt;ref&gt;{{cite web |title=Inside Daniel Lee's brand new vision for Burberry |url=https://www.lifestyleasia.com/kl/style/fashion/daniel-lee-new-look-and-logo-for-burberry/amp/ |website=Lifestyle Asia Kuala Lumpur |access-date=2 May 2023 |date=7 February 2023}}&lt;/ref&gt;
 Logo Burberry 01.svg|೨೦೨೩ ರಿಂದ&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Maoui |first1=Zak |title=Burberry's big return to British eccentricity |url=https://www.gq-magazine.co.uk/fashion/article/new-burberry-daniel-lee-2023/amp |website=British GQ |access-date=2 May 2023}}&lt;/ref&gt;
&lt;/gallery&gt;

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
&lt;references /&gt;

==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು==
*https://in.burberry.com/ 
*https://www.burberryplc.com/en/company/history.html

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]]</text>
      <sha1>2nrdhxe3s8pk470krll3k0aedmofxwt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ನಿರ್ವಾಹಕ ಮನವಿ ಪುಟ</title>
    <ns>5</ns>
    <id>118911</id>
    <revision>
      <id>1373656</id>
      <parentid>935495</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T07:16:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-29787-06</username>
        <id>99475</id>
      </contributor>
      <comment>/* Happiest Monday */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ</comment>
      <origin>1373656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="896" sha1="mj8ciu4g8ggi32l16anzzbcj5yb06j2" xml:space="preserve">ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಅಡ್ಮಿನ್ ಆಗಿದ್ದವರ 
# ಕೆಲಸಗಳ ಪಟ್ಟಿ
# ನಿವಾರಿಸಿರುವ ತೊಂದರೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ 
# ಹಾಕಿಕೊಂಡ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಸಾಧಿಸಿರುವ ಕೆಲಸಗಳ ಪಟ್ಟಿ ನೀಡುವುದು ಒಳಿತು.
[[ಸದಸ್ಯ:Smjalageri|Smjalageri]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Smjalageri|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೧೩, ೧೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC)

== Happiest Monday ==

AUM

OM

Infinity AUM

Mahakal sir notes Teachings with beyond life time [[Beyond life time love/Ancient love letter|love]] [[ವಿಶೇಷ:Contributions/&amp;#126;2026-29787-06|&amp;#126;2026-29787-06]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:&amp;#126;2026-29787-06|talk]]) ೧೨:೪೬, ೧೮ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST)</text>
      <sha1>mj8ciu4g8ggi32l16anzzbcj5yb06j2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ನೆಲ್ಲಿಕಾರು</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124334</id>
    <revision>
      <id>1373636</id>
      <parentid>1352349</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T23:39:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12346" sha1="9pbi3nmcv8rr5mhpfyjs53wv7vbfzi2" xml:space="preserve">[[ಕರಾವಳಿ]] ತೀರದ ಪ್ರಮುಖ ಜಿನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ '''ನೆಲ್ಲಿಕಾರು''' ಕೂಡ ಒಂದು. [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ|ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಮೂಡುಬಿದಿರೆ]] ತಾಲೂಕಿನ ಈ ಪುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ [[ಕಾರ್ಕಳ|ಕಾರ್ಕಳ]]- [[ಮೂಡುಬಿದಿರೆ]] ಹತ್ತಿರದ ಪಟ್ಟಣಗಳಾಗಿವೆ.&lt;ref&gt;https://www.jainheritagecentres.com/blogs/heritage-highlight/nellikar-vestiges-of-a-bygone-era/&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://villageinfo.in/karnataka/dakshina-kannada/mangalore/nellikaru.html&lt;/ref&gt; [[ಕಾರ್ಕಳ]] ತಾಲೂಕಿನ ಗಡಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಮೂಡಬಿದಿರೆ- [[ಮೂಲ್ಕಿ]] ವಿಧಾನಸಭೆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೊಳಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಲೋಕಸಭೆ|ಲೋಕಸಭಾ]] [[ಚುನಾವಣೆ|ಚುನಾವಣೆಗೆ]] ಮಂಗಳೂರು ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮದ ಪಿನ್ ಕೋಡ್ ೫೭೪೧೦೭ ಆಗಿದೆ.&lt;ref&gt;https://news.abplive.com/pincode/karnataka/dakshina-kannada/nellikar-pincode-574107.html&lt;/ref&gt; [[ಮಂಗಳೂರು]] ತಾಲೂಕಿನ ನೆಲ್ಲಿಕಾರು [[ಕುದುರೆಮುಖ]] ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಹತ್ತಿರದ ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;https://karnataka.census.gov.in/DCHB-PART-A/575.Dakshina%20Kannada.pdf{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ನೆಲ್ಲಿಕಾರಿನ ಹೆಸರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಹರಡಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯಕಾರಣ ಸಮೀಪದ ಗುಡ್ಡಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಠ ರೀತಿಯ ಕಪ್ಪುಶಿಲೆಯಾಗಿದೆ. [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದ]] ನೆಲ್ಲಿಕಾರು ಬಂಡೆಗಳನ್ನು '''ಕೃಷ್ಣ ಶಿಲಾ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳ [[ಬಣ್ಣ|ಬಣ್ಣವು]] [[ಕೃಷ್ಣ|ಕೃಷ್ಣನಂತೆಯೇ]] ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ನೆಲ್ಲಿಕಾರು [[ಕಲ್ಲು|ಶಿಲೆಯೆಂದೇ]] ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://thetatva.in/art-culture/use-of-karnatakas-krishna-shila/31343/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-09-30 |archive-date=2024-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241102215036/https://thetatva.in/art-culture/use-of-karnatakas-krishna-shila/31343/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==ನೆಲ್ಲಿಕಾರಿನ ಇತಿಹಾಸ==
ನೆಲ್ಲಿಕಾರಿನ ಹಿಂದಿನ ಹೆಸರು ಅಮಲಕಪುರವಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;https://www.jainheritagecentres.com/blogs/heritage-highlight/nellikar-vestiges-of-a-bygone-era/&lt;/ref&gt; ಊರ ಮಧ್ಯ ವಿಶಾಲ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ [[ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ನೆಲ್ಲಿಕಾರು|'''ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ'''ಯ]] ದಿವ್ಯ ಬಸದಿಯಿದೆ. ಇದು ಕ್ರಿ.ಶ ೧೪೨೫ ರ ವೇಳೆಗೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಬಸದಿಯೆಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ವಿಜಯನಗರ]] ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಶಿಲಾ ಬಸದಿಯು ಎರಡು ಅಂತಸ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ. [[ಗರ್ಭಗೃಹ|ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ]] ವಿರಾಜಮಾನರಾದ ಭಗವಾನ್ ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಮೂಲವಿಗ್ರಹವು ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದೆ. 

ಕಲ್ಯಾಣಕೀರ್ತಿ ಎಂಬ ಜೈನ ಕವಿಯು ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅತಿಶಯ ಬಸದಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಎದುರಿನ ಹುತ್ತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಯಕ್ಷನ ಮೂರ್ತಿಯು ಕಂಡುಬಂದಿತು ಎಂಬುದು ಇತಿಹಾಸ.&lt;ref&gt;https://kalpa.news/do-you-know-the-specialty-of-nellikaru-jain-basadi-special-article-by-rani-isiri-jain/&lt;/ref&gt; ಈ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ದೇವರಾದ ಅನಂತಸ್ವಾಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಸದಿಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವವು ಜೈನರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇತರರಿಗೂ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಳೆದ ಯುಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಬಲವಾದ ನಾಸ್ಟಾಲ್ಜಿಕ್ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;https://www.jainheritagecentres.com/blogs/heritage-highlight/nellikar-vestiges-of-a-bygone-era/&lt;/ref&gt;

==ರಥೋತ್ಸವ==
ನೆಲ್ಲಿಕಾರು ರಥೋತ್ಸವವು ತನ್ನದೇ ಆದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಅನೂಚಾನವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.&lt;ref&gt;https://www.herenow4u.net/index.php?id=144701{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ನಾಡಿನ ಜೈನ ಮತ್ತು ಜೈನೇತರರೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತೀ ಸಂವತ್ಸರದ ಆದಿ ಪಾಡ್ಯದ ದಿನ ಧ್ವಜಾರೋಹಣವಾಗಿ ಷಷ್ಠಿಯ ತನಕ ವಿದ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಜರುಗುತ್ತವೆ. ರಥೋತ್ಸವದ ಮೊದಲ ದಿನ ಅಂದರೆ ಪಂಚಮಿಯಂದು ಭಗವಾನ್ ಚಂದ್ರಪ್ರಭ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಅಟ್ಟಳಿಗೆಯ ಮೇಲೆ [[ಅಭಿಷೇಕ]] ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಕೆಲವು ಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟೆಪೂಜೆ ಉತ್ಸವವು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯ ಒಳಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲರ ಸ್ಥಂಭವಿದೆ. ಹೊರಗಿನ ವಿಶಾಲ ಪ್ರಾಂಗಣದ ನಾಲ್ಕೂ ಕಡೆಯೂ ಬಸದಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕೋಟೆಯಂತೆ ಶ್ರಾವಕರ ಮನೆಗಳಿವೆ. 

==ನೆಲ್ಲಿಕಾರಿನ ಪ್ರಮುಖರು==
ಕಲ್ಯಾಣಕೀರ್ತಿ ಎಂಬ ಯತಿವರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ಕೈಂಕರ್ಯ ನಡೆಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;https://kalpa.news/do-you-know-the-specialty-of-nellikaru-jain-basadi-special-article-by-rani-isiri-jain/&lt;/ref&gt; ಎಲೆಮರೆಯ ಕಾಯಿಯಂತೆ ಇದ್ದು ಕಾವ್ಯಗಂಗೆಯನ್ನು ಹರಿಸಿದ ಕವಿ ಕಲ್ಯಾಣಕೀರ್ತಿ ನೆಲ್ಲಿಕಾರಿನವರು. ನೆಲ್ಲಿಕಾರಿನ ಬಸದಿ ಇವರ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಯಾಣಕೀರ್ತಿಯವರು ತಾಲೂಕಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ|ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಪ್ರಪ್ರಥಮ [[ಕನ್ನಡ]] [[ಕವಿ|ಕವಿಯಾಗಿದ್ದರು]]. ಈತನ ಮೊದಲ ಕಾವ್ಯ ''ಜಿನಯಜ್ಞ ಫಲೋದಯ'' ಆಗಿದೆ. ಈ ಕಾವ್ಯ ಕ್ರಿ.ಶ ೧೪೨೮ ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೆಂದು ಕವಿಯೇ ತನ್ನ ಕಾವ್ಯದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ಶಾಸ್ತ್ರಸಾರ ಸಮುಚ್ಚಯ, ಕನ್ನಡಟೀಕು ಬರೆದ ಮುನಿ ಮಾಘನಂದ್ಯಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿಯ ಚೈತ್ಯವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವವಿಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ನೆಲ್ಲಿಕಾರಿನ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹೊಂಬುಜ|ಹೊಂಬುಜ]] ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಿಂದಿನ ಗುರುಗಳಾದ ದೇವೇಂದ್ರಕೀರ್ತಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳು, ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ [[ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ|ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದ]] ಗುರು ಶ್ರೀ ಚಾರುಕೀರ್ತಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳವರು ನೆಲ್ಲಿಕಾರಿನವರು. ನೆಲ್ಲಿಕಾರಿನ ಗಣ್ಯರಲ್ಲಿ ದಿವಂಗತ ಎನ್.ಎಸ್‌.ಜೈನಿಯವರು ಒಬ್ಬ ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು ಜೊತೆಗೆ ಇವರು ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಎನ್‌.ಎಸ್‌.ಜೈನಿಯವರ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ ದಿವಂಗತ ರಾಧಮ್ಮನವರು ಜೈನ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದು ಹಲವಾರು ಭಜನೆ ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ವರ್ಧಮಾನಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಸಾಂಗತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದರು. ಚಂದಯ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ನೆಲ್ಲಿಕಾರಿನ ಬಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪಠಣವನ್ನು ಮಾಡಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದವರು ಹಾಗೂ ಭಜನೆ ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದವರು. ಇನ್ನು ಯಾದವರು ಪ್ರಖಾಂಡ ಪಂಡಿತರಾಗಿದ್ದು ಧವಳ ಗ್ರಂಥದ ಅನುವಾದ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡವರಾಗಿದ್ದರು. ಹಲವಾರು [[ಭಕ್ತಿಗೀತೆ|ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳನ್ನು]] ರಚಿಸಿ ಹಾಡುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ [[ಸಂಗೀತ]] ಪಾಠವನ್ನು ಕೂಡ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಜಿನ ಭಕ್ತಿ ಉಂಟು ಮಾಡಿದವರಾಗಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನೆಲ್ಲಿಕಾರಿನಲ್ಲಿ [[ಧರ್ಮ]] ಮತ್ತು [[ಜ್ಞಾನ]] ಪ್ರಸಾರಕಾರ್ಯವು ನಡೆದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದು ಈಗಲೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ನೆಲ್ಲಿಕಾರು, ಶಿಲೆಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಜೈನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ತಾಣವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿದೆ. 

==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
&lt;references/&gt;

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]]</text>
      <sha1>9pbi3nmcv8rr5mhpfyjs53wv7vbfzi2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪಂಪ - ಒಂದು ಚಿಂತನೆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126247</id>
    <revision>
      <id>1373641</id>
      <parentid>1352668</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T00:43:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50877" sha1="6crb8n5xpge6tgpxdz516h1dzzp8g8r" xml:space="preserve">[[ಕನ್ನಡ]]ದ [[ಆದಿಕವಿ ಪಂಪ]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.kannadakavi.com/kavikoota/1halekannada/pampa.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-03-26 |archive-date=2022-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221009171350/http://www.kannadakavi.com/kavikoota/1halekannada/pampa.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಈಗ್ಗೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು [[ಸಾವಿರ]]ದ ಎಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದೆ ತನ್ನ [[ಕಾವ್ಯ]]ಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://karnatakaeducation.org.in/KOER/index.php?title=%E0%B2%8E%E0%B2%AE%E0%B3%8D%E0%B2%AE%E0%B2%A8%E0%B3%81%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%87%E0%B2%B3%E0%B3%8D&amp;mobileaction=toggle_view_mobile |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-03-26 |archive-date=2024-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240418172655/https://karnatakaeducation.org.in/KOER/index.php?title=%E0%B2%8E%E0%B2%AE%E0%B3%8D%E0%B2%AE%E0%B2%A8%E0%B3%81%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%87%E0%B2%B3%E0%B3%8D&amp;mobileaction=toggle_view_mobile |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಅವನನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಾಲದ ಕವಿಗಳು ಹೊಗಳಿದರು, [[ಚಂಪೂ]] [[ಕವಿ]]ಗಳಂತೂ ಅವನನ್ನು ಅನುಕರಿಸಲು ಹೆಣಗಿದರು. ಈಗಲೂ [[ಪಂಪ]]ನ ಕಾವ್ಯಗಳ ಹಿರಿಮೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಧುನಿಕ [[ವಿಮರ್ಶಕ]]ರೂ ಮುಕ್ತಕಂಠದ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗೆ ಪಂಪ ಯಾಕೆ ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡ? ಅಥವಾ, ಒಬ್ಬ ಪ್ರಾಚೀನ ಕವಿ ಇವತ್ತಿಗೂ ಮಹತ್ವದವನಾಗಿ ಕಾಣಲು ಏನು ಕಾರಣ? ಎಂದು ಆಲೋಚಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಪಂಪನನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕನ್ನಡದ ಆದಿಕವಿ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ರೂಢಿಯಿದೆ. ಆದರೆ ಅವನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಮೊದಲನೆಯ ಕವಿಯೇನಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರುವ ಅಂಶವೇ. ಅವನಿಗಿಂತ ಮುಂಚೆ ಅನೇಕ ಕವಿಗಳ, ಅದೂ ಮಹತ್ತರ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರು ಆಗಿಹೋದ, ವಿಷಯ ಪಂಪನಿಗಿಂತ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಹಿಂದೆ ರಚಿತವಾದ [[ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ]] ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪಂಪನಿಗೆ ಈ ಆದಿತನವನ್ನು ನೀಡಲು ಕಾರಣವೇನು?

ಪಂಪನಿಗೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಅನೇಕ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳಿದ್ದುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅವರು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು ಎಂದೂ ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕಾಲದ ಅನೇಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗದ್ಯಕಥಾ. '''ಮಿಗೆ ಕನ್ನಡಗಬ್ಬಂಗಳೊಳ್ ಅಗಣಿತಗುಣಗಣ ಗದ್ಯಪದ್ಯಸಮ್ಮಿಶ್ರಿತಮಂ ನಿಗದಿಸುವರ್ ಗದ್ಯಕಥಾಪ್ರಗೀತಿಯಿಂ ತಚ್ಚಿರಂತನಾಚಾರ್ಯರ್ಕಳ್''' ಎಂಬ ಪದ್ಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಎಂದರೆ ಅಪರಿಮಿತ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ [[ಗದ್ಯ]][[ಪದ್ಯ]]ಗಳು ಸೇರಿದ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗಕಾರ ಗದ್ಯಕಥಾಕ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಈಗ ನಾವು ಚಂಪೂ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಪ್ರಕಾರವೇ ಎಂದು ಹಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಚಂಪೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿಯೇ ಜನ್ಮತಾಳಿದ ಕಾವ್ಯಪ್ರಕಾರ, ಅದು ಕನ್ನಡದಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕೆ ಹೋಯಿತು ಎಂಬ ಒಂದು ವಾದವಿದ್ದರೆ, ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕೆ ಏನು ಕೊಟ್ಟೀತು ಎಂಬ ಭಾವನೆಯಿಂದಲೋ ಏನೋ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿಯೇ ಅದರ ಜನನವಾಯಿತು ಎಂದು ಅನೇಕರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ಸಂಸ್ಕೃತ]]ದಲ್ಲಿರುವ [[ದಂಡಿ]]ಯ [[ಕಾವ್ಯಾದರ್ಶ]] ಎಂಬ ಲಕ್ಷಣಗ್ರಂಥ [[ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ]]ಕ್ಕೆ ಮಾದರಿ ಎಂಬುದು ನಿಜ (ಅದರೊಡನೆ [[ಭಾಮಹ]]ನ [[ಕಾವ್ಯಾಲಂಕಾರ]] ಕೂಡ). ಅಲ್ಲಿ '''ಗದ್ಯಪದ್ಯ ಮಯೀ ಕಾಚಿತ್ ಚಂಪೂರಿತ್ಯಭಿವಿದ್ಯತೇ''' ಎಂಬ ಮಾತಿದೆ. ಗದ್ಯಪದ್ಯಮಯೀ ಕಾಚಿತ್ ಚಂಪೂರಿತ್ಯಬಿಧೀಯತೇ ಎಂಬುದು ಅದಕ್ಕಿರುವ ಪಾಠಾಂತರ.  ಈ ಮಾತು ಚಂಪೂ ಪ್ರಕಾರ ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆಯೇ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂಬ ವಾದಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಟಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲೊಂದು ತೊಡಕು ಇದೆ. ದಂಡಿಯನ್ನು ಬಹು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸುವ ‘ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ’ವು ಚಂಪೂ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನೇ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೇನು ಕಾರಣ? ಜೊತೆಗೆ ಬಲದೇವ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು ‘ಗದ್ಯಪದ್ಯಮಯೀ ಕಾಚಿತ್ ಚಂಪೂರಿತ್ಯಭಿಧೀಯತೇ’ ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತ, ಕಾಚಿತ್ ಮತ್ತು ಅಭಿಧೀಯತೇ ಎಂಬ ಶಬ್ದಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ದಂಡಿಯ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಚಂಪೂ ಇತ್ತು, ಆದರೆ ದಂಡಿ ಅದನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ವಾಕ್ಯವು ದಂಡಿಯ ‘ಕಾವ್ಯಾದರ್ಶ’ದ ಮೂಲದಲ್ಲಿತ್ತೇ ಎಂಬ ಸಂದೇಹ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ದಂಡಿಯೇ ಗದ್ಯ, ಪದ್ಯ ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರ ಎಂಬ ಮೂರು ಕಾವ್ಯಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಿಶ್ರ ಎಂಬುದು ಚಂಪೂವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದೆಯೋ ಅಥವಾ ಬೇರೇನನ್ನಾದರೋ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಸಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿಂದೆಲ್ಲ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ‘ಶ್ರವ್ಯ ಕಾವ್ಯ’ ಮತ್ತು ‘ದೃಶ್ಯ ಕಾವ್ಯ’ ಎಂಬ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಾಡುವ ಪರಿಪಾಠವಿತ್ತು. ‘ಶ್ರವ್ಯಕಾವ್ಯ’ದಲ್ಲಿ ಗದ್ಯ ಮತ್ತು ಎಂಬೆರಡು ಭೇದ. ದಂಡಿ ಹೇಳುವ ಮಿಶ್ರ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾವ್ಯಪ್ರಕಾರವಾದ ‘ದೃಶ್ಯ ಕಾವ್ಯ’ವನ್ನೇನಾದರೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆಯೇ? ಏಕೆಂದರೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ದೃಶ್ಯಕಾವ್ಯ(ನಾಟಕ)ಗಳ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಗದ್ಯವೂ ಪದ್ಯವೂ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದನ್ನೇ ಮಿಶ್ರ ಎಂದು ದಂಡಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿಯೂ ಚಂಪೂ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಯಾರಾದರೂ ‘ಕಾವ್ಯಾದರ್ಶ’ದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾತನ್ನು ಸೇರಿಸಿರಬಹುದು; ಅಂದರೆ ಚಂಪೂವಿನ ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ ಪ್ರಕ್ಷೇಪವಿರಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಮೊದಮೊದಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಚಂಪೂ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದವರು ಕನ್ನಡಿಗರು; ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಚಂಪೂ ಕೃತಿಯಾದ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನ ‘ನಲಚಂಪೂ’ ಹತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ್ದು; ಪಂಪನ ಕಾಲವೇ, ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿಂಚು ಮುಂಚು.

== ದೇಸೀ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗ ಕಾವ್ಯ==
ನಮಗಿಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದುದೆಂದರೆ, ‘ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ’ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಚಂಪೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರಿತ್ತು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ದೊಡ್ಡ ಕವಿಗಳು ಆ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ ರಚಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬ ಅಂಶ. ಅದು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಪರಿಷ್ಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತ ಅಂತಸ್ಸತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಪಂಪನ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಾಧನೆಯ ಶಿಖರವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಆನಂತರ ಆ ಕಾವ್ಯದ ಸತ್ವ ಇಳಿಮುಖವಾಯಿತು. ಅಂದರೆ ಪಂಪ ಚಂಪೂ ಪ್ರಕಾರದ ಪಕ್ವಫಲ. ಆ ಪಕ್ವತೆಗೆ ಕಾರಣ ತನ್ನೆರಡು ಕಾವ್ಯಗಳ ವಸ್ತು, ಭಾಷೆ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಿಧಾನ, ಪಾತ್ರಚಿತ್ರಣ, ತನ್ನ ಕಾಲದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಬಗೆ ಇವೆಲ್ಲ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದವು ಎಂಬುದು. ಪಂಪ ತನ್ನೆರಡೂ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ‘ದೇಸಿ’ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಮೊದಲ ರಚನೆಯಾದ ‘ಆದಿಪುರಾಣ’ದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ‘ಸ್ವರ್ಗಾಪವರ್ಗಕ್ಕಮಾಸ್ಪದಮಪ್ಪ ಆದಿಪುರಾಣವಸ್ತುಕೃತಿಯಂ ಪೇಳ್ದಂ ಬೆಡಂಗಪ್ಪ ಮಾರ್ಗದೊಳಂ ದೇಸಿಯೊಳಂ ಪೊದಳ್ದೆಸೆವಿನಂ ಸಂಸಾರಸಾರೋದಯಂ’ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡರೆ, ‘ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ’ದ ಮೊದಲ ಆಶ್ವಾಸದಲ್ಲಿ, ಒಂದೆಡೆ “ಬಗೆ ಪೊಸತಪ್ಪುದಾಗಿ ಮೃದುಬಂಧದೊಳೊಂದುವುದು ಒಂದಿ ದೇಸಿಯೊಳ್ ಪುಗುವುದು” ಎಂದೂ; ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, “ವರ್ಣಕಂ ಕತೆಯೊಳೊಡಂಬಡಂ ಪಡೆಯೆ ಪೇೞ್ವೊಡೆ ಪಂಪನೆ ಪೇಳ್ಗುಂ ಎಂದು ಪಂಡಿತರೆ ತಗುಳ್ದು ಬಿಚ್ಚಳಿಸೆ ಪೇಳಲೊಡರ್ಚಿದೆನೀ ಪ್ರಬಂಧಮಂ” ಎಂದೂ ನುಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ಅದೇ ಕಾವ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಆಶ್ವಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದೆಡೆ, ತನ್ನ ಕಾವ್ಯವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ‘ಕೈತ ದೇಸಿ’ಯೂ ಸೇರುವುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, “ವ್ಯಾಸಮುನಿಪ್ರಣೂತಕೃತಿಯಂ ಸಲೆ ಪೇಳ್ದು ಪೊದಳ್ದ ಸತ್ಕವಿವ್ಯಾಸಸಮಾಗಮಾನ್ವಿತನುಂ ಆದಿಪುರಾಣಮನೆಯ್ದೆ ಪೇಳ್ದು ವಾಕ್ಶ್ರೀಸುಭಗಂ ಪುರಾಣಕವಿಯುಂ ಧರೆಗಾಗಿರೆ ಉಣ್ಮಿಪೊಣ್ಮುವೀ ದೇಸಿಗರಂತೆ ನಾಡೊವಜನಾದನೊ ಪೇಳ್ ಕವಿತಾಗುಣಾರ್ಣವಂ” ಎಂದೂ ಹೇಳಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ‘ದೇಸಿಗಳುಂತೆಕ’ ಎಂಬುದನ್ನು ವೆಂಕಟಾಚಲಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ‘ದೇಸಿಗರಂತೆ’ ಎಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪಂಪನಿಗೆ ತನ್ನ ಕಾವ್ಯವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾದ ‘ದೇಸಿಯ’ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅಪಾರ ಹೆಮ್ಮೆಯೂ ಇದೆ. ಮುಂದಿನ ಕವಿಗಳು ಪಂಪನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದು ‘ದೇಸಿ’ಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಹಾಗಾದರೆ ‘ದೇಸಿ’ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏಳುತ್ತದೆ. ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ, ತನ್ನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಬೀಗುವ ಪಂಪನ ಕಾವ್ಯಗಳ ದೇಸಿಯ ಸ್ವರೂಪವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

== ಪಂಪನ ಕಾವ್ಯಗಳು ==

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಂಪನ ಎರಡು ಕಾವ್ಯಗಳಾದ '''ಆದಿಪುರಾಣ''' ಮತ್ತು '''ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನವಿಜಯ'''ಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಲೌಕಿಕ ಕಾವ್ಯಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯಿದೆ; ಇದೇನೂ ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಪಂಪನೇ ತನ್ನ ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನವಿಜಯದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ '''ಬೆಳಗುವೆನಿಲ್ಲಿ ಲೌಕಿಕಮಂ ಅಲ್ಲಿ ಜಿನಾಗಮಮಂ''' ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಲೌಕಿಕ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಚಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏಳುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅರ್ಥವಿದೆಯೇ, ಉಹ್ಞೂ, ಇಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಲೌಕಿಕ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ. ಏಕೆಂದರೆ '''ಛಲದೊಳ್ ದುರ್ಯೋಧನಂ''' ಎಂದು ಮೊದಲಾಗುವ, ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನವಿಜಯದ ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಆಶ್ವಾಸದ ಅರುವತ್ತನಾಲ್ಕನೆಯ, ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಗುಣಗಳಿಂದಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗುತ್ತಾರೆಂದು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, '''ಇವರ್ಗಿಳಿನ್ ಈ ಭಾರತಂ ಲೋಕಪೂಜ್ಯಂ''' ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಅಂದರೆ, ಲೌಕಿಕ ಗುಣಗಳೂ ಪೂಜ್ಯವೇ ಎಂದಂತಾಯಿತು. ಹಾಗಾದರೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಣಗಳಿಗೂ ಲೌಕಿಕ ಗುಣಗಳಿಗೂ ಏನು ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದು ಕೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷ, ಪಂಪನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಸ್ವರೂಪವೇನು ಎಂದು ವಿವೇಚಿಸಬೇಕು.

ಆದಿಪುರಾಣದ ಆರಂಭದ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲೊಂದರಲ್ಲಿ ಕವಿಯು ತನ್ನ ಈ ಪುರಾಣಕಾವ್ಯ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹೇಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾತುಗಳಿವೆ: '''ಇದುವೆ ಸುಕವಿಪ್ರಮೋದಪ್ರದಂ ಇದುವೆ ಸಮಸ್ತಭವ್ಯಲೋಕಪ್ರಮದಪ್ರದಂ ಎನೆ ನೆಗಳ್ದ ಆದಿಪುರಾಣದೊಳ್ ಅಱಿವುದು ಕಾವ್ಯಧರ್ಮಮಂ ಧರ್ಮಮುಮಂ''' ಎಂಬುದೇ ಆ ಮಾತುಗಳು. ಧರ್ಮ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪಂಪ ಏನು ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂಬುದನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಕಷ್ಟವೇನಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವನ ಕೃತಿಯದು '''ಸ್ವರ್ಗಾಪವರ್ಗಕ್ಕೆ ಆಸ್ಪದಮಪ್ಪ''' ವಸ್ತು, ಎಂದರೆ ಮೊದಲ ತೀರ್ಥಂಕರನ ಚರಿತೆ, '''ತ್ರಿದಶಸ್ತುತ್ಯಮಿದಾದಿದೇವಚರಿತಂ'''; ಇದು '''ಸಮಸ್ತಭವ್ಯಲೋಕಪ್ರಮದಪ್ರದ'''ವಾದುದು, ಮತ್ತು ಇದರ ರಚನೆಯೇ '''ಕರ್ಣಾಮೃತಸ್ಯಂದಿಯಕ್ಕೆ ಭವ್ಯಾವಳಿಗೆ''' ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂಥದು. ಇಲ್ಲಿನ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಈ ವಸ್ತುವನ್ನು ಪುಣ್ಯಕರವೆಂದು ಭಾವಿಸುವ ಶ್ರೋತೃವರ್ಗ ಇವುಗಳು, ಹಾಗೂ ಪಂಪನೂ ಜೈನನೇ ಆಗಿ ಕಾವ್ಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜೈನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗನುಗುಣವಾದ ಪ್ರಾರ್ಥನಾಪದ್ಯಗಳಿರುವುದರಿಂದ, ಇಲ್ಲಿನ '''ಧರ್ಮ''' ಎಂಬ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ '''ಜೈನಧರ್ಮ''' ಎಂಬ ಪರಿಮಿತವಾದ ಮತ್ತು ನಿರ್ದುಷ್ಟವಾದ ಅರ್ಥವಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ತನ್ನ ಕೃತಿಯ ಒಂದು ಗುಂಪಿನ ಓದುಗವರ್ಗವು ಜೈನಮತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವರು ಎಂಬುದು ಆಶಯ, ಅದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ ಬರುವ '''ಸುಕವಿಪ್ರಮೋದಪ್ರದಂ''' ಎಂಬ ಮಾತೂ, '''ಅಱಿವುದು ಕಾವ್ಯಧರ್ಮಮಂ''' ಎಂಬ ಮಾತೂ ಏನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ? ಅಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಕಾವ್ಯ ಸಂತಸವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಾವ್ಯಾಸಕ್ತರನ್ನು ಎಂಬ ಆಶಯವು ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅವನು ನೀಡಿದ ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ವಿದಿತವಾಗುತ್ತದೆ '''ಸುಕವಿ''' ಎಂದರೆ ಕವಿಗಳು ಎಂಬ ಅರ್ಥಕ್ಕಿಂತ ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದವರು ಎಂಬ ಅರ್ಥವೇ ಇಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ. ಅಂಥವರಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿರುವುದು '''ಕಾವ್ಯಧರ್ಮ''' ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ ಕವಿ. ಈಗ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ತಲೆದೋರುತ್ತದೆ: ಕಾವ್ಯಧರ್ಮ ಎಂದರೇನು?

== ಕಾವ್ಯಧರ್ಮ ==
ಕಾವ್ಯ ಎಂದರೇನೆಂಬುದನ್ನು ಇದುವರೆಗೂ ಯಾರೂ ಖಚಿತವಾಗಿಯೂ, ಸರ್ವಸಮ್ಮತವಾಗಿಯೂ ಸೂತ್ರರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಲ್ಲ. ಜಗತ್ತಿನೆಲ್ಲೆಡೆಯ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಆದಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದಿವೆ; ಆದರೆ ಏನನ್ನೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಕಾವ್ಯ /[[ಸಾಹಿತ್ಯ]] ಎಂಬುದು ಅನಂತಮುಖಿಯಾದುದು, ಅಮೂರ್ತವಾದುದು. ಪಂಪನೇ ‘ಆದಿಪುರಾಣ’ದಲ್ಲಿ '''ಇದು ನಿಚ್ಚಂ ಪೊಸತು ಅರ್ಣವಂಬೊಲ್ ಅತಿಗಂಭೀರಂ ಕವಿತ್ವಂ''' ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಎಂದರೆ ಕವಿತ್ವವು ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕುವಂತಹುದಲ್ಲ, ಆಗಸವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಈ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಪ ಯಾವ ಆಶಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆಯೋ ತಿಳಿಯದು; ಅವನು ನಮಗಿಂತ ಒಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದವನು, ತನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಅವನು ವಿವರಿಸಿಲ್ಲ. ಜೊತೆಗೆ ಇಂಥ ಮಾತುಗಳೂ '''ನಿಚ್ಚಂ ಪೊಸತು''', ಎಂದರೆ ಹೊಸ ಹೊಸ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಸ್ಫುರಿಸುವಂತಹವು. ಕವಿತ್ವ ಎಂಬುದು ಸಮುದ್ರದ ಹಾಗೆ: ಹರಹು ಮತ್ತು ಆಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂಥದು. ಜೊತೆಗೆ ಸಮುದ್ರದ ‘ನೀರು’ ನಮ್ಮನ್ನೇ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವಂಥದು. ಹಾಗೆಯೇ ಕಾವ್ಯವೂ ಕಾಣುವವರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಂತೆ ಕಾಣುವಂಥದೇ ಹೊರತು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಕವಿತ್ವಕ್ಕೆ “ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ, ಸ್ವಾರ್ಥವಿಲ್ಲ”; ಓದುಗ ಅದಕ್ಕೆ ಅರ್ಥ ನೀಡಬೇಕು, ಅಷ್ಟೆ. ಹಾಗೆ ನೀಡುವುದು ತನ್ನ ಅರ್ಥವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಲಾಗದು. ಅಂದರೆ ಪಂಪನ ಕಾವ್ಯಕ್ಕಾಗಲೀ, ಚರ್ಚೆಯ ಆಧಾರವಾದ ‘ಕಾವ್ಯಧರ್ಮ’ ಎಂಬ ಮಾತಿಗಾಗಲೀ ಅರ್ಥ ನೀಡಿ, ಅದಕನ್ನನುಗುಣವಾಗಿ ಕಾವ್ಯವವನ್ನು ವಿವರಿಸಬೇಕು.

=== ಕಾವ್ಯ ಎಂದರೇನು ===
ಕಾವ್ಯ ಎಂದರೇನು? ಯಾರೂ ಹೇಳಲಾರರು ಎಂಬುದನ್ನಾಗಲೇ ಒಪ್ಪಿದಮೇಲೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ನಾವೇ ನಮ್ಮ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ವಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಬೇರೆಯವರು ಒಪ್ಪಲಿ ಬಿಡಲಿ, ಇದು ನಮಗೆ ಆವಶ್ಯಕ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾವ್ಯ ಎಂದರೆ, (ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ,Pradhan) ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವಗಳ ನೆಲೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಬದುಕಿನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಅನ್ವೇಷಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಭಾಷೆಯ ಮಾಧ್ಯಮದಿಂದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರತಿಭಾವಂತನ ‘ಅಸಲು ಕಸಬು’. ಬದುಕು ಕಾವ್ಯಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದು; ಏಕೆಂದರೆ ಕಾವ್ಯವೇ ಬದುಕಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗ. ಕಾವ್ಯವೇ ಅಸಂಖ್ಯಮುಖಿಯಾದರೆ, ಇನ್ನು ಬದುಕು? ಇನ್ನೂ ವಿಸ್ತಾರವಾದುದು. ಹಾಗಾಗಿ ಕವಿಕರ್ಮವೂ ಅಸಂಖ್ಯ ಬಗೆಯದು. ಅಂದರೆ ಒಂದು ಕಾವ್ಯಕೃತಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಪ್ರತಿಭಾವಂತನೊಬ್ಬನ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಕಾಣ್ಕೆಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ. ಇಂತಹ ಕಾವ್ಯದ ಧರ್ಮ ಯಾವುದು? ಕಾವ್ಯಧರ್ಮ ಎಂದರೆ ಕಾವ್ಯದ ಪರಿಣಾಮ ಎಂದು ಅರ್ಥವಿಸಬಹುದೇನೋ. ಎಂದರೆ ತನ್ನ ‘ಆದಿಪುರಾಣ’ ಇಂತಹ ಕಾವ್ಯಕುತೂಹಲಿಗಳಾದ ಓದುಗರ ಮತ್ತು ಜಿನಧರ್ಮೀಯ ಓದುಗರ ಮೇಲೆ ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅರಿವು ಪಂಪನಿಗಿದೆ.

=== ಆದಿಪುರಾಣ - ಅಲೌಕಿಕ ಕಾವ್ಯವೇ ===
ಜೈನಧರ್ಮೀಯರಿಗೆ ಈ ಕಾವ್ಯವು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪರಿಣಾಮದ ಸ್ಥೂಲ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಪರಿಭಾವಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು: ಪುಣ್ಯ, ಶ್ರೇಯಸ್ಸು, ಸದ್ಗತಿ ಇಂತಹವುಗಳಿಗೆ ಇದರ ಓದು, ಮನನ, ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯ ಅನುಸರಣ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನಬಹುದೇನೋ. ಆದರೆ ಕವಿ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವೆಂದು ಬಗೆದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವ ‘ಸುಕವಿಜನ’ರ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನೀಗ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಶದಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇಂಥ ಓದುಗರು ಜೈನರಾಗಿದ್ದೂ, ಧರ್ಮೇತರವಾದ ‘ಕಾವ್ಯಧರ್ಮ’ವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವವರಾಗಬಹುದು, ಅಥವಾ ಜೈನೇತರ ಕಾವ್ಯಾಸಕ್ತರಾಗಿರಬಹುದು. ಆ ಮನೋಭಾವದ ಓದಿನ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿರುವುದು ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯ, ಸದ್ಗತಿ ಇವುಗಳ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲ. ಇಂಥವರು ಏನನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಇಂಥವರ ಮೇಲೆ ಕಾವ್ಯ ಏನು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು?

ಕಾವ್ಯಾಸಕ್ತನು ಕಾವ್ಯದಿಂದ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಭವದ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿತಿಯನ್ನು, ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಒಂದಂಶದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಾಣ್ಕೆಯೊಂದನ್ನು. ಇಲ್ಲಿರುವುದು ಆದಿಜಿನನ ಚರಿತ್ರೆ, ಅವನು ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನೇ; ನಾವೂ ಮನುಷ್ಯರೇ. ಹಾಗಾಗಿ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರಲ್ಲಿರುವ ಸಮಾನಾಂಶ ಮಾನವ ಬದುಕು. ಜೈನರು ದೇವರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯಿಡದವರು; ಹೀಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅಥವಾ ಸಾಯುಜ್ಯ ಹೊಂದಬೇಕಾದ ಅಥವಾ ತನ್ನಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಂಶವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ತುರ್ತು ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ತೀರ್ಥಂಕರನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗಿಂತ ತುಂಬ ಮೇಲುಮಟ್ಟದ ಜೀವಿ, ಅವನು ಜೀವನವನ್ನು [ಬದುಕು ಎಂಬ ನೀರು] ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಂಡವನು. ಅವನ ಬದುಕು ಹೀಗಾಗಿರುವುದು ಅವನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಯಿಂದ, ಅವನ ಬದುಕಿನ ಪರಿಯು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆದರ್ಶವಾದುದು, ಮತಧರ್ಮಗಳ ಪರಿಧಿಯನ್ನು ಮೀರಿ. ಪ್ರಾಯಶಃ ಆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ತನ್ನ ‘ಪುರಾಣಕಾವ್ಯ’ವು ಕಾವ್ಯಾಸಕ್ತರ ಮೇಲೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಕವಿಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿರಬೇಕು [ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ 'ಆದಿಪುರಾಣ' ವನ್ನು ಕುರಿತು ನಡೆಸಿರುವ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಅನುಬಂಧದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು].

== ಪಂಪಭಾರತ - ಲೌಕಿಕ ಕಾವ್ಯ ==
:ಪಂಪ ‘ಲೌಕಿಕ’ ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ‘ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನವಿಜಯ’’ದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದಷ್ಟು ಚರ್ಚಿಸೋಣ. ಇಲ್ಲಿ ಲೌಕಿಕತೆ ನಮ್ಮ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಬದುಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದೇ? ಅಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ತುಂಬಿರುವುದು ರಾಜರ ಕತೆ, ಅವರ ನಡುವಣ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಕುಟಿ ಕಾರಾಸ್ಥಾನಗಳು, ಯುದ್ಧಗಳ ವರ್ಣನೆ ಇಂತಹವು. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯನ ಬದುಕಿಗೆ ಹೊರತಾದುದು ತಾನೇ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ. ಇಡೀ ಈ ಕಾವ್ಯವು ಉದ್ದಕ್ಕೂ ರಾಜತ್ವದ ವೈಭವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಓದುಗನಲ್ಲಿ ಉಂಟುಮಾಡಿದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕಾವ್ಯದ ಮೊದಲ ಪದ್ಯದಿಂದ ಕೊನೆಯದರವರೆಗೂ ಈ ಕಾರ್ಯ ನಡೆದಿರುವುದೂ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ. [ಈ ಅಂಶವು ಇದೇ ಲೇಖಕನ ‘ಪಂಪ ಮತ್ತು ರಾಜತ್ವ’ ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತವಾಗಿದೆ]. ಆದರೆ ಅದರ ಒಡಲಲ್ಲಿಯೇ ರಾಜತ್ವದ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಆಕ್ರೋಶವೂ ಅಡಗಿದೆ, ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು. ಈ ಆಕ್ರೋಶ ಯಾಕೆ?

== ಪಂಪನ ಕಾಲದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಸಂಧಿಗ್ದತೆ ==
:ಪಂಪನ ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ನಾಡು, ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಬಗೆಯ ತೀವ್ರ ತಲ್ಲಣಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಲಿತ್ತು; ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಸಂಕಟದ ಉರಿಯನ್ನು ಜನಪದವು ತನ್ನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ‘ಸೆರಗಿನ ಕೆಂಡ’. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ - ಇವುಗಳು. ಜಾತಿ ಎಂಬುದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬದುಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿಬಿಡುವ ವ್ಯಾಪಕವೂ ಬಲಿಷ್ಠವೂ ಆದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಯಾವ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆಯೇ ಆ ಕಾಲದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮುಂದೇನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ನಿರ್ಧರಿತವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗಿಗಿಂತ ಆಗ ಜಾತಿವ್ಯವಸ್ಥೆ ತೀರ ನಿಷ್ಠುರವಾಗಿತ್ತು, ಕ್ರೂರವಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೆಯೇ ಯುದ್ಧ. ಯುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುದು ಯಾರಿಗಾಗಿ, ರಾಜನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ ತಾನೇ? ಆದರೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದವರು ಸಾಮಾನ್ಯರು, ದೃಢಕಾಯರಾದ ಯುವಕರು. ಯುದ್ಧದ ಗೆಲವು ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದುದು ರಾಜನಿಗೆ, ಆದರೆ ಗೆದ್ದ ಮತ್ತು ಸೋತ ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ಜನಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕುವುದು ಬವಣೆ. ಕಟ್ಟಿದ ಬದುಕನ್ನು ಕೆಡಹುವುದು, ಯುದ್ಧಪರಿಣಾಮದ ಬಗೆಗಿನ ಆತಂಕ, ಬಿಟ್ಟಿಯ ಕೆಲಸ, ಸಾವು-ನೋವು, ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಯ ಹಾನಿ, ಮುಂದೆ ಏರಬಹುದಾದ ತೆರಿಗೆಯ ಭೀತಿ - ಇವುಗಳು. ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಯುದ್ಧ ಅದರ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಾದ ಕೆಲವರಿಗೆ ಹೊರತಾಗಿ ಜನಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗದು. ಜನ ಮೂಲತಃ ಯುದ್ಧವಿರೋಧಿಗಳೇ. ಆದರೆ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ಒಡೆಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಾಗ ಯಾರಾದರೂ ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ಮಾತನಾಡಿದರೆ, ಅದು ರಾಜದ್ರೋಹವಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಹಾಗೆ ಮಾತನಾಡಿದವರು ದಂಡನೆಗೆ ಈಡಾಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಯುದ್ಧಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೆಂದರೆ ‘ಅನ್ನಲಾಗದ ಅನುಭವಿಸಲಾಗದ’ ಸಂಕಟ. ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನತೆ ಹೊಂದುವ ಭಾವನೆ ಆಕ್ರೋಶವೇ. ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಹತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಸುತ್ತುಮುತ್ತಲ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಪ್ರಾಯಶಃ ಆಗಿನ ಕಾಲದ ರಾಜರು ನಡೆಸಿದ ಯುದ್ಧಗಳು ಅಸಂಖ್ಯಾತ; ಆರನೆಯ ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನನೆಂಬ ಚಾಲುಕ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಐವತ್ತು ವರ್ಷ ಆಳಿದನಂತೆ, ಆವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಐವತ್ತು ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನಂತೆ, ಇವನ ಮೇಲೆ ದಂಡೆತ್ತಿ ಬಂದವರೊಡನೆ, ತಾನೇ ದಂಡೆತ್ತಿ ಹೋಗಿ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿ ಇತರರೊಡನೆ. ಜನರ ಪಾಡು ಏನಾಗಬೇಕು!

== ಕರ್ಣನಂ ನೆನೆ- ದುರಂತದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ==
ಪಂಪನ ‘ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನವಿಜಯ’’ ಕಾವ್ಯವು ತನ್ನ ಒಡಲಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಈ ಎರಡು ತಲ್ಲಣಗಳನ್ನೇ. ಕರ್ಣನ ಪ್ರಸಂಗದ ಮೂಲಕ ಕವಿ ಧ್ವನಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಒಂದು ಪಾತ್ರದ ದುರಂತವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದುರಂತದ ಬಗ್ಗೆ. ಕರ್ಣನ ಸಾವಿನ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಬರುವ “ನೆನೆಯದಿರಣ್ಣ ಭಾರತದೊಳಿಂ ಪೆರರಾರುಮನ್ ಒಂದೆ ಚಿತ್ತದಿಂ ನೆನೆವೊಡೆ ಕರ್ಣನಂ ನೆನೆಯ” ಎಂಬ ಮಾತಿನ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ‘ಸಮಸ್ತ ಭಾರತ’ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿನ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಜಾತಿದುರಂತದ ಪರಿಯನ್ನು ಎಂಬುದನ್ನು ಕವಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ; ತನ್ನ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಓದಿದ ಮೇಲೆ ಕರ್ಣನ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಜಾತಿವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದುರಂತದ ಬಗ್ಗೆ ಓದುಗ ಚಿಂತಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆಶಯವೂ ಇರಬಹುದು.

ಮತ್ತೊಂದು ಅಂಶದ ಕಡೆಗೆ ನಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನೀಗ ಹರಿಸಬಹುದು. ದ್ರೋಣನ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಕರ್ಣನಿಗೆ ವೀರಪಟ್ಟವನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ದುರ್ಯೋಧನ ಹೇಳಿದಾಗ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು “ನಿಜದೊಳೆ ಭೂಪರೆಂಬರವಿವೇಕಿಗಳಪ್ಪರ್” ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಂತೆಯೇ, ವೀರಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಕರ್ಣನು ಶರಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಭೀಷ್ಮನ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಮುಂದೇನು ಮಾಡಬೇಕೇಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಸಲಹೆ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಅವನು ಹೇಳುವುದೆಂದರೆ, “ಎಮಗಿಂಬುಕೆಯ್ವೊಡಂ ಸುಯೋಧನನ ರಾಜ್ಯಮನೊಲ್ವೊಡಂ ಶಲ್ಯನನೆ ಸಾರಥಿಮಾಡಿ ಕಾದುವುದು” ಎಂದು. ಅದರಂತೆಯೇ ದುರ್ಯೋಧನನು ಕರ್ಣನಿಗೆ ಸಾರಯಾಗೆಂದು ಕೇಳುವ ಪ್ರಸಂಗ. ಕೀಳು ಕುಲದವನಿಗೆ ಸಾರಯಾಗೆಂದು ಕೇಳಿದಾಕ್ಷಣವೇ ಸಿಡಿಲಾದ ಶಲ್ಯನು ಆಡುವ ಮಾತುಗಳೆಂದರೆ, “ಪೊದಳ್ದು ಪರ್ವಿದವಿವೇಕತೆಯಿಂ ನೃಪಚಿತ್ತವೃತ್ತಿ ಸಂಚಲಂ ಅಱಿಂದಮೋಲಗಿಸಿ ಬಾಳ್ವುದೆ ಕಷ್ಟಮಿಳಾಧಿನಾಥರಂ” ಮತ್ತು “ಮದಾನ್ವಿತ ರಾಜಬೀಜಸಂಜನಿತಗುಣಂ ಮದಂ, ಮದಮನಾಳ್ದವಿವೇಕತೆಯಿಂದಮಲ್ತೆ ತೊೞ್ತಿನ ಮೊಲೆವಾಲನುಂಡ ಗುಣಂ, ಆರ್ ಕಿಡಿಪರ್ ನರೇಂದ್ರರೊಳ್” ಎಂಬಿವು. ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ ಮತ್ತು ಶಲ್ಯರ ಮಾತುಗಳು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ನನಗನ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಜನತೆಯು ರಾಜತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಂದಿದ ಆಕ್ರೋಶ ಇಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದಿದೆ ಎನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಮಾತುಗಳು ಹೊಮ್ಮಿರುವುದು ಯುದ್ಧರಂಗದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧದ ನಡುವೆ, ರಾಜನ ಎದುರಿಗೆ. ಯಾವಾಗಿನದೋ ಸಿಟ್ಟು ಇನ್ನಾವಾಗಲೋ ಸಿಡಿಯುವಂತೆ ಪಂಪಪ್ರತಿಭೆಯ ಆಳದಲ್ಲಿನ ರಾಜತ್ವವಿರೋಧಿ [ಯುದ್ಧವಿರೋಧಿ] ಧೋರಣೆ ಈ ಸನ್ನಿವೇಶಗಲ್ಲಿ ಹೊಮ್ಮಿದೆ.

== ಕಾವ್ಯ ಸತ್ವ ==
ಕವಿಗೆ, ಎರಡು ನೆಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳು [ಎಲ್ಲರದೂ] : ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾತಿಭ ನೆಲೆ. ಸಂಗತಿಯೊಂದರ ನಿಜಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತ್ಯತೀತ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣವೇ ಪ್ರತಿಭೆ ಎನ್ನುವುದಾದರೆ, ಕವಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅವನ ಈ ವ್ಯಕ್ತ್ಯತೀತ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿನ ಕಾಣ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾದುದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪಂಪನಿಗೆ ರಾಜತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಕ್ಕರೆಯಿರಬಹುದಾದರೂ, ಅವನ ಪ್ರಾತಿಭ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅದರ ಕ್ರೌರ್ಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮರ್ಥ ಕವಿಯೊಬ್ಬನ ಕೃತಿಯು ಕವಿಕಾಲದ ಸುತ್ತಲ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುತ್ತಲೇ ಅದು ಇರಬೇಕಾದ ಬಗೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನೇ ಸದ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಎಂಬ ಮಾತುಗಳ ಮೂಲಕ ಕೆಲವರು ಸೂಚಿಸುವುದು. ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವುದರ ವಿವರಗಳ ಮೂಲಕ ಅದು ಬದಲುಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ರೀತಿಯನ್ನು ಉತ್ತಮ ಕಾವ್ಯ ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.

ಪಂಪನ ಮತ್ತು ಅವನಂತಹ ಕವಿಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಇರುವುದು ಇಲ್ಲಿಯೇ. ವ್ಯಾಸನ ಕತೆಯನ್ನಾರಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಮಹಾಭಾರತವನ್ನವನು ಮೂಲದಲ್ಲಿದ್ದಂತೆಯೇ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸನ್ನಿವೇಶ ಪಾತ್ರಸ್ವರೂಪಗಳಂತಹ ಅಂಶಗಳಳ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ, ತನ್ನ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾಲದ ತಲ್ಲಣಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು ನಿಜವಾದ ಜನಮಾನಸದ ಆಳದಲ್ಲಿನ ಅನಿಸಿಕೆಯನ್ನು ಹುದುಗಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದನ್ನೇ ಕೆಲವರು ಪಂಪನ ಸಮಸ್ತಭಾರತದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ನಾನು ಇದನ್ನೇ ‘ದೇಸಿ’ ಎನ್ನುತ್ತೇನೆ, ಆದರೆ ಇಷ್ಟು ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲ. ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಮಾದರಿಯ ಕಾವ್ಯವಸ್ತು ಮತ್ತು ಆಕಾರಗಳ ನಡುವೆ ಕನ್ನಡದ ಸತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಬಗೆ, ಮಾತಿನ ಬಳಕೆಯ ಪರಿ, ಕನ್ನಡದ್ದಲ್ಲದ ಅಕ್ಷರ ಛಂದಸ್ಸಿಗೆ ಅಚ್ಚಗನ್ನಡವನ್ನು ಒಗ್ಗಿಸುವ ಬಗೆ, ಕನಕಸ್ವಾಮಿಯ ಪ್ರಸಂಗದಂತಹ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿರುವ ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು, ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ, ತನ್ನ ಕಾಲದ ಜನರ ತಲ್ಲಣಗಳು ತವಕಗಳು, ಭಾವನೆ-ನಂಬಿಕೆಗಳು, ನೋವು ನಲಿವುಗಳು, ಆಸೆ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು ಇವೆಲ್ಲ ಒಗ್ಗೂಡಿ ‘ದೇಸಿ’ಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನನ್ನ ಭಾವನೆ. ‘ಆದಿಪುರಾಣ’ದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮತಧರ್ಮದವರ ಆರಾಧ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಜೈನೀಯ ಪರಿಭಾಷೆಯ ಮೂಲಕವೂ ಅದರ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮಾಡುತ್ತಲೇ, ಜೀವನ ಪಾವನವಾಗುವುದು ಹೇಗೆ, ನೀರು ತೀರ್ಥವಾಗುವುದು ಹೇಗೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬದುಕಿನ ಸಾರ್ಥಕತೆ ಎಲ್ಲಿ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸಿದ್ದರೆ [ಆ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಅದು ಧಾರ್ಮಿಕ, ಏಕೆಂದರೆ ಧಾರ್ಮಿಕತೆ ಎಂಬುದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾರ್ಥಕತೆಯ ತುರ್ತೇ ವಿನಾ ಸಾಮೂಹಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ], ‘ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನವಿಜಯ’’ವು ತನ್ನ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ವಾಸ್ತವಗಳು ಇವುಗಳ ಸ್ವರೂಪದ ವಿವರಗಳ ನಡುವೆಯೇ ಒಡಲಾಳದ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಾನವನ ಬದುಕೆಂದರೆ ಎರಡು ನೆಲೆಯದು: ಆಂತರಿಕ ಬದುಕು, ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದುಕು; ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಶೋತ್ತರಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳು. ಪಂಪನ ಈ ಎರಡು ಕಾವ್ಯಗಳು ಮಾನವ ಬದುಕಿನ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಪ್ರಾತಿಭ ಕಾಣ್ಕೆಯ ಫಲ. ಎಲ್ಲ ಕಾಲದ ಮಾನವ ಬದುಕಿನ ಪರಿಯೂ ಇದೇ ಆದುದರಿಂದ, ಆಯಾ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಓದುಗರಿಗೆ ಇಂತಹ ಕಾವ್ಯಗಳು ಓದುಗರಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತ, ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಈ ಕಾವ್ಯಗಳು ಒಂದು ಸಾವಿರದ ಎಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ತಮ್ಮ ಇರುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಾಲದ ಕಾವ್ಯಾಸಕ್ತರ ಹೃದಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಅಂದರೆ, ಪಂಪನ ಕಾವ್ಯಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯಿರುವುದು ಅದರ ಹೂರಣದಲ್ಲಿ. ಕನ್ನಡಿಗರ ಬದುಕಿನ ಸಂವೇದನೆ ಎಲ್ಲಕಾಲಕ್ಕೂ ಒಂದೇ, ತನ್ನದೇ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪದ್ದು. ಇದೇ ‘ಕನ್ನಡತನ’, ಅಂದರೆ ಕನ್ನಡಿಗರು ಬದುಕನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಮ. ಪ್ರಾಯಶಃ ಅದೇ ದೇಸಿ. ಪಂಪ ತನ್ನ ಕಾವ್ಯದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ‘ದೇಸಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವವುದರ ಹಿಂದೆ ಈ ಮನೋಭಾವವಿರಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಮುಂದಿನ ಕವಿಗಳೂ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ; ‘ಪಂಪನ ದೇಸಿ’ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ನುಡಿಗಟ್ಟಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪಂಪ ಯಾವುದೇ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ವಾಹಿನಿಯಾಗಿರಬೇಕಾದುದು ದೇಸಿಯೇ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯದವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ 'ಬಗೆ ಪೊಸತಪ್ಪುದಾಗಿ ದೇಸಿಯೊಳ್ ಪುಗುವುದು, ಪೊಕ್ಕ ಮಾರ್ಗದೊಳೆ ತಳ್ವುದು' ಎನ್ನುವುದು. ಇಲ್ಲಿ ‘ಬಗೆ ಪೊಸತಪ್ಪುದಾಗಿ’ ಎಂಬ ಮಾತು 'ಆದಿಪುರಾಣಕ'ದ “ಇದು ನಿಚ್ಚಂ ಪೊಸತು ಅರ್ಣವಂಬೊಳ್ ಅತಿ ಗಂಭೀರಂ ಕವಿತ್ವಂ” ಎಂಬ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊಸತಾಗುವುದೆಂದರೆ ಅಪರಿಮಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದಾದುದು, ಪ್ರತಿ ಓದುಗನಿಗೂ ಪ್ರತಿ ಪೀಳಿಗೆಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ ಕಾಣುವುದು ಎಂದರ್ಥ. ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯ ಹೀಗಾಗಬೇಕಾದರೆ ಅದರ ಒಡಲಲ್ಲಿ ‘ದೇಸಿ’ ಅಥವಾ ‘ಕನ್ನಡತನ’ ಹುದುಗಿರಬೇಕು. ಇದು ಎಲ್ಲ ಕಾಲದ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮಾಗದರ್ಶಿ ಅಂಶ. ಇದನ್ನು ಮುಂದಿನ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯ ಪರಂಪರೆ ಒಪ್ಪಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಪಂಪ ಸಾವಿರ ವರ್ಷದ ಸರದಾರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ನಾಗರಾಜನೆಂಬ ಒಬ್ಬ ಹಿಂದಿನ ಕವಿಯಂತೂ “ಪಸರಿಪ ಕನ್ನಡಕ್ಕೊಡೆಯನೊರ್ವನೆ ಸತ್ಕವಿ ಪಂಪನಾವಗಂ” ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇವತ್ತೂ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಜನಸಂವೇದನೆಗೆ ಮಿಡಿಯುವುದನ್ನು ತನ್ನ ಆದರ್ಶವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ. ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪಂಪ ‘ಆದಿಕವಿ’ಯಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಅವನ ಕಾವ್ಯಗಳು ಇಂತಹವಲ್ಲದ ರಚನೆಗಳನ್ನು ‘ಇಕ್ಕಿ ಮೆಟ್ಟಿವೆ’.( by Narayana Pradhan: ಓದುಗರು ಈ ಬ್ಲಾಗ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಓದಲು, ಪ್ರತಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಗೂ ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನನ್ನ ಅಭ್ಯಂತರವಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;blog-post_18.html&lt;/ref&gt;

== ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗೆ ನೋಡಿ ==
# [[ಪಂಪ |ಪಂಪ:ಕವಿ-ಕೃತಿ ಪರಿಚಯ]]
# [[ವ್ಯಾಸ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಂಪಭಾರತ: ಪರಾಮರ್ಶೆ]]

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
&lt;references /&gt;

{{Wikisource|ಪಂಪ - ಒಂದು ಚಿಂತನೆ|ಪಂಪ - ಒಂದು ಚಿಂತನೆ}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]]
[[ವರ್ಗ:ಹಳಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]]
[[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]]</text>
      <sha1>6crb8n5xpge6tgpxdz516h1dzzp8g8r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Renamed user ahgdhwgb 142631njhght173nj61</title>
    <ns>3</ns>
    <id>134248</id>
    <revision>
      <id>1373667</id>
      <parentid>1023961</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T11:00:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Anonuser4</username>
        <id>99480</id>
      </contributor>
      <comment>ಪುಟದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ತಗೆಯುತ್ತಿರುವೆ</comment>
      <origin>1373667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Shrinivas Hubballi</title>
    <ns>3</ns>
    <id>142073</id>
    <revision>
      <id>1373653</id>
      <parentid>1093952</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T06:14:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-29830-22</username>
        <id>99474</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gnana Bharatam Mission Belagavi */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ</comment>
      <origin>1373653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1505" sha1="s59bt5s232k4ghv3wa7jsrbi9ubcef4" xml:space="preserve">{{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Shrinivas Hubballi}}

-- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೪೩, ೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೨ (UTC)

== Gnana Bharatam Mission Belagavi  ==

ದಿನಾಂಕ 15/05/2026 ರಂದು  ಬೆಳಗಾವಿಯ ಮಾನ್ಯ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಮೊಹಮದ್ ರೋಷನ್ ಸರ್ ಹಾಗೂ ಉಪ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳಗಾವಿ ವಲಯದ ಜ್ಞಾನ ಭಾರತಂ ಮಿಷನ್ ತಂಡದ ಸಹ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ ಭಾರತಂ ಮಿಷನ್ ಪೋಸ್ಟರ್ ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಆದ್ಯಂತ ಇರುವ ತಾಳೆ ಗ್ರಂಥಗಳು ಹಸ್ತಲಿಪಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಚೀನ ದಾಖಲೆಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು.@[[ಸದಸ್ಯ:Shrinivas Hubballi|Shrinivas Hubballi]] [[ವಿಶೇಷ:Contributions/&amp;#126;2026-29830-22|&amp;#126;2026-29830-22]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:&amp;#126;2026-29830-22|talk]]) ೧೧:೪೪, ೧೮ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST)</text>
      <sha1>s59bt5s232k4ghv3wa7jsrbi9ubcef4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟ್ಯಾಂಪೂನ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>144200</id>
    <revision>
      <id>1373592</id>
      <parentid>1373218</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T12:12:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56705" sha1="98g4qsk3tj365t2xly0mfaytut73h7s" xml:space="preserve">[[File:Gestion_menstrual_tampon_toallitas_menstruación_periodicas_06.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gestion_menstrual_tampon_toallitas_menstruaci%C3%B3n_periodicas_06.jpg|thumb|262x262px|ಟ್ಯಾಂಪೂನ್]]
'''ಟ್ಯಾಂಪೂನ್''' [[ಮುಟ್ಟು|ಮುಟ್ಟಿನ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಯೋನಿ|ಯೋನಿಯೊಳಗೆ]] ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಯೋನಿ ಸ್ರವಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಮುಟ್ಟಿನ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. [[ಮುಟ್ಟಿನ ಬಟ್ಟೆ|ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಿಂತ]] ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಇದನ್ನು [[ಯೋನಿ|ಯೋನಿ ಕಾಲುವೆಯ]] ಒಳಗೆ ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://uthealthaustin.org/blog/period-products|title=Period Products: The Good, the Bad, and the Ugly|website=UT Health Austin|language=en-us|access-date=2020-08-04}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ಒಮ್ಮೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಯೋನಿಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತವನ್ನು ನೆನೆಸಿದಂತೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತದ ಜೊತೆಗೆ, ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಯೋನಿಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನಯಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ [[ಪಿ ಹೆಚ್|pH]] ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ, ''ಸ್ಟ್ಯಾಫಿಲೋಕೊಕಸ್ ಔರೆಸ್'' ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದಿಂದ [[ಸೋಂಕು|ಸೋಂಕಿನ]] ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ವಿಷಕಾರಿ ಆಘಾತ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ (ಟಿಎಸ್ಎಸ್) ಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Vostral 447–459&quot;&gt;{{Cite journal|last=Vostral|first=Sharra L.|date=December 2011|title=Rely and Toxic Shock Syndrome: A Technological Health Crisis|journal=The Yale Journal of Biology and Medicine|volume=84|issue=4|pages=447–459|issn=0044-0086|pmc=3238331|pmid=22180682}}&lt;/ref&gt; ಟಿಎಸ್ಎಸ್ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಸೋಂಕಾಗಿದ್ದರು ಆದು ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಸೋಂಕಾಗಿದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಷಣದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಆರೈಕೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.saintlukeskc.org/health-library/toxic-shock-syndrome-tss|title=Toxic Shock Syndrome (TSS)|website=Saint Luke's Health System|language=en|access-date=2020-08-05|archive-date=2020-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109212719/https://www.saintlukeskc.org/health-library/toxic-shock-syndrome-tss|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಬಹುಪಾಲು ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು [[ರೇಯಾನ್|ರೇಯಾನ್‌ನಿಂದ]] ಅಥವಾ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಫೈಬರ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ರೇಯಾನ್ ಮತ್ತು [[ಹತ್ತಿ|ಹತ್ತಿಯ]] ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cnn.com/2015/11/13/health/whats-in-your-pad-or-tampon/index.html|title=What's in your pad or tampon?|last=Nadia Kounang|date=13 November 2015|website=CNN|access-date=2020-07-28}}&lt;/ref&gt; ಕೆಲವು ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾವಯವ ಹತ್ತಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ಹಲವಾರು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ರೇಟಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳು (ಆದರೆ ಇವುಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ) Kotex, Playtex, Tampax, OB, Cora, Lola, Sustain, Honest Company, Seventh Generation, Solimo ಮತ್ತು Rael Tampons.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.womenshealthmag.com/health/g29036308/best-tampon-brands/|title=If You've Been Wearing The Same Tampon Brand Since You Were 13, It Might Be Time To Switch It Up|last=Amanda Woerner|date=2019-09-17|website=Women's Health|language=en-US|access-date=2020-08-05}}&lt;/ref&gt;

ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳು ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಧನಗಳಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನಲ್ಲಿ  ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷಧ ಆಡಳಿತ (ಎಫ್ಡಿಎ) ಯಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು 'ವರ್ಗ II' ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಧನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.accessdata.fda.gov/scripts/cdrh/cfdocs/cfPCD/classification.cfm?ID=3983|title=Product Classification|website=www.accessdata.fda.gov|access-date=2020-08-03}}&lt;/ref&gt; ಅವುಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ [[ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ|ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ]] ಹೆಮೋಸ್ಟಾಸಿಸ್ಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
[[ಚಿತ್ರ:Tampon_inserted.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/Tampon_inserted.svg/259px-Tampon_inserted.svg.png|alt=|thumb|259x259px| ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ]]
{{TOC limit|3}}

== ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ==
[[ಚಿತ್ರ:Tampon_with_applicator.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7a/Tampon_with_applicator.jpg/200px-Tampon_with_applicator.jpg|right|thumb|200x200px| ಲೇಪಕನೊಂದಿಗೆ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್]]
[[ಚಿತ್ರ:Elements_of_a_tampon_with_applicator.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dc/Elements_of_a_tampon_with_applicator.jpg/200px-Elements_of_a_tampon_with_applicator.jpg|right|thumb|200x200px| ಲೇಪಕನೊಂದಿಗೆ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್  ಅಂಶಗಳು. ಎಡ: ದೊಡ್ಡ ಟ್ಯೂಬ್ (&quot;ಪೆನೆಟ್ರೇಟರ್&quot;). ಕೇಂದ್ರ: ಲಗತ್ತಿಸಲಾದ ದಾರದೊಂದಿಗೆ ಹತ್ತಿ ಗಿಡಿದು ಮುಚ್ಚು. ಬಲ: ಕಿರಿದಾದ ಟ್ಯೂಬ್.]]
[[ಚಿತ್ರ:Playtex_tampon.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/Playtex_tampon.jpg/263px-Playtex_tampon.jpg|alt=|thumb|263x263px| ಲೇಪಕ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್]]
ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿನ್ಯಾಸವು ಕಂಪನಿಗಳ ನಡುವೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನದ ಸಾಲುಗಳಾದ್ಯಂತ ವಿವಿಧ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡವಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.pamf.org/teen/health/femalehealth/periods/tampons.html|title=Tampons|website=Palo Alto Medical Foundation|access-date=October 28, 2014|archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181017163807/http://www.pamf.org/teen/health/femalehealth/periods/tampons.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಅಳವಡಿಕೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವರ್ಗಗಳಿವೆ - ಬೆರಳಿನಿಂದ ಸೇರಿಸಲಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಪಕ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು. ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಲೇಪಕಗಳನ್ನು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಡ್ಬೋರ್ಡ್ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಸಿರಿಂಜ್ನ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಲೇಪಕವು ಎರಡು ಟ್ಯೂಬ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, &quot;ಹೊರ&quot;, ಅಥವಾ ಬ್ಯಾರೆಲ್, ಮತ್ತು &quot;ಒಳ&quot;, ಅಥವಾ ಪ್ಲಂಗರ್. ಹೊರಗಿನ ಟ್ಯೂಬ್ ಒಳಸೇರಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಮೃದುವಾದ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದಳಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ದುಂಡಾದ ತುದಿಯೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.steadyhealth.com/articles/Using_tampons__Facts_and_Myths_a53.html|title=Using Tampons: Facts And Myths|website=SteadyHealth|access-date=October 28, 2014|archive-date=ಮೇ 11, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150511151616/http://www.steadyhealth.com/articles/Using_tampons__Facts_and_Myths_a53.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Madaras2007&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=QCC5Kbvy1fwC&amp;pg=PA180|title=What's Happening to My Body? Book for Girls: Revised Edition|last=Lynda Madaras|date=8 June 2007|publisher=Newmarket Press|isbn=978-1-55704-768-7|pages=180–}}&lt;/ref&gt;

ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ: ಲೇಪಕ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ (ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ), ಆದರೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ವಿಕಿರಣವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ (ವ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ).&lt;ref name=&quot;MyUser_Steadyhealth.com_October_28_2014c&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.steadyhealth.com/medical-answers/pain-while-inserting-a-tampon.html|title=Pain While Inserting A Tampon|access-date=October 28, 2014|archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 28, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141028132637/http://www.steadyhealth.com/medical-answers/pain-while-inserting-a-tampon.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಹೆಚ್ಚಿನ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಕೂರ್ಡ್ ಅಥವಾ ದಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಬಹುಪಾಲು ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ರೇಯಾನ್‌ನಿಂದ ಅಥವಾ [[ರೇಯಾನ್]] ಮತ್ತು [[ಹತ್ತಿ|ಹತ್ತಿಯ]] ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾವಯವ ಹತ್ತಿ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ಗಳನ್ನು  100% ಹತ್ತಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.edana.org/docs/default-source/default-document-library/tampons-for-menstrual-hygiene---modern-products-with-ancient-roots.pdf|title=Tampons for menstrual hygiene: Modern products with ancient roots|access-date=October 28, 2014}}{{Dead link|date=February 2022|bot=InternetArchiveBot}}&lt;/ref&gt; ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ಗಳು ಪರಿಮಳಯುಕ್ತ ಅಥವಾ ಸುಗಂಧವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಬರಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;:6&quot;/&gt;

=== ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ರೇಟಿಂಗ್‌ಗಳು ===
[[ಚಿತ್ರ:Tampon_Drawing.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/04/Tampon_Drawing.jpg/220px-Tampon_Drawing.jpg|thumb| ಟ್ಯಾಂಪೂನ್, ಪ್ಲಂಗರ್, ಬ್ಯಾರೆಲ್, ಫಿಂಗರ್ ಗ್ರಿಪ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡುವ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.]]
[[ಚಿತ್ರ:Tamponlable.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/20/Tamponlable.jpg/220px-Tamponlable.jpg|right|thumb| ಎರಡು ನೀರಿನ ಹನಿ ಗುರುತುಗಳು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ೬ ಮತ್ತು ೯ ರ ನಡುವೆ ಇರುತ್ತದೆ.]]

==== ಯುಸ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ====
ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ಹಲವಾರು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ರೇಟಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಇವುಗಳು ಪ್ರತಿ ಉತ್ಪನ್ನದಲ್ಲಿನ ಹತ್ತಿಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ದ್ರವದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://pms.about.com/od/hygiene/f/tampon_absorben.htm|title=Tampon Absorbency Ratings - Which Tampon is Right for You|access-date=October 28, 2014|archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 28, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141028171836/http://pms.about.com/od/hygiene/f/tampon_absorben.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ತಯಾರಕರ ಲೇಬಲಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ US ಫುಡ್ ಅಂಡ್ ಡ್ರಗ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ (FDA) ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ದರಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ:&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.accessdata.fda.gov/scripts/cdrh/cfdocs/cfcfr/cfrsearch.cfm?fr=801.430|title=CFR - Code of Federal Regulations Title 21|website=www.accessdata.fda.gov|access-date=2020-08-04}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+FDA ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ರೇಟಿಂಗ್‌ಗಳು
! ಗ್ರಾಂನಲ್ಲಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಶ್ರೇಣಿಗಳು
! ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಅನುಗುಣವಾದ ಪದ
|-
| 6 ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ
| ಕಮ್ಮಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ
|-
| 6 ರಿಂದ 9
| ನಿಯಮಿತ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ
|-
| 9 ರಿಂದ 12
| ಸೂಪರ್ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ
|-
| 12 ರಿಂದ 15
| ಸೂಪರ್ ಪ್ಲಸ್ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ
|-
| 15 ರಿಂದ 18
| ಅಲ್ಟ್ರಾ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ
|-
| 18 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು
| ಅವಧಿ ಇಲ್ಲ
|}

==== ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ====
US ನ ಹೊರಗಿನ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ರೇಟಿಂಗ್‌ಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚಿನ US ಅಲ್ಲದ ತಯಾರಕರು [https://www.edana.org/ ಎಡಾನಾ] (ಯುರೋಪಿಯನ್ ಡಿಸ್ಪೋಸಬಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ನಾನ್ವೋವೆನ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.edana.org/docs/default-source/default-document-library/tampons-code-of-practice-(english).pdf|title=Edana Code of Practice for tampons placed on the European market|date=September 2020|website=EDANA|access-date=2022-08-03|archive-date=2015-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20151106033201/http://www.edana.org/docs/default-source/default-document-library/tampons-code-of-practice-(english).pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ರೇಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕೋಡ್ ಆಫ್ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+''ಯುರೋಪಿಯನ್ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ರೇಟಿಂಗ್‌ಗಳು''
! ಹನಿಗಳು
! ಗ್ರಾಂ
! ಪರ್ಯಾಯ ಗಾತ್ರದ ವಿವರಣೆ
|-
| 1 ಹನಿ
| &lt; 6
|
|-
| 2 ಹನಿಗಳು
| 6–9
| ಮಿನಿ
|-
| 3 ಹನಿಗಳು
| 9–12
| ನಿಯಮಿತ
|-
| 4 ಹನಿಗಳು
| 12-15
|ಗರಿಷ್ಠ
|-
| 5 ಹನಿಗಳು
| 15–18
|
|-
| 6 ಹನಿಗಳು
| 18–21
|
|}

==== ಯುಕೆ ನಲ್ಲಿ ====
UK ನಲ್ಲಿ, ಅಬ್ಸಾರ್ಬೆಂಟ್ ಹೈಜೀನ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ (AHPMA) ಕಂಪನಿಗಳು ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅನುಸರಿಸಬಹುದಾದ ಅಭ್ಯಾಸದ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಬರೆದಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ahpma.co.uk/tampon_code_of_practice/|title=Tampon Code of Practice|website=AHPMA|language=en-GB|access-date=2020-10-19}}&lt;/ref&gt; ಈ ಕೋಡ್ ಪ್ರಕಾರ, UK ತಯಾರಕರು (ಯುರೋಪಿಯನ್) EDANA ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು (ಮೇಲೆ ನೋಡಿ).

=== ಪರೀಕ್ಷೆ ===
ಸಿಂಜಿನಾ (ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಯೋನಿಯ ಚಿಕ್ಕದು) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪರೀಕ್ಷಾ ಸಲಕರಣೆಗಳ ತುಂಡನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಂತ್ರವು ಕಾಂಡೋಮ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಮುಟ್ಟಿನ ದ್ರವವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ahpma.co.uk/docs/EDANA_Syngina2.pdf|title=Data|website=www.ahpma.co.uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20150507233555/http://www.ahpma.co.uk/docs/EDANA_Syngina2.pdf|archive-date=2015-05-07|access-date=2019-06-02}}&lt;/ref&gt;

ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಶಾಕ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ (ಟಿಎಸ್ಎಸ್) ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಂತರ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಜ್ಞರು ಹೊಸ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ರಕ್ತವನ್ನು - ಉದ್ಯಮದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ನೀಲಿ ಸಲೈನ್ ಬದಲಿಗೆ - ಪರೀಕ್ಷಾ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಬಳಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Vostral|first=Sharra|date=2017-05-23|title=Toxic shock syndrome, tampons and laboratory standard–setting|journal=CMAJ: Canadian Medical Association Journal|volume=189|issue=20|pages=E726–E728|doi=10.1503/cmaj.161479|issn=0820-3946|pmc=5436965|pmid=28536130}}&lt;/ref&gt;

=== ಲೇಬಲಿಂಗ್ ===
Syngyna ವಿಧಾನ ಅಥವಾ FDA ಯಿಂದ ಅನುಮೋದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ರೇಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು FDA ತಯಾರಕರು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕರು ಸರಿಯಾದ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು TSS ನ ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ತಯಾರಕರು ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಲೇಬಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ರೇಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ರೇಟಿಂಗ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು TSS ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಯು ಲೇಬಲಿಂಗ್ ಅಗತ್ಯತೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಲೇಬಲ್‌ನಲ್ಲಿರಲು FDA ಯಿಂದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ: &quot;ಗಮನ: ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಶಾಕ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ (TSS) ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ. ಟಿಎಸ್ಎಸ್ ಅಪರೂಪದ ಆದರೆ ಗಂಭೀರ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದು ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಲಗತ್ತಿಸಲಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಓದಿ ಮತ್ತು ಉಳಿಸಿ.&quot; &lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt;

ವಿತರಣಾ ಯಂತ್ರಗಳಿಂದ ಖರೀದಿಸಿದ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಲೇಬಲಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ಇಂತಹ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಿತರಣಾ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ರೇಟಿಂಗ್‌ಗಳು ಅಥವಾ TSS ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯಂತಹ ಲೇಬಲ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಲು FDA ಯಿಂದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt;

=== ವೆಚ್ಚಗಳು ===
ಸರಾಸರಿ ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು 11,400 ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು (ಕೇವಲ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ).&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite journal|last=Nicole|first=Wendee|title=A Question for Women's Health: Chemicals in Feminine Hygiene Products and Personal Lubricants|journal=Environmental Health Perspectives|date=March 2014|volume=122|issue=3|pages=A70–5|doi=10.1289/ehp.122-A70|pmid=24583634|pmc=3948026|ref=3}}&lt;/ref&gt; ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳ ಬಾಕ್ಸ್ ವೆಚ್ಚವು $ 6 ರಿಂದ $ 10 ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಬಾಕ್ಸ್‌ಗೆ 12 ರಿಂದ 40 ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 9 ಬಾಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದ್ದು, ವರ್ಷಕ್ಕೆ $54 ರಿಂದ $90 (ಸುಮಾರು $0.20- $0.40 ಒಂದು ಟ್ಯಾಂಪೂನ್) ನಡುವಿನ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

=== ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಶಾಕ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ===
 
ಋತುಚಕ್ರದ ವಿಷಕಾರಿ ಆಘಾತ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ (mTSS) ಒಂದು ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೂಪರ್ಆಂಟಿಜೆನ್ -ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ''ಸ್ಟ್ಯಾಫಿಲೋಕೊಕಸ್ ಔರೆಸ್'' ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ''S. ಔರೆಸ್'' ಸೋಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ರವಿಸುವ ಸೂಪರ್ಆಂಟಿಜೆನ್ ಟಾಕ್ಸಿನ್ TSS ಟಾಕ್ಸಿನ್-1, ಅಥವಾ TSST -1 ಆಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ೧,೦೦,೦೦೦ ಜನರಿಗೆ ೦.೦೩ ರಿಂದ ೦.೫೦ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ, ಒಟ್ಟಾರೆ ಮರಣವು ೮% ರಷ್ಟಿದೆ.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite journal|last=Berger|first=Selina|last2=Kunerl|first2=Anika|last3=Wasmuth|first3=Stefan|last4=Tierno|first4=Philip|last5=Wagner|first5=Karoline|last6=Brügger|first6=Jan|date=September 2019|title=Menstrual toxic shock syndrome: case report and systematic review of the literature|journal=The Lancet. Infectious Diseases|volume=19|issue=9|pages=e313–e321|doi=10.1016/S1473-3099(19)30041-6|issn=1474-4457|pmid=31151811}}&lt;/ref&gt; mTSS ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಜ್ವರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ (೩೮.೯°C. ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ೩೮.೯°C ಕ್ಕಿ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ), ರಾಶ್, desquamation, ಹೈಪೊಟೆನ್ಷನ್ ( ೯೦ mmHg ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ [[ರಕ್ತದೊತ್ತಡ|ಸಂಕೋಚನದ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ]] ), ಮತ್ತು ಜಠರಗರುಳಿನ ತೊಂದರೆಗಳು (ವಾಂತಿ), ಕೇಂದ್ರ ನರಮಂಡಲದ (CNS) ಪರಿಣಾಮಗಳು (ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಳಿಸುವಿಕೆ) ನಂತಹ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಹು-ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಂಗಗಳ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ಮೈಯಾಲ್ಜಿಯಾ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://wwwn.cdc.gov/nndss/conditions/toxic-shock-syndrome-other-than-streptococcal/case-definition/2011/|title=Toxic Shock Syndrome (Other Than Streptococcal) {{!}} 2011 Case Definition|website=wwwn.cdc.gov|language=en-us|archive-url=https://web.archive.org/web/20200713202021/https://wwwn.cdc.gov/nndss/conditions/toxic-shock-syndrome-other-than-streptococcal/case-definition/2011/|archive-date=13 July 2020|access-date=2020-08-05}}&lt;/ref&gt;

ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಶಾಕ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅನ್ನು ಡಾ. ಜೇಮ್ಸ್ ಕೆ. ಟಾಡ್ ಅವರು ೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=njfQfrMr31EC&amp;q=history+of+tampons&amp;pg=PA142|title=The Curse: A Cultural History of Menstruation|last=Delaney|first=Janice|last2=Lupton|first2=Mary Jane|last3=Toth|first3=Emily|date=1988|publisher=University of Illinois Press|isbn=9780252014529|language=en}}&lt;/ref&gt; NYU ಲ್ಯಾಂಗೋನ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ [[ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನ|ಮೈಕ್ರೋಬಯಾಲಜಿ]] ಮತ್ತು ಇಮ್ಯುನೊಲಾಜಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಡಾ. ಫಿಲಿಪ್ ಎಂ. ಟಿಯರ್ನೊ ಜೂನಿಯರ್, ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಶಾಕ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ (ಟಿಎಸ್‌ಎಸ್) ಪ್ರಕರಣಗಳ ಹಿಂದೆ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳಿವೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ ರೇಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ-ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಟೀರ್ನೊ ದೂಷಿಸುತ್ತಾರೆ, ಜೊತೆಗೆ TSS ಪ್ರಕರಣಗಳ ಉಲ್ಬಣಕ್ಕೆ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಧರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ತಯಾರಕರು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದರು..&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.seattletimes.com/seattle-news/health/a-new-generation-faces-toxic-shock-syndrome/|title=A new generation faces toxic shock syndrome|date=January 26, 2005|work=The Seattle Times}}&lt;/ref&gt; ಆದಾಗ್ಯೂ, ನಂತರದ ಮೆಟಾ-ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳ ವಸ್ತು ಸಂಯೋಜನೆಯು ವಿಷಕಾರಿ ಆಘಾತ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ ಸಂಭವಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ, ಆದರೆ ಮುಟ್ಟಿನ ದ್ರವದ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ [[ಆಮ್ಲಜನಕ]] ಮತ್ತು [[ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್|ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್]] ಅಂಶವು ಹೆಚ್ಚು ಬಲವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.&lt;ref name=&quot;LanesRothman1990&quot;&gt;{{Cite journal|last=Lanes|first=Stephan F.|last2=Rothman|first2=Kenneth J.|title=Tampon absorbency, composition and oxygen content and risk of toxic shock syndrome|journal=Journal of Clinical Epidemiology|volume=43|issue=12|year=1990|pages=1379–1385|issn=0895-4356|doi=10.1016/0895-4356(90)90105-X|pmid=2254775}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;RossOnderdonk2000&quot;&gt;{{Cite journal|last=Ross|first=R. A.|last2=Onderdonk|first2=A. B.|title=Production of Toxic Shock Syndrome Toxin 1 by Staphylococcus aureus Requires Both Oxygen and Carbon Dioxide|journal=Infection and Immunity|volume=68|issue=9|year=2000|pages=5205–5209|issn=0019-9567|doi=10.1128/IAI.68.9.5205-5209.2000|pmid=10948145|pmc=101779}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Schlievert|first=Patrick M.|last2=Davis|first2=Catherine C.|date=2020-05-27|title=Device-Associated Menstrual Toxic Shock Syndrome|journal=Clinical Microbiology Reviews|language=en|volume=33|issue=3|pages=e00032–19, /cmr/33/3/CMR.00032–19.atom|doi=10.1128/CMR.00032-19|issn=0893-8512|pmc=7254860|pmid=32461307}}&lt;/ref&gt;

೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ, '''ಕೆಹ್ಮ್ ವಿ' ಎಂಬ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಪ್ರಕರಣ.'' ''ಪ್ರೊಕ್ಟರ್ &amp; ಗ್ಯಾಂಬಲ್'' ನಡೆಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೀಷಿಯಾ ಕೆಹ್ಮ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೬, ೧೯೮೨ ರಂದು TSS ನಿಂದ ರಿಲಿ ಬ್ರಾಂಡ್ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ [[ಪ್ರಾಕ್ಟರ್|ಪ್ರೊಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಂಬಲ್]] ಅವರ ಮರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿತು. ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಕಂಪನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ರಕರಣವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಕ್ಟರ್ &amp; ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ಕೆಹ್ಮ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ $300,000 ಪರಿಹಾರದ ಹಾನಿಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಫ್ಡಿಎ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗಾಗಿ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಆರೋಪಿಸಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;Vostral 447–459&quot;/&gt;

TSS ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಗುರುತಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ,ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ ಬಳಿಕೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸ್ಟ್ಯಾಫಿಲೋಕೊಕಸ್ ಸೋಂಕು, ಇತ್ತೀಚಿನ [[ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ]] ಮತ್ತು ದೇಹದೊಳಗಿನ ವಿದೇಶಿ ವಸ್ತುಗಳು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://medlineplus.gov/ency/article/000653.htm|title=Toxic shock syndrome: MedlinePlus Medical Encyclopedia|website=medlineplus.gov|language=en|access-date=2020-08-05}}&lt;/ref&gt;

ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ TSS ಸಂಕುಚಿತಗೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು FDA ಕೆಳಗಿನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ecfr.gov/cgi-bin/text-idx?SID=3485cbba7d3a26b44da17b575d046ca3&amp;mc=true&amp;node=pt21.8.801&amp;rgn=div5#se21.8.801_1430|title=e-CFR: Title 21: Food and Drugs Administration|website=Code of Federal Regulations|publisher=U.S. Food and Drug Administration|location=Section 801.430: User labeling for menstrual tampons|access-date=11 February 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite journal|last=Commissioner|first=Office of the|date=2019-02-09|title=The Facts on Tampons—and How to Use Them Safely|url=https://www.fda.gov/consumers/consumer-updates/facts-tampons-and-how-use-them-safely|journal=FDA|language=en}}&lt;/ref&gt;

* ಒಬ್ಬರ ಹರಿವಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡಿಮೆ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿ (ಹೀರುವಿಕೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು FDA ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ)
* ಅಳವಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ (ಬಾಕ್ಸ್‌ನ ಲೇಬಲ್‌ನಲ್ಲಿದೆ)
* ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಅನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ೬ ರಿಂದ ೮ ಗಂಟೆಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಅಥವಾ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಬದಲಾಯಿಸಿ
* ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು [[ಮುಟ್ಟಿನ ಬಟ್ಟೆ|ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳ]] ನಡುವೆ ಪರ್ಯಾಯ ಬಳಕೆ
* ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಲಗಿರುವಾಗ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ
* ಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಶಾಕ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್-ಸಂಬಂಧಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಅಪಾಯಗಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಅರಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ (ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ)

TSS ನ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೆ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸದಂತೆ FDA ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಋತುಚಕ್ರದ ಹರಿವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಇತರ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳತ್ತ ತಿರುಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/toxic-shock-syndrome-tss|title=Toxic Shock Syndrome (TSS)|date=19 November 2019|website=www.hopkinsmedicine.org|language=en|access-date=2020-07-30}}&lt;/ref&gt; ಲಭ್ಯವಿರುವ ಇತರ ಮುಟ್ಟಿನ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳು, [[ಮುಟ್ಟಿನ ಕಪ್|ಮುಟ್ಟಿನ ಕಪ್‌ಗಳು]], ಮುಟ್ಟಿನ ಡಿಸ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಅವಧಿಯ ಒಳ ಉಡುಪುಗಳು ಸೇರಿವೆ.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/bbcthree/article/2017d474-5058-4f58-a2c3-06f3d5535f5a|title=I nearly died from toxic shock syndrome and never used a tampon|last=Kent|first=Ellie|date=2019-02-07|website=BBC Three|access-date=2019-10-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.toxicshock.com/furtherinfo/continuingprofessionaldevelopment.cfm|title=TSS: Continuing Professional Development|date=2007-10-01|website=Toxic Shock Syndrome Information Service|access-date=2019-10-19|archive-date=2022-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20220129110245/https://www.toxicshock.com/furtherinfo/continuingprofessionaldevelopment.cfm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/newsbeat/article/38962250/recognising-the-symptoms-of-toxic-shock-syndrome-saved-my-life|title=Recognising the symptoms of toxic shock syndrome saved my life|last=Mosanya|first=Lola|date=2017-02-14|website=BBC Newsbeat|access-date=2019-10-19}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್-ಸಂಪರ್ಕಿತ TSS ಪ್ರಕರಣಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://rarediseases.org/rare-diseases/toxic-shock-syndrome/|title=Toxic Shock Syndrome|date=2015-02-11|website=NORD (National Organization for Rare Disorders)|access-date=2019-10-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://healthcare.utah.edu/healthfeed/postings/2018/07/tss.php|title=What You Need To Know About Toxic Shock Syndrome|date=2018-07-02|website=University of Utah Health|access-date=2019-10-19}}&lt;/ref&gt; ಟಿಯೆರ್ನೊ ಅವರ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನವು TSS ಬೆಳೆಯುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ರೇಯಾನ್ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಎಲ್ಲಾ-ಹತ್ತಿ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ಕಡಿಮೆ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Tierno|first=Philip M.|last2=Hanna|first2=Bruce A.|date=1985-02-01|title=Amplification of Toxic Shock Syndrome Toxin-1 by Intravaginal Devices|journal=Contraception|volume=31|issue=2|pages=185–194|doi=10.1016/0010-7824(85)90033-2|pmid=3987281|issn=0010-7824}}&lt;/ref&gt; ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹತ್ತಿ/ರೇಯಾನ್ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 100% ಸಾವಯವ ಹತ್ತಿ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ 20 ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳ ನೇರ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Tierno|first=Philip M.|last2=Hanna|first2=Bruce A.|date=1998-03-01|title=Viscose Rayon versus Cotton Tampons|journal=The Journal of Infectious Diseases|language=en|volume=177|issue=3|pages=824–825|doi=10.1086/517804|pmid=9498476|issn=0022-1899}}&lt;/ref&gt; ಈ ಆರಂಭಿಕ ಹಕ್ಕು ನಂತರ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು (ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ) TSS ಮೇಲೆ ಅವುಗಳ ಪರಿಣಾಮದಲ್ಲಿ ಹೋಲುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರೇಯಾನ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು TSS ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಭವವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;:3&quot;/&gt; ಬದಲಾಗಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಹರಿವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಕನಿಷ್ಠ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ರೇಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕು.&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt;

[[ಸ್ಪಂಜು ಪ್ರಾಣಿಗಳು|ಸಮುದ್ರದ ಸ್ಪಂಜುಗಳನ್ನು]] [[ಋತುಚಕ್ರ|ಮುಟ್ಟಿನ]] ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿಯೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಯೋವಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ 1980 ರ ಅಧ್ಯಯನವು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಸಮುದ್ರದ ಸ್ಪಂಜುಗಳಲ್ಲಿ [[ಮರಳು]], ಗ್ರಿಟ್ ಮತ್ತು [[ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ|ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವನ್ನು]] ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಮುದ್ರದ ಸ್ಪಂಜುಗಳು ವಿಷಕಾರಿ ಆಘಾತ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.foodrevolution.org/askjohn/49.htm|title=Ask John|date=10 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20100825041933/http://www.foodrevolution.org/askjohn/49.htm|archive-date=25 August 2010|access-date=4 December 2013}}&lt;/ref&gt;

ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಬಳಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಪಾದರಸದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸರಾಸರಿ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ. ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಉರಿಯೂತದ ಬಯೋಮಾರ್ಕರ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳು ತೋರಿಸಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Singh|first=Jessica|last2=Mumford|first2=Sunni L.|last3=Pollack|first3=Anna Z.|last4=Schisterman|first4=Enrique F.|last5=Weisskopf|first5=Marc G.|last6=Navas-Acien|first6=Ana|last7=Kioumourtzoglou|first7=Marianthi-Anna|date=11 February 2019|title=Tampon use, environmental chemicals and oxidative stress in the BioCycle study|journal=Environmental Health: A Global Access Science Source|volume=18|issue=1|pages=11|doi=10.1186/s12940-019-0452-z|issn=1476-069X|pmc=6371574|pmid=30744632}}&lt;/ref&gt;

=== ಇತರ ಪರಿಗಣನೆಗಳು ===

==== ಬಿಳುಪುಗೊಳಿಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ====
ವುಮೆನ್ಸ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಬ್ರೀಫಿಂಗ್ ಪ್ರಕಾರ ಮರದ ತಿರುಳಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಮುಟ್ಟಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ:&lt;ref&gt;{{Cite report|title=Seeing Red: Menstruation &amp; The Environment|url=https://www.wen.org.uk/wp-content/uploads/SEEING-RED-BRIEFING.pdf}}&lt;/ref&gt;&lt;blockquote&gt;ಮುಟ್ಟಿನ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಮೂಲ ಘಟಕಾಂಶವೆಂದರೆ ಮರದ ತಿರುಳು, ಇದು ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಬಿಳಿಯಾಗಿಸಲು ವಿವಿಧ 'ಶುದ್ಧೀಕರಣ' ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಮರದ ತಿರುಳನ್ನು ಬ್ಲೀಚ್ ಮಾಡಲು ಕ್ಲೋರಿನ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿದ ಪೇಪರ್ ಪಲ್ಪಿಂಗ್ ಮಿಲ್‌ಗಳ ಬಳಿ ಡಯಾಕ್ಸಿನ್ ಅಳೆಯಬಹುದಾದ ಮಟ್ಟಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಡಯಾಕ್ಸಿನ್ ಅತ್ಯಂತ ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ವಿಷಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು, ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹಾನಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು (26). ಯಾವುದೇ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟಗಳಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದು ನಮ್ಮ ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಗಾಂಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ.&lt;/blockquote&gt;

==== ಸಮುದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯ ====
UK ಯಲ್ಲಿ, ಸಾಗರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸೊಸೈಟಿಯು ಕಡಲತೀರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಲೇಪಕಗಳ ಹರಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mcsuk.org/news/period-plastic|title=Campaigning for plastic-free periods|last=O'Neill|first=Erin|date=28 August 2019|website=Marine Conservation Society|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201020145405/https://www.mcsuk.org/news/period-plastic|archive-date=20 October 2020}}&lt;/ref&gt;

==== ವಿಲೇವಾರಿ ಮತ್ತು ಫ್ಲಶಿಂಗ್ ====
ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳ ವಿಲೇವಾರಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫ್ಲಶಿಂಗ್ (ತಯಾರಕರು ಇದರ ವಿರುದ್ಧ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ) ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿರುವ ಚರಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.&lt;ref&gt;Agencies NA of CW. International Water Industry Position Statement on non-flushable and flushable labelledproducts. 2016; Available from:&lt;nowiki&gt;http://www.nacwa.org/docs/default-source/resources---public/2016-11-29wipesposition3dd68e567b5865518798ff0000de1666.pdf&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;

==== ಸೋಂಕುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯ ====
ಅಮೇರಿಕನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ಬ್ಲಡ್ ಅಂಡ್ ಮ್ಯಾರೋ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್ (ASBMT) ಪ್ರಕಾರ, ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ಗರ್ಭಕಂಠ ಮತ್ತು ಯೋನಿಯ ಅಂಗಾಂಶದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸವೆತದಿಂದಾಗಿ ಸೋಂಕಿನ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಚರ್ಮವು ಸೋಂಕುಗಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ, ಹೆಮಟೊಪಯಟಿಕ್ ಸ್ಟೆಮ್-ಸೆಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸದಂತೆ ASBMT ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/Mmwr/preview/mmwrhtml/rr4910a1.htm|title=Guidelines for Preventing Opportunistic Infections Among Hematopoietic Stem Cell Transplant Recipients|website=www.cdc.gov|access-date=2020-08-06}}&lt;/ref&gt;

== ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ==
[[ಚಿತ್ರ:Used_and_unused_tampon.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/10/Used_and_unused_tampon.jpg/220px-Used_and_unused_tampon.jpg|thumb| ಉಪಯೋಗಿಸಿದ (ಬಲ) ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯಾಗದ (ಎಡ) ಟ್ಯಾಂಪೂನ್]]
ಬಳಸಿದ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳ ಸರಿಯಾದ ವಿಲೇವಾರಿ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಿದೆ. ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟಿನ ನಿರ್ವಹಣಾ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಅನೇಕ ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಮುಟ್ಟಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ದೇಶೀಯ ಘನ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಕಸದ ತೊಟ್ಟಿಗಳಿಗೆ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಘನ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Kaur&quot;&gt;{{Cite journal|last=Kaur|first=Rajanbir|last2=Kaur|first2=Kanwaljit|last3=Kaur|first3=Rajinder|date=2018-02-20|title=Menstrual Hygiene, Management, and Waste Disposal: Practices and Challenges Faced by Girls/Women of Developing Countries|journal=Journal of Environmental and Public Health|volume=2018|pages=1–9|doi=10.1155/2018/1730964|issn=1687-9805|pmc=5838436|pmid=29675047}}&lt;/ref&gt;

ಮುಟ್ಟಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಆಡಳಿತ ಅಥವಾ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ದೇಶವು ಮುಟ್ಟಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನೆಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ, ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮನೆಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ (ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನೆಯ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ), ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ರಕ್ತದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಥವಾ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಅನೇಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಲೇವಾರಿ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಂಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು (ಕೆಲವು ಗಿಡಿದು ಮುಚ್ಚು ಅಥವಾ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳ ಹೊರ ಪ್ರಕರಣ ಮಾತ್ರ).&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Elledge|first=Myles F.|last2=Muralidharan|first2=Arundati|last3=Parker|first3=Alison|last4=Ravndal|first4=Kristin T.|last5=Siddiqui|first5=Mariam|last6=Toolaram|first6=Anju P.|last7=Woodward|first7=Katherine P.|date=November 2018|title=Menstrual Hygiene Management and Waste Disposal in Low and Middle Income Countries—A Review of the Literature|journal=International Journal of Environmental Research and Public Health|volume=15|issue=11|page=2562|doi=10.3390/ijerph15112562|issn=1661-7827|pmc=6266558|pmid=30445767}}&lt;/ref&gt;

ವಿಲೇವಾರಿ ವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಪರಿಸರದ ಪ್ರಭಾವವು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ (ಟಾಯ್ಲೆಟ್ ಅನ್ನು ಕೆಳಗೆ ತೊಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಕಸದ ತೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ - ಎರಡನೆಯದು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ). ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಸಂಯೋಜನೆಯಂತಹ ಅಂಶಗಳು ಒಳಚರಂಡಿ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳು ಅಥವಾ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.&lt;ref name=&quot;Slate&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.slate.com/articles/health_and_science/the_green_lantern/2010/03/greening_the_crimson_tide.html|title=What's the environmental impact of my period?|last=Rastogi|first=Nina|date=2010-03-16|access-date=October 28, 2014}}&lt;/ref&gt; ಮುಟ್ಟಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳ ಸರಾಸರಿ ಬಳಕೆಯು ಯಾರೊಬ್ಬರ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು 11,400 ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು (ಅವರು ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗಿಂತ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿದರೆ).&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿ, ರೇಯಾನ್, ಪಾಲಿಯೆಸ್ಟರ್, ಪಾಲಿಥಿಲೀನ್, ಪಾಲಿಪ್ರೊಪಿಲೀನ್ ಮತ್ತು ಫೈಬರ್ ಫಿನಿಶ್‌ಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹತ್ತಿ, ರೇಯಾನ್ ಮತ್ತು ಫೈಬರ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಈ ವಸ್ತುಗಳು ಜೈವಿಕ ವಿಘಟನೀಯವಲ್ಲ. ಸಾವಯವ ಹತ್ತಿ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು ಜೈವಿಕ ವಿಘಟನೀಯ, ಆದರೆ ಅವು ಸಮಂಜಸವಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಡೆಯುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಿಶ್ರಗೊಬ್ಬರವಾಗಿರಬೇಕು. ರೇಯಾನ್ ಹತ್ತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜೈವಿಕ ವಿಘಟನೀಯ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Park|first=Chung Hee|last2=Kang|first2=Yun Kyung|last3=Im|first3=Seung Soon|date=2004-09-15|title=Biodegradability of cellulose fabrics|journal=Journal of Applied Polymer Science|language=en|volume=94|issue=1|pages=248–253|doi=10.1002/app.20879|issn=1097-4628}}&lt;/ref&gt;

ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಪರ್ಯಾಯಗಳೆಂದರೆ [[ಮುಟ್ಟಿನ ಕಪ್]], ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳು, ಮುಟ್ಟಿನ ಸ್ಪಂಜುಗಳು, ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳು,&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.elitedaily.com/p/how-reusable-tampons-work-in-case-youre-sick-of-your-usual-period-products-7581378|title=How Reusable Tampons Work|work=Elite Daily}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಳ ಉಡುಪುಗಳು.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/women/womens-life/11648523/Period-nappies-The-only-new-sanitary-product-in-45-years.-Seriously.html|title=Period nappies: The only new sanitary product in 45 years. Seriously - Telegraph|last=Sanghani|first=Radhika|date=3 June 2015|work=Telegraph.co.uk|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/women/womens-life/11648523/Period-nappies-The-only-new-sanitary-product-in-45-years.-Seriously.html|archive-date=2022-01-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mirror.co.uk/news/world-news/could-period-proof-pants-spell-end-5822413|title=Could 'period-proof pants' spell the end for tampons and sanitary towels?|last=Kirstie McCrum|date=4 June 2015|website=mirror}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/sustainable-business/2015/apr/27/disposable-tampons-arent-sustainable-but-do-women-want-to-talk-about-it|title=Disposable tampons aren't sustainable, but do women want to talk about it?|last=Spinks|first=Rosie|date=2015-04-27|work=the Guardian}}&lt;/ref&gt;

== ಇತಿಹಾಸ ==
ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮುಟ್ಟಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ''ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೀವು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲವೂ'' (1981) ಎಂಬ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಫ್ರೀಡ್‌ಮನ್ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ,&lt;ref&gt;[http://www.straightdope.com/columns/read/2252/who-invented-tampons Who invented tampons?] 6 June 2006, The Straight Dope&lt;/ref&gt;

=== ಕನ್ಯತ್ವ ===
ಟ್ಯಾಂಪೂನ್ ಬಳಕೆಯು ಎಂದಿಗೂ ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹೈಮೆನ್ ಅನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಮುರಿಯಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Goodyear-Smith|first=F. A.|last2=Laidlaw|first2=T. M.|date=1998-06-08|title=Can tampon use cause hymen changes in girls who have not had sexual intercourse? A review of the literature|journal=Forensic Science International|volume=94|issue=1–2|pages=147–153|doi=10.1016/s0379-0738(98)00053-x|issn=0379-0738|pmid=9670493}}&lt;/ref&gt; ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಕನ್ಯಾಪೊರೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದನ್ನು [[ಕನ್ಯತ್ವ|ಕನ್ಯತ್ವದ]] ಸಾಕ್ಷ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಟ್ಯಾಂಪೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸದಂತೆ ಕೆಲವು ಜನರನ್ನು ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳಿಸಬಹುದು.

== ಸಹ ನೋಡಿ ==
* [[ಮುಟ್ಟಿನ ಕಪ್]]
* [[ಮುಟ್ಟಿನ ಬಟ್ಟೆ|ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಕರವಸ್ತ್ರ]]

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
&lt;references /&gt;

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಮುಟ್ಟು]]
[[ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ]]
[[ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಆರೋಗ್ಯ]]</text>
      <sha1>98g4qsk3tj365t2xly0mfaytut73h7s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಥಿಂಕ್ ಸ್ಮಾಲ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>144421</id>
    <revision>
      <id>1373629</id>
      <parentid>1350160</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T16:52:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 5 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16557" sha1="goucegwmtprydc2rksqd1l83tfx0nfu" xml:space="preserve">'''ಥಿಂಕ್ ಸ್ಮಾಲ್''' ಎಂಬುದು ಹೆಲ್ಮಟ್ ಕ್ರೋನ್ ಕಲಾ-ನಿರ್ದೇಶನದ ಫೋಕ್ಸ್‌ವ್ಯಾಗನ್ ಬೀಟಲ್‌ನ ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಥಿಂಕ್ ಸ್ಮಾಲ್ ನ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಜೂಲಿಯನ್ ಕೊಯೆನಿಗ್ &lt;ref name=&quot;This American Life #383&quot;&gt;[http://www.thisamericanlife.org/radio-archives/episode/383/Origin-Story &quot;Origin Story&quot;]&lt;/ref&gt; ಅವರು ೧೯೫೯ ರಲ್ಲಿ ಡಾಯ್ಲ್ ಡೇನ್ ಬರ್ನ್‌ಬ್ಯಾಕ್ (ಡಿ.ಡಿ.ಬಿ) ಏಜೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://adage.com/article/special-report-the-advertising-century/ad-age-advertising-century-top-100-advertising-campaigns/140150/|title=Ad Age Advertising Century: Top 100 Campaigns|date=March 29, 1999|website=adage.com|publisher=Crain Communications Inc|access-date=ಆಗಸ್ಟ್ 8, 2022|archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 31, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121231103329/http://adage.com/article/special-report-the-advertising-century/ad-age-advertising-century-top-100-advertising-campaigns/140150/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;top&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;cnn&quot;&gt;{{Cite web|url=https://money.cnn.com/galleries/2009/fortune/0908/gallery.iconic_ads.fortune/index.html|title=Game-changing ads|last=Kabourek, Sarah|publisher=CNN|access-date=|archive-date=2022-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20220808143922/https://money.cnn.com/galleries/2009/fortune/0908/gallery.iconic_ads.fortune/index.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಡೋಯ್ಲ್ ಡೇನ್ ಬರ್ನ್‌ಬಾಚ್‌ನ ವೋಕ್ಸ್‌ವ್ಯಾಗನ್ ಬೀಟಲ್ ಪ್ರಚಾರವು ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರಚಾರ ಎಂದು ''ಆಡ್ ಏಜ್‌ನಿಂದ'' ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. &lt;ref&gt;[http://adage.com/century/campaigns.html &quot;Top 100 Advertising Campaigns&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511185517/http://adage.com/century/campaigns.html |date=2011-05-11 }}. ''Ad Age''. Retrieved July 15, 2010.&lt;/ref&gt; ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಜಾಹೀರಾತುಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ. ಕ್ರೋನ್‌ನ ಮೊದಲ ೧೦೦ ಜಾಹೀರಾತುಗಳ ಕಲಾ-ನಿರ್ದೇಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೊಯೆನಿಗ್ ಅವರನ್ನು ಅನೇಕ ಇತರ ಬರಹಗಾರರು ಅನುಸರಿಸಿದರು. (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಾಬ್ ಲೆವೆನ್ಸನ್) ಈ ಅಭಿಯಾನವು &quot;ಮಾರಾಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ನಿಷ್ಠೆಯ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಮಾಡಿದೆ&quot; ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜಾಹೀರಾತು ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಜಾಹೀರಾತು ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಕೆಲಸವು ಜಾಹೀರಾತಿನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ರಚಿಸುವ ವಿಧಾನದಿಂದ ನೀವು ಇಂದು ಗ್ರಾಹಕರಂತೆ ನೋಡುವವರೆಗೆ.&quot; &lt;ref&gt;[http://www.bizjournals.com/portland/stories/1999/11/15/smallb4.html &quot;Top ad campaign of century? VW Beetle, of course&quot;]. ''Portland Business Journal''. Retrieved July 15, 2010.&lt;/ref&gt;

== ಹಿನ್ನೆಲೆ ==
[[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ವಿಶ್ವ ಸಮರ II ರ]] ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ವಿಶ್ವ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಸೂಪರ್ ಪವರ್ ಆಯಿತು.  ಬೇಬಿ ಬೂಮರ್ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು &quot;ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಶಕ್ತಿಯುತ ಕಾರುಗಳ ಗೀಳು&quot; ಗಾಗಿ ಕಾರುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://money.cnn.com/galleries/2009/fortune/0908/gallery.iconic_ads.fortune/index.html|title=Game-changing ads|last=Kabourek, Sarah|publisher=CNN|access-date=|archive-date=2022-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20220808143922/https://money.cnn.com/galleries/2009/fortune/0908/gallery.iconic_ads.fortune/index.html|url-status=dead}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFKabourek,_Sarah&quot;&gt;Kabourek, Sarah. [https://money.cnn.com/galleries/2009/fortune/0908/gallery.iconic_ads.fortune/index.html &quot;Game-changing ads&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220808143922/https://money.cnn.com/galleries/2009/fortune/0908/gallery.iconic_ads.fortune/index.html |date=2022-08-08 }}. CNN.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; ಬೀಟಲ್ &quot;ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಆಟೋಮೊಬೈಲ್&quot; ಅನ್ನು [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನಿಯ]] ವೋಲ್ಫ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ [[ನಾಜಿ ಪಕ್ಷ|ನಾಜಿಗಳು]] ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸ್ಥಾವರದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಾಹನವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಸವಾಲಿನದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;[http://www.bizjournals.com/portland/stories/1999/11/15/smallb4.html &quot;Top ad campaign of century? VW Beetle, of course&quot;]. ''Portland Business Journal''. Retrieved July 15, 2010.&lt;/ref&gt; (ಜರ್ಮನಿನಾಜಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ). &lt;ref&gt;[http://ask.yahoo.com/20050308.html &quot;Did Hitler really invent the Volkswagen?&quot;]. Yahoo!. Retrieved July 15, 2010.&lt;/ref&gt; ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ನಂತರ ಓದುಗರಿಗೆ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಮನವೊಲಿಸುವ ಬದಲು ಓದುಗರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದವು ಹಾಗೂ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಾಸ್ತವಕ್ಕಿಂತ ಫ್ಯಾಂಟಸಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೇರೂರಿದೆ.

== ಪ್ರಚಾರ ==
ಹೆಲ್ಮಟ್ ಕ್ರೋನ್ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ &quot;ಥಿಂಕ್ ಸ್ಮಾಲ್&quot; ಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿತು. ವಿಲಿಯಂ ಬರ್ನ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಅವರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ವೋಕ್ಸ್‌ವ್ಯಾಗನ್‌ಗಾಗಿ &quot;ಥಿಂಕ್ ಸ್ಮಾಲ್&quot; ಮತ್ತು &quot;ಲೆಮನ್&quot; ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಕ್ರೋನ್ ಜೂಲಿಯನ್ ಕೊಯೆನಿಗ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಡಿ.ಡಿ.ಬಿ  ಬೀಟಲ್‌ನ ರೂಪದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಮುದ್ರಣ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಅದು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರುಗಳಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ. ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿನ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗಮನವು ಬೀಟಲ್‌ಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಗಮನವನ್ನು ತಂದಿತು. ಡಿ.ಡಿ.ಬಿ &quot;ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸರಳತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಐಷಾರಾಮಿ ಜೊತೆ ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ&quot;. ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮುದ್ರಣ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಿಳಿ ಜಾಗದಿಂದ ತುಂಬಿವೆ ಹಾಗೂ ಬೀಟಲ್‌ನ ಸಣ್ಣ ಚಿತ್ರ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅದರ ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠೀಯತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ ಹಾಗೂ ಪುಟದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಪಠ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಮುದ್ರಣವು ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿದೆ.  &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://money.cnn.com/galleries/2009/fortune/0908/gallery.iconic_ads.fortune/index.html|title=Game-changing ads|last=Kabourek, Sarah|publisher=CNN|access-date=|archive-date=2022-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20220808143922/https://money.cnn.com/galleries/2009/fortune/0908/gallery.iconic_ads.fortune/index.html|url-status=dead}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFKabourek,_Sarah&quot;&gt;Kabourek, Sarah. [https://money.cnn.com/galleries/2009/fortune/0908/gallery.iconic_ads.fortune/index.html &quot;Game-changing ads&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220808143922/https://money.cnn.com/galleries/2009/fortune/0908/gallery.iconic_ads.fortune/index.html |date=2022-08-08 }}. CNN.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;

ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಮರಣದಂಡನೆಯು ಹಲವಾರು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಮುರಿದುಬಿತ್ತು. ಲೇಔಟ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರೂ  ಚಿತ್ರ, ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೂರು-ಕಾಲಮ್ ದೇಹವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇತರ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ಎದ್ದು ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿವೆ. ಸೆರಿಫ್ ಫಾಂಟ್‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾನ್ಸ್-ಸೆರಿಫ್ ಫಾಂಟ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿದೆ. ಇದು &quot;ಥಿಂಕ್ ಸ್ಮಾಲ್&quot; ಎಂಬ ಅಡಿಬರಹದ ನಂತರ ಪೂರ್ಣ-ವಿರಾಮವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ದೇಹ-ನಕಲು ವಿಧವೆಯರು ಮತ್ತು ಅನಾಥರಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಜಾಹೀರಾತಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಭಾವನೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾರಿನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮೇಲಿನ ಎಡ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಓದುಗರ ಗಮನವನ್ನು ಶಿರೋನಾಮೆಯ ಕಡೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೋನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸವು ಬದಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಪ್ರತಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗೆ &quot;ಮನೆ ಶೈಲಿ&quot; ಯ ಒಂದು ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;Sivulka, J., ''Soap, Sex, and Cigarettes: A Cultural History of American Advertising'' Cengage Learning, 2011, p. 258&lt;/ref&gt;

== ಪುಸ್ತಕಗಳು ==
''ಥಿಂಕ್ ಸ್ಮಾಲ್'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ೧೯೬೭ ರ ಪ್ರಚಾರ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ವೋಕ್ಸ್‌ವ್ಯಾಗನ್ ವಿತರಕರು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ವಿತರಿಸಿದರು. ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಆಡಮ್ಸ್, ಬಿಲ್ ಹೋಯೆಸ್ಟ್, ವರ್ಜಿಲ್ ಪಾರ್ಚ್, ಗಹನ್ ವಿಲ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಆ ದಶಕದ ಇತರ ಉನ್ನತ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರು ವೋಕ್ಸ್‌ವ್ಯಾಗನ್‌ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಕಾರ್ಟೂನ್‌ಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದರು.  ಇವುಗಳನ್ನು ಎಚ್. ಅಲೆನ್ ಸ್ಮಿತ್, ರೋಜರ್ ಪ್ರೈಸ್ ಮತ್ತು ಜೀನ್ ಶೆಫರ್ಡ್ ರಂತಹ ಹಾಸ್ಯಗಾರರ ಮೋಜಿನ ವಾಹನ ಪ್ರಬಂಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಪುಸ್ತಕದ ವಿನ್ಯಾಸವು ಪ್ರತಿ ಕಾರ್ಟೂನ್ ಅನ್ನು ಕಾರ್ಟೂನ್ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿತು.

ಅಭಿಯಾನವು ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಅಭಿಯಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಯಶಸ್ಸಿನ ಅಂಶಗಳ ಗಂಭೀರ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ''ಥಿಂಕ್ ಸ್ಮಾಲ್: ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಆ ವೋಕ್ಸ್‌ವ್ಯಾಗನ್ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು'' ಫ್ರಾಂಕ್ ರೋಸೋಮ್ (೧೯೭೦) &lt;ref&gt;Rowsome, F., ''Think Small: The Story of those Volkswagen Ads'', S. Greene Press,1970 &lt;/ref&gt; ''ಥಿಂಕ್ ಸ್ಮಾಲ್: ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್ ಗ್ರೇಟೆಸ್ಟ್ ಆಡ್'' (೨೦೧೧) ಡೊಮಿನಿಕ್ ಇಮ್ಸೆಂಗ್ ಅವರಿಂದ&lt;ref&gt;Imseng, D., ''Think Small: The Story of the World's Greatest Ad'', Full Stop Press, 2011 &lt;/ref&gt; ಹಾಗೂ ''ಥಿಂಕಿಂಗ್ ಸ್ಮಾಲ್: ದಿ ಲಾಂಗ್, ಸ್ಟ್ರೇಂಜ್ ಟ್ರಿಪ್ ಆಫ್ ದಿ ವೋಕ್ಸ್‌ವ್ಯಾಗನ್ ಬೀಟಲ್'' (೨೦೧೨) ಆಂಡ್ರಿಯಾ ಹಿಯೊಟ್ ಅವರಿಂದ; &lt;ref&gt;Hiott, A., ''Thinking Small: The Long, Strange Trip of the Volkswagen Beetle'' Random House Publishing Group, 2012&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{Reflist}}

== ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ ==
* {{Cite book|url=http://www.randomhouse.com/book/201570/thinking-small-by-andrea-hiott|title=Thinking Small: The Long, Strange Trip of the Volkswagen Beetle|last=Hiott, Andrea|publisher=Ballantine, Random House|year=2012}}  
* {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Il5PAAAAMAAJ|title=Think small: The story of those Volkswagen ads|last=Rowsome, Frank|publisher=S. Green Press|year=1970|isbn=9780828901208}}
* Marcantonio, Alfredo &amp; David Abbott. ''&quot;Remember those great Volkswagen ads?&quot;'' London: Booth-Clibborn Editions, 1993.  [[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/1-873968-12-4|1-873968-12-4]]
* [https://volkswagen-ads.com/ Imseng, Dominik. ''Ugly Is Only Skin-Deep: The Story of the Ads That Changed the World.'' Matador, 2016.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190507042738/https://volkswagen-ads.com/ |date=2019-05-07 }}  [[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-1785893179|978-1785893179]]
* Challis, Clive. ''&quot;Helmut Krone. The book. Graphic Design and Art Direction (concept, form and meaning) after advertising's Creative Revolution).&quot;'' London: Cambridge Enchorial Press, 2005.  [[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/0-9548931-0-7|0-9548931-0-7]]
{{Interwikineeded}}</text>
      <sha1>goucegwmtprydc2rksqd1l83tfx0nfu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಗಣೇಶನ ಪತ್ನಿಯರು</title>
    <ns>0</ns>
    <id>144960</id>
    <revision>
      <id>1373666</id>
      <parentid>1344573</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T10:46:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FluteWarrior</username>
        <id>99457</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>1373666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38988" sha1="qeiovhvhufmk6ns3iyll98fpgfjn4ow" xml:space="preserve">[[ಚಿತ್ರ:Ganapati1.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/Ganapati1.jpg/220px-Ganapati1.jpg|thumb| ರಿದ್ಧಿ (ಸಮೃದ್ಧಿ) ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿ (ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ) ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಗಣೇಶ, [[ರಾಜಾ ರವಿ ವರ್ಮ|ರಾಜಾ ರವಿವರ್ಮಾ]] (೧೮೪೮-೧೯೦೬) ಅವರಿಂದ &quot;ರಿದ್ಧಿ ಸಿದ್ಧಿ&quot; ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ]]
ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಗಣೇಶ|ಗಣೇಶನ]] ವೈವಾಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯವು ಸಾಕಷ್ಟು ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ವಿಮರ್ಶೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.  ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಗಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಲವಾರು ಮಾದರಿಗಳ ಸಾಂಗತ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಪುರಾಣಗಳ ಒಂದು ಮಾದರಿಯು ''[[ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ|ಗಣೇಶನನ್ನು]]'' ಯಾವುದೇ ಸಂಗಾತಿಗಳಿಲ್ಲದ ಅವಿವಾಹಿತ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಮಾದರಿಯು ಅವನನ್ನು [[ಬುದ್ಧಿ]] (ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ), [[ಅಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಳು|ಸಿದ್ಧಿ]] (ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ) ಮತ್ತು ''ರಿದ್ಧಿ'' (ಸಮೃದ್ಧಿ) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ; ಈ ಗುಣಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗಣೇಶನ ಪತ್ನಿಯರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ದೇವತೆಗಳಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಮತ್ತೊಂದು ಮಾದರಿಯು ಗಣೇಶನನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳ ದೇವತೆಯಾದ [[ಸರಸ್ವತಿ|ಸರಸ್ವತಿಯೊಂದಿಗೆ]] ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. [[ಬಾಂಗ್ಲಾ (ಬಙ್ಗ)|ಬಂಗಾಳ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಬಾಳೆ ಹಣ್ಣು|ಬಾಳೆ]] ಮರ, ಕಾಲ ಬೋ (ಅಥವಾ ಕೋಲಾ ಬೌ) ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಣೇಶನ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಅವನ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,  ಸೃಜನಶೀಲ ಶಕ್ತಿಯು ಅವನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ.

ಈ ಮಾದರಿಗಳ ನಡುವಿನ ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು, ಮಾದರಿಗಳು ಕಂಡುಬರುವ ಕಾಲಾವಧಿಗಳು ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತಹ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ಮೂಲಕ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಭಕ್ತನು ಬಳಸುವ ಆದ್ಯತೆಯ ಧ್ಯಾನ ರೂಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ, ವಿವಿಧ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೂಪಗಳ ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗನಿಂದ  ತಾಂತ್ರಿಕ ದೇವತೆಯವರೆಗಿನ ರೂಪವನ್ನು ಗಣೇಶನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ( [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] : ಬಾಲ ಗಣಪತಿ ; ''bālagāņapati'' ).&lt;ref&gt;For descriptions of the 32 meditation forms appearing in the ''{{IAST|Śrītattvanidhi}}'', see: Martin-Dubost, pp. 120–123.&lt;/ref&gt;

== ಅವಿವಾಹಿತ ==
ಒಂದು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯೇತರ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಗಣೇಶನು ''[[ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ|ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ]]'', ಅಂದರೆ ಅವಿವಾಹಿತ.  ಈ ಮಾದರಿಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;Brown p.126&lt;/ref&gt; ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಬದ್ಧತೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;Heras, p. 59. Heras quotes from Herbert's ''Ganesa'', which says, &quot;La couleur rouge de son corps est celle que donne aux grandes yogins la pratique intense de la meditation&quot; (translation: The red color of his body is that which the intense practice of meditation gives to great Yogis).&lt;/ref&gt; ಗಣೇಶ ಸಹಸ್ರನಾಮದ ಗಣೇಶ ಪುರಾಣದ ಆವೃತ್ತಿಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನನ್ನು ಜೀವಮಾನದ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಭಾಸ್ಕರಯ್ಯ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ, ಇದು ಅಭಿರು (ಶ್ಲೋಕ ೯a) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.  ಭಾಸ್ಕರಯ್ಯ ಈ ಪದ್ಯದ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಅಭಿರು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥ &quot;ಹೆಣ್ಣು ಇಲ್ಲದೆ&quot; ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಈ ಪದವು &quot;ಭಯವಿಲ್ಲದ&quot; ಎಂಬ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;Apte, p. 720.&lt;/ref&gt;

== ಬುದ್ಧಿ, ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ರಿದ್ಧಿ ==
''ಗಣೇಶ ಪುರಾಣ'' ಮತ್ತು ''ಮುದ್ಗಲ ಪುರಾಣವು'' ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಗಣೇಶನ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.&lt;ref&gt;''Mudgala Purana'' VI.9.8 and ''Ganesha Purana'' II.125.39, II.6.24, II.31.9. Citations for the Ganesha Purana are from the Yogindra Mata 1985 (Part II) editions.&lt;/ref&gt; ಈ ಎರಡು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಗಣಪತಿಯ &lt;ref&gt;''Mudgala Purana'' VIII.43.26-7 and Ganesha Purana ''II.130.22''.&lt;/ref&gt; ಆಂತರಿಕ ಭಾಗವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಥಾಪನ್ ಪ್ರಕಾರ &lt;ref&gt;Thapan, pp. 192–193.&lt;/ref&gt; ಶಕ್ತಿ ಪೂಜೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ''ಗಣೇಶ ಪುರಾಣದ'' ಅಧ್ಯಾಯ I.೧೮.೨೪-೩೯ ರಲ್ಲಿ, ಗಣೇಶನ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನು ಸ್ವತಃ ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಇದರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮ ಅವುಗಳನ್ನು ಗಣೇಶನಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಗಣೇಶ ಅವುಗಳನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.  ''ಗಣೇಶ ಪುರಾಣ'' I.೬೫.೧೦-೧೨ ರಲ್ಲಿ ಈ ಘಟನೆಯ ಒಂದು ರೂಪಾಂತರವಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ದೇವರುಗಳು ಗಣೇಶನಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯು ಬ್ರಹ್ಮನ ಮನಸಿನಿಂದ  ಹುಟ್ಟಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಗಣೇಶನಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Bailey 1995&quot; /&gt;

ಮೊರ್ಗಾಂವ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಗಣೇಶ ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಷ್ಟ ವಿನಾಯಕ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕೇಂದ್ರ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಮೊರಗಾಂವ್ ದೇವಾಲಯದೊಳಗಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರದೇಶವೆಂದರೆ ಗರ್ಭಗುಡಿ ( ಗರ್ಭಗ್ರಹ ), ಗಣೇಶನ ಚಿತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಆವರಣ. ಚಿತ್ರದ ಬಲ ಮತ್ತು ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;Courtright, pp. 212–213.&lt;/ref&gt; ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ತ್ರೀ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ರಿದ್ಧಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜೋಡಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಪೌರಾಣಿಕ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಈ ಜೋಡಿಯು [[ಶಿವ ಪುರಾಣ|ಶಿವ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ]] ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿಗೆ ಮತ್ತು [[ಮತ್ಸ್ಯಾವತಾರ|ಮತ್ಸ್ಯ]] ಪುರಾಣದಿಂದ ರಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿದೆ.

=== ಸಂಬಂಧಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ===
ಶಿವ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಇಬ್ಬರು ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಾದ ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಗಣೇಶ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರ ಸ್ಕಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಗಣೇಶನು ಬುದ್ಧಿವಂತ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.&lt;ref&gt;''{{IAST|Śiva Purāṇa}}'' 2.5.19.15–20. Translation. Courtright, pp. 123–125.&lt;/ref&gt; ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಗಣೇಶನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಜನಿಸಿದರು ಎಂದು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ: ''ಕ್ಷೇಮ''  (ಸಮೃದ್ಧಿ), ಸಿದ್ಧಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಲಾಭ (ಸ್ವಾಧೀನ, ಲಾಭ) ಬುದ್ಧಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಈ ಕಥೆಯ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ರೂಪಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಪುತ್ರರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ   ಶುಭ (ಹಿಂದಿ ''ಶುಭ'') ಮತ್ತು ಲಾಭ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;Brown p.130&lt;/ref&gt; ''ಶಿವಪುರಾಣದ'' ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವಾಗ, ಗಣೇಶನನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈ ಎರಡು ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ದೇವತೆಗಳ ನಡುವೆ ಕುಳಿತಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದಾಗ, &quot;ಈ ಮಹಿಳೆಯರು ಅವನ ಆಂಡ್ರೊಜಿನಸ್ ಸ್ವಭಾವದ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಗಳಂತಿದ್ದಾರೆ, ಸಂಗಾತಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಶಕ್ತಿಗಳು.&quot; &lt;ref&gt;Courtright, pp. 124, 213. &quot;They are his śaktis (the feminine emanations of his creative powers).&quot;&lt;/ref&gt;

ಲುಡೋ ರೋಚರ್ ಹೇಳುವಂತೆ &quot; ಗಣೇಶ ವಿವರಣೆಗಳು ''ಸಿದ್ಧಿ-ಬುದ್ಧಿ-ಸಮನ್ವಿತ'' 'ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ನಂತರ ''ಸಿದ್ಧಿ'' ಮತ್ತು ''ಬುದ್ಧಿ''.' ಗಣೇಶ ಇರುವಾಗ, ''ಸಿದ್ಧಿ'' 'ಯಶಸ್ಸು' ಮತ್ತು ''ಬುದ್ಧಿ'' 'ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ' ಹಿಂದೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮದುವೆಯು ನಂತರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾದ ಮೂಲ ಕಲ್ಪನೆಯು ಇದೇ ಆಗಿರಬಹುದು.&quot;  ''ಗಣೇಶ ಸಹಸ್ರನಾಮದ'' ''ಗಣೇಶ ಪುರಾಣದ'' ಆವೃತ್ತಿಯ ೪೯ಎ  ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಗಣೇಶನ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಿದ್ಧಿಸಿದ್ಧಿಪ್ರವರ್ಧನ (&quot;ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಯಶಸ್ಸಿನ ವರ್ಧನೆ&quot;). ''ಮತ್ಸ್ಯ ಪುರಾಣವು'' ಗಣೇಶನನ್ನು &quot;  (ಸಮೃದ್ಧಿ) ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿ (ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ) ಗುಣಗಳ ಒಡೆಯ&quot; ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;''Matsya Purana'' 260.55. Edited by Jamna Das Akhtar (Delhi: Oriental Publishers, 1972), 310.&lt;/ref&gt;

ಅಜಿತಾಗಮದಲ್ಲಿ, ಹರಿದ್ರಾ ಗಣಪತಿ ಎಂಬ ಗಣೇಶನ ತಾಂತ್ರಿಕ ರೂಪವನ್ನು ಅರಿಶಿನ-ಬಣ್ಣದ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಹೆಸರಿಸದ ಹೆಂಡತಿಯರು ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. &quot;ಹೆಂಡತಿಯರು&quot; ಎಂಬ ಪದ ( [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] : {{Lang|sa|दारा}} ; dārā ) ಅನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ( [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] : {{Lang|sa|दारायुगलम्}} ; dārāyugalam ).&lt;ref&gt;Macdonell, p. 118.&lt;/ref&gt; ಈ ಹೆಂಡತಿಯರು ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;''Ajitāgama'' Vol. III. 55.18.&lt;/ref&gt;

=== ಅಷ್ಟ ಸಿದ್ಧಿ ===
[[ಚಿತ್ರ:AshtaSiddhi.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/AshtaSiddhi.jpg/170px-AshtaSiddhi.jpg|thumb| ಅಷ್ಟ (8) [[ಅಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಳು|ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು]] ಹೊಂದಿರುವ ಗಣೇಶ. ಅಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಳು ಗಣೇಶನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. - [[ರಾಜಾ ರವಿ ವರ್ಮ|ರಾಜಾ ರವಿವರ್ಮಾ]] ಅವರ ಚಿತ್ರಕಲೆ (1848-1906)]]
[[ಅಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಳು|ಅಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಯೊಡನೆ]] ಗಣೇಶನ ಸಂಬಂಧ&amp;nbsp;- ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಪಡೆದ ಎಂಟು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು - ಈ ರೀತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗತವಾದವು. ನಂತರದ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಈ ಎಂಟು ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಣೇಶನನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಯುವತಿಯರ ಗುಂಪು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;Martin-Dubost, p. 332.&lt;/ref&gt; [[ರಾಜಾ ರವಿ ವರ್ಮ|ರಾಜಾ ರವಿವರ್ಮ]] ಅವರ ಚಿತ್ರಕಲೆ (ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ) ಈ ಪ್ರತಿಮಾರೂಪದ ರೂಪದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಾರಕರಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಗಣೇಶನ ಕಾಸ್ಮೋಪಾಲಿಟನ್ ಶಾಕ್ತ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ,ಅಷ್ಟ ಸಿದ್ಧಿ ಎಂಟು ದೇವತೆಗಳೆಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಣೇಶ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ದೇವಾಂತಕ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಲು ಗಣೇಶನು ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಗತವಾದ ಅಷ್ಠ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. ಗೆಟ್ಟಿಯವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಎಂಟು ಪತ್ನಿಯರು ಒಂದೇ ದೇವಿ, ಗಣೇಶನ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟ  ಸಿದ್ಧಿಯು ಗಣೇಶನನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸಪ್ತಮತ್ರಿಕ ರೂಪಾಂತರವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಅವಳು ಊಹಿಸುತ್ತಾಳೆ.&lt;ref&gt;Brown p.122&lt;/ref&gt;

=== ದೇವಿ ಸಂತೋಷಿ ===
ಗಣೇಶನನ್ನು ೧೯೭೫ ರ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಜೈ ಸಂತೋಷಿ'' ಮಾದಲ್ಲಿ ರಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ ಮನೆಯವನಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷಿ ಮಾ ( [[ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿ|ದೇವನಾಗರಿ]] : संतोषी माँ) ಅವರ ತಂದೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿಲ್ಲ. ಸಂತೋಷಿ ಮಾ ಅವರ ಆಕೃತಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಒಂದು ಆರಾಧನೆಯು ಬೆಳೆದಿದೆ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಅನಿತಾ ರೈನಾ ಥಾಪನ್ ಮತ್ತು ಲಾರೆನ್ಸ್ ಕೊಹೆನ್ ಅವರು ಜನಪ್ರಿಯ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಗಣೇಶನ ನಿರಂತರ ವಿಕಾಸದ ಪುರಾವೆಯಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;Thapan, pp. 15–16, 230, 239, 242, 251.&lt;/ref&gt;

== ಬುದ್ಧಿ (ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ) ==
ಗಣೇಶನನ್ನು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಅಧಿಪತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;Nagar, p. 5.&lt;/ref&gt; ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ''ಬುದ್ಧಿ'' ಎಂಬ ಪದವು ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ನಾಮಪದವಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಅಥವಾ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಎಂದು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;Apte, p. 703.&lt;/ref&gt; [[ಬುದ್ಧಿ|ಬುದ್ಧಿಯ]] ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಪುರಾಣ ಕಾಲದ ಗಣೇಶನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಅನೇಕ ಕಥೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಗಣೇಶ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗಣೇಶ ಸಹಸ್ರನಾಮದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನ ಒಂದು ಹೆಸರು ''ಬುದ್ಧಿಪ್ರಿಯ''.&lt;ref&gt;''Ganesha Purana'' I.46, v. 5 of the Ganesha Sahasranama section in GP-1993, Sharma edition. It appears in verse 10 of the version as given in the Bhaskararaya commentary.&lt;/ref&gt; ಗಣೇಶ ಸಹಸ್ರನಾಮದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇದೆ.ಗಣೇಶನಿಗೆ  ಹೇಳುವ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಹೆಸರುಗಳ ವಿಶೇಷ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿಪ್ರಿಯ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;Sharma edition, GP-1993 I.46, verses 204–206. The Bailey edition uses a variant text, and where Sharma reads Buddhipriya, Bailey translates &quot;Granter-of-lakhs.&quot;&lt;/ref&gt; ''ಪ್ರಿಯಾ'' ಪದವು &quot;ಪ್ರೀತಿ&quot; ಅಥವಾ ವೈವಾಹಿಕ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ &quot;ಪ್ರೇಮಿ, ಪತಿ&quot; ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು,  ಆದ್ದರಿಂದ ''ಬುದ್ಧಿಪ್ರಿಯಾ'' ಎಂದರೆ &quot;ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ&quot; ಅಥವಾ &quot;ಬುದ್ಧಿಯ ಪತಿ&quot; ಎಂದರ್ಥ.&lt;ref&gt;Krishan 1999; pp. 60–70 discusses Ganesha as &quot;Buddhi's Husband&quot;.&lt;/ref&gt;

ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯೊಂದಿಗಿನ ಈ ಸಂಬಂಧವು ''ಬುದ್ಧನ'' ಹೆಸರಿನಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಇದು ಗಣೇಶ ಸಹಸ್ರನಾಮದ ಗಣೇಶ ಪುರಾಣದ ಎರಡನೇ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನ ಹೆಸರಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.  ಗಣೇಶ ಸಹಸ್ರನಾಮದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡುವುದರಿಂದ ಹೆಸರು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾಸ್ಕರರಾಯರ ಗಣೇಶ ಸಹಸ್ರನಾಮದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಗಣೇಶನಿಗೆ ಈ ಹೆಸರು ಎಂದರೆ ಬುದ್ಧನು ಗಣೇಶನ [[ಅವತಾರ]] ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;Bhaskararaya's commentary on the name Buddha with commentary verse number is: &quot;नित्यबुद्धस्वरूपत्वात् अविद्यावृत्तिनाशनः । यद्वा जिनावतारत्वाद् बुद्ध इत्यभिधीयते ॥ १५ ॥&quot;&lt;/ref&gt; ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು [[ಗಾಣಪತ್ಯ|ಗಣಪತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ]] ಸಹ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಗಣೇಶ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಮುದ್ಗಲ ಪುರಾಣದ ಮುಖ್ಯ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಗಣೇಶನ ಅವತಾರಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಭಾಸ್ಕರರಾಯರು ಈ ಹೆಸರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಅಂದರೆ ಗಣೇಶನ ಸ್ವರೂಪವು &quot;ಶಾಶ್ವತ ಜ್ಞಾನೋದಯ&quot;, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಬುದ್ಧ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.

== ಶಕ್ತಿಗಳ ಮೋಟಿಫ್ ==
[[ಚಿತ್ರ:MahA_gaNapati.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/MahA_gaNapati.jpg/220px-MahA_gaNapati.jpg|left|thumb| ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಮಹಾಗಣಪತಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ. ಶ್ರೀತತ್ತ್ವನಿಧಿಯಿಂದ (೧೯ನೇ ಶತಮಾನ).]]
ಗಣೇಶನ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಚಿತ್ರವು ಅವನನ್ನು ಒಂದೇ ಮಾನವನಂತೆ ಕಾಣುವ ಶಕ್ತಿ.  ಆನಂದ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಗಣೇಶನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರಣವು ಆರನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಬಂದಿದೆ.  ಸಂಗಾತಿಯು ವಿಶಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೋಹೆನ್ ಮತ್ತು ಗೆಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಶಕ್ತಿಯ ಲಕ್ಷಣವು ಗಣಪತ್ಯ ಆರಾಧನೆಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಾಖೆಗಳ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿದೆ. ಗೆಟ್ಟಿಯು &quot;ಶಕ್ತಿ ಗಣಪತಿ&quot; ಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅದು ಐದು ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಗಣಪತ್ಯರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.  ಶ್ರೀತತ್ತ್ವನಿಧಿಯಲ್ಲಿ  ಕಂಡುಬರುವ ಗಣೇಶನ ಮೂವತ್ತೆರಡು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಧ್ಯಾನ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಆರು ಶಕ್ತಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.  ಈ ಮಾದರಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪವು ಗಣೇಶನು ತನ್ನ ಎಡ ಸೊಂಟದ ಮೇಲೆ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಕೇಕ್ ಅಥವಾ ಸುತ್ತಿನ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳ ಬಟ್ಟಲನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ. ರುಚಿಕರವಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲು ಗಣೇಶನು ತನ್ನ ಕಾಂಡವನ್ನು ತನ್ನ ಎಡಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಚಿತ್ರದ ಕೆಲವು ತಾಂತ್ರಿಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಉಚ್ಚಾರಣೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಗೆಸ್ಚರ್ ಅನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಈ ರೂಪದ ಕೆಲವು ತಾಂತ್ರಿಕ ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನು  ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;Avalon. Section 13. An English translation of this section is also included in the introduction.&lt;/ref&gt;

ಪೃಥ್ವಿ ಕುಮಾರ್ ಅಗರವಾಲಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ತ್ರೀ ಸಂಗಾತಿಗಳು ಅಥವಾ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಣೇಶನ ಐವತ್ತು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಶಗಳು ಅಥವಾ ರೂಪಗಳ ಕನಿಷ್ಠ ಆರು ವಿಭಿನ್ನ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ. ಜೋಡಿಯಾಗಿರುವ ಶಕ್ತಿಗಳ ಈ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ, ಪುಷ್ಟಿ ಮುಂತಾದ ದೇವಿಯ ಹೆಸರುಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಯಾವ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲೂ ಬುದ್ಧಿ, ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ರಿದ್ಧಿಯ ಹೆಸರುಗಳು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪಟ್ಟಿಗಳು ಈ ಶಕ್ತಿಗಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರದ ರೂಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಒಂದು ಮೂಲ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಗ್ರವಾಲಾ ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು [[ನಾರದ ಪುರಾಣ]] (I.೬೬.೧೨೪-೩೮) ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉಚ್ಚಿಸ್ಟಗಣಪತಿ ಉಪಾಸನ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಎರಡು ವಿಧಗಳಾಗಿವೆ. ಮೊದಲ ವಿಧದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಆ ರೂಪಕ್ಕೆ ಹೆಸರಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ಜೋಡಿಯೊಂದಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಎರಡನೆಯ ವಿಧ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂದ ಪುರಾಣ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ (II. IV.೪೪.೬೩–೭೬) ಮತ್ತು ''ಶಾರದತಿಲಕದ'' (I.೧೧೧೫) ಮೇಲಿನ ರಾಘವಭಟ್ಟ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಒಂದು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಐವತ್ತು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗಣೇಶನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಎರಡನೆಯ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಎರಡನೆಯ ವಿಧದ ಪಟ್ಟಿಯು ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಯುಕ್ತ ಪದಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿನ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;Nagar, pp. 197–198. A list of fifty aspects as described in the ''{{IAST|Yoginīhṛdaya}}'' that is similar to those identified by Agrawala.&lt;/ref&gt;

== ಸರಸ್ವತಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ==
[[ಚಿತ್ರ:Ganesha_Saraswati_Lakshmi_in_Hindu_Temple_Malaysia.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5d/Ganesha_Saraswati_Lakshmi_in_Hindu_Temple_Malaysia.jpg/220px-Ganesha_Saraswati_Lakshmi_in_Hindu_Temple_Malaysia.jpg|thumb| ದೇವಾಲಯದ ಮೇಲೆ [[ಗಣೇಶ]] (ಮಧ್ಯ), [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ]] (ಎಡ) ಮತ್ತು [[ಸರಸ್ವತಿ]].]]
ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ, ಸಮಕಾಲೀನ ಪೋಸ್ಟರ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ, ಗಣೇಶನನ್ನು [[ಸರಸ್ವತಿ]] (ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ದೇವತೆ) ಅಥವಾ [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ]] (ಅದೃಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ದೇವತೆ) ಅಥವಾ ಎರಡನ್ನೂ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;Brown p.129&lt;/ref&gt; ಗಣೇಶ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭೌತಿಕ ಯೋಗಕ್ಷೇಮಕ್ಕೆ ತಕ್ಷಣದ ಹೊಣೆಗಾರರಾಗಿರುವ ದೈವತ್ವಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಣೇಶ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ಬುದ್ದಿ (ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ) ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಗಣೇಶ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಇಬ್ಬರೂ ರಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿಯ ದೇವತೆಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ (ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಯಶಸ್ಸು).&lt;ref name=&quot;Brown p.133&quot;&gt;Brown p.133&lt;/ref&gt; ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ|ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ]], ಗಣೇಶನು [[ಸರಸ್ವತಿ|ಸರಸ್ವತಿಯೊಂದಿಗೆ]] ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಕೆಲವರು ಇಬ್ಬರು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ ಗಣೇಶನ ಏಕೈಕ ಪತ್ನಿ ಎಂದು ಇತರರು ಅವರನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಇಬ್ಬರೂ ಗಣೇಶನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.  ಗಣೇಶನೊಂದಿಗಿನ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಒಡನಾಟವು ಗಣೇಶನ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದೊಂದಿಗೆ ವಿರಳವಾಗಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅವರ ಸಂಬಂಧಕ್ಕಾಗಿ ಇತರ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ: ಅವರ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು [[ದೀಪಾವಳಿ|ದೀಪಾವಳಿಯಂದು]] ಅವರ ಜಂಟಿ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ &quot;ವ್ಯಾಪಾರ ಸಮುದಾಯ&quot;.&lt;ref name=&quot;Brown p.133&quot;/&gt; ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ]], ಗಣೇಶನನ್ನು ಸರಸ್ವತಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಸಹೋದರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

== ಕೋಲಾ ಬೌ ==
[[ಚಿತ್ರ:Nabapatrika.JPG|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/Nabapatrika.JPG/220px-Nabapatrika.JPG|thumb| ಕೋಲಾ ಬೌ (ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಹೆಂಡತಿ) ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನ ಚಿತ್ರದ ಬಳಿ ಬಿಳಿ-ಕೆಂಪು ಸೀರೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ]]
[[ಬಾಂಗ್ಲಾ (ಬಙ್ಗ)|ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ]], [[ದುರ್ಗೆ|ದುರ್ಗಾ]] ಪೂಜೆಯ ಮೇಲೆ ಗಣೇಶನು [[ಅಡಿಗೆ ಬಾಳೆ|ಬಾಳೆ]] (ಬಾಳೆ) ಮರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ, &quot;ಕೋಲಾ ಬೌ&quot;  (ಕೋಲಾ-ಬೌ ಎಂದು ಸಹ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ), ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ದೇವತೆಯಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;Martin-Dubost defines the Kola Bou (Kolābou) as &quot;the banana tree goddess&amp;nbsp;... worshipped every year in the villages of Bengal, during the great Durga festival in September–October. Paul Martin-Dubost says that the etymology of the name Kolābou is from kolā (banana) + bou (young bride).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Martin-Dubost, pp. 88–90, 349. Uses the term &quot;Kolābou&quot; for this tree.&lt;/ref&gt;

[[ದುರ್ಗಾ ಪೂಜಾ|ದುರ್ಗಾಪೂಜೆಯ]] ಮೊದಲ ದಿನದಂದು ಕೋಲ [[ಸೀರೆ|ಬೌವನ್ನು]] ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಸೀರೆಯಿಂದ ಹೊದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಿಂಧೂರವನ್ನು ಹೊದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅವಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳು, ಶ್ರೀಗಂಧದ ಪೇಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಅಗರಬತ್ತಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೋಲಾ ಬೌ ಅನ್ನು ಗಣೇಶನ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇತರ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವಳನ್ನು ನೋಡುವ ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ, ಹೊಸ ಸೀರೆಯು ಹೊಸ ವಧುವಿನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಬಂಗಾಳಿಗಳು ಇದನ್ನು ಗಣೇಶನ ಹೆಂಡತಿಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ನೋಡುತ್ತಾರೆ.

ವಿಭಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವೆಂದರೆ ಕೋಲಾ ಬೌ ದುರ್ಗವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, [[ಬಾಂಗ್ಲಾ (ಬಙ್ಗ)|ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ]] ಗಣೇಶನ ತಾಯಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಕೋಲ ಬೌ ಜೊತೆ ಗಣೇಶನ ಸಹವಾಸವನ್ನು ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಬಂಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹರಿದಾಸ್ ಮಿತ್ರ ಹೇಳುವಂತೆ ಕೋಲಾ ಬೌ ಒಂಬತ್ತು ವಿಧದ ಎಲೆಗಳಿಗೆ (ನವ ಪತ್ರಿಕಾ) ಸಾಂಕೇತಿಕ ಸಾರಾಂಶವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದು ಒಟ್ಟಾಗಿ ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆಯಂದು ಪವಿತ್ರ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.  ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪುರೋಹಿತರು ಬಾಳೆ ಮರದ ಕಾಂಡದ ಮೇಲೆ ಎಂಟು ಗಿಡಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಒಂಬತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳ ಗುಂಪು ಕೋಲ ಬೌ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;A list of the constituent plants and method of assembly is given in Martin-Dubost, pp. 89–90.&lt;/ref&gt; ಒಂಬತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಮಾರ್ಟಿನ್-ಡುಬೊಸ್ಟ್ ಪ್ರಕಾರ, ಕೋಲಾ ಬೌ ಗಣೇಶನ ವಧು ಅಥವಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ದುರ್ಗೆಯ ಸಸ್ಯ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಅವನು ಸಸ್ಯದ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ದುರ್ಗೆಯ ಎಮ್ಮೆ ರಾಕ್ಷಸನ ರಕ್ತವನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವ ಉತ್ಸವದ ಶಾಸನಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಾನೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಕ್ರಮವು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅವರು ಈ ಸಸ್ಯಕ ಪುರಾಣಕ್ಕೆ ಗಣೇಶನನ್ನು ಲಿಂಕ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟಾದಸೌಸಧಿಶ್ರಿಸ್ತಿ  &quot;ಹದಿನೆಂಟು ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ&quot;) ಗಣೇಶನ ಹೆಸರು ಎಂದು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;''Ganesha Purana'' I.46.154 (1993 Sharma edition).&lt;/ref&gt;

== ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ==
{{Reflist|2}}

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
 {{Ganesha}}{{Hindu Culture and Epics}}
&lt;nowiki&gt;
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವರುಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]]&lt;/nowiki&gt;

[[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]]</text>
      <sha1>qeiovhvhufmk6ns3iyll98fpgfjn4ow</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ವಿಜಯ್ (ನಟ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145466</id>
    <revision>
      <id>1373647</id>
      <parentid>1373574</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T04:12:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>40016</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1373647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="310221" sha1="21jwtr0pl7p0kx2e9qiqpemayem2o4m" xml:space="preserve">{{pp-blp|small=yes}}
{{pp-move-indef}}
{{Infobox person
| name               =ವಿಜಯ್
| image              = The official portrait of C Joseph Vijay, the Chief Minister of Tamilnadu.jpg
| image_size         = 
| caption            = 2026 ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ 
| birthname          = ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್
| birth_date         = {{Birth date and age|df=yes|1974|6|22}}&lt;ref name=&quot;DOB&quot;&gt;[http://www.filmibeat.com/celebs/vijay-tamil-actor/biography.html &quot;Exclusive biography of @actorvijay and on his life&quot;], ''filmibeat.com''. Retrieved 31 July 2018.&lt;/ref&gt;
| birth_place        = ಚೆನ್ನೈ
| other_names        = ''ತಳಪತಿ ವಿಜಯ್''
| nationality        = 
| alma_mater         = ಲೊಯೊಲಾ ಕಾಲೇಜು, ಚೆನ್ನೈ
| occupation         = {{hlist|ನಟ|ನರ್ತಕ|[[ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ]]|ಪರೋಪಕಾರಿ}}
| yearsactive        = ೧೯೮೪–ಪ್ರಸ್ತುತ
| spouse             =ಸಂಗೀತಾ ಸೋರ್ನಲಿಂಗಂ, ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೯
| children           = ೨
| parents            = ಎಸ್.ಎ.ಚಂದ್ರಶೇಖರ್, ಶೋಭಾ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್
| signature          = Vijay-transparent-signature.png
}}
'''ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್''' &lt;ref name=&quot;christianname&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/bjp-leader-tweets-truth-about-vijay-s-religion-gets-it-from-actor-s-fans/story-HQ8kqdFNeQsb4umhGkV7VJ.html|title=BJP leader tweets 'truth' about Vijay's religion, gets it from actor's fans|date=23 October 2017|work=Hindustan Times|access-date=6 June 2020}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- {{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/tn-doesnt-care-if-their-thalapathy-joseph-vijay-why-does-bjps-h-raja-70414|title=TN doesn't care if their Thalapathy is Joseph Vijay: Why does BJP's H Raja?|date=23 October 2017|work=The News Minute}}&lt;/ref&gt; ಇವರು ಜೂನ್ ೨೨ ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರನ್ನು '''ವಿಜಯ್''' ಎಂದು ಏಕನಾಮದಲ್ಲಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇವರು  ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಟ, ನರ್ತಕ, [[ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯನ|ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ]] ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ. ಇವರು [[ತಮಿಳು ಸಿನೆಮಾ|ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref name=&quot;dance&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378314.cms|title=Vijay's energetic dance moves|date=15 October 2015|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20210712160604/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378314.cms|archive-date=12 ಜುಲೈ 2021|access-date=12 July 2021|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;  ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ನಟರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/thalapathy-66-latest-updates-directed-by-vamshi-produced-by-dil-raju-thalapathy-67-updates-beast-updates-tamil-news-293387|title=Breaking! Vijay confirms 'Thalapathy 66', becomes South India's highest paid actor – Tamil News|date=19 August 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;top paid&quot;&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-confirms-thalapathy-66-for-highest-salary-in-south/articleshow/85480625.cms|title=Vijay confirms 'Thalapathy 66' for highest salary in south? - Times of India|work=[[The Times of India]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;dtNext.in 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/News/Cinema/2021/05/12014737/1293540/Vijay-to-get-a-whopping-Rs-110-crore-for-his-66th.vpf|title=Vijay to get a whopping Rs 110 crore for his 66th?|date=12 May 2021|website=dtNext.in|access-date=19 May 2021|archive-date=19 ಮೇ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519122132/https://www.dtnext.in/News/Cinema/2021/05/12014737/1293540/Vijay-to-get-a-whopping-Rs-110-crore-for-his-66th.vpf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/10-highest-paid-actors-in-kollywood/photostory/48385784.cms|title=10 Highest paid actors in Kollywood|work=The Times of India|access-date=27 April 2021}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/fan-moment-of-a-visually-challenged-couple-with-thalapathy-vijay/articleshow/79834573.cms|title=Fan moment of a visually challenged couple with Thalapathy Vijay|date=21 December 2020|work=The Times of India|access-date=23 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623053853/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/fan-moment-of-a-visually-challenged-couple-with-thalapathy-vijay/articleshow/79834573.cms|archive-date=23 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ನಾಯಕ ನಟನಾಗಿ ೬೫ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಸ್ಟಾರ್ ಇಂಡಿಯಾದಿಂದ ಎಂಟು ವಿಜಯ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ತಮಿಳುನಾಡು [[ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರ|ಸರ್ಕಾರದಿಂದ]] ಮೂರು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಐಐಎಮ್‌ಎ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ . &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-collects-his-iara-award-mersal-person-93275#:~:text=The%20International%20Achievement%20Recognition%20Awards,gave%20the%20event%20a%20miss.|title=Vijay collects his IARA Award for 'Mersal' in person|date=13 December 2018}}&lt;/ref&gt; ಭಾರತೀಯ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳ ಗಳಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವರು ''ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ'' ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ೧೦೦ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;forbesmagz&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/lists/2017-celebrity-100/1665/all|title=2017 Celebrity 100&amp;nbsp;– Forbes India Magazine|website=Forbes India|access-date=22 December 2017|archive-date=24 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924062405/http://forbesindia.com/celebprofile/pawan-kalyan/52|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;2018 list&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.forbesindia.com/lists/2018-celebrity-100/1735/all|title=2018 Celebrity 100|last=Sarkar|first=Pooja|last2=Bathija|first2=Monica|date=1 January 1970|website=Forbes India|access-date=9 June 2021|last3=Chakraborty|first3=Sayan|archive-date=10 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191210225537/https://www.forbesindia.com/lists/2018-celebrity-100/1735/all|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;2019 list&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.forbesindia.com/lists/2019-celebrity-100/1819/all|title=2019 Celebrity 100|last=Sarda|first=Pranit|last2=Singh|first2=Rajiv|date=1 January 1970|website=Forbes India|access-date=9 June 2021|last3=Banerjee|first3=Jasodhara|archive-date=30 ಮಾರ್ಚ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200330175050/https://www.forbesindia.com/lists/2019-celebrity-100/1819/all|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಬೇಡಿಕೆ, ಅವರನ್ನು [[ಬಾಲಿವುಡ್|ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ]] ಬೇಡಿಕೆಯ ನಟನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tollywood.net/vijay-beats-prabhas-allu-arjun-becomes-top-pan-india-star-says-survey/|title=Vijay Becomes Top No.1 PAN India star, Says Survey!|last=Desk|first=Tollywood|date=May 27, 2022|website=Tollywood|archive-url=https://web.archive.org/web/20220605073423/https://www.tollywood.net/vijay-beats-prabhas-allu-arjun-becomes-top-pan-india-star-says-survey/|archive-date=Jun 5, 2022|access-date=Jun 5, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/thalapathy-vijay-starrer-masters-hindi-version-gets-huge-demand-north-ahead-its-release-report-579270|title=Thalapathy Vijay's film Hindi version gets a huge demand in the North ahead of its release: Report|last=Desk|first=Pinkvilla|date=3 December 2020|website=PINKVILLA|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106055114/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/thalapathy-vijay-starrer-masters-hindi-version-gets-huge-demand-north-ahead-its-release-report-579270|archive-date=6 January 2022|access-date=6 January 2022}}&lt;/ref&gt;

೧೦ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಪಾತ್ರ ''ವೆಟ್ರಿ'' (೧೯೮೪); ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆ ಎಸ್‌ಎ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಇದು ಎಂಗಳ ನೀತಿ (೧೯೮೮) ವರೆಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲನಟನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ''ನಾಳಯ್ಯ'' ''ತೀರ್ಪು'' (೧೯೯೨) ನಲ್ಲಿ ನಾಯಕನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ೯೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಣಯ ನಾಯಕನಾಗಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಣಯ ರಜತ ಮಹೋತ್ಸವದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. &lt;ref name=&quot;jubilee&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/tamil/article/from-sachien-to-kushi-four-romantic-films-of-thalapathy-vijay-that-are-evergreen/747959|title=From Sachien to Kushi: Four romantic films of Thalapathy Vijay that are evergreen|date=29 December 2021|website=Timesnownews.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229181634/https://www.timesnownews.com/entertainment-news/tamil/article/from-sachien-to-kushi-four-romantic-films-of-thalapathy-vijay-that-are-evergreen/747959|archive-date=29 December 2021|access-date=29 December 2021}}&lt;/ref&gt; ಅವರ ಮೊದಲ ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ''ಪೂವೆ ಉನಕ್ಕಾಗ'' ಚಿತ್ರ ಬಂದಿತು. ಅವರು ''ಪ್ರಿಯಮುದನ್'' (೧೯೯೮) ನಲ್ಲಿ ಹೈಪರ್-ಪೋಸೆಸಿವ್ ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿ ನಾಯಕ-ವಿರೋಧಿ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅಳಗಿಯ ''ತಮಿಳು ಮಗನ್'' (೨೦೦೭) ನಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇ-ಬಾಯ್. ಅವರ ಮಸಾಲಾ ಚಿತ್ರ ''ತಿರುಮಲೈ'' (೨೦೦೩) ಯಶಸ್ಸು ಅವರ ಆನ್-ಸ್ಕ್ರೀನ್ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಆಕ್ಷನ್ ಹೀರೋ ಆಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/lf/2003/10/12/stories/2003101201050200.htm|title=Kollywood crackers|last=Kamath|first=Sudhish|date=12 October 2003|work=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170120081554/http://www.thehindu.com/lf/2003/10/12/stories/2003101201050200.htm|archive-date=20 January 2017|author-link=Sudhish Kamath}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ಗಿಲ್ಲಿ (೨೦೦೪) ನಲ್ಲಿ ಕಬಡ್ಡಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಇದು ₹೫೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ (ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ) ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;Vijaytop7&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-the-top-7-vijay-movies-south/20140623.htm|title=Looking at Vijay's TOP 7 landmark films|last=Saraswathi|first=S.|date=23 June 2014|website=[[Rediff.com]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170109100527/http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-the-top-7-vijay-movies-south/20140623.htm|archive-date=9 January 2017}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ''ತಿರುಪಾಚಿ'' (೨೦೦೫), ''ಸಚೇನ್'' (೨೦೦೫), ''ಶಿವಕಾಶಿ'' (೨೦೦೫), ''ಪೊಕ್ಕಿರಿ'' (೨೦೦೭) ಮತ್ತು ''ವೆಟ್ಟೈಕಾರನ್'' (೨೦೦೯) ಸೇರಿದಂತೆ ಆರಾಧನಾ ಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ೨೦೦೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರು. ೨೦೧೦ ಮತ್ತು ೨೦ ರ ''ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಾವಲನ್'' (೨೦೧೧), ''ನನ್ಬನ್'' (೨೦೧೨), ''ತುಪ್ಪಕ್ಕಿ'' (೨೦೧೨), ''ಕತ್ತಿ (೨೦೧೪), ಮೆರ್ಸಲ್'' ''('' ೨೦೧೭), ''ಸರ್ಕಾರ್'' (೨೦೧೮), ''ಬಿಗಿಲ್'' (೨೦೧೯), ''ಮಾಸ್ಟರ್(2021) ಮತ್ತು ಬೀಸ್ಟ್ (2022)'' ಸೇರಿದಂತೆ ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಸ್ಟರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಜಯ್ ಮತ್ತಷ್ಟು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.  ವಿಜಯ್ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಣಯ, ಆಕ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಮಸಾಲಾ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರ ನಂತರದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡವು ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಪರಿಸರ, ರಾಜಕೀಯ ಸುಧಾರಣೆಯ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಾಗಿದೆ . &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thuppakki-to-sarkar-five-times-when-master-actor-vijay-handled-controversies-with-a-calm-demeanor/photostory/73982034.cms|title='Thuppakki' to 'Sarkar': Five times when 'Master' actor Vijay handled controversies with a calm demeanor|date=6 February 2020|website=The Times of India|language=en|access-date=8 June 2020}}&lt;/ref&gt;

ವಿಜಯ್ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. &lt;ref name=&quot;popular&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2020/12/08/vijay-selfie-with-fans-most-retweetedtweet-2020.html|title=Vijay's selfie with fans most retweeted tweet of 2020 in India|website=The Week}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ಹಲವಾರು ಅನುಮೋದನೆಗಳಿಗೆ ಬ್ರಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 'ವಿ ಗೋ ಗ್ರೀನ್' ಜಾಗತಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನದ ಆಂದೋಲನದ ಅಮೇರಿಕನ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ [[ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್‌ಕಿಂಗ್ಸ್|ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್]] . &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/chennai/2013/jun/08/Actor-Vijay-helps-US-Consulate-go-green-484719.html|title=Actor Vijay helps US Consulate go green|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಮತ್ತು ಟ್ವಿಟರ್ ಎರಡರಿಂದಲೂ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹುಡುಕಿದ ಮತ್ತು ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ ನಟ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/google-trendsvijay-is-the-most-searched-tamil-actor-news-tamil-omrpPAccbhjha.html|title=Google trends:Vijay is the most searched Tamil actor|website=Sify|access-date=25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022|archive-date=20 ನವೆಂಬರ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120030712/https://www.sify.com/movies/google-trendsvijay-is-the-most-searched-tamil-actor-news-tamil-omrpPAccbhjha.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://gadgets.ndtv.com/apps/news/twitter-trends-india-2020-most-retweeted-thalapathy-vijay-selfie-liked-tweet-virat-kohli-2335890|title=Virat-Anushka's Pregnancy Announcement Was Most Liked Tweet in India in 2020|website=NDTV Gadgets 360}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ಎಂಜಿಆರ್ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಪಡೆದರು. ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಅವರನ್ನು &quot;ಸ್ಥಿರವಾದ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನಕಾರ&quot; ಎಂದು ರೂಪಿಸಿತು. &lt;ref name=&quot;Upadhyaya 2017&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/mersal-box-office-collection-vijay-crowned-king-rs-100-crore-club-consistent-performer-749164|title=Mersal box office collection: Vijay crowned the king of Rs 100 crore club; consistent performer than Rajinikanth, Ajith|last=Upadhyaya|first=Prakash|date=13 November 2017|website=IBTimes India|access-date=14 May 2021}}&lt;/ref&gt;

== ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ==
ವಿಜಯ್ ಅವರು ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಆಗಿ ಜೂನ್ ೨೨  ೧೯೭೪ ರಂದು  [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಮದ್ರಾಸ್ (ಈಗ [[ಚೆನ್ನೈ]] ) ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಎಸ್‌ಎ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ ಶೋಬಾ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಗಾಯಕಿ. ವಿಜಯ್ ಅವರ ತಂದೆ ಎಸ್.ಎ.ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ತಮಿಳು ಮೂಲದವರು ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ ಶೋಬಾ ಹಿಂದೂ ಕುಟುಂಬದವರು. &lt;ref name=&quot;VJ bio&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;tradition&quot;&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=249358&amp;u=i-was-born-as-a-christian-my-wife-is-a-hindu-vijays-father-sa-chandrasekhar-responds-to-allegations-249358|title=&quot;I was born as a Christian, my wife is a Hindu&quot;: Vijay's father SA Chandrasekhar responds to allegations|last=Daily|first=Keralakaumudi|date=21 February 2020|website=Keralakaumudi Daily|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104152739/https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=249358&amp;u=i-was-born-as-a-christian-my-wife-is-a-hindu-vijays-father-sa-chandrasekhar-responds-to-allegations-249358|archive-date=4 January 2022|access-date=4 January 2022}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕಾರಣ ೧೨ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಪಡೆದರು. &lt;ref name=&quot;VJ bio&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.vikatan.com/topics/vijay-person-2|title=Latest biography news about vijay|date=27 December 2021|website=www.vikatan.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227053108/https://www.vikatan.com/topics/vijay-person-2|archive-date=27 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2021|access-date=27 December 2021|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಕೆಳ-ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ ಶೋಬಾ ಅವರು ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಕೂಲಿಯಾಗಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಅವರು ಹಾಡುವ ದಿನ ವಿಜಯ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಆಹಾರವಿತ್ತು, ಇತರ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು. &lt;ref name=&quot;VJ bio&quot; /&gt; ವಿಜಯ್‌ಗೆ ವಿಧ್ಯಾ ಎಂಬ ಸಹೋದರಿ ಇದ್ದಳು, ಅವಳು ಎರಡು ವರ್ಷದವಳಿದ್ದಾಗ ನಿಧನರಾದರು. ಅವನ ತಂಗಿಯ ಮರಣವು ವಿಜಯ್‌ನನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಬಾಧಿಸಿತು; ಅವರ ತಾಯಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಮಾತನಾಡುವ, ತುಂಟತನದ ಮತ್ತು ಹೈಪರ್ಆಕ್ಟಿವ್ ಆಗಿದ್ದ ವಿಜಯ್, ವಿದ್ಯಾಳ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಮೌನವಾದರು. &lt;ref name=&quot;Vidya&quot;&gt;[http://www.indiaglitz.com/mothers-day-special-interview-with-illayathalapathy-vijay-mother-shobha-chandrasekhar-tamil-news-158472.html &quot;Mothers Day special Interview with Illayathalapathy Vijay mother Shobha Chandrasekhar&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220928232436/https://www.indiaglitz.com/mothers-day-special-interview-with-illayathalapathy-vijay-mother-shobha-chandrasekhar-tamil-news-158472.html |date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022 }}, ''IndiaGlitz''.&lt;/ref&gt; ಆಕೆಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ, ವಿಜಯ್ ತನ್ನ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ವಿವಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು, ಇದು ವಿದ್ಯಾ-ವಿಜಯ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/interesting-facts-about-ilayathalapathy-vijay/Bollywood-cameos/photostory/59266578.cms|title=Bollywood cameos&amp;nbsp;– Interesting facts about Ilayathalapathy Vijay|website=The Times of India|access-date=9 June 2020}}&lt;/ref&gt; ವಿದ್ಯಾಳ ಸ್ಮರಣೀಯ ಫೋಟೋವನ್ನು ೨೦೦೫ ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಸುಕ್ರನ್‌ನಲ್ಲಿ'' ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ವಿಸ್ತೃತ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;[http://starsbiography.weebly.com/vijay.html &quot;Vijay&quot;]. ''starsbiography''.&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/vijay-rare-childhood-picture-sister-vidhya-chandrasekhar-thalapathy-sukran-cameo-tamil-news-230281|title=Rare picture of Vijay with his sister – Tamil News|date=25 February 2019|website=IndiaGlitz.com}}&lt;/ref&gt;

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೋಡಂಬಾಕ್ಕಂನಲ್ಲಿ ಫಾತಿಮಾ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=t1Ecr-4c5F0|title=Vijay speaks about his childhood schooling in fathima matriculation school chennai|website=[[YouTube]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220925051506/https://www.youtube.com/watch?v=t1Ecr-4c5F0|archive-date=25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022|access-date=25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವಿಜಯ್ ನಂತರ ವಿರುಗಂಬಾಕ್ಕಂನಲ್ಲಿರುವ ಬಾಲಲೋಕ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆಗೆ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/which-celebritiy-belongs-to-your-schoolcollege/vijay.html|title=Vijay {{!}} Which Celebrity belongs to your school/college?|date=23 April 2016|website=Behindwoods|access-date=28 December 2017}}&lt;/ref&gt; ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಲೊಯೋಲಾ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ವಿಷುಯಲ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ನಟನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕೈಬಿಟ್ಟರು. &lt;ref name=&quot;Vidya&quot;/&gt;

== ಚಲನಚಿತ್ರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ==

=== ೧೯೮೪–೨೦೦೩: ಬಾಲ ನಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆ ===
 
೧೦ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ''ವೆಟ್ರಿ'' (೧೯೮೪) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಾಲ ನಟನಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ''ಕುಟುಂಬ'' (೧೯೮೪), ''ವಸಂತ ರಾಗಂ'' (೧೯೮೬), ''ಸತ್ತಂ ಒರು ವಿಲಾಯಾಟ್ಟು'' (೧೯೮೭) ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲ ನಟನಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು. ''ಇದು ಎಂಗಲ್ ನೀತಿ'' (೧೯೮೮). ''ನಾನ್ ಸಿಗಪ್ಪು ಮಾನಿತನ್'' (೧೯೮೫) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಯಕ ನಟನಾದ  [[ರಜನೀಕಾಂತ್|ರಜನಿಕಾಂತ್]] ಅವರ ಜೊತೆ ಸಹ-ನಟನಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು. ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ''ವೆಟ್ರಿ'' ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಹಿರಿಯ ನಟ-ನಿರ್ಮಾಪಕ ಪಿಎಸ್ ವೀರಪ್ಪನವರು ಬಾಲನಟನಾದ ವಿಜಯ್ ಅವರಿಗೆ ಮೊದಲ ಸಂಭಾವನೆಯಾಗಿ  {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೫೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದ್ದರು.  &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/k5E0a|title=Vijay's First Salary as a Child actor in 1984 Revealed! it was 500 rupees|date=27 December 2021|website=Ghostarchive|access-date=27 December 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರು ೮೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ಕಲರ್ ಮತ್ತು ೯೦ ರ ದಶಕದ ಕಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರದಂತಹ ಎರಡು ಹಳೆಯ ದೃಶ್ಯ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.vikatan.com/cinema/tamil-cinema/news/43349.art|title=22 ஆண்டுகளில் விஜய்யின் சினிமா பயணம்!|date=4 December 2014|work=[[Ananda Vikatan]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110123018/http://www.vikatan.com/cinema/tamil-cinema/news/43349.art|archive-date=10 January 2017|language=ta}}&lt;/ref&gt;

ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ನಂತರ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ೧೮ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ''ನಾಳಯ್ಯ ತೀರ್ಪು'' (೧೯೯೨) ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. &lt;ref name=&quot;hindu&quot;&gt;[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/style-of-his-own/article2274239.ece &quot;Style of his own&quot;].&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರು ವಿಜಯಕಾಂತ್ ಜೊತೆಗೆ ''ಸೆಂಧೂರಪಾಂಡಿ'' (೧೯೯೩) ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಇದು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿತು. &lt;ref&gt;[http://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-13/sac-recalled-how-vijayakanth-did-sendhoorapandi-free-of-cost-to-help-his-son-vijays-career.html &quot;SAC recalled how Vijayakanth did Sendhoorapandi free of cost to help his son Vijay's career&quot;]. ''www.behindwoods.com''.&lt;/ref&gt; ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ರಸಿಗನ್'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಇದು ಅವರ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ಸು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು ಆದರೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/sanghavi-recalls-her-experience-working-with-ilayathalapathy-vijay.html|title=''Rasigan success''|date=16 February 2017|website=Behindwoods|access-date=17 March 2021}}&lt;/ref&gt; ಇದು ವಿಜಯ್ ಅವರಿಗೆ ''ಇಳಯ'' ದಳಪತಿ (ಯುವ ಕಮಾಂಡರ್) ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯದೊಂದಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಿದ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದರ ಮೂಲಕ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.vikatan.com/cinema/tamil-cinema/news/93079-hidden-secrets-in-mersal-movie-poster.html|title='மெர்சல்' ஃபர்ஸ்ட்லுக்கில் இந்த விஷயங்களை எல்லாம் கவனிச்சீங்களா..?|last=Lee|first=Dharmik|date=22 June 2017|access-date=24 November 2017}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ''ದೇವ'' ಮತ್ತು ''ರಾಜವಿನ್ ಪರ್ವೈಯಿಲೆ'' ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ನಟ [[ಅಜಿತ್ ಕುಮಾರ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹ-ನಟಿಸಿದರು. ''ದೇವಾ'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;stunts&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/features/News/News39/27-12-05e/vijay.html|title=Tamil movies : Vijay risky stunts in films|website=Behindwoods|access-date=25 June 2021}}&lt;/ref&gt; ನಂತರ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ''ವಿಷ್ಣು'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ತಮಿಳು ನಟ ಜೈಶಂಕರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದರು. ''ವಿಷ್ಣು'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ತಮ್ಮ ಪರಿಚಯದ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಲ್ ಸ್ಮಿತ್ ಅವರ ''ದಿ ಫ್ರೆಶ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬೆಲ್-ಏರ್‌ನಂತೆಯೇ'' ಇಯರ್ ಸ್ಟಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ವಾರ್ಡ್‌ರೋಬ್ ಅನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಣಯ ದುರಂತ ''ಚಂದ್ರಲೇಖಾ'' ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/kollywoods-craze-for-hit-titles-imagegallery-1-kollywood-sdmpkQidjbghi.html|title=Chandralekha average performance|website=Sify|access-date=9 May 2021|archive-date=9 ಮೇ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210509114321/https://www.sify.com/movies/kollywoods-craze-for-hit-titles-imagegallery-1-kollywood-sdmpkQidjbghi.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ೧೯೯೫ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಿ. ರಂಗನಾಥನ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ''ಕೊಯಮತ್ತೂರು ಮಾಪಿಳ್ಳೈ'' ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. &lt;ref name=&quot;Coimbatore mappilai success&quot;&gt;{{Cite web|url=http://m.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/13-pongal-releases-for-vijay/index.html|title=successful Pongal releases for Vijay|date=3 January 2017|website=Behindwoods|access-date=6 May 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಕೊಂಬತ್ತೋರ್ ಮಾಪಿಳ್ಳೈ'' ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯದಿದ್ದರೂ ಯಶಸ್ವಿ ಸಾಹಸವಾಗಿತ್ತು. &lt;ref name=&quot;Balachandran 2015&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/sanghavi-makes-a-comeback-in-kanis-film/articleshow/46944952.cms|title=Sanghavi makes a comeback in Kani's film|last=Balachandran|first=Logesh|date=17 April 2015|website=The Times of India|access-date=26 June 2021}}&lt;/ref&gt;
 
೧೯೯೦ ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹೀರೋ ಆಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡರು, ಅವರ ಅನೇಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. &lt;ref name=&quot;Indiatodayreview&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/photo/happy-birthday-vijay-best-films-of-ilayathalapathy-vijay-19869-2016-06-22|title=Happy Birthday Vijay: 10 best films of Ilayathalapathy as a performer|website=India Today|language=en|access-date=5 August 2019}}&lt;/ref&gt; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಲ್ಟ್-ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು. &lt;ref name=&quot;positive reviews&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/love-today-to-vettaikaran-ten-times-when-vijay-delivered-a-super-hit-film-with-a-debutant-director/photostory/76425194.cms|title='Shajahan' – 2001|date=17 June 2020|website=The Times of India|access-date=14 December 2020|ref={{sfnref | The Times of India | 2020}}}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;cult status&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/happy-birthday-vijay-priyanka-chopra-to-katrina-kaif-6-times-thalapathy-romanced-bollywood-actors-101624363018864.html|title=Happy birthday Vijay: Priyanka Chopra to Katrina Kaif, 6 times Thalapathy romanced Bollywood actors|last=Desk|first=HT Entertainment|date=22 June 2021|website=Hindustan Times|access-date=25 June 2021}}&lt;/ref&gt;

1996 ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ವಿಕ್ರಮನ್ -ನಿರ್ದೇಶನದ ''ಪೂವೆ'' ಉನಕ್ಕಾಗದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು, ಇದು ಅವರ ಮೊದಲ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ಅಭಿನಯ ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. &lt;ref name=&quot;hits&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/tamil/interview.php?id=13647189&amp;cid=2408|title=Vijay blockbusters|date=20 January 2007|website=Sify.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20050113190938/http://sify.com/movies/tamil/interview.php?id=13647189&amp;cid=2408|archive-date=13 January 2005|access-date=24 April 2014}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಹತ್ತನೇ ಚಿತ್ರ ''ವಸಂತ ವಾಸಲ್'' ನಂತರ ಯಶಸ್ವಿ ಸಾಹಸ ಚಿತ್ರಗಳು ''ಮಾನ್ಬುಮಿಗು ಮಾನವನ್'' ಮತ್ತು ''ಸೆಲ್ವ'' . ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ''ಕಾಲಮೆಲ್ಲಂ ಕಾತಿರುಪ್ಪೆನ್'' ಎಂಬ ಯಶಸ್ವಿ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ತಲೆತೂಕದ ಮಹಿಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೇಮಯುದ್ಧದ ಜಗಳವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇದು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, &lt;ref name=&quot;Behindwoods 2018&quot;&gt;{{Cite web|url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/list-of-films-in-which-thalapathy-vijay-played-negative-roles/kaalamellam-kaathiruppen.html|title=Kaalamellam Kaathiruppen – When Thalapathy Vijay played negative roles – Complete list here|date=22 October 2018|website=Behindwoods|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624074257/https://m.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/list-of-films-in-which-thalapathy-vijay-played-negative-roles/kaalamellam-kaathiruppen.html|archive-date=24 June 2021|access-date=24 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ''ಲವ್ ಟುಡೆಯಲ್ಲಿ'' ತ್ಯಾಗ-ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಹಿಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿ ಪ್ರೀತಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಎದುರಿಸಿದ ಸಂಕಟದಿಂದಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಶ್ಲಾಘಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು, &lt;ref name=&quot;positive reviews&quot;/&gt; ಮತ್ತು ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಹಿಳೆಯಿಂದ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿ ಅವನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ''ಒನ್ಸ್ ಮೋರ್'' ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಿರಿಯ ನಟ [[ಶಿವಾಜಿ ಗಣೇಶನ್]] ಮತ್ತು ಚೊಚ್ಚಲ ನಟಿ ಸಿಮ್ರಾನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು [[ಮಣಿರತ್ನಂ]] -ನಿರ್ಮಾಣದ ಯಶಸ್ವಿ ಕೌಟುಂಬಿಕ-ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ನೆರುಕ್ಕು ನೆರ್'' ನಲ್ಲಿ ಸಹ ನಟಿಸಿದರು, ವಸಂತ್ ಸಹ-ನಟನಾಗಿ ಚೊಚ್ಚಲ ನಟ [[ಸೂರ್ಯ ಶಿವಕುಮಾರ್‌‌|ಸೂರ್ಯ]], ಕಥೆಯು ಅತ್ತೆಯ ನಡುವಿನ ಜಗಳದ ನಡುವೆ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. &lt;ref name=&quot;Indiatodayreview&quot;/&gt; ನಂತರ ಅವರು, ಫಾಜಿಲ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ''ಕಡಲುಕ್ಕು ಮರಿಯದೈನಲ್ಲಿ'' ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ''ನಿನೈತೆನ್ ವಂಧೈನಲ್ಲಿ'' ತ್ರಿಕೋನ ಪ್ರೇಮದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯಮುದನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೈಪರ್- ''ಪೋಸೆಸಿವ್'' ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿ ಇಬ್ಬರೂ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ''ನ್ಯೂ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ಮಲೇಷಿಯನ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿತು. ''ಪ್ರಿಯಮುದನ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಆಂಟಿ-ಹೀರೋ, ಇದನ್ನು ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರೇಮಕಥೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. &lt;ref name=&quot;Straits Times&quot;&gt;{{Cite web|url=https://mobile.twitter.com/VijayIsMyLife/status/1403445876815581188/photo/1|title=Vijay flag flys high as an anti-hero|date=23 June 2021|website=New Straits Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623163943/https://mobile.twitter.com/VijayIsMyLife/status/1403445876815581188/photo/1|archive-date=23 June 2021|access-date=23 June 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ'' ''ಪ್ರಿಯಮುದನ್'' ಅನ್ನು ವಿಜಯ್ ಅಭಿನಯದ ಹೆಗ್ಗುರುತು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Indiatodayreview&quot; /&gt; ನಂತರ ಅವರು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಯುವಕರಾಗಿ- ''ನಿಲಾವೇ ವಾದಲ್ಲಿ'' ಹಿಂದೂ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಚೊಚ್ಚಲ ಎಝಿಲ್ ಅವರ ''ತುಲ್ಲದ ಮನಮುಮ್ ತುಲ್ಲುಂನಲ್ಲಿ'' ಭಾವೋದ್ರಿಕ್ತ ಗಾಯಕರಾಗಿ ಸಿಮ್ರಾನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದರು, ಇದು ತಮಿಳುನಾಡು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ೨೦೦ ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಓಡಿತು ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. &lt;ref&gt;[[Tamil Nadu State Film Award for Best Film]]&lt;/ref&gt; ಇದರ ನಂತರ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರಗಳು ''ಎಂಡ್ರೆಂಡ್ರುಮ್ ಕಾದಲ್'', ''ನೆಂಜಿನಿಲೆ'' ದರೋಡೆಕೋರನಿಗೆ ಹಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ''ಮಿನ್ಸಾರ ಕಣ್ಣಾ'' . &lt;ref name=&quot;India Today 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/master-is-blockbuster-but-can-vijay-now-step-out-of-his-comfort-zone-1759706-2021-01-16|title=Master is blockbuster but can Vijay now step out of his comfort zone?|date=16 January 2021|website=India Today|access-date=17 May 2021}}&lt;/ref&gt;

೨೦೦೦ ರಿಂದ, ವಿಜಯ್ ಮನರಂಜನಾ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧರಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಇದು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು. ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ-ವಿಸ್ಮೃತಿ-ವಿಸ್ಮೃತಿಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ''ಕಣ್ಣುಕ್ಕುಲ್ ನಿಲವು'', ವಿಜಯ್ ಅವರ ಯಶಸ್ವಿ ೨೫ ನೇ ಚಿತ್ರ &lt;ref name=&quot;India Today&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/photo/happy-birthday-vijay-best-films-of-ilayathalapathy-vijay-19869-2016-06-22|title=Happy Birthday Vijay: 10 best films of Ilayathalapathy as a performer|date=22 June 2016|website=India Today|access-date=26 November 2020}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಫಾಜಿಲ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಎರಡು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ''ಕುಶಿಯಲ್ಲಿ'' ಅಹಂಕಾರ-ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಅರ್‌ಐ ಪತಿ ಅಲ್ಲದ ''-ಪ್ರಿಯಮಾನವಲೆಯಲ್ಲಿ'' ಭಾರತೀಯ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ-ಛಾಯೆಗಳು. ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಯಶಸ್ಸು ಸಿದ್ದಿಕ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಹಾಸ್ಯ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್'' ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಸೂರ್ಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ನಂತರ, ವಿಜಯ್‌ ಅವರ  ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರಗಳಾದ ''ಬದ್ರಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ'' ಕಿಕ್-ಬಾಕ್ಸರ್ ಆಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಣಯ-ದುರಂತ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ''ಷಹಜಹಾನ್'' ಪ್ರೇಮ-ವೈದ್ಯನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹಿಂದಿ ನಟಿ [[ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಚೋಪ್ರಾ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಕೀಲರಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರ ''ತಮಿಝನ್‌ನಲ್ಲಿ'' ನಟಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://ibnlive.com/news/thamizhan-was-hit-because-of-vijay-imman/303460-71.html|title='Thamizhan' was hit because of Vijay: Imman|date=2 November 2012|work=CNN-IBN|access-date=10 December 2012|archive-date=20 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230220234859/https://www.news18.com/|url-status=dead}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- {{Cite web|url=http://www.cscsarchive.org:8081/MediaArchive/art.nsf/(docid)/BFB69CAB26ED7A73E5256BB1001949FF|title=April brings cheer to Tamil film industry|date=3 May 2002|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20120322150013/http://www.cscsarchive.org:8081/MediaArchive/art.nsf/(docid)/BFB69CAB26ED7A73E5256BB1001949FF|archive-date=22 March 2012|access-date=12 December 2012}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;positive reviews&quot;/&gt; ನಂತರ, ಅವರು ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಚಿತ್ರ ''ಯೂತ್‌ನೊಂದಿಗೆ'' ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆಯವರಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಬಾಗವತಿಯಲ್ಲಿ'' ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref name=&quot;toi films&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/priyamanavale-to-pokkiri-five-blockbuster-tamil-films-of-vijay-that-were-remade-from-telugu/photostory/74968711.cms|title='Priyamanavale' to 'Pokkiri': Five superhit Tamil films of Vijay|date=3 April 2020|website=The Times of India|access-date=25 November 2020|ref={{sfnref | The Times of India | 2020}}}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರವಾದ ''ವಸೀಗರ'' ಮತ್ತು ಅಲೌಕಿಕ ಚಿತ್ರವಾದ ಪುದಿಯ ''ಗೀತೈ'' ಮೂಲಕ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/opinion-entertainment/wishlist-vijay-should-collaborate-with-these-five-impressive-filmmakers-7369728/|title=Vijay's impressive comic-timing in Vaseegara|last=R|first=Manoj Kumar|date=22 June 2021|website=The Indian Express|access-date=5 July 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;toi films&quot; /&gt;

=== ೨೦೦೩–೨೦೧೧: ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಥಾನಮಾನ ===
೨೦೦೩ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ''ತಿರುಮಲೈ'' ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಹಸ-ಪ್ರಣಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ  ನಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇವರ ಸಹ-ನಟಿಯಾಗಿ [[ಜ್ಯೋತಿಕಾ (ನಟಿ)|ಜ್ಯೋತಿಕಾರವರು]] ನಟಿಸಿದರು, ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದವರು ಚೊಚ್ಚಲ ರಮಣ  ಮತ್ತು [[ಕೆ. ಬಾಲಚಂದರ್]] ಅವರ ಕವಿತಾಲಯ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ''ತಿರುಮಲೈ'' ಚಿತ್ರವು ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/9398.html|title=Thirumalai Tamil Movie Review|website=Indiaglitz.com|access-date=24 April 2014|archive-date=14 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131014232416/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/9398.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ''ಉದಯ ಚಿತ್ರವು'' ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಮತ್ತು ೨೦೦೪ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.

''ಘಿಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ'', ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರವಾದ ''ಒಕ್ಕಡು ಚಿತ್ರದ'' ರೀಮೇಕ್‌ ಆಗಿ ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ಈ ಚಿತ್ರವು ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ೨೦೦ ದಿನಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಎಸ್. ಧರಣಿಯವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಎ.ಎಂ.ರತ್ನಂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ತ್ರಿಶಾ|ತ್ರಿಷಾ]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರಕಾಶ್ ರೈ|ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್]] ಜೊತೆಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/9966.html|title=Ghilli's record break|date=24 July 2004|website=Indiaglitz.com|access-date=10 May 2013|archive-date=21 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921060746/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/9966.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ''ಗಿಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವು'' ದೇಶೀಯ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೫೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಅಥವಾ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೫೦ ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Nair 2016&quot;/&gt; ಸುಮಾರು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, [[ರಜನೀಕಾಂತ್|ರಜನಿಕಾಂತ್]] ಅವರ ''ಪಡಯಪ್ಪ'' (೧೯೯೯) ಚಿತ್ರ, ಆಗ ದಾಖಲೆಯ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೩೦ ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು, ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಮಾನದಂಡ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.suryanfm.in/suryan-stories/14-years-ilayathalapthy-vijays-ghilli-facts/|title=14 years of Vijay's Ghilli&amp;nbsp;– Things you din't know about the blockbuster|date=17 April 2018|website=Suryan FM|language=en-US|access-date=12 June 2020|archive-date=12 ಜೂನ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612085138/http://www.suryanfm.in/suryan-stories/14-years-ilayathalapthy-vijays-ghilli-facts/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ''ಘಿಲ್ಲಿ'' ಚಿತ್ರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ  ಚಲನಚಿತ್ರ ಎಂಬ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt; ಈ ಚಿತ್ರವು ಮಲೇಷಿಯಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು $೫೦೦,೦೦೦ ಗಳಿಸಿತು. &lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt; [[ಎಮ್. ಜಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್|ಎಂ.ಜಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್]] ಅವರ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಅಡಿಮೈ ಪೆನ್'' (೧೯೬೯) ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿದ ಈ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸಹ ''ಘಿಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವು'' ಮುರಿದು ಘಿಲ್ಲಿಚಿತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ದಾಖಲೆಯಯಿತು.&lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/the-ghilli-reunion/article31778167.ece|title=When Janaki Sabesh and Ashish Vidyarthi had a 'Ghilli' reunion|last=S|first=Srivatsan|date=8 June 2020|work=The Hindu|access-date=11 April 2021|language=en-IN}}&lt;/ref&gt; &quot;ಇಂದು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಗುರುತಿಸುವ ನಾಯಕ ವಿಜಯ್ ಮತ್ತು [[ಪ್ರಕಾಶ್ ರೈ|ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್]], ಅಪ್ರತಿಮ ಖಳನಾಯಕ, ಈ ಚಿತ್ರ &quot;ಗಿಲ್ಲಿ&quot;... ಗೆಲುವಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದೆ&quot; ಎಂದು ''[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]'' ಹೇಳಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.hindu.com/fr/2004/04/23/stories/2004042301450300.htm|title=Ghilli|date=23 April 2004|work=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20040705172302/http://www.hindu.com/fr/2004/04/23/stories/2004042301450300.htm|archive-date=5 July 2004|location=Chennai, India}}&lt;/ref&gt; ಮುತ್ತುಪಾಂಡಿ (ರಾಜ್) ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವಾಗ ವೇಲು (ವಿಜಯ್) ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಧನಲಕ್ಷ್ಮಿ (ತ್ರಿಶಾ) ಅನ್ನು ಒತ್ತೆಯಾಳಾಗಿ ಬಳಸುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು [[ಬಾಲಿವುಡ್]] ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[ಚೆನ್ನೈ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್]]'' (೨೦೧೩) ನಲ್ಲಿ [[ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ (ಹಿಂದಿ ನಟ)|ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್]] [[ದೀಪಿಕಾ ಪಡುಕೋಣೆ (ನಟಿ)|ದೀಪಿಕಾ ಪಡುಕೋಣೆಯೊಂದಿಗೆ]] ವಿಡಂಬನೆ ಮಾಡಿದರು.
 
''ಗಿಲ್ಲಿ ನಂತರ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಚಿತ್ರಗಳಾದ ಮಾಧುರೆ'' '',ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು'' ರಮಣ ಮಾಧೇಶ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ''ತಿರುಪಾಚಿ ಚಿತ್ರವನ್ನು'' ಚೊಚ್ಚಲ ಪೇರರಸು ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;The Times of India&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/love-today-to-vettaikaran-ten-times-when-vijay-delivered-a-super-hit-film-with-a-debutant-director/photostory/76425194.cms|title='Love Today' to 'Vettaikaran': Ten times when Vijay delivered a super hit film with a debutant director|date=17 June 2020|website=The Times of India|access-date=25 November 2020}}&lt;/ref&gt; ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ನಿರ್ದೇಶನದ ''ಸುಕ್ರನ್‌ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ'' ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೨೦೦೫ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್‌ ಅವರು ಎರಡು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾದ ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಒಂದು ಜಾನ್ ಮಹೇಂದ್ರನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಸಚಿನ್, ಈ''  ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಹ-ನಟಿಯಾಗಿ  ಜೆನಿಲಿಯಾ [[ಜೆನಿಲಿಯಾ ಡಿಸೋಜ|ಡಿಸೋಜಾ]] ಅವರು ನಟಿಸಿದರು, ಮತ್ತೋಂದು ಚಿತ್ರವನ್ನು  ಪೆರರಸು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ''ಶಿವಕಾಶಿ, ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ'' ಸಹ-ನಟಿಯಾಗಿ  ಆಸಿನ್ ಅವರು ನಟಿಸಿದರು. &lt;ref name=&quot;The Times of India&quot; /&gt; ''ಸಚಿನ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ನಿರಾತಂಕದ ಯುವಕನ ಚಿತ್ರಣವು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು, &lt;ref name=&quot;jubilee&quot;/&gt; ಮತ್ತು &quot;ವಿಜಯ್ ಅವರು ''ಸಚೀನ್'' ಹಾಗೆ ಸ್ಕೋರ್ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಈ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವೀಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ&quot; ಎಂದು ''ದಿ ಹಿಂದೂ'' ಹೇಳಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.hindu.com/lf/2005/04/20/stories/2005042016270200.htm|title=Life Chennai : Vijay scores as 'Sachein'|date=20 April 2005|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20050518070834/http://www.hindu.com/lf/2005/04/20/stories/2005042016270200.htm|archive-date=18 May 2005|access-date=1 December 2016}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ ''ಆಥಿ ಚಿತ್ರವು'', ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರವಾದ ''ಆತನೊಕ್ಕಡೆ ಚಿತ್ರದ'' ರೀಮೇಕ್, ಈ ಚಿತ್ರವು ೨೦೦೬ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಅವರ ತಂದೆ ಎಸ್‌ಎ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರಮಣ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. &lt;ref name=&quot;Sify&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/chennai-box-office-jan14-16-news-tamil-kkfvvkhfidesi.html|title=Chennai Box-Office (Jan14-16)|website=Sify|access-date=25 February 2021|archive-date=10 ಮೇ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510154603/https://www.sify.com/movies/chennai-box-office-jan14-16-news-tamil-kkfvvkhfidesi.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ೨೦೦೭ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಭುದೇವ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರದ ರಿಮೇಕ್ ಆದ ''ಪೋಕ್ಕಿರಿ'' ಎಂಬ ದರೋಡೆಕೋರ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ನಟಿಸಿದರು. ''ಪೊಕ್ಕಿರಿ'' ೨೦೦೭ ರ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ೧೦೦-ದಿನಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;Nair 2016&quot;/&gt; ''ಪೊಕ್ಕಿರಿ'' ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಸಿಫಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯು ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ಪೊಕ್ಕಿರಿಯು'' &quot;ಹಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಅದು ಇರುವವರೆಗೂ ಆನಂದಿಸಬಹುದು&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/pokkiri-review-tamil-14369041.html|title=Movie Review:Nanban|website=Sify.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20140123061956/http://www.sify.com/movies/pokkiri-review-tamil-14369041.html|archive-date=23 January 2014|access-date=12 January 2012}}&lt;/ref&gt; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ''ಪೊಕ್ಕಿರಿ'' ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/pokkiri-to-bairavaa-five-times-when-vijay-rocked-the-box-office-during-pongal/photostory/80214638.cms|title='Pokkiri' to 'Bairavaa': Five times when Vijay rocked the box office during Pongal|date=11 January 2021|website=The Times of India|access-date=29 September 2021}}&lt;/ref&gt;
[[ಚಿತ್ರ:Actor_Vijay.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Actor_Vijay.jpg/173px-Actor_Vijay.jpg|alt=|left|thumb|173x173px| ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್]]
೨೦೦೭ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಭರತನ್  ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ಇವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ''ಅಳಗಿಯ ತಮಿಳು ಮಗನ್'' ನಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರು ನಟಿಸಿದರು. ವಿಜಯ್ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದ್ವಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಾಯಕ ಮತ್ತು ನಾಯಕ ಎರಡೂ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು. ವಿಜಯ್ ಅವರು ೨೦೦೮ ರ  ಟಿವಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಜನರ ಆಯ್ಕೆಯ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/a-starstudded-awards-ceremony/article3039011.ece|title=A star-studded awards ceremony|date=26 December 2016|work=The Hindu|access-date=31 January 2018|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; ''ಅಳಗಿಯಾ ತಮಿಳ್ ಮಗನ್ ಚಿತ್ರವು'' ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು [[ಬಿಬಿಸಿ]] [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುಕೆ]] ವಿಮರ್ಶಿಸಿತು,ಈ ಚಿತ್ರವು ಪ್ರಣಯ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಯ ಸರಿಯಾದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. &lt;ref name=&quot;BBC 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2007/11/azhigiye_preview.shtml|title=Shropshire – Bollywood – Azhigiye Tamizh Magan|date=19 May 2021|website=BBC|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519171237/http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2007/11/azhigiye_preview.shtml|archive-date=19 May 2021|access-date=19 May 2021}}&lt;/ref&gt; ಅಳಗಿಯ ''ತಮಿಳ್ ಮಗನ್'' ಚಿತ್ರವು  $೧.೦೪೩ ಮಿಲಿಯನ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು, ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/intl/?page=&amp;country=ZA&amp;id=_fAZHAGIYATAMIZHMA01|title=Azhagiya Tamizh Magan (2007)|website=www.boxofficemojo.com|access-date=15 May 2019}}&lt;/ref&gt; ಸಾಗರೋತ್ತರ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಗಳಿಕೆಯಾಯಿತು. ''ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಡೈಲಿ'' ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ, ''ಅಳಗಿಯ ತಮಿಳು ಮಗನ್'' 2007 &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.screendaily.com/malaysian-box-office-hits-all-time-high-of-100m/4037013.article|title=Malaysian box office hits all-time high of $100m|last=Wong|first=Silvia|date=5 February 2008|website=Screen|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206052007/https://www.screendaily.com/malaysian-box-office-hits-all-time-high-of-100m/4037013.article|archive-date=6 December 2021|access-date=6 December 2021}}&lt;/ref&gt; ಮಲೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಹತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಹಿಟ್ ಚಾರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಆಕ್ಷನ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ''ಕುರುವಿಯಲ್ಲಿ'' ನಟಿಸಿದರು, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಧರಣಿ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಜೈಂಟ್ ಮೂವೀಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಸಿಫಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು &quot; ''ಕುರುವಿ'' ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಒಂದು ಸೂಪರ್ ಹೀರೋ ಚಿತ್ರ&quot; ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/kuruvi-imagegallery-5-movies-jdwmQejcicisi.html|title=Kuruvi 5|date=17 April 2008|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206052400/https://www.sify.com/movies/kuruvi-imagegallery-5-movies-jdwmQejcicisi.html|archive-date=6 December 2021|access-date=6 December 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಕುರುವಿ'' ಚಿತ್ರವು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನಲ್ಲಿ]] ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. &lt;ref name=&quot;Box Office Mojo 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt1228931/?ref_=bo_se_r_1|title=Kuruvi|date=19 May 2021|website=Box Office Mojo|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519161728/https://www.boxofficemojo.com/title/tt1228931/?ref_=bo_se_r_1|archive-date=19 May 2021|access-date=19 May 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦೦೯ ರ ವರ್ಷವು ನಿಯೋ-ನಾಯರ್ ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರವಾದ ''ವಿಲ್ಲು'' ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಭುದೇವ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ದ್ವಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ''ವಿಲ್ಲು'' ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಸಾಧಾರಣ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. &lt;ref name=&quot;Rediff.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2009/jan/12villu-tamil-review.htm|title=Review: Villu|website=Rediff.com|access-date=6 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರವಾದ ''ವೆಟ್ಟೈಕಾರನ್'', ಇದನ್ನು ಬಾಬುಶಿವನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಎವಿಎಮ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ವಿತರಿಸಿದರು. ಇದು ೨೦೦೯ ರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ . ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ''ವೆಟ್ಟೈಕಾರನ್'' (೨೦೦೯) ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=pluprFijeeaec|title=Chennai Box Office–Jan 22 to 24|date=28 January 2010|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20170221074110/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=pluprFijeeaec|archive-date=21 February 2017}}&lt;/ref&gt; ಅಳಗಿಯ ''ತಮಿಳು ಮಗನ್'', ''ಕುರುವಿ'' ಮತ್ತು ''ವಿಲ್ಲು'' ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ನಂತರದ ಬಿಡುಗಡೆಗಳು ಸರಾಸರಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿದವು; ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ಚಿತ್ರಗಳು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿಯಾದವು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=plupn1acchbad|title=CBO&amp;nbsp;– Nov 30 to Dec 2|date=4 December 2007|website=Sify|archive-url=https://archive.today/20171219123951/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=plupn1acchbad|archive-date=19 December 2017}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=plupovhjhhacc|title=Chennai Box-Office (June 13–15)|date=17 June 2008|website=Sify|archive-url=https://archive.today/20171219123953/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=plupovhjhhacc|archive-date=19 December 2017}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=pluppHedibbbf|title=Chennai Box Office (Jan 30 to February 1, 2009)|date=3 February 2009|website=Sify|archive-url=https://archive.today/20171219123953/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=pluppHedibbbf|archive-date=19 December 2017}}&lt;/ref&gt; ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ರಜನಿಕಾಂತ್ ಮತ್ತು ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ ನಂತರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ನಟರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಇತರ ಸಮಕಾಲೀನರಿಗಿಂತ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}}೧೦ ಕೋಟಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mobile.twitter.com/sri50/status/7163372624|title=Sreedhar Pillai: 2009 Tamil actors market salary rates- Vijay is the highest paid actor after Rajini and Kamal in 2009|date=Jul 9, 2022|website=Twitter|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220709070710/https://mobile.twitter.com/sri50/status/7163372624|archive-date=9 July 2022|access-date=Jul 9, 2022}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ವಿತರಿಸಿದ ಆಕ್ಷನ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಸುರ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ'' ನಟಿಸಿದರು. ಇದು ವಿಜಯ್ ಅವರ 50ನೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ''ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್ ಟೈಮ್ಸ್'' &quot; ''ಸೂರಾ'' ವಿಜಯ್ ಅವರ ನೃತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸೂಪರ್ ಹೀರೋ ಸ್ಟಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಟಾಪ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ&quot; ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Times&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.idntimes.com/hype/humor/danti/filmnya-sukses-11-meme-aquaman-yang-bikin-ngakak-sampai-atit-peyut/3|title=Filmnya Sukses, 11 Meme Aquaman yang Bikin Ngakak Sampai Atit Peyut|last=Times|first=IDN|last2=Triadanti|date=19 December 2018|website=IDN Times|language=id|archive-url=https://web.archive.org/web/20201214074551/https://www.idntimes.com/hype/humor/danti/filmnya-sukses-11-meme-aquaman-yang-bikin-ngakak-sampai-atit-peyut/3|archive-date=14 December 2020|access-date=14 December 2020}}&lt;/ref&gt; ''ಸುರಾ'' ಬಜೆಟ್-ಮಾತ್ರ-ಚೇತರಿಕೆ-ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿ ಉಪಗ್ರಹ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Indian TV channels&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.exchange4media.com/media-tv-news/barc-wk-45movies-from-south-spike-viewership-of-hindi-channels-87298.html|title=BARC Wk 45: Movies from south spike viewership of Hindi channels|date=23 November 2017|website=Indian Advertising Media &amp; Marketing News – exchange4media|archive-url=https://web.archive.org/web/20210817125140/https://www.exchange4media.com/media-tv-news/barc-wk-45movies-from-south-spike-viewership-of-hindi-channels-87298.html|archive-date=17 August 2021|access-date=17 August 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;timesindia&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/did-you-know/did-you-know-vijays-sura-director-sp-rajkumar-was-going-to-team-up-with-ajith-a-few-years-back/articleshow/75472908.cms|title=Did you know Vijay's 'Sura' director SP Rajkumar was going to team up with Ajith a few years back?|date=30 April 2020|website=The Times of India|access-date=7 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಆದಾಗ್ಯೂ, ''ಸೂರಾ'' ಸೋನಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಟಿಆರ್‌ಪಿ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. &lt;ref name=&quot;Indian TV channels&quot; /&gt;
[[ಚಿತ್ರ:Chinesefestival2011Vijay.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/02/Chinesefestival2011Vijay.jpg/186px-Chinesefestival2011Vijay.jpg|right|thumb|186x186px| ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್]]
೨೦೧೧ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ''ಬಾಡಿಗಾರ್ಡ್‌ನ'' ತಮಿಳುವಾಗಿ ರಿಮೇಕ್ ಆದ ''ಕಾವಲನ್'' ಎಂಬ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕಾಮಿಡಿಗಾಗಿ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಮತ್ತೆ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸಿದ್ದಿಕ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಇದು ವೀಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೦೨ ಕೋಟಿಗಳ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಸಂಗ್ರಹದೊಂದಿಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು. &lt;ref name=&quot;businessworld.in 2015&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.businessworld.in/news/null/the-south-side-story/696844/page-1.html|title=The South Side Story|date=19 February 2015|website=businessworld.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20150219173038/http://www.businessworld.in/news/null/the-south-side-story/696844/page-1.html|archive-date=19 February 2015|access-date=5 March 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110128024128/http://www.sify.com/movies/vijay-s-kaavalan-is-a-hit-news-tamil-lbzkgaadefh.html Kaavalan is a Hit]. Sify.com. Retrieved 6 June 2011.&lt;/ref&gt; ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶಾಂಘೈ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ''ಕಾವಲನ್'' ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.rediff.com/movies/report/south-kaavalan-at-the-shanghai-film-festival/20110509.htm|title=Vijay's Kaavalan at the Shanghai film festival|work=Rediff|access-date=10 September 2018}}&lt;/ref&gt; ''ಕಾವಲನ್'' ಚೀನೀ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/jun-11-02/vijay-kavalan-13-06-11-02.html|title=Ilaya Thalapathy Vijay Wows China – Vijay – Kavalan – Shanghai Film Festival – Tamil Movie News|date=23 June 2021|website=Behindwoods.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623054853/https://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/jun-11-02/vijay-kavalan-13-06-11-02.html|archive-date=23 June 2021|access-date=23 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಅದೇ ವರ್ಷ ದೀಪಾವಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ, ಎಮ್‌. ರಾಜಾ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಮತ್ತು ವೇಣು ರವಿಚಂದ್ರನ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಾಹಸಮಯ ''ಚಿತ್ರವಾದ ವೇಲಾಯುಧಂ'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;Nair 2016&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.catchnews.com/regional-cinema/list-of-ilayathalapathy-vijay-action-packed-films-actor-vijay-filmography-theri-movie-box-office-records-top-south-indian-action-films-from-ghilli-to-theri-movie-news-1463648578.html|title=From Ghilli to Theri: 10 Ilayathalapathy Vijay action blockbusters one should know!|last=Nair|first=Sree Prasad|date=19 May 2016|website=CatchNews.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20211213072110/https://www.catchnews.com/regional-cinema/list-of-ilayathalapathy-vijay-action-packed-films-actor-vijay-filmography-theri-movie-box-office-records-top-south-indian-action-films-from-ghilli-to-theri-movie-news-1463648578.html|archive-date=13 December 2021|access-date=21 December 2020}}&lt;/ref&gt; ''ವೇಲಾಯುಧಂ'' ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;Nair 2016&quot;/&gt; ''ವೇಲಾಯುಧಂ'' ಕೂಡ ಆರ್ಥಿಕ ಯಶಸ್ಸುನ್ನು ಕಂಡಿತು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;R 2011&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/entertainment/report-velayudham-s-victory-over-7aam-arivu-surprises-all-1604999|title='Velayudham''s victory over '7aam Arivu' surprises all|last=R|first=Sharanya C|date=30 October 2011|website=DNA India|access-date=5 March 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ''ವೇಲಾಯುಧಂನಲ್ಲಿ'' ಮೂರನೇ ಬಾರಿಗೆ ಸೂಪರ್ ಹೀರೋ ಆಗಿ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿದರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರ ವೇಷಭೂಷಣ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟದ ಶೈಲಿಯು ''ಅಸ್ಸಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್'' ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸ್ ಅನ್ನು ಹೋಲುವಂತೆ ವಿಮರ್ಶಕರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತವಾದರು. &lt;ref name=&quot;Film Companion 2020&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.filmcompanion.in/features/telugu-features/reddy-player-one-south-indian-films-that-borrowed-the-video-game-aesthetic/|title=Reddy Player One: South Indian Films That Borrowed The Video Game Aesthetic|date=15 June 2020|website=Film Companion|access-date=19 May 2021}}&lt;/ref&gt; ''ವೇಲಾಯುಧಂ'' [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನೀ]] ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. &lt;ref name=&quot;Zee News 2013&quot;&gt;{{Cite web|url=https://zeenews.india.com/entertainment/regional/hansika-motwani-touched-by-japanese-fans_132222.html|title=Velayudham popularity in Japan|date=16 April 2013|website=Zee News|archive-url=https://web.archive.org/web/20220116100114/https://zeenews.india.com/entertainment/regional/hansika-motwani-touched-by-japanese-fans_132222.html|archive-date=16 January 2022|access-date=21 May 2021}}&lt;/ref&gt;

=== ೨೦೧೨–ಇಂದಿನವರೆಗೆ: ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸು ===
ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಬಿಡುಗಡೆಯಗಿದ್ದ ಚಿತ್ರ ''ನನ್ಬನ್'', [[ಬಾಲಿವುಡ್|ಈ ಚಿತ್ರವು ಬಾಲಿವುಡ್‌ನ]] ಚಿತ್ರವಾದ ''[[ಥ್ರೀ ಇಡಿಯಟ್ಸ್|೩ ಈಡಿಯಟ್ಸ್]]'' ಅನ್ನು ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ರಿಮೇಕ್ ಆಗಿ, ಎಸ್. ಶಂಕರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ೨೦೧೨ ರ ಪೊಂಗಲ್ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ''ನನ್ಬನ್'' ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.sify.com/movies/priyanka-vijay-other-stars-at-indian-film-festival-of-melbourne-news-bollywood-mgor5dfjgcgsi.html|title=Priyanka, Vijay &amp; other stars at Indian Film Festival of Melbourne|work=Sify|access-date=14 December 2017|archive-date=14 ಆಗಸ್ಟ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150814184816/http://www.sify.com/movies/priyanka-vijay-other-stars-at-indian-film-festival-of-melbourne-news-bollywood-mgor5dfjgcgsi.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಅಭಿನಯವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು, ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ನಟ [[ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-01-23/news-interviews/30655364_1_kamal-haasan-ulaganayagan-verdict|title=Kamal Haasan's verdict on Nanban|date=23 January 2012|work=[[The Times of India]]|access-date=13 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130520111634/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-01-23/news-interviews/30655364_1_kamal-haasan-ulaganayagan-verdict|archive-date=20 May 2013}}&lt;/ref&gt; ''ನನ್ಬನ್'' ೧೦೦ ದಿನಗಳ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/nanban-review-tamil-14988520.html|title=Movie Review: Nanban|website=Sify.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20130925162351/http://www.sify.com/movies/nanban-review-tamil-14988520.html|archive-date=25 September 2013|access-date=12 January 2012}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- {{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/south-review-nanban-is-worth-a-watch/20120112.htm|title=Review: Nanban is worth a watch|last=Srinivasan|first=Pavithra|website=Rediff.com|access-date=12 January 2012}}&lt;/ref&gt; ''ನನ್ಬನ್'' ಚಿತ್ರವು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೫೦ ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ''[[ಇಂಡಿಯನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌|ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್]]'' ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. &lt;ref name=&quot;express&quot;&gt;{{Cite news|url=http://archive.indianexpress.com/news/foreign-return/984421/|title=Foreign Return|last=Pereira|first=Priyanka|date=6 August 2012|work=Indian Express|access-date=19 March 2021}}&lt;/ref&gt; ಅವರು [[ಪ್ರಭುದೇವ]] ನಿರ್ದೇಶನದ ೨೦೧೨ರ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ರೌಡಿ ರಾಥೋರ್‌ನಲ್ಲಿ'' ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿ ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://ibnlive.in.com/news/actor-vijay-shakes-a-leg--in-rowdy-rathore/263598-71-210.html|title=Actor Vijay shakes a leg in 'Rowdy Rathore|last=IndiaGlitz|date=1 June 2012|work=[[CNN-IBN]]|access-date=1 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120603234112/http://ibnlive.in.com/news/actor-vijay-shakes-a-leg--in-rowdy-rathore/263598-71-210.html|archive-date=3 June 2012}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ೫೪ ನೇ ಚಿತ್ರ, ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ''ತುಪ್ಪಕ್ಕಿ'', ಎಅರ್ ಮುರುಗದಾಸ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮತ್ತು ಎಸ್. ಧನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ, ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಗೆ ೨೦೧೨ ರ ದೀಪಾವಳಿಯಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಶಿವಾಜಿ (೨೦೦೭) ಮತ್ತು ಎಂಥಿರಾನ್ (೨೦೧೦) ನಂತರ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ₹೧ ಬಿಲಿಯನ್ (ಯುಎಸ್‌$೧೩ ಮಿಲಿಯನ್) ಕ್ಲಬ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಮೂರನೇ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು. ''ಶಿವಾಜಿ'' (೨೦೦೭) ಮತ್ತು ''ಎಂಥಿರಾನ್'' (೨೦೧೦) ನಂತರ ದೇಶೀಯವಾಗಿ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/039thuppakki039-box-office-collection-crosses-100-crore-mark-vijay039s-biggest-grosser-ever-408828|title='Thuppakki' Box Office Collection Crosses ₹100 Crore Mark: Vijay's Biggest Grosser Ever|date=27 November 2012|website=IBTimes India|access-date=26 January 2021}}&lt;/ref&gt; ಕ್ಲಬ್. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-10/news-interviews/36257239_1_crore-club-thuppakki-vijay-film|title=Ilayathalapathy Vijay joins the Rs 100 crore club!|work=[[The Times of India]]|access-date=10 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130417193911/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-10/news-interviews/36257239_1_crore-club-thuppakki-vijay-film|archive-date=17 April 2013}}&lt;/ref&gt; ''ತುಪ್ಪಕ್ಕಿ'' ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ [[ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು]] ಮತ್ತು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧,೮೦೦,೦೦೦,೦೦೦ ಗಳಿಸಿದ ಅವರ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;catchnews&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.catchnews.com/regional-cinema/list-of-ilayathalapathy-vijay-action-packed-films-actor-vijay-filmography-theri-movie-box-office-records-top-south-indian-action-films-from-ghilli-to-theri-movie-news-1463648578.html|title=From Ghilli to Theri: 10 Ilayathalapathy Vijay action blockbusters one should know!|work=CatchNews.com|access-date=14 December 2017}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.catchnews.com/regional-cinema/theri-crosses-the-rs-150-crore-mark-at-the-box-office-all-set-to-break-vijay-s-highest-grosser-thuppakki-1461844410.html|title=Vijay's Theri crosses Rs 150 crore mark at Box Office, all set to break records of Thuppakki|work=CatchNews.com|access-date=14 December 2017}}&lt;/ref&gt; ರಷ್ಯಾದ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ''ತುಪ್ಪಕ್ಕಿಯನ್ನು'' ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-10/thuppakki-vettaiyadu-vilayadu-and-aadukalam-will-be-screened-in-russia-as-part-of-their-celebrations-of-100-years-of-indian-cinema.html|title=Thuppakki will be screened in Russia as part of their celebration|date=3 October 2013|website=Behindwoods|access-date=12 July 2021}}&lt;/ref&gt;
[[ಚಿತ್ರ:Tamil_Film_actor_Vijay_Celebrating_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate_Chennai_18.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/Tamil_Film_actor_Vijay_Celebrating_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate_Chennai_18.jpg/204px-Tamil_Film_actor_Vijay_Celebrating_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate_Chennai_18.jpg|thumb|204x204px| ವಿಜಯ್ ಅವರು ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈನ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕಾನ್ಸುಲೇಟ್ ಜನರಲ್ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ರೈತರಿಗಾಗಿ &quot;ವಿ ಗೋ ಗ್ರೀನ್&quot; ಆಂದೋಲನದ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು]]
ಎ‌ಎಲ್ ವಿಜಯ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ ''ತಲೈವಾ'',ನ್ ಇದು ೯ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೩ ರಂದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಮಿಶ್ರ ವರದಿಗಳಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/039thalaivaa039-review-roundup-watch-it-for-vijay-498010|title='Thalaivaa' Review Roundup: Watch it for Vijay|date=9 August 2013|website=IBTimes India|access-date=3 July 2021}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬವಾಯಿತು. &lt;ref&gt;[http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/17140.html Thalaiva Tamil Movie Review&amp;nbsp;– cinema preview stills gallery trailer video clips showtimes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217003318/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/17140.html |date=17 ಫೆಬ್ರವರಿ 2014 }}. Indiaglitz.com (9 August 2013). Retrieved 21 July 2014.&lt;/ref&gt; ''ತಲೈವಾ'' ಚಿತ್ರ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿತ್ತು. &lt;ref name=&quot;Nair 2016&quot;/&gt;
[[ಚಿತ್ರ:Tamil_Film_actor_Vijay_planted_a_tree_in_honor_of_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2a/Tamil_Film_actor_Vijay_planted_a_tree_in_honor_of_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate.jpg/220px-Tamil_Film_actor_Vijay_planted_a_tree_in_honor_of_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate.jpg|left|thumb| ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್]]
ಅವರ ೫೬ ನೇ ಚಿತ್ರ ಜಿಲ್ಲಾ, ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಕಾಜಲ್ ಅಗರ್ವಾಲ್]] ಮತ್ತು [[ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್‌|ಮೋಹನ್‌ಲಾಲ್]] ಸಹ-ನಟಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಆರ್‌ಟಿ ನೇಸನ್ ''ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ'', ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಪೊಂಗಲ್ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಹಿಟ್ ಆಗಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. &lt;ref&gt;[http://m.timesofindia.com/entertainment/regional/tamil/news-interviews/Vijays-Jilla-set-to-roll-from-May/articleshow/18588307.cms Vijay's 'Jilla' set to roll from May!&amp;nbsp;– TOI Mobile | The Times of India Mobile Site]. ''The Times of India''. (20 February 2013). Retrieved 25 April 2013.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- [http://www.inreporter.com/tag/jilla-100-day-box-office-collection/ Jilla 100 Day Box Office Collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160417210451/http://www.inreporter.com/tag/jilla-100-day-box-office-collection |date=17 ಏಪ್ರಿಲ್ 2016 }}. ''InReporter'', 10 April 2014.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- [http://m.ibtimes.co.in/box-office-collection-vijay039s-039jilla039-outperforms-ajith039s-039veeram039-at-worldwide-bo-534906 Box Office Collection: Vijay's 'Jilla' Outperforms Ajith's 'Veeram' at Worldwide BO]. ''International Business Times''. (18 January 2014). Retrieved 21 July 2014.&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಎ‌ಆರ್ ಮುರುಗದಾಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ''ಕತ್ತಿಯಲ್ಲಿ'' ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ [[ಸಮಂತಾ ರುತ್ ಪ್ರಭು]] ಮತ್ತು ನೀಲ್ ನಿತಿನ್ ಮುಖೇಶ್ ಸಹ-ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಐಂಗಾರನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ದೀಪಾವಳಿ ೨೦೧೪ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. &lt;ref&gt;Sangeetha Seshagiri (22 October 2014) [http://www.ibtimes.co.in/kaththi-review-vijay-excels-dual-roles-treat-fans-611999 'Kaththi' Review Roundup: Vijay Gives Sharp Performance; Worth a Watch]. ''International Business Times''&lt;/ref&gt; ಅವರು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮನಸ್ಸಿನ ಕಳ್ಳ ಮತ್ತು ಆದರ್ಶವಾದಿಯಾಗಿ ದ್ವಿಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ''ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ''ಕಥಿಯನ್ನು'' &quot;ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು&quot; ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ. &lt;ref name=&quot;latimes&quot;&gt;{{Cite web|url=https://ibb.co/dg7cZRC|title=Kaththi a success in style|date=3 July 2021|website=www.latimes.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210703074019/https://ibb.co/dg7cZRC|archive-date=3 July 2021|access-date=3 July 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಕತ್ತಿ'' ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೩೦ ಕೋಟಿ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/box-office-rajinis-lingaa-enters-25th-day-vijays-kaththi-completes-75-days-619327|title=Box Office: Vijay's 'Kaththi' Completes 75 Days|last=Seshagiri|first=Sangeetha|date=5 January 2015|website=IBTimes India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220102054325/https://www.ibtimes.co.in/box-office-rajinis-lingaa-enters-25th-day-vijays-kaththi-completes-75-days-619327|archive-date=2 January 2022|access-date=2 January 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Upadhyaya ibt&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/mersal-5-days-box-office-collection-vijays-film-racing-towards-rs-150-crore-1st-weekend-746518|title=Vijay's film racing towards Rs 150 crore mark|last=Upadhyaya|first=Prakash|date=23 October 2017|website=IBTimes India|access-date=25 August 2021}}&lt;/ref&gt; ಇದು ೨೦೧೪ ರ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;[http://www.ibtimes.co.in/vijays-kaththi-biggest-tamil-hit-2014-box-office-613580 &quot;'Kaththi' Box Office: Vijay Starrer Becomes Biggest Tamil Hit of 2014&quot;]. ''International Business Times''. 10 November 2014.&lt;/ref&gt;

೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, [[ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆ|ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯ]] ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಿತ್ರ ''ಪುಲಿ'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಯುಟಿವಿ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಜನವರಿ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಚಿಂಬು ದೇವೆನ್ ಅವರು &quot;ಸಮಕಾಲೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಲನಚಿತ್ರ&quot; ದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ, ಈ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ''ಮಾರೀಸನ್'' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು ೨೦೧೧ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕಿತ್ತು, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಯೂಟಿವಿ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತೊರೆದರು ಮತ್ತು ಆಸ್ಕರ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20141221142525/http://www.sify.com/movies/has-mareesan-slipped-out-of-utv-news-tamil-lkskcniejeesi.html Has Mareesan slipped out of UTV?]. Sify.com (19 October 2011). Retrieved on 4 October 2015.&lt;/ref&gt; ದೇವನ್ ಅವರ ಇತರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯು ನಂತರ ಕುಸಿಯಿತು. ೨೦೧೩ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ದೇವೆನ್ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರಿಗೆ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಅನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು, ಅವರು ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಲು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ತರುವಾಯ, ಈ ಯೋಜನೆಯು ವಿಜಯ್ ಅವರ ಪತ್ರಿಕಾ ಸಂಬಂಧದ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದ ಪಿಟಿ ಸೆಲ್ವಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ತಮೀನ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್‌ನ ಶಿಬು ಅವರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಪಕರನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು, ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ]] ವಿತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಬ್ಬರು ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೊಸ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಸ್‌ಕೆಟಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮುರುಗದಾಸ್ ಅವರ ''ಕತ್ತಿಯಲ್ಲಿ'' ವಿಜಯ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;[http://behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-14/ilayathalapathy-vijays-58th-film-aka-vijay-58-will-be-directed-by-chimbudevan.html Ilayathalapathy Vijay's 58th film aka Vijay 58 will be directed by Chimbudevan]. Behindwoods.com (23 January 2014). Retrieved on 4 October 2015.&lt;/ref&gt; ''ಪುಲಿಯು'' ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/puli-movie-review-roundup-vijay-starrer-bags-mixed-reviews-poor-ratings-telugu-critics-649076|title='Puli' movie review roundup: Vijay-starrer bags mixed reviews, poor ratings from Telugu critics|last=IBTimes|date=4 October 2015|website=International Business Times, India Edition|language=en|access-date=22 April 2020}}&lt;/ref&gt; ಆದರೂ ವಿಜಯ್ ಹೊಸ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies/puli/puli-review.html|title=PULI MOVIE REVIEW|date=1 October 2015|website=Behindwoods}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Upadhyaya ibt&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;Bangalore Mirror 2015&quot;&gt;{{Cite web|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/south-masala/puli-roars-at-the-box-office/articleshow/49232877.cms|title=Puli roars at the box office|date=5 October 2015|website=Bangalore Mirror|archive-url=https://web.archive.org/web/20220301040136/https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/south-masala/puli-roars-at-the-box-office/articleshow/49232877.cms|archive-date=1 March 2022|access-date=1 March 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಪುಲಿ'' ೨೦೧೫ ರ ಸಂಪೂರ್ಣ ರನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Bangalore Mirror 2015&quot; /&gt; ಚಿತ್ರದ ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಹಕ್ಕುಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೦೦ ಕೋಟಿಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿವೆ. &lt;ref name=&quot;Bangalore Mirror 2015&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/mersal-vijay-atlees-diwali-release-crosses-rs-150-crore-in-pre-release-business-4150357.html|title=Vijay's latest release crosses Rs 100 crore in pre-release business-Entertainment News, Firstpost|date=17 October 2017|website=Firstpost|archive-url=https://web.archive.org/web/20220301040828/https://www.firstpost.com/entertainment/mersal-vijay-atlees-diwali-release-crosses-rs-150-crore-in-pre-release-business-4150357.html|archive-date=1 March 2022|access-date=1 March 2022}}&lt;/ref&gt; ರಿಷ್ಟೆ ಸಿನಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ''ಪುಲಿ'' ಅತ್ಯಧಿಕ ಟಿಆರ್‌ಪಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://twitter.com/BARCIndia/status/849949291036762112|title=BARC India TRP ratings|website=BARC India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220908073509/https://twitter.com/BARCIndia/status/849949291036762112|archive-date=8 September 2022|access-date=8 September 2022}}&lt;/ref&gt; ನಿರ್ದೇಶಕ ದೇವೆನ್ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಚಲನಚಿತ್ರದ ಅರ್ಧ-ಭೂತದ ವಿಷಯವು ಜಪಾನಿನ ಹಿಟ್ ಅನಿಮೆ ಮಂಗಾ ಸರಣಿ ''ಇನುಯಾಶಾವನ್ನು'' ಆಧರಿಸಿದೆ, ಅದರಂತೆಯೇ ವಿಜಯ್ ಹುಲಿಯ ಹಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ &quot;ಟೈಗರ್-ಡೆಮನ್&quot; ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.imdb.com/title/tt0290223/movieconnections/?ref_=tt_trv_cnn|title=Inuyasha influenced Vijay's Tiger demon character concept in Puli with Tiger fangs|date=14 July 2022|website=Spacebox|archive-url=https://web.archive.org/web/20220714104139/https://m.imdb.com/title/tt0290223/movieconnections/?ref_=tt_trv_cnn|archive-date=14 July 2022|access-date=14 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;CNN-News18 2015&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/puli-is-a-film-that-everybody-can-enjoy-chimbu-deven-1121995.html|title='Puli' is a film that everybody can enjoy: Chimbu Deven|date=29 September 2015|website=News, Breaking News, Latest News, News Headlines, Live News, Today News CNN-News18|access-date=19 May 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಸಿಡ್ನಿ ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್'' ವಿಜಯ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ &quot;ಹುಲಿ-ರಾಕ್ಷಸ&quot; ಆಗಿ ಮಿಂಚಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://archive.org/download/the-sydney-morning-herald-latest-entertainment-updates/The%20Sydney%20Morning%20Herald%20Latest%20Entertainment%20Updates.png|title=Vijay excels as a Tiger demon|date=4 July 2021|website=www.smh.com.au|access-date=4 July 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಐಬಿ ಟೈಮ್ಸ್'' ''ಪುಲಿಯು'' ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;IBTimes India 2015&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/baahubali-puli-rudhramadevi-effect-iifa-celebrate-south-cinema-rana-be-ambassador-650576|title='Baahubali', 'Puli', 'Rudhramadevi' effect: IIFA to celebrate South Cinema; Rana to be ambassador?|date=14 October 2015|website=IBTimes India|access-date=11 May 2021}}&lt;/ref&gt;

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ಕಲೈಪುಲಿ ಎಸ್. ಥಾನು ಅವರು ವಿಜಯ್ ನಟಿಸಲಿರುವ ಅಟ್ಲೀ ನಿರ್ದೇಶನದ ಯೋಜನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಲು ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ರ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/theri-is-the-title-for-vijay-59-news-tamil-plyq0bcbhfdhd.html|title='Theri' is the title for Vijay 59?|website=Sify|access-date=25 November 2015|archive-date=26 ನವೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151126104628/http://www.sify.com/movies/theri-is-the-title-for-vijay-59-news-tamil-plyq0bcbhfdhd.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ''ಥೇರಿಯನ್ನು'' ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲು ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವಾರು ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ &quot;೭೦% ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ&quot; ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/amy-jackson-starts-shoot-for-vijay-59-news-tamil-plcj1Jjccjadh.html|title=Amy Jackson starts shoot for 'Vijay 59'|date=2 November 2015|website=Sify|access-date=25 November 2015|archive-date=2 ನವೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151102163150/http://www.sify.com/movies/amy-jackson-starts-shoot-for-vijay-59-news-tamil-plcj1Jjccjadh.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ದಿಲೀಪ್ ಸುಬ್ಬರಾಯನ್ ನೃತ್ಯ ನಿರ್ದೇಶನದ ಸಾಹಸ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಂಗಳಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೂ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/high-octane-action-sequences-in-vijay-59-news-tamil-plrkmvfcdfdjj.html|title=High octane action sequences in Vijay 59!|date=17 November 2015|website=Sify|access-date=25 November 2015|archive-date=17 ನವೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151117095837/http://www.sify.com/movies/high-octane-action-sequences-in-vijay-59-news-tamil-plrkmvfcdfdjj.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಹಾಲಿವುಡ್ ಆಕ್ಷನ್ ಕೊರಿಯೋಗ್ರಾಫರ್ ಕಲೋಯನ್ ವೊಡೆನಿಚರೋವ್ ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/theri-hollywood-technicians-roped-in-for-vijay-s-upcoming-actioner/1/534610.html|title=Theri: Hollywood technicians roped in for Vijay's upcoming actioner|date=29 November 2015|website=[[India Today]]|access-date=5 December 2015}}&lt;/ref&gt; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ ಕಳಪೆ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ತಂಡವು ಅಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ತಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬದಲಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಈ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು [[ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್|ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಡೆಸಲಾಯಿತು]] . &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-15/vijay-59-shooting-update.html|title=Vijay 59 may not be shot in China as planned|date=8 October 2015|website=Behindwoods|access-date=25 November 2015}}&lt;/ref&gt; ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ಚೆನ್ನೈನ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ೨೦೧೫ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ಸ್ಟಂಟ್ ಕೊರಿಯೋಗ್ರಾಫರ್ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/Vijay-shoots-for-Theris-climax-scenes/articleshow/50267878.cms|title=Vijay shoots for Theri's climax scenes|website=The Times of India|access-date=7 May 2016}}&lt;/ref&gt; ಅವರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆಕ್ಷನ್-ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ''ಥೇರಿ'' ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಚಿತ್ರವು 'ಯು' ಸೆನ್ಸಾರ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೂರ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಎಳೆದ ಮತ್ತು ಊಹಿಸಬಹುದಾದ ಕಥಾಹಂದರದೊಂದಿಗೆ. &lt;ref name=&quot;VS 2020&quot;&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/theri-movie-review-vijay-gimmicks-too-less-a-factor-to-be-excited-about-a-predictable-storyline/|title=Theri movie review: Vijay's limitations as an actor exposed in a predictable storyline|last=VS|first=Goutham|date=5 June 2020|website=The Indian Express|access-date=29 June 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Upadhyaya, Prakash. [http://www.ibtimes.co.in/theri-box-office-collection-vijay-starrer-strikes-gold-chennai-set-complete-75-days-theatres-684012 &quot;'Theri' box office collection: Vijay-starrer strikes gold in Chennai, set to complete 75 days in theatres&quot;].&lt;/ref&gt; ಇದು ೨೦೧೬ ರ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧,೭೧೦,೦೦೦,೦೦೦ ಗಳಿಸಿದ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Nair 2016&quot;/&gt;

ಅವರ ಮುಂದಿನ, ಭರತನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಮಸಾಲಾ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಬೈರವ'', ಇದರಲ್ಲಿ [[ಕೀರ್ತಿ ಸುರೇಶ್ (ನಟಿ)|ಕೀರ್ತಿ ಸುರೇಶ್]] ಸಹ-ನಟಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ವಿಜಯಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜನವರಿ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ವಿಜಯ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅಳಗಿಯ ''ತಮಿಳು ಮಗನ್'' ಖ್ಯಾತಿಯ ಭರತನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕಡಿಮೆ-ಬಜೆಟ್ ಫ್ಲಿಕ್ ''ಬೈರವ'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. &lt;ref&gt;Upadhyaya, Prakash. [http://www.ibtimes.co.in/bairavaa-bhairava-3-weeks-box-office-collection-vijays-film-earns-around-rs-110-crore-22-days-714810 &quot;Bairavaa (Bhairava) 3 weeks box office collection: Vijay's film earns around Rs 110 crore in 22 days&quot;].&lt;/ref&gt; ಆಕ್ಷನ್ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರ ನಾಣ್ಯವನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ''ಬೈರವಾ'' ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ''ಬೈರವಾ'' ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೧೫ ಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.ibtimes.co.in/vijay-gifts-gold-ornaments-bairavaa-bhairava-unit-following-its-success-box-office-714946|title=Vijay gifts gold ornaments to Bairavaa (Bhairava) unit following its success at box office|last=Upadhyaya|first=Prakash|work=International Business Times, India Edition|access-date=16 December 2017|language=en}}&lt;/ref&gt; ಅದೇ ವರ್ಷ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ಬೈರವಾದಿಂದ ಮೆರ್ಸಲ್‌ವರೆಗಿನ'' ''ಚಿತ್ರಗಳ'' ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ ''ಫೋರ್ಬ್ಸ್'' ವಿಜಯ್ ಅನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸದ ಹಿಟ್-ಮೇಕರ್ ಎಂದು ರೂಪಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/article/2017-celebrity-100/vijay-habitual-hit-maker/49023/1|title=Vijay: Habitual hit maker {{!}} Forbes India|website=Forbes India|language=en-US|access-date=31 December 2017}}&lt;/ref&gt; ಜುಲೈ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ [[ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ|ಬಿಹೈಂಡ್‌ವುಡ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಮೆಡಲ್ಸ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ೧೯೯೬ ರಿಂದ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ 'ಸಾಮ್ರಾಟ್ &lt;ref name=&quot;behind&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/event-story-of-behindwoods-gold-medals-2017.html|title=Event story of Behindwoods Gold Medals 2017|date=12 June 2017|work=Behindwoods|access-date=21 December 2017}}&lt;/ref&gt; ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಪದಕ' ಪಡೆದರು. ಅವರ ೬೧ ನೇ ಚಿತ್ರ, ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ''ಮೆರ್ಸಲ್'' ಅನ್ನು ಅಟ್ಲೀ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಸಮಂತಾ ರುತ್ ಪ್ರಭು]], [[ಕಾಜಲ್ ಅಗರ್ವಾಲ್]] ಮತ್ತು [[ನಿತ್ಯಾ ಮೆನನ್|ನಿತ್ಯಾ ಮೆನೆನ್]] ಸಹ-ತಾರೆಯರು ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ತೇನಾಂಡಾಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies/mersal/mersal-box-office-nov-05.html|title=Mersal box office collection|date=4 November 2017|website=Behindwoods|access-date=24 November 2017}}&lt;/ref&gt; ಅಟ್ಲೀ ಅವರ ''ತೇರಿ'' ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, ಅವರು ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರನ್ನು ಶ್ರೀ ತೇನಾಂಡಾಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೬&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/sri-thenandal-films-signs-ilayathalapathy-vijay-news-tamil-qjjkwnjbfbjbd.html|title=Sri Thenandal Films signs Ilayathalapathy Vijay?|access-date=24 May 2017|archive-date=12 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160912222655/http://www.sify.com/movies/sri-thenandal-films-signs-ilayathalapathy-vijay-news-tamil-qjjkwnjbfbjbd.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಯೋಜನೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ವಿಜಯ್ ಜಾದೂಗಾರನ ಪಾತ್ರದ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಲಿತರು, ಅದು ಜಾದೂಗಾರರಿಂದ ಕಲಿತರು, [[ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸೆಡೊನಿಯ|ಮೆಸಿಡೋನಿಯಾದಿಂದ]] ಗೊಗೊ ರೆಕ್ವಿಯಂ, [[ಕೆನಡಾ|ಕೆನಡಾದಿಂದ]] ರಾಮನ್ ಶರ್ಮಾ ಮತ್ತು [[ಬಲ್ಗೇರಿಯ|ಬಲ್ಗೇರಿಯಾದ]] ಡ್ಯಾನಿ ಬೆಲೆವ್. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/entertainment/kollywood/060817/vijay-learns-a-few-tricks-for-mersal.html|title=Vijay learns a few tricks for Mersal|date=6 August 2017|work=www.deccanchronicle.com/|access-date=7 August 2017|language=en}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಕೂಡ ವೈದ್ಯನಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಮಾರನ್ (ಅಥವಾ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ|5}} ವೈದ್ಯ) ಎಂಬ ಪಾತ್ರವು ಥೇಣಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೋಡಿನಾಯಕನೂರಿನಿಂದ ಬಂದ ಡಾ. ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಎಂಬ ವೈದ್ಯರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ರೋಗಿಗಳಿಂದ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ|2}} ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/is-mersals-5-rupees-doctor-inspired-by-late-drbalasubramanian-from-theni.html|title=Is Mersal's 5 rupees doctor inspired by late Dr.Balasubramanian from Theni|date=19 October 2017|website=Behindwoods|access-date=27 March 2020}}&lt;/ref&gt; ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[ಮಧುರೈ|ಮಧುರೈನಲ್ಲಿ]] ತಂದೆಯ ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಒಟ್ಟು ತ್ರಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ''ಮೆರ್ಸಲ್‌ನಲ್ಲಿ'', ವಿಜಯ್ ಅವರ ವಿಶೇಷಣವಾದ ಇಳಯತಲಪತಿ (ಯುವ ಕಮಾಂಡರ್) ನಂತರದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವೆಟ್ರಿಮಾರನ್ ಪಾತ್ರದ ಚಿತ್ರಣದಿಂದಾಗಿ ದಳಪತಿ (ಕಮಾಂಡರ್) ಎಂದು ಬದಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://picture-ok.com/2017/10/26/mersal-movie-review/|title=Mersal&amp;nbsp;– The Transformation from Ilaiyathalapathy to Thalapathy|date=26 October 2017|website=Picture-Ok|language=en-US|access-date=8 June 2020|archive-date=8 ಜೂನ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200608121616/https://picture-ok.com/2017/10/26/mersal-movie-review/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ''ಮೆರ್ಸಲ್'' ೧೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ ರಂದು [[ದೀಪಾವಳಿ|ದೀಪಾವಳಿಯ]] ಜೊತೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-reviews/mersal/movie-review/61127534.cms|title=Mersal Review {3.5/5}: When you have a mass hero in full form like Vijay is in the film, how can things go wrong?|last=Suganth|first=M|date=18 October 2017|website=The Times of India|access-date=29 June 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೨.೫ ಶತಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.ibtimes.co.in/ilayathalapathy-vijays-mersal-creates-history-breaches-rs-250-crore-mark-750449|title=Ilayathalapathy Vijay's Mersal creates history; breaches Rs 250-crore mark|last=Upadhyaya|first=Prakash|work=International Business Times, India Edition|access-date=14 December 2017}}&lt;/ref&gt; ಚಲನಚಿತ್ರವು ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಾದ ಟೋಕಿಯೊ, ಎಬಿನಾ, ಒಸಾಕಾ ಮತ್ತು ನಕಾಯಾದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.financialexpress.com/entertainment/mersal-thalapathy-vijay-movie-becomes-1st-ever-tamil-film-to-create-this-big-record-find-out-what-it-is/889875/|title=Thalapathy Vijay's Mersal creates a big record even before its release; find out what it is|date=11 October 2017|work=The Financial Express|access-date=8 September 2018}}&lt;/ref&gt; ''ಮೆರ್ಸಲ್‌ನಲ್ಲಿನ'' ಅವರ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ, ವಿಜಯ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಯುಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಯುಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-s-mersal-wins-international-award-78864|title=Vijay's 'Mersal' wins international award|date=2 April 2018|work=The News Minute|access-date=10 September 2018}}&lt;/ref&gt;  ಈ ಚಿತ್ರವು ''ಕಾವಲನ್'' (೨೦೧೧) ಮತ್ತು ''ಪುಲಿ'' (೨೦೧೫) ನಂತರ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮೂರನೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/thalapathy-vijays-mersal-to-release-in-china.html|title=Thalapathy Vijay's Mersal to release in China|date=10 August 2018|work=Behindwoods|access-date=10 August 2018}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/puli-to-release-in-japan-and-china-news-tamil-pj0ky8fdbhgie.html|title='Puli' to release in Japan and China?|website=Sify|access-date=25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022|archive-date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150928225245/http://www.sify.com/movies/puli-to-release-in-japan-and-china-news-tamil-pj0ky8fdbhgie.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬುಚಿಯಾನ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಫೆಂಟಾಸ್ಟಿಕ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ನಲ್ಲೂ ಈ ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/vijays-mersal-screened-at-bifan-film-festival.html|title=Vijay's Mersal screened at BIFAN Film Festival|date=30 July 2018|work=Behindwoods|access-date=10 September 2018}}&lt;/ref&gt;
 
''ಮೆರ್ಸಲ್'' ಯಶಸ್ಸಿನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾದ ಹಲವಾರು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಸಂಘಟನೆಗಳು ವಿರೋಧಿಸಿದವು: [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]] (ಬಿಜೆಪಿ), [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ]] ಆಡಳಿತಾರೂಢ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಆಗಿನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ ನಾಯಕನ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದವು, ವಿಜಯ್ ನಟಿಸಿದ್ದು, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ [[ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (ಜಿಎಸ್‍ಟಿ)|ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು]] ಟೀಕಿಸುತ್ತದೆ, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/855247/mersal-row-has-tamil-film-industry-worried-we-dont-know-what-to-depict-in-our-films-now|title='Mersal' row has Tamil film industry worried: 'We don't know what to depict in our films now'|last=Govindarajan|first=Vinita|website=Scroll.in|access-date=8 January 2020}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಒಂದು ಪಾತ್ರವು ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ [[ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ|ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾವನ್ನು]] ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುವ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://indianexpress.com/article/india/soon-only-films-praising-govt-policies-will-be-allowed-p-chidambaram-reacts-to-mersal-row-4899680/|title=P Chidambaram on Mersal row: Soon, only films 'praising' govt policies will be allowed|date=21 October 2017|work=The Indian Express}}&lt;/ref&gt; ಭವಿಷ್ಯದ ವೀಕ್ಷಕರಿಗಾಗಿ ಆ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಬೇಕೆಂದು ಪಕ್ಷವು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು, &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.news18.com/news/politics/cut-scenes-mocking-gst-and-digital-india-in-vijay-starrer-mersal-demands-bjp-1551317.html|title=Cut Scenes Mocking GST and Digital India in Vijay's Mersal, Demands BJP|date=19 October 2017|work=News 18}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಇದು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಮತ್ತು [[ತಮಿಳು ಸಿನೆಮಾ|ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ]] ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಹಲವಾರು ಇತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/opposition-stands-with-mersal/article19900227.ece|title=Opposition stands with Mersal|date=22 October 2017|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt; ಜೊತೆಗೆ, ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯರ ಸಂಘದಂತಹ ಹಲವಾರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಘಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ-ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ವೈದ್ಯರ ಸಿನಿಕತನದ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದವು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/government-doctors-criticise-mersal/article19893820.ece|title=Government doctors criticise 'Mersal'|date=21 October 2017|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt; ಇಂಡಿಯನ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ವೈದ್ಯರು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೈರೇಟೆಡ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ನಷ್ಟವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯಿಂದ ಹೆಳಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/tn-doctors-boycott-vijay-starrer-mersal-prescribe-piracy/articleshow/61151055.cms|title=TN doctors boycott Vijay-starrer Mersal, prescribe piracy|date=20 October 2017|work=The Times of India}}&lt;/ref&gt;
 
ಯಶಸ್ವಿ ಸಾಹಸಗಳ ನಂತರ, ''ತುಪ್ಪಕ್ಕಿ'' ಮತ್ತು ''ಕತ್ತಿ'', ಮುರುಗದಾಸ್ ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ೬೨ ನೇ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಲು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ''ಸರ್ಕಾರ್ ಈ ಚಿತ್ರವು'', ರಾಜಕೀಯ ಚಿತ್ರ, ಮತ್ತು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿ ಸುರೇಶ್ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ,  ಕೀರ್ತಿ ಸುರೇಶ್ ಅವರು ''ಬೈರವ''  ಚಿತ್ರದ ನಂತರ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೮ ರ [[ದೀಪಾವಳಿ|ದೀಪಾವಳಿಯಂದು]] ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/vijay-62-sun-pictures-produce-ar-murugadoss-next-film-732281|title=Vijay 62: Sun Pictures to produce AR Murugadoss' next film?|last=Upadhyaya|first=Prakash|date=26 June 2017|website=[[International Business Times]]|access-date=24 November 2017}}&lt;/ref&gt; [[ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರ|ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರವು]] ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಕೆಲವು ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಜನರನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಜೆ. ಜಯಲಲಿತಾ|ಜಯಲಲಿತಾ]] ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ ( ವರಲಕ್ಷ್ಮಿ ಶರತ್‌ಕುಮಾರ್ ) ಅವರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಕೋಮಲವಲ್ಲಿ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/india/vijay-sarkar-film-aiadmk-jayalalithaa-tamil-nadu-government-5438044/|title=Vijay's Sarkar faces backlash from ruling AIADMK, party says film could incite violence|date=8 November 2018|work=The Indian Express|access-date=9 November 2018|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ಈ ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡ ಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ ಕೇಡರ್‌ನಿಂದ ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಬ್ಯಾನರ್‌ಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿತು. ಡಿಎಂಕೆಯ ದಿವಂಗತ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಎಂ ಕರುಣಾನಿಧಿ|ಕರುಣಾನಿಧಿ]] ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗನಾಗಿರುವ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಕಲಾನಿತಿ ಮಾರನ್ ಒಡೆತನದ ಸನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ ಆರೋಪಿಸಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-and-marans-sarkar-what-aiadmks-objection-movie-all-about-91217|title=Vijay and Maran's 'Sarkar': What AIADMK's objection to the movie is all about|date=8 November 2018|work=The News Minute|access-date=9 November 2018}}&lt;/ref&gt; ಹಿರಿಯ ನಟರಾದ [[ರಜನೀಕಾಂತ್|ರಜನಿಕಾಂತ್]] ಮತ್ತು [[ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ನಟರು ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.firstpost.com/entertainment/sarkar-controversy-police-arrives-at-ar-murugadoss-house-rajinikanth-kamal-haasan-support-film-amid-aiadmk-backlash-5523181.html|title=Sarkar controversy: Police arrives at AR Murugadoss' house; Rajinikanth, Kamal Haasan support film amid AIADMK backlash- Entertainment News, Firstpost|work=Firstpost|access-date=22 November 2018|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳ ಬೆದರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಆಡಿಯೊ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೋಮಲವಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ದೃಶ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/tamil-nadu-news/tamil-film-sarkars-makers-reportedly-give-in-to-aiadmk-government-to-cut-scenes-1944808?pfrom=home-topscroll|title=Tamil Film's Makers Give In To AIADMK 'Sarkar', Make 4 Cuts|work=NDTV.com|access-date=9 November 2018}}&lt;/ref&gt; ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಹಲವಾರು ಕಲೆಕ್ಷನ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುರಿದು ಕೇವಲ ಎರಡೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ೧೦೦ ಕೋಟಿ ಕ್ಲಬ್ ಸೇರಿದೆ . &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/vijays-sarkar-joins-rs-100-crore-club-just-two-days-91208|title=Vijay's 'Sarkar' joins Rs 100 crore club in just two days|date=8 November 2018|work=The News Minute|access-date=22 November 2018}}&lt;/ref&gt; ''ಹಾಲಿವುಡ್ ರಿಪೋರ್ಟರ್'' ರಾಜಕೀಯ ನಾಟಕ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರನ್ನು &quot;ತೋರಣ&quot; ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://archive.org/download/the-hollywood-reporter-movie-reviews-and-latest-updates/The%20Hollywood%20Reporter%20Movie%20Reviews%20and%20Latest%20Updates.png|title=Vijay a man with a swag|date=4 November 2018|website=The Hollywood Reporter|access-date=5 July 2021}}&lt;/ref&gt; ಚಲನಚಿತ್ರದ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದ ಗಮನದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, [[ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ|ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು]] ಚುನಾವಣಾ ನಿಯಮಗಳು, ೧೯೬೧ ರ ಸೆಕ್ಷನ್ ೪೯ಪಿ ಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿತು, ಅದು ಮತದಾರನಿಗೆ ತನ್ನ/ಅವಳ ಮತಪತ್ರವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯವರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದರೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2019/mar/08/vijays-sarkar-impact-election-commission-of-india-creates-awareness-about-section-49p-1948436.amp|title=Vijay's 'Sarkar' impact: Election Commission of India creates awareness about section 49P|publisher=[[The New Indian Express]]}}&lt;/ref&gt; ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಅವರ ಎರಡನೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೨.೫ ಬಿಲಿಯನ್ ಗಳಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/sarkar-box-office-collection-ar-murugadoss-film-crosses-rs-250-crore-mark-worldwide-5468590/|title=Sarkar box office collection: AR Murugadoss film crosses Rs 250 crore mark worldwide|last=Desk|first=Express Web|date=28 November 2018|website=The Indian Express|access-date=18 August 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಸರ್ಕಾರ್'' [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-s-sarkar-release-80-countries-1200-international-screens-90862|title=Vijayâ€™s 'Sarkar' to release in 80 countries, 1200 international screens|date=31 October 2018|publisher=The News Minute|access-date=10 February 2022}}&lt;/ref&gt; ಇದು ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ರೆಕ್ಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://legrandrex.cotecine.fr/film/258647/|title=Sarkar|website=Cinéma Paris – Le Grand Rex|language=fr|access-date=14 May 2019|archive-date=14 ಮೇ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190514183223/https://legrandrex.cotecine.fr/film/258647/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಸಹ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://imwjapan.com/|title=『インディアンムービーウィーク2020リターンズ』公式サイト｜インド映画、無双のラインナップ！|date=11 December 2020|website=『インディアンムービーウィーク2020リターンズ』公式サイト｜インド映画、無双のラインナップ！|language=ja|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211165522/https://imwjapan.com/|archive-date=11 December 2020|access-date=11 December 2020|ref={{sfnref | 『インディアンムービーウィーク2020リターンズ』公式サイト｜インド映画、無双のラインナップ！ | 2020}}}}&lt;/ref&gt;

ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ೬೩ ನೇ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮೋಹನ್ ರಾಜ ಅಥವಾ ಪೆರರಸು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ವದಂತಿಗಳು ಇದ್ದವು, ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಿಜಯ್ ''ಥೆರಿ'' ಮತ್ತು ''ಮೆರ್ಸಲ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಸಹಕರಿಸಿದ ಅಟ್ಲೀ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/atlee-opens-up-about-his-next-with-vijay/articleshow/65858534.cms|title=Atlee opens up about his next with Vijay&amp;nbsp;– Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=26 March 2020}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/expect-the-unexpected-in-thalapathy-63-says-atlee/articleshow/65423589.cms|title=Expect the unexpected in Thalapathy 63, says Atlee&amp;nbsp;– Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=26 March 2020}}&lt;/ref&gt; ' ''ಬಿಗಿಲ್'' ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರವು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಸಾಹಸಮಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ . ತರುವಾಯ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://onlookersmedia.in/latestnews/thalapathy-63-vijay-undergoes-special-special-training-football/|title=Thalapathy 63: Vijay undergoes special special training in football|last=Madhu|first=Vignesh|date=22 March 2019|website=onlookersmedia|language=en-US|access-date=26 March 2020}}&lt;/ref&gt; ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡಾ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕರಾದ ಐಮೀ ಮೆಕ್‌ಡೇನಿಯಲ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ಟಿನ್ ಸ್ಕಿನ್ನರ್ ಅವರಿಂದ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹಿಂದಿನವರು ''ಪೀಲೆ: ಬರ್ತ್ ಆಫ್ ಎ ಲೆಜೆಂಡ್'', ''ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಆರ್ಮ್'' ಮತ್ತು ''೧೩ ಕಾರಣಗಳು'' ಸೇರಿದಂತೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.in.com/entertainment/regional/bigil-first-look-poster-reveals-special-crew-member-on-board-455199.htm|title=Bigil first look poster reveals special crew member on board!|last=21 June|first=Atlee In com Staff-|last2=Ist|first2=2019 09:57 Pm|website=in.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20190622033829/https://www.in.com/entertainment/regional/bigil-first-look-poster-reveals-special-crew-member-on-board-455199.htm|archive-date=22 June 2019|access-date=26 March 2020}}&lt;/ref&gt; ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ [[ನಯನತಾರ|ನಯನತಾರಾ]] ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/nayanthara-in-vijays-thalapathy-63-with-atlee/articleshow/66806599.cms|title=Nayanthara in Vijay's 'Thalapathy 63' with Atlee&amp;nbsp;– Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=26 March 2020}}&lt;/ref&gt; ವಿವೇಕ್ ಮತ್ತು ಆನಂದರಾಜ್ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/comedian-vivekh-to-be-part-of-thalapathy-63/articleshow/66677367.cms|title=Comedian Vivekh to be part of Thalapathy 63&amp;nbsp;– Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=26 March 2020}}&lt;/ref&gt; ಇದು ''ಕುರುವಿ'' (೨೦೦೮) ನಂತರ ವಿಜಯ್ ಜೊತೆಗಿನ ವಿವೇಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಹಯೋಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ''ವಿಲ್ಲು'' (೨೦೦೯) ನಂತರ ನಯನತಾರಾ ಮತ್ತು ಆನಂದರಾಜ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಹಯೋಗವಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;:11&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/thalapathy-63-update-actor-vivek-confirmed-with-thalapathy-vijay-atlee-tamil-news-224237|title=WOW! Vijay's lucky costar joins 'Thalapathy 63'&amp;nbsp;– Tamil Movie News|date=17 November 2018|website=India Glitz}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ಬಿಗಿಲ್'' ವಿಜಯ್ ಅವರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ''ಬಿಗಿಲ್'' ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ರಾಯಪ್ಪನ್ ಅನ್ನು ವಯಸ್ಸಾದ-ದರೋಡೆಕೋರನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸೆ ಚಿತ್ರದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Subhakeerthana 2019&quot;&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/bigil-movie-review-rating-vijay-6088172/|title=Bigil movie review: A star is forced to remain a star throughout|last=Subhakeerthana|first=S|date=31 October 2019|website=The Indian Express|access-date=24 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಇದು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು ಇದು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೩೦೦ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/tamil-star-vijay-reportedly-earned-rs-30-crore-for-bigil-reveal-it-raids-2491609.html|title=Tamil Star Vijay Reportedly Earned Rs 30 crore for Bigil, Reveal IT Raids|date=7 February 2020|website=News18|access-date=26 January 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೯ ರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ-ಅದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ-ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ಜೋರ್ಡಾನ್|ಜೋರ್ಡಾನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ಕೂಡ ''ಬಿಗಿಲ್'' . &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/after-egypt-vijays-bigil-marks-an-entry-in-jordan/articleshow/71917663.cms#:~:text='Bigil'%20will%20hit%20the%20screens,been%20composed%20by%20AR%20Rahman|title=After Egypt, Vijay's 'Bigil' marks an entry in Jordan &amp;#124; Tamil Movie News|date=|work=[[Times of India]]|access-date=10 February 2022}}&lt;/ref&gt; ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ''ಬಿಗಿಲ್'' [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ]] ಮರು-ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/tamil-cinema/article/thalapathy-vijays-bigil-to-re-release-in-germany-and-france-for-the-actors-birthday-fans-rejoice/607747|title=Thalapathy Vijay's Bigil re-release in Germany and France for the actor's birthday; fans rejoice|date=17 June 2020|website=Entertainment News|archive-url=https://web.archive.org/web/20220421195818/https://www.zoomtventertainment.com/tamil-cinema/article/thalapathy-vijays-bigil-to-re-release-in-germany-and-france-for-the-actors-birthday-fans-rejoice/607747|archive-date=21 April 2022|access-date=21 April 2022}}&lt;/ref&gt;

ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ನಿರ್ದೇಶಕ ಲೋಕೇಶ್ ಕನಕರಾಜ್ ಅವರು ವಿಜಯ್ ಅವರ ಸಂಬಂಧಿಯಾದ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ ಬ್ರಿಟ್ಟೋ ಅವರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/thalapathy-64-eyes-a-summer-2020-release-vijay-5935094/|title=Thalapathy 64 eyes a summer 2020 release|date=25 August 2019}}&lt;/ref&gt; ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಚಿತ್ರದ ಫಸ್ಟ್ ಲುಕ್ ಪೋಸ್ಟರ್, ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/team-thalapathy-64-off-to-mumbai-second-schedule-shoot-begins-6098388/|title=Team Master arrives in Mumbai; second schedule begins|date=November 2019|website=[[The Indian Express]]}}{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ಅನ್ನು ೩೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ ರಂದು ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಮುನ್ನಾದಿನದಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2019/dec/31/thalapathy-64-first-look-out-vijays-next-called-master-ridden-with-mystery-2083270.html|title=Thalapathy 64 first-look out: Vijay's next called 'Master' ridden with mystery|website=The New Indian Express|access-date=25 January 2020}}&lt;/ref&gt; ಬಹು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಮೂಲತಃ ೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದಾರೆ, [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೨೦೨೦ ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ|ಕೋವಿಡ್-೧೯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ]] ಅದನ್ನು ಮುಂದೂಡಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijays-master-will-be-postponed-to-may-or-june/articleshow/74810813.cms|title=Vijay's 'Master' will be postponed to May or June? - Times of India|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ವಿಳಂಬವಾದ ನಂತರ, ಇದು ೧೩ ಜನವರಿ ೨೦೨೧ ರಂದು ಅದರ ತಮಿಳು, ಹಿಂದಿ ( ''ವಿಜಯ್ ದಿ ಮಾಸ್ಟರ್'' ) ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಆವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/tamil-cinema/article/pan-india-release-for-master-thalapathy-vijay-starrer-to-hit-the-screens-in-5-languages/581266|title=Pan India release for Master; Thalapathy Vijay-starrer to hit the screens in 5 languages|website=www.zoomtventertainment.com}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್‌ನ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಟ್ವಿಟರ್‌ನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಮುನ್ನ ಟ್ವಿಟರ್ ಎಮೋಜಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/vijay-s-master-gets-twitter-emoji-ahead-of-release-on-january-13/story-ix9M1GcpuTFfgSa6T8PWxJ.html|title=Vijay's Master gets Twitter emoji ahead of release on January 13|date=2 January 2021|website=Hindustan Times|access-date=29 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ $೧.೪ ಮಿಲಿಯನ್ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹದೊಂದಿಗೆ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್]] (ಯುಎಇ) ನಲ್ಲಿ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹಾಲಿವುಡ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ವಂಡರ್ ವುಮನ್ ೧೯೮೪'' ಮತ್ತು ''ಟೆನೆಟ್'' ಅನ್ನು ಯುಎಇ ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮೀರಿಸಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=6136|title=Master Smashes Hollywood Records In UAE|date=15 January 2021|website=[[Box Office India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116055805/https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=6136|archive-date=16 January 2021|access-date=15 January 2021}}&lt;/ref&gt; ಕೆನಡಾದ ಆಲ್ಬರ್ಟಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;TicketsPI 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://ticketspi.com/o/edmontonmovieclub|title=TicketsPI|date=24 June 2021|website=TicketsPI|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624124040/https://ticketspi.com/o/edmontonmovieclub|archive-date=24 June 2021|access-date=24 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ, ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ವೀಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಧನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.greatandhra.com/movies/reviews/master-review-lacks-the-desired-effect-110251|title=Master Movie Review: Lacks the Desired Effect|last=Arikatla|first=Venkat|date=13 January 2021|website=greatandhra.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220223052318/https://www.greatandhra.com/movies/reviews/master-review-lacks-the-desired-effect-110251|archive-date=23 February 2022|access-date=23 February 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;S 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/reviews/master-movie-review/article33569018.ece|title='Master' movie review: An in-form Vijay takes a backseat to have fun. But is that enough?|last=S|first=Srivatsan|date=13 January 2021|website=The Hindu|access-date=29 June 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Upadhyaya 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/master-movie-review-ratings-vijays-latest-hit-flop-find-it-out-audience-tweets-832086|title=Master Movie Review and Ratings: Vijay's latest is Hit or Flop; Find it Out in Audience Tweets|last=Upadhyaya|first=Prakash|date=13 January 2021|website=IBTimes India|access-date=5 May 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಐ'' ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಅನ್ನು &quot;ಬೃಹತ್ ಸಾಹಸ ಚಿತ್ರ ಆದರೆ ತುಂಬಾ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ&quot; ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.easterneye.biz/master-movie-review-an-entertaining-massy-action-film/|title=Master movie review: An entertaining massy action film – EasternEye|date=13 January 2021|website=EasternEye|archive-url=https://web.archive.org/web/20211121082430/https://www.easterneye.biz/master-movie-review-an-entertaining-massy-action-film/|archive-date=21 November 2021|access-date=21 November 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೩೦೦ ಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಹಿಟ್ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/thalapathy-65-will-be-pan-indian-project-cinematographer-manoj-paramahamsa-144151|title='Thalapathy 65' will be a pan-Indian project: Cinematographer Manoj Paramahamsa|last=25 February 2021 – 12:17|date=25 February 2021|publisher=The News Minute|access-date=10 February 2022}}&lt;/ref&gt; ಟ್ರೇಡ್ ವಿಶ್ಲೇಷಕರ ಪ್ರಕಾರ ''ಮೆರ್ಸಲ್'', ''ಸರ್ಕಾರ್'', ''ಬಿಗಿಲ್'' ಮತ್ತು ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಒಟ್ಟು ಒಟ್ಟು ಗಳಿಕೆಯು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೦೦೦ ಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.india.com/entertainment/master-box-office-week-1-thalapathy-vijay-starrer-crosses-rs-200-cr-worldwide-rs-100-cr-from-tamil-nadu-alone-4346290/|title=Master BO Week 1: Thalapathy Vijay Starrer Crosses Rs 200 cr Worldwide, Rs 100 cr From TN Alone|date=21 January 2021|website=India News, Breaking News &amp;#124; India.com|access-date=26 January 2021|ref={{sfnref | India News, Breaking News &amp;#124; India.com | 2021}}}}&lt;/ref&gt;
[[ಚಿತ್ರ:วัดพระลอย_อ.เมือง_จ.สุพรรณบุรี_(9).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A5%E0%B8%AD%E0%B8%A2_%E0%B8%AD.%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87_%E0%B8%88.%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%93%E0%B8%9A%E0%B8%B8%E0%B8%A3%E0%B8%B5_%289%29.jpg/237px-%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A5%E0%B8%AD%E0%B8%A2_%E0%B8%AD.%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87_%E0%B8%88.%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%93%E0%B8%9A%E0%B8%B8%E0%B8%A3%E0%B8%B5_%289%29.jpg|thumb|237x237px| ವಿಜಯ್ ತನ್ನ ಆಧುನಿಕ ದಿನದ [[ರಾಹು]] ಅವತಾರದಲ್ಲಿ ವೀರ ರಾಘವನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬುಲೆಟ್ ಡಿಫ್ಲೆಕ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅತಿಮಾನುಷ ಹೋರಾಟದ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.]]
ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ನೆಲ್ಸನ್ ಸನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ವಿಜಯ್ ಅವರ ೬೫ ನೇ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಮೊದಲು ಅವರ ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಚಿತ್ರ ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thalapathy-65-vijay-teams-up-with-sun-pictures-and-director-nelson/article33299201.ece|title='Thalapathy 65': Vijay teams up with Sun Pictures and director Nelson|last=The Hindu Net Desk|date=10 December 2020|work=The Hindu|access-date=2 June 2021|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಗೆ ಜೋಡಿಯಾಗಿ [[ಪೂಜಾ ಹೆಗ್ಡೆ]] ನಟಿಸಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thalapathy-65-pooja-hegde-to-star-opposite-vijay-in-nelson-dhilipkumars-directorial/articleshow/81670596.cms|title='Thalapathy 65': Pooja Hegde to star opposite Vijay in Nelson Dhilipkumar's directorial|date=25 March 2021|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210324114654/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thalapathy-65-pooja-hegde-to-star-opposite-vijay-in-nelson-dhilipkumars-directorial/articleshow/81670596.cms|archive-date=24 March 2021|access-date=19 November 2021}}&lt;/ref&gt; ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಜೊತೆಗೆ ವಿಟಿವಿ ಗಣೇಶ್ ಹಾಸ್ಯನಟನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/after-vijay-vtv-ganeshs-comic-timing-only-saving-grace-for-beast-4974421.html|title=After Vijay, VTV Ganesh's Comic Timing Only Saving Grace For Beast|last=Bureau|first=Entertainment|date=Apr 13, 2022|website=News18|archive-url=https://web.archive.org/web/20220604142337/https://www.news18.com/news/movies/after-vijay-vtv-ganeshs-comic-timing-only-saving-grace-for-beast-4974421.html|archive-date=4 June 2022|access-date=Jun 4, 2022}}&lt;/ref&gt; ಚಿತ್ರವು [[ಕರಾಳ ವಿನೋದ|ಕಪ್ಪು ಕಾಮಿಡಿ]] ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, [[ಅನಿರುಧ್ ರವಿಚಂದರ್|ಅನಿರುದ್ಧ್ ರವಿಚಂದರ್]] ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/official-vijays-thalapathy-65-to-be-directed-by-nelson/articleshow/79662961.cms|title=Official: Vijay's 'Thalapathy 65' to be directed by Nelson – Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಚಿತ್ರದ ಫಸ್ಟ್ ಲುಕ್ ಪೋಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ೨೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೧ ರಂದು ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/vijay-in-thalapathy-65-first-look-is-beast-with-a-gun-trending-poster-1817632-2021-06-21|title=Vijay in Thalapathy 65 first look is Beast with a gun. Trending poster|date=21 June 2021|website=India Today|access-date=21 June 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಮೃಗವು'' [[ರಾಹು|ರಾಹುವನ್ನು]] ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನನ್ನು ನಿಷ್ಕರುಣೆಯಿಂದ ಗ್ರಹಣ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಅದೇ ರೀತಿಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, &lt;ref name=&quot;Rahu&quot;&gt;{{Cite web|url=https://newsroompost.com/entertainment/birthday-predictions-will-thalapathy-vijay-turn-his-beast-mode-on-in-2021/2379740.html|title=&quot;Will Vijay Turn His BEAST Rahu Mode On in 2021?&quot;|date=22 June 2021|website=NewsroomPost|access-date=12 August 2021}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಅವರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಾಟ್‌ಗನ್ ಹಿಡಿದ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/thalapthy-65-first-look-vijay-plays-a-shotgun-wielding-beast-7369096/|title=Thalapathy 65 first look poster: Vijay is a shotgun-wielding 'Beast'|last=R|first=Manoj Kumar|date=21 June 2021|website=The Indian Express|access-date=21 June 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಬೀಸ್ಟ್'' ೧೩ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೨ ರಂದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಹಿಂದಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಆವೃತ್ತಿಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ''ರಾ'' . &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.latestly.com/socially/entertainment/south/beast-thalapathy-vijays-film-titled-as-raw-in-hindi-3555910.html|title=Thalapathy Vijay's Beast Film Titled As Raw In Hindi|last=Latestly|first=Team|date=Apr 5, 2022|website=LatestLY|access-date=Apr 14, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;The Times of India 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thalapathy-65-nelson-to-shoot-a-romantic-song-in-georgia/articleshow/82211821.cms|title='Thalapathy 65': Nelson to shoot a romantic song in Georgia|date=23 April 2021|website=The Times of India|access-date=15 May 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thalapathy-vijay-s-beast-to-release-in-april-2022-see-new-poster-1894770-2022-01-01|title=Thalapathy Vijay's Beast to release in April 2022. See new poster|date=1 January 2022|website=India Today|access-date=4 January 2022}}&lt;/ref&gt; ''ರಾ'' ಹಿಂದಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, ಆದರೆ ''ಬೀಸ್ಟ್'' ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/beast-raw-review-an-ill-formed-creature-even-firing-on-all-cylinders-vijay-cannot-pummel-into-shape-2-5-stars-2886949|title=Beast (RAW) Review|last=Chatterjee|first=Saibal|date=Apr 14, 2022|website=NDTV.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220414061156/https://www.ndtv.com/entertainment/beast-raw-review-an-ill-formed-creature-even-firing-on-all-cylinders-vijay-cannot-pummel-into-shape-2-5-stars-2886949|archive-date=Apr 14, 2022|access-date=Apr 14, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/jWTHp|title=Beast Review: Thalapathy Vijay's 'One-man Show' Is A 'True Feast'|date=Apr 14, 2022|website=bollywood hungama|access-date=Apr 14, 2022}}&lt;/ref&gt; ರೋಜರ್ ಎಬರ್ಟ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಅನ್ನು ೩/೫ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು &quot;ವಿಜಯ್ ಬಹುಮುಖಿ ಅವತಾರದೊಂದಿಗೆ ಬಹುಮುಖ ಹುಲಿ&quot; ಎಂದು ಕರೆದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/beast-movie-review-2022|title=Beast movie review &amp; film summary (2022) - Roger Ebert|last=Abrams|first=Simon|date=Apr 17, 2022|website=www.rogerebert.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220417033429/https://www.rogerebert.com/reviews/beast-movie-review-2022|archive-date=Apr 17, 2022|access-date=Apr 17, 2022}}&lt;/ref&gt; ನ್ಯೂಸ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದಂತೆ &quot; [[ಕರಾಳ ವಿನೋದ|ಡಾರ್ಕ್ ಹ್ಯೂಮರ್]] ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಂಬೋ ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಂಡ್ ಎರಡರ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ರಾ ಏಜೆಂಟ್ ಆಗಿ ''ಬೀಸ್ಟ್'' ವಿಜಯ್ ಅಭಿನಯವಿದೆ&quot;. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/iklnq|title='Beast' movie review: Vijay as a mix of 'Rambo,' 'James Bond' to save a hostage situation - Entertainment Review|date=Apr 13, 2022|website=Manorama news|access-date=Apr 16, 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಬೀಸ್ಟ್'' [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯೂಎಸ್‌ಎ]] ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಶೋಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/wpRHV|title=Beast at No: 2 in Top 10 USA Premiere Grossing Tamil Films|date=Apr 14, 2022|website=boxoffice mojo|access-date=Apr 14, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/box-office/beast-usa-premiere-collection-vijay-starrer-breaks-rajinikanths-annaatthe-collection-to-become-the-formers-highest-grossing-film/articleshow/90761515.cms|title='Beast' USA premiere collection: Vijay starrer breaks Rajinikanth's film collection to become the Vijay's highest-grossing film|date=Apr 10, 2022|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220416153443/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/box-office/beast-usa-premiere-collection-vijay-starrer-breaks-rajinikanths-annaatthe-collection-to-become-the-formers-highest-grossing-film/articleshow/90761515.cms|archive-date=Apr 16, 2022|access-date=Apr 16, 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್]], [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಸಿಂಗಾಪುರ|ಸಿಂಗಾಪುರದಲ್ಲಿ]] ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ . &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/box-office/beast-overseas-box-office-collection-vijay-storms-the-international-market/articleshow/90841888.cms|title='Beast' overseas box office collection: Vijay storms the international market|date=Apr 14, 2022|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220430055805/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/box-office/beast-overseas-box-office-collection-vijay-storms-the-international-market/articleshow/90841888.cms|archive-date=Apr 30, 2022|access-date=Apr 30, 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಹಿಟ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೨೫೦ ಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/beast-box-office-collection-day-5-vijay-starrer-rs-200-crore-worldwide-7874311/|title=Beast box office collection day 5: Vjay-starrer earns Rs 200 crore worldwide, is declared a hit|last=Desk|first=Entertainment|date=19 April 2022|website=The Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20220420193205/https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/beast-box-office-collection-day-5-vijay-starrer-rs-200-crore-worldwide-7874311/|archive-date=20 April 2022|access-date=20 April 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://zeenews.india.com/tamil/movies/beast-movie-beats-valimai-box-office-collection-less-than-12-days-390612|title=Beast 12 days box office report|date=Apr 25, 2022|website=Zee Hindustan Tamil|language=ta|archive-url=https://web.archive.org/web/20220426161256/https://zeenews.india.com/tamil/movies/beast-movie-beats-valimai-box-office-collection-less-than-12-days-390612|archive-date=Apr 26, 2022|access-date=Apr 26, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.india.com/entertainment/thalapathy-vijay-beast-crosses-rs-250-crore-worldwide-box-office-despite-kgf-2-wave-check-detailed-collection-report-here-5377937/|title=Thalapathy Vijay's Beast Crosses Rs 250 Crore at Worldwide Box Office|last=Kumar|first=Vineeta|date=May 6, 2022|website=India.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220506165545/https://www.india.com/entertainment/thalapathy-vijay-beast-crosses-rs-250-crore-worldwide-box-office-despite-kgf-2-wave-check-detailed-collection-report-here-5377937/|archive-date=May 6, 2022|access-date=May 6, 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಬೀಸ್ಟ್'' ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ [[ನೆಟ್‍ಫ್ಲಿಕ್ಸ್|ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಹೆಚ್ಚು ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;ndtv ott&quot;&gt;{{Cite web|url=https://ndtv.in/bollywood/beast-trending-at-number-one-in-india-on-netflix-vijay-thalapathy-2972013|title=Beast trending worldwide on Netflix in top spots|date=May 14, 2022|website=NDTV|archive-url=https://web.archive.org/web/20220514070357/https://ndtv.in/bollywood/beast-trending-at-number-one-in-india-on-netflix-vijay-thalapathy-2972013|archive-date=May 14, 2022|access-date=May 14, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;netflix top global&quot;&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/LeVTj|title=Raw Hindi and Beast Netflix Top 10 - Global|date=May 18, 2022|website=top10.netflix.com|access-date=May 18, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://flixpatrol.com/top10/netflix/world/today/full/|title=TOP 10 on Netflix in the World on 2022 - FlixPatrol|date=May 13, 2022|website=FlixPatrol|archive-url=https://web.archive.org/web/20220513084706/https://flixpatrol.com/top10/netflix/world/today/full/|archive-date=May 13, 2022|access-date=May 13, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Raw beast&quot;&gt;{{Cite web|url=https://flixpatrol.com/title/beast-2022/top10/|title=Beast TOP 10 in Netflix global - FlixPatrol|date=May 13, 2022|website=FlixPatrol|archive-url=https://web.archive.org/web/20220513082925/https://flixpatrol.com/title/beast-2022/top10/|archive-date=May 13, 2022|access-date=May 13, 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಬೀಸ್ಟ್'' [[ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ಥಾನ್|ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್]] ನಲ್ಲಿ ಥಿಯೇಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tamil.filmibeat.com/news/beast-movie-released-in-usbekistan-first-movie-to-get-this-pride-094655.html|title=First Tamil film to release in Uzbekistan Beast!|last=S|first=Deepa|date=18 April 2022|website=filmibeat.com|language=ta|archive-url=https://web.archive.org/web/20220422051245/https://tamil.filmibeat.com/news/beast-movie-released-in-usbekistan-first-movie-to-get-this-pride-094655.html|archive-date=22 April 2022|access-date=22 April 2022}}&lt;/ref&gt;

೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಅವರು ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ದಿಲ್ ರಾಜು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅವರ ೬೬ ನೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ವಂಶಿ ಪೈಡಿಪಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಜನವರಿ ೨೦೨೩ ರಂದು ಹಿಂದಿ, ತೆಲುಗು, ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಡಬ್ ಆಗಿರುವ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thaman-confirms-thalapathy-66-is-not-a-bilingual-film-says-it-s-proper-tamil-movie-1948310-2022-05-12|title=Thaman confirms Thalapathy 66 is not a bilingual film, says it's proper Tamil movie dubbed to other languages|date=May 12, 2022|website=India Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20220518061032/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thaman-confirms-thalapathy-66-is-not-a-bilingual-film-says-it-s-proper-tamil-movie-1948310-2022-05-12|archive-date=May 18, 2022|access-date=May 18, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thalapathy-vijay-to-join-hands-with-director-vamshi-paidipally-official-announcement-out-1857428-2021-09-26|title=Thalapathy Vijay to join hands with director Vamshi Paidipally. Official announcement out|date=26 September 2021|website=India Today|access-date=30 September 2021}}&lt;/ref&gt; ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್‌ಗೆ ಜೋಡಿಯಾಗಿ [[ರಶ್ಮಿಕಾ ಮಂದಣ್ಣ]] ನಟಿಸಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/telugu/vijay-rashmika-mandanna-thalapathy-66-shoot-begins-see-photos-7855895/|title=Vijay and Rashmika Mandanna's Thalapathy 66 begins shoot. See photos|last=Desk|first=Entertainment|date=Apr 7, 2022|website=The Indian Express|access-date=Apr 30, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/varisu-vijay-rashmika-mandanna-romance-photo-leaked-vamshi-paidipally-dil-raju-tamil-news-322502|title=Vijay-Rashmika Mandanna romance pic from 'Varisu' leaked in spite of tight security - Tamil News|date=23 August 2022|website=IndiaGlitz.com|access-date=7 September 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/thalapathy-vijay-rashmika-thaman-varisu-first-single-release-date-shooting-wrap-up-latest-update-tamil-news-322965|title=Thalapathy Vijay starrer 'Varisu' first single to release on this day? - Hot buzz - Tamil News|date=2 September 2022|website=IndiaGlitz.com|access-date=7 September 2022}}&lt;/ref&gt; ೨೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೨ ರಂದು ವಿಜಯ್ ಅವರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಮುನ್ನಾದಿನದಂದು ''ವರಿಸು'' ಚಿತ್ರದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/vijays-thalapathy-66-is-varisu-first-look-poster-out/article65548633.ece|title=Vijay's Thalapathy 66 is Varisu, first-look poster out|date=21 June 2022|work=[[The Hindu]]|access-date=21 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220621134223/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/vijays-thalapathy-66-is-varisu-first-look-poster-out/article65548633.ece|archive-date=21 June 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijays-thalapathy-66-titled-vaarisu-in-tamil/articleshow/92250993.cms|title=Vijay's Thalapathy 66 titled Vaarisu in Tamil and Varasudu in Telugu|date=16 June 2022|website=The Times of India|access-date=14 July 2022}}&lt;/ref&gt; ತಮನ್ ಎಸ್ ''ವರಿಸು'' ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/music-director-thaman-shares-a-photo-from-the-sets-of-varisu/articleshow/93387746.cms|title=Music director Thaman shares a photo from the sets of ‘Varisu’|date=6 August 2022|website=The Times of India|access-date=9 August 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/varisu-video-clip-from-shooting-spot-leaked-vijay-and-prabhu-shoot-medical-emergency-scene-8091508/|title=Varisu video from sets leaked: Vijay, Sarathkumar, and Prabhu shoot scene|last=Desk|first=Entertainment|date=15 August 2022|website=The Indian Express|access-date=18 August 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/varisu-thalapathy-vijay-shoots-intense-action-sequence-vamsi-paidipallys-next-watch-viral-video-1173953|title=Varisu: Thalapathy Vijay shoots an intense action sequence for Vamsi Paidipally's next; Watch the viral video|last=Desk|first=Pinkvilla|date=15 August 2022|website=PINKVILLA|access-date=18 August 2022|archive-date=18 ಆಗಸ್ಟ್ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220818072940/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/varisu-thalapathy-vijay-shoots-intense-action-sequence-vamsi-paidipallys-next-watch-viral-video-1173953|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==== ಇತರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವಿಕೆ ====
ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮೊದಲ [[ಬಾಲಿವುಡ್|ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ]] ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, [[ಪ್ರಭುದೇವ]] ಸಹ-ನಟಿಸಿದ ''ರೌಡಿ ರಾಥೋರ್'' (೨೦೧೨) ಚಿತ್ರದ ''ಚಿಂತಾ ಚಿಂತಾ'' ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹಿಂದಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/tamil-star-vijay-does-cameo-in-rowdy-rathore/|title=Tamil star Vijay does cameo in Rowdy Rathore&amp;nbsp;– Bollywood Hungama|last=Hungama|first=Bollywood|date=7 May 2012|access-date=24 November 2017}}&lt;/ref&gt; ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಗೋಲ್ಡ್‌ಮೈನ್ಸ್ ಟೆಲಿಫಿಲ್ಮ್ಸ್‌ನಿಂದ ಹಿಂದಿಗೆ ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೋನಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಹಿಂದಿ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tvnews4u.com/sony-max-air-actor-vijays-action-blockbuster-bairavaa-29th-july/|title=Sony MAX to air actor Vijay's action blockbuster 'Bairavaa' on 29th July|date=25 July 2017|website=tvnews4u.com|access-date=11 January 2018}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಚಿತ್ರ ''ಮೆರ್ಸಲ್'' ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಕಠಿಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು, ಅದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ''ಗೋಲ್ಮಾಲ್ ಎಗೇನ್'' ಮತ್ತು ''[[ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ಗಿಂತ]]'' ಹೆಚ್ಚು ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/mersal-box-office-vijay-golmaal-again-secret-superstar-4901488/|title=Mersal box office: Vijay starrer unstoppable, gives tough competition to Golmaal Again, Secret Superstar in international markets|date=22 October 2017|access-date=24 November 2017}}&lt;/ref&gt; ''ಮೆರ್ಸಲ್'' [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್|ಯುಎಇ]] ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೯೦ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ''ಗೋಲ್ಮಾಲ್ ಎಗೇನ್'' ಮತ್ತು ''ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ಗಿಂತ'' ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.catchnews.com/regional-cinema/uae-box-office-mersal-emerges-the-winner-among-the-diwali-releases-including-golmaal-again-and-secret-superstar-89204.html|title=UAE Box Office: Mersal emerges the winner among the Diwali releases including Golmaal Again and Secret Superstar|work=CatchNews.com|access-date=9 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180909185240/http://www.catchnews.com/regional-cinema/uae-box-office-mersal-emerges-the-winner-among-the-diwali-releases-including-golmaal-again-and-secret-superstar-89204.html|archive-date=9 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಅವರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.daily-sun.com/post/601958/Vijay-Thalapatis-movie-of-the-month-is-coming-to-Bongo-this-Friday-as-|title=Vijay's movie released on Bangladesh OTT Bongo as &quot;Shinghopurush&quot; – Online Version|date=27 January 2022|website=www.daily-sun.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127071705/https://www.daily-sun.com/post/601958/Vijay-Thalapatis-movie-of-the-month-is-coming-to-Bongo-this-Friday-as-|archive-date=27 ಜನವರಿ 2022|access-date=27 January 2022|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ಜುಲೈ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ರಿಷ್ಟೆ ಸಿನೆಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಹಿಂದಿ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್ ''ಡೇಂಜರಸ್ ಖಿಲಾಡಿ ೩'' (೨೦೧೪) ( ''ವೆಟ್ಟೈಕಾರನ್‌ನ'' ಡಬ್ ಆವೃತ್ತಿ) ಮತ್ತು ''ಪೊಲೀಸ್ವಾಲಾ ಗುಂಡ ೨'' (೨೦೧೪) ( ''ಜಿಲ್ಲಾದ'' ಡಬ್ ಆವೃತ್ತಿ) ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ರೇಟಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ #೧ ಮತ್ತು #೩ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಟೆಲಿಕಾಸ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಸುರಾ'' ಪ್ರಸಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೋನಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಹಿಂದಿ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ರೇಟಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ #೫ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Indian TV channels&quot;/&gt; ೨೦೧೭ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ''ಖಾಕಿ ಔರ್ ಖಿಲಾಡಿ'' ಎಂಬ ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ಕತ್ತಿ'' ಚಿತ್ರದ ಹಿಂದಿ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು [[ಝೀ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್|ಜೀ ಸಿನಿಮಾ]] ಹಿಂದಿ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tvnews4u.com/zee-cinema-to-premiere-khaki-aur-khiladi-on-13th-december-at-8pm/|title=Zee Cinema to premiere Khaki Aur Khiladi on 13th December at 8PM|date=12 December 2017|website=tvnews4u.com|access-date=17 December 2017}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಟಾಪ್ ಓಪನರ್ ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಜುವನ್ನು ''ಮೀರಿಸಿದೆ.'' &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://onlookersmedia.in/latestnews/sarkar-breaks-sanju-record-become-indian-cinemas-highest-opening-day-grosser-2018/|title=Sarkar breaks Sanju record to become Indian cinema's highest opening day grosser in 2018|date=8 November 2018|website=onlookersmedia.in|language=en-US|access-date=19 November 2018}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.indiaglitz.com/thalapathy-vijay-sarkar-beats-ranbhir-kapoor-sanju-opening-collection-tamil-news-223749|title=Yipeee! Thalapathy Vijay's 'Sarkar' is now the biggest in Indian cinema&amp;nbsp;– Tamil Movie News&amp;nbsp;– IndiaGlitz.com|work=IndiaGlitz.com|access-date=19 November 2018}}&lt;/ref&gt; ''ಸರ್ಕಾರ್'' ೨೦೧೮ ರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ''ರಾಝಿ'', ''ಗೋಲ್ಡ್'' ಮತ್ತು ಅಮೀರ್ ಅವರ ''ಥಗ್ಸ್ ಆಫ್ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್'' ನಂತಹ ಅನೇಕ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುರಿಯಿತು. &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://m.businesstoday.in/story/sarkar-box-office-collection-vijay-starrer-among-top-10-indian-films-of-2018-breaks-record-of-raazi-gold/1/291326.html|title=Sarkar Box Office Collection: Vijay-starrer among top 10 Indian films of 2018, breaks record of Raazi, Gold|date=15 November 2018|website=m.businesstoday.in|language=en|access-date=18 November 2018|archive-date=18 ನವೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181118164636/https://m.businesstoday.in/story/sarkar-box-office-collection-vijay-starrer-among-top-10-indian-films-of-2018-breaks-record-of-raazi-gold/1/291326.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[ಝೀ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್|ಜೀ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ]] ''ವಿಜಯ್ ದಿ ಮಾಸ್ಟರ್'' ಟಿಆರ್‌ಪಿಯಲ್ಲಿ #೨ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. &lt;ref name=&quot;filmy2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/tamil/news/2021/master-hindi-trp-rating-vijay-starrer-makes-it-big-with-its-world-television-premiere-315268.html|title=Master Hindi TRP Rating: Vijay Starrer Makes It Big With Its World Television Premiere!|last=Hemachandran|first=Sruthi|date=10 June 2021|website=www.filmibeat.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623052626/https://www.filmibeat.com/tamil/news/2021/master-hindi-trp-rating-vijay-starrer-makes-it-big-with-its-world-television-premiere-315268.html|archive-date=23 June 2021|access-date=23 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಹಿಂದಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೯ ಕೋಟಿ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.india.com/entertainment/master-completes-50-stupendous-days-at-box-office-thalapathy-vijay-roars-in-tamil-nadu-figures-inside-4463824/|title=Master Thalapathy Vijay Roars in Box office - BO Figures Inside|last=Kumar|first=Vineeta|date=Mar 3, 2021|website=India.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220414174958/https://www.india.com/entertainment/master-completes-50-stupendous-days-at-box-office-thalapathy-vijay-roars-in-tamil-nadu-figures-inside-4463824/|archive-date=Apr 14, 2022|access-date=Apr 14, 2022}}&lt;/ref&gt; ೨೦೨೧ ರ ಟಾಪ್ ಟೆನ್ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ [[ಅಂತರಜಾಲ ಸಿನೆಮಾ ದತ್ತಸಂಚಯ|ಐಎಮ್‌ಡಿಬಿ]]ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಕೂಡ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. &lt;ref name=&quot;HinduTamil2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hindutamil.in/news/cinema/tamil-cinema/681344-vijay-s-master-tops-imdb-list-of-most-popular-indian-films-in-2021.html|title=2021ல் பிரபலமான இந்தியப் படங்கள்: முதலிடத்தில் மாஸ்டர்|last=Tamil|first=Hindu|date=12 June 2021|website=Hindu Tamil Thisai|language=ta|access-date=19 June 2021}}&lt;/ref&gt; ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಕುವೈತ್ ಮತ್ತು ಬಹ್ರೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ''ರಾ'' ಹಿಂದಿ ಹೆಚ್ಚು ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;netflix top global&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;Raw beast&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;ndtv ott&quot;/&gt;

ಜಿಲ್ಲೆಯ ತೆಲುಗು ಆವೃತ್ತಿಯು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಶಾಟ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಅದು ಸ್ವತಃ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದಂ ''ಅವರನ್ನು'' ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/telugu-dubbed-version-of-jilla-ready-for-release/article7157547.ece|title=Telugu version of 'Jilla' ready for release|date=30 April 2015|work=The Hindu|via=www.thehindu.com}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-15/vijays-jilla-returns-this-summer.html|title=Jilla returns ... this summer|date=4 March 2015|website=Behindwoods|archive-url=https://web.archive.org/web/20150604055008/http://behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-15/vijays-jilla-returns-this-summer.html|archive-date=4 June 2015|access-date=4 June 2015}}&lt;/ref&gt; ''ಸರ್ಕಾರ್'' &amp; ''ವಿಸ್ಲ್'' ತೆಲುಗು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}}೧೮ ಕೋಟಿ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/sarkar-20-day-box-office-collection-vijays-film-attains-hit-status-andhra-pradesh-786542|title=Sarkar 20-day box office collection: Vijay's film attains hit status in Andhra Pradesh|last=Hooli|first=Shekhar H|date=27 November 2018|website=IBTimes India|access-date=27 January 2021}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೨೦ ಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehansindia.com/cinema/tollywood/whistle-21-days-box-office-collection-report-581792|title=Whistle 21 days box office collection report|date=16 November 2019|website=Andhra Pradesh Breaking News, Telangana News, Hyderabad News Updates, Coronavirus Updates, Breaking News|access-date=27 January 2021|ref={{sfnref | Andhra Pradesh Breaking News, Telangana News, Hyderabad News Updates, Coronavirus Updates, Breaking News | 2019}}}}&lt;/ref&gt; ''ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್'' ತೆಲುಗು ಆವೃತ್ತಿಯು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೨೦ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/master-becomes-vijays-fifth-film-to-cross-rs-150-cr-revives-box-office-in-tamil-nadu-kerala-9216451.html|title=Master becomes Vijay's fifth film to cross Rs 150 cr, revives box office in Tamil Nadu, Kerala – Entertainment News, Firstpost|date=20 January 2021|website=Firstpost}}&lt;/ref&gt;

==== ಇತರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ====
ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟನೆ ಮತ್ತು ಗಾಯನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-to-sid-sriram-five-kollywood-singers-who-delivered-chartbuster-songs/photostory/75029400.cms|title=Five best singers in kollywood|date=7 April 2020|website=The Times of India|access-date=12 July 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಷ್ಟಕರವಾದ ನೃತ್ಯ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ|ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'' ವಿಜಯ್ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿನ ನೃತ್ಯದ ಚಲನೆಯನ್ನು &quot;ಶಕ್ತಿಯುತ ಮತ್ತು ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದ&quot; ಎಂದು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಿದೆ. ಅವರ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ನೃತ್ಯ ಚಲನೆಗಳು ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾದ ''ತಿರುಮಲೈ'', ''ಗಿಲ್ಲಿ, ಅಳಗಿಯ ತಮಿಳ್ಮಗನ್'' '', ಕುರುವಿ, ವಿಲ್ಲು'' ''ಮತ್ತು'' ''ಸುರ'' ''.'' &lt;ref name=&quot;dance&quot;/&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಚಿತ್ರದ ''ವಾತಿ'' ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಿಗ್ನೇಚರ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಸ್ಟೆಪ್ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಯಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಹಲವಾರು ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಅನುಕರಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/watch-r-ashwin-groove-to-hit-number-vaathi-coming-from-vijays-s-master-watch-101613545505612.html|title=Watch Indian cricketer R Ashwin groove to hit number &quot;Vaathi Coming&quot; from Vijays's Master|last=Pudipeddi|first=Haricharan|date=17 February 2021|website=Hindustan Times|access-date=12 July 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/madhuri-dixit-dances-to-vijays-vaathi-coming-along-with-2-bollywood-stars-video-goes-viral-tamil-news-290553|title=Madhuri Dixit dances to Vijay's Vaathi Coming along with 2 Bollywood stars; Video goes viral – Tamil News|date=9 July 2021|website=IndiaGlitz.com|access-date=12 July 2021}}&lt;/ref&gt; ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಹೊರತಾಗಿ, ಕೆನಡಾದ ಹುಡುಗರ ನೃತ್ಯ ತಂಡವು ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ವಾತಿ ಬರುವ'' ನೃತ್ಯ ಹಾಡಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿತು. &lt;ref name=&quot;superstar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/the-buzz/article/canadian-boys-dance-on-the-song-vaathi-coming-goes-virall/749254|title=Basement Gang Vaathi Coming – Canadian boys effortlessly groove to 'Vaathi Coming'|last=Saxena|first=Akanksha|date=25 April 2021|website=Trending &amp; Viral News|access-date=25 July 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರು ಸ್ವತಃ ಹಾಡಿರುವ &quot;ಜಾಲಿ ಓ ಜಿಮ್ಖಾನಾ&quot; ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹುಕ್ ಸ್ಟೆಪ್ ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ನೃತ್ಯದ ಚಲನೆಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿವೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/beast-song-jolly-o-gymkhana-thalapathy-vijay-pooja-hegde-video-7827111/|title=Beast song Jolly O Gymkhana: Vijay's voice makes this track an earworm, watch out for his hook step|last=Desk|first=Entertainment|date=19 March 2022|website=The Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20220319165926/https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/beast-song-jolly-o-gymkhana-thalapathy-vijay-pooja-hegde-video-7827111/|archive-date=19 March 2022|access-date=19 March 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಫಿಲ್ಮ್ ಸಾಂಗ್ ''ಅರೇಬಿಕ್ ಕುತು'' ಕೂಡ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು, ವಿಜಯ್ ಅವರ ನೃತ್ಯದ ಚಲನೆಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದವು ಮತ್ತು ಇದು [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ|ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ]] ಹಿಟ್ ಆಗಿತ್ತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://ghostarchive.org/varchive/C77M8nM6p1E|title=Korean Reacts To Arabic Kuthu - Beast - Thalapathy Vijay|date=Feb 14, 2022|website=JeongWon TV|access-date=Apr 19, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/beast-big-update-here-first-single-promo-vijay-pooja-hegde-starrer-video-845496|title=Beast Big Update: Here is the First Single Promo from Vijay, Pooja Hegde-Starrer [Video]|last=IBTimes|date=7 February 2022|website=ibtimes.co.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20220207225015/https://www.ibtimes.co.in/beast-big-update-here-first-single-promo-vijay-pooja-hegde-starrer-video-845496|archive-date=7 February 2022|access-date=8 February 2022}}&lt;/ref&gt; ನಟಿ [[ಸಾಯಿ ಪಲ್ಲವಿ]] ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ತಾನು ವಿಜಯ್ ಅವರ ನೃತ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಅಭಿಮಾನಿ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಕೆಲವು ನೃತ್ಯದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=rQxuxdGOK3M|title=I am a Big Fan of Vijay sir says Sai Pallavi|date=19 December 2019|website=Thanthi Tv|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713124945/https://www.youtube.com/watch?v=rQxuxdGOK3M|archive-date=13 ಜುಲೈ 2021|access-date=13 July 2021|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

==ಜನಪ್ರಿಯತೆ ==
[[ಚಿತ್ರ:Vijay_at_Puli_Audio_Launch.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/95/Vijay_at_Puli_Audio_Launch.jpg/155px-Vijay_at_Puli_Audio_Launch.jpg|left|thumb|233x233px| ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwBTU&quot;&gt;ಪುಲಿ&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt; ಆಡಿಯೋ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್]]
ವಿಜಯ್ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. &lt;ref name=&quot;popular&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thuppakki-to-sarkar-five-times-when-master-actor-vijay-handled-controversies-with-a-calm-demeanor/photostory/73982034.cms|title='Thuppakki' to 'Sarkar': Five times when 'Master' actor Vijay handled controversies with a calm demeanor|date=6 February 2020|website=The Times of India|language=en|access-date=18 May 2020}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಮತ್ತು ಟ್ವಿಟರ್ ಎರಡರಿಂದಲೂ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹುಡುಕಿದ ಮತ್ತು ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ ನಟ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt; ಭಾರತೀಯ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳ ಗಳಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ''ಫೋರ್ಬ್ಸ್'' ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ೧೦೦ ಪಟ್ಟಿಯ ಭಾರತೀಯ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೨ ರಿಂದ ೨೦೧೯ ರವರೆಗೆ, ಅವರು #೨೮ ರಿಂದ #೪೭ ಸ್ಲಾಟ್ ನಡುವೆ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಹೊಂದಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://forbesindia.com/lists/2012-celebrity-100/1395/1|title=2012 Celebrity 100&amp;nbsp;– Forbes India Magazine|website=Forbes India|access-date=24 November 2017|archive-date=11 ಜುಲೈ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150711071335/http://forbesindia.com/lists/2012-celebrity-100/1395/1|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/lists/2013-celebrity-100/1439/all|title=2013 Celebrity 100&amp;nbsp;– Forbes India Magazine|website=Forbes India|access-date=24 November 2017|archive-date=5 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205195733/http://www.forbesindia.com/lists/2013-celebrity-100/1439/all|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/lists/2014-celebrity-100/1489/all|title=2014 Celebrity 100&amp;nbsp;– Forbes India Magazine|website=Forbes India|access-date=24 November 2017|archive-date=18 ಆಗಸ್ಟ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170818012213/http://www.forbesindia.com/lists/2014-celebrity-100/1489/all|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/lists/2016-celebrity-100/1587/all|title=2016 Celebrity 100&amp;nbsp;– Forbes India Magazine|website=Forbes India|access-date=24 November 2017|archive-date=5 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205082304/http://www.forbesindia.com/lists/2016-celebrity-100/1587/all|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;forbesmagz&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;2018 list&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;2019 list&quot;/&gt; ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಟ್ರೇಡ್ ವಿಶ್ಲೇಷಕ ಲೆ‌ಎಮ್ ಕೌಶಿಕ್ ''ಫಸ್ಟ್‌ಪೋಸ್ಟ್‌ಗೆ ಹೇಳಿದರು,'' &quot;ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ವಿಜಯ್ [[ರಜನೀಕಾಂತ್|ರಜನಿಕಾಂತ್]] ನಂತರದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸ್ಟಾರ್ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ $ ೨೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಜೀವಮಾನದ ಗಳಿಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಯಾವುದೇ ನಟನ ದೊಡ್ಡ ಕನಸು. ''ಮೆರ್ಸಲ್'' ಮತ್ತು ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಮೂಲಕ ವಿಜಯ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಆ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt; ೨೦೧೯ ರಿಂದ, ವಿಜಯ್ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲೂ ರಜನಿಕಾಂತ್ ಅವರನ್ನು ಮೀರಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/bigil-beats-rajinikanths-petta-to-become-the-highest-earning-tamil-film-of-2019-in-overseas-markets-7645311.html|title=Vijay surpassed Rajinikanth in overseas markets|date=November 13, 2019|website=Firstpost|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229104236/https://www.firstpost.com/entertainment/bigil-beats-rajinikanths-petta-to-become-the-highest-earning-tamil-film-of-2019-in-overseas-markets-7645311.html|archive-date=December 29, 2021|access-date=December 29, 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅವರ ಸ್ಟಾರ್‌ಡಮ್‌ನಿಂದಾಗಿ $ ೩೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. &lt;ref name=&quot;Tartaglione Tartaglione 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://deadline.com/2021/01/master-vijay-soul-demon-slayer-india-china-global-international-box-office-1234679202/|title='Soul' Shines In Korea Debut; 'Master' Blast Encourages India Biz; Japan's 'Demon Slayer' Topping $350M – International Box Office|last=Tartaglione|first=Nancy|date=24 January 2021|website=Deadline|archive-url=https://web.archive.org/web/20210907071333/https://deadline.com/2021/01/master-vijay-soul-demon-slayer-india-china-global-international-box-office-1234679202/|archive-date=7 September 2021|access-date=10 July 2021}}&lt;/ref&gt; ಯೂಕೆ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ಗೆ ಬಂದಾಗ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ''ಅತ್ಯುನ್ನತ'' ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.&quot; &lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/tracing-vijays-exponentially-increasing-box-office-dominance-over-the-years-in-tamil-nadu-kerala-and-overseas-6863121.html|title=Tracing Vijay's exponentially increasing box office dominance over the years in Tamil Nadu, Kerala and overseas- Entertainment News, Firstpost|date=22 June 2019|website=Firstpost|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828125617/https://www.firstpost.com/entertainment/tracing-vijays-exponentially-increasing-box-office-dominance-over-the-years-in-tamil-nadu-kerala-and-overseas-6863121.html|archive-date=28 August 2021|access-date=8 June 2020}}&lt;/ref&gt;

ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸಹವರ್ತಿ ಉದ್ಯಮಗಳಿಂದ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಉನ್ನತ ಸಮಕಾಲೀನರು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರರಂಗದ ಮಹೇಶ್ ಬಾಬು, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ''ಫಸ್ಟ್‌ಪೋಸ್ಟ್'' ಬರಹಗಾರ ಸುರೇಂಧರ್ ಎಂಕೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt; ಅನಾಮಧೇಯರಾಗಿ ಉಳಿಯಲು ಬಯಸಿದ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಗರೋತ್ತರ ವಿತರಕರು ''ಫಸ್ಟ್‌ಪೋಸ್ಟ್‌ಗೆ'' ಹೇಳಿದರು, &quot;ಮಹೇಶ್ ಬಾಬು ಅವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಮೊತ್ತವು ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ $೪ ರಿಂದ ೫ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಇರುತ್ತದೆ, ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಸತತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ತ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ&quot;. &lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt; ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಸಾಗರೋತ್ತರ ವಿತರಕರು, &quot; [[ಅಜಿತ್ ಕುಮಾರ್|ಅಜಿತ್‌ನ]] ''ವೇದಾಳಂ, ವಿವೇಗಂ'' ಮತ್ತು ''ವಿಶ್ವಾಸಂ'' ಎಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟಿಗೆ $೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಸಾಗರೋತ್ತರ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ. ಅಜಿತ್ ಅವರನ್ನು ವಿಜಯ್ ಅವರ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಮಾನು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವರ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಯಾವುದೇ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಅಟ್ಲೀ ಮತ್ತು ಎಆರ್ ಮುರುಗದಾಸ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಸಹಯೋಗವು ಅವರ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದೆ. ಅವರು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಹ ಅವರ ಬಲವಾದ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಪುಲ್‌ಗೆ ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ.&quot; &lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;

ವಿಜಯ್ ಕೇರಳದಲ್ಲೂ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ''[[ಬಾಹುಬಲಿ 2:ದ ಕನ್‍ಕ್ಲೂಝ಼ನ್|ಬಾಹುಬಲಿ ೨: ದಿ ಕನ್‌ಕ್ಲೂಷನ್‌ನ]]'' ಆರಂಭಿಕ ದಿನದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಮುರಿದು, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗಳಿಕೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. &lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt; ಕೇರಳ ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್|ಯುಎಇ]] - ಜಿಸಿಸಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್ ಇರ್ಷಾದ್, &quot;ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ದಿನದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು &quot;ಬಿಗ್ ಮಿಸ್&quot; ( [[ಮಮ್ಮುಟ್ಟಿ]] ಮತ್ತು [[ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್‌|ಮೋಹನ್‌ಲಾಲ್‌ಗೆ]] ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿ ಎಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಏಕೈಕ ಇತರ ಭಾಷೆಯ ನಟ ವಿಜಯ್ ಮಾತ್ರ. ) ''ಗಿಲ್ಲಿ'' ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು. ಇದು [[ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್]] ಅವರ ''[[ಇಂಡಿಯನ್(೧೯೯೬ ರ ಚಿತ್ರ)|ಇಂಡಿಯನ್]]'' ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ''ಪೊಕ್ಕಿರಿ'' ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಸ್.ಶಂಕರ್ ಮತ್ತು [[ವಿಕ್ರಮ್ (ನಟ)|ವಿಕ್ರಮ್]] ಅವರ ''ಅಣ್ಣಿಯನ್'' ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದಿದೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್‌ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ''ಪೊಕ್ಕಿರಿಯಿಂದ'' ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಇಂದಿಗೂ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ.&quot; &lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;

೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಕೋಕಾ-ಕೋಲಾ ಇಂಡಿಯಾ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.chennaibest.com/cityresources/food_and_dining/cokeinterview.asp|title=Interview&amp;nbsp;– Coca-Cola India|website=chennaibest.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20140403012104/http://chennaibest.com/cityresources/Food_and_Dining/cokeinterview.asp|archive-date=3 April 2014|access-date=24 April 2014}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- {{Cite news|url=http://hindu.com/2001/04/20/stories/0420401y.htm|title=Things go better for Coke with Vijay|last=Kamath|first=Sudhish|date=20 April 2001|work=[[The Hindu]]|access-date=17 July 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20050114211954/http://www.hindu.com/2001/04/20/stories/0420401y.htm|archive-date=14 January 2005|location=Chennai, India}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ [[ಐಟಿಸಿ ನಿಯಮಿತ (ಐಟಿಸಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್)|ಸನ್‌ಫೀಸ್ಟ್]] ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://vijayrdpgirls.blogspot.com/2014/12/vijays-endorsements.html|title=Actor Vijay: vijay's endorsements|date=10 December 2014|website=Vijayrdpgirls.blogspot.com|access-date=13 July 2015}}&lt;/ref&gt; ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ [[ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್‌ಕಿಂಗ್ಸ್|ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್‌ಗೆ]] ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.extramirchi.com/actress/vijay-nayantara-ipl-chennai-super-kings-brand-ambassadors/|title=Vijay in IPL &quot;Chennai Super Kings&quot; brand ambassadors|date=19 March 2008|website=Extramirchi.com|access-date=28 June 2012}}&lt;/ref&gt; ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ಕೋಕಾ-ಕೋಲಾ ಇಂಡಿಯಾ [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ]] ವಿಜಯ್ ಅವರ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಆಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಮತ್ತೆ ಕೋಕಾ-ಕೋಲಾ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/cons-products/fmcg/cocacola-signs-up-vijay-as-brand-ambassador-for-tamil-nadu/articleshow/4202371.cms?from=mdr|title=CocaCola signs up Vijay as brand ambassador for Tamil Nadu|last=Ramesh|first=Nandini Sivakumar &amp; Niranjana|date=27 February 2009|work=The Economic Times|access-date=7 June 2020}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/45325.html|title=Coke signs up Vijay as brand ambassador|website=IndiaGlitz|access-date=18 July 2010|archive-date=3 ಮಾರ್ಚ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090303233317/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/45325.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ತಮ್ಮ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಆಗಿ ಜೋಸ್ ಅಲುಕ್ಕಾಸ್ ಅವರು ವಿಜಯ್ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|url=http://news.chennaionline.com/chennai/South-Indian-actor-Vijay-brand-ambassador-of-Jos-Alukkas/3bab0eac-9bf4-4080-967b-b89dda6d8008.col|title=South Indian actor Vijay brand ambassador of Jos Alukkas|website=News.chennaionline.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20110505082752/http://news.chennaionline.com/chennai/South-Indian-actor-Vijay-brand-ambassador-of-Jos-Alukkas/3bab0eac-9bf4-4080-967b-b89dda6d8008.col|archive-date=5 May 2011|access-date=18 January 2011}}&lt;/ref&gt; ಟಾಟಾ ಡೊಕೊಮೊ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/73101.html|title=Vijay to endorse Docomo|website=Indiaglitz|access-date=25 October 2011|archive-date=27 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111027110201/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/73101.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಮೂರನೇ ದರ್ಜೆಯ [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ|ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಎಜುಕೇಶನ್]] ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಂಗಲ್ ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ಪುರುಷರು ಧರಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ವೇಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಶರ್ಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆ. &lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.indiaglitz.com/thalapathy-vijay-in-cbse-school-text-book-reference-for-cultural-attire-tamil-news-202815|title=Thalapathy Vijay in text books now! - Tamil Movie News&amp;nbsp;– IndiaGlitz|work=IndiaGlitz.com|access-date=14 December 2017}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- {{Cite news|url=http://www.cover365.in/thalapathy-vijay-in-cbse-text-books-3761/|title=Actor Vijay in CBSE 3rd grade Book|date=14 December 2017|work=Cover365|access-date=26 December 2017|archive-date=26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226182307/http://www.cover365.in/thalapathy-vijay-in-cbse-text-books-3761/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾ, ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ [[ಟ್ವಿಟ್ಟರ್|ಟ್ವಿಟರ್]] ಇಂಡಿಯಾದ ಪ್ರಕಾರ 'ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಶ್‌ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚು ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಲಾದ' ಟಾಪ್ ೧೦ ''ಬಿಗಿಲ್'' ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮರುಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ ಟ್ವೀಟ್ ಆಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.forbesindia.com/celebprofile2019/vijay/1819/93|title=Vijay&amp;nbsp;– Forbes India Magazine|website=Forbes India|language=en|access-date=8 June 2020|archive-date=8 ಜೂನ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200608165224/https://www.forbesindia.com/celebprofile2019/vijay/1819/93|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ನೈವೇಲಿಯ ಶೂಟಿಂಗ್ ಸ್ಪಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ತೋರಿಸಿರುವ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಸೆಲ್ಫಿಯನ್ನು [[ಟ್ವಿಟ್ಟರ್|ಟ್ವಿಟರ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ &quot;ಧನ್ಯವಾದ ನೈವೇಲಿ&quot; ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖದೊಂದಿಗೆ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವಿದ್ಯಮಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ೧೪೫.೭ಕೆ ರಿಟ್ವೀಟ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ, ಎಕ್ಲಿಪ್ಸ್ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೆಲ್ಫಿ ಕೂಡ ಟ್ವಿಟರ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಪ್ರಕಾರ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ರಿಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ ಫೋಟೋವಾಗಿ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/actor-vijays-selfie-with-fans-most-retweeted-on-twitter-in-2020/article33273273.ece|title=Actor Vijay's selfie with fans most retweeted on Twitter in 2020|last=Bhargava|first=Yuthika|date=8 December 2020|work=The Hindu|access-date=27 April 2021|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; ಚಿತ್ರವು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ೩೭೬.೬ಕೆ ಮತ್ತು ೯.೮ ಕೋಟ್ ಟ್ವೀಟ್‌ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ, ಇದು ಟ್ವಿಟ್‌ರ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ನಟನ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.  ೨೦೨೧ ರ ಟ್ವಿಟ್ಟರ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ನಟ ವಿಜಯ್ ಟ್ವಿಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡಲ್‌ನಿಂದ ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಫಿಲ್ಮ್ ಫಸ್ಟ್ ಲುಕ್ ಟ್ವೀಟ್ ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮರುಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಲಾದ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟ-ಪೋಸ್ಟ್ ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಹೆಚ್ಚು-ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ-ಹ್ಯಾಶ್‌ಟ್ಯಾಗ್-ಮತ್ತು-ಮಾತನಾಡಿದ- ವರ್ಷದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/vijays-beast-first-look-update-is-top-indian-entertainment-tweet-of-2021/article37907854.ece|title=Vijay's 'Beast' first look update is top Indian Entertainment tweet of 2021|last=The Hindu Net Desk|date=9 December 2021|website=The Hindu|access-date=9 December 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-dominates-twitter-master-becomes-the-most-tweeted-hashtag-of-the-year-for-an-indian-film/articleshow/88180968.cms|title=Vijay dominates Twitter: 'Master' becomes the most tweeted hashtag of the year for an Indian film|date=9 December 2021|website=The Times of India|access-date=9 December 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2021/dec/09/vijays-post-on-beast-most-liked-and-retweeted-tweet-from-film-industry-in-india-2393612.html|title=Vijay's post on 'Beast' most liked and retweeted tweet from film industry in India|date=9 December 2021|website=The New Indian Express|access-date=9 December 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಟ್ವಿಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯಲ್ಲಿ # ೧ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thalapathy-vijay-is-the-most-talked-about-actor-in-south-india-in-2021-on-twitter-see-full-list-1886916-2021-12-12|title=Thalapathy Vijay is the most talked-about South Indian actor in 2021 on Twitter. See full list|date=12 December 2021|website=India Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105051459/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thalapathy-vijay-is-the-most-talked-about-actor-in-south-india-in-2021-on-twitter-see-full-list-1886916-2021-12-12|archive-date=5 January 2022|access-date=13 December 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಟ್ವಿಟರ್ ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಚರ್ಚಿಸಲಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ # ೧ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಬೀಸ್ಟ್'' ವರ್ಷದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/from-vikram-and-kgf-chapter-2-to-beast-2022s-most-talked-about-films-on-indian-twitter-were-from-the-south/article65856460.ece|title=Beast 2022’s most talked-about films on Indian Twitter were from the south|last=The Hindu Bureau|date=6 September 2022|website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20220907060902/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/from-vikram-and-kgf-chapter-2-to-beast-2022s-most-talked-about-films-on-indian-twitter-were-from-the-south/article65856460.ece|archive-date=7 September 2022|access-date=7 September 2022}}&lt;/ref&gt;

ವಿಜಯ್ ಅವರು ಸೂಪರ್ ಹೀರೋ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರು ಮತ್ತು ''ಕುರುವಿ'', ''ಸುರ'', ''ವೇಲಾಯುಧಂ'' ಮತ್ತು ''ಪುಲಿ'' ಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಧಾರಣ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡರು . &lt;ref name=&quot;The Times of India 2020&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohan-raja-genelia-recall-fond-memories-of-vijays-velayudham/articleshow/78867040.cms|title=Mohan Raja, Genelia recall fond memories of Vijay's Velayudham|date=26 October 2020|website=The Times of India|access-date=5 May 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Sify 2008&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/kuruvi-imagegallery-5-movies-jdwmQejcicisi.html|title=Kuruvi 5|date=17 April 2008|website=Sify|access-date=19 May 2021|archive-date=2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181202201903/http://www.sify.com/movies/kuruvi-imagegallery-5-movies-jdwmQejcicisi.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Times&quot;/&gt; ಸಿಫಿ ಅವರನ್ನು &quot;ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮನುಷ್ಯ&quot; ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;Sifyind&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/ilayathalapathy-vijay-man-of-the-masses-imagegallery-kollywood-kirmPndigdesi.html|title=Ilayathalapathy Vijay: Man of the masses.|website=Sify|access-date=14 May 2021|archive-date=7 ಮಾರ್ಚ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170307142018/http://www.sify.com/movies/ilayathalapathy-vijay-man-of-the-masses-imagegallery-kollywood-kirmPndigdesi.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ಕಲಾತ್ಮಕತೆ ==
ವಿಜಯ್ ಒಬ್ಬ ಅನನ್ಯ ಬಹುಮುಖ ನಟ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿಭಿನ್ನ ನೋಟದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;versatile&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;best films&quot; /&gt; ಅವರು ತಮ್ಮ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಚಿತ್ರಗಳು, ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ''ಪ್ರಿಯಮುದನ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಸಂತ್ ಮತ್ತು ಅಳಗಿಯ ''ತಮಿಳು ಮಗನ್'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಮುಂತಾದ ಬೂದು ಛಾಯೆಯ ಪಾತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ನಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯವು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. &lt;ref name=&quot;best films&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;grey&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/azhagiya-tamil-magan-review-tamil-14557729.html|title=Azhagiya Tamil Magan|archive-url=https://web.archive.org/web/20131204024337/http://www.sify.com/movies/azhagiya-tamil-magan-review-tamil-14557729.html|archive-date=4 December 2013|access-date=26 October 2016}}&lt;/ref&gt; ನಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಅನನ್ಯತೆಯು ನಟನೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದ ನಡುವಿನ ಗಡಿಯನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿತು. &lt;ref name=&quot;unique&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/tamil/news/2022/thalapathy-66-no-action-scenes-for-vijay-in-the-film-says-reports-333780.html|title=Thalapathy Vijay's uniqueness in performance|date=29 April 2022|website=film news|archive-url=https://web.archive.org/web/20220728064925/https://www.filmibeat.com/tamil/news/2022/thalapathy-66-no-action-scenes-for-vijay-in-the-film-says-reports-333780.html|archive-date=28 July 2022|access-date=28 July 2022}}&lt;/ref&gt; ೨೦೦೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರು ವಿಜಯ್ ಅವರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು, ಅವರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;best films&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;grey&quot; /&gt; ೨೦೧೦ ಮತ್ತು ೨೦ ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ನಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯವು ಅವರ ನೃತ್ಯ ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿತ್ತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ವಿಜಯ್ ಅವರನ್ನು ನಟರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೃತ್ಯಗಾರ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://odishatv.in/news/entertainment/thalapathy-vijay-got-some-serious-dance-moves-watch-throwback-video-179997|title=Thalapathy Vijay got some octane dance moves|website=odisha news|archive-url=https://web.archive.org/web/20220728090916/https://odishatv.in/news/entertainment/thalapathy-vijay-got-some-serious-dance-moves-watch-throwback-video-179997|archive-date=28 July 2022|access-date=28 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;unique&quot; /&gt; ''ತುಳ್ಳದ ಮನಮು ತುಳ್ಳುಂ'' '','' ''ಷಹಜಹಾನ್'' '','' ಸಚಿನ್, ಕತ್ತಿ ಮತ್ತು ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಅಳುವ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಗೆ ಎಮೋಟ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;emote&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;grey&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;best films&quot; /&gt; ''ಪ್ರಿಯಮುದನ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ತನ್ನ ಗೆಳತಿಯ ತಂದೆಯನ್ನು ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿಂದ ಟೆರೇಸ್‌ನಿಂದ ತಳ್ಳಿದಾಗ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಗಾಬರಿಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ವೀರರ ಪಾತ್ರಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಖಳನಾಯಕನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಟಿಸಬಹುದೆಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref name=&quot;versatile&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/happy-birthday-vijay-thuppakki-to-bigil-5-of-thalapathys-biggest-blockbusters-2680957.html|title=Film facts about versatile actor Thalapathy Vijay|date=22 June 2020|website=News18|archive-url=https://web.archive.org/web/20220726092912/https://www.news18.com/news/movies/happy-birthday-vijay-thuppakki-to-bigil-5-of-thalapathys-biggest-blockbusters-2680957.html|archive-date=26 July 2022|access-date=26 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;grey&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/photos/slideshows/2020/jun/13/23years-of-priyamudan-22-lesser-known-facts-aboutthe-90s-thriller-whichhad-vijay-acing-the-grey-1057.html|title=Vijay in grey shades in Priyamudan|date=16 January 2021|website=cinema express|archive-url=https://web.archive.org/web/20220727060237/https://www.cinemaexpress.com/photos/slideshows/2020/jun/13/23years-of-priyamudan-22-lesser-known-facts-aboutthe-90s-thriller-whichhad-vijay-acing-the-grey-1057.html|archive-date=26 July 2022|access-date=26 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;unique&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/david-warner-as-thalapathy-vijay-epic-and-unmissable-master-and-sarkar-video-go.html|title=Thalapathy Vijay's unique acting skills|date=18 February 2021|website=Behindwoods|archive-url=https://web.archive.org/web/20220726095003/https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/david-warner-as-thalapathy-vijay-epic-and-unmissable-master-and-sarkar-video-go.html|archive-date=26 July 2022|access-date=26 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;emote&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.cscsarchive.org/MediaArchive/art.nsf/(docid)/6DAFFE93F21EFCB765256941003DC8B0|title=Thullada manamum thullum (Tamil)|last=Lakshmy|date=14 February 1999|work=[[Deccan Herald]]|access-date=4 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20090213235753/http://www.cscsarchive.org/MediaArchive/art.nsf/(docid)/6DAFFE93F21EFCB765256941003DC8B0|archive-date=13 February 2009}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;best films&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/top-20-best-films-of-vijay/12-priyamudan1998.html|title=Priyamudan and other films of Vijay- Top 20 Best Films of Vijay|date=27 July 2022|website=Behindwoods|archive-url=https://web.archive.org/web/20220727063556/https://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/top-20-best-films-of-vijay/12-priyamudan1998.html|archive-date=27 July 2022|access-date=27 July 2022}}&lt;/ref&gt;

ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿನಿಮಾಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ, ವಿಜಯ್ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಕುಲ್ ''ನಿಲವು'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಮೃತಿಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ, ''ಬಿಗಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ'' ವಯಸ್ಸಾದ ದರೋಡೆಕೋರನಾಗಿ ಮತ್ತು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಮದ್ಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ''ಮಾಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ'' ತನ್ನ ನಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ವಿಕಲಚೇತನರ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/bigil-film-review-ratings-live-viewers-response-807718|title=Bigil film review and ratings by viewers|last=Upadhyaya|first=Prakash|date=25 October 2019|website=IBTimes India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220726162056/https://www.ibtimes.co.in/bigil-film-review-ratings-live-viewers-response-807718|archive-date=26 July 2022|access-date=26 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-flawed-hero-politics-master-141922|title=Vijay as the flawed hero in Master|date=21 January 2021|website=The News Minute|archive-url=https://web.archive.org/web/20220726164432/https://www.thenewsminute.com/article/vijay-flawed-hero-politics-master-141922|archive-date=26 July 2022|access-date=26 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2000/jan/19kannu.htm|title=Rediff On The NeT, Movies: Review of Kannukkul Nilavu|date=2000-01-19|website=Rediff.com|access-date=2012-08-25}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎಂದಿನ ಅಭಿನಯದ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಮುರಿದರು ಮತ್ತು ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಾಢ ಹಾಸ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಸೌಮ್ಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಸ್ಟೊಯಿಕ್ ಕಚ್ಚಾ ಏಜೆಂಟ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-in/entertainment/other/beast-movie-review-humour-and-zany-performance-save-vijay-s-inconsistent-film/ar-AAWajiS|title=Beast review|date=9 August 2022|website=msn|archive-url=https://web.archive.org/web/20220809065303/https://www.msn.com/en-in/entertainment/other/beast-movie-review-humour-and-zany-performance-save-vijay-s-inconsistent-film/ar-AAWajiS|archive-date=9 August 2022|access-date=9 August 2022}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ತಮ್ಮ ನಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಪರದೆಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಝೀ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ, ಆದರೆ [[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ|ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]] ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅವರ ಒಳಸಂಚು ಪಂಚ್ ಡೈಲಾಗ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zee5.com/zee5news/thalapathy-vijay-becomes-the-highest-paid-tamil-actor-charges-a-whopping-amount-for-beast|title=Thalapathy Vijay's amazing acting skills|last=Shyam|first=Shrudi|date=24 June 2021|website=ZEE5|archive-url=https://web.archive.org/web/20220808094400/https://www.zee5.com/zee5news/thalapathy-vijay-becomes-the-highest-paid-tamil-actor-charges-a-whopping-amount-for-beast|archive-date=8 August 2022|access-date=8 August 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/web-stories/10-famous-punch-lines-of-vijay/photostory/83715438.cms|title=10 famous punch lines of Vijay|last=Kumar|first=K Praveen|date=22 June 2021|website=Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220808095447/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/web-stories/10-famous-punch-lines-of-vijay/photostory/83715438.cms|archive-date=8 August 2022|access-date=8 August 2022}}&lt;/ref&gt;

== ಪರೋಪಕಾರ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ ==
[[ಚಿತ್ರ:Tamil_Film_actor_Vijay_Celebrating_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate_Chennai_8_(cropped).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/Tamil_Film_actor_Vijay_Celebrating_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate_Chennai_8_%28cropped%29.jpg/205px-Tamil_Film_actor_Vijay_Celebrating_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate_Chennai_8_%28cropped%29.jpg|alt=|thumb|242x242px| ವಿಜಯ್ ಅವರು ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈನ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕಾನ್ಸುಲೇಟ್ ಜನರಲ್‌ನಲ್ಲಿ [[ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನ|ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನದಂದು]]]]
ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದಂದು, ೨೨ ಜೂನ್ ೨೦೦೭, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಎಗ್ಮೋರ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಜನರಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಉಂಗುರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/jul-12-02/vijay-educational-awards-09-07-12.html|title=Vijay Gives Away Awards|date=9 July 2012|website=Behindwoods|access-date=9 July 2012}}&lt;/ref&gt; ಮೇ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಕಿರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ವೀಡಿಯೊ ''ಹೀರೋವಾ?'' ''ಝೆರೋವಾ?'', ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/Events/15290.html|title=Events&amp;nbsp;– Herova? Zerova? Educational Awareness Campaign|date=16 May 2008|website=IndiaGlitz|access-date=26 February 2011|archive-date=17 ಮೇ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080517085516/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/events/15290.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಆಂತರಿಕ ಯುದ್ಧ|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ]] ಕೊನೆಯ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರವು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ತಮಿಳರನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಆಂದೋಲನವಾಗಿ ವಿಜಯ್ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ [[ಉಪವಾಸ]] ಮಾಡಿದರು. ವಿಜಯ್ ಅವರು ೧೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೮ ರಂದು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಎಂಟು ಗಂಟೆಗಳ ಉಪವಾಸವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮೊದಲು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರ ಸಂಘ (ಎಸ್‌ಐಎಫ್‌ಎಫ್‌ಎ) ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದ ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಆಯೋಜಿಸಿದ ಉಪವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಚೆಪಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆತ್ತವರಾದ ಎಸ್‌ಎ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಮತ್ತು ಶೋಬಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಉಪವಾಸವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. [[ತಿರುನೆಲ್ವೆಲಿ|ತಿರುನಲ್ವೇಲಿ]], [[ತಿರುಚ್ಚಿರಾಪಳ್ಳಿ|ತಿರುಚಿರಾಪಳ್ಳಿ]], ಪುದುಕೊಟ್ಟೈ, [[ಮಧುರೈ]], ಈರೋಡ್, [[ವೆಲ್ಲೋರ್|ವೆಲ್ಲೂರು]] ಮತ್ತು ಧರ್ಮಪುರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.oneindia.com/2008/11/16/tamil-actor-vijay-leads-fast-on-tamils-issue-1226829768.html|title=Tamil actor Vijay leads fast on Tamils issue|last=Staff|date=16 November 2008|website=oneindia.com|language=en|access-date=8 June 2020}}&lt;/ref&gt; ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ತಮಿಳರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ ವಿಜಯ್, “ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ತಮಿಳರಿಗೆ ನನ್ನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ನನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ನಾನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಈ ಆಂದೋಲನಕ್ಕೆ ಭಾಗಿಯಗಿದ್ದೆನೆ ಮತ್ತು ಇದು ನಾನು ನನ್ನ ಸವಲತ್ತು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತೇನೆ&quot;. ಎಂದು ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಕದನ ವಿರಾಮದ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ, ವಿಜಯ್ ಹೇಳಿದರು, “ನಾವು ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ತಮಿಳರಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಆಂದೋಲನವು ಅವರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಬಲವಾದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ&quot; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/vijay-fans-observe-fast-over-lankan-tamils-issue-391246|title=Vijay, fans observe fast over Lankan Tamils issue|website=NDTV.com|access-date=8 June 2020}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರವು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ತಮಿಳರ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧಾಪರಾಧಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ ಎಸ್‌ಐಎಫ್‌ಎಫ್‌ಎ ಆಯೋಜಿಸಿದ ಉಪವಾಸಗಳು, ವಿಜಯ್‌ ಅವರಿಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ''ತಲೈವಾ'' ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಕಾರಣ ಇವರಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ವಿಜಯ್ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ, “ನಾನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ''ತಲೈವಾ'' ಚಿತ್ರದ ಶೂಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದು, ವೇಗವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಈ ಆಂದೋಲನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದಕ್ಕೆ ನಾನು ವಿಷಾದಿಸುತ್ತೇನೆ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/india/tamil-actor-vijay-regrets-not-being-part-of-fast-600415.html|title=Tamil actor Vijay regrets not being part of fast|date=2 April 2013|website=News18|access-date=8 June 2020}}&lt;/ref&gt;

ವಿಜಯ್ ಅವರು ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ, ವಿಜಯ್ ಮಕ್ಕಳ್ ಇಯಕ್ಕಂ (ವಿಜಯ್ ಪೀಪಲ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್) ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು ಜುಲೈ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. [[ಥೇನ್|ಥಾಣೆ ಚಂಡಮಾರುತದ]] ನಂತರ, ಅವರ ಮಕ್ಕಳ್ ಮಂಡ್ರಮ್ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಕಡಲೂರಿನ ಕಮ್ಮಿಯಂಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಶಿಬಿರವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಂತ್ರಸ್ತ ಜನರಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/vijay-draws-huge-crowds-news-tamil-lcxsdVagjhb.html|title=Vijay draws huge crowds|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110226100536/http://www.sify.com/movies/vijay-draws-huge-crowds-news-tamil-lcxsdVagjhb.html|archive-date=26 February 2011|access-date=27 January 2012}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೨ ರ ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಸಿ ಮತ್ತು ೧೨ ನೇ ಬೋರ್ಡ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಇಳಯತಲಪತಿ ವಿಜಯ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಅವರ ವಿಜಯ್ ಮಕ್ಕಳ್ ಇಯಕ್ಕಂ ಸಂಸ್ಥೆಯು ೮ ಜುಲೈ ೨೦೧೨ ರಂದು ಚೆನ್ನೈನ ಜೆಎಸ್ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿತು ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ವಿಜಯ್ ವಿತರಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/ilayathalapathy-honours-toppers-imagegallery-kollywood-mhjrN9gigeasi.html|title=Ilayathalapathy honours toppers|website=Sify|access-date=25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022|archive-date=23 ಜೂನ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150623091100/http://www.sify.com/movies/ilayathalapathy-honours-toppers-imagegallery-kollywood-mhjrN9gigeasi.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ಕೋಡಂಬಾಕ್ಕಂನಲ್ಲಿರುವ ಖಾಸಗಿ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಲು ಟೀ ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಲೀಕರ ಮಗಳಿಗೆ ವಿಜಯ್ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-14/vijay-a-philanthropist.html|title=Vijay a real hero|website=behindwoods|access-date=12 November 2014}}&lt;/ref&gt;

೨೧ ಜನವರಿ ೨೦೧೭ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಅನಾಮಧೇಯವಾಗಿ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿದರು, ತಮ್ಮ ಮುಖವನ್ನು ಹ್ಯಾಂಕಿಯಿಂದ ಮರೆಮಾಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/actor-vijay-joins-protest-marina-anonymously-hides-face-hanky-56066|title=Actor Vijay joins protest at Marina anonymously, hides face with a hanky|date=21 January 2017|work=The News Minute|access-date=20 November 2018}}&lt;/ref&gt; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಮಕ್ಕಳ್ ಇಯಕ್ಕಂ ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಲು ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು, &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.indiaglitz.com/thalapathy-vijay-starts-vijay-makkal-iyakkam-website-to-organise-fan-clubs-for-politics--tamil-news-206281|title=Thalapathy Vijay regulates his fan clubs&amp;nbsp;– Political entry soon? - Tamil Movie News&amp;nbsp;– IndiaGlitz.com|work=IndiaGlitz.com|access-date=3 February 2018}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಪೊಲ್ಲಾಚಿಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಆಟೋಗಳು ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಗಾಯಗೊಂಡವರಿಗೆ ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್‌ಗಳಂತಹ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. . &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/vijay-fans-provide-free-autos-and-ambulances-in-pollachi-after-mersal.html|title=Vijay fans provide free autos and ambulances in Pollachi|date=26 December 2017|work=Behindwoods|access-date=26 December 2017}}&lt;/ref&gt; ೧೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಅವರು ನೀಟ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೀಟು ಪಡೆಯಲು ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಹುಡುಗಿಯ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-visits-anithas-house-to-pay-condolence/articleshow/60458808.cms|title=Vijay visits Anitha's house to pay condolence|work=The Times of India|access-date=24 August 2018}}&lt;/ref&gt; ೭ ಜೂನ್ ೨೦೧೮ ರಂದು, ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್ ತಾಮ್ರ ಸ್ಥಾವರದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದ ತೂತುಕುಡಿ ಪೊಲೀಸರ ಗುಂಡೇಟಿಗೆ ಬಲಿಯಾದವರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ವಿಜಯ್ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.newindianexpress.com/states/tamil-nadu/2018/jun/06/actor-vijay-visits-thoothukudi-police-firing-victims-houses-distributes-one-lakh-as-compensation-t-1824471.html|title=Actor Vijay visits Thoothukudi police firing victims' houses, distributes one lakh as compensation to each family|work=The New Indian Express|access-date=24 August 2018}}&lt;/ref&gt; ೨೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ ರಂದು ವಿಜಯ್ ಅವರು [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಸಂಘದ ಜಿಲ್ಲಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಪ್ರವಾಹ ಪೀಡಿತ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೭೦ ಲಕ್ಷ ಮೌಲ್ಯದ ಪರಿಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-donates-rs-70-lakh-worth-relief-materials-to-kerala-flood-victims/articleshow/65499318.cms|title=Vijay donates Rs 70 lakh worth relief materials to Kerala flood victims&amp;nbsp;– Times of India|work=The Times of India|access-date=24 August 2018}}&lt;/ref&gt; ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗಜ ಚಂಡಮಾರುತ ಪೀಡಿತ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸಲು ವಿಜಯ್ ಅವರು ಪ್ರತಿ ವಿಎಂಐ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೪.೫ ಲಕ್ಷವನ್ನು ಜಮಾ ಮಾಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.indiaglitz.com/gaja-cyclone-thalapathy-vijay-donation-45-lakhs-vijay-makkal-iyakkam-tamil-news-224394|title=Thalapathy Vijay's massive donation for all Gaja Cyclone affected districts&amp;nbsp;– Tamil Movie News&amp;nbsp;– IndiaGlitz.com|work=IndiaGlitz.com|access-date=20 November 2018}}&lt;/ref&gt; ೨೦೨೦ ರ [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೨೦೨೦ ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ|ಕೋವಿಡ್-೧೯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಹಲವಾರು ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿಗಳಿಗೆ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧.೩ ಕೋಟಿ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದರು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಅವರು ರೋಗ ಮತ್ತು ಲಾಕ್‌ಡೌನ್‌ನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಜಮಾ ಮಾಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/coronavirus-lockdown-is-thalapathy-vijay-directly-depositing-money-to-the-bank-accounts-of-troubled-fans/articleshow/75353870.cms|title=Coronavirus Lockdown: Is Thalapathy Vijay directly depositing money to the bank accounts of troubled fans? - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=8 June 2020}}&lt;/ref&gt; ೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ತಮಿಳುನಾಡು ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ವಿಜಯ್ ತಮ್ಮ ಮತಗಟ್ಟೆಗೆ ಸೈಕಲ್ ಸವಾರಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬೈಸಿಕಲ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿದರು ಎಂದು ನೆಟಿಜನ್‌ಗಳು ಗಮನಸೆಳೆದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/tamil-nadu-assembly-elections-2021-actor-vijay-cycle-ride-to-poll-booth-sparks-frenzy-his-team-clarifies-2407281|title=Actor Vijay Cycles To Vote|date=14 October 2021|website=NDTV.com|access-date=27 October 2021}}&lt;/ref&gt;

== ರಾಜಕೀಯ ==
 
೨೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೮ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಮತ್ತು ಅವರ ವಿಎಮ್‌ಐ ಪುದುಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಪುದುಚೇರಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವಿ. ವೈದ್ಯಲಿಂಗಂ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಭೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/exclusive-vijay-enters-politics-imagegallery-kollywood-jiymQhecfbgsi.html|title=Exclusive: Vijay enters politics|website=Sify|language=en|access-date=14 May 2021|archive-date=30 ನವೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171130094616/http://www.sify.com/movies/exclusive-vijay-enters-politics-imagegallery-kollywood-jiymQhecfbgsi.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ರಾಮಲೀಲಾ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಬಲಿಷ್ಠ ಲೋಕಪಾಲಕ್ಕಾಗಿ [[ಅಣ್ಣಾ ಹಜಾರೆ]] ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಕ್ಕೆ ವಿಜಯ್ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/actor-vijay-joins-band-of-celebrity-anna-supporters/article2396426.ece|title=Actor Vijay joins band of celebrity Anna supporters|date=25 August 2011|work=The Hindu|access-date=14 May 2021|others=PTI|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಸ್ ೭ ತಮಿಳ್ ಜನರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವನ್ನು ರಚಿಸಿದರೆ ಅವರು ಡಿಎಂಕೆ-೩೯%, ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ-೨೨.೮%, ಬಿಜೆಪಿ-೭.೭%, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜೊತೆ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಗೆಲ್ಲುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ. -೬.೩% ಮತ್ತು ಇತರೆ ಪಕ್ಷಗಳು-೨೪.೨%. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tamil.oneindia.com/news/tamilnadu/rajni-kamal-vijay-can-get-big-win-if-allingned-with-dmk-news-7-tv-survey-303278.html|title=ரஜினி, கமல், விஜய்... திமுகவுடன் கூட்டணி வைத்தால் வெற்றி - நியூஸ் 7 டிவி சர்வே|last=Akilan|first=Mayura|date=28 November 2017|website=Oneindia Tamil|language=ta|access-date=14 May 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಆಡಿಯೋ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಧ್ವಜಗಳು ಮತ್ತು ಟೀ ಶರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜನರ ದೊಡ್ಡ ಸಭೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದಾಗ, ವಿಜಯ್ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಚುನಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ನಾಯಕರ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dailyo.in/politics/thalapathy-vijay-sarkar-kamal-haasan-rajinikanth-amit-shah-tamil-nadu-politics/story/1/27072.html|title=Why speculation over superstar Vijay joining Tamil Nadu politics is rising|website=www.dailyo.in|access-date=14 May 2021}}&lt;/ref&gt;

ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಬಲವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಯಾವಾಗಲೂ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇದು ಅವರ ನಿಜ ಜೀವನದ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸುತ್ತದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://cinema.vikatan.com/tamil-cinema/list-of-controversies-surrounding-vijay-lately|title=நீதிமன்றத்தின் கண்டிப்பு, அப்பாவோடு சண்டை, மத அடையாளம் - விஜய்யை வட்டமடிக்கும் சர்ச்சைகள்! - List of controversies surrounding Vijay lately|date=28 January 2021|website=www.vikatan.com/|language=ta|access-date=16 July 2021}}&lt;/ref&gt;೨೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಅವರ ತಂದೆ ಎಸ್‌ಎಸಿ ಅವರು ವಿಜಯ್ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ದೂರವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವಿಎಮ್‌ಐ ಕೇವಲ ನಟ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಸಂಘವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/vijay-makkal-iyakkam-dissolved-vijay-father-court-legal-action-1857978-2021-09-27|title=Vijay Makkal Iyakkam dissolved|date=27 September 2021|access-date=29 September 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರ ಪೋಸ್ಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಬಾರದು ಮತ್ತು ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಪೋಸ್ಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ರಾಜಕೀಯ ಟ್ಯಾಗ್‌ಲೈನ್‌ಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ತೊಡಗಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಕಾನೂನು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/no-photos-of-any-political-leaders-on-film-posters-thalapathy-vijay-issues-warning-for-his-fans/articleshow/86556330.cms|title='No photos of any political leaders on his film posters, Thalapathy Vijay issues warning for his fans|date=27 September 2021|website=The Times of India|access-date=30 September 2021}}&lt;/ref&gt; ೧೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ಒಂಬತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಎಮ್‌ಐ ಯ ೧೨೧ ಸದಸ್ಯರು ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಗೆದ್ದರು ಮತ್ತು ಡಿಎಂಕೆ ಮತ್ತು ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ ನಂತರ ವಿಎಮ್‌ಐ ಮತದಾನದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/more-50-members-actor-vijays-fan-association-win-local-body-polls-156433|title=More than 50 members of actor Vijay's fan association win in local body polls|date=13 October 2021|website=The News Minute|access-date=13 October 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/vijay-makkal-iyakkam-rural-local-body-elections-110-seats-thalapathy-vijay-bussy-anand-tamil-news-297500|title=Vijay Makkal Iyakkam races to third place after DMK and ADMK in its first elections – Tamil News|date=13 October 2021|website=IndiaGlitz.com|access-date=13 October 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/chennai/vijay-makkal-iyakkam-makes-a-grand-entry-in-rural-local-body-polls-7570136/|title=Vijay Makkal Iyakkam makes a grand entry in rural local body polls|last=Koushik|first=Janardhan|date=13 October 2021|website=The Indian Express|access-date=13 October 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಚುನಾವಣಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ತಮ್ಮ ವಿಎಮ್‌ಐ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಜನರ ಮೂಲಭೂತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಫ್ಲ್ಯಾಗ್ ಮಾಡಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/actor-vijay-meets-vijay-makkal-iyakkam-members-who-won-in-local-body-elections/article37185499.ece|title=Actor Vijay meets Vijay Makkal Iyakkam members who won in local body elections|date=27 October 2021|website=The Hindu|access-date=27 October 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೨ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೨ ರಂದು, ವಿಎಮ್‌ಐ ೧೨ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ತಮಿಳುನಾಡು ಚುನಾವಣಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ೧೦ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://newsable.asianetnews.com/india/tamil-nadu-urban-local-body-election-2022-vijay-makkal-iyakkam-era-begins-fans-elated-r7p6h9|title=Tamil Nadu Urban Local Body Election 2022: Vijay Makkal Iyakkam era begins; Thalapathy Vijay fans elated|date=22 February 2022|website=asianetnews.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220222131441/https://newsable.asianetnews.com/india/tamil-nadu-urban-local-body-election-2022-vijay-makkal-iyakkam-era-begins-fans-elated-r7p6h9|archive-date=22 ಫೆಬ್ರವರಿ 2022|access-date=22 February 2022|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/candidates-backed-by-actor-vijays-outfit-make-a-mark-in-many-wards/articleshow/89759277.cms|title=Candidates Backed By Actor Vijay's Outfit Make A Mark In Many Wards|date=24 February 2022|website=Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220223034610/https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/candidates-backed-by-actor-vijays-outfit-make-a-mark-in-many-wards/articleshow/89759277.cms|archive-date=23 ಫೆಬ್ರವರಿ 2022|access-date=24 February 2022|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

== ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ==
ವಿಜಯ್ ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೯ ರಂದು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಭೇಟಿಯಾದ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ತಮಿಳರಾದ &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.sify.com/movies/celebrity-couples-of-kollywood-imagegallery-4-kollywood-ljduwuigbaesi.html|title=Celebrity couples of Kollywood|work=Sify|access-date=26 August 2018|archive-date=26 ಆಗಸ್ಟ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180826045507/http://www.sify.com/movies/celebrity-couples-of-kollywood-imagegallery-4-kollywood-ljduwuigbaesi.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಸಂಗೀತಾ ಸೋರ್ನಲಿಂಗಂ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/1998/aug/17ss.htm|title=Rediff On The Net, Movies: Gossip from the southern film industry|date=17 August 1998|website=Rediff.com|access-date=18 July 2010}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dinakaran.com/cinema/english/interviews/14-07-98/vijaimar.htm|title=dinakaran|date=14 August 2003|archive-url=https://web.archive.org/web/20030814121404/http://www.dinakaran.com/cinema/english/interviews/14-07-98/vijaimar.htm|archive-date=14 August 2003}}&lt;/ref&gt; ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378288.cms|title=Five reasons why we love Vijay|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dinakaran.com/cinema/english/cinenews/29-08-99/vijaimar.htm|title=dinakaran|date=24 November 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20041124021932/http://www.dinakaran.com/cinema/english/cinenews/29-08-99/vijaimar.htm|archive-date=24 November 2004}}&lt;/ref&gt; ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ, ಒಬ್ಬ ಮಗ ಜೇಸನ್ ಸಂಜಯ್ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2000/aug/26tt.htm|title=rediff.com, Movies: Vijay meets his son on the Net!|date=26 August 2000|website=Rediff.com|access-date=18 July 2010}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಮಗಳು ದಿವ್ಯಾ ಶಾಶಾ ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.saivaneri.org/pillai_greats.htm|title=Great Pillai Gallery -A list of PILLAI WHO'S WHO|website=www.saivaneri.org|access-date=5 November 2015|archive-date=10 ನವೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151110021641/http://www.saivaneri.org/pillai_greats.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಜೇಸನ್ ಸಂಜಯ್ ತನ್ನ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ''ವೆಟ್ಟೈಕಾರನ್'' (೨೦೦೯) ನಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ದಿವ್ಯಾ ಶಾಶಾ ''ಥೆರಿ'' (೨೦೧೬) ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಹದಿಹರೆಯದ ಪೂರ್ವ ಮಗಳಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಫೆಬ್ರವರಿ ೫, ೨೦೨೦ ರಂದು, [[ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ|ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯು]] ವಿಜಯ್ ಅವರ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿರುವ ನಿವಾಸದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ನಿರ್ಮಾಣ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಎಜಿಎಸ್‌ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ಸ್ಥಿರ ಆಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಹೂಡಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಸಂಭಾವ್ಯ ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/over-77-crore-seized-from-film-producer-raids-continue-in-actor-vijays-properties/article30751954.ece|title=Over ₹77 crore seized from film producer; searches continue at actor Vijay's properties|last=Kandavel|first=Sangeetha|date=6 February 2020|work=The Hindu|access-date=6 February 2020|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; ನಟ ವಿಜಯ್ ಮತ್ತು ಎಜಿಎಸ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಅನ್ಬು ಚೆಲಿಯನ್ ಅವರು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದ ಪಾವತಿ, ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೬೫ ಕೋಟಿಯನ್ನು ಚೆಲಿಯನ್ ಅವರ ನಿವಾಸದಿಂದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/india/video-rs-65-crore-recovered-in-it-raid-from-film-financer-of-actor-vijay-2812574|title=Rs 65 crore recovered in IT raid from film financer of actor Vijay {{!}} Latest News &amp; Updates at DNAIndia.com|website=DNA India|language=en|access-date=6 February 2020}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ [[ಕಡಲೂರು|ಕಡಲೂರಿನಲ್ಲಿ]] ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾಗ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://theprint.in/india/actor-vijay-under-scrutiny-over-alleged-tax-evasion-fans-trend-westandwithvijay/361059/|title=Actor Vijay under scrutiny over alleged tax evasion, fans trend #WeStandWithVijay|last=Grewal|first=Kairvy|date=6 February 2020|website=ThePrint|language=en-US|access-date=6 February 2020}}&lt;/ref&gt; ಮಾರ್ಚ್ ೧೨ ರಂದು, ಐಟಿ ಇಲಾಖೆಯು ದಾಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಏನೂ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಎಲ್ಲಾ ಅಗತ್ಯ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2020/03/13/it-search-vijay-residence-conclude-officials-say-he-haspaid-all-taxes.html|title=I-T search at Vijay's residence concludes, officials say he has paid all taxes|website=The Week|language=en|access-date=15 March 2020}}&lt;/ref&gt; ಬಿಜೆಪಿಯೇತರ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಆಡಳಿತಾರೂಢ [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ|ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷವು]] ನಟ ವಿಜಯ್ ಅವರನ್ನು ಐಟಿ ದಾಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ|ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು]] ಟೀಕಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/city/chennai/it-raid-controversy-dmk-leader-dayanidhi-maran-backs-actor-vijay/videoshow/74066202.cms|title=IT raid controversy: DMK leader Dayanidhi Maran backs actor Vijay {{!}} City&amp;nbsp;– Times of India Videos|website=The Times of India|language=en|access-date=15 March 2020}}&lt;/ref&gt;

೧೩ ಜುಲೈ ೨೦೨೧ ರಂದು, ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ನಟ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ಘೋಸ್ಟ್ ಕಾರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ವಿನಾಯಿತಿ ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿತು. ಅವರು ಪಾವತಿಸಲು ₹ ೧ ಲಕ್ಷ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೋವಿಡ್-ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿಗೆ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಸ್‌ಎಂ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರು ವಿಜಯ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಅವರನ್ನು ನಿಜವಾದ ಹೀರೋ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು &quot;ರೀಲ್&quot; ಹೀರೋ ಬದಲಿಗೆ ಒಬ್ಬರಾಗಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದು ದೇಶ ವಿರೋಧಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಎಂದೂ ಹೇಳಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/court-comes-down-hard-on-actor-vijay-for-seeking-tax-exemption-for-his-rolls-royce-ghost/article35295852.ece|title=Court comes down hard on actor Vijay for seeking tax exemption for his Rolls Royce Ghost|last=S.|first=Mohamed Imranullah|date=13 July 2021|work=The Hindu|access-date=16 July 2021}}&lt;/ref&gt; ೧೫ ಜುಲೈ ೨೦೨೧ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಎಸ್‌ಎಂ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ನೀಡಿದ ಮಾನಹಾನಿಕರ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://cinema.vikatan.com/tamil-cinema/we-will-appeal-against-hc-rollsroyce-entry-tax-case-judgment-says-actor-vijays-lawyer|title='என் மீது என்ன தவறு?' ரீல் ஹீரோ, ரியல் ஹீரோ விவகாரம்; அப்பீலுக்குப் போகும் விஜய் #VikatanExclusive – we will appeal against HC RollsRoyce entry tax case judgment says Actor Vijay's lawyer – Vijay Rolls royce|date=15 July 2021|website=www.vikatan.com|language=ta|access-date=16 July 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೧ ರಂದು, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಎಸ್‌ಎಂ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರು ಮಾಡಿದ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಪ್ರಕರಣ ಮತ್ತು ಮಾನನಷ್ಟ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ತೆರಿಗೆ ಪೀಠದ ವಲಯಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/actor-vijays-tax-case-referred-to-another-bench/articleshow/84574172.cms|title=Tamil actor Vijay's Rolls Royce tax case referred to another bench|work=The Economic Times|access-date=22 July 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೭ ಜುಲೈ ೨೦೨೧ ರಂದು ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ವಿರುದ್ಧ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಟೀಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಎಸ್‌ಎಂ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ನೀಡಿದ್ದ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ತಡೆ ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ₹ ೧ ಲಕ್ಷ ದಂಡ ಮೊತ್ತದ ಹಿಂದಿನ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ತಡೆ ನೀಡಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/tamil-nadu-news/tax-evasion-vijay-rolls-royce-ghost-court-stays-1-lakh-fine-in-tax-row-over-tamil-actor-vijays-rolls-royce-2495862|title=Court Relief For Tamil Actor Vijay In Rolls Royce Case, No Fine For Now|date=28 June 2021|website=NDTV.com|access-date=28 July 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೫ ಜನವರಿ ೨೦೨೨ ರಂದು, ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಎಸ್‌ಎಂ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಮಾನಹಾನಿಕರ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವಜಾಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/hc-bench-deletes-remarks-made-by-single-judge-against-actor-vijay-2729301|title=Madras High Court Bench Deletes Remarks Made By Single Judge Against Actor Vijay|date=18 January 2022|website=NDTV.com|access-date=25 January 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dinakaran.com/News_Detail.asp?Nid=737485|title=சொகுசு காருக்கு நுழைவு வரி விலக்கு கோரும் வழக்கில் நடிகர் விஜய்க்கு எதிரான தனி நீதிபதியின் கருத்து நீக்கம்..! ஐகோர்ட் உத்தரவு-Rollys Royce tax exemption case issue defamatory statements made by Judge Subramaniam against Vijay were removed by High court!|date=25 January 2022|website=dinakaran.com|access-date=25 January 2022|archive-date=25 ಜನವರಿ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220125093039/https://www.dinakaran.com/news_detail.asp?Nid=737485|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ೧೫ ಜುಲೈ ೨೦೨೨ ರಂದು, ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಟ ವಿಜಯ್ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ಕಾರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಜನವರಿ ೨೦೧೯ ರ ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ಕಾರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರವೇಶ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ತೆರಿಗೆ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/chennai-high-court-closes-vijays-rolls-royce-case/articleshow/92894757.cms|title=Chennai High court closes Vijay's Rolls Royce case|date=15 July 2022|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220715152652/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/chennai-high-court-closes-vijays-rolls-royce-case/articleshow/92894757.cms|archive-date=15 July 2022|access-date=15 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thestatesman.com/entertainment/case-tamil-superstar-vijay-1503090309.html|title=Car import case: Tamil superstar Vijay gets relief from Madras HC|date=15 July 2022|website=The Statesman|access-date=15 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/madras-hc-relief-to-actor-vijay-in-car-import-case/article65643041.ece|title=Madras HC relief to actor Vijay in car import case|date=15 July 2022|website=The Hindu|access-date=15 July 2022}}&lt;/ref&gt;

೧೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ [[ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಧೋನಿ]] ಅವರು ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಚಿತ್ರದ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೌಹಾರ್ದ ಸಭೆ ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿತ್ತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/viral-actor-vijay-and-ms-dhoni-catch-up-on-beast-set-in-chennai-2508916|title=Viral: Actor Vijay And MS Dhoni Catch Up On Beast Set In Chennai|date=11 August 2021|website=NDTV.com|access-date=12 August 2021}}&lt;/ref&gt;

=== ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ===
ವಿಜಯ್ ಯಾವಾಗಲೂ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಪಾಠಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಾತ್ವಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ವಿಭಿನ್ನ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರಕ ಭಾಷಣಕಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;2mrwtrendz 2018&quot; /&gt; ಅವರ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಶುದ್ಧ ವ್ಯಾಪಾರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ತಾನೂ ಒಬ್ಬ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಲಘು ಹೃದಯದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಸಂದೇಶವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮತ್ತು ಕಠಿಣವಾದ ನಕಾರಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಿ ಎಂದು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಬಿಡಿ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=AZ-OzFKo_3U|title=films are just pure business... Vijay's interview with Headlines Today channel|last=Subhakeerthana|first=S|date=4 December 2007|website=Headlines Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713045550/https://www.youtube.com/watch?v=AZ-OzFKo_3U|archive-date=13 ಜುಲೈ 2021|access-date=13 July 2021|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ &quot;ನನಗೆ ದೇವರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಇರಬೇಕು; ನಾನು ಚರ್ಚ್, ದೇವಸ್ಥಾನ, ದರ್ಗಾಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತೇನೆ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=mmLu6Y507B0|title=I have faith in god|last=balaji|first=RJ|date=4 September 2011|website=Big Fm 2.7|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713045552/https://www.youtube.com/watch?v=mmLu6Y507B0|archive-date=13 ಜುಲೈ 2021|access-date=13 July 2021|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/beast-star-vijay-im-a-firm-believer-in-god-i-go-to-church-temple-dargah-7863347/|title=Beast star Vijay says he's a 'firm believer in God': 'I go to church, temple, dargah'|last=R|first=Manoj Kumar|date=Apr 12, 2022|website=The Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517183726/https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/beast-star-vijay-im-a-firm-believer-in-god-i-go-to-church-temple-dargah-7863347/|archive-date=May 17, 2022|access-date=May 17, 2022}}&lt;/ref&gt; ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಕೂಡ &quot;ನಿನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಕಿರೀಟವು ಭಾರವಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ನಿನ್ನ ತಲೆಯು ಭಾರವಾಗಿರಬಾರದು&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. &lt;ref name=&quot;2mrwtrendz 2018&quot;&gt;{{Cite web|url=http://2mrwtrendz.com/actor-thalapathy-vijay-quotes-english-infographics/|title=10 Amazing Actor Thalapathy Vijay Quotes in English|date=6 March 2018|website=2mrwtrendz.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20211126104353/http://2mrwtrendz.com/actor-thalapathy-vijay-quotes-english-infographics/|archive-date=26 November 2021|access-date=13 December 2021}}&lt;/ref&gt;

=== ಸಂಪತ್ತು ===
೨೦೨೧ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ನಿವ್ವಳ ಮೌಲ್ಯ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೪೨೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಅಥವಾ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೪೨೦ ಕೋಟಿ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.goldenchennai.com/celebrity/net-worth/vijay-net-worth/|title=Vijay Net Worth – Golden Chennai|website=www.goldenchennai.com|language=en|access-date=1 January 2022}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಅವರು ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ಘೋಸ್ಟ್, ಆಡಿ ಎ8, ಬಿಎಮ್‌ಡಬ್‌ಲ್ಯು ಸರಣಿ ೫, ಬಿಎಮ್‌ಡಬ್‌ಲ್ಯು ಎಕ್ಸ್೬ ಮತ್ತು ಮಿನಿ ಕೂಪರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಐಷಾರಾಮಿ ಕಾರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;net worth&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/thalapathy-vijay-turns-47-luxury-cars-to-hefty-pay-package-a-look-at-tamil-actor-s-wealth-101624287592254.html|title=Thalapathy Vijay turns 47: Luxury cars to hefty pay package, a look at Tamil actor's wealth|date=22 June 2021|website=Hindustan Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20211116033433/https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/thalapathy-vijay-turns-47-luxury-cars-to-hefty-pay-package-a-look-at-tamil-actor-s-wealth-101624287592254.html|archive-date=16 November 2021|access-date=27 December 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಮೇರಿಕಾ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಟಾಮ್ ಕ್ರೂಸ್ ಅವರ ಬೀಚ್ ಹೌಸ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಅದರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು [[ಚೆನ್ನೈ|ಚೆನ್ನೈನ]] ನೀಲಂಕಾರೈನಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಬೀಚ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/is-vijay-building-his-new-beach-house-like-the-one-that-tom-cruise-owns/articleshow/76626773.cms|title=Vijay built his new beach house like the one that Tom Cruise owns|date=25 June 2020|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229100447/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/is-vijay-building-his-new-beach-house-like-the-one-that-tom-cruise-owns/articleshow/76626773.cms|archive-date=29 December 2021|access-date=29 December 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ''ಬೀಸ್ಟ್‌ಗಾಗಿ'' {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೦೦ ಕೋಟಿ ಸಂಭಾವನೆ ಗಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ರಜನಿಕಾಂತ್ ಅವರ ಸಂಭಾವನೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿದರು, &lt;ref name=&quot;net worth&quot; /&gt; ಮತ್ತು ಅವರ 66 ನೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅಂದಾಜು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೨೦ ಕೋಟಿ- {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೫೦ ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದರು, ಅವರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ಭಾರತೀಯ ನಟರಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref name=&quot;top paid&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tamil.filmibeat.com/news/vijay-to-become-highest-paid-south-indian-actor-in-thalapathy-66-086244.html|title=அதிக சம்பளம் பெறும் தென்னிந்திய நடிகராகிறார் விஜய்...எவ்வளவு தெரியுமா|last=S|first=Mohana Priya|date=20 August 2021|website=tamil.filmibeat.com|language=ta|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229103930/https://tamil.filmibeat.com/news/vijay-to-become-highest-paid-south-indian-actor-in-thalapathy-66-086244.html|archive-date=29 December 2021|access-date=29 December 2021}}&lt;/ref&gt;

== ಪರಂಪರೆ ==
ವಿಜಯ್ ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟನೆ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;Tartaglione Tartaglione 2021&quot;/&gt; ಅವರ ಅನೇಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ನೃತ್ಯ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊಗಳು ಯ್ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ. &lt;ref name=&quot;hitmusic&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/music/aalaporan-tamizhan-to-vaathi-coming-five-most-viewed-video-songs-of-vijay-on-youtube/photostory/81059140.cms|title='Aalaporan Tamizhan' to 'Vaathi Coming': Five most viewed video songs of Vijay on YouTube|date=17 February 2021|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20210722170312/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/music/aalaporan-tamizhan-to-vaathi-coming-five-most-viewed-video-songs-of-vijay-on-youtube/photostory/81059140.cms|archive-date=22 ಜುಲೈ 2021|access-date=3 August 2021|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ''ಆಲಾಪೋರನ್ ತಮಿಜಾನ್'' ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಭಾರತೀಯ ಡಯಾಸ್ಪೊರಾದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಯಿತು &lt;ref name=&quot;hitmusic&quot; /&gt; ಮತ್ತು ''ಸೆಲ್ಫಿ ಪುಲ್ಲಾ'' ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರೊಮೇನಿಯಾದಂತಹ ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಯಿತು ಮತ್ತು ರೊಮೇನಿಯಾದ ಹಲವಾರು ಪಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nettv4u.com/latest-tamil-celebrity-news/vijay-s-song-trending-in-romania|title=Vijay's Song Trending In Romania|date=18 August 2016|website=nettv4u|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106071919/https://nettv4u.com/latest-tamil-celebrity-news/vijay-s-song-trending-in-romania|archive-date=6 January 2022|access-date=3 August 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ವಾತಿ ಕಮಿಂಗ್'' ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ವಿಡಿಯೋ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ [[ರವಿಚಂದ್ರನ್ ಅಶ್ವಿನ್|ಅಶ್ವಿನ್]] ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ [[ಡೇವಿಡ್ ವಾರ್ನರ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/david-warner-is-the-latest-celeb-to-dance-to-vaathi-coming-from-vijays-master/articleshow/84975493.cms|title=David Warner's viral dance to Vaathi Coming from Vijay's Master|date=2 August 2021|website=The Times of India|access-date=3 August 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮೇಣದ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ಹಲವಾರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thalapathy-vijay-gets-an-impressive-wax-statue-in-kanyakumari-museum/articleshow/72197457.cms|title=Thalapathy Vijay gets an impressive wax statue in Kanyakumari museum|date=23 November 2019|website=The Times of India|access-date=3 August 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/vijays-statue-unveiled-at-behindwoods-gold-medals-2017.html|title=Vijay's statue unveiled at Behindwoods Gold Medals|date=11 June 2017|website=Behindwoods|access-date=3 August 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸ್ಟಾರ್ ಪವರ್ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ''ಡೆಡ್ ಲೈನ್ ಹಾಲಿವುಡ್'' ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Tartaglione Tartaglione 2021&quot; /&gt; ಅನೇಕ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು &quot;ಚಿತ್ರವು ಎಷ್ಟು ಸರಾಸರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, ವಿಜಯ್ [ಬಾಕ್ಸಾಫೀಸ್] ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಸರಾಸರಿ ಚಿತ್ರಗಳು ಕೂಡ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು&quot; ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/thalapathy-vijay-and-dil-raju-to-team-up-news-tamil-vd5dXcdhghhib.html|title=Vijay number 1 star of Tamil cinema|date=24 February 2022|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20220224084506/https://www.sify.com/movies/thalapathy-vijay-and-dil-raju-to-team-up-news-tamil-vd5dXcdhghhib.html|archive-date=24 ಫೆಬ್ರವರಿ 2022|access-date=24 February 2022|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ಮನರಂಜನಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರಿಟ್ವೀಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ''ಬೀಸ್ಟ್‌ನ'' ಮೊದಲ ನೋಟದ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಟ್ವೀಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಟ್ವಿಟರ್ ೨೦೨೧ ರ ತಮ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕ ಟಾಪ್ [[ಟ್ವಿಟ್ಟರ್|ಟ್ವಿಟರ್]] ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/technology/tech-news-technology/top-tweets-of-2021-in-india-virat-kohli-pat-cummins-and-more-7663522/|title=Top Twitter moments of 2021 in India: Virat Kohli, Pat Cummins, PM Modi and more|date=9 December 2021|website=The Indian Express|language=en|access-date=9 December 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಜಾಲಿ ಓ ಜಿಮ್ಖಾನಾ'' ಅಮೇರಿಕನ್ ಮತ್ತು ನೈಜೀರಿಯನ್ ಸಂಗೀತ ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತ ಹಿಟ್ ಹಾಡು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://ghostarchive.org/varchive/HI9KR2sh-GY|title=Jolly O Gymkhana American reaction- Thalapathy Vijay|date=Mar 21, 2022|website=NJ|access-date=Apr 19, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/varchive/D4z9WyjUV8c|title=Jolly O Gymkhana React - Beast -Thalapathy Vijay|date=Mar 19, 2022|website=Spiritlocs|access-date=Apr 19, 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಬೀಸ್ಟ್'' ''ಫಿಲ್ಮ್‌ನಿಂದ ಅರೇಬಿಕ್ ಕುಥು-ಹಲಮಿತಿ ಹಬಿಬೋ'' ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ವೀಡಿಯೋ ಯುಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ತ್ವರಿತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸ್ಪಾಟಿಫೈನಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಟಾಪ್ ೧೦೦ ಸಂಗೀತ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2022/feb/15/arabic-kuthu-from-beast-sets-internet-on-fire-garners-20-million-views-in-less-than-24-hours-2419756.html|title='Arabic Kuthu' from 'Beast' sets Internet on fire; garners 20 million views in less than 24 hours!|date=15 February 2022|website=The New Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20220215123834/https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2022/feb/15/arabic-kuthu-from-beast-sets-internet-on-fire-garners-20-million-views-in-less-than-24-hours-2419756.html|archive-date=15 February 2022|access-date=17 February 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/QsspO|title=இந்திய சினிமாவில் இதுதான் முதன்முறை; உலகளவில் சாதனை படைத்த 'அரபிக் குத்து' – nakkheeran|date=17 February 2022|website=nakkheeran.com|language=ta|access-date=17 February 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/hCCPt|title=Beast arabic kuthu enters global top 100 thalapathy vijay halamithi habibo|date=17 February 2022|website=Ghostarchive|access-date=17 February 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಅರೇಬಿಕ್ ಕುತು'' ಹಾಡಿನ ಸಂಗೀತವು [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ F.C.|ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಎಫ್‌ಸಿಯಲ್ಲಿ]] ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಮಣಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/varchive/MavPQlqIF3c|title=Manchester United F.C legends dancing to ArabicKuthu-Beast|date=Apr 23, 2022|website=V-3 India News|access-date=Apr 25, 2022}}&lt;/ref&gt; ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ''ಅರೇಬಿಕ್ ಕುಥು'' ನೃತ್ಯ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ #೧ ಸಂಗೀತ ನೃತ್ಯ ವೀಡಿಯೊ ಎಂದು ರೇಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.123telugu.com/mnews/massive-arabic-kuthu-from-vijays-beast-attains-a-rare-feat.html|title=Massive: Arabic Kuthu from Vijay's Beast attains a rare feat becomes the No.1 music dance video on Youtube global music charts|date=Jul 10, 2022|website=india.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220711071129/https://www.123telugu.com/mnews/massive-arabic-kuthu-from-vijays-beast-attains-a-rare-feat.html|archive-date=Jul 11, 2022|access-date=Jul 11, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tamil.news18.com/news/entertainment/cinema-arabic-kuthu-song-from-the-film-beast-released-has-become-the-number-one-song-worldwide-769924.html|title=Beast film dance song Arabic Kuthu No.1 place worldwide on YouTube!|last=Tamil|first=Web Desk|date=Jul 11, 2022|website=News18 Tamil|language=ta|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712061829/https://tamil.news18.com/news/entertainment/cinema-arabic-kuthu-song-from-the-film-beast-released-has-become-the-number-one-song-worldwide-769924.html|archive-date=Jul 12, 2022|access-date=Jul 12, 2022}}&lt;/ref&gt; ಅಧಿಕೃತ [[ವಿಂಬಲ್ಡನ್]] ಹ್ಯಾಂಡಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಏಸ್-ಪ್ಲೇಯರ್ [[ರೋಜರ್ ಫೆಡರರ್]] ಸೆಂಟರ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ''ವಾತಿ ಕಮಿಂಗ್'' ಹಾಡಿನ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು ''ಮಾಸ್ಟರ್‌ನಿಂದ'' ವೈರಲ್ ಆಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/when-vijays-vaathi-coming-took-over-wimbledon-too-850059|title=When Vijay's &quot;Vaathi Coming&quot; Took Over Wimbledon too|last=S|first=Ambili|date=4 July 2022|website=IBTimes India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220704100117/https://www.ibtimes.co.in/when-vijays-vaathi-coming-took-over-wimbledon-too-850059|archive-date=4 July 2022|access-date=4 July 2022}}&lt;/ref&gt;

=== ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳು ===
ವಿಜಯ್ ಅವರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕಗಳು:

* ''ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಳ ಐಕಾನ್'' &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newsfolo.com/entertainment/book-thalapathy-vijay-icon-millions-available-day/141083/|title=Book on Thalapathy Vijay, 'The Icon of Millions' to be available from this day|website=Newsfolo.com|access-date=10 February 2022}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

* ''ವಿಜಯ್ ಜೀತ ಕಥಾಯ್ (ವಿಜಯ್ ಅವರ ಯಶಸ್ಸಿನ ಕಥೆ)'' &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/sabitha-joseph-talks-about-his-book-on-thalapathy-vijay.html|title=Sabitha Joseph talks about his book on Thalapathy Vijay|date=7 February 2018|website=Behindwoods|access-date=11 November 2021}}&lt;/ref&gt;

* ''ಅಪೂರ್ಣ'' &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/priyanka-chopra-writes-about-thalapathy-vijay-in-her-book/articleshow/80824418.cms|title=Priyanka Chopra writes about Thalapathy Vijay in her book|date=11 February 2021|website=The Times of India|access-date=11 November 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/priyanka-chopra-in-unfinished-reveals-she-learnt-humility-from-thalapathy-vijay-1767682-2021-02-10|title=Priyanka Chopra in Unfinished reveals she learnt humility from Thalapathy Vijay|date=Feb 10, 2021|website=India Today|access-date=Sep 24, 2022}}&lt;/ref&gt;

== ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ==
[[ಚಿತ್ರ:The_Tamil_Film_Star_Shri_Vijay_receives_the_first_stamp_album_of_the_special_postage_stamp_on_‘Pongal’_released_by_the_Prime_Minister,_Dr._Manmohan_Singh_at_a_function,_in_New_Delhi_on_January_12,_2006.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/07/The_Tamil_Film_Star_Shri_Vijay_receives_the_first_stamp_album_of_the_special_postage_stamp_on_%E2%80%98Pongal%E2%80%99_released_by_the_Prime_Minister%2C_Dr._Manmohan_Singh_at_a_function%2C_in_New_Delhi_on_January_12%2C_2006.jpg/278px-thumbnail.jpg|thumb|278x278px| ವಿಜಯ್ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿಂದ ತಮ್ಮ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯ ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ಪಡೆದರು]]
ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳು ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಬಳಗವನ್ನು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು &quot;ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾದ ಮುಖ&quot; ಎಂದೂ ಕರೆಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/tamil-cinema/article/do-you-know-about-a-village-in-tamil-nadu-that-is-filled-with-only-thalapathy-vijay-fans/733788|title=Do you know about a village in Tamil Nadu that is filled with only Thalapathy Vijay fans?|date=17 March 2021|website=Entertainment News|access-date=14 November 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/tamil-cinema/article/twitterati-trends-vijay-the-face-of-kollywood-to-celebrate-thalapathy-vijays-superstardom/585573|title='Vijay The Face Of Indian cinema' its time to celebrate Thalapathy Vijay's superstardom|last=Tyagi|first=Karuna|date=1 April 2020|website=Entertainment News|access-date=14 November 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರನ್ನು ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ &quot;ತಲಪತಿ ವಿಜಯ್&quot; ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣದಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು &quot;ತಲಪತಿ&quot; ಎಂದರೆ ಕಮಾಂಡರ್. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/why-is-vijay-called-thalapathy-1758671-2021-01-13|title=Why is Vijay called Thalapathy?|date=13 January 2021|website=India Today|access-date=14 November 2021}}&lt;/ref&gt; ೧೨ ಜನವರಿ ೨೦೦೬ ರಂದು, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ವಿಜಯ್ ಚಿತ್ರವಿರುವ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯ ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಪೊಂಗಲ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಸ್ವತಃ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thehinduimages.com/details-page.php?id=6539868|title=Indian Prime Minister Manmohan Singh releasing the postage stamp with Vijay image on Pongal 2006|date=10 December 2021|website=The Hindu Images|archive-url=https://web.archive.org/web/20211210062013/https://thehinduimages.com/details-page.php?id=6539868|archive-date=10 December 2021|access-date=10 December 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೮ ರ ಟ್ವಿಟ್ಟರ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು 'ಭಾರತೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ'. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/galleries/nation/2018/dec/08/from-narendra-modi-to-vijay-twitters-top-10-most-talked-about-indian-personalities-in-2018-101993.html|title=Top 10 most talked about Indian personalities in 2018|last=Desk|first=Online|date=8 December 2018|website=The New Indian Express|access-date=21 November 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಐ'' ಅವರನ್ನು ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ತಾರೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ಸ್ಟಾರ್ ಐಕಾನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.easterneye.biz/top-50-asian-stars-of-2021/|title=Top 50 Asian stars of 2021 – EasternEye|date=15 December 2021|website=EasternEye|archive-url=https://web.archive.org/web/20211223133613/https://www.easterneye.biz/top-50-asian-stars-of-2021/|archive-date=23 December 2021|access-date=23 December 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ|ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'' ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಅವರ ಒಂದು ನೋಟವನ್ನು ನೋಡಲು ಜಮಾಯಿಸಿದ ಅವರ ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪನ್ನು ಸೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/did-you-know/when-thalapathy-vijay-created-mass-hysteria-in-kolkata-during-sarkar-shoot/articleshow/89661194.cms|title=Thalapathy Vijay created mass hysteria in Kolkata during 'Sarkar' shoot – Bengali Movie News – Times of India|date=21 February 2022|website=timesofindia.indiatimes.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220221041419/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/did-you-know/when-thalapathy-vijay-created-mass-hysteria-in-kolkata-during-sarkar-shoot/articleshow/89661194.cms|archive-date=21 ಫೆಬ್ರವರಿ 2022|access-date=21 February 2022|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ವಿಎಮ್‌ಐ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/thalapathy-vijays-master-revives-indian-box-office-statue-erected-in-this-state.html|title=Thalapathy Vijay's Master revives Indian Box Office; Statue erected in this state|date=17 January 2021|website=Behindwoods|language=la|access-date=21 November 2021}}&lt;/ref&gt;

== ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ==
ವಿಜಯ್ ಅವರು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ಎಂಜಿಆರ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪಡೆದರು. &lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/vijay-gets-doctorate-news-tamil-kkfuGojaggbsi.html|title=Vijay gets Doctorate|archive-url=https://web.archive.org/web/20170411012906/http://www.sify.com/movies/vijay-gets-doctorate-news-tamil-kkfuGojaggbsi.html|archive-date=11 April 2017|access-date=24 November 2017}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಕಲೈಮಾಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಎಮ್‌ಜಿಅರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಮಾತೃಭೂಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. &lt;ref name=&quot;VJ bio&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dinakaran.com/cinema/english/awards/29-12-00/state.htm|title=Tamilnadu Government Announces Cinema State Awards −1999|date=29 December 2000|website=[[Dinakaran]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20010210034542/http://www.dinakaran.com/cinema/english/awards/29-12-00/state.htm|archive-date=10 February 2001|access-date=20 October 2009}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರಿಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನಲ್ಲಿ '೨೦೧೮ ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಟ' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/vijay-best-international-actor-iara-awards-2018-1346857-2018-09-23|title=Thalapathy Vijay wins Best International Actor award|date=23 September 2018|website=India Today|access-date=31 December 2021}}&lt;/ref&gt; ಸಮೀಕ್ಷೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ '೨೦೧೯ ರ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಭಾರತೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿ' ಎಂದು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/rajinikanth-vijay-lead-chart-south-indias-most-trusted-personality-tra-research-798047|title=Vijay lead the chart of India's 'Most Trusted Personality', TRA Research|last=Upadhyaya|first=Prakash|date=21 May 2019|website=IBTimes India|access-date=31 December 2021}}&lt;/ref&gt;{{Clear}}

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}


== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==

* {{Imdb name|0897201}}
* Vijay at Rotten Tomatoes
* Vijay on Twitter
{{TamilNaduStateAwardForBestActor}}{{Authority control}}
&lt;nowiki&gt;
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:೧೯೭೪ ಜನನ]]
[[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]]&lt;/nowiki&gt;

[[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]]</text>
      <sha1>21jwtr0pl7p0kx2e9qiqpemayem2o4m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1373648</id>
      <parentid>1373647</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T04:13:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>40016</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1373648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="310188" sha1="sc441hlguf6580h73p8afdakkjir18j" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| name               =ವಿಜಯ್
| image              = The official portrait of C Joseph Vijay, the Chief Minister of Tamilnadu.jpg
| image_size         = 
| caption            = 2026 ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ 
| birthname          = ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್
| birth_date         = {{Birth date and age|df=yes|1974|6|22}}&lt;ref name=&quot;DOB&quot;&gt;[http://www.filmibeat.com/celebs/vijay-tamil-actor/biography.html &quot;Exclusive biography of @actorvijay and on his life&quot;], ''filmibeat.com''. Retrieved 31 July 2018.&lt;/ref&gt;
| birth_place        = ಚೆನ್ನೈ
| other_names        = ''ತಳಪತಿ ವಿಜಯ್''
| nationality        = 
| alma_mater         = ಲೊಯೊಲಾ ಕಾಲೇಜು, ಚೆನ್ನೈ
| occupation         = {{hlist|ನಟ|ನರ್ತಕ|[[ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ]]|ಪರೋಪಕಾರಿ}}
| yearsactive        = ೧೯೮೪–ಪ್ರಸ್ತುತ
| spouse             =ಸಂಗೀತಾ ಸೋರ್ನಲಿಂಗಂ, ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೯
| children           = ೨
| parents            = ಎಸ್.ಎ.ಚಂದ್ರಶೇಖರ್, ಶೋಭಾ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್
| signature          = Vijay-transparent-signature.png
}}
'''ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್''' &lt;ref name=&quot;christianname&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/bjp-leader-tweets-truth-about-vijay-s-religion-gets-it-from-actor-s-fans/story-HQ8kqdFNeQsb4umhGkV7VJ.html|title=BJP leader tweets 'truth' about Vijay's religion, gets it from actor's fans|date=23 October 2017|work=Hindustan Times|access-date=6 June 2020}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- {{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/tn-doesnt-care-if-their-thalapathy-joseph-vijay-why-does-bjps-h-raja-70414|title=TN doesn't care if their Thalapathy is Joseph Vijay: Why does BJP's H Raja?|date=23 October 2017|work=The News Minute}}&lt;/ref&gt; ಇವರು ಜೂನ್ ೨೨ ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರನ್ನು '''ವಿಜಯ್''' ಎಂದು ಏಕನಾಮದಲ್ಲಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇವರು  ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಟ, ನರ್ತಕ, [[ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯನ|ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ]] ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ. ಇವರು [[ತಮಿಳು ಸಿನೆಮಾ|ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref name=&quot;dance&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378314.cms|title=Vijay's energetic dance moves|date=15 October 2015|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20210712160604/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378314.cms|archive-date=12 ಜುಲೈ 2021|access-date=12 July 2021|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;  ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ನಟರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/thalapathy-66-latest-updates-directed-by-vamshi-produced-by-dil-raju-thalapathy-67-updates-beast-updates-tamil-news-293387|title=Breaking! Vijay confirms 'Thalapathy 66', becomes South India's highest paid actor – Tamil News|date=19 August 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;top paid&quot;&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-confirms-thalapathy-66-for-highest-salary-in-south/articleshow/85480625.cms|title=Vijay confirms 'Thalapathy 66' for highest salary in south? - Times of India|work=[[The Times of India]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;dtNext.in 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/News/Cinema/2021/05/12014737/1293540/Vijay-to-get-a-whopping-Rs-110-crore-for-his-66th.vpf|title=Vijay to get a whopping Rs 110 crore for his 66th?|date=12 May 2021|website=dtNext.in|access-date=19 May 2021|archive-date=19 ಮೇ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519122132/https://www.dtnext.in/News/Cinema/2021/05/12014737/1293540/Vijay-to-get-a-whopping-Rs-110-crore-for-his-66th.vpf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/10-highest-paid-actors-in-kollywood/photostory/48385784.cms|title=10 Highest paid actors in Kollywood|work=The Times of India|access-date=27 April 2021}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/fan-moment-of-a-visually-challenged-couple-with-thalapathy-vijay/articleshow/79834573.cms|title=Fan moment of a visually challenged couple with Thalapathy Vijay|date=21 December 2020|work=The Times of India|access-date=23 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623053853/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/fan-moment-of-a-visually-challenged-couple-with-thalapathy-vijay/articleshow/79834573.cms|archive-date=23 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ನಾಯಕ ನಟನಾಗಿ ೬೫ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಸ್ಟಾರ್ ಇಂಡಿಯಾದಿಂದ ಎಂಟು ವಿಜಯ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ತಮಿಳುನಾಡು [[ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರ|ಸರ್ಕಾರದಿಂದ]] ಮೂರು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಐಐಎಮ್‌ಎ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ . &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-collects-his-iara-award-mersal-person-93275#:~:text=The%20International%20Achievement%20Recognition%20Awards,gave%20the%20event%20a%20miss.|title=Vijay collects his IARA Award for 'Mersal' in person|date=13 December 2018}}&lt;/ref&gt; ಭಾರತೀಯ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳ ಗಳಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವರು ''ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ'' ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ೧೦೦ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;forbesmagz&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/lists/2017-celebrity-100/1665/all|title=2017 Celebrity 100&amp;nbsp;– Forbes India Magazine|website=Forbes India|access-date=22 December 2017|archive-date=24 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924062405/http://forbesindia.com/celebprofile/pawan-kalyan/52|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;2018 list&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.forbesindia.com/lists/2018-celebrity-100/1735/all|title=2018 Celebrity 100|last=Sarkar|first=Pooja|last2=Bathija|first2=Monica|date=1 January 1970|website=Forbes India|access-date=9 June 2021|last3=Chakraborty|first3=Sayan|archive-date=10 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191210225537/https://www.forbesindia.com/lists/2018-celebrity-100/1735/all|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;2019 list&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.forbesindia.com/lists/2019-celebrity-100/1819/all|title=2019 Celebrity 100|last=Sarda|first=Pranit|last2=Singh|first2=Rajiv|date=1 January 1970|website=Forbes India|access-date=9 June 2021|last3=Banerjee|first3=Jasodhara|archive-date=30 ಮಾರ್ಚ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200330175050/https://www.forbesindia.com/lists/2019-celebrity-100/1819/all|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಬೇಡಿಕೆ, ಅವರನ್ನು [[ಬಾಲಿವುಡ್|ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ]] ಬೇಡಿಕೆಯ ನಟನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tollywood.net/vijay-beats-prabhas-allu-arjun-becomes-top-pan-india-star-says-survey/|title=Vijay Becomes Top No.1 PAN India star, Says Survey!|last=Desk|first=Tollywood|date=May 27, 2022|website=Tollywood|archive-url=https://web.archive.org/web/20220605073423/https://www.tollywood.net/vijay-beats-prabhas-allu-arjun-becomes-top-pan-india-star-says-survey/|archive-date=Jun 5, 2022|access-date=Jun 5, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/thalapathy-vijay-starrer-masters-hindi-version-gets-huge-demand-north-ahead-its-release-report-579270|title=Thalapathy Vijay's film Hindi version gets a huge demand in the North ahead of its release: Report|last=Desk|first=Pinkvilla|date=3 December 2020|website=PINKVILLA|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106055114/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/thalapathy-vijay-starrer-masters-hindi-version-gets-huge-demand-north-ahead-its-release-report-579270|archive-date=6 January 2022|access-date=6 January 2022}}&lt;/ref&gt;

೧೦ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಪಾತ್ರ ''ವೆಟ್ರಿ'' (೧೯೮೪); ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆ ಎಸ್‌ಎ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಇದು ಎಂಗಳ ನೀತಿ (೧೯೮೮) ವರೆಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲನಟನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ''ನಾಳಯ್ಯ'' ''ತೀರ್ಪು'' (೧೯೯೨) ನಲ್ಲಿ ನಾಯಕನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ೯೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಣಯ ನಾಯಕನಾಗಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಣಯ ರಜತ ಮಹೋತ್ಸವದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. &lt;ref name=&quot;jubilee&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/tamil/article/from-sachien-to-kushi-four-romantic-films-of-thalapathy-vijay-that-are-evergreen/747959|title=From Sachien to Kushi: Four romantic films of Thalapathy Vijay that are evergreen|date=29 December 2021|website=Timesnownews.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229181634/https://www.timesnownews.com/entertainment-news/tamil/article/from-sachien-to-kushi-four-romantic-films-of-thalapathy-vijay-that-are-evergreen/747959|archive-date=29 December 2021|access-date=29 December 2021}}&lt;/ref&gt; ಅವರ ಮೊದಲ ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ''ಪೂವೆ ಉನಕ್ಕಾಗ'' ಚಿತ್ರ ಬಂದಿತು. ಅವರು ''ಪ್ರಿಯಮುದನ್'' (೧೯೯೮) ನಲ್ಲಿ ಹೈಪರ್-ಪೋಸೆಸಿವ್ ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿ ನಾಯಕ-ವಿರೋಧಿ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅಳಗಿಯ ''ತಮಿಳು ಮಗನ್'' (೨೦೦೭) ನಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇ-ಬಾಯ್. ಅವರ ಮಸಾಲಾ ಚಿತ್ರ ''ತಿರುಮಲೈ'' (೨೦೦೩) ಯಶಸ್ಸು ಅವರ ಆನ್-ಸ್ಕ್ರೀನ್ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಆಕ್ಷನ್ ಹೀರೋ ಆಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/lf/2003/10/12/stories/2003101201050200.htm|title=Kollywood crackers|last=Kamath|first=Sudhish|date=12 October 2003|work=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170120081554/http://www.thehindu.com/lf/2003/10/12/stories/2003101201050200.htm|archive-date=20 January 2017|author-link=Sudhish Kamath}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ಗಿಲ್ಲಿ (೨೦೦೪) ನಲ್ಲಿ ಕಬಡ್ಡಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಇದು ₹೫೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ (ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ) ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;Vijaytop7&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-the-top-7-vijay-movies-south/20140623.htm|title=Looking at Vijay's TOP 7 landmark films|last=Saraswathi|first=S.|date=23 June 2014|website=[[Rediff.com]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170109100527/http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-the-top-7-vijay-movies-south/20140623.htm|archive-date=9 January 2017}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ''ತಿರುಪಾಚಿ'' (೨೦೦೫), ''ಸಚೇನ್'' (೨೦೦೫), ''ಶಿವಕಾಶಿ'' (೨೦೦೫), ''ಪೊಕ್ಕಿರಿ'' (೨೦೦೭) ಮತ್ತು ''ವೆಟ್ಟೈಕಾರನ್'' (೨೦೦೯) ಸೇರಿದಂತೆ ಆರಾಧನಾ ಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ೨೦೦೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರು. ೨೦೧೦ ಮತ್ತು ೨೦ ರ ''ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಾವಲನ್'' (೨೦೧೧), ''ನನ್ಬನ್'' (೨೦೧೨), ''ತುಪ್ಪಕ್ಕಿ'' (೨೦೧೨), ''ಕತ್ತಿ (೨೦೧೪), ಮೆರ್ಸಲ್'' ''('' ೨೦೧೭), ''ಸರ್ಕಾರ್'' (೨೦೧೮), ''ಬಿಗಿಲ್'' (೨೦೧೯), ''ಮಾಸ್ಟರ್(2021) ಮತ್ತು ಬೀಸ್ಟ್ (2022)'' ಸೇರಿದಂತೆ ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಸ್ಟರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಜಯ್ ಮತ್ತಷ್ಟು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.  ವಿಜಯ್ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಣಯ, ಆಕ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಮಸಾಲಾ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರ ನಂತರದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡವು ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಪರಿಸರ, ರಾಜಕೀಯ ಸುಧಾರಣೆಯ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಾಗಿದೆ . &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thuppakki-to-sarkar-five-times-when-master-actor-vijay-handled-controversies-with-a-calm-demeanor/photostory/73982034.cms|title='Thuppakki' to 'Sarkar': Five times when 'Master' actor Vijay handled controversies with a calm demeanor|date=6 February 2020|website=The Times of India|language=en|access-date=8 June 2020}}&lt;/ref&gt;

ವಿಜಯ್ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. &lt;ref name=&quot;popular&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2020/12/08/vijay-selfie-with-fans-most-retweetedtweet-2020.html|title=Vijay's selfie with fans most retweeted tweet of 2020 in India|website=The Week}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ಹಲವಾರು ಅನುಮೋದನೆಗಳಿಗೆ ಬ್ರಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 'ವಿ ಗೋ ಗ್ರೀನ್' ಜಾಗತಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನದ ಆಂದೋಲನದ ಅಮೇರಿಕನ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ [[ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್‌ಕಿಂಗ್ಸ್|ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್]] . &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/chennai/2013/jun/08/Actor-Vijay-helps-US-Consulate-go-green-484719.html|title=Actor Vijay helps US Consulate go green|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಮತ್ತು ಟ್ವಿಟರ್ ಎರಡರಿಂದಲೂ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹುಡುಕಿದ ಮತ್ತು ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ ನಟ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/google-trendsvijay-is-the-most-searched-tamil-actor-news-tamil-omrpPAccbhjha.html|title=Google trends:Vijay is the most searched Tamil actor|website=Sify|access-date=25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022|archive-date=20 ನವೆಂಬರ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120030712/https://www.sify.com/movies/google-trendsvijay-is-the-most-searched-tamil-actor-news-tamil-omrpPAccbhjha.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://gadgets.ndtv.com/apps/news/twitter-trends-india-2020-most-retweeted-thalapathy-vijay-selfie-liked-tweet-virat-kohli-2335890|title=Virat-Anushka's Pregnancy Announcement Was Most Liked Tweet in India in 2020|website=NDTV Gadgets 360}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ಎಂಜಿಆರ್ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಪಡೆದರು. ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಅವರನ್ನು &quot;ಸ್ಥಿರವಾದ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನಕಾರ&quot; ಎಂದು ರೂಪಿಸಿತು. &lt;ref name=&quot;Upadhyaya 2017&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/mersal-box-office-collection-vijay-crowned-king-rs-100-crore-club-consistent-performer-749164|title=Mersal box office collection: Vijay crowned the king of Rs 100 crore club; consistent performer than Rajinikanth, Ajith|last=Upadhyaya|first=Prakash|date=13 November 2017|website=IBTimes India|access-date=14 May 2021}}&lt;/ref&gt;

== ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ==
ವಿಜಯ್ ಅವರು ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಆಗಿ ಜೂನ್ ೨೨  ೧೯೭೪ ರಂದು  [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಮದ್ರಾಸ್ (ಈಗ [[ಚೆನ್ನೈ]] ) ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಎಸ್‌ಎ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ ಶೋಬಾ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಗಾಯಕಿ. ವಿಜಯ್ ಅವರ ತಂದೆ ಎಸ್.ಎ.ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ತಮಿಳು ಮೂಲದವರು ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ ಶೋಬಾ ಹಿಂದೂ ಕುಟುಂಬದವರು. &lt;ref name=&quot;VJ bio&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;tradition&quot;&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=249358&amp;u=i-was-born-as-a-christian-my-wife-is-a-hindu-vijays-father-sa-chandrasekhar-responds-to-allegations-249358|title=&quot;I was born as a Christian, my wife is a Hindu&quot;: Vijay's father SA Chandrasekhar responds to allegations|last=Daily|first=Keralakaumudi|date=21 February 2020|website=Keralakaumudi Daily|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104152739/https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=249358&amp;u=i-was-born-as-a-christian-my-wife-is-a-hindu-vijays-father-sa-chandrasekhar-responds-to-allegations-249358|archive-date=4 January 2022|access-date=4 January 2022}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕಾರಣ ೧೨ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಪಡೆದರು. &lt;ref name=&quot;VJ bio&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.vikatan.com/topics/vijay-person-2|title=Latest biography news about vijay|date=27 December 2021|website=www.vikatan.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227053108/https://www.vikatan.com/topics/vijay-person-2|archive-date=27 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2021|access-date=27 December 2021|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಕೆಳ-ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ ಶೋಬಾ ಅವರು ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಕೂಲಿಯಾಗಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಅವರು ಹಾಡುವ ದಿನ ವಿಜಯ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಆಹಾರವಿತ್ತು, ಇತರ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು. &lt;ref name=&quot;VJ bio&quot; /&gt; ವಿಜಯ್‌ಗೆ ವಿಧ್ಯಾ ಎಂಬ ಸಹೋದರಿ ಇದ್ದಳು, ಅವಳು ಎರಡು ವರ್ಷದವಳಿದ್ದಾಗ ನಿಧನರಾದರು. ಅವನ ತಂಗಿಯ ಮರಣವು ವಿಜಯ್‌ನನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಬಾಧಿಸಿತು; ಅವರ ತಾಯಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಮಾತನಾಡುವ, ತುಂಟತನದ ಮತ್ತು ಹೈಪರ್ಆಕ್ಟಿವ್ ಆಗಿದ್ದ ವಿಜಯ್, ವಿದ್ಯಾಳ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಮೌನವಾದರು. &lt;ref name=&quot;Vidya&quot;&gt;[http://www.indiaglitz.com/mothers-day-special-interview-with-illayathalapathy-vijay-mother-shobha-chandrasekhar-tamil-news-158472.html &quot;Mothers Day special Interview with Illayathalapathy Vijay mother Shobha Chandrasekhar&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220928232436/https://www.indiaglitz.com/mothers-day-special-interview-with-illayathalapathy-vijay-mother-shobha-chandrasekhar-tamil-news-158472.html |date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022 }}, ''IndiaGlitz''.&lt;/ref&gt; ಆಕೆಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ, ವಿಜಯ್ ತನ್ನ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ವಿವಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು, ಇದು ವಿದ್ಯಾ-ವಿಜಯ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/interesting-facts-about-ilayathalapathy-vijay/Bollywood-cameos/photostory/59266578.cms|title=Bollywood cameos&amp;nbsp;– Interesting facts about Ilayathalapathy Vijay|website=The Times of India|access-date=9 June 2020}}&lt;/ref&gt; ವಿದ್ಯಾಳ ಸ್ಮರಣೀಯ ಫೋಟೋವನ್ನು ೨೦೦೫ ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಸುಕ್ರನ್‌ನಲ್ಲಿ'' ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ವಿಸ್ತೃತ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;[http://starsbiography.weebly.com/vijay.html &quot;Vijay&quot;]. ''starsbiography''.&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/vijay-rare-childhood-picture-sister-vidhya-chandrasekhar-thalapathy-sukran-cameo-tamil-news-230281|title=Rare picture of Vijay with his sister – Tamil News|date=25 February 2019|website=IndiaGlitz.com}}&lt;/ref&gt;

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೋಡಂಬಾಕ್ಕಂನಲ್ಲಿ ಫಾತಿಮಾ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=t1Ecr-4c5F0|title=Vijay speaks about his childhood schooling in fathima matriculation school chennai|website=[[YouTube]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220925051506/https://www.youtube.com/watch?v=t1Ecr-4c5F0|archive-date=25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022|access-date=25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವಿಜಯ್ ನಂತರ ವಿರುಗಂಬಾಕ್ಕಂನಲ್ಲಿರುವ ಬಾಲಲೋಕ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆಗೆ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/which-celebritiy-belongs-to-your-schoolcollege/vijay.html|title=Vijay {{!}} Which Celebrity belongs to your school/college?|date=23 April 2016|website=Behindwoods|access-date=28 December 2017}}&lt;/ref&gt; ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಲೊಯೋಲಾ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ವಿಷುಯಲ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ನಟನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕೈಬಿಟ್ಟರು. &lt;ref name=&quot;Vidya&quot;/&gt;

== ಚಲನಚಿತ್ರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ==

=== ೧೯೮೪–೨೦೦೩: ಬಾಲ ನಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆ ===
 
೧೦ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ''ವೆಟ್ರಿ'' (೧೯೮೪) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಾಲ ನಟನಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ''ಕುಟುಂಬ'' (೧೯೮೪), ''ವಸಂತ ರಾಗಂ'' (೧೯೮೬), ''ಸತ್ತಂ ಒರು ವಿಲಾಯಾಟ್ಟು'' (೧೯೮೭) ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲ ನಟನಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು. ''ಇದು ಎಂಗಲ್ ನೀತಿ'' (೧೯೮೮). ''ನಾನ್ ಸಿಗಪ್ಪು ಮಾನಿತನ್'' (೧೯೮೫) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಯಕ ನಟನಾದ  [[ರಜನೀಕಾಂತ್|ರಜನಿಕಾಂತ್]] ಅವರ ಜೊತೆ ಸಹ-ನಟನಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು. ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ''ವೆಟ್ರಿ'' ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಹಿರಿಯ ನಟ-ನಿರ್ಮಾಪಕ ಪಿಎಸ್ ವೀರಪ್ಪನವರು ಬಾಲನಟನಾದ ವಿಜಯ್ ಅವರಿಗೆ ಮೊದಲ ಸಂಭಾವನೆಯಾಗಿ  {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೫೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದ್ದರು.  &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/k5E0a|title=Vijay's First Salary as a Child actor in 1984 Revealed! it was 500 rupees|date=27 December 2021|website=Ghostarchive|access-date=27 December 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರು ೮೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ಕಲರ್ ಮತ್ತು ೯೦ ರ ದಶಕದ ಕಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರದಂತಹ ಎರಡು ಹಳೆಯ ದೃಶ್ಯ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.vikatan.com/cinema/tamil-cinema/news/43349.art|title=22 ஆண்டுகளில் விஜய்யின் சினிமா பயணம்!|date=4 December 2014|work=[[Ananda Vikatan]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110123018/http://www.vikatan.com/cinema/tamil-cinema/news/43349.art|archive-date=10 January 2017|language=ta}}&lt;/ref&gt;

ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ನಂತರ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ೧೮ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ''ನಾಳಯ್ಯ ತೀರ್ಪು'' (೧೯೯೨) ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. &lt;ref name=&quot;hindu&quot;&gt;[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/style-of-his-own/article2274239.ece &quot;Style of his own&quot;].&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರು ವಿಜಯಕಾಂತ್ ಜೊತೆಗೆ ''ಸೆಂಧೂರಪಾಂಡಿ'' (೧೯೯೩) ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಇದು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿತು. &lt;ref&gt;[http://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-13/sac-recalled-how-vijayakanth-did-sendhoorapandi-free-of-cost-to-help-his-son-vijays-career.html &quot;SAC recalled how Vijayakanth did Sendhoorapandi free of cost to help his son Vijay's career&quot;]. ''www.behindwoods.com''.&lt;/ref&gt; ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ರಸಿಗನ್'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಇದು ಅವರ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ಸು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು ಆದರೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/sanghavi-recalls-her-experience-working-with-ilayathalapathy-vijay.html|title=''Rasigan success''|date=16 February 2017|website=Behindwoods|access-date=17 March 2021}}&lt;/ref&gt; ಇದು ವಿಜಯ್ ಅವರಿಗೆ ''ಇಳಯ'' ದಳಪತಿ (ಯುವ ಕಮಾಂಡರ್) ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯದೊಂದಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಿದ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದರ ಮೂಲಕ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.vikatan.com/cinema/tamil-cinema/news/93079-hidden-secrets-in-mersal-movie-poster.html|title='மெர்சல்' ஃபர்ஸ்ட்லுக்கில் இந்த விஷயங்களை எல்லாம் கவனிச்சீங்களா..?|last=Lee|first=Dharmik|date=22 June 2017|access-date=24 November 2017}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ''ದೇವ'' ಮತ್ತು ''ರಾಜವಿನ್ ಪರ್ವೈಯಿಲೆ'' ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ನಟ [[ಅಜಿತ್ ಕುಮಾರ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹ-ನಟಿಸಿದರು. ''ದೇವಾ'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;stunts&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/features/News/News39/27-12-05e/vijay.html|title=Tamil movies : Vijay risky stunts in films|website=Behindwoods|access-date=25 June 2021}}&lt;/ref&gt; ನಂತರ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ''ವಿಷ್ಣು'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ತಮಿಳು ನಟ ಜೈಶಂಕರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದರು. ''ವಿಷ್ಣು'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ತಮ್ಮ ಪರಿಚಯದ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಲ್ ಸ್ಮಿತ್ ಅವರ ''ದಿ ಫ್ರೆಶ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬೆಲ್-ಏರ್‌ನಂತೆಯೇ'' ಇಯರ್ ಸ್ಟಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ವಾರ್ಡ್‌ರೋಬ್ ಅನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಣಯ ದುರಂತ ''ಚಂದ್ರಲೇಖಾ'' ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/kollywoods-craze-for-hit-titles-imagegallery-1-kollywood-sdmpkQidjbghi.html|title=Chandralekha average performance|website=Sify|access-date=9 May 2021|archive-date=9 ಮೇ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210509114321/https://www.sify.com/movies/kollywoods-craze-for-hit-titles-imagegallery-1-kollywood-sdmpkQidjbghi.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ೧೯೯೫ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಿ. ರಂಗನಾಥನ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ''ಕೊಯಮತ್ತೂರು ಮಾಪಿಳ್ಳೈ'' ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. &lt;ref name=&quot;Coimbatore mappilai success&quot;&gt;{{Cite web|url=http://m.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/13-pongal-releases-for-vijay/index.html|title=successful Pongal releases for Vijay|date=3 January 2017|website=Behindwoods|access-date=6 May 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಕೊಂಬತ್ತೋರ್ ಮಾಪಿಳ್ಳೈ'' ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯದಿದ್ದರೂ ಯಶಸ್ವಿ ಸಾಹಸವಾಗಿತ್ತು. &lt;ref name=&quot;Balachandran 2015&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/sanghavi-makes-a-comeback-in-kanis-film/articleshow/46944952.cms|title=Sanghavi makes a comeback in Kani's film|last=Balachandran|first=Logesh|date=17 April 2015|website=The Times of India|access-date=26 June 2021}}&lt;/ref&gt;
 
೧೯೯೦ ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹೀರೋ ಆಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡರು, ಅವರ ಅನೇಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. &lt;ref name=&quot;Indiatodayreview&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/photo/happy-birthday-vijay-best-films-of-ilayathalapathy-vijay-19869-2016-06-22|title=Happy Birthday Vijay: 10 best films of Ilayathalapathy as a performer|website=India Today|language=en|access-date=5 August 2019}}&lt;/ref&gt; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಲ್ಟ್-ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು. &lt;ref name=&quot;positive reviews&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/love-today-to-vettaikaran-ten-times-when-vijay-delivered-a-super-hit-film-with-a-debutant-director/photostory/76425194.cms|title='Shajahan' – 2001|date=17 June 2020|website=The Times of India|access-date=14 December 2020|ref={{sfnref | The Times of India | 2020}}}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;cult status&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/happy-birthday-vijay-priyanka-chopra-to-katrina-kaif-6-times-thalapathy-romanced-bollywood-actors-101624363018864.html|title=Happy birthday Vijay: Priyanka Chopra to Katrina Kaif, 6 times Thalapathy romanced Bollywood actors|last=Desk|first=HT Entertainment|date=22 June 2021|website=Hindustan Times|access-date=25 June 2021}}&lt;/ref&gt;

1996 ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ವಿಕ್ರಮನ್ -ನಿರ್ದೇಶನದ ''ಪೂವೆ'' ಉನಕ್ಕಾಗದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು, ಇದು ಅವರ ಮೊದಲ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ಅಭಿನಯ ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. &lt;ref name=&quot;hits&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/tamil/interview.php?id=13647189&amp;cid=2408|title=Vijay blockbusters|date=20 January 2007|website=Sify.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20050113190938/http://sify.com/movies/tamil/interview.php?id=13647189&amp;cid=2408|archive-date=13 January 2005|access-date=24 April 2014}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಹತ್ತನೇ ಚಿತ್ರ ''ವಸಂತ ವಾಸಲ್'' ನಂತರ ಯಶಸ್ವಿ ಸಾಹಸ ಚಿತ್ರಗಳು ''ಮಾನ್ಬುಮಿಗು ಮಾನವನ್'' ಮತ್ತು ''ಸೆಲ್ವ'' . ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ''ಕಾಲಮೆಲ್ಲಂ ಕಾತಿರುಪ್ಪೆನ್'' ಎಂಬ ಯಶಸ್ವಿ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ತಲೆತೂಕದ ಮಹಿಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೇಮಯುದ್ಧದ ಜಗಳವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇದು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, &lt;ref name=&quot;Behindwoods 2018&quot;&gt;{{Cite web|url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/list-of-films-in-which-thalapathy-vijay-played-negative-roles/kaalamellam-kaathiruppen.html|title=Kaalamellam Kaathiruppen – When Thalapathy Vijay played negative roles – Complete list here|date=22 October 2018|website=Behindwoods|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624074257/https://m.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/list-of-films-in-which-thalapathy-vijay-played-negative-roles/kaalamellam-kaathiruppen.html|archive-date=24 June 2021|access-date=24 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ''ಲವ್ ಟುಡೆಯಲ್ಲಿ'' ತ್ಯಾಗ-ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಹಿಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿ ಪ್ರೀತಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಎದುರಿಸಿದ ಸಂಕಟದಿಂದಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಶ್ಲಾಘಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು, &lt;ref name=&quot;positive reviews&quot;/&gt; ಮತ್ತು ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಹಿಳೆಯಿಂದ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿ ಅವನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ''ಒನ್ಸ್ ಮೋರ್'' ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಿರಿಯ ನಟ [[ಶಿವಾಜಿ ಗಣೇಶನ್]] ಮತ್ತು ಚೊಚ್ಚಲ ನಟಿ ಸಿಮ್ರಾನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು [[ಮಣಿರತ್ನಂ]] -ನಿರ್ಮಾಣದ ಯಶಸ್ವಿ ಕೌಟುಂಬಿಕ-ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ನೆರುಕ್ಕು ನೆರ್'' ನಲ್ಲಿ ಸಹ ನಟಿಸಿದರು, ವಸಂತ್ ಸಹ-ನಟನಾಗಿ ಚೊಚ್ಚಲ ನಟ [[ಸೂರ್ಯ ಶಿವಕುಮಾರ್‌‌|ಸೂರ್ಯ]], ಕಥೆಯು ಅತ್ತೆಯ ನಡುವಿನ ಜಗಳದ ನಡುವೆ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. &lt;ref name=&quot;Indiatodayreview&quot;/&gt; ನಂತರ ಅವರು, ಫಾಜಿಲ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ''ಕಡಲುಕ್ಕು ಮರಿಯದೈನಲ್ಲಿ'' ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ''ನಿನೈತೆನ್ ವಂಧೈನಲ್ಲಿ'' ತ್ರಿಕೋನ ಪ್ರೇಮದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯಮುದನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೈಪರ್- ''ಪೋಸೆಸಿವ್'' ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿ ಇಬ್ಬರೂ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ''ನ್ಯೂ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ಮಲೇಷಿಯನ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿತು. ''ಪ್ರಿಯಮುದನ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಆಂಟಿ-ಹೀರೋ, ಇದನ್ನು ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರೇಮಕಥೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. &lt;ref name=&quot;Straits Times&quot;&gt;{{Cite web|url=https://mobile.twitter.com/VijayIsMyLife/status/1403445876815581188/photo/1|title=Vijay flag flys high as an anti-hero|date=23 June 2021|website=New Straits Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623163943/https://mobile.twitter.com/VijayIsMyLife/status/1403445876815581188/photo/1|archive-date=23 June 2021|access-date=23 June 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ'' ''ಪ್ರಿಯಮುದನ್'' ಅನ್ನು ವಿಜಯ್ ಅಭಿನಯದ ಹೆಗ್ಗುರುತು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Indiatodayreview&quot; /&gt; ನಂತರ ಅವರು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಯುವಕರಾಗಿ- ''ನಿಲಾವೇ ವಾದಲ್ಲಿ'' ಹಿಂದೂ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಚೊಚ್ಚಲ ಎಝಿಲ್ ಅವರ ''ತುಲ್ಲದ ಮನಮುಮ್ ತುಲ್ಲುಂನಲ್ಲಿ'' ಭಾವೋದ್ರಿಕ್ತ ಗಾಯಕರಾಗಿ ಸಿಮ್ರಾನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದರು, ಇದು ತಮಿಳುನಾಡು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ೨೦೦ ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಓಡಿತು ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. &lt;ref&gt;[[Tamil Nadu State Film Award for Best Film]]&lt;/ref&gt; ಇದರ ನಂತರ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರಗಳು ''ಎಂಡ್ರೆಂಡ್ರುಮ್ ಕಾದಲ್'', ''ನೆಂಜಿನಿಲೆ'' ದರೋಡೆಕೋರನಿಗೆ ಹಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ''ಮಿನ್ಸಾರ ಕಣ್ಣಾ'' . &lt;ref name=&quot;India Today 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/master-is-blockbuster-but-can-vijay-now-step-out-of-his-comfort-zone-1759706-2021-01-16|title=Master is blockbuster but can Vijay now step out of his comfort zone?|date=16 January 2021|website=India Today|access-date=17 May 2021}}&lt;/ref&gt;

೨೦೦೦ ರಿಂದ, ವಿಜಯ್ ಮನರಂಜನಾ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧರಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಇದು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು. ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ-ವಿಸ್ಮೃತಿ-ವಿಸ್ಮೃತಿಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ''ಕಣ್ಣುಕ್ಕುಲ್ ನಿಲವು'', ವಿಜಯ್ ಅವರ ಯಶಸ್ವಿ ೨೫ ನೇ ಚಿತ್ರ &lt;ref name=&quot;India Today&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/photo/happy-birthday-vijay-best-films-of-ilayathalapathy-vijay-19869-2016-06-22|title=Happy Birthday Vijay: 10 best films of Ilayathalapathy as a performer|date=22 June 2016|website=India Today|access-date=26 November 2020}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಫಾಜಿಲ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಎರಡು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ''ಕುಶಿಯಲ್ಲಿ'' ಅಹಂಕಾರ-ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಅರ್‌ಐ ಪತಿ ಅಲ್ಲದ ''-ಪ್ರಿಯಮಾನವಲೆಯಲ್ಲಿ'' ಭಾರತೀಯ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ-ಛಾಯೆಗಳು. ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಯಶಸ್ಸು ಸಿದ್ದಿಕ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಹಾಸ್ಯ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್'' ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಸೂರ್ಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ನಂತರ, ವಿಜಯ್‌ ಅವರ  ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರಗಳಾದ ''ಬದ್ರಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ'' ಕಿಕ್-ಬಾಕ್ಸರ್ ಆಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಣಯ-ದುರಂತ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ''ಷಹಜಹಾನ್'' ಪ್ರೇಮ-ವೈದ್ಯನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹಿಂದಿ ನಟಿ [[ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಚೋಪ್ರಾ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಕೀಲರಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರ ''ತಮಿಝನ್‌ನಲ್ಲಿ'' ನಟಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://ibnlive.com/news/thamizhan-was-hit-because-of-vijay-imman/303460-71.html|title='Thamizhan' was hit because of Vijay: Imman|date=2 November 2012|work=CNN-IBN|access-date=10 December 2012|archive-date=20 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230220234859/https://www.news18.com/|url-status=dead}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- {{Cite web|url=http://www.cscsarchive.org:8081/MediaArchive/art.nsf/(docid)/BFB69CAB26ED7A73E5256BB1001949FF|title=April brings cheer to Tamil film industry|date=3 May 2002|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20120322150013/http://www.cscsarchive.org:8081/MediaArchive/art.nsf/(docid)/BFB69CAB26ED7A73E5256BB1001949FF|archive-date=22 March 2012|access-date=12 December 2012}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;positive reviews&quot;/&gt; ನಂತರ, ಅವರು ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಚಿತ್ರ ''ಯೂತ್‌ನೊಂದಿಗೆ'' ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆಯವರಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಬಾಗವತಿಯಲ್ಲಿ'' ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref name=&quot;toi films&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/priyamanavale-to-pokkiri-five-blockbuster-tamil-films-of-vijay-that-were-remade-from-telugu/photostory/74968711.cms|title='Priyamanavale' to 'Pokkiri': Five superhit Tamil films of Vijay|date=3 April 2020|website=The Times of India|access-date=25 November 2020|ref={{sfnref | The Times of India | 2020}}}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರವಾದ ''ವಸೀಗರ'' ಮತ್ತು ಅಲೌಕಿಕ ಚಿತ್ರವಾದ ಪುದಿಯ ''ಗೀತೈ'' ಮೂಲಕ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/opinion-entertainment/wishlist-vijay-should-collaborate-with-these-five-impressive-filmmakers-7369728/|title=Vijay's impressive comic-timing in Vaseegara|last=R|first=Manoj Kumar|date=22 June 2021|website=The Indian Express|access-date=5 July 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;toi films&quot; /&gt;

=== ೨೦೦೩–೨೦೧೧: ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಥಾನಮಾನ ===
೨೦೦೩ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ''ತಿರುಮಲೈ'' ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಹಸ-ಪ್ರಣಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ  ನಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇವರ ಸಹ-ನಟಿಯಾಗಿ [[ಜ್ಯೋತಿಕಾ (ನಟಿ)|ಜ್ಯೋತಿಕಾರವರು]] ನಟಿಸಿದರು, ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದವರು ಚೊಚ್ಚಲ ರಮಣ  ಮತ್ತು [[ಕೆ. ಬಾಲಚಂದರ್]] ಅವರ ಕವಿತಾಲಯ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ''ತಿರುಮಲೈ'' ಚಿತ್ರವು ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/9398.html|title=Thirumalai Tamil Movie Review|website=Indiaglitz.com|access-date=24 April 2014|archive-date=14 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131014232416/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/9398.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ''ಉದಯ ಚಿತ್ರವು'' ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಮತ್ತು ೨೦೦೪ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.

''ಘಿಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ'', ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರವಾದ ''ಒಕ್ಕಡು ಚಿತ್ರದ'' ರೀಮೇಕ್‌ ಆಗಿ ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ಈ ಚಿತ್ರವು ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ೨೦೦ ದಿನಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಎಸ್. ಧರಣಿಯವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಎ.ಎಂ.ರತ್ನಂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ತ್ರಿಶಾ|ತ್ರಿಷಾ]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರಕಾಶ್ ರೈ|ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್]] ಜೊತೆಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/9966.html|title=Ghilli's record break|date=24 July 2004|website=Indiaglitz.com|access-date=10 May 2013|archive-date=21 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921060746/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/9966.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ''ಗಿಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವು'' ದೇಶೀಯ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೫೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಅಥವಾ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೫೦ ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Nair 2016&quot;/&gt; ಸುಮಾರು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, [[ರಜನೀಕಾಂತ್|ರಜನಿಕಾಂತ್]] ಅವರ ''ಪಡಯಪ್ಪ'' (೧೯೯೯) ಚಿತ್ರ, ಆಗ ದಾಖಲೆಯ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೩೦ ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು, ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಮಾನದಂಡ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.suryanfm.in/suryan-stories/14-years-ilayathalapthy-vijays-ghilli-facts/|title=14 years of Vijay's Ghilli&amp;nbsp;– Things you din't know about the blockbuster|date=17 April 2018|website=Suryan FM|language=en-US|access-date=12 June 2020|archive-date=12 ಜೂನ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612085138/http://www.suryanfm.in/suryan-stories/14-years-ilayathalapthy-vijays-ghilli-facts/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ''ಘಿಲ್ಲಿ'' ಚಿತ್ರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ  ಚಲನಚಿತ್ರ ಎಂಬ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt; ಈ ಚಿತ್ರವು ಮಲೇಷಿಯಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು $೫೦೦,೦೦೦ ಗಳಿಸಿತು. &lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt; [[ಎಮ್. ಜಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್|ಎಂ.ಜಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್]] ಅವರ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಅಡಿಮೈ ಪೆನ್'' (೧೯೬೯) ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿದ ಈ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸಹ ''ಘಿಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವು'' ಮುರಿದು ಘಿಲ್ಲಿಚಿತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ದಾಖಲೆಯಯಿತು.&lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/the-ghilli-reunion/article31778167.ece|title=When Janaki Sabesh and Ashish Vidyarthi had a 'Ghilli' reunion|last=S|first=Srivatsan|date=8 June 2020|work=The Hindu|access-date=11 April 2021|language=en-IN}}&lt;/ref&gt; &quot;ಇಂದು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಗುರುತಿಸುವ ನಾಯಕ ವಿಜಯ್ ಮತ್ತು [[ಪ್ರಕಾಶ್ ರೈ|ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್]], ಅಪ್ರತಿಮ ಖಳನಾಯಕ, ಈ ಚಿತ್ರ &quot;ಗಿಲ್ಲಿ&quot;... ಗೆಲುವಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದೆ&quot; ಎಂದು ''[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]'' ಹೇಳಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.hindu.com/fr/2004/04/23/stories/2004042301450300.htm|title=Ghilli|date=23 April 2004|work=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20040705172302/http://www.hindu.com/fr/2004/04/23/stories/2004042301450300.htm|archive-date=5 July 2004|location=Chennai, India}}&lt;/ref&gt; ಮುತ್ತುಪಾಂಡಿ (ರಾಜ್) ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವಾಗ ವೇಲು (ವಿಜಯ್) ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಧನಲಕ್ಷ್ಮಿ (ತ್ರಿಶಾ) ಅನ್ನು ಒತ್ತೆಯಾಳಾಗಿ ಬಳಸುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು [[ಬಾಲಿವುಡ್]] ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[ಚೆನ್ನೈ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್]]'' (೨೦೧೩) ನಲ್ಲಿ [[ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ (ಹಿಂದಿ ನಟ)|ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್]] [[ದೀಪಿಕಾ ಪಡುಕೋಣೆ (ನಟಿ)|ದೀಪಿಕಾ ಪಡುಕೋಣೆಯೊಂದಿಗೆ]] ವಿಡಂಬನೆ ಮಾಡಿದರು.
 
''ಗಿಲ್ಲಿ ನಂತರ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಚಿತ್ರಗಳಾದ ಮಾಧುರೆ'' '',ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು'' ರಮಣ ಮಾಧೇಶ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ''ತಿರುಪಾಚಿ ಚಿತ್ರವನ್ನು'' ಚೊಚ್ಚಲ ಪೇರರಸು ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;The Times of India&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/love-today-to-vettaikaran-ten-times-when-vijay-delivered-a-super-hit-film-with-a-debutant-director/photostory/76425194.cms|title='Love Today' to 'Vettaikaran': Ten times when Vijay delivered a super hit film with a debutant director|date=17 June 2020|website=The Times of India|access-date=25 November 2020}}&lt;/ref&gt; ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ನಿರ್ದೇಶನದ ''ಸುಕ್ರನ್‌ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ'' ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೨೦೦೫ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್‌ ಅವರು ಎರಡು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾದ ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಒಂದು ಜಾನ್ ಮಹೇಂದ್ರನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಸಚಿನ್, ಈ''  ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಹ-ನಟಿಯಾಗಿ  ಜೆನಿಲಿಯಾ [[ಜೆನಿಲಿಯಾ ಡಿಸೋಜ|ಡಿಸೋಜಾ]] ಅವರು ನಟಿಸಿದರು, ಮತ್ತೋಂದು ಚಿತ್ರವನ್ನು  ಪೆರರಸು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ''ಶಿವಕಾಶಿ, ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ'' ಸಹ-ನಟಿಯಾಗಿ  ಆಸಿನ್ ಅವರು ನಟಿಸಿದರು. &lt;ref name=&quot;The Times of India&quot; /&gt; ''ಸಚಿನ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ನಿರಾತಂಕದ ಯುವಕನ ಚಿತ್ರಣವು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು, &lt;ref name=&quot;jubilee&quot;/&gt; ಮತ್ತು &quot;ವಿಜಯ್ ಅವರು ''ಸಚೀನ್'' ಹಾಗೆ ಸ್ಕೋರ್ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಈ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವೀಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ&quot; ಎಂದು ''ದಿ ಹಿಂದೂ'' ಹೇಳಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.hindu.com/lf/2005/04/20/stories/2005042016270200.htm|title=Life Chennai : Vijay scores as 'Sachein'|date=20 April 2005|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20050518070834/http://www.hindu.com/lf/2005/04/20/stories/2005042016270200.htm|archive-date=18 May 2005|access-date=1 December 2016}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ ''ಆಥಿ ಚಿತ್ರವು'', ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರವಾದ ''ಆತನೊಕ್ಕಡೆ ಚಿತ್ರದ'' ರೀಮೇಕ್, ಈ ಚಿತ್ರವು ೨೦೦೬ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಅವರ ತಂದೆ ಎಸ್‌ಎ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರಮಣ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. &lt;ref name=&quot;Sify&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/chennai-box-office-jan14-16-news-tamil-kkfvvkhfidesi.html|title=Chennai Box-Office (Jan14-16)|website=Sify|access-date=25 February 2021|archive-date=10 ಮೇ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510154603/https://www.sify.com/movies/chennai-box-office-jan14-16-news-tamil-kkfvvkhfidesi.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ೨೦೦೭ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಭುದೇವ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರದ ರಿಮೇಕ್ ಆದ ''ಪೋಕ್ಕಿರಿ'' ಎಂಬ ದರೋಡೆಕೋರ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ನಟಿಸಿದರು. ''ಪೊಕ್ಕಿರಿ'' ೨೦೦೭ ರ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ೧೦೦-ದಿನಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;Nair 2016&quot;/&gt; ''ಪೊಕ್ಕಿರಿ'' ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಸಿಫಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯು ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ಪೊಕ್ಕಿರಿಯು'' &quot;ಹಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಅದು ಇರುವವರೆಗೂ ಆನಂದಿಸಬಹುದು&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/pokkiri-review-tamil-14369041.html|title=Movie Review:Nanban|website=Sify.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20140123061956/http://www.sify.com/movies/pokkiri-review-tamil-14369041.html|archive-date=23 January 2014|access-date=12 January 2012}}&lt;/ref&gt; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ''ಪೊಕ್ಕಿರಿ'' ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/pokkiri-to-bairavaa-five-times-when-vijay-rocked-the-box-office-during-pongal/photostory/80214638.cms|title='Pokkiri' to 'Bairavaa': Five times when Vijay rocked the box office during Pongal|date=11 January 2021|website=The Times of India|access-date=29 September 2021}}&lt;/ref&gt;
[[ಚಿತ್ರ:Actor_Vijay.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Actor_Vijay.jpg/173px-Actor_Vijay.jpg|alt=|left|thumb|173x173px| ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್]]
೨೦೦೭ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಭರತನ್  ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ಇವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ''ಅಳಗಿಯ ತಮಿಳು ಮಗನ್'' ನಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರು ನಟಿಸಿದರು. ವಿಜಯ್ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದ್ವಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಾಯಕ ಮತ್ತು ನಾಯಕ ಎರಡೂ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು. ವಿಜಯ್ ಅವರು ೨೦೦೮ ರ  ಟಿವಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಜನರ ಆಯ್ಕೆಯ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/a-starstudded-awards-ceremony/article3039011.ece|title=A star-studded awards ceremony|date=26 December 2016|work=The Hindu|access-date=31 January 2018|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; ''ಅಳಗಿಯಾ ತಮಿಳ್ ಮಗನ್ ಚಿತ್ರವು'' ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು [[ಬಿಬಿಸಿ]] [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುಕೆ]] ವಿಮರ್ಶಿಸಿತು,ಈ ಚಿತ್ರವು ಪ್ರಣಯ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಯ ಸರಿಯಾದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. &lt;ref name=&quot;BBC 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2007/11/azhigiye_preview.shtml|title=Shropshire – Bollywood – Azhigiye Tamizh Magan|date=19 May 2021|website=BBC|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519171237/http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2007/11/azhigiye_preview.shtml|archive-date=19 May 2021|access-date=19 May 2021}}&lt;/ref&gt; ಅಳಗಿಯ ''ತಮಿಳ್ ಮಗನ್'' ಚಿತ್ರವು  $೧.೦೪೩ ಮಿಲಿಯನ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು, ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/intl/?page=&amp;country=ZA&amp;id=_fAZHAGIYATAMIZHMA01|title=Azhagiya Tamizh Magan (2007)|website=www.boxofficemojo.com|access-date=15 May 2019}}&lt;/ref&gt; ಸಾಗರೋತ್ತರ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಗಳಿಕೆಯಾಯಿತು. ''ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಡೈಲಿ'' ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ, ''ಅಳಗಿಯ ತಮಿಳು ಮಗನ್'' 2007 &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.screendaily.com/malaysian-box-office-hits-all-time-high-of-100m/4037013.article|title=Malaysian box office hits all-time high of $100m|last=Wong|first=Silvia|date=5 February 2008|website=Screen|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206052007/https://www.screendaily.com/malaysian-box-office-hits-all-time-high-of-100m/4037013.article|archive-date=6 December 2021|access-date=6 December 2021}}&lt;/ref&gt; ಮಲೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಹತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಹಿಟ್ ಚಾರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಆಕ್ಷನ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ''ಕುರುವಿಯಲ್ಲಿ'' ನಟಿಸಿದರು, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಧರಣಿ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಜೈಂಟ್ ಮೂವೀಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಸಿಫಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು &quot; ''ಕುರುವಿ'' ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಒಂದು ಸೂಪರ್ ಹೀರೋ ಚಿತ್ರ&quot; ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/kuruvi-imagegallery-5-movies-jdwmQejcicisi.html|title=Kuruvi 5|date=17 April 2008|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206052400/https://www.sify.com/movies/kuruvi-imagegallery-5-movies-jdwmQejcicisi.html|archive-date=6 December 2021|access-date=6 December 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಕುರುವಿ'' ಚಿತ್ರವು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನಲ್ಲಿ]] ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. &lt;ref name=&quot;Box Office Mojo 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt1228931/?ref_=bo_se_r_1|title=Kuruvi|date=19 May 2021|website=Box Office Mojo|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519161728/https://www.boxofficemojo.com/title/tt1228931/?ref_=bo_se_r_1|archive-date=19 May 2021|access-date=19 May 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦೦೯ ರ ವರ್ಷವು ನಿಯೋ-ನಾಯರ್ ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರವಾದ ''ವಿಲ್ಲು'' ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಭುದೇವ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ದ್ವಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ''ವಿಲ್ಲು'' ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಸಾಧಾರಣ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. &lt;ref name=&quot;Rediff.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2009/jan/12villu-tamil-review.htm|title=Review: Villu|website=Rediff.com|access-date=6 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರವಾದ ''ವೆಟ್ಟೈಕಾರನ್'', ಇದನ್ನು ಬಾಬುಶಿವನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಎವಿಎಮ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ವಿತರಿಸಿದರು. ಇದು ೨೦೦೯ ರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ . ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ''ವೆಟ್ಟೈಕಾರನ್'' (೨೦೦೯) ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=pluprFijeeaec|title=Chennai Box Office–Jan 22 to 24|date=28 January 2010|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20170221074110/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=pluprFijeeaec|archive-date=21 February 2017}}&lt;/ref&gt; ಅಳಗಿಯ ''ತಮಿಳು ಮಗನ್'', ''ಕುರುವಿ'' ಮತ್ತು ''ವಿಲ್ಲು'' ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ನಂತರದ ಬಿಡುಗಡೆಗಳು ಸರಾಸರಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿದವು; ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ಚಿತ್ರಗಳು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿಯಾದವು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=plupn1acchbad|title=CBO&amp;nbsp;– Nov 30 to Dec 2|date=4 December 2007|website=Sify|archive-url=https://archive.today/20171219123951/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=plupn1acchbad|archive-date=19 December 2017}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=plupovhjhhacc|title=Chennai Box-Office (June 13–15)|date=17 June 2008|website=Sify|archive-url=https://archive.today/20171219123953/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=plupovhjhhacc|archive-date=19 December 2017}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=pluppHedibbbf|title=Chennai Box Office (Jan 30 to February 1, 2009)|date=3 February 2009|website=Sify|archive-url=https://archive.today/20171219123953/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=pluppHedibbbf|archive-date=19 December 2017}}&lt;/ref&gt; ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ರಜನಿಕಾಂತ್ ಮತ್ತು ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ ನಂತರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ನಟರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಇತರ ಸಮಕಾಲೀನರಿಗಿಂತ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}}೧೦ ಕೋಟಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mobile.twitter.com/sri50/status/7163372624|title=Sreedhar Pillai: 2009 Tamil actors market salary rates- Vijay is the highest paid actor after Rajini and Kamal in 2009|date=Jul 9, 2022|website=Twitter|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220709070710/https://mobile.twitter.com/sri50/status/7163372624|archive-date=9 July 2022|access-date=Jul 9, 2022}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ವಿತರಿಸಿದ ಆಕ್ಷನ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಸುರ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ'' ನಟಿಸಿದರು. ಇದು ವಿಜಯ್ ಅವರ 50ನೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ''ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್ ಟೈಮ್ಸ್'' &quot; ''ಸೂರಾ'' ವಿಜಯ್ ಅವರ ನೃತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸೂಪರ್ ಹೀರೋ ಸ್ಟಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಟಾಪ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ&quot; ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Times&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.idntimes.com/hype/humor/danti/filmnya-sukses-11-meme-aquaman-yang-bikin-ngakak-sampai-atit-peyut/3|title=Filmnya Sukses, 11 Meme Aquaman yang Bikin Ngakak Sampai Atit Peyut|last=Times|first=IDN|last2=Triadanti|date=19 December 2018|website=IDN Times|language=id|archive-url=https://web.archive.org/web/20201214074551/https://www.idntimes.com/hype/humor/danti/filmnya-sukses-11-meme-aquaman-yang-bikin-ngakak-sampai-atit-peyut/3|archive-date=14 December 2020|access-date=14 December 2020}}&lt;/ref&gt; ''ಸುರಾ'' ಬಜೆಟ್-ಮಾತ್ರ-ಚೇತರಿಕೆ-ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿ ಉಪಗ್ರಹ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Indian TV channels&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.exchange4media.com/media-tv-news/barc-wk-45movies-from-south-spike-viewership-of-hindi-channels-87298.html|title=BARC Wk 45: Movies from south spike viewership of Hindi channels|date=23 November 2017|website=Indian Advertising Media &amp; Marketing News – exchange4media|archive-url=https://web.archive.org/web/20210817125140/https://www.exchange4media.com/media-tv-news/barc-wk-45movies-from-south-spike-viewership-of-hindi-channels-87298.html|archive-date=17 August 2021|access-date=17 August 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;timesindia&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/did-you-know/did-you-know-vijays-sura-director-sp-rajkumar-was-going-to-team-up-with-ajith-a-few-years-back/articleshow/75472908.cms|title=Did you know Vijay's 'Sura' director SP Rajkumar was going to team up with Ajith a few years back?|date=30 April 2020|website=The Times of India|access-date=7 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಆದಾಗ್ಯೂ, ''ಸೂರಾ'' ಸೋನಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಟಿಆರ್‌ಪಿ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. &lt;ref name=&quot;Indian TV channels&quot; /&gt;
[[ಚಿತ್ರ:Chinesefestival2011Vijay.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/02/Chinesefestival2011Vijay.jpg/186px-Chinesefestival2011Vijay.jpg|right|thumb|186x186px| ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್]]
೨೦೧೧ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ''ಬಾಡಿಗಾರ್ಡ್‌ನ'' ತಮಿಳುವಾಗಿ ರಿಮೇಕ್ ಆದ ''ಕಾವಲನ್'' ಎಂಬ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕಾಮಿಡಿಗಾಗಿ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಮತ್ತೆ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸಿದ್ದಿಕ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಇದು ವೀಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೦೨ ಕೋಟಿಗಳ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಸಂಗ್ರಹದೊಂದಿಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು. &lt;ref name=&quot;businessworld.in 2015&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.businessworld.in/news/null/the-south-side-story/696844/page-1.html|title=The South Side Story|date=19 February 2015|website=businessworld.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20150219173038/http://www.businessworld.in/news/null/the-south-side-story/696844/page-1.html|archive-date=19 February 2015|access-date=5 March 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110128024128/http://www.sify.com/movies/vijay-s-kaavalan-is-a-hit-news-tamil-lbzkgaadefh.html Kaavalan is a Hit]. Sify.com. Retrieved 6 June 2011.&lt;/ref&gt; ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶಾಂಘೈ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ''ಕಾವಲನ್'' ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.rediff.com/movies/report/south-kaavalan-at-the-shanghai-film-festival/20110509.htm|title=Vijay's Kaavalan at the Shanghai film festival|work=Rediff|access-date=10 September 2018}}&lt;/ref&gt; ''ಕಾವಲನ್'' ಚೀನೀ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/jun-11-02/vijay-kavalan-13-06-11-02.html|title=Ilaya Thalapathy Vijay Wows China – Vijay – Kavalan – Shanghai Film Festival – Tamil Movie News|date=23 June 2021|website=Behindwoods.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623054853/https://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/jun-11-02/vijay-kavalan-13-06-11-02.html|archive-date=23 June 2021|access-date=23 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಅದೇ ವರ್ಷ ದೀಪಾವಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ, ಎಮ್‌. ರಾಜಾ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಮತ್ತು ವೇಣು ರವಿಚಂದ್ರನ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಾಹಸಮಯ ''ಚಿತ್ರವಾದ ವೇಲಾಯುಧಂ'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;Nair 2016&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.catchnews.com/regional-cinema/list-of-ilayathalapathy-vijay-action-packed-films-actor-vijay-filmography-theri-movie-box-office-records-top-south-indian-action-films-from-ghilli-to-theri-movie-news-1463648578.html|title=From Ghilli to Theri: 10 Ilayathalapathy Vijay action blockbusters one should know!|last=Nair|first=Sree Prasad|date=19 May 2016|website=CatchNews.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20211213072110/https://www.catchnews.com/regional-cinema/list-of-ilayathalapathy-vijay-action-packed-films-actor-vijay-filmography-theri-movie-box-office-records-top-south-indian-action-films-from-ghilli-to-theri-movie-news-1463648578.html|archive-date=13 December 2021|access-date=21 December 2020}}&lt;/ref&gt; ''ವೇಲಾಯುಧಂ'' ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;Nair 2016&quot;/&gt; ''ವೇಲಾಯುಧಂ'' ಕೂಡ ಆರ್ಥಿಕ ಯಶಸ್ಸುನ್ನು ಕಂಡಿತು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;R 2011&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/entertainment/report-velayudham-s-victory-over-7aam-arivu-surprises-all-1604999|title='Velayudham''s victory over '7aam Arivu' surprises all|last=R|first=Sharanya C|date=30 October 2011|website=DNA India|access-date=5 March 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ''ವೇಲಾಯುಧಂನಲ್ಲಿ'' ಮೂರನೇ ಬಾರಿಗೆ ಸೂಪರ್ ಹೀರೋ ಆಗಿ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿದರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರ ವೇಷಭೂಷಣ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟದ ಶೈಲಿಯು ''ಅಸ್ಸಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್'' ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸ್ ಅನ್ನು ಹೋಲುವಂತೆ ವಿಮರ್ಶಕರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತವಾದರು. &lt;ref name=&quot;Film Companion 2020&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.filmcompanion.in/features/telugu-features/reddy-player-one-south-indian-films-that-borrowed-the-video-game-aesthetic/|title=Reddy Player One: South Indian Films That Borrowed The Video Game Aesthetic|date=15 June 2020|website=Film Companion|access-date=19 May 2021}}&lt;/ref&gt; ''ವೇಲಾಯುಧಂ'' [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನೀ]] ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. &lt;ref name=&quot;Zee News 2013&quot;&gt;{{Cite web|url=https://zeenews.india.com/entertainment/regional/hansika-motwani-touched-by-japanese-fans_132222.html|title=Velayudham popularity in Japan|date=16 April 2013|website=Zee News|archive-url=https://web.archive.org/web/20220116100114/https://zeenews.india.com/entertainment/regional/hansika-motwani-touched-by-japanese-fans_132222.html|archive-date=16 January 2022|access-date=21 May 2021}}&lt;/ref&gt;

=== ೨೦೧೨–ಇಂದಿನವರೆಗೆ: ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸು ===
ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಬಿಡುಗಡೆಯಗಿದ್ದ ಚಿತ್ರ ''ನನ್ಬನ್'', [[ಬಾಲಿವುಡ್|ಈ ಚಿತ್ರವು ಬಾಲಿವುಡ್‌ನ]] ಚಿತ್ರವಾದ ''[[ಥ್ರೀ ಇಡಿಯಟ್ಸ್|೩ ಈಡಿಯಟ್ಸ್]]'' ಅನ್ನು ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ರಿಮೇಕ್ ಆಗಿ, ಎಸ್. ಶಂಕರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ೨೦೧೨ ರ ಪೊಂಗಲ್ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ''ನನ್ಬನ್'' ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.sify.com/movies/priyanka-vijay-other-stars-at-indian-film-festival-of-melbourne-news-bollywood-mgor5dfjgcgsi.html|title=Priyanka, Vijay &amp; other stars at Indian Film Festival of Melbourne|work=Sify|access-date=14 December 2017|archive-date=14 ಆಗಸ್ಟ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150814184816/http://www.sify.com/movies/priyanka-vijay-other-stars-at-indian-film-festival-of-melbourne-news-bollywood-mgor5dfjgcgsi.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಅಭಿನಯವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು, ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ನಟ [[ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-01-23/news-interviews/30655364_1_kamal-haasan-ulaganayagan-verdict|title=Kamal Haasan's verdict on Nanban|date=23 January 2012|work=[[The Times of India]]|access-date=13 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130520111634/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-01-23/news-interviews/30655364_1_kamal-haasan-ulaganayagan-verdict|archive-date=20 May 2013}}&lt;/ref&gt; ''ನನ್ಬನ್'' ೧೦೦ ದಿನಗಳ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/nanban-review-tamil-14988520.html|title=Movie Review: Nanban|website=Sify.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20130925162351/http://www.sify.com/movies/nanban-review-tamil-14988520.html|archive-date=25 September 2013|access-date=12 January 2012}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- {{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/south-review-nanban-is-worth-a-watch/20120112.htm|title=Review: Nanban is worth a watch|last=Srinivasan|first=Pavithra|website=Rediff.com|access-date=12 January 2012}}&lt;/ref&gt; ''ನನ್ಬನ್'' ಚಿತ್ರವು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೫೦ ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ''[[ಇಂಡಿಯನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌|ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್]]'' ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. &lt;ref name=&quot;express&quot;&gt;{{Cite news|url=http://archive.indianexpress.com/news/foreign-return/984421/|title=Foreign Return|last=Pereira|first=Priyanka|date=6 August 2012|work=Indian Express|access-date=19 March 2021}}&lt;/ref&gt; ಅವರು [[ಪ್ರಭುದೇವ]] ನಿರ್ದೇಶನದ ೨೦೧೨ರ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ರೌಡಿ ರಾಥೋರ್‌ನಲ್ಲಿ'' ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿ ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://ibnlive.in.com/news/actor-vijay-shakes-a-leg--in-rowdy-rathore/263598-71-210.html|title=Actor Vijay shakes a leg in 'Rowdy Rathore|last=IndiaGlitz|date=1 June 2012|work=[[CNN-IBN]]|access-date=1 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120603234112/http://ibnlive.in.com/news/actor-vijay-shakes-a-leg--in-rowdy-rathore/263598-71-210.html|archive-date=3 June 2012}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ೫೪ ನೇ ಚಿತ್ರ, ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ''ತುಪ್ಪಕ್ಕಿ'', ಎಅರ್ ಮುರುಗದಾಸ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮತ್ತು ಎಸ್. ಧನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ, ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಗೆ ೨೦೧೨ ರ ದೀಪಾವಳಿಯಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಶಿವಾಜಿ (೨೦೦೭) ಮತ್ತು ಎಂಥಿರಾನ್ (೨೦೧೦) ನಂತರ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ₹೧ ಬಿಲಿಯನ್ (ಯುಎಸ್‌$೧೩ ಮಿಲಿಯನ್) ಕ್ಲಬ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಮೂರನೇ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು. ''ಶಿವಾಜಿ'' (೨೦೦೭) ಮತ್ತು ''ಎಂಥಿರಾನ್'' (೨೦೧೦) ನಂತರ ದೇಶೀಯವಾಗಿ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/039thuppakki039-box-office-collection-crosses-100-crore-mark-vijay039s-biggest-grosser-ever-408828|title='Thuppakki' Box Office Collection Crosses ₹100 Crore Mark: Vijay's Biggest Grosser Ever|date=27 November 2012|website=IBTimes India|access-date=26 January 2021}}&lt;/ref&gt; ಕ್ಲಬ್. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-10/news-interviews/36257239_1_crore-club-thuppakki-vijay-film|title=Ilayathalapathy Vijay joins the Rs 100 crore club!|work=[[The Times of India]]|access-date=10 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130417193911/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-10/news-interviews/36257239_1_crore-club-thuppakki-vijay-film|archive-date=17 April 2013}}&lt;/ref&gt; ''ತುಪ್ಪಕ್ಕಿ'' ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ [[ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು]] ಮತ್ತು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧,೮೦೦,೦೦೦,೦೦೦ ಗಳಿಸಿದ ಅವರ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;catchnews&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.catchnews.com/regional-cinema/list-of-ilayathalapathy-vijay-action-packed-films-actor-vijay-filmography-theri-movie-box-office-records-top-south-indian-action-films-from-ghilli-to-theri-movie-news-1463648578.html|title=From Ghilli to Theri: 10 Ilayathalapathy Vijay action blockbusters one should know!|work=CatchNews.com|access-date=14 December 2017}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.catchnews.com/regional-cinema/theri-crosses-the-rs-150-crore-mark-at-the-box-office-all-set-to-break-vijay-s-highest-grosser-thuppakki-1461844410.html|title=Vijay's Theri crosses Rs 150 crore mark at Box Office, all set to break records of Thuppakki|work=CatchNews.com|access-date=14 December 2017}}&lt;/ref&gt; ರಷ್ಯಾದ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ''ತುಪ್ಪಕ್ಕಿಯನ್ನು'' ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-10/thuppakki-vettaiyadu-vilayadu-and-aadukalam-will-be-screened-in-russia-as-part-of-their-celebrations-of-100-years-of-indian-cinema.html|title=Thuppakki will be screened in Russia as part of their celebration|date=3 October 2013|website=Behindwoods|access-date=12 July 2021}}&lt;/ref&gt;
[[ಚಿತ್ರ:Tamil_Film_actor_Vijay_Celebrating_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate_Chennai_18.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/Tamil_Film_actor_Vijay_Celebrating_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate_Chennai_18.jpg/204px-Tamil_Film_actor_Vijay_Celebrating_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate_Chennai_18.jpg|thumb|204x204px| ವಿಜಯ್ ಅವರು ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈನ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕಾನ್ಸುಲೇಟ್ ಜನರಲ್ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ರೈತರಿಗಾಗಿ &quot;ವಿ ಗೋ ಗ್ರೀನ್&quot; ಆಂದೋಲನದ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು]]
ಎ‌ಎಲ್ ವಿಜಯ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ ''ತಲೈವಾ'',ನ್ ಇದು ೯ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೩ ರಂದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಮಿಶ್ರ ವರದಿಗಳಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/039thalaivaa039-review-roundup-watch-it-for-vijay-498010|title='Thalaivaa' Review Roundup: Watch it for Vijay|date=9 August 2013|website=IBTimes India|access-date=3 July 2021}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬವಾಯಿತು. &lt;ref&gt;[http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/17140.html Thalaiva Tamil Movie Review&amp;nbsp;– cinema preview stills gallery trailer video clips showtimes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217003318/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/17140.html |date=17 ಫೆಬ್ರವರಿ 2014 }}. Indiaglitz.com (9 August 2013). Retrieved 21 July 2014.&lt;/ref&gt; ''ತಲೈವಾ'' ಚಿತ್ರ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿತ್ತು. &lt;ref name=&quot;Nair 2016&quot;/&gt;
[[ಚಿತ್ರ:Tamil_Film_actor_Vijay_planted_a_tree_in_honor_of_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2a/Tamil_Film_actor_Vijay_planted_a_tree_in_honor_of_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate.jpg/220px-Tamil_Film_actor_Vijay_planted_a_tree_in_honor_of_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate.jpg|left|thumb| ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್]]
ಅವರ ೫೬ ನೇ ಚಿತ್ರ ಜಿಲ್ಲಾ, ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಕಾಜಲ್ ಅಗರ್ವಾಲ್]] ಮತ್ತು [[ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್‌|ಮೋಹನ್‌ಲಾಲ್]] ಸಹ-ನಟಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಆರ್‌ಟಿ ನೇಸನ್ ''ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ'', ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಪೊಂಗಲ್ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಹಿಟ್ ಆಗಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. &lt;ref&gt;[http://m.timesofindia.com/entertainment/regional/tamil/news-interviews/Vijays-Jilla-set-to-roll-from-May/articleshow/18588307.cms Vijay's 'Jilla' set to roll from May!&amp;nbsp;– TOI Mobile | The Times of India Mobile Site]. ''The Times of India''. (20 February 2013). Retrieved 25 April 2013.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- [http://www.inreporter.com/tag/jilla-100-day-box-office-collection/ Jilla 100 Day Box Office Collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160417210451/http://www.inreporter.com/tag/jilla-100-day-box-office-collection |date=17 ಏಪ್ರಿಲ್ 2016 }}. ''InReporter'', 10 April 2014.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- [http://m.ibtimes.co.in/box-office-collection-vijay039s-039jilla039-outperforms-ajith039s-039veeram039-at-worldwide-bo-534906 Box Office Collection: Vijay's 'Jilla' Outperforms Ajith's 'Veeram' at Worldwide BO]. ''International Business Times''. (18 January 2014). Retrieved 21 July 2014.&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಎ‌ಆರ್ ಮುರುಗದಾಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ''ಕತ್ತಿಯಲ್ಲಿ'' ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ [[ಸಮಂತಾ ರುತ್ ಪ್ರಭು]] ಮತ್ತು ನೀಲ್ ನಿತಿನ್ ಮುಖೇಶ್ ಸಹ-ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಐಂಗಾರನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ದೀಪಾವಳಿ ೨೦೧೪ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. &lt;ref&gt;Sangeetha Seshagiri (22 October 2014) [http://www.ibtimes.co.in/kaththi-review-vijay-excels-dual-roles-treat-fans-611999 'Kaththi' Review Roundup: Vijay Gives Sharp Performance; Worth a Watch]. ''International Business Times''&lt;/ref&gt; ಅವರು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮನಸ್ಸಿನ ಕಳ್ಳ ಮತ್ತು ಆದರ್ಶವಾದಿಯಾಗಿ ದ್ವಿಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ''ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ''ಕಥಿಯನ್ನು'' &quot;ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು&quot; ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ. &lt;ref name=&quot;latimes&quot;&gt;{{Cite web|url=https://ibb.co/dg7cZRC|title=Kaththi a success in style|date=3 July 2021|website=www.latimes.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210703074019/https://ibb.co/dg7cZRC|archive-date=3 July 2021|access-date=3 July 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಕತ್ತಿ'' ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೩೦ ಕೋಟಿ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/box-office-rajinis-lingaa-enters-25th-day-vijays-kaththi-completes-75-days-619327|title=Box Office: Vijay's 'Kaththi' Completes 75 Days|last=Seshagiri|first=Sangeetha|date=5 January 2015|website=IBTimes India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220102054325/https://www.ibtimes.co.in/box-office-rajinis-lingaa-enters-25th-day-vijays-kaththi-completes-75-days-619327|archive-date=2 January 2022|access-date=2 January 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Upadhyaya ibt&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/mersal-5-days-box-office-collection-vijays-film-racing-towards-rs-150-crore-1st-weekend-746518|title=Vijay's film racing towards Rs 150 crore mark|last=Upadhyaya|first=Prakash|date=23 October 2017|website=IBTimes India|access-date=25 August 2021}}&lt;/ref&gt; ಇದು ೨೦೧೪ ರ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;[http://www.ibtimes.co.in/vijays-kaththi-biggest-tamil-hit-2014-box-office-613580 &quot;'Kaththi' Box Office: Vijay Starrer Becomes Biggest Tamil Hit of 2014&quot;]. ''International Business Times''. 10 November 2014.&lt;/ref&gt;

೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, [[ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆ|ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯ]] ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಿತ್ರ ''ಪುಲಿ'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಯುಟಿವಿ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಜನವರಿ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಚಿಂಬು ದೇವೆನ್ ಅವರು &quot;ಸಮಕಾಲೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಲನಚಿತ್ರ&quot; ದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ, ಈ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ''ಮಾರೀಸನ್'' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು ೨೦೧೧ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕಿತ್ತು, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಯೂಟಿವಿ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತೊರೆದರು ಮತ್ತು ಆಸ್ಕರ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20141221142525/http://www.sify.com/movies/has-mareesan-slipped-out-of-utv-news-tamil-lkskcniejeesi.html Has Mareesan slipped out of UTV?]. Sify.com (19 October 2011). Retrieved on 4 October 2015.&lt;/ref&gt; ದೇವನ್ ಅವರ ಇತರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯು ನಂತರ ಕುಸಿಯಿತು. ೨೦೧೩ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ದೇವೆನ್ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರಿಗೆ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಅನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು, ಅವರು ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಲು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ತರುವಾಯ, ಈ ಯೋಜನೆಯು ವಿಜಯ್ ಅವರ ಪತ್ರಿಕಾ ಸಂಬಂಧದ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದ ಪಿಟಿ ಸೆಲ್ವಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ತಮೀನ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್‌ನ ಶಿಬು ಅವರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಪಕರನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು, ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ]] ವಿತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಬ್ಬರು ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೊಸ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಸ್‌ಕೆಟಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮುರುಗದಾಸ್ ಅವರ ''ಕತ್ತಿಯಲ್ಲಿ'' ವಿಜಯ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;[http://behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-14/ilayathalapathy-vijays-58th-film-aka-vijay-58-will-be-directed-by-chimbudevan.html Ilayathalapathy Vijay's 58th film aka Vijay 58 will be directed by Chimbudevan]. Behindwoods.com (23 January 2014). Retrieved on 4 October 2015.&lt;/ref&gt; ''ಪುಲಿಯು'' ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/puli-movie-review-roundup-vijay-starrer-bags-mixed-reviews-poor-ratings-telugu-critics-649076|title='Puli' movie review roundup: Vijay-starrer bags mixed reviews, poor ratings from Telugu critics|last=IBTimes|date=4 October 2015|website=International Business Times, India Edition|language=en|access-date=22 April 2020}}&lt;/ref&gt; ಆದರೂ ವಿಜಯ್ ಹೊಸ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies/puli/puli-review.html|title=PULI MOVIE REVIEW|date=1 October 2015|website=Behindwoods}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Upadhyaya ibt&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;Bangalore Mirror 2015&quot;&gt;{{Cite web|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/south-masala/puli-roars-at-the-box-office/articleshow/49232877.cms|title=Puli roars at the box office|date=5 October 2015|website=Bangalore Mirror|archive-url=https://web.archive.org/web/20220301040136/https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/south-masala/puli-roars-at-the-box-office/articleshow/49232877.cms|archive-date=1 March 2022|access-date=1 March 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಪುಲಿ'' ೨೦೧೫ ರ ಸಂಪೂರ್ಣ ರನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Bangalore Mirror 2015&quot; /&gt; ಚಿತ್ರದ ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಹಕ್ಕುಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೦೦ ಕೋಟಿಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿವೆ. &lt;ref name=&quot;Bangalore Mirror 2015&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/mersal-vijay-atlees-diwali-release-crosses-rs-150-crore-in-pre-release-business-4150357.html|title=Vijay's latest release crosses Rs 100 crore in pre-release business-Entertainment News, Firstpost|date=17 October 2017|website=Firstpost|archive-url=https://web.archive.org/web/20220301040828/https://www.firstpost.com/entertainment/mersal-vijay-atlees-diwali-release-crosses-rs-150-crore-in-pre-release-business-4150357.html|archive-date=1 March 2022|access-date=1 March 2022}}&lt;/ref&gt; ರಿಷ್ಟೆ ಸಿನಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ''ಪುಲಿ'' ಅತ್ಯಧಿಕ ಟಿಆರ್‌ಪಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://twitter.com/BARCIndia/status/849949291036762112|title=BARC India TRP ratings|website=BARC India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220908073509/https://twitter.com/BARCIndia/status/849949291036762112|archive-date=8 September 2022|access-date=8 September 2022}}&lt;/ref&gt; ನಿರ್ದೇಶಕ ದೇವೆನ್ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಚಲನಚಿತ್ರದ ಅರ್ಧ-ಭೂತದ ವಿಷಯವು ಜಪಾನಿನ ಹಿಟ್ ಅನಿಮೆ ಮಂಗಾ ಸರಣಿ ''ಇನುಯಾಶಾವನ್ನು'' ಆಧರಿಸಿದೆ, ಅದರಂತೆಯೇ ವಿಜಯ್ ಹುಲಿಯ ಹಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ &quot;ಟೈಗರ್-ಡೆಮನ್&quot; ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.imdb.com/title/tt0290223/movieconnections/?ref_=tt_trv_cnn|title=Inuyasha influenced Vijay's Tiger demon character concept in Puli with Tiger fangs|date=14 July 2022|website=Spacebox|archive-url=https://web.archive.org/web/20220714104139/https://m.imdb.com/title/tt0290223/movieconnections/?ref_=tt_trv_cnn|archive-date=14 July 2022|access-date=14 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;CNN-News18 2015&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/puli-is-a-film-that-everybody-can-enjoy-chimbu-deven-1121995.html|title='Puli' is a film that everybody can enjoy: Chimbu Deven|date=29 September 2015|website=News, Breaking News, Latest News, News Headlines, Live News, Today News CNN-News18|access-date=19 May 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಸಿಡ್ನಿ ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್'' ವಿಜಯ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ &quot;ಹುಲಿ-ರಾಕ್ಷಸ&quot; ಆಗಿ ಮಿಂಚಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://archive.org/download/the-sydney-morning-herald-latest-entertainment-updates/The%20Sydney%20Morning%20Herald%20Latest%20Entertainment%20Updates.png|title=Vijay excels as a Tiger demon|date=4 July 2021|website=www.smh.com.au|access-date=4 July 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಐಬಿ ಟೈಮ್ಸ್'' ''ಪುಲಿಯು'' ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;IBTimes India 2015&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/baahubali-puli-rudhramadevi-effect-iifa-celebrate-south-cinema-rana-be-ambassador-650576|title='Baahubali', 'Puli', 'Rudhramadevi' effect: IIFA to celebrate South Cinema; Rana to be ambassador?|date=14 October 2015|website=IBTimes India|access-date=11 May 2021}}&lt;/ref&gt;

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ಕಲೈಪುಲಿ ಎಸ್. ಥಾನು ಅವರು ವಿಜಯ್ ನಟಿಸಲಿರುವ ಅಟ್ಲೀ ನಿರ್ದೇಶನದ ಯೋಜನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಲು ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ರ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/theri-is-the-title-for-vijay-59-news-tamil-plyq0bcbhfdhd.html|title='Theri' is the title for Vijay 59?|website=Sify|access-date=25 November 2015|archive-date=26 ನವೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151126104628/http://www.sify.com/movies/theri-is-the-title-for-vijay-59-news-tamil-plyq0bcbhfdhd.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ''ಥೇರಿಯನ್ನು'' ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲು ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವಾರು ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ &quot;೭೦% ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ&quot; ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/amy-jackson-starts-shoot-for-vijay-59-news-tamil-plcj1Jjccjadh.html|title=Amy Jackson starts shoot for 'Vijay 59'|date=2 November 2015|website=Sify|access-date=25 November 2015|archive-date=2 ನವೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151102163150/http://www.sify.com/movies/amy-jackson-starts-shoot-for-vijay-59-news-tamil-plcj1Jjccjadh.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ದಿಲೀಪ್ ಸುಬ್ಬರಾಯನ್ ನೃತ್ಯ ನಿರ್ದೇಶನದ ಸಾಹಸ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಂಗಳಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೂ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/high-octane-action-sequences-in-vijay-59-news-tamil-plrkmvfcdfdjj.html|title=High octane action sequences in Vijay 59!|date=17 November 2015|website=Sify|access-date=25 November 2015|archive-date=17 ನವೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151117095837/http://www.sify.com/movies/high-octane-action-sequences-in-vijay-59-news-tamil-plrkmvfcdfdjj.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಹಾಲಿವುಡ್ ಆಕ್ಷನ್ ಕೊರಿಯೋಗ್ರಾಫರ್ ಕಲೋಯನ್ ವೊಡೆನಿಚರೋವ್ ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/theri-hollywood-technicians-roped-in-for-vijay-s-upcoming-actioner/1/534610.html|title=Theri: Hollywood technicians roped in for Vijay's upcoming actioner|date=29 November 2015|website=[[India Today]]|access-date=5 December 2015}}&lt;/ref&gt; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ ಕಳಪೆ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ತಂಡವು ಅಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ತಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬದಲಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಈ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು [[ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್|ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಡೆಸಲಾಯಿತು]] . &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-15/vijay-59-shooting-update.html|title=Vijay 59 may not be shot in China as planned|date=8 October 2015|website=Behindwoods|access-date=25 November 2015}}&lt;/ref&gt; ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ಚೆನ್ನೈನ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ೨೦೧೫ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ಸ್ಟಂಟ್ ಕೊರಿಯೋಗ್ರಾಫರ್ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/Vijay-shoots-for-Theris-climax-scenes/articleshow/50267878.cms|title=Vijay shoots for Theri's climax scenes|website=The Times of India|access-date=7 May 2016}}&lt;/ref&gt; ಅವರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆಕ್ಷನ್-ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ''ಥೇರಿ'' ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಚಿತ್ರವು 'ಯು' ಸೆನ್ಸಾರ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೂರ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಎಳೆದ ಮತ್ತು ಊಹಿಸಬಹುದಾದ ಕಥಾಹಂದರದೊಂದಿಗೆ. &lt;ref name=&quot;VS 2020&quot;&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/theri-movie-review-vijay-gimmicks-too-less-a-factor-to-be-excited-about-a-predictable-storyline/|title=Theri movie review: Vijay's limitations as an actor exposed in a predictable storyline|last=VS|first=Goutham|date=5 June 2020|website=The Indian Express|access-date=29 June 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Upadhyaya, Prakash. [http://www.ibtimes.co.in/theri-box-office-collection-vijay-starrer-strikes-gold-chennai-set-complete-75-days-theatres-684012 &quot;'Theri' box office collection: Vijay-starrer strikes gold in Chennai, set to complete 75 days in theatres&quot;].&lt;/ref&gt; ಇದು ೨೦೧೬ ರ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧,೭೧೦,೦೦೦,೦೦೦ ಗಳಿಸಿದ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Nair 2016&quot;/&gt;

ಅವರ ಮುಂದಿನ, ಭರತನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಮಸಾಲಾ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಬೈರವ'', ಇದರಲ್ಲಿ [[ಕೀರ್ತಿ ಸುರೇಶ್ (ನಟಿ)|ಕೀರ್ತಿ ಸುರೇಶ್]] ಸಹ-ನಟಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ವಿಜಯಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜನವರಿ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ವಿಜಯ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅಳಗಿಯ ''ತಮಿಳು ಮಗನ್'' ಖ್ಯಾತಿಯ ಭರತನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕಡಿಮೆ-ಬಜೆಟ್ ಫ್ಲಿಕ್ ''ಬೈರವ'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. &lt;ref&gt;Upadhyaya, Prakash. [http://www.ibtimes.co.in/bairavaa-bhairava-3-weeks-box-office-collection-vijays-film-earns-around-rs-110-crore-22-days-714810 &quot;Bairavaa (Bhairava) 3 weeks box office collection: Vijay's film earns around Rs 110 crore in 22 days&quot;].&lt;/ref&gt; ಆಕ್ಷನ್ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರ ನಾಣ್ಯವನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ''ಬೈರವಾ'' ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ''ಬೈರವಾ'' ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೧೫ ಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.ibtimes.co.in/vijay-gifts-gold-ornaments-bairavaa-bhairava-unit-following-its-success-box-office-714946|title=Vijay gifts gold ornaments to Bairavaa (Bhairava) unit following its success at box office|last=Upadhyaya|first=Prakash|work=International Business Times, India Edition|access-date=16 December 2017|language=en}}&lt;/ref&gt; ಅದೇ ವರ್ಷ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ಬೈರವಾದಿಂದ ಮೆರ್ಸಲ್‌ವರೆಗಿನ'' ''ಚಿತ್ರಗಳ'' ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ ''ಫೋರ್ಬ್ಸ್'' ವಿಜಯ್ ಅನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸದ ಹಿಟ್-ಮೇಕರ್ ಎಂದು ರೂಪಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/article/2017-celebrity-100/vijay-habitual-hit-maker/49023/1|title=Vijay: Habitual hit maker {{!}} Forbes India|website=Forbes India|language=en-US|access-date=31 December 2017}}&lt;/ref&gt; ಜುಲೈ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ [[ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ|ಬಿಹೈಂಡ್‌ವುಡ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಮೆಡಲ್ಸ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ೧೯೯೬ ರಿಂದ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ 'ಸಾಮ್ರಾಟ್ &lt;ref name=&quot;behind&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/event-story-of-behindwoods-gold-medals-2017.html|title=Event story of Behindwoods Gold Medals 2017|date=12 June 2017|work=Behindwoods|access-date=21 December 2017}}&lt;/ref&gt; ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಪದಕ' ಪಡೆದರು. ಅವರ ೬೧ ನೇ ಚಿತ್ರ, ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ''ಮೆರ್ಸಲ್'' ಅನ್ನು ಅಟ್ಲೀ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಸಮಂತಾ ರುತ್ ಪ್ರಭು]], [[ಕಾಜಲ್ ಅಗರ್ವಾಲ್]] ಮತ್ತು [[ನಿತ್ಯಾ ಮೆನನ್|ನಿತ್ಯಾ ಮೆನೆನ್]] ಸಹ-ತಾರೆಯರು ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ತೇನಾಂಡಾಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies/mersal/mersal-box-office-nov-05.html|title=Mersal box office collection|date=4 November 2017|website=Behindwoods|access-date=24 November 2017}}&lt;/ref&gt; ಅಟ್ಲೀ ಅವರ ''ತೇರಿ'' ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, ಅವರು ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರನ್ನು ಶ್ರೀ ತೇನಾಂಡಾಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೬&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/sri-thenandal-films-signs-ilayathalapathy-vijay-news-tamil-qjjkwnjbfbjbd.html|title=Sri Thenandal Films signs Ilayathalapathy Vijay?|access-date=24 May 2017|archive-date=12 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160912222655/http://www.sify.com/movies/sri-thenandal-films-signs-ilayathalapathy-vijay-news-tamil-qjjkwnjbfbjbd.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಯೋಜನೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ವಿಜಯ್ ಜಾದೂಗಾರನ ಪಾತ್ರದ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಲಿತರು, ಅದು ಜಾದೂಗಾರರಿಂದ ಕಲಿತರು, [[ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸೆಡೊನಿಯ|ಮೆಸಿಡೋನಿಯಾದಿಂದ]] ಗೊಗೊ ರೆಕ್ವಿಯಂ, [[ಕೆನಡಾ|ಕೆನಡಾದಿಂದ]] ರಾಮನ್ ಶರ್ಮಾ ಮತ್ತು [[ಬಲ್ಗೇರಿಯ|ಬಲ್ಗೇರಿಯಾದ]] ಡ್ಯಾನಿ ಬೆಲೆವ್. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/entertainment/kollywood/060817/vijay-learns-a-few-tricks-for-mersal.html|title=Vijay learns a few tricks for Mersal|date=6 August 2017|work=www.deccanchronicle.com/|access-date=7 August 2017|language=en}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಕೂಡ ವೈದ್ಯನಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಮಾರನ್ (ಅಥವಾ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ|5}} ವೈದ್ಯ) ಎಂಬ ಪಾತ್ರವು ಥೇಣಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೋಡಿನಾಯಕನೂರಿನಿಂದ ಬಂದ ಡಾ. ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಎಂಬ ವೈದ್ಯರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ರೋಗಿಗಳಿಂದ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ|2}} ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/is-mersals-5-rupees-doctor-inspired-by-late-drbalasubramanian-from-theni.html|title=Is Mersal's 5 rupees doctor inspired by late Dr.Balasubramanian from Theni|date=19 October 2017|website=Behindwoods|access-date=27 March 2020}}&lt;/ref&gt; ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[ಮಧುರೈ|ಮಧುರೈನಲ್ಲಿ]] ತಂದೆಯ ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಒಟ್ಟು ತ್ರಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ''ಮೆರ್ಸಲ್‌ನಲ್ಲಿ'', ವಿಜಯ್ ಅವರ ವಿಶೇಷಣವಾದ ಇಳಯತಲಪತಿ (ಯುವ ಕಮಾಂಡರ್) ನಂತರದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವೆಟ್ರಿಮಾರನ್ ಪಾತ್ರದ ಚಿತ್ರಣದಿಂದಾಗಿ ದಳಪತಿ (ಕಮಾಂಡರ್) ಎಂದು ಬದಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://picture-ok.com/2017/10/26/mersal-movie-review/|title=Mersal&amp;nbsp;– The Transformation from Ilaiyathalapathy to Thalapathy|date=26 October 2017|website=Picture-Ok|language=en-US|access-date=8 June 2020|archive-date=8 ಜೂನ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200608121616/https://picture-ok.com/2017/10/26/mersal-movie-review/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ''ಮೆರ್ಸಲ್'' ೧೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ ರಂದು [[ದೀಪಾವಳಿ|ದೀಪಾವಳಿಯ]] ಜೊತೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-reviews/mersal/movie-review/61127534.cms|title=Mersal Review {3.5/5}: When you have a mass hero in full form like Vijay is in the film, how can things go wrong?|last=Suganth|first=M|date=18 October 2017|website=The Times of India|access-date=29 June 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೨.೫ ಶತಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.ibtimes.co.in/ilayathalapathy-vijays-mersal-creates-history-breaches-rs-250-crore-mark-750449|title=Ilayathalapathy Vijay's Mersal creates history; breaches Rs 250-crore mark|last=Upadhyaya|first=Prakash|work=International Business Times, India Edition|access-date=14 December 2017}}&lt;/ref&gt; ಚಲನಚಿತ್ರವು ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಾದ ಟೋಕಿಯೊ, ಎಬಿನಾ, ಒಸಾಕಾ ಮತ್ತು ನಕಾಯಾದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.financialexpress.com/entertainment/mersal-thalapathy-vijay-movie-becomes-1st-ever-tamil-film-to-create-this-big-record-find-out-what-it-is/889875/|title=Thalapathy Vijay's Mersal creates a big record even before its release; find out what it is|date=11 October 2017|work=The Financial Express|access-date=8 September 2018}}&lt;/ref&gt; ''ಮೆರ್ಸಲ್‌ನಲ್ಲಿನ'' ಅವರ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ, ವಿಜಯ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಯುಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಯುಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-s-mersal-wins-international-award-78864|title=Vijay's 'Mersal' wins international award|date=2 April 2018|work=The News Minute|access-date=10 September 2018}}&lt;/ref&gt;  ಈ ಚಿತ್ರವು ''ಕಾವಲನ್'' (೨೦೧೧) ಮತ್ತು ''ಪುಲಿ'' (೨೦೧೫) ನಂತರ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮೂರನೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/thalapathy-vijays-mersal-to-release-in-china.html|title=Thalapathy Vijay's Mersal to release in China|date=10 August 2018|work=Behindwoods|access-date=10 August 2018}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/puli-to-release-in-japan-and-china-news-tamil-pj0ky8fdbhgie.html|title='Puli' to release in Japan and China?|website=Sify|access-date=25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022|archive-date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150928225245/http://www.sify.com/movies/puli-to-release-in-japan-and-china-news-tamil-pj0ky8fdbhgie.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬುಚಿಯಾನ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಫೆಂಟಾಸ್ಟಿಕ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ನಲ್ಲೂ ಈ ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/vijays-mersal-screened-at-bifan-film-festival.html|title=Vijay's Mersal screened at BIFAN Film Festival|date=30 July 2018|work=Behindwoods|access-date=10 September 2018}}&lt;/ref&gt;
 
''ಮೆರ್ಸಲ್'' ಯಶಸ್ಸಿನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾದ ಹಲವಾರು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಸಂಘಟನೆಗಳು ವಿರೋಧಿಸಿದವು: [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]] (ಬಿಜೆಪಿ), [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ]] ಆಡಳಿತಾರೂಢ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಆಗಿನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ ನಾಯಕನ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದವು, ವಿಜಯ್ ನಟಿಸಿದ್ದು, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ [[ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (ಜಿಎಸ್‍ಟಿ)|ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು]] ಟೀಕಿಸುತ್ತದೆ, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/855247/mersal-row-has-tamil-film-industry-worried-we-dont-know-what-to-depict-in-our-films-now|title='Mersal' row has Tamil film industry worried: 'We don't know what to depict in our films now'|last=Govindarajan|first=Vinita|website=Scroll.in|access-date=8 January 2020}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಒಂದು ಪಾತ್ರವು ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ [[ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ|ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾವನ್ನು]] ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುವ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://indianexpress.com/article/india/soon-only-films-praising-govt-policies-will-be-allowed-p-chidambaram-reacts-to-mersal-row-4899680/|title=P Chidambaram on Mersal row: Soon, only films 'praising' govt policies will be allowed|date=21 October 2017|work=The Indian Express}}&lt;/ref&gt; ಭವಿಷ್ಯದ ವೀಕ್ಷಕರಿಗಾಗಿ ಆ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಬೇಕೆಂದು ಪಕ್ಷವು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು, &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.news18.com/news/politics/cut-scenes-mocking-gst-and-digital-india-in-vijay-starrer-mersal-demands-bjp-1551317.html|title=Cut Scenes Mocking GST and Digital India in Vijay's Mersal, Demands BJP|date=19 October 2017|work=News 18}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಇದು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಮತ್ತು [[ತಮಿಳು ಸಿನೆಮಾ|ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ]] ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಹಲವಾರು ಇತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/opposition-stands-with-mersal/article19900227.ece|title=Opposition stands with Mersal|date=22 October 2017|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt; ಜೊತೆಗೆ, ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯರ ಸಂಘದಂತಹ ಹಲವಾರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಘಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ-ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ವೈದ್ಯರ ಸಿನಿಕತನದ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದವು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/government-doctors-criticise-mersal/article19893820.ece|title=Government doctors criticise 'Mersal'|date=21 October 2017|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt; ಇಂಡಿಯನ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ವೈದ್ಯರು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೈರೇಟೆಡ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ನಷ್ಟವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯಿಂದ ಹೆಳಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/tn-doctors-boycott-vijay-starrer-mersal-prescribe-piracy/articleshow/61151055.cms|title=TN doctors boycott Vijay-starrer Mersal, prescribe piracy|date=20 October 2017|work=The Times of India}}&lt;/ref&gt;
 
ಯಶಸ್ವಿ ಸಾಹಸಗಳ ನಂತರ, ''ತುಪ್ಪಕ್ಕಿ'' ಮತ್ತು ''ಕತ್ತಿ'', ಮುರುಗದಾಸ್ ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ೬೨ ನೇ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಲು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ''ಸರ್ಕಾರ್ ಈ ಚಿತ್ರವು'', ರಾಜಕೀಯ ಚಿತ್ರ, ಮತ್ತು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿ ಸುರೇಶ್ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ,  ಕೀರ್ತಿ ಸುರೇಶ್ ಅವರು ''ಬೈರವ''  ಚಿತ್ರದ ನಂತರ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೮ ರ [[ದೀಪಾವಳಿ|ದೀಪಾವಳಿಯಂದು]] ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/vijay-62-sun-pictures-produce-ar-murugadoss-next-film-732281|title=Vijay 62: Sun Pictures to produce AR Murugadoss' next film?|last=Upadhyaya|first=Prakash|date=26 June 2017|website=[[International Business Times]]|access-date=24 November 2017}}&lt;/ref&gt; [[ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರ|ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರವು]] ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಕೆಲವು ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಜನರನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಜೆ. ಜಯಲಲಿತಾ|ಜಯಲಲಿತಾ]] ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ ( ವರಲಕ್ಷ್ಮಿ ಶರತ್‌ಕುಮಾರ್ ) ಅವರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಕೋಮಲವಲ್ಲಿ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/india/vijay-sarkar-film-aiadmk-jayalalithaa-tamil-nadu-government-5438044/|title=Vijay's Sarkar faces backlash from ruling AIADMK, party says film could incite violence|date=8 November 2018|work=The Indian Express|access-date=9 November 2018|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ಈ ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡ ಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ ಕೇಡರ್‌ನಿಂದ ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಬ್ಯಾನರ್‌ಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿತು. ಡಿಎಂಕೆಯ ದಿವಂಗತ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಎಂ ಕರುಣಾನಿಧಿ|ಕರುಣಾನಿಧಿ]] ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗನಾಗಿರುವ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಕಲಾನಿತಿ ಮಾರನ್ ಒಡೆತನದ ಸನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ ಆರೋಪಿಸಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-and-marans-sarkar-what-aiadmks-objection-movie-all-about-91217|title=Vijay and Maran's 'Sarkar': What AIADMK's objection to the movie is all about|date=8 November 2018|work=The News Minute|access-date=9 November 2018}}&lt;/ref&gt; ಹಿರಿಯ ನಟರಾದ [[ರಜನೀಕಾಂತ್|ರಜನಿಕಾಂತ್]] ಮತ್ತು [[ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ನಟರು ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.firstpost.com/entertainment/sarkar-controversy-police-arrives-at-ar-murugadoss-house-rajinikanth-kamal-haasan-support-film-amid-aiadmk-backlash-5523181.html|title=Sarkar controversy: Police arrives at AR Murugadoss' house; Rajinikanth, Kamal Haasan support film amid AIADMK backlash- Entertainment News, Firstpost|work=Firstpost|access-date=22 November 2018|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳ ಬೆದರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಆಡಿಯೊ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೋಮಲವಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ದೃಶ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/tamil-nadu-news/tamil-film-sarkars-makers-reportedly-give-in-to-aiadmk-government-to-cut-scenes-1944808?pfrom=home-topscroll|title=Tamil Film's Makers Give In To AIADMK 'Sarkar', Make 4 Cuts|work=NDTV.com|access-date=9 November 2018}}&lt;/ref&gt; ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಹಲವಾರು ಕಲೆಕ್ಷನ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುರಿದು ಕೇವಲ ಎರಡೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ೧೦೦ ಕೋಟಿ ಕ್ಲಬ್ ಸೇರಿದೆ . &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/vijays-sarkar-joins-rs-100-crore-club-just-two-days-91208|title=Vijay's 'Sarkar' joins Rs 100 crore club in just two days|date=8 November 2018|work=The News Minute|access-date=22 November 2018}}&lt;/ref&gt; ''ಹಾಲಿವುಡ್ ರಿಪೋರ್ಟರ್'' ರಾಜಕೀಯ ನಾಟಕ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರನ್ನು &quot;ತೋರಣ&quot; ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://archive.org/download/the-hollywood-reporter-movie-reviews-and-latest-updates/The%20Hollywood%20Reporter%20Movie%20Reviews%20and%20Latest%20Updates.png|title=Vijay a man with a swag|date=4 November 2018|website=The Hollywood Reporter|access-date=5 July 2021}}&lt;/ref&gt; ಚಲನಚಿತ್ರದ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದ ಗಮನದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, [[ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ|ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು]] ಚುನಾವಣಾ ನಿಯಮಗಳು, ೧೯೬೧ ರ ಸೆಕ್ಷನ್ ೪೯ಪಿ ಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿತು, ಅದು ಮತದಾರನಿಗೆ ತನ್ನ/ಅವಳ ಮತಪತ್ರವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯವರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದರೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2019/mar/08/vijays-sarkar-impact-election-commission-of-india-creates-awareness-about-section-49p-1948436.amp|title=Vijay's 'Sarkar' impact: Election Commission of India creates awareness about section 49P|publisher=[[The New Indian Express]]}}&lt;/ref&gt; ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಅವರ ಎರಡನೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೨.೫ ಬಿಲಿಯನ್ ಗಳಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/sarkar-box-office-collection-ar-murugadoss-film-crosses-rs-250-crore-mark-worldwide-5468590/|title=Sarkar box office collection: AR Murugadoss film crosses Rs 250 crore mark worldwide|last=Desk|first=Express Web|date=28 November 2018|website=The Indian Express|access-date=18 August 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಸರ್ಕಾರ್'' [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-s-sarkar-release-80-countries-1200-international-screens-90862|title=Vijayâ€™s 'Sarkar' to release in 80 countries, 1200 international screens|date=31 October 2018|publisher=The News Minute|access-date=10 February 2022}}&lt;/ref&gt; ಇದು ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ರೆಕ್ಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://legrandrex.cotecine.fr/film/258647/|title=Sarkar|website=Cinéma Paris – Le Grand Rex|language=fr|access-date=14 May 2019|archive-date=14 ಮೇ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190514183223/https://legrandrex.cotecine.fr/film/258647/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಸಹ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://imwjapan.com/|title=『インディアンムービーウィーク2020リターンズ』公式サイト｜インド映画、無双のラインナップ！|date=11 December 2020|website=『インディアンムービーウィーク2020リターンズ』公式サイト｜インド映画、無双のラインナップ！|language=ja|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211165522/https://imwjapan.com/|archive-date=11 December 2020|access-date=11 December 2020|ref={{sfnref | 『インディアンムービーウィーク2020リターンズ』公式サイト｜インド映画、無双のラインナップ！ | 2020}}}}&lt;/ref&gt;

ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ೬೩ ನೇ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮೋಹನ್ ರಾಜ ಅಥವಾ ಪೆರರಸು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ವದಂತಿಗಳು ಇದ್ದವು, ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಿಜಯ್ ''ಥೆರಿ'' ಮತ್ತು ''ಮೆರ್ಸಲ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಸಹಕರಿಸಿದ ಅಟ್ಲೀ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/atlee-opens-up-about-his-next-with-vijay/articleshow/65858534.cms|title=Atlee opens up about his next with Vijay&amp;nbsp;– Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=26 March 2020}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/expect-the-unexpected-in-thalapathy-63-says-atlee/articleshow/65423589.cms|title=Expect the unexpected in Thalapathy 63, says Atlee&amp;nbsp;– Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=26 March 2020}}&lt;/ref&gt; ' ''ಬಿಗಿಲ್'' ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರವು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಸಾಹಸಮಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ . ತರುವಾಯ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://onlookersmedia.in/latestnews/thalapathy-63-vijay-undergoes-special-special-training-football/|title=Thalapathy 63: Vijay undergoes special special training in football|last=Madhu|first=Vignesh|date=22 March 2019|website=onlookersmedia|language=en-US|access-date=26 March 2020}}&lt;/ref&gt; ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡಾ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕರಾದ ಐಮೀ ಮೆಕ್‌ಡೇನಿಯಲ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ಟಿನ್ ಸ್ಕಿನ್ನರ್ ಅವರಿಂದ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹಿಂದಿನವರು ''ಪೀಲೆ: ಬರ್ತ್ ಆಫ್ ಎ ಲೆಜೆಂಡ್'', ''ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಆರ್ಮ್'' ಮತ್ತು ''೧೩ ಕಾರಣಗಳು'' ಸೇರಿದಂತೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.in.com/entertainment/regional/bigil-first-look-poster-reveals-special-crew-member-on-board-455199.htm|title=Bigil first look poster reveals special crew member on board!|last=21 June|first=Atlee In com Staff-|last2=Ist|first2=2019 09:57 Pm|website=in.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20190622033829/https://www.in.com/entertainment/regional/bigil-first-look-poster-reveals-special-crew-member-on-board-455199.htm|archive-date=22 June 2019|access-date=26 March 2020}}&lt;/ref&gt; ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ [[ನಯನತಾರ|ನಯನತಾರಾ]] ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/nayanthara-in-vijays-thalapathy-63-with-atlee/articleshow/66806599.cms|title=Nayanthara in Vijay's 'Thalapathy 63' with Atlee&amp;nbsp;– Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=26 March 2020}}&lt;/ref&gt; ವಿವೇಕ್ ಮತ್ತು ಆನಂದರಾಜ್ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/comedian-vivekh-to-be-part-of-thalapathy-63/articleshow/66677367.cms|title=Comedian Vivekh to be part of Thalapathy 63&amp;nbsp;– Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=26 March 2020}}&lt;/ref&gt; ಇದು ''ಕುರುವಿ'' (೨೦೦೮) ನಂತರ ವಿಜಯ್ ಜೊತೆಗಿನ ವಿವೇಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಹಯೋಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ''ವಿಲ್ಲು'' (೨೦೦೯) ನಂತರ ನಯನತಾರಾ ಮತ್ತು ಆನಂದರಾಜ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಹಯೋಗವಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;:11&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/thalapathy-63-update-actor-vivek-confirmed-with-thalapathy-vijay-atlee-tamil-news-224237|title=WOW! Vijay's lucky costar joins 'Thalapathy 63'&amp;nbsp;– Tamil Movie News|date=17 November 2018|website=India Glitz}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ಬಿಗಿಲ್'' ವಿಜಯ್ ಅವರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ''ಬಿಗಿಲ್'' ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ರಾಯಪ್ಪನ್ ಅನ್ನು ವಯಸ್ಸಾದ-ದರೋಡೆಕೋರನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸೆ ಚಿತ್ರದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Subhakeerthana 2019&quot;&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/bigil-movie-review-rating-vijay-6088172/|title=Bigil movie review: A star is forced to remain a star throughout|last=Subhakeerthana|first=S|date=31 October 2019|website=The Indian Express|access-date=24 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಇದು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು ಇದು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೩೦೦ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/tamil-star-vijay-reportedly-earned-rs-30-crore-for-bigil-reveal-it-raids-2491609.html|title=Tamil Star Vijay Reportedly Earned Rs 30 crore for Bigil, Reveal IT Raids|date=7 February 2020|website=News18|access-date=26 January 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೯ ರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ-ಅದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ-ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ಜೋರ್ಡಾನ್|ಜೋರ್ಡಾನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ಕೂಡ ''ಬಿಗಿಲ್'' . &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/after-egypt-vijays-bigil-marks-an-entry-in-jordan/articleshow/71917663.cms#:~:text='Bigil'%20will%20hit%20the%20screens,been%20composed%20by%20AR%20Rahman|title=After Egypt, Vijay's 'Bigil' marks an entry in Jordan &amp;#124; Tamil Movie News|date=|work=[[Times of India]]|access-date=10 February 2022}}&lt;/ref&gt; ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ''ಬಿಗಿಲ್'' [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ]] ಮರು-ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/tamil-cinema/article/thalapathy-vijays-bigil-to-re-release-in-germany-and-france-for-the-actors-birthday-fans-rejoice/607747|title=Thalapathy Vijay's Bigil re-release in Germany and France for the actor's birthday; fans rejoice|date=17 June 2020|website=Entertainment News|archive-url=https://web.archive.org/web/20220421195818/https://www.zoomtventertainment.com/tamil-cinema/article/thalapathy-vijays-bigil-to-re-release-in-germany-and-france-for-the-actors-birthday-fans-rejoice/607747|archive-date=21 April 2022|access-date=21 April 2022}}&lt;/ref&gt;

ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ನಿರ್ದೇಶಕ ಲೋಕೇಶ್ ಕನಕರಾಜ್ ಅವರು ವಿಜಯ್ ಅವರ ಸಂಬಂಧಿಯಾದ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ ಬ್ರಿಟ್ಟೋ ಅವರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/thalapathy-64-eyes-a-summer-2020-release-vijay-5935094/|title=Thalapathy 64 eyes a summer 2020 release|date=25 August 2019}}&lt;/ref&gt; ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಚಿತ್ರದ ಫಸ್ಟ್ ಲುಕ್ ಪೋಸ್ಟರ್, ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/team-thalapathy-64-off-to-mumbai-second-schedule-shoot-begins-6098388/|title=Team Master arrives in Mumbai; second schedule begins|date=November 2019|website=[[The Indian Express]]}}{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ಅನ್ನು ೩೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ ರಂದು ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಮುನ್ನಾದಿನದಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2019/dec/31/thalapathy-64-first-look-out-vijays-next-called-master-ridden-with-mystery-2083270.html|title=Thalapathy 64 first-look out: Vijay's next called 'Master' ridden with mystery|website=The New Indian Express|access-date=25 January 2020}}&lt;/ref&gt; ಬಹು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಮೂಲತಃ ೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದಾರೆ, [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೨೦೨೦ ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ|ಕೋವಿಡ್-೧೯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ]] ಅದನ್ನು ಮುಂದೂಡಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijays-master-will-be-postponed-to-may-or-june/articleshow/74810813.cms|title=Vijay's 'Master' will be postponed to May or June? - Times of India|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ವಿಳಂಬವಾದ ನಂತರ, ಇದು ೧೩ ಜನವರಿ ೨೦೨೧ ರಂದು ಅದರ ತಮಿಳು, ಹಿಂದಿ ( ''ವಿಜಯ್ ದಿ ಮಾಸ್ಟರ್'' ) ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಆವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/tamil-cinema/article/pan-india-release-for-master-thalapathy-vijay-starrer-to-hit-the-screens-in-5-languages/581266|title=Pan India release for Master; Thalapathy Vijay-starrer to hit the screens in 5 languages|website=www.zoomtventertainment.com}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್‌ನ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಟ್ವಿಟರ್‌ನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಮುನ್ನ ಟ್ವಿಟರ್ ಎಮೋಜಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/vijay-s-master-gets-twitter-emoji-ahead-of-release-on-january-13/story-ix9M1GcpuTFfgSa6T8PWxJ.html|title=Vijay's Master gets Twitter emoji ahead of release on January 13|date=2 January 2021|website=Hindustan Times|access-date=29 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ $೧.೪ ಮಿಲಿಯನ್ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹದೊಂದಿಗೆ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್]] (ಯುಎಇ) ನಲ್ಲಿ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹಾಲಿವುಡ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ವಂಡರ್ ವುಮನ್ ೧೯೮೪'' ಮತ್ತು ''ಟೆನೆಟ್'' ಅನ್ನು ಯುಎಇ ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮೀರಿಸಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=6136|title=Master Smashes Hollywood Records In UAE|date=15 January 2021|website=[[Box Office India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116055805/https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=6136|archive-date=16 January 2021|access-date=15 January 2021}}&lt;/ref&gt; ಕೆನಡಾದ ಆಲ್ಬರ್ಟಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;TicketsPI 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://ticketspi.com/o/edmontonmovieclub|title=TicketsPI|date=24 June 2021|website=TicketsPI|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624124040/https://ticketspi.com/o/edmontonmovieclub|archive-date=24 June 2021|access-date=24 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ, ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ವೀಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಧನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.greatandhra.com/movies/reviews/master-review-lacks-the-desired-effect-110251|title=Master Movie Review: Lacks the Desired Effect|last=Arikatla|first=Venkat|date=13 January 2021|website=greatandhra.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220223052318/https://www.greatandhra.com/movies/reviews/master-review-lacks-the-desired-effect-110251|archive-date=23 February 2022|access-date=23 February 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;S 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/reviews/master-movie-review/article33569018.ece|title='Master' movie review: An in-form Vijay takes a backseat to have fun. But is that enough?|last=S|first=Srivatsan|date=13 January 2021|website=The Hindu|access-date=29 June 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Upadhyaya 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/master-movie-review-ratings-vijays-latest-hit-flop-find-it-out-audience-tweets-832086|title=Master Movie Review and Ratings: Vijay's latest is Hit or Flop; Find it Out in Audience Tweets|last=Upadhyaya|first=Prakash|date=13 January 2021|website=IBTimes India|access-date=5 May 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಐ'' ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಅನ್ನು &quot;ಬೃಹತ್ ಸಾಹಸ ಚಿತ್ರ ಆದರೆ ತುಂಬಾ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ&quot; ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.easterneye.biz/master-movie-review-an-entertaining-massy-action-film/|title=Master movie review: An entertaining massy action film – EasternEye|date=13 January 2021|website=EasternEye|archive-url=https://web.archive.org/web/20211121082430/https://www.easterneye.biz/master-movie-review-an-entertaining-massy-action-film/|archive-date=21 November 2021|access-date=21 November 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೩೦೦ ಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಹಿಟ್ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/thalapathy-65-will-be-pan-indian-project-cinematographer-manoj-paramahamsa-144151|title='Thalapathy 65' will be a pan-Indian project: Cinematographer Manoj Paramahamsa|last=25 February 2021 – 12:17|date=25 February 2021|publisher=The News Minute|access-date=10 February 2022}}&lt;/ref&gt; ಟ್ರೇಡ್ ವಿಶ್ಲೇಷಕರ ಪ್ರಕಾರ ''ಮೆರ್ಸಲ್'', ''ಸರ್ಕಾರ್'', ''ಬಿಗಿಲ್'' ಮತ್ತು ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಒಟ್ಟು ಒಟ್ಟು ಗಳಿಕೆಯು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೦೦೦ ಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.india.com/entertainment/master-box-office-week-1-thalapathy-vijay-starrer-crosses-rs-200-cr-worldwide-rs-100-cr-from-tamil-nadu-alone-4346290/|title=Master BO Week 1: Thalapathy Vijay Starrer Crosses Rs 200 cr Worldwide, Rs 100 cr From TN Alone|date=21 January 2021|website=India News, Breaking News &amp;#124; India.com|access-date=26 January 2021|ref={{sfnref | India News, Breaking News &amp;#124; India.com | 2021}}}}&lt;/ref&gt;
[[ಚಿತ್ರ:วัดพระลอย_อ.เมือง_จ.สุพรรณบุรี_(9).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A5%E0%B8%AD%E0%B8%A2_%E0%B8%AD.%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87_%E0%B8%88.%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%93%E0%B8%9A%E0%B8%B8%E0%B8%A3%E0%B8%B5_%289%29.jpg/237px-%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A5%E0%B8%AD%E0%B8%A2_%E0%B8%AD.%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87_%E0%B8%88.%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%93%E0%B8%9A%E0%B8%B8%E0%B8%A3%E0%B8%B5_%289%29.jpg|thumb|237x237px| ವಿಜಯ್ ತನ್ನ ಆಧುನಿಕ ದಿನದ [[ರಾಹು]] ಅವತಾರದಲ್ಲಿ ವೀರ ರಾಘವನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬುಲೆಟ್ ಡಿಫ್ಲೆಕ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅತಿಮಾನುಷ ಹೋರಾಟದ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.]]
ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ನೆಲ್ಸನ್ ಸನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ವಿಜಯ್ ಅವರ ೬೫ ನೇ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಮೊದಲು ಅವರ ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಚಿತ್ರ ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thalapathy-65-vijay-teams-up-with-sun-pictures-and-director-nelson/article33299201.ece|title='Thalapathy 65': Vijay teams up with Sun Pictures and director Nelson|last=The Hindu Net Desk|date=10 December 2020|work=The Hindu|access-date=2 June 2021|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಗೆ ಜೋಡಿಯಾಗಿ [[ಪೂಜಾ ಹೆಗ್ಡೆ]] ನಟಿಸಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thalapathy-65-pooja-hegde-to-star-opposite-vijay-in-nelson-dhilipkumars-directorial/articleshow/81670596.cms|title='Thalapathy 65': Pooja Hegde to star opposite Vijay in Nelson Dhilipkumar's directorial|date=25 March 2021|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210324114654/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thalapathy-65-pooja-hegde-to-star-opposite-vijay-in-nelson-dhilipkumars-directorial/articleshow/81670596.cms|archive-date=24 March 2021|access-date=19 November 2021}}&lt;/ref&gt; ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಜೊತೆಗೆ ವಿಟಿವಿ ಗಣೇಶ್ ಹಾಸ್ಯನಟನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/after-vijay-vtv-ganeshs-comic-timing-only-saving-grace-for-beast-4974421.html|title=After Vijay, VTV Ganesh's Comic Timing Only Saving Grace For Beast|last=Bureau|first=Entertainment|date=Apr 13, 2022|website=News18|archive-url=https://web.archive.org/web/20220604142337/https://www.news18.com/news/movies/after-vijay-vtv-ganeshs-comic-timing-only-saving-grace-for-beast-4974421.html|archive-date=4 June 2022|access-date=Jun 4, 2022}}&lt;/ref&gt; ಚಿತ್ರವು [[ಕರಾಳ ವಿನೋದ|ಕಪ್ಪು ಕಾಮಿಡಿ]] ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, [[ಅನಿರುಧ್ ರವಿಚಂದರ್|ಅನಿರುದ್ಧ್ ರವಿಚಂದರ್]] ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/official-vijays-thalapathy-65-to-be-directed-by-nelson/articleshow/79662961.cms|title=Official: Vijay's 'Thalapathy 65' to be directed by Nelson – Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಚಿತ್ರದ ಫಸ್ಟ್ ಲುಕ್ ಪೋಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ೨೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೧ ರಂದು ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/vijay-in-thalapathy-65-first-look-is-beast-with-a-gun-trending-poster-1817632-2021-06-21|title=Vijay in Thalapathy 65 first look is Beast with a gun. Trending poster|date=21 June 2021|website=India Today|access-date=21 June 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಮೃಗವು'' [[ರಾಹು|ರಾಹುವನ್ನು]] ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನನ್ನು ನಿಷ್ಕರುಣೆಯಿಂದ ಗ್ರಹಣ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಅದೇ ರೀತಿಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, &lt;ref name=&quot;Rahu&quot;&gt;{{Cite web|url=https://newsroompost.com/entertainment/birthday-predictions-will-thalapathy-vijay-turn-his-beast-mode-on-in-2021/2379740.html|title=&quot;Will Vijay Turn His BEAST Rahu Mode On in 2021?&quot;|date=22 June 2021|website=NewsroomPost|access-date=12 August 2021}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಅವರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಾಟ್‌ಗನ್ ಹಿಡಿದ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/thalapthy-65-first-look-vijay-plays-a-shotgun-wielding-beast-7369096/|title=Thalapathy 65 first look poster: Vijay is a shotgun-wielding 'Beast'|last=R|first=Manoj Kumar|date=21 June 2021|website=The Indian Express|access-date=21 June 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಬೀಸ್ಟ್'' ೧೩ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೨ ರಂದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಹಿಂದಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಆವೃತ್ತಿಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ''ರಾ'' . &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.latestly.com/socially/entertainment/south/beast-thalapathy-vijays-film-titled-as-raw-in-hindi-3555910.html|title=Thalapathy Vijay's Beast Film Titled As Raw In Hindi|last=Latestly|first=Team|date=Apr 5, 2022|website=LatestLY|access-date=Apr 14, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;The Times of India 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thalapathy-65-nelson-to-shoot-a-romantic-song-in-georgia/articleshow/82211821.cms|title='Thalapathy 65': Nelson to shoot a romantic song in Georgia|date=23 April 2021|website=The Times of India|access-date=15 May 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thalapathy-vijay-s-beast-to-release-in-april-2022-see-new-poster-1894770-2022-01-01|title=Thalapathy Vijay's Beast to release in April 2022. See new poster|date=1 January 2022|website=India Today|access-date=4 January 2022}}&lt;/ref&gt; ''ರಾ'' ಹಿಂದಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, ಆದರೆ ''ಬೀಸ್ಟ್'' ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/beast-raw-review-an-ill-formed-creature-even-firing-on-all-cylinders-vijay-cannot-pummel-into-shape-2-5-stars-2886949|title=Beast (RAW) Review|last=Chatterjee|first=Saibal|date=Apr 14, 2022|website=NDTV.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220414061156/https://www.ndtv.com/entertainment/beast-raw-review-an-ill-formed-creature-even-firing-on-all-cylinders-vijay-cannot-pummel-into-shape-2-5-stars-2886949|archive-date=Apr 14, 2022|access-date=Apr 14, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/jWTHp|title=Beast Review: Thalapathy Vijay's 'One-man Show' Is A 'True Feast'|date=Apr 14, 2022|website=bollywood hungama|access-date=Apr 14, 2022}}&lt;/ref&gt; ರೋಜರ್ ಎಬರ್ಟ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಅನ್ನು ೩/೫ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು &quot;ವಿಜಯ್ ಬಹುಮುಖಿ ಅವತಾರದೊಂದಿಗೆ ಬಹುಮುಖ ಹುಲಿ&quot; ಎಂದು ಕರೆದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/beast-movie-review-2022|title=Beast movie review &amp; film summary (2022) - Roger Ebert|last=Abrams|first=Simon|date=Apr 17, 2022|website=www.rogerebert.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220417033429/https://www.rogerebert.com/reviews/beast-movie-review-2022|archive-date=Apr 17, 2022|access-date=Apr 17, 2022}}&lt;/ref&gt; ನ್ಯೂಸ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದಂತೆ &quot; [[ಕರಾಳ ವಿನೋದ|ಡಾರ್ಕ್ ಹ್ಯೂಮರ್]] ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಂಬೋ ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಂಡ್ ಎರಡರ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ರಾ ಏಜೆಂಟ್ ಆಗಿ ''ಬೀಸ್ಟ್'' ವಿಜಯ್ ಅಭಿನಯವಿದೆ&quot;. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/iklnq|title='Beast' movie review: Vijay as a mix of 'Rambo,' 'James Bond' to save a hostage situation - Entertainment Review|date=Apr 13, 2022|website=Manorama news|access-date=Apr 16, 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಬೀಸ್ಟ್'' [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯೂಎಸ್‌ಎ]] ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಶೋಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/wpRHV|title=Beast at No: 2 in Top 10 USA Premiere Grossing Tamil Films|date=Apr 14, 2022|website=boxoffice mojo|access-date=Apr 14, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/box-office/beast-usa-premiere-collection-vijay-starrer-breaks-rajinikanths-annaatthe-collection-to-become-the-formers-highest-grossing-film/articleshow/90761515.cms|title='Beast' USA premiere collection: Vijay starrer breaks Rajinikanth's film collection to become the Vijay's highest-grossing film|date=Apr 10, 2022|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220416153443/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/box-office/beast-usa-premiere-collection-vijay-starrer-breaks-rajinikanths-annaatthe-collection-to-become-the-formers-highest-grossing-film/articleshow/90761515.cms|archive-date=Apr 16, 2022|access-date=Apr 16, 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್]], [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಸಿಂಗಾಪುರ|ಸಿಂಗಾಪುರದಲ್ಲಿ]] ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ . &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/box-office/beast-overseas-box-office-collection-vijay-storms-the-international-market/articleshow/90841888.cms|title='Beast' overseas box office collection: Vijay storms the international market|date=Apr 14, 2022|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220430055805/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/box-office/beast-overseas-box-office-collection-vijay-storms-the-international-market/articleshow/90841888.cms|archive-date=Apr 30, 2022|access-date=Apr 30, 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಹಿಟ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೨೫೦ ಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/beast-box-office-collection-day-5-vijay-starrer-rs-200-crore-worldwide-7874311/|title=Beast box office collection day 5: Vjay-starrer earns Rs 200 crore worldwide, is declared a hit|last=Desk|first=Entertainment|date=19 April 2022|website=The Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20220420193205/https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/beast-box-office-collection-day-5-vijay-starrer-rs-200-crore-worldwide-7874311/|archive-date=20 April 2022|access-date=20 April 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://zeenews.india.com/tamil/movies/beast-movie-beats-valimai-box-office-collection-less-than-12-days-390612|title=Beast 12 days box office report|date=Apr 25, 2022|website=Zee Hindustan Tamil|language=ta|archive-url=https://web.archive.org/web/20220426161256/https://zeenews.india.com/tamil/movies/beast-movie-beats-valimai-box-office-collection-less-than-12-days-390612|archive-date=Apr 26, 2022|access-date=Apr 26, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.india.com/entertainment/thalapathy-vijay-beast-crosses-rs-250-crore-worldwide-box-office-despite-kgf-2-wave-check-detailed-collection-report-here-5377937/|title=Thalapathy Vijay's Beast Crosses Rs 250 Crore at Worldwide Box Office|last=Kumar|first=Vineeta|date=May 6, 2022|website=India.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220506165545/https://www.india.com/entertainment/thalapathy-vijay-beast-crosses-rs-250-crore-worldwide-box-office-despite-kgf-2-wave-check-detailed-collection-report-here-5377937/|archive-date=May 6, 2022|access-date=May 6, 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಬೀಸ್ಟ್'' ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ [[ನೆಟ್‍ಫ್ಲಿಕ್ಸ್|ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಹೆಚ್ಚು ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;ndtv ott&quot;&gt;{{Cite web|url=https://ndtv.in/bollywood/beast-trending-at-number-one-in-india-on-netflix-vijay-thalapathy-2972013|title=Beast trending worldwide on Netflix in top spots|date=May 14, 2022|website=NDTV|archive-url=https://web.archive.org/web/20220514070357/https://ndtv.in/bollywood/beast-trending-at-number-one-in-india-on-netflix-vijay-thalapathy-2972013|archive-date=May 14, 2022|access-date=May 14, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;netflix top global&quot;&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/LeVTj|title=Raw Hindi and Beast Netflix Top 10 - Global|date=May 18, 2022|website=top10.netflix.com|access-date=May 18, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://flixpatrol.com/top10/netflix/world/today/full/|title=TOP 10 on Netflix in the World on 2022 - FlixPatrol|date=May 13, 2022|website=FlixPatrol|archive-url=https://web.archive.org/web/20220513084706/https://flixpatrol.com/top10/netflix/world/today/full/|archive-date=May 13, 2022|access-date=May 13, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Raw beast&quot;&gt;{{Cite web|url=https://flixpatrol.com/title/beast-2022/top10/|title=Beast TOP 10 in Netflix global - FlixPatrol|date=May 13, 2022|website=FlixPatrol|archive-url=https://web.archive.org/web/20220513082925/https://flixpatrol.com/title/beast-2022/top10/|archive-date=May 13, 2022|access-date=May 13, 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಬೀಸ್ಟ್'' [[ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ಥಾನ್|ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್]] ನಲ್ಲಿ ಥಿಯೇಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tamil.filmibeat.com/news/beast-movie-released-in-usbekistan-first-movie-to-get-this-pride-094655.html|title=First Tamil film to release in Uzbekistan Beast!|last=S|first=Deepa|date=18 April 2022|website=filmibeat.com|language=ta|archive-url=https://web.archive.org/web/20220422051245/https://tamil.filmibeat.com/news/beast-movie-released-in-usbekistan-first-movie-to-get-this-pride-094655.html|archive-date=22 April 2022|access-date=22 April 2022}}&lt;/ref&gt;

೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಅವರು ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ದಿಲ್ ರಾಜು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅವರ ೬೬ ನೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ವಂಶಿ ಪೈಡಿಪಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಜನವರಿ ೨೦೨೩ ರಂದು ಹಿಂದಿ, ತೆಲುಗು, ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಡಬ್ ಆಗಿರುವ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thaman-confirms-thalapathy-66-is-not-a-bilingual-film-says-it-s-proper-tamil-movie-1948310-2022-05-12|title=Thaman confirms Thalapathy 66 is not a bilingual film, says it's proper Tamil movie dubbed to other languages|date=May 12, 2022|website=India Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20220518061032/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thaman-confirms-thalapathy-66-is-not-a-bilingual-film-says-it-s-proper-tamil-movie-1948310-2022-05-12|archive-date=May 18, 2022|access-date=May 18, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thalapathy-vijay-to-join-hands-with-director-vamshi-paidipally-official-announcement-out-1857428-2021-09-26|title=Thalapathy Vijay to join hands with director Vamshi Paidipally. Official announcement out|date=26 September 2021|website=India Today|access-date=30 September 2021}}&lt;/ref&gt; ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್‌ಗೆ ಜೋಡಿಯಾಗಿ [[ರಶ್ಮಿಕಾ ಮಂದಣ್ಣ]] ನಟಿಸಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/telugu/vijay-rashmika-mandanna-thalapathy-66-shoot-begins-see-photos-7855895/|title=Vijay and Rashmika Mandanna's Thalapathy 66 begins shoot. See photos|last=Desk|first=Entertainment|date=Apr 7, 2022|website=The Indian Express|access-date=Apr 30, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/varisu-vijay-rashmika-mandanna-romance-photo-leaked-vamshi-paidipally-dil-raju-tamil-news-322502|title=Vijay-Rashmika Mandanna romance pic from 'Varisu' leaked in spite of tight security - Tamil News|date=23 August 2022|website=IndiaGlitz.com|access-date=7 September 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/thalapathy-vijay-rashmika-thaman-varisu-first-single-release-date-shooting-wrap-up-latest-update-tamil-news-322965|title=Thalapathy Vijay starrer 'Varisu' first single to release on this day? - Hot buzz - Tamil News|date=2 September 2022|website=IndiaGlitz.com|access-date=7 September 2022}}&lt;/ref&gt; ೨೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೨ ರಂದು ವಿಜಯ್ ಅವರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಮುನ್ನಾದಿನದಂದು ''ವರಿಸು'' ಚಿತ್ರದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/vijays-thalapathy-66-is-varisu-first-look-poster-out/article65548633.ece|title=Vijay's Thalapathy 66 is Varisu, first-look poster out|date=21 June 2022|work=[[The Hindu]]|access-date=21 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220621134223/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/vijays-thalapathy-66-is-varisu-first-look-poster-out/article65548633.ece|archive-date=21 June 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijays-thalapathy-66-titled-vaarisu-in-tamil/articleshow/92250993.cms|title=Vijay's Thalapathy 66 titled Vaarisu in Tamil and Varasudu in Telugu|date=16 June 2022|website=The Times of India|access-date=14 July 2022}}&lt;/ref&gt; ತಮನ್ ಎಸ್ ''ವರಿಸು'' ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/music-director-thaman-shares-a-photo-from-the-sets-of-varisu/articleshow/93387746.cms|title=Music director Thaman shares a photo from the sets of ‘Varisu’|date=6 August 2022|website=The Times of India|access-date=9 August 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/varisu-video-clip-from-shooting-spot-leaked-vijay-and-prabhu-shoot-medical-emergency-scene-8091508/|title=Varisu video from sets leaked: Vijay, Sarathkumar, and Prabhu shoot scene|last=Desk|first=Entertainment|date=15 August 2022|website=The Indian Express|access-date=18 August 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/varisu-thalapathy-vijay-shoots-intense-action-sequence-vamsi-paidipallys-next-watch-viral-video-1173953|title=Varisu: Thalapathy Vijay shoots an intense action sequence for Vamsi Paidipally's next; Watch the viral video|last=Desk|first=Pinkvilla|date=15 August 2022|website=PINKVILLA|access-date=18 August 2022|archive-date=18 ಆಗಸ್ಟ್ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220818072940/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/varisu-thalapathy-vijay-shoots-intense-action-sequence-vamsi-paidipallys-next-watch-viral-video-1173953|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==== ಇತರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವಿಕೆ ====
ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮೊದಲ [[ಬಾಲಿವುಡ್|ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ]] ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, [[ಪ್ರಭುದೇವ]] ಸಹ-ನಟಿಸಿದ ''ರೌಡಿ ರಾಥೋರ್'' (೨೦೧೨) ಚಿತ್ರದ ''ಚಿಂತಾ ಚಿಂತಾ'' ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹಿಂದಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/tamil-star-vijay-does-cameo-in-rowdy-rathore/|title=Tamil star Vijay does cameo in Rowdy Rathore&amp;nbsp;– Bollywood Hungama|last=Hungama|first=Bollywood|date=7 May 2012|access-date=24 November 2017}}&lt;/ref&gt; ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಗೋಲ್ಡ್‌ಮೈನ್ಸ್ ಟೆಲಿಫಿಲ್ಮ್ಸ್‌ನಿಂದ ಹಿಂದಿಗೆ ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೋನಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಹಿಂದಿ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tvnews4u.com/sony-max-air-actor-vijays-action-blockbuster-bairavaa-29th-july/|title=Sony MAX to air actor Vijay's action blockbuster 'Bairavaa' on 29th July|date=25 July 2017|website=tvnews4u.com|access-date=11 January 2018}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಚಿತ್ರ ''ಮೆರ್ಸಲ್'' ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಕಠಿಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು, ಅದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ''ಗೋಲ್ಮಾಲ್ ಎಗೇನ್'' ಮತ್ತು ''[[ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ಗಿಂತ]]'' ಹೆಚ್ಚು ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/mersal-box-office-vijay-golmaal-again-secret-superstar-4901488/|title=Mersal box office: Vijay starrer unstoppable, gives tough competition to Golmaal Again, Secret Superstar in international markets|date=22 October 2017|access-date=24 November 2017}}&lt;/ref&gt; ''ಮೆರ್ಸಲ್'' [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್|ಯುಎಇ]] ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೯೦ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ''ಗೋಲ್ಮಾಲ್ ಎಗೇನ್'' ಮತ್ತು ''ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ಗಿಂತ'' ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.catchnews.com/regional-cinema/uae-box-office-mersal-emerges-the-winner-among-the-diwali-releases-including-golmaal-again-and-secret-superstar-89204.html|title=UAE Box Office: Mersal emerges the winner among the Diwali releases including Golmaal Again and Secret Superstar|work=CatchNews.com|access-date=9 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180909185240/http://www.catchnews.com/regional-cinema/uae-box-office-mersal-emerges-the-winner-among-the-diwali-releases-including-golmaal-again-and-secret-superstar-89204.html|archive-date=9 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಅವರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.daily-sun.com/post/601958/Vijay-Thalapatis-movie-of-the-month-is-coming-to-Bongo-this-Friday-as-|title=Vijay's movie released on Bangladesh OTT Bongo as &quot;Shinghopurush&quot; – Online Version|date=27 January 2022|website=www.daily-sun.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127071705/https://www.daily-sun.com/post/601958/Vijay-Thalapatis-movie-of-the-month-is-coming-to-Bongo-this-Friday-as-|archive-date=27 ಜನವರಿ 2022|access-date=27 January 2022|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ಜುಲೈ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ರಿಷ್ಟೆ ಸಿನೆಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಹಿಂದಿ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್ ''ಡೇಂಜರಸ್ ಖಿಲಾಡಿ ೩'' (೨೦೧೪) ( ''ವೆಟ್ಟೈಕಾರನ್‌ನ'' ಡಬ್ ಆವೃತ್ತಿ) ಮತ್ತು ''ಪೊಲೀಸ್ವಾಲಾ ಗುಂಡ ೨'' (೨೦೧೪) ( ''ಜಿಲ್ಲಾದ'' ಡಬ್ ಆವೃತ್ತಿ) ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ರೇಟಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ #೧ ಮತ್ತು #೩ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಟೆಲಿಕಾಸ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಸುರಾ'' ಪ್ರಸಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೋನಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಹಿಂದಿ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ರೇಟಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ #೫ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Indian TV channels&quot;/&gt; ೨೦೧೭ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ''ಖಾಕಿ ಔರ್ ಖಿಲಾಡಿ'' ಎಂಬ ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ಕತ್ತಿ'' ಚಿತ್ರದ ಹಿಂದಿ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು [[ಝೀ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್|ಜೀ ಸಿನಿಮಾ]] ಹಿಂದಿ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tvnews4u.com/zee-cinema-to-premiere-khaki-aur-khiladi-on-13th-december-at-8pm/|title=Zee Cinema to premiere Khaki Aur Khiladi on 13th December at 8PM|date=12 December 2017|website=tvnews4u.com|access-date=17 December 2017}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಟಾಪ್ ಓಪನರ್ ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಜುವನ್ನು ''ಮೀರಿಸಿದೆ.'' &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://onlookersmedia.in/latestnews/sarkar-breaks-sanju-record-become-indian-cinemas-highest-opening-day-grosser-2018/|title=Sarkar breaks Sanju record to become Indian cinema's highest opening day grosser in 2018|date=8 November 2018|website=onlookersmedia.in|language=en-US|access-date=19 November 2018}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.indiaglitz.com/thalapathy-vijay-sarkar-beats-ranbhir-kapoor-sanju-opening-collection-tamil-news-223749|title=Yipeee! Thalapathy Vijay's 'Sarkar' is now the biggest in Indian cinema&amp;nbsp;– Tamil Movie News&amp;nbsp;– IndiaGlitz.com|work=IndiaGlitz.com|access-date=19 November 2018}}&lt;/ref&gt; ''ಸರ್ಕಾರ್'' ೨೦೧೮ ರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ''ರಾಝಿ'', ''ಗೋಲ್ಡ್'' ಮತ್ತು ಅಮೀರ್ ಅವರ ''ಥಗ್ಸ್ ಆಫ್ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್'' ನಂತಹ ಅನೇಕ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುರಿಯಿತು. &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://m.businesstoday.in/story/sarkar-box-office-collection-vijay-starrer-among-top-10-indian-films-of-2018-breaks-record-of-raazi-gold/1/291326.html|title=Sarkar Box Office Collection: Vijay-starrer among top 10 Indian films of 2018, breaks record of Raazi, Gold|date=15 November 2018|website=m.businesstoday.in|language=en|access-date=18 November 2018|archive-date=18 ನವೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181118164636/https://m.businesstoday.in/story/sarkar-box-office-collection-vijay-starrer-among-top-10-indian-films-of-2018-breaks-record-of-raazi-gold/1/291326.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[ಝೀ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್|ಜೀ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ]] ''ವಿಜಯ್ ದಿ ಮಾಸ್ಟರ್'' ಟಿಆರ್‌ಪಿಯಲ್ಲಿ #೨ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. &lt;ref name=&quot;filmy2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/tamil/news/2021/master-hindi-trp-rating-vijay-starrer-makes-it-big-with-its-world-television-premiere-315268.html|title=Master Hindi TRP Rating: Vijay Starrer Makes It Big With Its World Television Premiere!|last=Hemachandran|first=Sruthi|date=10 June 2021|website=www.filmibeat.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623052626/https://www.filmibeat.com/tamil/news/2021/master-hindi-trp-rating-vijay-starrer-makes-it-big-with-its-world-television-premiere-315268.html|archive-date=23 June 2021|access-date=23 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಹಿಂದಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೯ ಕೋಟಿ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.india.com/entertainment/master-completes-50-stupendous-days-at-box-office-thalapathy-vijay-roars-in-tamil-nadu-figures-inside-4463824/|title=Master Thalapathy Vijay Roars in Box office - BO Figures Inside|last=Kumar|first=Vineeta|date=Mar 3, 2021|website=India.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220414174958/https://www.india.com/entertainment/master-completes-50-stupendous-days-at-box-office-thalapathy-vijay-roars-in-tamil-nadu-figures-inside-4463824/|archive-date=Apr 14, 2022|access-date=Apr 14, 2022}}&lt;/ref&gt; ೨೦೨೧ ರ ಟಾಪ್ ಟೆನ್ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ [[ಅಂತರಜಾಲ ಸಿನೆಮಾ ದತ್ತಸಂಚಯ|ಐಎಮ್‌ಡಿಬಿ]]ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಕೂಡ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. &lt;ref name=&quot;HinduTamil2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hindutamil.in/news/cinema/tamil-cinema/681344-vijay-s-master-tops-imdb-list-of-most-popular-indian-films-in-2021.html|title=2021ல் பிரபலமான இந்தியப் படங்கள்: முதலிடத்தில் மாஸ்டர்|last=Tamil|first=Hindu|date=12 June 2021|website=Hindu Tamil Thisai|language=ta|access-date=19 June 2021}}&lt;/ref&gt; ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಕುವೈತ್ ಮತ್ತು ಬಹ್ರೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ''ರಾ'' ಹಿಂದಿ ಹೆಚ್ಚು ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;netflix top global&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;Raw beast&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;ndtv ott&quot;/&gt;

ಜಿಲ್ಲೆಯ ತೆಲುಗು ಆವೃತ್ತಿಯು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಶಾಟ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಅದು ಸ್ವತಃ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದಂ ''ಅವರನ್ನು'' ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/telugu-dubbed-version-of-jilla-ready-for-release/article7157547.ece|title=Telugu version of 'Jilla' ready for release|date=30 April 2015|work=The Hindu|via=www.thehindu.com}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-15/vijays-jilla-returns-this-summer.html|title=Jilla returns ... this summer|date=4 March 2015|website=Behindwoods|archive-url=https://web.archive.org/web/20150604055008/http://behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-15/vijays-jilla-returns-this-summer.html|archive-date=4 June 2015|access-date=4 June 2015}}&lt;/ref&gt; ''ಸರ್ಕಾರ್'' &amp; ''ವಿಸ್ಲ್'' ತೆಲುಗು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}}೧೮ ಕೋಟಿ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/sarkar-20-day-box-office-collection-vijays-film-attains-hit-status-andhra-pradesh-786542|title=Sarkar 20-day box office collection: Vijay's film attains hit status in Andhra Pradesh|last=Hooli|first=Shekhar H|date=27 November 2018|website=IBTimes India|access-date=27 January 2021}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೨೦ ಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehansindia.com/cinema/tollywood/whistle-21-days-box-office-collection-report-581792|title=Whistle 21 days box office collection report|date=16 November 2019|website=Andhra Pradesh Breaking News, Telangana News, Hyderabad News Updates, Coronavirus Updates, Breaking News|access-date=27 January 2021|ref={{sfnref | Andhra Pradesh Breaking News, Telangana News, Hyderabad News Updates, Coronavirus Updates, Breaking News | 2019}}}}&lt;/ref&gt; ''ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್'' ತೆಲುಗು ಆವೃತ್ತಿಯು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೨೦ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/master-becomes-vijays-fifth-film-to-cross-rs-150-cr-revives-box-office-in-tamil-nadu-kerala-9216451.html|title=Master becomes Vijay's fifth film to cross Rs 150 cr, revives box office in Tamil Nadu, Kerala – Entertainment News, Firstpost|date=20 January 2021|website=Firstpost}}&lt;/ref&gt;

==== ಇತರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ====
ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟನೆ ಮತ್ತು ಗಾಯನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-to-sid-sriram-five-kollywood-singers-who-delivered-chartbuster-songs/photostory/75029400.cms|title=Five best singers in kollywood|date=7 April 2020|website=The Times of India|access-date=12 July 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಷ್ಟಕರವಾದ ನೃತ್ಯ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ|ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'' ವಿಜಯ್ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿನ ನೃತ್ಯದ ಚಲನೆಯನ್ನು &quot;ಶಕ್ತಿಯುತ ಮತ್ತು ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದ&quot; ಎಂದು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಿದೆ. ಅವರ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ನೃತ್ಯ ಚಲನೆಗಳು ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾದ ''ತಿರುಮಲೈ'', ''ಗಿಲ್ಲಿ, ಅಳಗಿಯ ತಮಿಳ್ಮಗನ್'' '', ಕುರುವಿ, ವಿಲ್ಲು'' ''ಮತ್ತು'' ''ಸುರ'' ''.'' &lt;ref name=&quot;dance&quot;/&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಚಿತ್ರದ ''ವಾತಿ'' ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಿಗ್ನೇಚರ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಸ್ಟೆಪ್ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಯಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಹಲವಾರು ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಅನುಕರಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/watch-r-ashwin-groove-to-hit-number-vaathi-coming-from-vijays-s-master-watch-101613545505612.html|title=Watch Indian cricketer R Ashwin groove to hit number &quot;Vaathi Coming&quot; from Vijays's Master|last=Pudipeddi|first=Haricharan|date=17 February 2021|website=Hindustan Times|access-date=12 July 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/madhuri-dixit-dances-to-vijays-vaathi-coming-along-with-2-bollywood-stars-video-goes-viral-tamil-news-290553|title=Madhuri Dixit dances to Vijay's Vaathi Coming along with 2 Bollywood stars; Video goes viral – Tamil News|date=9 July 2021|website=IndiaGlitz.com|access-date=12 July 2021}}&lt;/ref&gt; ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಹೊರತಾಗಿ, ಕೆನಡಾದ ಹುಡುಗರ ನೃತ್ಯ ತಂಡವು ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ವಾತಿ ಬರುವ'' ನೃತ್ಯ ಹಾಡಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿತು. &lt;ref name=&quot;superstar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/the-buzz/article/canadian-boys-dance-on-the-song-vaathi-coming-goes-virall/749254|title=Basement Gang Vaathi Coming – Canadian boys effortlessly groove to 'Vaathi Coming'|last=Saxena|first=Akanksha|date=25 April 2021|website=Trending &amp; Viral News|access-date=25 July 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರು ಸ್ವತಃ ಹಾಡಿರುವ &quot;ಜಾಲಿ ಓ ಜಿಮ್ಖಾನಾ&quot; ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹುಕ್ ಸ್ಟೆಪ್ ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ನೃತ್ಯದ ಚಲನೆಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿವೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/beast-song-jolly-o-gymkhana-thalapathy-vijay-pooja-hegde-video-7827111/|title=Beast song Jolly O Gymkhana: Vijay's voice makes this track an earworm, watch out for his hook step|last=Desk|first=Entertainment|date=19 March 2022|website=The Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20220319165926/https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/beast-song-jolly-o-gymkhana-thalapathy-vijay-pooja-hegde-video-7827111/|archive-date=19 March 2022|access-date=19 March 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಫಿಲ್ಮ್ ಸಾಂಗ್ ''ಅರೇಬಿಕ್ ಕುತು'' ಕೂಡ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು, ವಿಜಯ್ ಅವರ ನೃತ್ಯದ ಚಲನೆಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದವು ಮತ್ತು ಇದು [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ|ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ]] ಹಿಟ್ ಆಗಿತ್ತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://ghostarchive.org/varchive/C77M8nM6p1E|title=Korean Reacts To Arabic Kuthu - Beast - Thalapathy Vijay|date=Feb 14, 2022|website=JeongWon TV|access-date=Apr 19, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/beast-big-update-here-first-single-promo-vijay-pooja-hegde-starrer-video-845496|title=Beast Big Update: Here is the First Single Promo from Vijay, Pooja Hegde-Starrer [Video]|last=IBTimes|date=7 February 2022|website=ibtimes.co.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20220207225015/https://www.ibtimes.co.in/beast-big-update-here-first-single-promo-vijay-pooja-hegde-starrer-video-845496|archive-date=7 February 2022|access-date=8 February 2022}}&lt;/ref&gt; ನಟಿ [[ಸಾಯಿ ಪಲ್ಲವಿ]] ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ತಾನು ವಿಜಯ್ ಅವರ ನೃತ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಅಭಿಮಾನಿ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಕೆಲವು ನೃತ್ಯದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=rQxuxdGOK3M|title=I am a Big Fan of Vijay sir says Sai Pallavi|date=19 December 2019|website=Thanthi Tv|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713124945/https://www.youtube.com/watch?v=rQxuxdGOK3M|archive-date=13 ಜುಲೈ 2021|access-date=13 July 2021|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

==ಜನಪ್ರಿಯತೆ ==
[[ಚಿತ್ರ:Vijay_at_Puli_Audio_Launch.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/95/Vijay_at_Puli_Audio_Launch.jpg/155px-Vijay_at_Puli_Audio_Launch.jpg|left|thumb|233x233px| ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwBTU&quot;&gt;ಪುಲಿ&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt; ಆಡಿಯೋ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್]]
ವಿಜಯ್ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. &lt;ref name=&quot;popular&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thuppakki-to-sarkar-five-times-when-master-actor-vijay-handled-controversies-with-a-calm-demeanor/photostory/73982034.cms|title='Thuppakki' to 'Sarkar': Five times when 'Master' actor Vijay handled controversies with a calm demeanor|date=6 February 2020|website=The Times of India|language=en|access-date=18 May 2020}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಮತ್ತು ಟ್ವಿಟರ್ ಎರಡರಿಂದಲೂ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹುಡುಕಿದ ಮತ್ತು ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ ನಟ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt; ಭಾರತೀಯ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳ ಗಳಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ''ಫೋರ್ಬ್ಸ್'' ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ೧೦೦ ಪಟ್ಟಿಯ ಭಾರತೀಯ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೨ ರಿಂದ ೨೦೧೯ ರವರೆಗೆ, ಅವರು #೨೮ ರಿಂದ #೪೭ ಸ್ಲಾಟ್ ನಡುವೆ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಹೊಂದಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://forbesindia.com/lists/2012-celebrity-100/1395/1|title=2012 Celebrity 100&amp;nbsp;– Forbes India Magazine|website=Forbes India|access-date=24 November 2017|archive-date=11 ಜುಲೈ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150711071335/http://forbesindia.com/lists/2012-celebrity-100/1395/1|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/lists/2013-celebrity-100/1439/all|title=2013 Celebrity 100&amp;nbsp;– Forbes India Magazine|website=Forbes India|access-date=24 November 2017|archive-date=5 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205195733/http://www.forbesindia.com/lists/2013-celebrity-100/1439/all|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/lists/2014-celebrity-100/1489/all|title=2014 Celebrity 100&amp;nbsp;– Forbes India Magazine|website=Forbes India|access-date=24 November 2017|archive-date=18 ಆಗಸ್ಟ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170818012213/http://www.forbesindia.com/lists/2014-celebrity-100/1489/all|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/lists/2016-celebrity-100/1587/all|title=2016 Celebrity 100&amp;nbsp;– Forbes India Magazine|website=Forbes India|access-date=24 November 2017|archive-date=5 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205082304/http://www.forbesindia.com/lists/2016-celebrity-100/1587/all|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;forbesmagz&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;2018 list&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;2019 list&quot;/&gt; ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಟ್ರೇಡ್ ವಿಶ್ಲೇಷಕ ಲೆ‌ಎಮ್ ಕೌಶಿಕ್ ''ಫಸ್ಟ್‌ಪೋಸ್ಟ್‌ಗೆ ಹೇಳಿದರು,'' &quot;ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ವಿಜಯ್ [[ರಜನೀಕಾಂತ್|ರಜನಿಕಾಂತ್]] ನಂತರದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸ್ಟಾರ್ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ $ ೨೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಜೀವಮಾನದ ಗಳಿಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಯಾವುದೇ ನಟನ ದೊಡ್ಡ ಕನಸು. ''ಮೆರ್ಸಲ್'' ಮತ್ತು ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಮೂಲಕ ವಿಜಯ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಆ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt; ೨೦೧೯ ರಿಂದ, ವಿಜಯ್ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲೂ ರಜನಿಕಾಂತ್ ಅವರನ್ನು ಮೀರಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/bigil-beats-rajinikanths-petta-to-become-the-highest-earning-tamil-film-of-2019-in-overseas-markets-7645311.html|title=Vijay surpassed Rajinikanth in overseas markets|date=November 13, 2019|website=Firstpost|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229104236/https://www.firstpost.com/entertainment/bigil-beats-rajinikanths-petta-to-become-the-highest-earning-tamil-film-of-2019-in-overseas-markets-7645311.html|archive-date=December 29, 2021|access-date=December 29, 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅವರ ಸ್ಟಾರ್‌ಡಮ್‌ನಿಂದಾಗಿ $ ೩೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. &lt;ref name=&quot;Tartaglione Tartaglione 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://deadline.com/2021/01/master-vijay-soul-demon-slayer-india-china-global-international-box-office-1234679202/|title='Soul' Shines In Korea Debut; 'Master' Blast Encourages India Biz; Japan's 'Demon Slayer' Topping $350M – International Box Office|last=Tartaglione|first=Nancy|date=24 January 2021|website=Deadline|archive-url=https://web.archive.org/web/20210907071333/https://deadline.com/2021/01/master-vijay-soul-demon-slayer-india-china-global-international-box-office-1234679202/|archive-date=7 September 2021|access-date=10 July 2021}}&lt;/ref&gt; ಯೂಕೆ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ಗೆ ಬಂದಾಗ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ''ಅತ್ಯುನ್ನತ'' ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.&quot; &lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/tracing-vijays-exponentially-increasing-box-office-dominance-over-the-years-in-tamil-nadu-kerala-and-overseas-6863121.html|title=Tracing Vijay's exponentially increasing box office dominance over the years in Tamil Nadu, Kerala and overseas- Entertainment News, Firstpost|date=22 June 2019|website=Firstpost|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828125617/https://www.firstpost.com/entertainment/tracing-vijays-exponentially-increasing-box-office-dominance-over-the-years-in-tamil-nadu-kerala-and-overseas-6863121.html|archive-date=28 August 2021|access-date=8 June 2020}}&lt;/ref&gt;

ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸಹವರ್ತಿ ಉದ್ಯಮಗಳಿಂದ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಉನ್ನತ ಸಮಕಾಲೀನರು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರರಂಗದ ಮಹೇಶ್ ಬಾಬು, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ''ಫಸ್ಟ್‌ಪೋಸ್ಟ್'' ಬರಹಗಾರ ಸುರೇಂಧರ್ ಎಂಕೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt; ಅನಾಮಧೇಯರಾಗಿ ಉಳಿಯಲು ಬಯಸಿದ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಗರೋತ್ತರ ವಿತರಕರು ''ಫಸ್ಟ್‌ಪೋಸ್ಟ್‌ಗೆ'' ಹೇಳಿದರು, &quot;ಮಹೇಶ್ ಬಾಬು ಅವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಮೊತ್ತವು ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ $೪ ರಿಂದ ೫ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಇರುತ್ತದೆ, ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಸತತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ತ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ&quot;. &lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt; ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಸಾಗರೋತ್ತರ ವಿತರಕರು, &quot; [[ಅಜಿತ್ ಕುಮಾರ್|ಅಜಿತ್‌ನ]] ''ವೇದಾಳಂ, ವಿವೇಗಂ'' ಮತ್ತು ''ವಿಶ್ವಾಸಂ'' ಎಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟಿಗೆ $೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಸಾಗರೋತ್ತರ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ. ಅಜಿತ್ ಅವರನ್ನು ವಿಜಯ್ ಅವರ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಮಾನು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವರ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಯಾವುದೇ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಅಟ್ಲೀ ಮತ್ತು ಎಆರ್ ಮುರುಗದಾಸ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಸಹಯೋಗವು ಅವರ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದೆ. ಅವರು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಹ ಅವರ ಬಲವಾದ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಪುಲ್‌ಗೆ ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ.&quot; &lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;

ವಿಜಯ್ ಕೇರಳದಲ್ಲೂ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ''[[ಬಾಹುಬಲಿ 2:ದ ಕನ್‍ಕ್ಲೂಝ಼ನ್|ಬಾಹುಬಲಿ ೨: ದಿ ಕನ್‌ಕ್ಲೂಷನ್‌ನ]]'' ಆರಂಭಿಕ ದಿನದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಮುರಿದು, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗಳಿಕೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. &lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt; ಕೇರಳ ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್|ಯುಎಇ]] - ಜಿಸಿಸಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್ ಇರ್ಷಾದ್, &quot;ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ದಿನದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು &quot;ಬಿಗ್ ಮಿಸ್&quot; ( [[ಮಮ್ಮುಟ್ಟಿ]] ಮತ್ತು [[ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್‌|ಮೋಹನ್‌ಲಾಲ್‌ಗೆ]] ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿ ಎಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಏಕೈಕ ಇತರ ಭಾಷೆಯ ನಟ ವಿಜಯ್ ಮಾತ್ರ. ) ''ಗಿಲ್ಲಿ'' ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು. ಇದು [[ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್]] ಅವರ ''[[ಇಂಡಿಯನ್(೧೯೯೬ ರ ಚಿತ್ರ)|ಇಂಡಿಯನ್]]'' ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ''ಪೊಕ್ಕಿರಿ'' ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಸ್.ಶಂಕರ್ ಮತ್ತು [[ವಿಕ್ರಮ್ (ನಟ)|ವಿಕ್ರಮ್]] ಅವರ ''ಅಣ್ಣಿಯನ್'' ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದಿದೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್‌ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ''ಪೊಕ್ಕಿರಿಯಿಂದ'' ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಇಂದಿಗೂ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ.&quot; &lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;

೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಕೋಕಾ-ಕೋಲಾ ಇಂಡಿಯಾ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.chennaibest.com/cityresources/food_and_dining/cokeinterview.asp|title=Interview&amp;nbsp;– Coca-Cola India|website=chennaibest.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20140403012104/http://chennaibest.com/cityresources/Food_and_Dining/cokeinterview.asp|archive-date=3 April 2014|access-date=24 April 2014}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- {{Cite news|url=http://hindu.com/2001/04/20/stories/0420401y.htm|title=Things go better for Coke with Vijay|last=Kamath|first=Sudhish|date=20 April 2001|work=[[The Hindu]]|access-date=17 July 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20050114211954/http://www.hindu.com/2001/04/20/stories/0420401y.htm|archive-date=14 January 2005|location=Chennai, India}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ [[ಐಟಿಸಿ ನಿಯಮಿತ (ಐಟಿಸಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್)|ಸನ್‌ಫೀಸ್ಟ್]] ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://vijayrdpgirls.blogspot.com/2014/12/vijays-endorsements.html|title=Actor Vijay: vijay's endorsements|date=10 December 2014|website=Vijayrdpgirls.blogspot.com|access-date=13 July 2015}}&lt;/ref&gt; ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ [[ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್‌ಕಿಂಗ್ಸ್|ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್‌ಗೆ]] ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.extramirchi.com/actress/vijay-nayantara-ipl-chennai-super-kings-brand-ambassadors/|title=Vijay in IPL &quot;Chennai Super Kings&quot; brand ambassadors|date=19 March 2008|website=Extramirchi.com|access-date=28 June 2012}}&lt;/ref&gt; ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ಕೋಕಾ-ಕೋಲಾ ಇಂಡಿಯಾ [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ]] ವಿಜಯ್ ಅವರ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಆಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಮತ್ತೆ ಕೋಕಾ-ಕೋಲಾ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/cons-products/fmcg/cocacola-signs-up-vijay-as-brand-ambassador-for-tamil-nadu/articleshow/4202371.cms?from=mdr|title=CocaCola signs up Vijay as brand ambassador for Tamil Nadu|last=Ramesh|first=Nandini Sivakumar &amp; Niranjana|date=27 February 2009|work=The Economic Times|access-date=7 June 2020}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/45325.html|title=Coke signs up Vijay as brand ambassador|website=IndiaGlitz|access-date=18 July 2010|archive-date=3 ಮಾರ್ಚ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090303233317/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/45325.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ತಮ್ಮ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಆಗಿ ಜೋಸ್ ಅಲುಕ್ಕಾಸ್ ಅವರು ವಿಜಯ್ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|url=http://news.chennaionline.com/chennai/South-Indian-actor-Vijay-brand-ambassador-of-Jos-Alukkas/3bab0eac-9bf4-4080-967b-b89dda6d8008.col|title=South Indian actor Vijay brand ambassador of Jos Alukkas|website=News.chennaionline.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20110505082752/http://news.chennaionline.com/chennai/South-Indian-actor-Vijay-brand-ambassador-of-Jos-Alukkas/3bab0eac-9bf4-4080-967b-b89dda6d8008.col|archive-date=5 May 2011|access-date=18 January 2011}}&lt;/ref&gt; ಟಾಟಾ ಡೊಕೊಮೊ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/73101.html|title=Vijay to endorse Docomo|website=Indiaglitz|access-date=25 October 2011|archive-date=27 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111027110201/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/73101.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಮೂರನೇ ದರ್ಜೆಯ [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ|ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಎಜುಕೇಶನ್]] ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಂಗಲ್ ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ಪುರುಷರು ಧರಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ವೇಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಶರ್ಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆ. &lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.indiaglitz.com/thalapathy-vijay-in-cbse-school-text-book-reference-for-cultural-attire-tamil-news-202815|title=Thalapathy Vijay in text books now! - Tamil Movie News&amp;nbsp;– IndiaGlitz|work=IndiaGlitz.com|access-date=14 December 2017}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- {{Cite news|url=http://www.cover365.in/thalapathy-vijay-in-cbse-text-books-3761/|title=Actor Vijay in CBSE 3rd grade Book|date=14 December 2017|work=Cover365|access-date=26 December 2017|archive-date=26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226182307/http://www.cover365.in/thalapathy-vijay-in-cbse-text-books-3761/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾ, ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ [[ಟ್ವಿಟ್ಟರ್|ಟ್ವಿಟರ್]] ಇಂಡಿಯಾದ ಪ್ರಕಾರ 'ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಶ್‌ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚು ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಲಾದ' ಟಾಪ್ ೧೦ ''ಬಿಗಿಲ್'' ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮರುಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ ಟ್ವೀಟ್ ಆಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.forbesindia.com/celebprofile2019/vijay/1819/93|title=Vijay&amp;nbsp;– Forbes India Magazine|website=Forbes India|language=en|access-date=8 June 2020|archive-date=8 ಜೂನ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200608165224/https://www.forbesindia.com/celebprofile2019/vijay/1819/93|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ನೈವೇಲಿಯ ಶೂಟಿಂಗ್ ಸ್ಪಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ತೋರಿಸಿರುವ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಸೆಲ್ಫಿಯನ್ನು [[ಟ್ವಿಟ್ಟರ್|ಟ್ವಿಟರ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ &quot;ಧನ್ಯವಾದ ನೈವೇಲಿ&quot; ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖದೊಂದಿಗೆ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವಿದ್ಯಮಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ೧೪೫.೭ಕೆ ರಿಟ್ವೀಟ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ, ಎಕ್ಲಿಪ್ಸ್ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೆಲ್ಫಿ ಕೂಡ ಟ್ವಿಟರ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಪ್ರಕಾರ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ರಿಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ ಫೋಟೋವಾಗಿ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/actor-vijays-selfie-with-fans-most-retweeted-on-twitter-in-2020/article33273273.ece|title=Actor Vijay's selfie with fans most retweeted on Twitter in 2020|last=Bhargava|first=Yuthika|date=8 December 2020|work=The Hindu|access-date=27 April 2021|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; ಚಿತ್ರವು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ೩೭೬.೬ಕೆ ಮತ್ತು ೯.೮ ಕೋಟ್ ಟ್ವೀಟ್‌ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ, ಇದು ಟ್ವಿಟ್‌ರ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ನಟನ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.  ೨೦೨೧ ರ ಟ್ವಿಟ್ಟರ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ನಟ ವಿಜಯ್ ಟ್ವಿಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡಲ್‌ನಿಂದ ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಫಿಲ್ಮ್ ಫಸ್ಟ್ ಲುಕ್ ಟ್ವೀಟ್ ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮರುಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಲಾದ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟ-ಪೋಸ್ಟ್ ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಹೆಚ್ಚು-ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ-ಹ್ಯಾಶ್‌ಟ್ಯಾಗ್-ಮತ್ತು-ಮಾತನಾಡಿದ- ವರ್ಷದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/vijays-beast-first-look-update-is-top-indian-entertainment-tweet-of-2021/article37907854.ece|title=Vijay's 'Beast' first look update is top Indian Entertainment tweet of 2021|last=The Hindu Net Desk|date=9 December 2021|website=The Hindu|access-date=9 December 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-dominates-twitter-master-becomes-the-most-tweeted-hashtag-of-the-year-for-an-indian-film/articleshow/88180968.cms|title=Vijay dominates Twitter: 'Master' becomes the most tweeted hashtag of the year for an Indian film|date=9 December 2021|website=The Times of India|access-date=9 December 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2021/dec/09/vijays-post-on-beast-most-liked-and-retweeted-tweet-from-film-industry-in-india-2393612.html|title=Vijay's post on 'Beast' most liked and retweeted tweet from film industry in India|date=9 December 2021|website=The New Indian Express|access-date=9 December 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಟ್ವಿಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯಲ್ಲಿ # ೧ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thalapathy-vijay-is-the-most-talked-about-actor-in-south-india-in-2021-on-twitter-see-full-list-1886916-2021-12-12|title=Thalapathy Vijay is the most talked-about South Indian actor in 2021 on Twitter. See full list|date=12 December 2021|website=India Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105051459/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thalapathy-vijay-is-the-most-talked-about-actor-in-south-india-in-2021-on-twitter-see-full-list-1886916-2021-12-12|archive-date=5 January 2022|access-date=13 December 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಟ್ವಿಟರ್ ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಚರ್ಚಿಸಲಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ # ೧ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಬೀಸ್ಟ್'' ವರ್ಷದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/from-vikram-and-kgf-chapter-2-to-beast-2022s-most-talked-about-films-on-indian-twitter-were-from-the-south/article65856460.ece|title=Beast 2022’s most talked-about films on Indian Twitter were from the south|last=The Hindu Bureau|date=6 September 2022|website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20220907060902/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/from-vikram-and-kgf-chapter-2-to-beast-2022s-most-talked-about-films-on-indian-twitter-were-from-the-south/article65856460.ece|archive-date=7 September 2022|access-date=7 September 2022}}&lt;/ref&gt;

ವಿಜಯ್ ಅವರು ಸೂಪರ್ ಹೀರೋ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರು ಮತ್ತು ''ಕುರುವಿ'', ''ಸುರ'', ''ವೇಲಾಯುಧಂ'' ಮತ್ತು ''ಪುಲಿ'' ಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಧಾರಣ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡರು . &lt;ref name=&quot;The Times of India 2020&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohan-raja-genelia-recall-fond-memories-of-vijays-velayudham/articleshow/78867040.cms|title=Mohan Raja, Genelia recall fond memories of Vijay's Velayudham|date=26 October 2020|website=The Times of India|access-date=5 May 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Sify 2008&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/kuruvi-imagegallery-5-movies-jdwmQejcicisi.html|title=Kuruvi 5|date=17 April 2008|website=Sify|access-date=19 May 2021|archive-date=2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181202201903/http://www.sify.com/movies/kuruvi-imagegallery-5-movies-jdwmQejcicisi.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Times&quot;/&gt; ಸಿಫಿ ಅವರನ್ನು &quot;ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮನುಷ್ಯ&quot; ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;Sifyind&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/ilayathalapathy-vijay-man-of-the-masses-imagegallery-kollywood-kirmPndigdesi.html|title=Ilayathalapathy Vijay: Man of the masses.|website=Sify|access-date=14 May 2021|archive-date=7 ಮಾರ್ಚ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170307142018/http://www.sify.com/movies/ilayathalapathy-vijay-man-of-the-masses-imagegallery-kollywood-kirmPndigdesi.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ಕಲಾತ್ಮಕತೆ ==
ವಿಜಯ್ ಒಬ್ಬ ಅನನ್ಯ ಬಹುಮುಖ ನಟ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿಭಿನ್ನ ನೋಟದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;versatile&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;best films&quot; /&gt; ಅವರು ತಮ್ಮ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಚಿತ್ರಗಳು, ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ''ಪ್ರಿಯಮುದನ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಸಂತ್ ಮತ್ತು ಅಳಗಿಯ ''ತಮಿಳು ಮಗನ್'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಮುಂತಾದ ಬೂದು ಛಾಯೆಯ ಪಾತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ನಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯವು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. &lt;ref name=&quot;best films&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;grey&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/azhagiya-tamil-magan-review-tamil-14557729.html|title=Azhagiya Tamil Magan|archive-url=https://web.archive.org/web/20131204024337/http://www.sify.com/movies/azhagiya-tamil-magan-review-tamil-14557729.html|archive-date=4 December 2013|access-date=26 October 2016}}&lt;/ref&gt; ನಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಅನನ್ಯತೆಯು ನಟನೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದ ನಡುವಿನ ಗಡಿಯನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿತು. &lt;ref name=&quot;unique&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/tamil/news/2022/thalapathy-66-no-action-scenes-for-vijay-in-the-film-says-reports-333780.html|title=Thalapathy Vijay's uniqueness in performance|date=29 April 2022|website=film news|archive-url=https://web.archive.org/web/20220728064925/https://www.filmibeat.com/tamil/news/2022/thalapathy-66-no-action-scenes-for-vijay-in-the-film-says-reports-333780.html|archive-date=28 July 2022|access-date=28 July 2022}}&lt;/ref&gt; ೨೦೦೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರು ವಿಜಯ್ ಅವರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು, ಅವರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;best films&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;grey&quot; /&gt; ೨೦೧೦ ಮತ್ತು ೨೦ ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ನಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯವು ಅವರ ನೃತ್ಯ ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿತ್ತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ವಿಜಯ್ ಅವರನ್ನು ನಟರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೃತ್ಯಗಾರ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://odishatv.in/news/entertainment/thalapathy-vijay-got-some-serious-dance-moves-watch-throwback-video-179997|title=Thalapathy Vijay got some octane dance moves|website=odisha news|archive-url=https://web.archive.org/web/20220728090916/https://odishatv.in/news/entertainment/thalapathy-vijay-got-some-serious-dance-moves-watch-throwback-video-179997|archive-date=28 July 2022|access-date=28 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;unique&quot; /&gt; ''ತುಳ್ಳದ ಮನಮು ತುಳ್ಳುಂ'' '','' ''ಷಹಜಹಾನ್'' '','' ಸಚಿನ್, ಕತ್ತಿ ಮತ್ತು ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಅಳುವ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಗೆ ಎಮೋಟ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;emote&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;grey&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;best films&quot; /&gt; ''ಪ್ರಿಯಮುದನ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ತನ್ನ ಗೆಳತಿಯ ತಂದೆಯನ್ನು ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿಂದ ಟೆರೇಸ್‌ನಿಂದ ತಳ್ಳಿದಾಗ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಗಾಬರಿಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ವೀರರ ಪಾತ್ರಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಖಳನಾಯಕನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಟಿಸಬಹುದೆಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref name=&quot;versatile&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/happy-birthday-vijay-thuppakki-to-bigil-5-of-thalapathys-biggest-blockbusters-2680957.html|title=Film facts about versatile actor Thalapathy Vijay|date=22 June 2020|website=News18|archive-url=https://web.archive.org/web/20220726092912/https://www.news18.com/news/movies/happy-birthday-vijay-thuppakki-to-bigil-5-of-thalapathys-biggest-blockbusters-2680957.html|archive-date=26 July 2022|access-date=26 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;grey&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/photos/slideshows/2020/jun/13/23years-of-priyamudan-22-lesser-known-facts-aboutthe-90s-thriller-whichhad-vijay-acing-the-grey-1057.html|title=Vijay in grey shades in Priyamudan|date=16 January 2021|website=cinema express|archive-url=https://web.archive.org/web/20220727060237/https://www.cinemaexpress.com/photos/slideshows/2020/jun/13/23years-of-priyamudan-22-lesser-known-facts-aboutthe-90s-thriller-whichhad-vijay-acing-the-grey-1057.html|archive-date=26 July 2022|access-date=26 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;unique&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/david-warner-as-thalapathy-vijay-epic-and-unmissable-master-and-sarkar-video-go.html|title=Thalapathy Vijay's unique acting skills|date=18 February 2021|website=Behindwoods|archive-url=https://web.archive.org/web/20220726095003/https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/david-warner-as-thalapathy-vijay-epic-and-unmissable-master-and-sarkar-video-go.html|archive-date=26 July 2022|access-date=26 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;emote&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.cscsarchive.org/MediaArchive/art.nsf/(docid)/6DAFFE93F21EFCB765256941003DC8B0|title=Thullada manamum thullum (Tamil)|last=Lakshmy|date=14 February 1999|work=[[Deccan Herald]]|access-date=4 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20090213235753/http://www.cscsarchive.org/MediaArchive/art.nsf/(docid)/6DAFFE93F21EFCB765256941003DC8B0|archive-date=13 February 2009}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;best films&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/top-20-best-films-of-vijay/12-priyamudan1998.html|title=Priyamudan and other films of Vijay- Top 20 Best Films of Vijay|date=27 July 2022|website=Behindwoods|archive-url=https://web.archive.org/web/20220727063556/https://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/top-20-best-films-of-vijay/12-priyamudan1998.html|archive-date=27 July 2022|access-date=27 July 2022}}&lt;/ref&gt;

ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿನಿಮಾಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ, ವಿಜಯ್ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಕುಲ್ ''ನಿಲವು'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಮೃತಿಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ, ''ಬಿಗಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ'' ವಯಸ್ಸಾದ ದರೋಡೆಕೋರನಾಗಿ ಮತ್ತು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಮದ್ಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ''ಮಾಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ'' ತನ್ನ ನಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ವಿಕಲಚೇತನರ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/bigil-film-review-ratings-live-viewers-response-807718|title=Bigil film review and ratings by viewers|last=Upadhyaya|first=Prakash|date=25 October 2019|website=IBTimes India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220726162056/https://www.ibtimes.co.in/bigil-film-review-ratings-live-viewers-response-807718|archive-date=26 July 2022|access-date=26 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-flawed-hero-politics-master-141922|title=Vijay as the flawed hero in Master|date=21 January 2021|website=The News Minute|archive-url=https://web.archive.org/web/20220726164432/https://www.thenewsminute.com/article/vijay-flawed-hero-politics-master-141922|archive-date=26 July 2022|access-date=26 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2000/jan/19kannu.htm|title=Rediff On The NeT, Movies: Review of Kannukkul Nilavu|date=2000-01-19|website=Rediff.com|access-date=2012-08-25}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎಂದಿನ ಅಭಿನಯದ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಮುರಿದರು ಮತ್ತು ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಾಢ ಹಾಸ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಸೌಮ್ಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಸ್ಟೊಯಿಕ್ ಕಚ್ಚಾ ಏಜೆಂಟ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-in/entertainment/other/beast-movie-review-humour-and-zany-performance-save-vijay-s-inconsistent-film/ar-AAWajiS|title=Beast review|date=9 August 2022|website=msn|archive-url=https://web.archive.org/web/20220809065303/https://www.msn.com/en-in/entertainment/other/beast-movie-review-humour-and-zany-performance-save-vijay-s-inconsistent-film/ar-AAWajiS|archive-date=9 August 2022|access-date=9 August 2022}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ತಮ್ಮ ನಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಪರದೆಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಝೀ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ, ಆದರೆ [[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ|ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]] ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅವರ ಒಳಸಂಚು ಪಂಚ್ ಡೈಲಾಗ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zee5.com/zee5news/thalapathy-vijay-becomes-the-highest-paid-tamil-actor-charges-a-whopping-amount-for-beast|title=Thalapathy Vijay's amazing acting skills|last=Shyam|first=Shrudi|date=24 June 2021|website=ZEE5|archive-url=https://web.archive.org/web/20220808094400/https://www.zee5.com/zee5news/thalapathy-vijay-becomes-the-highest-paid-tamil-actor-charges-a-whopping-amount-for-beast|archive-date=8 August 2022|access-date=8 August 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/web-stories/10-famous-punch-lines-of-vijay/photostory/83715438.cms|title=10 famous punch lines of Vijay|last=Kumar|first=K Praveen|date=22 June 2021|website=Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220808095447/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/web-stories/10-famous-punch-lines-of-vijay/photostory/83715438.cms|archive-date=8 August 2022|access-date=8 August 2022}}&lt;/ref&gt;

== ಪರೋಪಕಾರ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ ==
[[ಚಿತ್ರ:Tamil_Film_actor_Vijay_Celebrating_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate_Chennai_8_(cropped).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/Tamil_Film_actor_Vijay_Celebrating_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate_Chennai_8_%28cropped%29.jpg/205px-Tamil_Film_actor_Vijay_Celebrating_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate_Chennai_8_%28cropped%29.jpg|alt=|thumb|242x242px| ವಿಜಯ್ ಅವರು ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈನ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕಾನ್ಸುಲೇಟ್ ಜನರಲ್‌ನಲ್ಲಿ [[ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನ|ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನದಂದು]]]]
ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದಂದು, ೨೨ ಜೂನ್ ೨೦೦೭, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಎಗ್ಮೋರ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಜನರಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಉಂಗುರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/jul-12-02/vijay-educational-awards-09-07-12.html|title=Vijay Gives Away Awards|date=9 July 2012|website=Behindwoods|access-date=9 July 2012}}&lt;/ref&gt; ಮೇ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಕಿರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ವೀಡಿಯೊ ''ಹೀರೋವಾ?'' ''ಝೆರೋವಾ?'', ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/Events/15290.html|title=Events&amp;nbsp;– Herova? Zerova? Educational Awareness Campaign|date=16 May 2008|website=IndiaGlitz|access-date=26 February 2011|archive-date=17 ಮೇ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080517085516/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/events/15290.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಆಂತರಿಕ ಯುದ್ಧ|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ]] ಕೊನೆಯ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರವು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ತಮಿಳರನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಆಂದೋಲನವಾಗಿ ವಿಜಯ್ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ [[ಉಪವಾಸ]] ಮಾಡಿದರು. ವಿಜಯ್ ಅವರು ೧೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೮ ರಂದು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಎಂಟು ಗಂಟೆಗಳ ಉಪವಾಸವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮೊದಲು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರ ಸಂಘ (ಎಸ್‌ಐಎಫ್‌ಎಫ್‌ಎ) ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದ ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಆಯೋಜಿಸಿದ ಉಪವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಚೆಪಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆತ್ತವರಾದ ಎಸ್‌ಎ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಮತ್ತು ಶೋಬಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಉಪವಾಸವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. [[ತಿರುನೆಲ್ವೆಲಿ|ತಿರುನಲ್ವೇಲಿ]], [[ತಿರುಚ್ಚಿರಾಪಳ್ಳಿ|ತಿರುಚಿರಾಪಳ್ಳಿ]], ಪುದುಕೊಟ್ಟೈ, [[ಮಧುರೈ]], ಈರೋಡ್, [[ವೆಲ್ಲೋರ್|ವೆಲ್ಲೂರು]] ಮತ್ತು ಧರ್ಮಪುರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.oneindia.com/2008/11/16/tamil-actor-vijay-leads-fast-on-tamils-issue-1226829768.html|title=Tamil actor Vijay leads fast on Tamils issue|last=Staff|date=16 November 2008|website=oneindia.com|language=en|access-date=8 June 2020}}&lt;/ref&gt; ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ತಮಿಳರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ ವಿಜಯ್, “ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ತಮಿಳರಿಗೆ ನನ್ನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ನನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ನಾನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಈ ಆಂದೋಲನಕ್ಕೆ ಭಾಗಿಯಗಿದ್ದೆನೆ ಮತ್ತು ಇದು ನಾನು ನನ್ನ ಸವಲತ್ತು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತೇನೆ&quot;. ಎಂದು ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಕದನ ವಿರಾಮದ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ, ವಿಜಯ್ ಹೇಳಿದರು, “ನಾವು ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ತಮಿಳರಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಆಂದೋಲನವು ಅವರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಬಲವಾದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ&quot; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/vijay-fans-observe-fast-over-lankan-tamils-issue-391246|title=Vijay, fans observe fast over Lankan Tamils issue|website=NDTV.com|access-date=8 June 2020}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರವು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ತಮಿಳರ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧಾಪರಾಧಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ ಎಸ್‌ಐಎಫ್‌ಎಫ್‌ಎ ಆಯೋಜಿಸಿದ ಉಪವಾಸಗಳು, ವಿಜಯ್‌ ಅವರಿಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ''ತಲೈವಾ'' ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಕಾರಣ ಇವರಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ವಿಜಯ್ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ, “ನಾನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ''ತಲೈವಾ'' ಚಿತ್ರದ ಶೂಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದು, ವೇಗವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಈ ಆಂದೋಲನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದಕ್ಕೆ ನಾನು ವಿಷಾದಿಸುತ್ತೇನೆ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/india/tamil-actor-vijay-regrets-not-being-part-of-fast-600415.html|title=Tamil actor Vijay regrets not being part of fast|date=2 April 2013|website=News18|access-date=8 June 2020}}&lt;/ref&gt;

ವಿಜಯ್ ಅವರು ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ, ವಿಜಯ್ ಮಕ್ಕಳ್ ಇಯಕ್ಕಂ (ವಿಜಯ್ ಪೀಪಲ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್) ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು ಜುಲೈ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. [[ಥೇನ್|ಥಾಣೆ ಚಂಡಮಾರುತದ]] ನಂತರ, ಅವರ ಮಕ್ಕಳ್ ಮಂಡ್ರಮ್ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಕಡಲೂರಿನ ಕಮ್ಮಿಯಂಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಶಿಬಿರವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಂತ್ರಸ್ತ ಜನರಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/vijay-draws-huge-crowds-news-tamil-lcxsdVagjhb.html|title=Vijay draws huge crowds|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110226100536/http://www.sify.com/movies/vijay-draws-huge-crowds-news-tamil-lcxsdVagjhb.html|archive-date=26 February 2011|access-date=27 January 2012}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೨ ರ ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಸಿ ಮತ್ತು ೧೨ ನೇ ಬೋರ್ಡ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಇಳಯತಲಪತಿ ವಿಜಯ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಅವರ ವಿಜಯ್ ಮಕ್ಕಳ್ ಇಯಕ್ಕಂ ಸಂಸ್ಥೆಯು ೮ ಜುಲೈ ೨೦೧೨ ರಂದು ಚೆನ್ನೈನ ಜೆಎಸ್ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿತು ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ವಿಜಯ್ ವಿತರಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/ilayathalapathy-honours-toppers-imagegallery-kollywood-mhjrN9gigeasi.html|title=Ilayathalapathy honours toppers|website=Sify|access-date=25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022|archive-date=23 ಜೂನ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150623091100/http://www.sify.com/movies/ilayathalapathy-honours-toppers-imagegallery-kollywood-mhjrN9gigeasi.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ಕೋಡಂಬಾಕ್ಕಂನಲ್ಲಿರುವ ಖಾಸಗಿ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಲು ಟೀ ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಲೀಕರ ಮಗಳಿಗೆ ವಿಜಯ್ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-14/vijay-a-philanthropist.html|title=Vijay a real hero|website=behindwoods|access-date=12 November 2014}}&lt;/ref&gt;

೨೧ ಜನವರಿ ೨೦೧೭ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಅನಾಮಧೇಯವಾಗಿ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿದರು, ತಮ್ಮ ಮುಖವನ್ನು ಹ್ಯಾಂಕಿಯಿಂದ ಮರೆಮಾಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/actor-vijay-joins-protest-marina-anonymously-hides-face-hanky-56066|title=Actor Vijay joins protest at Marina anonymously, hides face with a hanky|date=21 January 2017|work=The News Minute|access-date=20 November 2018}}&lt;/ref&gt; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಮಕ್ಕಳ್ ಇಯಕ್ಕಂ ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಲು ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು, &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.indiaglitz.com/thalapathy-vijay-starts-vijay-makkal-iyakkam-website-to-organise-fan-clubs-for-politics--tamil-news-206281|title=Thalapathy Vijay regulates his fan clubs&amp;nbsp;– Political entry soon? - Tamil Movie News&amp;nbsp;– IndiaGlitz.com|work=IndiaGlitz.com|access-date=3 February 2018}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಪೊಲ್ಲಾಚಿಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಆಟೋಗಳು ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಗಾಯಗೊಂಡವರಿಗೆ ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್‌ಗಳಂತಹ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. . &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/vijay-fans-provide-free-autos-and-ambulances-in-pollachi-after-mersal.html|title=Vijay fans provide free autos and ambulances in Pollachi|date=26 December 2017|work=Behindwoods|access-date=26 December 2017}}&lt;/ref&gt; ೧೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಅವರು ನೀಟ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೀಟು ಪಡೆಯಲು ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಹುಡುಗಿಯ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-visits-anithas-house-to-pay-condolence/articleshow/60458808.cms|title=Vijay visits Anitha's house to pay condolence|work=The Times of India|access-date=24 August 2018}}&lt;/ref&gt; ೭ ಜೂನ್ ೨೦೧೮ ರಂದು, ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್ ತಾಮ್ರ ಸ್ಥಾವರದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದ ತೂತುಕುಡಿ ಪೊಲೀಸರ ಗುಂಡೇಟಿಗೆ ಬಲಿಯಾದವರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ವಿಜಯ್ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.newindianexpress.com/states/tamil-nadu/2018/jun/06/actor-vijay-visits-thoothukudi-police-firing-victims-houses-distributes-one-lakh-as-compensation-t-1824471.html|title=Actor Vijay visits Thoothukudi police firing victims' houses, distributes one lakh as compensation to each family|work=The New Indian Express|access-date=24 August 2018}}&lt;/ref&gt; ೨೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ ರಂದು ವಿಜಯ್ ಅವರು [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಸಂಘದ ಜಿಲ್ಲಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಪ್ರವಾಹ ಪೀಡಿತ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೭೦ ಲಕ್ಷ ಮೌಲ್ಯದ ಪರಿಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-donates-rs-70-lakh-worth-relief-materials-to-kerala-flood-victims/articleshow/65499318.cms|title=Vijay donates Rs 70 lakh worth relief materials to Kerala flood victims&amp;nbsp;– Times of India|work=The Times of India|access-date=24 August 2018}}&lt;/ref&gt; ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗಜ ಚಂಡಮಾರುತ ಪೀಡಿತ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸಲು ವಿಜಯ್ ಅವರು ಪ್ರತಿ ವಿಎಂಐ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೪.೫ ಲಕ್ಷವನ್ನು ಜಮಾ ಮಾಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.indiaglitz.com/gaja-cyclone-thalapathy-vijay-donation-45-lakhs-vijay-makkal-iyakkam-tamil-news-224394|title=Thalapathy Vijay's massive donation for all Gaja Cyclone affected districts&amp;nbsp;– Tamil Movie News&amp;nbsp;– IndiaGlitz.com|work=IndiaGlitz.com|access-date=20 November 2018}}&lt;/ref&gt; ೨೦೨೦ ರ [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೨೦೨೦ ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ|ಕೋವಿಡ್-೧೯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಹಲವಾರು ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿಗಳಿಗೆ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧.೩ ಕೋಟಿ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದರು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಅವರು ರೋಗ ಮತ್ತು ಲಾಕ್‌ಡೌನ್‌ನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಜಮಾ ಮಾಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/coronavirus-lockdown-is-thalapathy-vijay-directly-depositing-money-to-the-bank-accounts-of-troubled-fans/articleshow/75353870.cms|title=Coronavirus Lockdown: Is Thalapathy Vijay directly depositing money to the bank accounts of troubled fans? - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=8 June 2020}}&lt;/ref&gt; ೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ತಮಿಳುನಾಡು ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ವಿಜಯ್ ತಮ್ಮ ಮತಗಟ್ಟೆಗೆ ಸೈಕಲ್ ಸವಾರಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬೈಸಿಕಲ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿದರು ಎಂದು ನೆಟಿಜನ್‌ಗಳು ಗಮನಸೆಳೆದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/tamil-nadu-assembly-elections-2021-actor-vijay-cycle-ride-to-poll-booth-sparks-frenzy-his-team-clarifies-2407281|title=Actor Vijay Cycles To Vote|date=14 October 2021|website=NDTV.com|access-date=27 October 2021}}&lt;/ref&gt;

== ರಾಜಕೀಯ ==
 
೨೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೮ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಮತ್ತು ಅವರ ವಿಎಮ್‌ಐ ಪುದುಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಪುದುಚೇರಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವಿ. ವೈದ್ಯಲಿಂಗಂ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಭೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/exclusive-vijay-enters-politics-imagegallery-kollywood-jiymQhecfbgsi.html|title=Exclusive: Vijay enters politics|website=Sify|language=en|access-date=14 May 2021|archive-date=30 ನವೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171130094616/http://www.sify.com/movies/exclusive-vijay-enters-politics-imagegallery-kollywood-jiymQhecfbgsi.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ರಾಮಲೀಲಾ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಬಲಿಷ್ಠ ಲೋಕಪಾಲಕ್ಕಾಗಿ [[ಅಣ್ಣಾ ಹಜಾರೆ]] ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಕ್ಕೆ ವಿಜಯ್ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/actor-vijay-joins-band-of-celebrity-anna-supporters/article2396426.ece|title=Actor Vijay joins band of celebrity Anna supporters|date=25 August 2011|work=The Hindu|access-date=14 May 2021|others=PTI|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಸ್ ೭ ತಮಿಳ್ ಜನರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವನ್ನು ರಚಿಸಿದರೆ ಅವರು ಡಿಎಂಕೆ-೩೯%, ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ-೨೨.೮%, ಬಿಜೆಪಿ-೭.೭%, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜೊತೆ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಗೆಲ್ಲುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ. -೬.೩% ಮತ್ತು ಇತರೆ ಪಕ್ಷಗಳು-೨೪.೨%. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tamil.oneindia.com/news/tamilnadu/rajni-kamal-vijay-can-get-big-win-if-allingned-with-dmk-news-7-tv-survey-303278.html|title=ரஜினி, கமல், விஜய்... திமுகவுடன் கூட்டணி வைத்தால் வெற்றி - நியூஸ் 7 டிவி சர்வே|last=Akilan|first=Mayura|date=28 November 2017|website=Oneindia Tamil|language=ta|access-date=14 May 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಆಡಿಯೋ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಧ್ವಜಗಳು ಮತ್ತು ಟೀ ಶರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜನರ ದೊಡ್ಡ ಸಭೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದಾಗ, ವಿಜಯ್ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಚುನಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ನಾಯಕರ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dailyo.in/politics/thalapathy-vijay-sarkar-kamal-haasan-rajinikanth-amit-shah-tamil-nadu-politics/story/1/27072.html|title=Why speculation over superstar Vijay joining Tamil Nadu politics is rising|website=www.dailyo.in|access-date=14 May 2021}}&lt;/ref&gt;

ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಬಲವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಯಾವಾಗಲೂ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇದು ಅವರ ನಿಜ ಜೀವನದ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸುತ್ತದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://cinema.vikatan.com/tamil-cinema/list-of-controversies-surrounding-vijay-lately|title=நீதிமன்றத்தின் கண்டிப்பு, அப்பாவோடு சண்டை, மத அடையாளம் - விஜய்யை வட்டமடிக்கும் சர்ச்சைகள்! - List of controversies surrounding Vijay lately|date=28 January 2021|website=www.vikatan.com/|language=ta|access-date=16 July 2021}}&lt;/ref&gt;೨೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಅವರ ತಂದೆ ಎಸ್‌ಎಸಿ ಅವರು ವಿಜಯ್ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ದೂರವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವಿಎಮ್‌ಐ ಕೇವಲ ನಟ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಸಂಘವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/vijay-makkal-iyakkam-dissolved-vijay-father-court-legal-action-1857978-2021-09-27|title=Vijay Makkal Iyakkam dissolved|date=27 September 2021|access-date=29 September 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರ ಪೋಸ್ಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಬಾರದು ಮತ್ತು ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಪೋಸ್ಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ರಾಜಕೀಯ ಟ್ಯಾಗ್‌ಲೈನ್‌ಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ತೊಡಗಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಕಾನೂನು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/no-photos-of-any-political-leaders-on-film-posters-thalapathy-vijay-issues-warning-for-his-fans/articleshow/86556330.cms|title='No photos of any political leaders on his film posters, Thalapathy Vijay issues warning for his fans|date=27 September 2021|website=The Times of India|access-date=30 September 2021}}&lt;/ref&gt; ೧೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ಒಂಬತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಎಮ್‌ಐ ಯ ೧೨೧ ಸದಸ್ಯರು ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಗೆದ್ದರು ಮತ್ತು ಡಿಎಂಕೆ ಮತ್ತು ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ ನಂತರ ವಿಎಮ್‌ಐ ಮತದಾನದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/more-50-members-actor-vijays-fan-association-win-local-body-polls-156433|title=More than 50 members of actor Vijay's fan association win in local body polls|date=13 October 2021|website=The News Minute|access-date=13 October 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/vijay-makkal-iyakkam-rural-local-body-elections-110-seats-thalapathy-vijay-bussy-anand-tamil-news-297500|title=Vijay Makkal Iyakkam races to third place after DMK and ADMK in its first elections – Tamil News|date=13 October 2021|website=IndiaGlitz.com|access-date=13 October 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/chennai/vijay-makkal-iyakkam-makes-a-grand-entry-in-rural-local-body-polls-7570136/|title=Vijay Makkal Iyakkam makes a grand entry in rural local body polls|last=Koushik|first=Janardhan|date=13 October 2021|website=The Indian Express|access-date=13 October 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಚುನಾವಣಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ತಮ್ಮ ವಿಎಮ್‌ಐ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಜನರ ಮೂಲಭೂತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಫ್ಲ್ಯಾಗ್ ಮಾಡಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/actor-vijay-meets-vijay-makkal-iyakkam-members-who-won-in-local-body-elections/article37185499.ece|title=Actor Vijay meets Vijay Makkal Iyakkam members who won in local body elections|date=27 October 2021|website=The Hindu|access-date=27 October 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೨ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೨ ರಂದು, ವಿಎಮ್‌ಐ ೧೨ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ತಮಿಳುನಾಡು ಚುನಾವಣಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ೧೦ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://newsable.asianetnews.com/india/tamil-nadu-urban-local-body-election-2022-vijay-makkal-iyakkam-era-begins-fans-elated-r7p6h9|title=Tamil Nadu Urban Local Body Election 2022: Vijay Makkal Iyakkam era begins; Thalapathy Vijay fans elated|date=22 February 2022|website=asianetnews.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220222131441/https://newsable.asianetnews.com/india/tamil-nadu-urban-local-body-election-2022-vijay-makkal-iyakkam-era-begins-fans-elated-r7p6h9|archive-date=22 ಫೆಬ್ರವರಿ 2022|access-date=22 February 2022|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/candidates-backed-by-actor-vijays-outfit-make-a-mark-in-many-wards/articleshow/89759277.cms|title=Candidates Backed By Actor Vijay's Outfit Make A Mark In Many Wards|date=24 February 2022|website=Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220223034610/https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/candidates-backed-by-actor-vijays-outfit-make-a-mark-in-many-wards/articleshow/89759277.cms|archive-date=23 ಫೆಬ್ರವರಿ 2022|access-date=24 February 2022|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

== ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ==
ವಿಜಯ್ ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೯ ರಂದು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಭೇಟಿಯಾದ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ತಮಿಳರಾದ &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.sify.com/movies/celebrity-couples-of-kollywood-imagegallery-4-kollywood-ljduwuigbaesi.html|title=Celebrity couples of Kollywood|work=Sify|access-date=26 August 2018|archive-date=26 ಆಗಸ್ಟ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180826045507/http://www.sify.com/movies/celebrity-couples-of-kollywood-imagegallery-4-kollywood-ljduwuigbaesi.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಸಂಗೀತಾ ಸೋರ್ನಲಿಂಗಂ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/1998/aug/17ss.htm|title=Rediff On The Net, Movies: Gossip from the southern film industry|date=17 August 1998|website=Rediff.com|access-date=18 July 2010}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dinakaran.com/cinema/english/interviews/14-07-98/vijaimar.htm|title=dinakaran|date=14 August 2003|archive-url=https://web.archive.org/web/20030814121404/http://www.dinakaran.com/cinema/english/interviews/14-07-98/vijaimar.htm|archive-date=14 August 2003}}&lt;/ref&gt; ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378288.cms|title=Five reasons why we love Vijay|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dinakaran.com/cinema/english/cinenews/29-08-99/vijaimar.htm|title=dinakaran|date=24 November 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20041124021932/http://www.dinakaran.com/cinema/english/cinenews/29-08-99/vijaimar.htm|archive-date=24 November 2004}}&lt;/ref&gt; ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ, ಒಬ್ಬ ಮಗ ಜೇಸನ್ ಸಂಜಯ್ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2000/aug/26tt.htm|title=rediff.com, Movies: Vijay meets his son on the Net!|date=26 August 2000|website=Rediff.com|access-date=18 July 2010}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಮಗಳು ದಿವ್ಯಾ ಶಾಶಾ ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.saivaneri.org/pillai_greats.htm|title=Great Pillai Gallery -A list of PILLAI WHO'S WHO|website=www.saivaneri.org|access-date=5 November 2015|archive-date=10 ನವೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151110021641/http://www.saivaneri.org/pillai_greats.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಜೇಸನ್ ಸಂಜಯ್ ತನ್ನ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ''ವೆಟ್ಟೈಕಾರನ್'' (೨೦೦೯) ನಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ದಿವ್ಯಾ ಶಾಶಾ ''ಥೆರಿ'' (೨೦೧೬) ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಹದಿಹರೆಯದ ಪೂರ್ವ ಮಗಳಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಫೆಬ್ರವರಿ ೫, ೨೦೨೦ ರಂದು, [[ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ|ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯು]] ವಿಜಯ್ ಅವರ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿರುವ ನಿವಾಸದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ನಿರ್ಮಾಣ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಎಜಿಎಸ್‌ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ಸ್ಥಿರ ಆಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಹೂಡಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಸಂಭಾವ್ಯ ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/over-77-crore-seized-from-film-producer-raids-continue-in-actor-vijays-properties/article30751954.ece|title=Over ₹77 crore seized from film producer; searches continue at actor Vijay's properties|last=Kandavel|first=Sangeetha|date=6 February 2020|work=The Hindu|access-date=6 February 2020|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; ನಟ ವಿಜಯ್ ಮತ್ತು ಎಜಿಎಸ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಅನ್ಬು ಚೆಲಿಯನ್ ಅವರು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದ ಪಾವತಿ, ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೬೫ ಕೋಟಿಯನ್ನು ಚೆಲಿಯನ್ ಅವರ ನಿವಾಸದಿಂದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/india/video-rs-65-crore-recovered-in-it-raid-from-film-financer-of-actor-vijay-2812574|title=Rs 65 crore recovered in IT raid from film financer of actor Vijay {{!}} Latest News &amp; Updates at DNAIndia.com|website=DNA India|language=en|access-date=6 February 2020}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ [[ಕಡಲೂರು|ಕಡಲೂರಿನಲ್ಲಿ]] ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾಗ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://theprint.in/india/actor-vijay-under-scrutiny-over-alleged-tax-evasion-fans-trend-westandwithvijay/361059/|title=Actor Vijay under scrutiny over alleged tax evasion, fans trend #WeStandWithVijay|last=Grewal|first=Kairvy|date=6 February 2020|website=ThePrint|language=en-US|access-date=6 February 2020}}&lt;/ref&gt; ಮಾರ್ಚ್ ೧೨ ರಂದು, ಐಟಿ ಇಲಾಖೆಯು ದಾಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಏನೂ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಎಲ್ಲಾ ಅಗತ್ಯ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2020/03/13/it-search-vijay-residence-conclude-officials-say-he-haspaid-all-taxes.html|title=I-T search at Vijay's residence concludes, officials say he has paid all taxes|website=The Week|language=en|access-date=15 March 2020}}&lt;/ref&gt; ಬಿಜೆಪಿಯೇತರ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಆಡಳಿತಾರೂಢ [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ|ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷವು]] ನಟ ವಿಜಯ್ ಅವರನ್ನು ಐಟಿ ದಾಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ|ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು]] ಟೀಕಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/city/chennai/it-raid-controversy-dmk-leader-dayanidhi-maran-backs-actor-vijay/videoshow/74066202.cms|title=IT raid controversy: DMK leader Dayanidhi Maran backs actor Vijay {{!}} City&amp;nbsp;– Times of India Videos|website=The Times of India|language=en|access-date=15 March 2020}}&lt;/ref&gt;

೧೩ ಜುಲೈ ೨೦೨೧ ರಂದು, ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ನಟ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ಘೋಸ್ಟ್ ಕಾರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ವಿನಾಯಿತಿ ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿತು. ಅವರು ಪಾವತಿಸಲು ₹ ೧ ಲಕ್ಷ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೋವಿಡ್-ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿಗೆ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಸ್‌ಎಂ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರು ವಿಜಯ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಅವರನ್ನು ನಿಜವಾದ ಹೀರೋ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು &quot;ರೀಲ್&quot; ಹೀರೋ ಬದಲಿಗೆ ಒಬ್ಬರಾಗಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದು ದೇಶ ವಿರೋಧಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಎಂದೂ ಹೇಳಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/court-comes-down-hard-on-actor-vijay-for-seeking-tax-exemption-for-his-rolls-royce-ghost/article35295852.ece|title=Court comes down hard on actor Vijay for seeking tax exemption for his Rolls Royce Ghost|last=S.|first=Mohamed Imranullah|date=13 July 2021|work=The Hindu|access-date=16 July 2021}}&lt;/ref&gt; ೧೫ ಜುಲೈ ೨೦೨೧ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಎಸ್‌ಎಂ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ನೀಡಿದ ಮಾನಹಾನಿಕರ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://cinema.vikatan.com/tamil-cinema/we-will-appeal-against-hc-rollsroyce-entry-tax-case-judgment-says-actor-vijays-lawyer|title='என் மீது என்ன தவறு?' ரீல் ஹீரோ, ரியல் ஹீரோ விவகாரம்; அப்பீலுக்குப் போகும் விஜய் #VikatanExclusive – we will appeal against HC RollsRoyce entry tax case judgment says Actor Vijay's lawyer – Vijay Rolls royce|date=15 July 2021|website=www.vikatan.com|language=ta|access-date=16 July 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೧ ರಂದು, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಎಸ್‌ಎಂ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರು ಮಾಡಿದ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಪ್ರಕರಣ ಮತ್ತು ಮಾನನಷ್ಟ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ತೆರಿಗೆ ಪೀಠದ ವಲಯಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/actor-vijays-tax-case-referred-to-another-bench/articleshow/84574172.cms|title=Tamil actor Vijay's Rolls Royce tax case referred to another bench|work=The Economic Times|access-date=22 July 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೭ ಜುಲೈ ೨೦೨೧ ರಂದು ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ವಿರುದ್ಧ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಟೀಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಎಸ್‌ಎಂ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ನೀಡಿದ್ದ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ತಡೆ ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ₹ ೧ ಲಕ್ಷ ದಂಡ ಮೊತ್ತದ ಹಿಂದಿನ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ತಡೆ ನೀಡಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/tamil-nadu-news/tax-evasion-vijay-rolls-royce-ghost-court-stays-1-lakh-fine-in-tax-row-over-tamil-actor-vijays-rolls-royce-2495862|title=Court Relief For Tamil Actor Vijay In Rolls Royce Case, No Fine For Now|date=28 June 2021|website=NDTV.com|access-date=28 July 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೫ ಜನವರಿ ೨೦೨೨ ರಂದು, ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಎಸ್‌ಎಂ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಮಾನಹಾನಿಕರ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವಜಾಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/hc-bench-deletes-remarks-made-by-single-judge-against-actor-vijay-2729301|title=Madras High Court Bench Deletes Remarks Made By Single Judge Against Actor Vijay|date=18 January 2022|website=NDTV.com|access-date=25 January 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dinakaran.com/News_Detail.asp?Nid=737485|title=சொகுசு காருக்கு நுழைவு வரி விலக்கு கோரும் வழக்கில் நடிகர் விஜய்க்கு எதிரான தனி நீதிபதியின் கருத்து நீக்கம்..! ஐகோர்ட் உத்தரவு-Rollys Royce tax exemption case issue defamatory statements made by Judge Subramaniam against Vijay were removed by High court!|date=25 January 2022|website=dinakaran.com|access-date=25 January 2022|archive-date=25 ಜನವರಿ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220125093039/https://www.dinakaran.com/news_detail.asp?Nid=737485|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ೧೫ ಜುಲೈ ೨೦೨೨ ರಂದು, ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಟ ವಿಜಯ್ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ಕಾರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಜನವರಿ ೨೦೧೯ ರ ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ಕಾರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರವೇಶ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ತೆರಿಗೆ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/chennai-high-court-closes-vijays-rolls-royce-case/articleshow/92894757.cms|title=Chennai High court closes Vijay's Rolls Royce case|date=15 July 2022|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220715152652/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/chennai-high-court-closes-vijays-rolls-royce-case/articleshow/92894757.cms|archive-date=15 July 2022|access-date=15 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thestatesman.com/entertainment/case-tamil-superstar-vijay-1503090309.html|title=Car import case: Tamil superstar Vijay gets relief from Madras HC|date=15 July 2022|website=The Statesman|access-date=15 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/madras-hc-relief-to-actor-vijay-in-car-import-case/article65643041.ece|title=Madras HC relief to actor Vijay in car import case|date=15 July 2022|website=The Hindu|access-date=15 July 2022}}&lt;/ref&gt;

೧೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ [[ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಧೋನಿ]] ಅವರು ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಚಿತ್ರದ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೌಹಾರ್ದ ಸಭೆ ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿತ್ತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/viral-actor-vijay-and-ms-dhoni-catch-up-on-beast-set-in-chennai-2508916|title=Viral: Actor Vijay And MS Dhoni Catch Up On Beast Set In Chennai|date=11 August 2021|website=NDTV.com|access-date=12 August 2021}}&lt;/ref&gt;

=== ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ===
ವಿಜಯ್ ಯಾವಾಗಲೂ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಪಾಠಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಾತ್ವಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ವಿಭಿನ್ನ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರಕ ಭಾಷಣಕಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;2mrwtrendz 2018&quot; /&gt; ಅವರ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಶುದ್ಧ ವ್ಯಾಪಾರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ತಾನೂ ಒಬ್ಬ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಲಘು ಹೃದಯದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಸಂದೇಶವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮತ್ತು ಕಠಿಣವಾದ ನಕಾರಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಿ ಎಂದು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಬಿಡಿ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=AZ-OzFKo_3U|title=films are just pure business... Vijay's interview with Headlines Today channel|last=Subhakeerthana|first=S|date=4 December 2007|website=Headlines Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713045550/https://www.youtube.com/watch?v=AZ-OzFKo_3U|archive-date=13 ಜುಲೈ 2021|access-date=13 July 2021|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ &quot;ನನಗೆ ದೇವರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಇರಬೇಕು; ನಾನು ಚರ್ಚ್, ದೇವಸ್ಥಾನ, ದರ್ಗಾಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತೇನೆ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=mmLu6Y507B0|title=I have faith in god|last=balaji|first=RJ|date=4 September 2011|website=Big Fm 2.7|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713045552/https://www.youtube.com/watch?v=mmLu6Y507B0|archive-date=13 ಜುಲೈ 2021|access-date=13 July 2021|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/beast-star-vijay-im-a-firm-believer-in-god-i-go-to-church-temple-dargah-7863347/|title=Beast star Vijay says he's a 'firm believer in God': 'I go to church, temple, dargah'|last=R|first=Manoj Kumar|date=Apr 12, 2022|website=The Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517183726/https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/beast-star-vijay-im-a-firm-believer-in-god-i-go-to-church-temple-dargah-7863347/|archive-date=May 17, 2022|access-date=May 17, 2022}}&lt;/ref&gt; ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಕೂಡ &quot;ನಿನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಕಿರೀಟವು ಭಾರವಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ನಿನ್ನ ತಲೆಯು ಭಾರವಾಗಿರಬಾರದು&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. &lt;ref name=&quot;2mrwtrendz 2018&quot;&gt;{{Cite web|url=http://2mrwtrendz.com/actor-thalapathy-vijay-quotes-english-infographics/|title=10 Amazing Actor Thalapathy Vijay Quotes in English|date=6 March 2018|website=2mrwtrendz.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20211126104353/http://2mrwtrendz.com/actor-thalapathy-vijay-quotes-english-infographics/|archive-date=26 November 2021|access-date=13 December 2021}}&lt;/ref&gt;

=== ಸಂಪತ್ತು ===
೨೦೨೧ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ನಿವ್ವಳ ಮೌಲ್ಯ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೪೨೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಅಥವಾ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೪೨೦ ಕೋಟಿ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.goldenchennai.com/celebrity/net-worth/vijay-net-worth/|title=Vijay Net Worth – Golden Chennai|website=www.goldenchennai.com|language=en|access-date=1 January 2022}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಅವರು ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ಘೋಸ್ಟ್, ಆಡಿ ಎ8, ಬಿಎಮ್‌ಡಬ್‌ಲ್ಯು ಸರಣಿ ೫, ಬಿಎಮ್‌ಡಬ್‌ಲ್ಯು ಎಕ್ಸ್೬ ಮತ್ತು ಮಿನಿ ಕೂಪರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಐಷಾರಾಮಿ ಕಾರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;net worth&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/thalapathy-vijay-turns-47-luxury-cars-to-hefty-pay-package-a-look-at-tamil-actor-s-wealth-101624287592254.html|title=Thalapathy Vijay turns 47: Luxury cars to hefty pay package, a look at Tamil actor's wealth|date=22 June 2021|website=Hindustan Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20211116033433/https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/thalapathy-vijay-turns-47-luxury-cars-to-hefty-pay-package-a-look-at-tamil-actor-s-wealth-101624287592254.html|archive-date=16 November 2021|access-date=27 December 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಮೇರಿಕಾ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಟಾಮ್ ಕ್ರೂಸ್ ಅವರ ಬೀಚ್ ಹೌಸ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಅದರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು [[ಚೆನ್ನೈ|ಚೆನ್ನೈನ]] ನೀಲಂಕಾರೈನಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಬೀಚ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/is-vijay-building-his-new-beach-house-like-the-one-that-tom-cruise-owns/articleshow/76626773.cms|title=Vijay built his new beach house like the one that Tom Cruise owns|date=25 June 2020|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229100447/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/is-vijay-building-his-new-beach-house-like-the-one-that-tom-cruise-owns/articleshow/76626773.cms|archive-date=29 December 2021|access-date=29 December 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ''ಬೀಸ್ಟ್‌ಗಾಗಿ'' {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೦೦ ಕೋಟಿ ಸಂಭಾವನೆ ಗಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ರಜನಿಕಾಂತ್ ಅವರ ಸಂಭಾವನೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿದರು, &lt;ref name=&quot;net worth&quot; /&gt; ಮತ್ತು ಅವರ 66 ನೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅಂದಾಜು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೨೦ ಕೋಟಿ- {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೫೦ ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದರು, ಅವರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ಭಾರತೀಯ ನಟರಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref name=&quot;top paid&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tamil.filmibeat.com/news/vijay-to-become-highest-paid-south-indian-actor-in-thalapathy-66-086244.html|title=அதிக சம்பளம் பெறும் தென்னிந்திய நடிகராகிறார் விஜய்...எவ்வளவு தெரியுமா|last=S|first=Mohana Priya|date=20 August 2021|website=tamil.filmibeat.com|language=ta|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229103930/https://tamil.filmibeat.com/news/vijay-to-become-highest-paid-south-indian-actor-in-thalapathy-66-086244.html|archive-date=29 December 2021|access-date=29 December 2021}}&lt;/ref&gt;

== ಪರಂಪರೆ ==
ವಿಜಯ್ ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟನೆ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;Tartaglione Tartaglione 2021&quot;/&gt; ಅವರ ಅನೇಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ನೃತ್ಯ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊಗಳು ಯ್ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ. &lt;ref name=&quot;hitmusic&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/music/aalaporan-tamizhan-to-vaathi-coming-five-most-viewed-video-songs-of-vijay-on-youtube/photostory/81059140.cms|title='Aalaporan Tamizhan' to 'Vaathi Coming': Five most viewed video songs of Vijay on YouTube|date=17 February 2021|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20210722170312/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/music/aalaporan-tamizhan-to-vaathi-coming-five-most-viewed-video-songs-of-vijay-on-youtube/photostory/81059140.cms|archive-date=22 ಜುಲೈ 2021|access-date=3 August 2021|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ''ಆಲಾಪೋರನ್ ತಮಿಜಾನ್'' ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಭಾರತೀಯ ಡಯಾಸ್ಪೊರಾದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಯಿತು &lt;ref name=&quot;hitmusic&quot; /&gt; ಮತ್ತು ''ಸೆಲ್ಫಿ ಪುಲ್ಲಾ'' ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರೊಮೇನಿಯಾದಂತಹ ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಯಿತು ಮತ್ತು ರೊಮೇನಿಯಾದ ಹಲವಾರು ಪಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nettv4u.com/latest-tamil-celebrity-news/vijay-s-song-trending-in-romania|title=Vijay's Song Trending In Romania|date=18 August 2016|website=nettv4u|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106071919/https://nettv4u.com/latest-tamil-celebrity-news/vijay-s-song-trending-in-romania|archive-date=6 January 2022|access-date=3 August 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ವಾತಿ ಕಮಿಂಗ್'' ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ವಿಡಿಯೋ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ [[ರವಿಚಂದ್ರನ್ ಅಶ್ವಿನ್|ಅಶ್ವಿನ್]] ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ [[ಡೇವಿಡ್ ವಾರ್ನರ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/david-warner-is-the-latest-celeb-to-dance-to-vaathi-coming-from-vijays-master/articleshow/84975493.cms|title=David Warner's viral dance to Vaathi Coming from Vijay's Master|date=2 August 2021|website=The Times of India|access-date=3 August 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮೇಣದ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ಹಲವಾರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thalapathy-vijay-gets-an-impressive-wax-statue-in-kanyakumari-museum/articleshow/72197457.cms|title=Thalapathy Vijay gets an impressive wax statue in Kanyakumari museum|date=23 November 2019|website=The Times of India|access-date=3 August 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/vijays-statue-unveiled-at-behindwoods-gold-medals-2017.html|title=Vijay's statue unveiled at Behindwoods Gold Medals|date=11 June 2017|website=Behindwoods|access-date=3 August 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸ್ಟಾರ್ ಪವರ್ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ''ಡೆಡ್ ಲೈನ್ ಹಾಲಿವುಡ್'' ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Tartaglione Tartaglione 2021&quot; /&gt; ಅನೇಕ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು &quot;ಚಿತ್ರವು ಎಷ್ಟು ಸರಾಸರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, ವಿಜಯ್ [ಬಾಕ್ಸಾಫೀಸ್] ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಸರಾಸರಿ ಚಿತ್ರಗಳು ಕೂಡ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು&quot; ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/thalapathy-vijay-and-dil-raju-to-team-up-news-tamil-vd5dXcdhghhib.html|title=Vijay number 1 star of Tamil cinema|date=24 February 2022|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20220224084506/https://www.sify.com/movies/thalapathy-vijay-and-dil-raju-to-team-up-news-tamil-vd5dXcdhghhib.html|archive-date=24 ಫೆಬ್ರವರಿ 2022|access-date=24 February 2022|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ಮನರಂಜನಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರಿಟ್ವೀಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ''ಬೀಸ್ಟ್‌ನ'' ಮೊದಲ ನೋಟದ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಟ್ವೀಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಟ್ವಿಟರ್ ೨೦೨೧ ರ ತಮ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕ ಟಾಪ್ [[ಟ್ವಿಟ್ಟರ್|ಟ್ವಿಟರ್]] ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/technology/tech-news-technology/top-tweets-of-2021-in-india-virat-kohli-pat-cummins-and-more-7663522/|title=Top Twitter moments of 2021 in India: Virat Kohli, Pat Cummins, PM Modi and more|date=9 December 2021|website=The Indian Express|language=en|access-date=9 December 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಜಾಲಿ ಓ ಜಿಮ್ಖಾನಾ'' ಅಮೇರಿಕನ್ ಮತ್ತು ನೈಜೀರಿಯನ್ ಸಂಗೀತ ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತ ಹಿಟ್ ಹಾಡು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://ghostarchive.org/varchive/HI9KR2sh-GY|title=Jolly O Gymkhana American reaction- Thalapathy Vijay|date=Mar 21, 2022|website=NJ|access-date=Apr 19, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/varchive/D4z9WyjUV8c|title=Jolly O Gymkhana React - Beast -Thalapathy Vijay|date=Mar 19, 2022|website=Spiritlocs|access-date=Apr 19, 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಬೀಸ್ಟ್'' ''ಫಿಲ್ಮ್‌ನಿಂದ ಅರೇಬಿಕ್ ಕುಥು-ಹಲಮಿತಿ ಹಬಿಬೋ'' ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ವೀಡಿಯೋ ಯುಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ತ್ವರಿತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸ್ಪಾಟಿಫೈನಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಟಾಪ್ ೧೦೦ ಸಂಗೀತ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2022/feb/15/arabic-kuthu-from-beast-sets-internet-on-fire-garners-20-million-views-in-less-than-24-hours-2419756.html|title='Arabic Kuthu' from 'Beast' sets Internet on fire; garners 20 million views in less than 24 hours!|date=15 February 2022|website=The New Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20220215123834/https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2022/feb/15/arabic-kuthu-from-beast-sets-internet-on-fire-garners-20-million-views-in-less-than-24-hours-2419756.html|archive-date=15 February 2022|access-date=17 February 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/QsspO|title=இந்திய சினிமாவில் இதுதான் முதன்முறை; உலகளவில் சாதனை படைத்த 'அரபிக் குத்து' – nakkheeran|date=17 February 2022|website=nakkheeran.com|language=ta|access-date=17 February 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/hCCPt|title=Beast arabic kuthu enters global top 100 thalapathy vijay halamithi habibo|date=17 February 2022|website=Ghostarchive|access-date=17 February 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಅರೇಬಿಕ್ ಕುತು'' ಹಾಡಿನ ಸಂಗೀತವು [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ F.C.|ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಎಫ್‌ಸಿಯಲ್ಲಿ]] ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಮಣಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/varchive/MavPQlqIF3c|title=Manchester United F.C legends dancing to ArabicKuthu-Beast|date=Apr 23, 2022|website=V-3 India News|access-date=Apr 25, 2022}}&lt;/ref&gt; ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ''ಅರೇಬಿಕ್ ಕುಥು'' ನೃತ್ಯ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ #೧ ಸಂಗೀತ ನೃತ್ಯ ವೀಡಿಯೊ ಎಂದು ರೇಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.123telugu.com/mnews/massive-arabic-kuthu-from-vijays-beast-attains-a-rare-feat.html|title=Massive: Arabic Kuthu from Vijay's Beast attains a rare feat becomes the No.1 music dance video on Youtube global music charts|date=Jul 10, 2022|website=india.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220711071129/https://www.123telugu.com/mnews/massive-arabic-kuthu-from-vijays-beast-attains-a-rare-feat.html|archive-date=Jul 11, 2022|access-date=Jul 11, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tamil.news18.com/news/entertainment/cinema-arabic-kuthu-song-from-the-film-beast-released-has-become-the-number-one-song-worldwide-769924.html|title=Beast film dance song Arabic Kuthu No.1 place worldwide on YouTube!|last=Tamil|first=Web Desk|date=Jul 11, 2022|website=News18 Tamil|language=ta|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712061829/https://tamil.news18.com/news/entertainment/cinema-arabic-kuthu-song-from-the-film-beast-released-has-become-the-number-one-song-worldwide-769924.html|archive-date=Jul 12, 2022|access-date=Jul 12, 2022}}&lt;/ref&gt; ಅಧಿಕೃತ [[ವಿಂಬಲ್ಡನ್]] ಹ್ಯಾಂಡಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಏಸ್-ಪ್ಲೇಯರ್ [[ರೋಜರ್ ಫೆಡರರ್]] ಸೆಂಟರ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ''ವಾತಿ ಕಮಿಂಗ್'' ಹಾಡಿನ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು ''ಮಾಸ್ಟರ್‌ನಿಂದ'' ವೈರಲ್ ಆಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/when-vijays-vaathi-coming-took-over-wimbledon-too-850059|title=When Vijay's &quot;Vaathi Coming&quot; Took Over Wimbledon too|last=S|first=Ambili|date=4 July 2022|website=IBTimes India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220704100117/https://www.ibtimes.co.in/when-vijays-vaathi-coming-took-over-wimbledon-too-850059|archive-date=4 July 2022|access-date=4 July 2022}}&lt;/ref&gt;

=== ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳು ===
ವಿಜಯ್ ಅವರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕಗಳು:

* ''ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಳ ಐಕಾನ್'' &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newsfolo.com/entertainment/book-thalapathy-vijay-icon-millions-available-day/141083/|title=Book on Thalapathy Vijay, 'The Icon of Millions' to be available from this day|website=Newsfolo.com|access-date=10 February 2022}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

* ''ವಿಜಯ್ ಜೀತ ಕಥಾಯ್ (ವಿಜಯ್ ಅವರ ಯಶಸ್ಸಿನ ಕಥೆ)'' &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/sabitha-joseph-talks-about-his-book-on-thalapathy-vijay.html|title=Sabitha Joseph talks about his book on Thalapathy Vijay|date=7 February 2018|website=Behindwoods|access-date=11 November 2021}}&lt;/ref&gt;

* ''ಅಪೂರ್ಣ'' &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/priyanka-chopra-writes-about-thalapathy-vijay-in-her-book/articleshow/80824418.cms|title=Priyanka Chopra writes about Thalapathy Vijay in her book|date=11 February 2021|website=The Times of India|access-date=11 November 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/priyanka-chopra-in-unfinished-reveals-she-learnt-humility-from-thalapathy-vijay-1767682-2021-02-10|title=Priyanka Chopra in Unfinished reveals she learnt humility from Thalapathy Vijay|date=Feb 10, 2021|website=India Today|access-date=Sep 24, 2022}}&lt;/ref&gt;

== ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ==
[[ಚಿತ್ರ:The_Tamil_Film_Star_Shri_Vijay_receives_the_first_stamp_album_of_the_special_postage_stamp_on_‘Pongal’_released_by_the_Prime_Minister,_Dr._Manmohan_Singh_at_a_function,_in_New_Delhi_on_January_12,_2006.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/07/The_Tamil_Film_Star_Shri_Vijay_receives_the_first_stamp_album_of_the_special_postage_stamp_on_%E2%80%98Pongal%E2%80%99_released_by_the_Prime_Minister%2C_Dr._Manmohan_Singh_at_a_function%2C_in_New_Delhi_on_January_12%2C_2006.jpg/278px-thumbnail.jpg|thumb|278x278px| ವಿಜಯ್ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿಂದ ತಮ್ಮ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯ ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ಪಡೆದರು]]
ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳು ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಬಳಗವನ್ನು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು &quot;ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾದ ಮುಖ&quot; ಎಂದೂ ಕರೆಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/tamil-cinema/article/do-you-know-about-a-village-in-tamil-nadu-that-is-filled-with-only-thalapathy-vijay-fans/733788|title=Do you know about a village in Tamil Nadu that is filled with only Thalapathy Vijay fans?|date=17 March 2021|website=Entertainment News|access-date=14 November 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/tamil-cinema/article/twitterati-trends-vijay-the-face-of-kollywood-to-celebrate-thalapathy-vijays-superstardom/585573|title='Vijay The Face Of Indian cinema' its time to celebrate Thalapathy Vijay's superstardom|last=Tyagi|first=Karuna|date=1 April 2020|website=Entertainment News|access-date=14 November 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರನ್ನು ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ &quot;ತಲಪತಿ ವಿಜಯ್&quot; ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣದಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು &quot;ತಲಪತಿ&quot; ಎಂದರೆ ಕಮಾಂಡರ್. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/why-is-vijay-called-thalapathy-1758671-2021-01-13|title=Why is Vijay called Thalapathy?|date=13 January 2021|website=India Today|access-date=14 November 2021}}&lt;/ref&gt; ೧೨ ಜನವರಿ ೨೦೦೬ ರಂದು, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ವಿಜಯ್ ಚಿತ್ರವಿರುವ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯ ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಪೊಂಗಲ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಸ್ವತಃ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thehinduimages.com/details-page.php?id=6539868|title=Indian Prime Minister Manmohan Singh releasing the postage stamp with Vijay image on Pongal 2006|date=10 December 2021|website=The Hindu Images|archive-url=https://web.archive.org/web/20211210062013/https://thehinduimages.com/details-page.php?id=6539868|archive-date=10 December 2021|access-date=10 December 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೮ ರ ಟ್ವಿಟ್ಟರ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು 'ಭಾರತೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ'. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/galleries/nation/2018/dec/08/from-narendra-modi-to-vijay-twitters-top-10-most-talked-about-indian-personalities-in-2018-101993.html|title=Top 10 most talked about Indian personalities in 2018|last=Desk|first=Online|date=8 December 2018|website=The New Indian Express|access-date=21 November 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಐ'' ಅವರನ್ನು ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ತಾರೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ಸ್ಟಾರ್ ಐಕಾನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.easterneye.biz/top-50-asian-stars-of-2021/|title=Top 50 Asian stars of 2021 – EasternEye|date=15 December 2021|website=EasternEye|archive-url=https://web.archive.org/web/20211223133613/https://www.easterneye.biz/top-50-asian-stars-of-2021/|archive-date=23 December 2021|access-date=23 December 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ|ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'' ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಅವರ ಒಂದು ನೋಟವನ್ನು ನೋಡಲು ಜಮಾಯಿಸಿದ ಅವರ ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪನ್ನು ಸೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/did-you-know/when-thalapathy-vijay-created-mass-hysteria-in-kolkata-during-sarkar-shoot/articleshow/89661194.cms|title=Thalapathy Vijay created mass hysteria in Kolkata during 'Sarkar' shoot – Bengali Movie News – Times of India|date=21 February 2022|website=timesofindia.indiatimes.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220221041419/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/did-you-know/when-thalapathy-vijay-created-mass-hysteria-in-kolkata-during-sarkar-shoot/articleshow/89661194.cms|archive-date=21 ಫೆಬ್ರವರಿ 2022|access-date=21 February 2022|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ವಿಎಮ್‌ಐ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/thalapathy-vijays-master-revives-indian-box-office-statue-erected-in-this-state.html|title=Thalapathy Vijay's Master revives Indian Box Office; Statue erected in this state|date=17 January 2021|website=Behindwoods|language=la|access-date=21 November 2021}}&lt;/ref&gt;

== ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ==
ವಿಜಯ್ ಅವರು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ಎಂಜಿಆರ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪಡೆದರು. &lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/vijay-gets-doctorate-news-tamil-kkfuGojaggbsi.html|title=Vijay gets Doctorate|archive-url=https://web.archive.org/web/20170411012906/http://www.sify.com/movies/vijay-gets-doctorate-news-tamil-kkfuGojaggbsi.html|archive-date=11 April 2017|access-date=24 November 2017}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಕಲೈಮಾಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಎಮ್‌ಜಿಅರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಮಾತೃಭೂಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. &lt;ref name=&quot;VJ bio&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dinakaran.com/cinema/english/awards/29-12-00/state.htm|title=Tamilnadu Government Announces Cinema State Awards −1999|date=29 December 2000|website=[[Dinakaran]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20010210034542/http://www.dinakaran.com/cinema/english/awards/29-12-00/state.htm|archive-date=10 February 2001|access-date=20 October 2009}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರಿಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನಲ್ಲಿ '೨೦೧೮ ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಟ' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/vijay-best-international-actor-iara-awards-2018-1346857-2018-09-23|title=Thalapathy Vijay wins Best International Actor award|date=23 September 2018|website=India Today|access-date=31 December 2021}}&lt;/ref&gt; ಸಮೀಕ್ಷೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ '೨೦೧೯ ರ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಭಾರತೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿ' ಎಂದು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/rajinikanth-vijay-lead-chart-south-indias-most-trusted-personality-tra-research-798047|title=Vijay lead the chart of India's 'Most Trusted Personality', TRA Research|last=Upadhyaya|first=Prakash|date=21 May 2019|website=IBTimes India|access-date=31 December 2021}}&lt;/ref&gt;{{Clear}}

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}


== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==

* {{Imdb name|0897201}}
* Vijay at Rotten Tomatoes
* Vijay on Twitter
{{TamilNaduStateAwardForBestActor}}{{Authority control}}
&lt;nowiki&gt;
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:೧೯೭೪ ಜನನ]]
[[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]]&lt;/nowiki&gt;

[[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]]</text>
      <sha1>sc441hlguf6580h73p8afdakkjir18j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1373649</id>
      <parentid>1373648</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T04:17:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>40016</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1373649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="313990" sha1="1z3e2yzdfk7k89bdrw5xt438k1q8rlj" xml:space="preserve">{{Infobox officeholder
| office = ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ
| order = 9ನೇ
| term_start = 10 ಮೇ 2026
| governor = [[ರಾಜೇಂದ್ರ ಅರ್ಲೇಕರ್]]
| subterm = '''ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ'''
| suboffice = [[ಸಿ. ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ|ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್]]
| predecessor = [[ಎಂ. ಕೆ. ಸ್ಟಾಲಿನ್]]
{{Collapsed infobox section begin|ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು}}
| 1blankname1 = ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಗಳು
| 1namedata1 = * [[ತಮಿಳುನಾಡು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಇಲಾಖೆ|ಸಾರ್ವಜನಿಕ]]
* [[ತಮಿಳುನಾಡು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಇಲಾಖೆ|ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಡಳಿತ]]
* [[ತಮಿಳುನಾಡು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಇಲಾಖೆ|ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ಸೇವೆ]]
* [[ತಮಿಳುನಾಡು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಇಲಾಖೆ|ಭಾರತೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವೆ]]
* [[ತಮಿಳುನಾಡು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಇಲಾಖೆ|ಭಾರತೀಯ ಅರಣ್ಯ ಸೇವೆ]]
* [[ತಮಿಳುನಾಡು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಇಲಾಖೆ|ಜಿಲ್ಲಾ ಕಂದಾಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು]]
* [[ತಮಿಳುನಾಡು ಪೊಲೀಸ್|ಪೊಲೀಸ್]]
* [[ಗೃಹ, ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ಅಬಕಾರಿ ಇಲಾಖೆ|ಗೃಹ]]
* [[ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಇಲಾಖೆ (ತಮಿಳುನಾಡು)|ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ]]
* [[ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಇಲಾಖೆ (ತಮಿಳುನಾಡು)|ಮಹಿಳೆಯರು, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣ]]
* [[ಯುವ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆ (ತಮಿಳುನಾಡು)|ಯುವ ಕಲ್ಯಾಣ]]
* [[ವಿಕಲಚೇತನರ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ (ತಮಿಳುನಾಡು)|ವಿಕಲಚೇತನರ ಕಲ್ಯಾಣ]]
* [[ನಗರಾಡಳಿತ ಮತ್ತು ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಇಲಾಖೆ (ತಮಿಳುನಾಡು)|ನಗರಾಡಳಿತ]]
* [[ನಗರಾಡಳಿತ ಮತ್ತು ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಇಲಾಖೆ (ತಮಿಳುನಾಡು)|ನಗರ ಮತ್ತು ನೀರು ಸರಬರಾಜು]]
| term_start1 = 10 ಮೇ 2026
| predecessor1 = [[ಎಂ. ಕೆ. ಸ್ಟಾಲಿನ್]]&lt;br&gt;[[ಉದಯನಿಧಿ ಸ್ಟಾಲಿನ್]]&lt;br&gt;[[ಕೆ. ಎನ್. ನೆಹರು]]&lt;br&gt;[[ಪಿ. ಗೀತಾ ಜೀವನ್]]
{{Collapsed infobox section end}}
| office2 = [[ಶಾಸಕರು (ಭಾರತ)|ಸದಸ್ಯರು,]] [[ತಮಿಳುನಾಡು ವಿಧಾನ ಸಭೆ]]
| constituency2 = [[ಪೆರಂಬೂರ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಪೆರಂಬೂರ್]]
| term_start2 = 4 ಮೇ 2026
| predecessor2 = [[ಆರ್. ಡಿ. ಶೇಖರ್]]
| office4 = ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, [[ತಮಿಳಗ ವೆಟ್ರಿ ಕಳಗಂ]]
| term_start4 = 2 ಫೆಬ್ರವರಿ 2024
| 1blankname4 = ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ
| 1namedata4 = [[ಎನ್. ಆನಂದ್]]
| predecessor4 = ''ಹುದ್ದೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ''
| image = The official portrait of C Joseph Vijay, the Chief Minister of Tamilnadu.jpg
| caption = ಅಧಿಕೃತ ಭಾವಚಿತ್ರ, 2026
| birth_name = ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್
| name               =ವಿಜಯ್
| image              = The official portrait of C Joseph Vijay, the Chief Minister of Tamilnadu.jpg
| image_size         = 
| caption            = 2026 ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ 
| birthname          = ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್
| birth_date         = {{Birth date and age|df=yes|1974|6|22}}&lt;ref name=&quot;DOB&quot;&gt;[http://www.filmibeat.com/celebs/vijay-tamil-actor/biography.html &quot;Exclusive biography of @actorvijay and on his life&quot;], ''filmibeat.com''. Retrieved 31 July 2018.&lt;/ref&gt;
| birth_place        = ಚೆನ್ನೈ
| other_names        = ''ತಳಪತಿ ವಿಜಯ್''
| nationality        = 
| alma_mater         = ಲೊಯೊಲಾ ಕಾಲೇಜು, ಚೆನ್ನೈ
| occupation         = {{hlist|ನಟ|ನರ್ತಕ|[[ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ]]|ಪರೋಪಕಾರಿ}}
| yearsactive        = ೧೯೮೪–ಪ್ರಸ್ತುತ
| spouse             =ಸಂಗೀತಾ ಸೋರ್ನಲಿಂಗಂ, ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೯
| children           = ೨
| parents            = ಎಸ್.ಎ.ಚಂದ್ರಶೇಖರ್, ಶೋಭಾ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್
| signature          = Vijay-transparent-signature.png
}}
'''ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್''' &lt;ref name=&quot;christianname&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/bjp-leader-tweets-truth-about-vijay-s-religion-gets-it-from-actor-s-fans/story-HQ8kqdFNeQsb4umhGkV7VJ.html|title=BJP leader tweets 'truth' about Vijay's religion, gets it from actor's fans|date=23 October 2017|work=Hindustan Times|access-date=6 June 2020}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- {{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/tn-doesnt-care-if-their-thalapathy-joseph-vijay-why-does-bjps-h-raja-70414|title=TN doesn't care if their Thalapathy is Joseph Vijay: Why does BJP's H Raja?|date=23 October 2017|work=The News Minute}}&lt;/ref&gt; ಇವರು ಜೂನ್ ೨೨ ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರನ್ನು '''ವಿಜಯ್''' ಎಂದು ಏಕನಾಮದಲ್ಲಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇವರು  ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಟ, ನರ್ತಕ, [[ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯನ|ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ]] ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ. ಇವರು [[ತಮಿಳು ಸಿನೆಮಾ|ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref name=&quot;dance&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378314.cms|title=Vijay's energetic dance moves|date=15 October 2015|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20210712160604/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378314.cms|archive-date=12 ಜುಲೈ 2021|access-date=12 July 2021|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;  ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ನಟರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/thalapathy-66-latest-updates-directed-by-vamshi-produced-by-dil-raju-thalapathy-67-updates-beast-updates-tamil-news-293387|title=Breaking! Vijay confirms 'Thalapathy 66', becomes South India's highest paid actor – Tamil News|date=19 August 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;top paid&quot;&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-confirms-thalapathy-66-for-highest-salary-in-south/articleshow/85480625.cms|title=Vijay confirms 'Thalapathy 66' for highest salary in south? - Times of India|work=[[The Times of India]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;dtNext.in 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dtnext.in/News/Cinema/2021/05/12014737/1293540/Vijay-to-get-a-whopping-Rs-110-crore-for-his-66th.vpf|title=Vijay to get a whopping Rs 110 crore for his 66th?|date=12 May 2021|website=dtNext.in|access-date=19 May 2021|archive-date=19 ಮೇ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519122132/https://www.dtnext.in/News/Cinema/2021/05/12014737/1293540/Vijay-to-get-a-whopping-Rs-110-crore-for-his-66th.vpf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/10-highest-paid-actors-in-kollywood/photostory/48385784.cms|title=10 Highest paid actors in Kollywood|work=The Times of India|access-date=27 April 2021}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/fan-moment-of-a-visually-challenged-couple-with-thalapathy-vijay/articleshow/79834573.cms|title=Fan moment of a visually challenged couple with Thalapathy Vijay|date=21 December 2020|work=The Times of India|access-date=23 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623053853/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/fan-moment-of-a-visually-challenged-couple-with-thalapathy-vijay/articleshow/79834573.cms|archive-date=23 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ನಾಯಕ ನಟನಾಗಿ ೬೫ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಸ್ಟಾರ್ ಇಂಡಿಯಾದಿಂದ ಎಂಟು ವಿಜಯ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ತಮಿಳುನಾಡು [[ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರ|ಸರ್ಕಾರದಿಂದ]] ಮೂರು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಐಐಎಮ್‌ಎ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ . &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-collects-his-iara-award-mersal-person-93275#:~:text=The%20International%20Achievement%20Recognition%20Awards,gave%20the%20event%20a%20miss.|title=Vijay collects his IARA Award for 'Mersal' in person|date=13 December 2018}}&lt;/ref&gt; ಭಾರತೀಯ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳ ಗಳಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವರು ''ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ'' ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ೧೦೦ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;forbesmagz&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/lists/2017-celebrity-100/1665/all|title=2017 Celebrity 100&amp;nbsp;– Forbes India Magazine|website=Forbes India|access-date=22 December 2017|archive-date=24 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140924062405/http://forbesindia.com/celebprofile/pawan-kalyan/52|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;2018 list&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.forbesindia.com/lists/2018-celebrity-100/1735/all|title=2018 Celebrity 100|last=Sarkar|first=Pooja|last2=Bathija|first2=Monica|date=1 January 1970|website=Forbes India|access-date=9 June 2021|last3=Chakraborty|first3=Sayan|archive-date=10 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191210225537/https://www.forbesindia.com/lists/2018-celebrity-100/1735/all|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;2019 list&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.forbesindia.com/lists/2019-celebrity-100/1819/all|title=2019 Celebrity 100|last=Sarda|first=Pranit|last2=Singh|first2=Rajiv|date=1 January 1970|website=Forbes India|access-date=9 June 2021|last3=Banerjee|first3=Jasodhara|archive-date=30 ಮಾರ್ಚ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200330175050/https://www.forbesindia.com/lists/2019-celebrity-100/1819/all|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಬೇಡಿಕೆ, ಅವರನ್ನು [[ಬಾಲಿವುಡ್|ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ]] ಬೇಡಿಕೆಯ ನಟನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tollywood.net/vijay-beats-prabhas-allu-arjun-becomes-top-pan-india-star-says-survey/|title=Vijay Becomes Top No.1 PAN India star, Says Survey!|last=Desk|first=Tollywood|date=May 27, 2022|website=Tollywood|archive-url=https://web.archive.org/web/20220605073423/https://www.tollywood.net/vijay-beats-prabhas-allu-arjun-becomes-top-pan-india-star-says-survey/|archive-date=Jun 5, 2022|access-date=Jun 5, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/thalapathy-vijay-starrer-masters-hindi-version-gets-huge-demand-north-ahead-its-release-report-579270|title=Thalapathy Vijay's film Hindi version gets a huge demand in the North ahead of its release: Report|last=Desk|first=Pinkvilla|date=3 December 2020|website=PINKVILLA|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106055114/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/thalapathy-vijay-starrer-masters-hindi-version-gets-huge-demand-north-ahead-its-release-report-579270|archive-date=6 January 2022|access-date=6 January 2022}}&lt;/ref&gt;

೧೦ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಪಾತ್ರ ''ವೆಟ್ರಿ'' (೧೯೮೪); ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆ ಎಸ್‌ಎ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಇದು ಎಂಗಳ ನೀತಿ (೧೯೮೮) ವರೆಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲನಟನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ''ನಾಳಯ್ಯ'' ''ತೀರ್ಪು'' (೧೯೯೨) ನಲ್ಲಿ ನಾಯಕನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ೯೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಣಯ ನಾಯಕನಾಗಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಣಯ ರಜತ ಮಹೋತ್ಸವದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. &lt;ref name=&quot;jubilee&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/tamil/article/from-sachien-to-kushi-four-romantic-films-of-thalapathy-vijay-that-are-evergreen/747959|title=From Sachien to Kushi: Four romantic films of Thalapathy Vijay that are evergreen|date=29 December 2021|website=Timesnownews.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229181634/https://www.timesnownews.com/entertainment-news/tamil/article/from-sachien-to-kushi-four-romantic-films-of-thalapathy-vijay-that-are-evergreen/747959|archive-date=29 December 2021|access-date=29 December 2021}}&lt;/ref&gt; ಅವರ ಮೊದಲ ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ''ಪೂವೆ ಉನಕ್ಕಾಗ'' ಚಿತ್ರ ಬಂದಿತು. ಅವರು ''ಪ್ರಿಯಮುದನ್'' (೧೯೯೮) ನಲ್ಲಿ ಹೈಪರ್-ಪೋಸೆಸಿವ್ ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿ ನಾಯಕ-ವಿರೋಧಿ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅಳಗಿಯ ''ತಮಿಳು ಮಗನ್'' (೨೦೦೭) ನಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇ-ಬಾಯ್. ಅವರ ಮಸಾಲಾ ಚಿತ್ರ ''ತಿರುಮಲೈ'' (೨೦೦೩) ಯಶಸ್ಸು ಅವರ ಆನ್-ಸ್ಕ್ರೀನ್ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಆಕ್ಷನ್ ಹೀರೋ ಆಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/lf/2003/10/12/stories/2003101201050200.htm|title=Kollywood crackers|last=Kamath|first=Sudhish|date=12 October 2003|work=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170120081554/http://www.thehindu.com/lf/2003/10/12/stories/2003101201050200.htm|archive-date=20 January 2017|author-link=Sudhish Kamath}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ಗಿಲ್ಲಿ (೨೦೦೪) ನಲ್ಲಿ ಕಬಡ್ಡಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಇದು ₹೫೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ (ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ) ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;Vijaytop7&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-the-top-7-vijay-movies-south/20140623.htm|title=Looking at Vijay's TOP 7 landmark films|last=Saraswathi|first=S.|date=23 June 2014|website=[[Rediff.com]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170109100527/http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-the-top-7-vijay-movies-south/20140623.htm|archive-date=9 January 2017}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ''ತಿರುಪಾಚಿ'' (೨೦೦೫), ''ಸಚೇನ್'' (೨೦೦೫), ''ಶಿವಕಾಶಿ'' (೨೦೦೫), ''ಪೊಕ್ಕಿರಿ'' (೨೦೦೭) ಮತ್ತು ''ವೆಟ್ಟೈಕಾರನ್'' (೨೦೦೯) ಸೇರಿದಂತೆ ಆರಾಧನಾ ಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ೨೦೦೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರು. ೨೦೧೦ ಮತ್ತು ೨೦ ರ ''ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಾವಲನ್'' (೨೦೧೧), ''ನನ್ಬನ್'' (೨೦೧೨), ''ತುಪ್ಪಕ್ಕಿ'' (೨೦೧೨), ''ಕತ್ತಿ (೨೦೧೪), ಮೆರ್ಸಲ್'' ''('' ೨೦೧೭), ''ಸರ್ಕಾರ್'' (೨೦೧೮), ''ಬಿಗಿಲ್'' (೨೦೧೯), ''ಮಾಸ್ಟರ್(2021) ಮತ್ತು ಬೀಸ್ಟ್ (2022)'' ಸೇರಿದಂತೆ ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಸ್ಟರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಜಯ್ ಮತ್ತಷ್ಟು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.  ವಿಜಯ್ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಣಯ, ಆಕ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಮಸಾಲಾ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರ ನಂತರದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡವು ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಪರಿಸರ, ರಾಜಕೀಯ ಸುಧಾರಣೆಯ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಾಗಿದೆ . &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thuppakki-to-sarkar-five-times-when-master-actor-vijay-handled-controversies-with-a-calm-demeanor/photostory/73982034.cms|title='Thuppakki' to 'Sarkar': Five times when 'Master' actor Vijay handled controversies with a calm demeanor|date=6 February 2020|website=The Times of India|language=en|access-date=8 June 2020}}&lt;/ref&gt;

ವಿಜಯ್ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. &lt;ref name=&quot;popular&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2020/12/08/vijay-selfie-with-fans-most-retweetedtweet-2020.html|title=Vijay's selfie with fans most retweeted tweet of 2020 in India|website=The Week}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ಹಲವಾರು ಅನುಮೋದನೆಗಳಿಗೆ ಬ್ರಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 'ವಿ ಗೋ ಗ್ರೀನ್' ಜಾಗತಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನದ ಆಂದೋಲನದ ಅಮೇರಿಕನ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ [[ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್‌ಕಿಂಗ್ಸ್|ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್]] . &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/chennai/2013/jun/08/Actor-Vijay-helps-US-Consulate-go-green-484719.html|title=Actor Vijay helps US Consulate go green|website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಮತ್ತು ಟ್ವಿಟರ್ ಎರಡರಿಂದಲೂ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹುಡುಕಿದ ಮತ್ತು ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ ನಟ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/google-trendsvijay-is-the-most-searched-tamil-actor-news-tamil-omrpPAccbhjha.html|title=Google trends:Vijay is the most searched Tamil actor|website=Sify|access-date=25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022|archive-date=20 ನವೆಂಬರ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201120030712/https://www.sify.com/movies/google-trendsvijay-is-the-most-searched-tamil-actor-news-tamil-omrpPAccbhjha.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://gadgets.ndtv.com/apps/news/twitter-trends-india-2020-most-retweeted-thalapathy-vijay-selfie-liked-tweet-virat-kohli-2335890|title=Virat-Anushka's Pregnancy Announcement Was Most Liked Tweet in India in 2020|website=NDTV Gadgets 360}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ಎಂಜಿಆರ್ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಪಡೆದರು. ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಅವರನ್ನು &quot;ಸ್ಥಿರವಾದ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನಕಾರ&quot; ಎಂದು ರೂಪಿಸಿತು. &lt;ref name=&quot;Upadhyaya 2017&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/mersal-box-office-collection-vijay-crowned-king-rs-100-crore-club-consistent-performer-749164|title=Mersal box office collection: Vijay crowned the king of Rs 100 crore club; consistent performer than Rajinikanth, Ajith|last=Upadhyaya|first=Prakash|date=13 November 2017|website=IBTimes India|access-date=14 May 2021}}&lt;/ref&gt;

== ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ==
ವಿಜಯ್ ಅವರು ಜೋಸೆಫ್ ವಿಜಯ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಆಗಿ ಜೂನ್ ೨೨  ೧೯೭೪ ರಂದು  [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಮದ್ರಾಸ್ (ಈಗ [[ಚೆನ್ನೈ]] ) ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಎಸ್‌ಎ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ ಶೋಬಾ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಗಾಯಕಿ. ವಿಜಯ್ ಅವರ ತಂದೆ ಎಸ್.ಎ.ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ತಮಿಳು ಮೂಲದವರು ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ ಶೋಬಾ ಹಿಂದೂ ಕುಟುಂಬದವರು. &lt;ref name=&quot;VJ bio&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;tradition&quot;&gt;{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=249358&amp;u=i-was-born-as-a-christian-my-wife-is-a-hindu-vijays-father-sa-chandrasekhar-responds-to-allegations-249358|title=&quot;I was born as a Christian, my wife is a Hindu&quot;: Vijay's father SA Chandrasekhar responds to allegations|last=Daily|first=Keralakaumudi|date=21 February 2020|website=Keralakaumudi Daily|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104152739/https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=249358&amp;u=i-was-born-as-a-christian-my-wife-is-a-hindu-vijays-father-sa-chandrasekhar-responds-to-allegations-249358|archive-date=4 January 2022|access-date=4 January 2022}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕಾರಣ ೧೨ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷಾಸ್ನಾನ ಪಡೆದರು. &lt;ref name=&quot;VJ bio&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.vikatan.com/topics/vijay-person-2|title=Latest biography news about vijay|date=27 December 2021|website=www.vikatan.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227053108/https://www.vikatan.com/topics/vijay-person-2|archive-date=27 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2021|access-date=27 December 2021|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಕೆಳ-ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ ಶೋಬಾ ಅವರು ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಕೂಲಿಯಾಗಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಅವರು ಹಾಡುವ ದಿನ ವಿಜಯ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಆಹಾರವಿತ್ತು, ಇತರ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು. &lt;ref name=&quot;VJ bio&quot; /&gt; ವಿಜಯ್‌ಗೆ ವಿಧ್ಯಾ ಎಂಬ ಸಹೋದರಿ ಇದ್ದಳು, ಅವಳು ಎರಡು ವರ್ಷದವಳಿದ್ದಾಗ ನಿಧನರಾದರು. ಅವನ ತಂಗಿಯ ಮರಣವು ವಿಜಯ್‌ನನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಬಾಧಿಸಿತು; ಅವರ ತಾಯಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಮಾತನಾಡುವ, ತುಂಟತನದ ಮತ್ತು ಹೈಪರ್ಆಕ್ಟಿವ್ ಆಗಿದ್ದ ವಿಜಯ್, ವಿದ್ಯಾಳ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಮೌನವಾದರು. &lt;ref name=&quot;Vidya&quot;&gt;[http://www.indiaglitz.com/mothers-day-special-interview-with-illayathalapathy-vijay-mother-shobha-chandrasekhar-tamil-news-158472.html &quot;Mothers Day special Interview with Illayathalapathy Vijay mother Shobha Chandrasekhar&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220928232436/https://www.indiaglitz.com/mothers-day-special-interview-with-illayathalapathy-vijay-mother-shobha-chandrasekhar-tamil-news-158472.html |date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022 }}, ''IndiaGlitz''.&lt;/ref&gt; ಆಕೆಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ, ವಿಜಯ್ ತನ್ನ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ವಿವಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು, ಇದು ವಿದ್ಯಾ-ವಿಜಯ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/interesting-facts-about-ilayathalapathy-vijay/Bollywood-cameos/photostory/59266578.cms|title=Bollywood cameos&amp;nbsp;– Interesting facts about Ilayathalapathy Vijay|website=The Times of India|access-date=9 June 2020}}&lt;/ref&gt; ವಿದ್ಯಾಳ ಸ್ಮರಣೀಯ ಫೋಟೋವನ್ನು ೨೦೦೫ ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಸುಕ್ರನ್‌ನಲ್ಲಿ'' ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ವಿಸ್ತೃತ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;[http://starsbiography.weebly.com/vijay.html &quot;Vijay&quot;]. ''starsbiography''.&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/vijay-rare-childhood-picture-sister-vidhya-chandrasekhar-thalapathy-sukran-cameo-tamil-news-230281|title=Rare picture of Vijay with his sister – Tamil News|date=25 February 2019|website=IndiaGlitz.com}}&lt;/ref&gt;

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೋಡಂಬಾಕ್ಕಂನಲ್ಲಿ ಫಾತಿಮಾ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=t1Ecr-4c5F0|title=Vijay speaks about his childhood schooling in fathima matriculation school chennai|website=[[YouTube]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220925051506/https://www.youtube.com/watch?v=t1Ecr-4c5F0|archive-date=25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022|access-date=25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವಿಜಯ್ ನಂತರ ವಿರುಗಂಬಾಕ್ಕಂನಲ್ಲಿರುವ ಬಾಲಲೋಕ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆಗೆ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/which-celebritiy-belongs-to-your-schoolcollege/vijay.html|title=Vijay {{!}} Which Celebrity belongs to your school/college?|date=23 April 2016|website=Behindwoods|access-date=28 December 2017}}&lt;/ref&gt; ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಲೊಯೋಲಾ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ವಿಷುಯಲ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ನಟನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕೈಬಿಟ್ಟರು. &lt;ref name=&quot;Vidya&quot;/&gt;

== ಚಲನಚಿತ್ರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ==

=== ೧೯೮೪–೨೦೦೩: ಬಾಲ ನಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆ ===
 
೧೦ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ''ವೆಟ್ರಿ'' (೧೯೮೪) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಾಲ ನಟನಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ''ಕುಟುಂಬ'' (೧೯೮೪), ''ವಸಂತ ರಾಗಂ'' (೧೯೮೬), ''ಸತ್ತಂ ಒರು ವಿಲಾಯಾಟ್ಟು'' (೧೯೮೭) ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲ ನಟನಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು. ''ಇದು ಎಂಗಲ್ ನೀತಿ'' (೧೯೮೮). ''ನಾನ್ ಸಿಗಪ್ಪು ಮಾನಿತನ್'' (೧೯೮೫) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಯಕ ನಟನಾದ  [[ರಜನೀಕಾಂತ್|ರಜನಿಕಾಂತ್]] ಅವರ ಜೊತೆ ಸಹ-ನಟನಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು. ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ''ವೆಟ್ರಿ'' ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಹಿರಿಯ ನಟ-ನಿರ್ಮಾಪಕ ಪಿಎಸ್ ವೀರಪ್ಪನವರು ಬಾಲನಟನಾದ ವಿಜಯ್ ಅವರಿಗೆ ಮೊದಲ ಸಂಭಾವನೆಯಾಗಿ  {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೫೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದ್ದರು.  &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/k5E0a|title=Vijay's First Salary as a Child actor in 1984 Revealed! it was 500 rupees|date=27 December 2021|website=Ghostarchive|access-date=27 December 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರು ೮೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ಕಲರ್ ಮತ್ತು ೯೦ ರ ದಶಕದ ಕಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರದಂತಹ ಎರಡು ಹಳೆಯ ದೃಶ್ಯ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.vikatan.com/cinema/tamil-cinema/news/43349.art|title=22 ஆண்டுகளில் விஜய்யின் சினிமா பயணம்!|date=4 December 2014|work=[[Ananda Vikatan]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170110123018/http://www.vikatan.com/cinema/tamil-cinema/news/43349.art|archive-date=10 January 2017|language=ta}}&lt;/ref&gt;

ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ನಂತರ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ೧೮ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ''ನಾಳಯ್ಯ ತೀರ್ಪು'' (೧೯೯೨) ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. &lt;ref name=&quot;hindu&quot;&gt;[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/style-of-his-own/article2274239.ece &quot;Style of his own&quot;].&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರು ವಿಜಯಕಾಂತ್ ಜೊತೆಗೆ ''ಸೆಂಧೂರಪಾಂಡಿ'' (೧೯೯೩) ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಇದು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿತು. &lt;ref&gt;[http://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-13/sac-recalled-how-vijayakanth-did-sendhoorapandi-free-of-cost-to-help-his-son-vijays-career.html &quot;SAC recalled how Vijayakanth did Sendhoorapandi free of cost to help his son Vijay's career&quot;]. ''www.behindwoods.com''.&lt;/ref&gt; ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ರಸಿಗನ್'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಇದು ಅವರ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ಸು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು ಆದರೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/sanghavi-recalls-her-experience-working-with-ilayathalapathy-vijay.html|title=''Rasigan success''|date=16 February 2017|website=Behindwoods|access-date=17 March 2021}}&lt;/ref&gt; ಇದು ವಿಜಯ್ ಅವರಿಗೆ ''ಇಳಯ'' ದಳಪತಿ (ಯುವ ಕಮಾಂಡರ್) ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯದೊಂದಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಿದ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದರ ಮೂಲಕ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.vikatan.com/cinema/tamil-cinema/news/93079-hidden-secrets-in-mersal-movie-poster.html|title='மெர்சல்' ஃபர்ஸ்ட்லுக்கில் இந்த விஷயங்களை எல்லாம் கவனிச்சீங்களா..?|last=Lee|first=Dharmik|date=22 June 2017|access-date=24 November 2017}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ''ದೇವ'' ಮತ್ತು ''ರಾಜವಿನ್ ಪರ್ವೈಯಿಲೆ'' ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ನಟ [[ಅಜಿತ್ ಕುಮಾರ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹ-ನಟಿಸಿದರು. ''ದೇವಾ'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;stunts&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/features/News/News39/27-12-05e/vijay.html|title=Tamil movies : Vijay risky stunts in films|website=Behindwoods|access-date=25 June 2021}}&lt;/ref&gt; ನಂತರ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ''ವಿಷ್ಣು'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ತಮಿಳು ನಟ ಜೈಶಂಕರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದರು. ''ವಿಷ್ಣು'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ತಮ್ಮ ಪರಿಚಯದ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಲ್ ಸ್ಮಿತ್ ಅವರ ''ದಿ ಫ್ರೆಶ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ಬೆಲ್-ಏರ್‌ನಂತೆಯೇ'' ಇಯರ್ ಸ್ಟಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ವಾರ್ಡ್‌ರೋಬ್ ಅನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಣಯ ದುರಂತ ''ಚಂದ್ರಲೇಖಾ'' ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/kollywoods-craze-for-hit-titles-imagegallery-1-kollywood-sdmpkQidjbghi.html|title=Chandralekha average performance|website=Sify|access-date=9 May 2021|archive-date=9 ಮೇ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210509114321/https://www.sify.com/movies/kollywoods-craze-for-hit-titles-imagegallery-1-kollywood-sdmpkQidjbghi.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ೧೯೯೫ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಿ. ರಂಗನಾಥನ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ''ಕೊಯಮತ್ತೂರು ಮಾಪಿಳ್ಳೈ'' ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. &lt;ref name=&quot;Coimbatore mappilai success&quot;&gt;{{Cite web|url=http://m.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/13-pongal-releases-for-vijay/index.html|title=successful Pongal releases for Vijay|date=3 January 2017|website=Behindwoods|access-date=6 May 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಕೊಂಬತ್ತೋರ್ ಮಾಪಿಳ್ಳೈ'' ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯದಿದ್ದರೂ ಯಶಸ್ವಿ ಸಾಹಸವಾಗಿತ್ತು. &lt;ref name=&quot;Balachandran 2015&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/sanghavi-makes-a-comeback-in-kanis-film/articleshow/46944952.cms|title=Sanghavi makes a comeback in Kani's film|last=Balachandran|first=Logesh|date=17 April 2015|website=The Times of India|access-date=26 June 2021}}&lt;/ref&gt;
 
೧೯೯೦ ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹೀರೋ ಆಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡರು, ಅವರ ಅನೇಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. &lt;ref name=&quot;Indiatodayreview&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/photo/happy-birthday-vijay-best-films-of-ilayathalapathy-vijay-19869-2016-06-22|title=Happy Birthday Vijay: 10 best films of Ilayathalapathy as a performer|website=India Today|language=en|access-date=5 August 2019}}&lt;/ref&gt; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಲ್ಟ್-ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು. &lt;ref name=&quot;positive reviews&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/love-today-to-vettaikaran-ten-times-when-vijay-delivered-a-super-hit-film-with-a-debutant-director/photostory/76425194.cms|title='Shajahan' – 2001|date=17 June 2020|website=The Times of India|access-date=14 December 2020|ref={{sfnref | The Times of India | 2020}}}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;cult status&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/happy-birthday-vijay-priyanka-chopra-to-katrina-kaif-6-times-thalapathy-romanced-bollywood-actors-101624363018864.html|title=Happy birthday Vijay: Priyanka Chopra to Katrina Kaif, 6 times Thalapathy romanced Bollywood actors|last=Desk|first=HT Entertainment|date=22 June 2021|website=Hindustan Times|access-date=25 June 2021}}&lt;/ref&gt;

1996 ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ವಿಕ್ರಮನ್ -ನಿರ್ದೇಶನದ ''ಪೂವೆ'' ಉನಕ್ಕಾಗದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು, ಇದು ಅವರ ಮೊದಲ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ಅಭಿನಯ ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. &lt;ref name=&quot;hits&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/tamil/interview.php?id=13647189&amp;cid=2408|title=Vijay blockbusters|date=20 January 2007|website=Sify.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20050113190938/http://sify.com/movies/tamil/interview.php?id=13647189&amp;cid=2408|archive-date=13 January 2005|access-date=24 April 2014}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಹತ್ತನೇ ಚಿತ್ರ ''ವಸಂತ ವಾಸಲ್'' ನಂತರ ಯಶಸ್ವಿ ಸಾಹಸ ಚಿತ್ರಗಳು ''ಮಾನ್ಬುಮಿಗು ಮಾನವನ್'' ಮತ್ತು ''ಸೆಲ್ವ'' . ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ''ಕಾಲಮೆಲ್ಲಂ ಕಾತಿರುಪ್ಪೆನ್'' ಎಂಬ ಯಶಸ್ವಿ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ತಲೆತೂಕದ ಮಹಿಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೇಮಯುದ್ಧದ ಜಗಳವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇದು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, &lt;ref name=&quot;Behindwoods 2018&quot;&gt;{{Cite web|url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/list-of-films-in-which-thalapathy-vijay-played-negative-roles/kaalamellam-kaathiruppen.html|title=Kaalamellam Kaathiruppen – When Thalapathy Vijay played negative roles – Complete list here|date=22 October 2018|website=Behindwoods|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624074257/https://m.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/list-of-films-in-which-thalapathy-vijay-played-negative-roles/kaalamellam-kaathiruppen.html|archive-date=24 June 2021|access-date=24 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ''ಲವ್ ಟುಡೆಯಲ್ಲಿ'' ತ್ಯಾಗ-ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಹಿಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿ ಪ್ರೀತಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಎದುರಿಸಿದ ಸಂಕಟದಿಂದಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಶ್ಲಾಘಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು, &lt;ref name=&quot;positive reviews&quot;/&gt; ಮತ್ತು ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಹಿಳೆಯಿಂದ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿ ಅವನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ''ಒನ್ಸ್ ಮೋರ್'' ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಿರಿಯ ನಟ [[ಶಿವಾಜಿ ಗಣೇಶನ್]] ಮತ್ತು ಚೊಚ್ಚಲ ನಟಿ ಸಿಮ್ರಾನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು [[ಮಣಿರತ್ನಂ]] -ನಿರ್ಮಾಣದ ಯಶಸ್ವಿ ಕೌಟುಂಬಿಕ-ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ನೆರುಕ್ಕು ನೆರ್'' ನಲ್ಲಿ ಸಹ ನಟಿಸಿದರು, ವಸಂತ್ ಸಹ-ನಟನಾಗಿ ಚೊಚ್ಚಲ ನಟ [[ಸೂರ್ಯ ಶಿವಕುಮಾರ್‌‌|ಸೂರ್ಯ]], ಕಥೆಯು ಅತ್ತೆಯ ನಡುವಿನ ಜಗಳದ ನಡುವೆ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. &lt;ref name=&quot;Indiatodayreview&quot;/&gt; ನಂತರ ಅವರು, ಫಾಜಿಲ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ''ಕಡಲುಕ್ಕು ಮರಿಯದೈನಲ್ಲಿ'' ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ''ನಿನೈತೆನ್ ವಂಧೈನಲ್ಲಿ'' ತ್ರಿಕೋನ ಪ್ರೇಮದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯಮುದನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೈಪರ್- ''ಪೋಸೆಸಿವ್'' ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿ ಇಬ್ಬರೂ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ''ನ್ಯೂ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ಮಲೇಷಿಯನ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿತು. ''ಪ್ರಿಯಮುದನ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಆಂಟಿ-ಹೀರೋ, ಇದನ್ನು ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರೇಮಕಥೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. &lt;ref name=&quot;Straits Times&quot;&gt;{{Cite web|url=https://mobile.twitter.com/VijayIsMyLife/status/1403445876815581188/photo/1|title=Vijay flag flys high as an anti-hero|date=23 June 2021|website=New Straits Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623163943/https://mobile.twitter.com/VijayIsMyLife/status/1403445876815581188/photo/1|archive-date=23 June 2021|access-date=23 June 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ'' ''ಪ್ರಿಯಮುದನ್'' ಅನ್ನು ವಿಜಯ್ ಅಭಿನಯದ ಹೆಗ್ಗುರುತು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Indiatodayreview&quot; /&gt; ನಂತರ ಅವರು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಯುವಕರಾಗಿ- ''ನಿಲಾವೇ ವಾದಲ್ಲಿ'' ಹಿಂದೂ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಚೊಚ್ಚಲ ಎಝಿಲ್ ಅವರ ''ತುಲ್ಲದ ಮನಮುಮ್ ತುಲ್ಲುಂನಲ್ಲಿ'' ಭಾವೋದ್ರಿಕ್ತ ಗಾಯಕರಾಗಿ ಸಿಮ್ರಾನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದರು, ಇದು ತಮಿಳುನಾಡು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ೨೦೦ ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಓಡಿತು ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. &lt;ref&gt;[[Tamil Nadu State Film Award for Best Film]]&lt;/ref&gt; ಇದರ ನಂತರ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರಗಳು ''ಎಂಡ್ರೆಂಡ್ರುಮ್ ಕಾದಲ್'', ''ನೆಂಜಿನಿಲೆ'' ದರೋಡೆಕೋರನಿಗೆ ಹಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ''ಮಿನ್ಸಾರ ಕಣ್ಣಾ'' . &lt;ref name=&quot;India Today 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/master-is-blockbuster-but-can-vijay-now-step-out-of-his-comfort-zone-1759706-2021-01-16|title=Master is blockbuster but can Vijay now step out of his comfort zone?|date=16 January 2021|website=India Today|access-date=17 May 2021}}&lt;/ref&gt;

೨೦೦೦ ರಿಂದ, ವಿಜಯ್ ಮನರಂಜನಾ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧರಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಇದು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು. ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ-ವಿಸ್ಮೃತಿ-ವಿಸ್ಮೃತಿಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ''ಕಣ್ಣುಕ್ಕುಲ್ ನಿಲವು'', ವಿಜಯ್ ಅವರ ಯಶಸ್ವಿ ೨೫ ನೇ ಚಿತ್ರ &lt;ref name=&quot;India Today&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/photo/happy-birthday-vijay-best-films-of-ilayathalapathy-vijay-19869-2016-06-22|title=Happy Birthday Vijay: 10 best films of Ilayathalapathy as a performer|date=22 June 2016|website=India Today|access-date=26 November 2020}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಫಾಜಿಲ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಎರಡು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ''ಕುಶಿಯಲ್ಲಿ'' ಅಹಂಕಾರ-ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಅರ್‌ಐ ಪತಿ ಅಲ್ಲದ ''-ಪ್ರಿಯಮಾನವಲೆಯಲ್ಲಿ'' ಭಾರತೀಯ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ-ಛಾಯೆಗಳು. ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಯಶಸ್ಸು ಸಿದ್ದಿಕ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಹಾಸ್ಯ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್'' ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಸೂರ್ಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ನಂತರ, ವಿಜಯ್‌ ಅವರ  ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರಗಳಾದ ''ಬದ್ರಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ'' ಕಿಕ್-ಬಾಕ್ಸರ್ ಆಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಣಯ-ದುರಂತ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ''ಷಹಜಹಾನ್'' ಪ್ರೇಮ-ವೈದ್ಯನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹಿಂದಿ ನಟಿ [[ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಚೋಪ್ರಾ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಕೀಲರಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರ ''ತಮಿಝನ್‌ನಲ್ಲಿ'' ನಟಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://ibnlive.com/news/thamizhan-was-hit-because-of-vijay-imman/303460-71.html|title='Thamizhan' was hit because of Vijay: Imman|date=2 November 2012|work=CNN-IBN|access-date=10 December 2012|archive-date=20 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230220234859/https://www.news18.com/|url-status=dead}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- {{Cite web|url=http://www.cscsarchive.org:8081/MediaArchive/art.nsf/(docid)/BFB69CAB26ED7A73E5256BB1001949FF|title=April brings cheer to Tamil film industry|date=3 May 2002|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20120322150013/http://www.cscsarchive.org:8081/MediaArchive/art.nsf/(docid)/BFB69CAB26ED7A73E5256BB1001949FF|archive-date=22 March 2012|access-date=12 December 2012}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;positive reviews&quot;/&gt; ನಂತರ, ಅವರು ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಚಿತ್ರ ''ಯೂತ್‌ನೊಂದಿಗೆ'' ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆಯವರಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಬಾಗವತಿಯಲ್ಲಿ'' ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref name=&quot;toi films&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/priyamanavale-to-pokkiri-five-blockbuster-tamil-films-of-vijay-that-were-remade-from-telugu/photostory/74968711.cms|title='Priyamanavale' to 'Pokkiri': Five superhit Tamil films of Vijay|date=3 April 2020|website=The Times of India|access-date=25 November 2020|ref={{sfnref | The Times of India | 2020}}}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರವಾದ ''ವಸೀಗರ'' ಮತ್ತು ಅಲೌಕಿಕ ಚಿತ್ರವಾದ ಪುದಿಯ ''ಗೀತೈ'' ಮೂಲಕ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/opinion-entertainment/wishlist-vijay-should-collaborate-with-these-five-impressive-filmmakers-7369728/|title=Vijay's impressive comic-timing in Vaseegara|last=R|first=Manoj Kumar|date=22 June 2021|website=The Indian Express|access-date=5 July 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;toi films&quot; /&gt;

=== ೨೦೦೩–೨೦೧೧: ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಥಾನಮಾನ ===
೨೦೦೩ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ''ತಿರುಮಲೈ'' ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಹಸ-ಪ್ರಣಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ  ನಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇವರ ಸಹ-ನಟಿಯಾಗಿ [[ಜ್ಯೋತಿಕಾ (ನಟಿ)|ಜ್ಯೋತಿಕಾರವರು]] ನಟಿಸಿದರು, ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದವರು ಚೊಚ್ಚಲ ರಮಣ  ಮತ್ತು [[ಕೆ. ಬಾಲಚಂದರ್]] ಅವರ ಕವಿತಾಲಯ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ''ತಿರುಮಲೈ'' ಚಿತ್ರವು ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/9398.html|title=Thirumalai Tamil Movie Review|website=Indiaglitz.com|access-date=24 April 2014|archive-date=14 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131014232416/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/9398.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ''ಉದಯ ಚಿತ್ರವು'' ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಮತ್ತು ೨೦೦೪ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.

''ಘಿಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ'', ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರವಾದ ''ಒಕ್ಕಡು ಚಿತ್ರದ'' ರೀಮೇಕ್‌ ಆಗಿ ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ಈ ಚಿತ್ರವು ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ೨೦೦ ದಿನಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಎಸ್. ಧರಣಿಯವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಎ.ಎಂ.ರತ್ನಂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ತ್ರಿಶಾ|ತ್ರಿಷಾ]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರಕಾಶ್ ರೈ|ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್]] ಜೊತೆಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/9966.html|title=Ghilli's record break|date=24 July 2004|website=Indiaglitz.com|access-date=10 May 2013|archive-date=21 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921060746/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/9966.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ''ಗಿಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವು'' ದೇಶೀಯ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೫೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಅಥವಾ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೫೦ ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Nair 2016&quot;/&gt; ಸುಮಾರು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, [[ರಜನೀಕಾಂತ್|ರಜನಿಕಾಂತ್]] ಅವರ ''ಪಡಯಪ್ಪ'' (೧೯೯೯) ಚಿತ್ರ, ಆಗ ದಾಖಲೆಯ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೩೦ ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು, ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಮಾನದಂಡ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.suryanfm.in/suryan-stories/14-years-ilayathalapthy-vijays-ghilli-facts/|title=14 years of Vijay's Ghilli&amp;nbsp;– Things you din't know about the blockbuster|date=17 April 2018|website=Suryan FM|language=en-US|access-date=12 June 2020|archive-date=12 ಜೂನ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612085138/http://www.suryanfm.in/suryan-stories/14-years-ilayathalapthy-vijays-ghilli-facts/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ''ಘಿಲ್ಲಿ'' ಚಿತ್ರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ  ಚಲನಚಿತ್ರ ಎಂಬ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt; ಈ ಚಿತ್ರವು ಮಲೇಷಿಯಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು $೫೦೦,೦೦೦ ಗಳಿಸಿತು. &lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt; [[ಎಮ್. ಜಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್|ಎಂ.ಜಿ ರಾಮಚಂದ್ರನ್]] ಅವರ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಅಡಿಮೈ ಪೆನ್'' (೧೯೬೯) ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನೋಡಿದ ಈ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸಹ ''ಘಿಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವು'' ಮುರಿದು ಘಿಲ್ಲಿಚಿತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ದಾಖಲೆಯಯಿತು.&lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/the-ghilli-reunion/article31778167.ece|title=When Janaki Sabesh and Ashish Vidyarthi had a 'Ghilli' reunion|last=S|first=Srivatsan|date=8 June 2020|work=The Hindu|access-date=11 April 2021|language=en-IN}}&lt;/ref&gt; &quot;ಇಂದು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಗುರುತಿಸುವ ನಾಯಕ ವಿಜಯ್ ಮತ್ತು [[ಪ್ರಕಾಶ್ ರೈ|ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್]], ಅಪ್ರತಿಮ ಖಳನಾಯಕ, ಈ ಚಿತ್ರ &quot;ಗಿಲ್ಲಿ&quot;... ಗೆಲುವಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದೆ&quot; ಎಂದು ''[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]'' ಹೇಳಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.hindu.com/fr/2004/04/23/stories/2004042301450300.htm|title=Ghilli|date=23 April 2004|work=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20040705172302/http://www.hindu.com/fr/2004/04/23/stories/2004042301450300.htm|archive-date=5 July 2004|location=Chennai, India}}&lt;/ref&gt; ಮುತ್ತುಪಾಂಡಿ (ರಾಜ್) ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವಾಗ ವೇಲು (ವಿಜಯ್) ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಧನಲಕ್ಷ್ಮಿ (ತ್ರಿಶಾ) ಅನ್ನು ಒತ್ತೆಯಾಳಾಗಿ ಬಳಸುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು [[ಬಾಲಿವುಡ್]] ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[ಚೆನ್ನೈ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್]]'' (೨೦೧೩) ನಲ್ಲಿ [[ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ (ಹಿಂದಿ ನಟ)|ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್]] [[ದೀಪಿಕಾ ಪಡುಕೋಣೆ (ನಟಿ)|ದೀಪಿಕಾ ಪಡುಕೋಣೆಯೊಂದಿಗೆ]] ವಿಡಂಬನೆ ಮಾಡಿದರು.
 
''ಗಿಲ್ಲಿ ನಂತರ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಚಿತ್ರಗಳಾದ ಮಾಧುರೆ'' '',ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು'' ರಮಣ ಮಾಧೇಶ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ''ತಿರುಪಾಚಿ ಚಿತ್ರವನ್ನು'' ಚೊಚ್ಚಲ ಪೇರರಸು ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;The Times of India&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/love-today-to-vettaikaran-ten-times-when-vijay-delivered-a-super-hit-film-with-a-debutant-director/photostory/76425194.cms|title='Love Today' to 'Vettaikaran': Ten times when Vijay delivered a super hit film with a debutant director|date=17 June 2020|website=The Times of India|access-date=25 November 2020}}&lt;/ref&gt; ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ನಿರ್ದೇಶನದ ''ಸುಕ್ರನ್‌ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ'' ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೨೦೦೫ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್‌ ಅವರು ಎರಡು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾದ ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಒಂದು ಜಾನ್ ಮಹೇಂದ್ರನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಸಚಿನ್, ಈ''  ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಹ-ನಟಿಯಾಗಿ  ಜೆನಿಲಿಯಾ [[ಜೆನಿಲಿಯಾ ಡಿಸೋಜ|ಡಿಸೋಜಾ]] ಅವರು ನಟಿಸಿದರು, ಮತ್ತೋಂದು ಚಿತ್ರವನ್ನು  ಪೆರರಸು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ''ಶಿವಕಾಶಿ, ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ'' ಸಹ-ನಟಿಯಾಗಿ  ಆಸಿನ್ ಅವರು ನಟಿಸಿದರು. &lt;ref name=&quot;The Times of India&quot; /&gt; ''ಸಚಿನ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ನಿರಾತಂಕದ ಯುವಕನ ಚಿತ್ರಣವು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು, &lt;ref name=&quot;jubilee&quot;/&gt; ಮತ್ತು &quot;ವಿಜಯ್ ಅವರು ''ಸಚೀನ್'' ಹಾಗೆ ಸ್ಕೋರ್ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಈ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವೀಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ&quot; ಎಂದು ''ದಿ ಹಿಂದೂ'' ಹೇಳಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.hindu.com/lf/2005/04/20/stories/2005042016270200.htm|title=Life Chennai : Vijay scores as 'Sachein'|date=20 April 2005|website=[[The Hindu]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20050518070834/http://www.hindu.com/lf/2005/04/20/stories/2005042016270200.htm|archive-date=18 May 2005|access-date=1 December 2016}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ ''ಆಥಿ ಚಿತ್ರವು'', ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರವಾದ ''ಆತನೊಕ್ಕಡೆ ಚಿತ್ರದ'' ರೀಮೇಕ್, ಈ ಚಿತ್ರವು ೨೦೦೬ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಅವರ ತಂದೆ ಎಸ್‌ಎ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರಮಣ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. &lt;ref name=&quot;Sify&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/chennai-box-office-jan14-16-news-tamil-kkfvvkhfidesi.html|title=Chennai Box-Office (Jan14-16)|website=Sify|access-date=25 February 2021|archive-date=10 ಮೇ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210510154603/https://www.sify.com/movies/chennai-box-office-jan14-16-news-tamil-kkfvvkhfidesi.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ೨೦೦೭ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಭುದೇವ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರದ ರಿಮೇಕ್ ಆದ ''ಪೋಕ್ಕಿರಿ'' ಎಂಬ ದರೋಡೆಕೋರ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ನಟಿಸಿದರು. ''ಪೊಕ್ಕಿರಿ'' ೨೦೦೭ ರ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ೧೦೦-ದಿನಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;Nair 2016&quot;/&gt; ''ಪೊಕ್ಕಿರಿ'' ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಸಿಫಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯು ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ಪೊಕ್ಕಿರಿಯು'' &quot;ಹಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಅದು ಇರುವವರೆಗೂ ಆನಂದಿಸಬಹುದು&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/pokkiri-review-tamil-14369041.html|title=Movie Review:Nanban|website=Sify.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20140123061956/http://www.sify.com/movies/pokkiri-review-tamil-14369041.html|archive-date=23 January 2014|access-date=12 January 2012}}&lt;/ref&gt; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ''ಪೊಕ್ಕಿರಿ'' ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/pokkiri-to-bairavaa-five-times-when-vijay-rocked-the-box-office-during-pongal/photostory/80214638.cms|title='Pokkiri' to 'Bairavaa': Five times when Vijay rocked the box office during Pongal|date=11 January 2021|website=The Times of India|access-date=29 September 2021}}&lt;/ref&gt;
[[ಚಿತ್ರ:Actor_Vijay.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Actor_Vijay.jpg/173px-Actor_Vijay.jpg|alt=|left|thumb|173x173px| ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್]]
೨೦೦೭ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಭರತನ್  ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ಇವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ''ಅಳಗಿಯ ತಮಿಳು ಮಗನ್'' ನಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರು ನಟಿಸಿದರು. ವಿಜಯ್ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದ್ವಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಾಯಕ ಮತ್ತು ನಾಯಕ ಎರಡೂ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು. ವಿಜಯ್ ಅವರು ೨೦೦೮ ರ  ಟಿವಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಜನರ ಆಯ್ಕೆಯ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/a-starstudded-awards-ceremony/article3039011.ece|title=A star-studded awards ceremony|date=26 December 2016|work=The Hindu|access-date=31 January 2018|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; ''ಅಳಗಿಯಾ ತಮಿಳ್ ಮಗನ್ ಚಿತ್ರವು'' ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು [[ಬಿಬಿಸಿ]] [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುಕೆ]] ವಿಮರ್ಶಿಸಿತು,ಈ ಚಿತ್ರವು ಪ್ರಣಯ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಯ ಸರಿಯಾದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. &lt;ref name=&quot;BBC 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2007/11/azhigiye_preview.shtml|title=Shropshire – Bollywood – Azhigiye Tamizh Magan|date=19 May 2021|website=BBC|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519171237/http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2007/11/azhigiye_preview.shtml|archive-date=19 May 2021|access-date=19 May 2021}}&lt;/ref&gt; ಅಳಗಿಯ ''ತಮಿಳ್ ಮಗನ್'' ಚಿತ್ರವು  $೧.೦೪೩ ಮಿಲಿಯನ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು, ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/intl/?page=&amp;country=ZA&amp;id=_fAZHAGIYATAMIZHMA01|title=Azhagiya Tamizh Magan (2007)|website=www.boxofficemojo.com|access-date=15 May 2019}}&lt;/ref&gt; ಸಾಗರೋತ್ತರ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಗಳಿಕೆಯಾಯಿತು. ''ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಡೈಲಿ'' ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ, ''ಅಳಗಿಯ ತಮಿಳು ಮಗನ್'' 2007 &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.screendaily.com/malaysian-box-office-hits-all-time-high-of-100m/4037013.article|title=Malaysian box office hits all-time high of $100m|last=Wong|first=Silvia|date=5 February 2008|website=Screen|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206052007/https://www.screendaily.com/malaysian-box-office-hits-all-time-high-of-100m/4037013.article|archive-date=6 December 2021|access-date=6 December 2021}}&lt;/ref&gt; ಮಲೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಹತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಹಿಟ್ ಚಾರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಆಕ್ಷನ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ''ಕುರುವಿಯಲ್ಲಿ'' ನಟಿಸಿದರು, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಧರಣಿ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಜೈಂಟ್ ಮೂವೀಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಸಿಫಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು &quot; ''ಕುರುವಿ'' ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಒಂದು ಸೂಪರ್ ಹೀರೋ ಚಿತ್ರ&quot; ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/kuruvi-imagegallery-5-movies-jdwmQejcicisi.html|title=Kuruvi 5|date=17 April 2008|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206052400/https://www.sify.com/movies/kuruvi-imagegallery-5-movies-jdwmQejcicisi.html|archive-date=6 December 2021|access-date=6 December 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಕುರುವಿ'' ಚಿತ್ರವು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನಲ್ಲಿ]] ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. &lt;ref name=&quot;Box Office Mojo 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt1228931/?ref_=bo_se_r_1|title=Kuruvi|date=19 May 2021|website=Box Office Mojo|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519161728/https://www.boxofficemojo.com/title/tt1228931/?ref_=bo_se_r_1|archive-date=19 May 2021|access-date=19 May 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦೦೯ ರ ವರ್ಷವು ನಿಯೋ-ನಾಯರ್ ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರವಾದ ''ವಿಲ್ಲು'' ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಭುದೇವ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ದ್ವಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ''ವಿಲ್ಲು'' ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಸಾಧಾರಣ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. &lt;ref name=&quot;Rediff.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2009/jan/12villu-tamil-review.htm|title=Review: Villu|website=Rediff.com|access-date=6 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರವಾದ ''ವೆಟ್ಟೈಕಾರನ್'', ಇದನ್ನು ಬಾಬುಶಿವನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಎವಿಎಮ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ವಿತರಿಸಿದರು. ಇದು ೨೦೦೯ ರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ . ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ''ವೆಟ್ಟೈಕಾರನ್'' (೨೦೦೯) ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=pluprFijeeaec|title=Chennai Box Office–Jan 22 to 24|date=28 January 2010|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20170221074110/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=pluprFijeeaec|archive-date=21 February 2017}}&lt;/ref&gt; ಅಳಗಿಯ ''ತಮಿಳು ಮಗನ್'', ''ಕುರುವಿ'' ಮತ್ತು ''ವಿಲ್ಲು'' ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ನಂತರದ ಬಿಡುಗಡೆಗಳು ಸರಾಸರಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿದವು; ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ಚಿತ್ರಗಳು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿಯಾದವು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=plupn1acchbad|title=CBO&amp;nbsp;– Nov 30 to Dec 2|date=4 December 2007|website=Sify|archive-url=https://archive.today/20171219123951/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=plupn1acchbad|archive-date=19 December 2017}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=plupovhjhhacc|title=Chennai Box-Office (June 13–15)|date=17 June 2008|website=Sify|archive-url=https://archive.today/20171219123953/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=plupovhjhhacc|archive-date=19 December 2017}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=pluppHedibbbf|title=Chennai Box Office (Jan 30 to February 1, 2009)|date=3 February 2009|website=Sify|archive-url=https://archive.today/20171219123953/http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=pluppHedibbbf|archive-date=19 December 2017}}&lt;/ref&gt; ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ರಜನಿಕಾಂತ್ ಮತ್ತು ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ ನಂತರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ನಟರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಇತರ ಸಮಕಾಲೀನರಿಗಿಂತ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}}೧೦ ಕೋಟಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mobile.twitter.com/sri50/status/7163372624|title=Sreedhar Pillai: 2009 Tamil actors market salary rates- Vijay is the highest paid actor after Rajini and Kamal in 2009|date=Jul 9, 2022|website=Twitter|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220709070710/https://mobile.twitter.com/sri50/status/7163372624|archive-date=9 July 2022|access-date=Jul 9, 2022}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ವಿತರಿಸಿದ ಆಕ್ಷನ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಸುರ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ'' ನಟಿಸಿದರು. ಇದು ವಿಜಯ್ ಅವರ 50ನೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ''ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್ ಟೈಮ್ಸ್'' &quot; ''ಸೂರಾ'' ವಿಜಯ್ ಅವರ ನೃತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸೂಪರ್ ಹೀರೋ ಸ್ಟಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಟಾಪ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ&quot; ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Times&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.idntimes.com/hype/humor/danti/filmnya-sukses-11-meme-aquaman-yang-bikin-ngakak-sampai-atit-peyut/3|title=Filmnya Sukses, 11 Meme Aquaman yang Bikin Ngakak Sampai Atit Peyut|last=Times|first=IDN|last2=Triadanti|date=19 December 2018|website=IDN Times|language=id|archive-url=https://web.archive.org/web/20201214074551/https://www.idntimes.com/hype/humor/danti/filmnya-sukses-11-meme-aquaman-yang-bikin-ngakak-sampai-atit-peyut/3|archive-date=14 December 2020|access-date=14 December 2020}}&lt;/ref&gt; ''ಸುರಾ'' ಬಜೆಟ್-ಮಾತ್ರ-ಚೇತರಿಕೆ-ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿ ಉಪಗ್ರಹ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Indian TV channels&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.exchange4media.com/media-tv-news/barc-wk-45movies-from-south-spike-viewership-of-hindi-channels-87298.html|title=BARC Wk 45: Movies from south spike viewership of Hindi channels|date=23 November 2017|website=Indian Advertising Media &amp; Marketing News – exchange4media|archive-url=https://web.archive.org/web/20210817125140/https://www.exchange4media.com/media-tv-news/barc-wk-45movies-from-south-spike-viewership-of-hindi-channels-87298.html|archive-date=17 August 2021|access-date=17 August 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;timesindia&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/did-you-know/did-you-know-vijays-sura-director-sp-rajkumar-was-going-to-team-up-with-ajith-a-few-years-back/articleshow/75472908.cms|title=Did you know Vijay's 'Sura' director SP Rajkumar was going to team up with Ajith a few years back?|date=30 April 2020|website=The Times of India|access-date=7 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಆದಾಗ್ಯೂ, ''ಸೂರಾ'' ಸೋನಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಟಿಆರ್‌ಪಿ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. &lt;ref name=&quot;Indian TV channels&quot; /&gt;
[[ಚಿತ್ರ:Chinesefestival2011Vijay.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/02/Chinesefestival2011Vijay.jpg/186px-Chinesefestival2011Vijay.jpg|right|thumb|186x186px| ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್]]
೨೦೧೧ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ''ಬಾಡಿಗಾರ್ಡ್‌ನ'' ತಮಿಳುವಾಗಿ ರಿಮೇಕ್ ಆದ ''ಕಾವಲನ್'' ಎಂಬ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕಾಮಿಡಿಗಾಗಿ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಮತ್ತೆ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸಿದ್ದಿಕ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಇದು ವೀಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೦೨ ಕೋಟಿಗಳ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಸಂಗ್ರಹದೊಂದಿಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು. &lt;ref name=&quot;businessworld.in 2015&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.businessworld.in/news/null/the-south-side-story/696844/page-1.html|title=The South Side Story|date=19 February 2015|website=businessworld.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20150219173038/http://www.businessworld.in/news/null/the-south-side-story/696844/page-1.html|archive-date=19 February 2015|access-date=5 March 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110128024128/http://www.sify.com/movies/vijay-s-kaavalan-is-a-hit-news-tamil-lbzkgaadefh.html Kaavalan is a Hit]. Sify.com. Retrieved 6 June 2011.&lt;/ref&gt; ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶಾಂಘೈ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ''ಕಾವಲನ್'' ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.rediff.com/movies/report/south-kaavalan-at-the-shanghai-film-festival/20110509.htm|title=Vijay's Kaavalan at the Shanghai film festival|work=Rediff|access-date=10 September 2018}}&lt;/ref&gt; ''ಕಾವಲನ್'' ಚೀನೀ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/jun-11-02/vijay-kavalan-13-06-11-02.html|title=Ilaya Thalapathy Vijay Wows China – Vijay – Kavalan – Shanghai Film Festival – Tamil Movie News|date=23 June 2021|website=Behindwoods.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623054853/https://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/jun-11-02/vijay-kavalan-13-06-11-02.html|archive-date=23 June 2021|access-date=23 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಅದೇ ವರ್ಷ ದೀಪಾವಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ, ಎಮ್‌. ರಾಜಾ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಮತ್ತು ವೇಣು ರವಿಚಂದ್ರನ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಾಹಸಮಯ ''ಚಿತ್ರವಾದ ವೇಲಾಯುಧಂ'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;Nair 2016&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.catchnews.com/regional-cinema/list-of-ilayathalapathy-vijay-action-packed-films-actor-vijay-filmography-theri-movie-box-office-records-top-south-indian-action-films-from-ghilli-to-theri-movie-news-1463648578.html|title=From Ghilli to Theri: 10 Ilayathalapathy Vijay action blockbusters one should know!|last=Nair|first=Sree Prasad|date=19 May 2016|website=CatchNews.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20211213072110/https://www.catchnews.com/regional-cinema/list-of-ilayathalapathy-vijay-action-packed-films-actor-vijay-filmography-theri-movie-box-office-records-top-south-indian-action-films-from-ghilli-to-theri-movie-news-1463648578.html|archive-date=13 December 2021|access-date=21 December 2020}}&lt;/ref&gt; ''ವೇಲಾಯುಧಂ'' ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;Nair 2016&quot;/&gt; ''ವೇಲಾಯುಧಂ'' ಕೂಡ ಆರ್ಥಿಕ ಯಶಸ್ಸುನ್ನು ಕಂಡಿತು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;R 2011&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/entertainment/report-velayudham-s-victory-over-7aam-arivu-surprises-all-1604999|title='Velayudham''s victory over '7aam Arivu' surprises all|last=R|first=Sharanya C|date=30 October 2011|website=DNA India|access-date=5 March 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ''ವೇಲಾಯುಧಂನಲ್ಲಿ'' ಮೂರನೇ ಬಾರಿಗೆ ಸೂಪರ್ ಹೀರೋ ಆಗಿ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿದರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರ ವೇಷಭೂಷಣ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟದ ಶೈಲಿಯು ''ಅಸ್ಸಾಸಿನ್ಸ್ ಕ್ರೀಡ್'' ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸ್ ಅನ್ನು ಹೋಲುವಂತೆ ವಿಮರ್ಶಕರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತವಾದರು. &lt;ref name=&quot;Film Companion 2020&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.filmcompanion.in/features/telugu-features/reddy-player-one-south-indian-films-that-borrowed-the-video-game-aesthetic/|title=Reddy Player One: South Indian Films That Borrowed The Video Game Aesthetic|date=15 June 2020|website=Film Companion|access-date=19 May 2021}}&lt;/ref&gt; ''ವೇಲಾಯುಧಂ'' [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನೀ]] ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. &lt;ref name=&quot;Zee News 2013&quot;&gt;{{Cite web|url=https://zeenews.india.com/entertainment/regional/hansika-motwani-touched-by-japanese-fans_132222.html|title=Velayudham popularity in Japan|date=16 April 2013|website=Zee News|archive-url=https://web.archive.org/web/20220116100114/https://zeenews.india.com/entertainment/regional/hansika-motwani-touched-by-japanese-fans_132222.html|archive-date=16 January 2022|access-date=21 May 2021}}&lt;/ref&gt;

=== ೨೦೧೨–ಇಂದಿನವರೆಗೆ: ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸು ===
ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಬಿಡುಗಡೆಯಗಿದ್ದ ಚಿತ್ರ ''ನನ್ಬನ್'', [[ಬಾಲಿವುಡ್|ಈ ಚಿತ್ರವು ಬಾಲಿವುಡ್‌ನ]] ಚಿತ್ರವಾದ ''[[ಥ್ರೀ ಇಡಿಯಟ್ಸ್|೩ ಈಡಿಯಟ್ಸ್]]'' ಅನ್ನು ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ರಿಮೇಕ್ ಆಗಿ, ಎಸ್. ಶಂಕರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ೨೦೧೨ ರ ಪೊಂಗಲ್ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ''ನನ್ಬನ್'' ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.sify.com/movies/priyanka-vijay-other-stars-at-indian-film-festival-of-melbourne-news-bollywood-mgor5dfjgcgsi.html|title=Priyanka, Vijay &amp; other stars at Indian Film Festival of Melbourne|work=Sify|access-date=14 December 2017|archive-date=14 ಆಗಸ್ಟ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150814184816/http://www.sify.com/movies/priyanka-vijay-other-stars-at-indian-film-festival-of-melbourne-news-bollywood-mgor5dfjgcgsi.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಅಭಿನಯವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು, ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ನಟ [[ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-01-23/news-interviews/30655364_1_kamal-haasan-ulaganayagan-verdict|title=Kamal Haasan's verdict on Nanban|date=23 January 2012|work=[[The Times of India]]|access-date=13 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130520111634/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-01-23/news-interviews/30655364_1_kamal-haasan-ulaganayagan-verdict|archive-date=20 May 2013}}&lt;/ref&gt; ''ನನ್ಬನ್'' ೧೦೦ ದಿನಗಳ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/nanban-review-tamil-14988520.html|title=Movie Review: Nanban|website=Sify.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20130925162351/http://www.sify.com/movies/nanban-review-tamil-14988520.html|archive-date=25 September 2013|access-date=12 January 2012}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- {{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/south-review-nanban-is-worth-a-watch/20120112.htm|title=Review: Nanban is worth a watch|last=Srinivasan|first=Pavithra|website=Rediff.com|access-date=12 January 2012}}&lt;/ref&gt; ''ನನ್ಬನ್'' ಚಿತ್ರವು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೫೦ ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ''[[ಇಂಡಿಯನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌|ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್]]'' ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. &lt;ref name=&quot;express&quot;&gt;{{Cite news|url=http://archive.indianexpress.com/news/foreign-return/984421/|title=Foreign Return|last=Pereira|first=Priyanka|date=6 August 2012|work=Indian Express|access-date=19 March 2021}}&lt;/ref&gt; ಅವರು [[ಪ್ರಭುದೇವ]] ನಿರ್ದೇಶನದ ೨೦೧೨ರ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ರೌಡಿ ರಾಥೋರ್‌ನಲ್ಲಿ'' ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿ ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://ibnlive.in.com/news/actor-vijay-shakes-a-leg--in-rowdy-rathore/263598-71-210.html|title=Actor Vijay shakes a leg in 'Rowdy Rathore|last=IndiaGlitz|date=1 June 2012|work=[[CNN-IBN]]|access-date=1 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120603234112/http://ibnlive.in.com/news/actor-vijay-shakes-a-leg--in-rowdy-rathore/263598-71-210.html|archive-date=3 June 2012}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ೫೪ ನೇ ಚಿತ್ರ, ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ''ತುಪ್ಪಕ್ಕಿ'', ಎಅರ್ ಮುರುಗದಾಸ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮತ್ತು ಎಸ್. ಧನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ, ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಗೆ ೨೦೧೨ ರ ದೀಪಾವಳಿಯಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಶಿವಾಜಿ (೨೦೦೭) ಮತ್ತು ಎಂಥಿರಾನ್ (೨೦೧೦) ನಂತರ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ₹೧ ಬಿಲಿಯನ್ (ಯುಎಸ್‌$೧೩ ಮಿಲಿಯನ್) ಕ್ಲಬ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಮೂರನೇ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು. ''ಶಿವಾಜಿ'' (೨೦೦೭) ಮತ್ತು ''ಎಂಥಿರಾನ್'' (೨೦೧೦) ನಂತರ ದೇಶೀಯವಾಗಿ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/039thuppakki039-box-office-collection-crosses-100-crore-mark-vijay039s-biggest-grosser-ever-408828|title='Thuppakki' Box Office Collection Crosses ₹100 Crore Mark: Vijay's Biggest Grosser Ever|date=27 November 2012|website=IBTimes India|access-date=26 January 2021}}&lt;/ref&gt; ಕ್ಲಬ್. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-10/news-interviews/36257239_1_crore-club-thuppakki-vijay-film|title=Ilayathalapathy Vijay joins the Rs 100 crore club!|work=[[The Times of India]]|access-date=10 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130417193911/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-10/news-interviews/36257239_1_crore-club-thuppakki-vijay-film|archive-date=17 April 2013}}&lt;/ref&gt; ''ತುಪ್ಪಕ್ಕಿ'' ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ [[ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು]] ಮತ್ತು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧,೮೦೦,೦೦೦,೦೦೦ ಗಳಿಸಿದ ಅವರ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;catchnews&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.catchnews.com/regional-cinema/list-of-ilayathalapathy-vijay-action-packed-films-actor-vijay-filmography-theri-movie-box-office-records-top-south-indian-action-films-from-ghilli-to-theri-movie-news-1463648578.html|title=From Ghilli to Theri: 10 Ilayathalapathy Vijay action blockbusters one should know!|work=CatchNews.com|access-date=14 December 2017}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.catchnews.com/regional-cinema/theri-crosses-the-rs-150-crore-mark-at-the-box-office-all-set-to-break-vijay-s-highest-grosser-thuppakki-1461844410.html|title=Vijay's Theri crosses Rs 150 crore mark at Box Office, all set to break records of Thuppakki|work=CatchNews.com|access-date=14 December 2017}}&lt;/ref&gt; ರಷ್ಯಾದ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ''ತುಪ್ಪಕ್ಕಿಯನ್ನು'' ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-10/thuppakki-vettaiyadu-vilayadu-and-aadukalam-will-be-screened-in-russia-as-part-of-their-celebrations-of-100-years-of-indian-cinema.html|title=Thuppakki will be screened in Russia as part of their celebration|date=3 October 2013|website=Behindwoods|access-date=12 July 2021}}&lt;/ref&gt;
[[ಚಿತ್ರ:Tamil_Film_actor_Vijay_Celebrating_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate_Chennai_18.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/Tamil_Film_actor_Vijay_Celebrating_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate_Chennai_18.jpg/204px-Tamil_Film_actor_Vijay_Celebrating_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate_Chennai_18.jpg|thumb|204x204px| ವಿಜಯ್ ಅವರು ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈನ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕಾನ್ಸುಲೇಟ್ ಜನರಲ್ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ರೈತರಿಗಾಗಿ &quot;ವಿ ಗೋ ಗ್ರೀನ್&quot; ಆಂದೋಲನದ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು]]
ಎ‌ಎಲ್ ವಿಜಯ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ ''ತಲೈವಾ'',ನ್ ಇದು ೯ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೩ ರಂದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಮಿಶ್ರ ವರದಿಗಳಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/039thalaivaa039-review-roundup-watch-it-for-vijay-498010|title='Thalaivaa' Review Roundup: Watch it for Vijay|date=9 August 2013|website=IBTimes India|access-date=3 July 2021}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬವಾಯಿತು. &lt;ref&gt;[http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/17140.html Thalaiva Tamil Movie Review&amp;nbsp;– cinema preview stills gallery trailer video clips showtimes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140217003318/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/review/17140.html |date=17 ಫೆಬ್ರವರಿ 2014 }}. Indiaglitz.com (9 August 2013). Retrieved 21 July 2014.&lt;/ref&gt; ''ತಲೈವಾ'' ಚಿತ್ರ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿತ್ತು. &lt;ref name=&quot;Nair 2016&quot;/&gt;
[[ಚಿತ್ರ:Tamil_Film_actor_Vijay_planted_a_tree_in_honor_of_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2a/Tamil_Film_actor_Vijay_planted_a_tree_in_honor_of_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate.jpg/220px-Tamil_Film_actor_Vijay_planted_a_tree_in_honor_of_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate.jpg|left|thumb| ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್]]
ಅವರ ೫೬ ನೇ ಚಿತ್ರ ಜಿಲ್ಲಾ, ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಕಾಜಲ್ ಅಗರ್ವಾಲ್]] ಮತ್ತು [[ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್‌|ಮೋಹನ್‌ಲಾಲ್]] ಸಹ-ನಟಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಆರ್‌ಟಿ ನೇಸನ್ ''ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ'', ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಪೊಂಗಲ್ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಹಿಟ್ ಆಗಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. &lt;ref&gt;[http://m.timesofindia.com/entertainment/regional/tamil/news-interviews/Vijays-Jilla-set-to-roll-from-May/articleshow/18588307.cms Vijay's 'Jilla' set to roll from May!&amp;nbsp;– TOI Mobile | The Times of India Mobile Site]. ''The Times of India''. (20 February 2013). Retrieved 25 April 2013.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- [http://www.inreporter.com/tag/jilla-100-day-box-office-collection/ Jilla 100 Day Box Office Collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160417210451/http://www.inreporter.com/tag/jilla-100-day-box-office-collection |date=17 ಏಪ್ರಿಲ್ 2016 }}. ''InReporter'', 10 April 2014.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- [http://m.ibtimes.co.in/box-office-collection-vijay039s-039jilla039-outperforms-ajith039s-039veeram039-at-worldwide-bo-534906 Box Office Collection: Vijay's 'Jilla' Outperforms Ajith's 'Veeram' at Worldwide BO]. ''International Business Times''. (18 January 2014). Retrieved 21 July 2014.&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಎ‌ಆರ್ ಮುರುಗದಾಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ''ಕತ್ತಿಯಲ್ಲಿ'' ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ [[ಸಮಂತಾ ರುತ್ ಪ್ರಭು]] ಮತ್ತು ನೀಲ್ ನಿತಿನ್ ಮುಖೇಶ್ ಸಹ-ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಐಂಗಾರನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ದೀಪಾವಳಿ ೨೦೧೪ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. &lt;ref&gt;Sangeetha Seshagiri (22 October 2014) [http://www.ibtimes.co.in/kaththi-review-vijay-excels-dual-roles-treat-fans-611999 'Kaththi' Review Roundup: Vijay Gives Sharp Performance; Worth a Watch]. ''International Business Times''&lt;/ref&gt; ಅವರು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮನಸ್ಸಿನ ಕಳ್ಳ ಮತ್ತು ಆದರ್ಶವಾದಿಯಾಗಿ ದ್ವಿಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ''ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ''ಕಥಿಯನ್ನು'' &quot;ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು&quot; ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ. &lt;ref name=&quot;latimes&quot;&gt;{{Cite web|url=https://ibb.co/dg7cZRC|title=Kaththi a success in style|date=3 July 2021|website=www.latimes.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210703074019/https://ibb.co/dg7cZRC|archive-date=3 July 2021|access-date=3 July 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಕತ್ತಿ'' ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೩೦ ಕೋಟಿ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/box-office-rajinis-lingaa-enters-25th-day-vijays-kaththi-completes-75-days-619327|title=Box Office: Vijay's 'Kaththi' Completes 75 Days|last=Seshagiri|first=Sangeetha|date=5 January 2015|website=IBTimes India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220102054325/https://www.ibtimes.co.in/box-office-rajinis-lingaa-enters-25th-day-vijays-kaththi-completes-75-days-619327|archive-date=2 January 2022|access-date=2 January 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Upadhyaya ibt&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/mersal-5-days-box-office-collection-vijays-film-racing-towards-rs-150-crore-1st-weekend-746518|title=Vijay's film racing towards Rs 150 crore mark|last=Upadhyaya|first=Prakash|date=23 October 2017|website=IBTimes India|access-date=25 August 2021}}&lt;/ref&gt; ಇದು ೨೦೧೪ ರ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;[http://www.ibtimes.co.in/vijays-kaththi-biggest-tamil-hit-2014-box-office-613580 &quot;'Kaththi' Box Office: Vijay Starrer Becomes Biggest Tamil Hit of 2014&quot;]. ''International Business Times''. 10 November 2014.&lt;/ref&gt;

೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, [[ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆ|ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯ]] ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಿತ್ರ ''ಪುಲಿ'' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಯುಟಿವಿ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಜನವರಿ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಚಿಂಬು ದೇವೆನ್ ಅವರು &quot;ಸಮಕಾಲೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಲನಚಿತ್ರ&quot; ದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ, ಈ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ''ಮಾರೀಸನ್'' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು ೨೦೧೧ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕಿತ್ತು, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಯೂಟಿವಿ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತೊರೆದರು ಮತ್ತು ಆಸ್ಕರ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. &lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20141221142525/http://www.sify.com/movies/has-mareesan-slipped-out-of-utv-news-tamil-lkskcniejeesi.html Has Mareesan slipped out of UTV?]. Sify.com (19 October 2011). Retrieved on 4 October 2015.&lt;/ref&gt; ದೇವನ್ ಅವರ ಇತರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯು ನಂತರ ಕುಸಿಯಿತು. ೨೦೧೩ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ದೇವೆನ್ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರಿಗೆ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಅನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು, ಅವರು ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಲು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ತರುವಾಯ, ಈ ಯೋಜನೆಯು ವಿಜಯ್ ಅವರ ಪತ್ರಿಕಾ ಸಂಬಂಧದ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದ ಪಿಟಿ ಸೆಲ್ವಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ತಮೀನ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್‌ನ ಶಿಬು ಅವರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಪಕರನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು, ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ]] ವಿತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಬ್ಬರು ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೊಸ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಸ್‌ಕೆಟಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮುರುಗದಾಸ್ ಅವರ ''ಕತ್ತಿಯಲ್ಲಿ'' ವಿಜಯ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;[http://behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-14/ilayathalapathy-vijays-58th-film-aka-vijay-58-will-be-directed-by-chimbudevan.html Ilayathalapathy Vijay's 58th film aka Vijay 58 will be directed by Chimbudevan]. Behindwoods.com (23 January 2014). Retrieved on 4 October 2015.&lt;/ref&gt; ''ಪುಲಿಯು'' ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/puli-movie-review-roundup-vijay-starrer-bags-mixed-reviews-poor-ratings-telugu-critics-649076|title='Puli' movie review roundup: Vijay-starrer bags mixed reviews, poor ratings from Telugu critics|last=IBTimes|date=4 October 2015|website=International Business Times, India Edition|language=en|access-date=22 April 2020}}&lt;/ref&gt; ಆದರೂ ವಿಜಯ್ ಹೊಸ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies/puli/puli-review.html|title=PULI MOVIE REVIEW|date=1 October 2015|website=Behindwoods}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Upadhyaya ibt&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;Bangalore Mirror 2015&quot;&gt;{{Cite web|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/south-masala/puli-roars-at-the-box-office/articleshow/49232877.cms|title=Puli roars at the box office|date=5 October 2015|website=Bangalore Mirror|archive-url=https://web.archive.org/web/20220301040136/https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/south-masala/puli-roars-at-the-box-office/articleshow/49232877.cms|archive-date=1 March 2022|access-date=1 March 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಪುಲಿ'' ೨೦೧೫ ರ ಸಂಪೂರ್ಣ ರನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Bangalore Mirror 2015&quot; /&gt; ಚಿತ್ರದ ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಹಕ್ಕುಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೦೦ ಕೋಟಿಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿವೆ. &lt;ref name=&quot;Bangalore Mirror 2015&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/mersal-vijay-atlees-diwali-release-crosses-rs-150-crore-in-pre-release-business-4150357.html|title=Vijay's latest release crosses Rs 100 crore in pre-release business-Entertainment News, Firstpost|date=17 October 2017|website=Firstpost|archive-url=https://web.archive.org/web/20220301040828/https://www.firstpost.com/entertainment/mersal-vijay-atlees-diwali-release-crosses-rs-150-crore-in-pre-release-business-4150357.html|archive-date=1 March 2022|access-date=1 March 2022}}&lt;/ref&gt; ರಿಷ್ಟೆ ಸಿನಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ''ಪುಲಿ'' ಅತ್ಯಧಿಕ ಟಿಆರ್‌ಪಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://twitter.com/BARCIndia/status/849949291036762112|title=BARC India TRP ratings|website=BARC India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220908073509/https://twitter.com/BARCIndia/status/849949291036762112|archive-date=8 September 2022|access-date=8 September 2022}}&lt;/ref&gt; ನಿರ್ದೇಶಕ ದೇವೆನ್ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಚಲನಚಿತ್ರದ ಅರ್ಧ-ಭೂತದ ವಿಷಯವು ಜಪಾನಿನ ಹಿಟ್ ಅನಿಮೆ ಮಂಗಾ ಸರಣಿ ''ಇನುಯಾಶಾವನ್ನು'' ಆಧರಿಸಿದೆ, ಅದರಂತೆಯೇ ವಿಜಯ್ ಹುಲಿಯ ಹಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ &quot;ಟೈಗರ್-ಡೆಮನ್&quot; ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.imdb.com/title/tt0290223/movieconnections/?ref_=tt_trv_cnn|title=Inuyasha influenced Vijay's Tiger demon character concept in Puli with Tiger fangs|date=14 July 2022|website=Spacebox|archive-url=https://web.archive.org/web/20220714104139/https://m.imdb.com/title/tt0290223/movieconnections/?ref_=tt_trv_cnn|archive-date=14 July 2022|access-date=14 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;CNN-News18 2015&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/puli-is-a-film-that-everybody-can-enjoy-chimbu-deven-1121995.html|title='Puli' is a film that everybody can enjoy: Chimbu Deven|date=29 September 2015|website=News, Breaking News, Latest News, News Headlines, Live News, Today News CNN-News18|access-date=19 May 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಸಿಡ್ನಿ ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್'' ವಿಜಯ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ &quot;ಹುಲಿ-ರಾಕ್ಷಸ&quot; ಆಗಿ ಮಿಂಚಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://archive.org/download/the-sydney-morning-herald-latest-entertainment-updates/The%20Sydney%20Morning%20Herald%20Latest%20Entertainment%20Updates.png|title=Vijay excels as a Tiger demon|date=4 July 2021|website=www.smh.com.au|access-date=4 July 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಐಬಿ ಟೈಮ್ಸ್'' ''ಪುಲಿಯು'' ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;IBTimes India 2015&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/baahubali-puli-rudhramadevi-effect-iifa-celebrate-south-cinema-rana-be-ambassador-650576|title='Baahubali', 'Puli', 'Rudhramadevi' effect: IIFA to celebrate South Cinema; Rana to be ambassador?|date=14 October 2015|website=IBTimes India|access-date=11 May 2021}}&lt;/ref&gt;

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ಕಲೈಪುಲಿ ಎಸ್. ಥಾನು ಅವರು ವಿಜಯ್ ನಟಿಸಲಿರುವ ಅಟ್ಲೀ ನಿರ್ದೇಶನದ ಯೋಜನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಲು ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ರ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/theri-is-the-title-for-vijay-59-news-tamil-plyq0bcbhfdhd.html|title='Theri' is the title for Vijay 59?|website=Sify|access-date=25 November 2015|archive-date=26 ನವೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151126104628/http://www.sify.com/movies/theri-is-the-title-for-vijay-59-news-tamil-plyq0bcbhfdhd.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ''ಥೇರಿಯನ್ನು'' ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲು ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವಾರು ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ &quot;೭೦% ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ&quot; ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/amy-jackson-starts-shoot-for-vijay-59-news-tamil-plcj1Jjccjadh.html|title=Amy Jackson starts shoot for 'Vijay 59'|date=2 November 2015|website=Sify|access-date=25 November 2015|archive-date=2 ನವೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151102163150/http://www.sify.com/movies/amy-jackson-starts-shoot-for-vijay-59-news-tamil-plcj1Jjccjadh.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ದಿಲೀಪ್ ಸುಬ್ಬರಾಯನ್ ನೃತ್ಯ ನಿರ್ದೇಶನದ ಸಾಹಸ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಂಗಳಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೂ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/high-octane-action-sequences-in-vijay-59-news-tamil-plrkmvfcdfdjj.html|title=High octane action sequences in Vijay 59!|date=17 November 2015|website=Sify|access-date=25 November 2015|archive-date=17 ನವೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151117095837/http://www.sify.com/movies/high-octane-action-sequences-in-vijay-59-news-tamil-plrkmvfcdfdjj.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಹಾಲಿವುಡ್ ಆಕ್ಷನ್ ಕೊರಿಯೋಗ್ರಾಫರ್ ಕಲೋಯನ್ ವೊಡೆನಿಚರೋವ್ ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/theri-hollywood-technicians-roped-in-for-vijay-s-upcoming-actioner/1/534610.html|title=Theri: Hollywood technicians roped in for Vijay's upcoming actioner|date=29 November 2015|website=[[India Today]]|access-date=5 December 2015}}&lt;/ref&gt; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ ಕಳಪೆ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ತಂಡವು ಅಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ತಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬದಲಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಈ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು [[ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್|ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಡೆಸಲಾಯಿತು]] . &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-15/vijay-59-shooting-update.html|title=Vijay 59 may not be shot in China as planned|date=8 October 2015|website=Behindwoods|access-date=25 November 2015}}&lt;/ref&gt; ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ಚೆನ್ನೈನ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ೨೦೧೫ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ಸ್ಟಂಟ್ ಕೊರಿಯೋಗ್ರಾಫರ್ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/Vijay-shoots-for-Theris-climax-scenes/articleshow/50267878.cms|title=Vijay shoots for Theri's climax scenes|website=The Times of India|access-date=7 May 2016}}&lt;/ref&gt; ಅವರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆಕ್ಷನ್-ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ''ಥೇರಿ'' ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಚಿತ್ರವು 'ಯು' ಸೆನ್ಸಾರ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೂರ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಎಳೆದ ಮತ್ತು ಊಹಿಸಬಹುದಾದ ಕಥಾಹಂದರದೊಂದಿಗೆ. &lt;ref name=&quot;VS 2020&quot;&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/theri-movie-review-vijay-gimmicks-too-less-a-factor-to-be-excited-about-a-predictable-storyline/|title=Theri movie review: Vijay's limitations as an actor exposed in a predictable storyline|last=VS|first=Goutham|date=5 June 2020|website=The Indian Express|access-date=29 June 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Upadhyaya, Prakash. [http://www.ibtimes.co.in/theri-box-office-collection-vijay-starrer-strikes-gold-chennai-set-complete-75-days-theatres-684012 &quot;'Theri' box office collection: Vijay-starrer strikes gold in Chennai, set to complete 75 days in theatres&quot;].&lt;/ref&gt; ಇದು ೨೦೧೬ ರ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧,೭೧೦,೦೦೦,೦೦೦ ಗಳಿಸಿದ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Nair 2016&quot;/&gt;

ಅವರ ಮುಂದಿನ, ಭರತನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಮಸಾಲಾ ಚಿತ್ರವಾದ ''ಬೈರವ'', ಇದರಲ್ಲಿ [[ಕೀರ್ತಿ ಸುರೇಶ್ (ನಟಿ)|ಕೀರ್ತಿ ಸುರೇಶ್]] ಸಹ-ನಟಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ವಿಜಯಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜನವರಿ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ವಿಜಯ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅಳಗಿಯ ''ತಮಿಳು ಮಗನ್'' ಖ್ಯಾತಿಯ ಭರತನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕಡಿಮೆ-ಬಜೆಟ್ ಫ್ಲಿಕ್ ''ಬೈರವ'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. &lt;ref&gt;Upadhyaya, Prakash. [http://www.ibtimes.co.in/bairavaa-bhairava-3-weeks-box-office-collection-vijays-film-earns-around-rs-110-crore-22-days-714810 &quot;Bairavaa (Bhairava) 3 weeks box office collection: Vijay's film earns around Rs 110 crore in 22 days&quot;].&lt;/ref&gt; ಆಕ್ಷನ್ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರ ನಾಣ್ಯವನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ''ಬೈರವಾ'' ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ''ಬೈರವಾ'' ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೧೫ ಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.ibtimes.co.in/vijay-gifts-gold-ornaments-bairavaa-bhairava-unit-following-its-success-box-office-714946|title=Vijay gifts gold ornaments to Bairavaa (Bhairava) unit following its success at box office|last=Upadhyaya|first=Prakash|work=International Business Times, India Edition|access-date=16 December 2017|language=en}}&lt;/ref&gt; ಅದೇ ವರ್ಷ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ಬೈರವಾದಿಂದ ಮೆರ್ಸಲ್‌ವರೆಗಿನ'' ''ಚಿತ್ರಗಳ'' ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ ''ಫೋರ್ಬ್ಸ್'' ವಿಜಯ್ ಅನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸದ ಹಿಟ್-ಮೇಕರ್ ಎಂದು ರೂಪಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/article/2017-celebrity-100/vijay-habitual-hit-maker/49023/1|title=Vijay: Habitual hit maker {{!}} Forbes India|website=Forbes India|language=en-US|access-date=31 December 2017}}&lt;/ref&gt; ಜುಲೈ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ [[ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ|ಬಿಹೈಂಡ್‌ವುಡ್ಸ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಮೆಡಲ್ಸ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ೧೯೯೬ ರಿಂದ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ 'ಸಾಮ್ರಾಟ್ &lt;ref name=&quot;behind&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/event-story-of-behindwoods-gold-medals-2017.html|title=Event story of Behindwoods Gold Medals 2017|date=12 June 2017|work=Behindwoods|access-date=21 December 2017}}&lt;/ref&gt; ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಪದಕ' ಪಡೆದರು. ಅವರ ೬೧ ನೇ ಚಿತ್ರ, ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ''ಮೆರ್ಸಲ್'' ಅನ್ನು ಅಟ್ಲೀ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಸಮಂತಾ ರುತ್ ಪ್ರಭು]], [[ಕಾಜಲ್ ಅಗರ್ವಾಲ್]] ಮತ್ತು [[ನಿತ್ಯಾ ಮೆನನ್|ನಿತ್ಯಾ ಮೆನೆನ್]] ಸಹ-ತಾರೆಯರು ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ತೇನಾಂಡಾಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies/mersal/mersal-box-office-nov-05.html|title=Mersal box office collection|date=4 November 2017|website=Behindwoods|access-date=24 November 2017}}&lt;/ref&gt; ಅಟ್ಲೀ ಅವರ ''ತೇರಿ'' ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, ಅವರು ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರನ್ನು ಶ್ರೀ ತೇನಾಂಡಾಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೬&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/sri-thenandal-films-signs-ilayathalapathy-vijay-news-tamil-qjjkwnjbfbjbd.html|title=Sri Thenandal Films signs Ilayathalapathy Vijay?|access-date=24 May 2017|archive-date=12 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160912222655/http://www.sify.com/movies/sri-thenandal-films-signs-ilayathalapathy-vijay-news-tamil-qjjkwnjbfbjbd.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಯೋಜನೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ವಿಜಯ್ ಜಾದೂಗಾರನ ಪಾತ್ರದ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಲಿತರು, ಅದು ಜಾದೂಗಾರರಿಂದ ಕಲಿತರು, [[ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸೆಡೊನಿಯ|ಮೆಸಿಡೋನಿಯಾದಿಂದ]] ಗೊಗೊ ರೆಕ್ವಿಯಂ, [[ಕೆನಡಾ|ಕೆನಡಾದಿಂದ]] ರಾಮನ್ ಶರ್ಮಾ ಮತ್ತು [[ಬಲ್ಗೇರಿಯ|ಬಲ್ಗೇರಿಯಾದ]] ಡ್ಯಾನಿ ಬೆಲೆವ್. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/entertainment/kollywood/060817/vijay-learns-a-few-tricks-for-mersal.html|title=Vijay learns a few tricks for Mersal|date=6 August 2017|work=www.deccanchronicle.com/|access-date=7 August 2017|language=en}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಕೂಡ ವೈದ್ಯನಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಮಾರನ್ (ಅಥವಾ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ|5}} ವೈದ್ಯ) ಎಂಬ ಪಾತ್ರವು ಥೇಣಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೋಡಿನಾಯಕನೂರಿನಿಂದ ಬಂದ ಡಾ. ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಎಂಬ ವೈದ್ಯರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ರೋಗಿಗಳಿಂದ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ|2}} ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/is-mersals-5-rupees-doctor-inspired-by-late-drbalasubramanian-from-theni.html|title=Is Mersal's 5 rupees doctor inspired by late Dr.Balasubramanian from Theni|date=19 October 2017|website=Behindwoods|access-date=27 March 2020}}&lt;/ref&gt; ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[ಮಧುರೈ|ಮಧುರೈನಲ್ಲಿ]] ತಂದೆಯ ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಒಟ್ಟು ತ್ರಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ''ಮೆರ್ಸಲ್‌ನಲ್ಲಿ'', ವಿಜಯ್ ಅವರ ವಿಶೇಷಣವಾದ ಇಳಯತಲಪತಿ (ಯುವ ಕಮಾಂಡರ್) ನಂತರದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವೆಟ್ರಿಮಾರನ್ ಪಾತ್ರದ ಚಿತ್ರಣದಿಂದಾಗಿ ದಳಪತಿ (ಕಮಾಂಡರ್) ಎಂದು ಬದಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://picture-ok.com/2017/10/26/mersal-movie-review/|title=Mersal&amp;nbsp;– The Transformation from Ilaiyathalapathy to Thalapathy|date=26 October 2017|website=Picture-Ok|language=en-US|access-date=8 June 2020|archive-date=8 ಜೂನ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200608121616/https://picture-ok.com/2017/10/26/mersal-movie-review/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ''ಮೆರ್ಸಲ್'' ೧೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ ರಂದು [[ದೀಪಾವಳಿ|ದೀಪಾವಳಿಯ]] ಜೊತೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-reviews/mersal/movie-review/61127534.cms|title=Mersal Review {3.5/5}: When you have a mass hero in full form like Vijay is in the film, how can things go wrong?|last=Suganth|first=M|date=18 October 2017|website=The Times of India|access-date=29 June 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೨.೫ ಶತಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.ibtimes.co.in/ilayathalapathy-vijays-mersal-creates-history-breaches-rs-250-crore-mark-750449|title=Ilayathalapathy Vijay's Mersal creates history; breaches Rs 250-crore mark|last=Upadhyaya|first=Prakash|work=International Business Times, India Edition|access-date=14 December 2017}}&lt;/ref&gt; ಚಲನಚಿತ್ರವು ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಾದ ಟೋಕಿಯೊ, ಎಬಿನಾ, ಒಸಾಕಾ ಮತ್ತು ನಕಾಯಾದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.financialexpress.com/entertainment/mersal-thalapathy-vijay-movie-becomes-1st-ever-tamil-film-to-create-this-big-record-find-out-what-it-is/889875/|title=Thalapathy Vijay's Mersal creates a big record even before its release; find out what it is|date=11 October 2017|work=The Financial Express|access-date=8 September 2018}}&lt;/ref&gt; ''ಮೆರ್ಸಲ್‌ನಲ್ಲಿನ'' ಅವರ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ, ವಿಜಯ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಯುಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಯುಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-s-mersal-wins-international-award-78864|title=Vijay's 'Mersal' wins international award|date=2 April 2018|work=The News Minute|access-date=10 September 2018}}&lt;/ref&gt;  ಈ ಚಿತ್ರವು ''ಕಾವಲನ್'' (೨೦೧೧) ಮತ್ತು ''ಪುಲಿ'' (೨೦೧೫) ನಂತರ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮೂರನೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/thalapathy-vijays-mersal-to-release-in-china.html|title=Thalapathy Vijay's Mersal to release in China|date=10 August 2018|work=Behindwoods|access-date=10 August 2018}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/puli-to-release-in-japan-and-china-news-tamil-pj0ky8fdbhgie.html|title='Puli' to release in Japan and China?|website=Sify|access-date=25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022|archive-date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150928225245/http://www.sify.com/movies/puli-to-release-in-japan-and-china-news-tamil-pj0ky8fdbhgie.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬುಚಿಯಾನ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಫೆಂಟಾಸ್ಟಿಕ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ನಲ್ಲೂ ಈ ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/vijays-mersal-screened-at-bifan-film-festival.html|title=Vijay's Mersal screened at BIFAN Film Festival|date=30 July 2018|work=Behindwoods|access-date=10 September 2018}}&lt;/ref&gt;
 
''ಮೆರ್ಸಲ್'' ಯಶಸ್ಸಿನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾದ ಹಲವಾರು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಸಂಘಟನೆಗಳು ವಿರೋಧಿಸಿದವು: [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]] (ಬಿಜೆಪಿ), [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ]] ಆಡಳಿತಾರೂಢ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಆಗಿನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ ನಾಯಕನ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದವು, ವಿಜಯ್ ನಟಿಸಿದ್ದು, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ [[ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (ಜಿಎಸ್‍ಟಿ)|ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು]] ಟೀಕಿಸುತ್ತದೆ, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://scroll.in/reel/855247/mersal-row-has-tamil-film-industry-worried-we-dont-know-what-to-depict-in-our-films-now|title='Mersal' row has Tamil film industry worried: 'We don't know what to depict in our films now'|last=Govindarajan|first=Vinita|website=Scroll.in|access-date=8 January 2020}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಒಂದು ಪಾತ್ರವು ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ [[ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ|ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾವನ್ನು]] ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುವ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://indianexpress.com/article/india/soon-only-films-praising-govt-policies-will-be-allowed-p-chidambaram-reacts-to-mersal-row-4899680/|title=P Chidambaram on Mersal row: Soon, only films 'praising' govt policies will be allowed|date=21 October 2017|work=The Indian Express}}&lt;/ref&gt; ಭವಿಷ್ಯದ ವೀಕ್ಷಕರಿಗಾಗಿ ಆ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಬೇಕೆಂದು ಪಕ್ಷವು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು, &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.news18.com/news/politics/cut-scenes-mocking-gst-and-digital-india-in-vijay-starrer-mersal-demands-bjp-1551317.html|title=Cut Scenes Mocking GST and Digital India in Vijay's Mersal, Demands BJP|date=19 October 2017|work=News 18}}&lt;/ref&gt; ಆದರೆ ಇದು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಮತ್ತು [[ತಮಿಳು ಸಿನೆಮಾ|ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ]] ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಹಲವಾರು ಇತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/opposition-stands-with-mersal/article19900227.ece|title=Opposition stands with Mersal|date=22 October 2017|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt; ಜೊತೆಗೆ, ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯರ ಸಂಘದಂತಹ ಹಲವಾರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಘಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ-ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ವೈದ್ಯರ ಸಿನಿಕತನದ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದವು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/government-doctors-criticise-mersal/article19893820.ece|title=Government doctors criticise 'Mersal'|date=21 October 2017|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt; ಇಂಡಿಯನ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ವೈದ್ಯರು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೈರೇಟೆಡ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ನಷ್ಟವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯಿಂದ ಹೆಳಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/tn-doctors-boycott-vijay-starrer-mersal-prescribe-piracy/articleshow/61151055.cms|title=TN doctors boycott Vijay-starrer Mersal, prescribe piracy|date=20 October 2017|work=The Times of India}}&lt;/ref&gt;
 
ಯಶಸ್ವಿ ಸಾಹಸಗಳ ನಂತರ, ''ತುಪ್ಪಕ್ಕಿ'' ಮತ್ತು ''ಕತ್ತಿ'', ಮುರುಗದಾಸ್ ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ೬೨ ನೇ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಲು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ''ಸರ್ಕಾರ್ ಈ ಚಿತ್ರವು'', ರಾಜಕೀಯ ಚಿತ್ರ, ಮತ್ತು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿ ಸುರೇಶ್ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ,  ಕೀರ್ತಿ ಸುರೇಶ್ ಅವರು ''ಬೈರವ''  ಚಿತ್ರದ ನಂತರ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೮ ರ [[ದೀಪಾವಳಿ|ದೀಪಾವಳಿಯಂದು]] ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/vijay-62-sun-pictures-produce-ar-murugadoss-next-film-732281|title=Vijay 62: Sun Pictures to produce AR Murugadoss' next film?|last=Upadhyaya|first=Prakash|date=26 June 2017|website=[[International Business Times]]|access-date=24 November 2017}}&lt;/ref&gt; [[ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರ|ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರವು]] ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಕೆಲವು ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಜನರನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಜೆ. ಜಯಲಲಿತಾ|ಜಯಲಲಿತಾ]] ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ ( ವರಲಕ್ಷ್ಮಿ ಶರತ್‌ಕುಮಾರ್ ) ಅವರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಕೋಮಲವಲ್ಲಿ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/india/vijay-sarkar-film-aiadmk-jayalalithaa-tamil-nadu-government-5438044/|title=Vijay's Sarkar faces backlash from ruling AIADMK, party says film could incite violence|date=8 November 2018|work=The Indian Express|access-date=9 November 2018|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ಈ ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡ ಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ ಕೇಡರ್‌ನಿಂದ ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಬ್ಯಾನರ್‌ಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿತು. ಡಿಎಂಕೆಯ ದಿವಂಗತ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಎಂ ಕರುಣಾನಿಧಿ|ಕರುಣಾನಿಧಿ]] ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗನಾಗಿರುವ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಕಲಾನಿತಿ ಮಾರನ್ ಒಡೆತನದ ಸನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ ಆರೋಪಿಸಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-and-marans-sarkar-what-aiadmks-objection-movie-all-about-91217|title=Vijay and Maran's 'Sarkar': What AIADMK's objection to the movie is all about|date=8 November 2018|work=The News Minute|access-date=9 November 2018}}&lt;/ref&gt; ಹಿರಿಯ ನಟರಾದ [[ರಜನೀಕಾಂತ್|ರಜನಿಕಾಂತ್]] ಮತ್ತು [[ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ನಟರು ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.firstpost.com/entertainment/sarkar-controversy-police-arrives-at-ar-murugadoss-house-rajinikanth-kamal-haasan-support-film-amid-aiadmk-backlash-5523181.html|title=Sarkar controversy: Police arrives at AR Murugadoss' house; Rajinikanth, Kamal Haasan support film amid AIADMK backlash- Entertainment News, Firstpost|work=Firstpost|access-date=22 November 2018|language=en-US}}&lt;/ref&gt; ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳ ಬೆದರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಆಡಿಯೊ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೋಮಲವಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ದೃಶ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/tamil-nadu-news/tamil-film-sarkars-makers-reportedly-give-in-to-aiadmk-government-to-cut-scenes-1944808?pfrom=home-topscroll|title=Tamil Film's Makers Give In To AIADMK 'Sarkar', Make 4 Cuts|work=NDTV.com|access-date=9 November 2018}}&lt;/ref&gt; ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಹಲವಾರು ಕಲೆಕ್ಷನ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುರಿದು ಕೇವಲ ಎರಡೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ೧೦೦ ಕೋಟಿ ಕ್ಲಬ್ ಸೇರಿದೆ . &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/vijays-sarkar-joins-rs-100-crore-club-just-two-days-91208|title=Vijay's 'Sarkar' joins Rs 100 crore club in just two days|date=8 November 2018|work=The News Minute|access-date=22 November 2018}}&lt;/ref&gt; ''ಹಾಲಿವುಡ್ ರಿಪೋರ್ಟರ್'' ರಾಜಕೀಯ ನಾಟಕ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರನ್ನು &quot;ತೋರಣ&quot; ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://archive.org/download/the-hollywood-reporter-movie-reviews-and-latest-updates/The%20Hollywood%20Reporter%20Movie%20Reviews%20and%20Latest%20Updates.png|title=Vijay a man with a swag|date=4 November 2018|website=The Hollywood Reporter|access-date=5 July 2021}}&lt;/ref&gt; ಚಲನಚಿತ್ರದ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದ ಗಮನದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, [[ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ|ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು]] ಚುನಾವಣಾ ನಿಯಮಗಳು, ೧೯೬೧ ರ ಸೆಕ್ಷನ್ ೪೯ಪಿ ಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿತು, ಅದು ಮತದಾರನಿಗೆ ತನ್ನ/ಅವಳ ಮತಪತ್ರವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯವರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದರೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2019/mar/08/vijays-sarkar-impact-election-commission-of-india-creates-awareness-about-section-49p-1948436.amp|title=Vijay's 'Sarkar' impact: Election Commission of India creates awareness about section 49P|publisher=[[The New Indian Express]]}}&lt;/ref&gt; ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಅವರ ಎರಡನೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೨.೫ ಬಿಲಿಯನ್ ಗಳಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/sarkar-box-office-collection-ar-murugadoss-film-crosses-rs-250-crore-mark-worldwide-5468590/|title=Sarkar box office collection: AR Murugadoss film crosses Rs 250 crore mark worldwide|last=Desk|first=Express Web|date=28 November 2018|website=The Indian Express|access-date=18 August 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಸರ್ಕಾರ್'' [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-s-sarkar-release-80-countries-1200-international-screens-90862|title=Vijayâ€™s 'Sarkar' to release in 80 countries, 1200 international screens|date=31 October 2018|publisher=The News Minute|access-date=10 February 2022}}&lt;/ref&gt; ಇದು ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ರೆಕ್ಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://legrandrex.cotecine.fr/film/258647/|title=Sarkar|website=Cinéma Paris – Le Grand Rex|language=fr|access-date=14 May 2019|archive-date=14 ಮೇ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190514183223/https://legrandrex.cotecine.fr/film/258647/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಸಹ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://imwjapan.com/|title=『インディアンムービーウィーク2020リターンズ』公式サイト｜インド映画、無双のラインナップ！|date=11 December 2020|website=『インディアンムービーウィーク2020リターンズ』公式サイト｜インド映画、無双のラインナップ！|language=ja|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211165522/https://imwjapan.com/|archive-date=11 December 2020|access-date=11 December 2020|ref={{sfnref | 『インディアンムービーウィーク2020リターンズ』公式サイト｜インド映画、無双のラインナップ！ | 2020}}}}&lt;/ref&gt;

ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ೬೩ ನೇ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮೋಹನ್ ರಾಜ ಅಥವಾ ಪೆರರಸು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ವದಂತಿಗಳು ಇದ್ದವು, ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಿಜಯ್ ''ಥೆರಿ'' ಮತ್ತು ''ಮೆರ್ಸಲ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಸಹಕರಿಸಿದ ಅಟ್ಲೀ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/atlee-opens-up-about-his-next-with-vijay/articleshow/65858534.cms|title=Atlee opens up about his next with Vijay&amp;nbsp;– Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=26 March 2020}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/expect-the-unexpected-in-thalapathy-63-says-atlee/articleshow/65423589.cms|title=Expect the unexpected in Thalapathy 63, says Atlee&amp;nbsp;– Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=26 March 2020}}&lt;/ref&gt; ' ''ಬಿಗಿಲ್'' ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರವು ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಸಾಹಸಮಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ . ತರುವಾಯ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://onlookersmedia.in/latestnews/thalapathy-63-vijay-undergoes-special-special-training-football/|title=Thalapathy 63: Vijay undergoes special special training in football|last=Madhu|first=Vignesh|date=22 March 2019|website=onlookersmedia|language=en-US|access-date=26 March 2020}}&lt;/ref&gt; ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡಾ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕರಾದ ಐಮೀ ಮೆಕ್‌ಡೇನಿಯಲ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ಟಿನ್ ಸ್ಕಿನ್ನರ್ ಅವರಿಂದ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹಿಂದಿನವರು ''ಪೀಲೆ: ಬರ್ತ್ ಆಫ್ ಎ ಲೆಜೆಂಡ್'', ''ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಆರ್ಮ್'' ಮತ್ತು ''೧೩ ಕಾರಣಗಳು'' ಸೇರಿದಂತೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.in.com/entertainment/regional/bigil-first-look-poster-reveals-special-crew-member-on-board-455199.htm|title=Bigil first look poster reveals special crew member on board!|last=21 June|first=Atlee In com Staff-|last2=Ist|first2=2019 09:57 Pm|website=in.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20190622033829/https://www.in.com/entertainment/regional/bigil-first-look-poster-reveals-special-crew-member-on-board-455199.htm|archive-date=22 June 2019|access-date=26 March 2020}}&lt;/ref&gt; ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ [[ನಯನತಾರ|ನಯನತಾರಾ]] ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/nayanthara-in-vijays-thalapathy-63-with-atlee/articleshow/66806599.cms|title=Nayanthara in Vijay's 'Thalapathy 63' with Atlee&amp;nbsp;– Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=26 March 2020}}&lt;/ref&gt; ವಿವೇಕ್ ಮತ್ತು ಆನಂದರಾಜ್ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/comedian-vivekh-to-be-part-of-thalapathy-63/articleshow/66677367.cms|title=Comedian Vivekh to be part of Thalapathy 63&amp;nbsp;– Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=26 March 2020}}&lt;/ref&gt; ಇದು ''ಕುರುವಿ'' (೨೦೦೮) ನಂತರ ವಿಜಯ್ ಜೊತೆಗಿನ ವಿವೇಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಹಯೋಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ''ವಿಲ್ಲು'' (೨೦೦೯) ನಂತರ ನಯನತಾರಾ ಮತ್ತು ಆನಂದರಾಜ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಹಯೋಗವಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;:11&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/thalapathy-63-update-actor-vivek-confirmed-with-thalapathy-vijay-atlee-tamil-news-224237|title=WOW! Vijay's lucky costar joins 'Thalapathy 63'&amp;nbsp;– Tamil Movie News|date=17 November 2018|website=India Glitz}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ಬಿಗಿಲ್'' ವಿಜಯ್ ಅವರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ''ಬಿಗಿಲ್'' ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ರಾಯಪ್ಪನ್ ಅನ್ನು ವಯಸ್ಸಾದ-ದರೋಡೆಕೋರನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸೆ ಚಿತ್ರದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Subhakeerthana 2019&quot;&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/bigil-movie-review-rating-vijay-6088172/|title=Bigil movie review: A star is forced to remain a star throughout|last=Subhakeerthana|first=S|date=31 October 2019|website=The Indian Express|access-date=24 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಇದು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು ಇದು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೩೦೦ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/tamil-star-vijay-reportedly-earned-rs-30-crore-for-bigil-reveal-it-raids-2491609.html|title=Tamil Star Vijay Reportedly Earned Rs 30 crore for Bigil, Reveal IT Raids|date=7 February 2020|website=News18|access-date=26 January 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೯ ರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ-ಅದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ-ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. [[ಈಜಿಪ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ಜೋರ್ಡಾನ್|ಜೋರ್ಡಾನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ಕೂಡ ''ಬಿಗಿಲ್'' . &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/after-egypt-vijays-bigil-marks-an-entry-in-jordan/articleshow/71917663.cms#:~:text='Bigil'%20will%20hit%20the%20screens,been%20composed%20by%20AR%20Rahman|title=After Egypt, Vijay's 'Bigil' marks an entry in Jordan &amp;#124; Tamil Movie News|date=|work=[[Times of India]]|access-date=10 February 2022}}&lt;/ref&gt; ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ''ಬಿಗಿಲ್'' [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ]] ಮರು-ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/tamil-cinema/article/thalapathy-vijays-bigil-to-re-release-in-germany-and-france-for-the-actors-birthday-fans-rejoice/607747|title=Thalapathy Vijay's Bigil re-release in Germany and France for the actor's birthday; fans rejoice|date=17 June 2020|website=Entertainment News|archive-url=https://web.archive.org/web/20220421195818/https://www.zoomtventertainment.com/tamil-cinema/article/thalapathy-vijays-bigil-to-re-release-in-germany-and-france-for-the-actors-birthday-fans-rejoice/607747|archive-date=21 April 2022|access-date=21 April 2022}}&lt;/ref&gt;

ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ನಿರ್ದೇಶಕ ಲೋಕೇಶ್ ಕನಕರಾಜ್ ಅವರು ವಿಜಯ್ ಅವರ ಸಂಬಂಧಿಯಾದ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ ಬ್ರಿಟ್ಟೋ ಅವರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/thalapathy-64-eyes-a-summer-2020-release-vijay-5935094/|title=Thalapathy 64 eyes a summer 2020 release|date=25 August 2019}}&lt;/ref&gt; ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಚಿತ್ರದ ಫಸ್ಟ್ ಲುಕ್ ಪೋಸ್ಟರ್, ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/team-thalapathy-64-off-to-mumbai-second-schedule-shoot-begins-6098388/|title=Team Master arrives in Mumbai; second schedule begins|date=November 2019|website=[[The Indian Express]]}}{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ಅನ್ನು ೩೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ ರಂದು ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಮುನ್ನಾದಿನದಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2019/dec/31/thalapathy-64-first-look-out-vijays-next-called-master-ridden-with-mystery-2083270.html|title=Thalapathy 64 first-look out: Vijay's next called 'Master' ridden with mystery|website=The New Indian Express|access-date=25 January 2020}}&lt;/ref&gt; ಬಹು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಮೂಲತಃ ೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದಾರೆ, [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೨೦೨೦ ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ|ಕೋವಿಡ್-೧೯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ]] ಅದನ್ನು ಮುಂದೂಡಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijays-master-will-be-postponed-to-may-or-june/articleshow/74810813.cms|title=Vijay's 'Master' will be postponed to May or June? - Times of India|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ವಿಳಂಬವಾದ ನಂತರ, ಇದು ೧೩ ಜನವರಿ ೨೦೨೧ ರಂದು ಅದರ ತಮಿಳು, ಹಿಂದಿ ( ''ವಿಜಯ್ ದಿ ಮಾಸ್ಟರ್'' ) ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಆವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/tamil-cinema/article/pan-india-release-for-master-thalapathy-vijay-starrer-to-hit-the-screens-in-5-languages/581266|title=Pan India release for Master; Thalapathy Vijay-starrer to hit the screens in 5 languages|website=www.zoomtventertainment.com}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್‌ನ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಟ್ವಿಟರ್‌ನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಮುನ್ನ ಟ್ವಿಟರ್ ಎಮೋಜಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/vijay-s-master-gets-twitter-emoji-ahead-of-release-on-january-13/story-ix9M1GcpuTFfgSa6T8PWxJ.html|title=Vijay's Master gets Twitter emoji ahead of release on January 13|date=2 January 2021|website=Hindustan Times|access-date=29 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ $೧.೪ ಮಿಲಿಯನ್ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹದೊಂದಿಗೆ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್]] (ಯುಎಇ) ನಲ್ಲಿ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹಾಲಿವುಡ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ವಂಡರ್ ವುಮನ್ ೧೯೮೪'' ಮತ್ತು ''ಟೆನೆಟ್'' ಅನ್ನು ಯುಎಇ ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮೀರಿಸಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=6136|title=Master Smashes Hollywood Records In UAE|date=15 January 2021|website=[[Box Office India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116055805/https://boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=6136|archive-date=16 January 2021|access-date=15 January 2021}}&lt;/ref&gt; ಕೆನಡಾದ ಆಲ್ಬರ್ಟಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;TicketsPI 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://ticketspi.com/o/edmontonmovieclub|title=TicketsPI|date=24 June 2021|website=TicketsPI|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624124040/https://ticketspi.com/o/edmontonmovieclub|archive-date=24 June 2021|access-date=24 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ, ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ವೀಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಧನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.greatandhra.com/movies/reviews/master-review-lacks-the-desired-effect-110251|title=Master Movie Review: Lacks the Desired Effect|last=Arikatla|first=Venkat|date=13 January 2021|website=greatandhra.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220223052318/https://www.greatandhra.com/movies/reviews/master-review-lacks-the-desired-effect-110251|archive-date=23 February 2022|access-date=23 February 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;S 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/reviews/master-movie-review/article33569018.ece|title='Master' movie review: An in-form Vijay takes a backseat to have fun. But is that enough?|last=S|first=Srivatsan|date=13 January 2021|website=The Hindu|access-date=29 June 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Upadhyaya 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/master-movie-review-ratings-vijays-latest-hit-flop-find-it-out-audience-tweets-832086|title=Master Movie Review and Ratings: Vijay's latest is Hit or Flop; Find it Out in Audience Tweets|last=Upadhyaya|first=Prakash|date=13 January 2021|website=IBTimes India|access-date=5 May 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಐ'' ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಅನ್ನು &quot;ಬೃಹತ್ ಸಾಹಸ ಚಿತ್ರ ಆದರೆ ತುಂಬಾ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ&quot; ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.easterneye.biz/master-movie-review-an-entertaining-massy-action-film/|title=Master movie review: An entertaining massy action film – EasternEye|date=13 January 2021|website=EasternEye|archive-url=https://web.archive.org/web/20211121082430/https://www.easterneye.biz/master-movie-review-an-entertaining-massy-action-film/|archive-date=21 November 2021|access-date=21 November 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೩೦೦ ಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಹಿಟ್ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/thalapathy-65-will-be-pan-indian-project-cinematographer-manoj-paramahamsa-144151|title='Thalapathy 65' will be a pan-Indian project: Cinematographer Manoj Paramahamsa|last=25 February 2021 – 12:17|date=25 February 2021|publisher=The News Minute|access-date=10 February 2022}}&lt;/ref&gt; ಟ್ರೇಡ್ ವಿಶ್ಲೇಷಕರ ಪ್ರಕಾರ ''ಮೆರ್ಸಲ್'', ''ಸರ್ಕಾರ್'', ''ಬಿಗಿಲ್'' ಮತ್ತು ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಒಟ್ಟು ಒಟ್ಟು ಗಳಿಕೆಯು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೦೦೦ ಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.india.com/entertainment/master-box-office-week-1-thalapathy-vijay-starrer-crosses-rs-200-cr-worldwide-rs-100-cr-from-tamil-nadu-alone-4346290/|title=Master BO Week 1: Thalapathy Vijay Starrer Crosses Rs 200 cr Worldwide, Rs 100 cr From TN Alone|date=21 January 2021|website=India News, Breaking News &amp;#124; India.com|access-date=26 January 2021|ref={{sfnref | India News, Breaking News &amp;#124; India.com | 2021}}}}&lt;/ref&gt;
[[ಚಿತ್ರ:วัดพระลอย_อ.เมือง_จ.สุพรรณบุรี_(9).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A5%E0%B8%AD%E0%B8%A2_%E0%B8%AD.%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87_%E0%B8%88.%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%93%E0%B8%9A%E0%B8%B8%E0%B8%A3%E0%B8%B5_%289%29.jpg/237px-%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A5%E0%B8%AD%E0%B8%A2_%E0%B8%AD.%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87_%E0%B8%88.%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%93%E0%B8%9A%E0%B8%B8%E0%B8%A3%E0%B8%B5_%289%29.jpg|thumb|237x237px| ವಿಜಯ್ ತನ್ನ ಆಧುನಿಕ ದಿನದ [[ರಾಹು]] ಅವತಾರದಲ್ಲಿ ವೀರ ರಾಘವನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬುಲೆಟ್ ಡಿಫ್ಲೆಕ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅತಿಮಾನುಷ ಹೋರಾಟದ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.]]
ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ನೆಲ್ಸನ್ ಸನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ವಿಜಯ್ ಅವರ ೬೫ ನೇ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಮೊದಲು ಅವರ ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್ ಚಿತ್ರ ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thalapathy-65-vijay-teams-up-with-sun-pictures-and-director-nelson/article33299201.ece|title='Thalapathy 65': Vijay teams up with Sun Pictures and director Nelson|last=The Hindu Net Desk|date=10 December 2020|work=The Hindu|access-date=2 June 2021|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಗೆ ಜೋಡಿಯಾಗಿ [[ಪೂಜಾ ಹೆಗ್ಡೆ]] ನಟಿಸಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thalapathy-65-pooja-hegde-to-star-opposite-vijay-in-nelson-dhilipkumars-directorial/articleshow/81670596.cms|title='Thalapathy 65': Pooja Hegde to star opposite Vijay in Nelson Dhilipkumar's directorial|date=25 March 2021|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210324114654/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thalapathy-65-pooja-hegde-to-star-opposite-vijay-in-nelson-dhilipkumars-directorial/articleshow/81670596.cms|archive-date=24 March 2021|access-date=19 November 2021}}&lt;/ref&gt; ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಜೊತೆಗೆ ವಿಟಿವಿ ಗಣೇಶ್ ಹಾಸ್ಯನಟನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/after-vijay-vtv-ganeshs-comic-timing-only-saving-grace-for-beast-4974421.html|title=After Vijay, VTV Ganesh's Comic Timing Only Saving Grace For Beast|last=Bureau|first=Entertainment|date=Apr 13, 2022|website=News18|archive-url=https://web.archive.org/web/20220604142337/https://www.news18.com/news/movies/after-vijay-vtv-ganeshs-comic-timing-only-saving-grace-for-beast-4974421.html|archive-date=4 June 2022|access-date=Jun 4, 2022}}&lt;/ref&gt; ಚಿತ್ರವು [[ಕರಾಳ ವಿನೋದ|ಕಪ್ಪು ಕಾಮಿಡಿ]] ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, [[ಅನಿರುಧ್ ರವಿಚಂದರ್|ಅನಿರುದ್ಧ್ ರವಿಚಂದರ್]] ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/official-vijays-thalapathy-65-to-be-directed-by-nelson/articleshow/79662961.cms|title=Official: Vijay's 'Thalapathy 65' to be directed by Nelson – Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=2 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಚಿತ್ರದ ಫಸ್ಟ್ ಲುಕ್ ಪೋಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ೨೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೧ ರಂದು ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/vijay-in-thalapathy-65-first-look-is-beast-with-a-gun-trending-poster-1817632-2021-06-21|title=Vijay in Thalapathy 65 first look is Beast with a gun. Trending poster|date=21 June 2021|website=India Today|access-date=21 June 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಮೃಗವು'' [[ರಾಹು|ರಾಹುವನ್ನು]] ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನನ್ನು ನಿಷ್ಕರುಣೆಯಿಂದ ಗ್ರಹಣ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಅದೇ ರೀತಿಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, &lt;ref name=&quot;Rahu&quot;&gt;{{Cite web|url=https://newsroompost.com/entertainment/birthday-predictions-will-thalapathy-vijay-turn-his-beast-mode-on-in-2021/2379740.html|title=&quot;Will Vijay Turn His BEAST Rahu Mode On in 2021?&quot;|date=22 June 2021|website=NewsroomPost|access-date=12 August 2021}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಅವರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಾಟ್‌ಗನ್ ಹಿಡಿದ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/thalapthy-65-first-look-vijay-plays-a-shotgun-wielding-beast-7369096/|title=Thalapathy 65 first look poster: Vijay is a shotgun-wielding 'Beast'|last=R|first=Manoj Kumar|date=21 June 2021|website=The Indian Express|access-date=21 June 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಬೀಸ್ಟ್'' ೧೩ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೨ ರಂದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಹಿಂದಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಆವೃತ್ತಿಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ''ರಾ'' . &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.latestly.com/socially/entertainment/south/beast-thalapathy-vijays-film-titled-as-raw-in-hindi-3555910.html|title=Thalapathy Vijay's Beast Film Titled As Raw In Hindi|last=Latestly|first=Team|date=Apr 5, 2022|website=LatestLY|access-date=Apr 14, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;The Times of India 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thalapathy-65-nelson-to-shoot-a-romantic-song-in-georgia/articleshow/82211821.cms|title='Thalapathy 65': Nelson to shoot a romantic song in Georgia|date=23 April 2021|website=The Times of India|access-date=15 May 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thalapathy-vijay-s-beast-to-release-in-april-2022-see-new-poster-1894770-2022-01-01|title=Thalapathy Vijay's Beast to release in April 2022. See new poster|date=1 January 2022|website=India Today|access-date=4 January 2022}}&lt;/ref&gt; ''ರಾ'' ಹಿಂದಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, ಆದರೆ ''ಬೀಸ್ಟ್'' ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/beast-raw-review-an-ill-formed-creature-even-firing-on-all-cylinders-vijay-cannot-pummel-into-shape-2-5-stars-2886949|title=Beast (RAW) Review|last=Chatterjee|first=Saibal|date=Apr 14, 2022|website=NDTV.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220414061156/https://www.ndtv.com/entertainment/beast-raw-review-an-ill-formed-creature-even-firing-on-all-cylinders-vijay-cannot-pummel-into-shape-2-5-stars-2886949|archive-date=Apr 14, 2022|access-date=Apr 14, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/jWTHp|title=Beast Review: Thalapathy Vijay's 'One-man Show' Is A 'True Feast'|date=Apr 14, 2022|website=bollywood hungama|access-date=Apr 14, 2022}}&lt;/ref&gt; ರೋಜರ್ ಎಬರ್ಟ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಅನ್ನು ೩/೫ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು &quot;ವಿಜಯ್ ಬಹುಮುಖಿ ಅವತಾರದೊಂದಿಗೆ ಬಹುಮುಖ ಹುಲಿ&quot; ಎಂದು ಕರೆದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rogerebert.com/reviews/beast-movie-review-2022|title=Beast movie review &amp; film summary (2022) - Roger Ebert|last=Abrams|first=Simon|date=Apr 17, 2022|website=www.rogerebert.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220417033429/https://www.rogerebert.com/reviews/beast-movie-review-2022|archive-date=Apr 17, 2022|access-date=Apr 17, 2022}}&lt;/ref&gt; ನ್ಯೂಸ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದಂತೆ &quot; [[ಕರಾಳ ವಿನೋದ|ಡಾರ್ಕ್ ಹ್ಯೂಮರ್]] ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಂಬೋ ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಂಡ್ ಎರಡರ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ರಾ ಏಜೆಂಟ್ ಆಗಿ ''ಬೀಸ್ಟ್'' ವಿಜಯ್ ಅಭಿನಯವಿದೆ&quot;. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/iklnq|title='Beast' movie review: Vijay as a mix of 'Rambo,' 'James Bond' to save a hostage situation - Entertainment Review|date=Apr 13, 2022|website=Manorama news|access-date=Apr 16, 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಬೀಸ್ಟ್'' [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯೂಎಸ್‌ಎ]] ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಶೋಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/wpRHV|title=Beast at No: 2 in Top 10 USA Premiere Grossing Tamil Films|date=Apr 14, 2022|website=boxoffice mojo|access-date=Apr 14, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/box-office/beast-usa-premiere-collection-vijay-starrer-breaks-rajinikanths-annaatthe-collection-to-become-the-formers-highest-grossing-film/articleshow/90761515.cms|title='Beast' USA premiere collection: Vijay starrer breaks Rajinikanth's film collection to become the Vijay's highest-grossing film|date=Apr 10, 2022|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220416153443/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/box-office/beast-usa-premiere-collection-vijay-starrer-breaks-rajinikanths-annaatthe-collection-to-become-the-formers-highest-grossing-film/articleshow/90761515.cms|archive-date=Apr 16, 2022|access-date=Apr 16, 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ [[ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್|ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್]], [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಸಿಂಗಾಪುರ|ಸಿಂಗಾಪುರದಲ್ಲಿ]] ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ . &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/box-office/beast-overseas-box-office-collection-vijay-storms-the-international-market/articleshow/90841888.cms|title='Beast' overseas box office collection: Vijay storms the international market|date=Apr 14, 2022|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220430055805/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/box-office/beast-overseas-box-office-collection-vijay-storms-the-international-market/articleshow/90841888.cms|archive-date=Apr 30, 2022|access-date=Apr 30, 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಹಿಟ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೨೫೦ ಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/beast-box-office-collection-day-5-vijay-starrer-rs-200-crore-worldwide-7874311/|title=Beast box office collection day 5: Vjay-starrer earns Rs 200 crore worldwide, is declared a hit|last=Desk|first=Entertainment|date=19 April 2022|website=The Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20220420193205/https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/beast-box-office-collection-day-5-vijay-starrer-rs-200-crore-worldwide-7874311/|archive-date=20 April 2022|access-date=20 April 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://zeenews.india.com/tamil/movies/beast-movie-beats-valimai-box-office-collection-less-than-12-days-390612|title=Beast 12 days box office report|date=Apr 25, 2022|website=Zee Hindustan Tamil|language=ta|archive-url=https://web.archive.org/web/20220426161256/https://zeenews.india.com/tamil/movies/beast-movie-beats-valimai-box-office-collection-less-than-12-days-390612|archive-date=Apr 26, 2022|access-date=Apr 26, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.india.com/entertainment/thalapathy-vijay-beast-crosses-rs-250-crore-worldwide-box-office-despite-kgf-2-wave-check-detailed-collection-report-here-5377937/|title=Thalapathy Vijay's Beast Crosses Rs 250 Crore at Worldwide Box Office|last=Kumar|first=Vineeta|date=May 6, 2022|website=India.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220506165545/https://www.india.com/entertainment/thalapathy-vijay-beast-crosses-rs-250-crore-worldwide-box-office-despite-kgf-2-wave-check-detailed-collection-report-here-5377937/|archive-date=May 6, 2022|access-date=May 6, 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಬೀಸ್ಟ್'' ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ [[ನೆಟ್‍ಫ್ಲಿಕ್ಸ್|ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಹೆಚ್ಚು ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;ndtv ott&quot;&gt;{{Cite web|url=https://ndtv.in/bollywood/beast-trending-at-number-one-in-india-on-netflix-vijay-thalapathy-2972013|title=Beast trending worldwide on Netflix in top spots|date=May 14, 2022|website=NDTV|archive-url=https://web.archive.org/web/20220514070357/https://ndtv.in/bollywood/beast-trending-at-number-one-in-india-on-netflix-vijay-thalapathy-2972013|archive-date=May 14, 2022|access-date=May 14, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;netflix top global&quot;&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/LeVTj|title=Raw Hindi and Beast Netflix Top 10 - Global|date=May 18, 2022|website=top10.netflix.com|access-date=May 18, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://flixpatrol.com/top10/netflix/world/today/full/|title=TOP 10 on Netflix in the World on 2022 - FlixPatrol|date=May 13, 2022|website=FlixPatrol|archive-url=https://web.archive.org/web/20220513084706/https://flixpatrol.com/top10/netflix/world/today/full/|archive-date=May 13, 2022|access-date=May 13, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Raw beast&quot;&gt;{{Cite web|url=https://flixpatrol.com/title/beast-2022/top10/|title=Beast TOP 10 in Netflix global - FlixPatrol|date=May 13, 2022|website=FlixPatrol|archive-url=https://web.archive.org/web/20220513082925/https://flixpatrol.com/title/beast-2022/top10/|archive-date=May 13, 2022|access-date=May 13, 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಬೀಸ್ಟ್'' [[ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ಥಾನ್|ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್]] ನಲ್ಲಿ ಥಿಯೇಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tamil.filmibeat.com/news/beast-movie-released-in-usbekistan-first-movie-to-get-this-pride-094655.html|title=First Tamil film to release in Uzbekistan Beast!|last=S|first=Deepa|date=18 April 2022|website=filmibeat.com|language=ta|archive-url=https://web.archive.org/web/20220422051245/https://tamil.filmibeat.com/news/beast-movie-released-in-usbekistan-first-movie-to-get-this-pride-094655.html|archive-date=22 April 2022|access-date=22 April 2022}}&lt;/ref&gt;

೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಅವರು ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ದಿಲ್ ರಾಜು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅವರ ೬೬ ನೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ವಂಶಿ ಪೈಡಿಪಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಜನವರಿ ೨೦೨೩ ರಂದು ಹಿಂದಿ, ತೆಲುಗು, ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಡಬ್ ಆಗಿರುವ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thaman-confirms-thalapathy-66-is-not-a-bilingual-film-says-it-s-proper-tamil-movie-1948310-2022-05-12|title=Thaman confirms Thalapathy 66 is not a bilingual film, says it's proper Tamil movie dubbed to other languages|date=May 12, 2022|website=India Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20220518061032/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thaman-confirms-thalapathy-66-is-not-a-bilingual-film-says-it-s-proper-tamil-movie-1948310-2022-05-12|archive-date=May 18, 2022|access-date=May 18, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thalapathy-vijay-to-join-hands-with-director-vamshi-paidipally-official-announcement-out-1857428-2021-09-26|title=Thalapathy Vijay to join hands with director Vamshi Paidipally. Official announcement out|date=26 September 2021|website=India Today|access-date=30 September 2021}}&lt;/ref&gt; ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್‌ಗೆ ಜೋಡಿಯಾಗಿ [[ರಶ್ಮಿಕಾ ಮಂದಣ್ಣ]] ನಟಿಸಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/telugu/vijay-rashmika-mandanna-thalapathy-66-shoot-begins-see-photos-7855895/|title=Vijay and Rashmika Mandanna's Thalapathy 66 begins shoot. See photos|last=Desk|first=Entertainment|date=Apr 7, 2022|website=The Indian Express|access-date=Apr 30, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/varisu-vijay-rashmika-mandanna-romance-photo-leaked-vamshi-paidipally-dil-raju-tamil-news-322502|title=Vijay-Rashmika Mandanna romance pic from 'Varisu' leaked in spite of tight security - Tamil News|date=23 August 2022|website=IndiaGlitz.com|access-date=7 September 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/thalapathy-vijay-rashmika-thaman-varisu-first-single-release-date-shooting-wrap-up-latest-update-tamil-news-322965|title=Thalapathy Vijay starrer 'Varisu' first single to release on this day? - Hot buzz - Tamil News|date=2 September 2022|website=IndiaGlitz.com|access-date=7 September 2022}}&lt;/ref&gt; ೨೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೨ ರಂದು ವಿಜಯ್ ಅವರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಮುನ್ನಾದಿನದಂದು ''ವರಿಸು'' ಚಿತ್ರದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/vijays-thalapathy-66-is-varisu-first-look-poster-out/article65548633.ece|title=Vijay's Thalapathy 66 is Varisu, first-look poster out|date=21 June 2022|work=[[The Hindu]]|access-date=21 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220621134223/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/vijays-thalapathy-66-is-varisu-first-look-poster-out/article65548633.ece|archive-date=21 June 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijays-thalapathy-66-titled-vaarisu-in-tamil/articleshow/92250993.cms|title=Vijay's Thalapathy 66 titled Vaarisu in Tamil and Varasudu in Telugu|date=16 June 2022|website=The Times of India|access-date=14 July 2022}}&lt;/ref&gt; ತಮನ್ ಎಸ್ ''ವರಿಸು'' ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/music-director-thaman-shares-a-photo-from-the-sets-of-varisu/articleshow/93387746.cms|title=Music director Thaman shares a photo from the sets of ‘Varisu’|date=6 August 2022|website=The Times of India|access-date=9 August 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/varisu-video-clip-from-shooting-spot-leaked-vijay-and-prabhu-shoot-medical-emergency-scene-8091508/|title=Varisu video from sets leaked: Vijay, Sarathkumar, and Prabhu shoot scene|last=Desk|first=Entertainment|date=15 August 2022|website=The Indian Express|access-date=18 August 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/varisu-thalapathy-vijay-shoots-intense-action-sequence-vamsi-paidipallys-next-watch-viral-video-1173953|title=Varisu: Thalapathy Vijay shoots an intense action sequence for Vamsi Paidipally's next; Watch the viral video|last=Desk|first=Pinkvilla|date=15 August 2022|website=PINKVILLA|access-date=18 August 2022|archive-date=18 ಆಗಸ್ಟ್ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220818072940/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/varisu-thalapathy-vijay-shoots-intense-action-sequence-vamsi-paidipallys-next-watch-viral-video-1173953|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

==== ಇತರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವಿಕೆ ====
ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮೊದಲ [[ಬಾಲಿವುಡ್|ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ]] ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, [[ಪ್ರಭುದೇವ]] ಸಹ-ನಟಿಸಿದ ''ರೌಡಿ ರಾಥೋರ್'' (೨೦೧೨) ಚಿತ್ರದ ''ಚಿಂತಾ ಚಿಂತಾ'' ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹಿಂದಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/tamil-star-vijay-does-cameo-in-rowdy-rathore/|title=Tamil star Vijay does cameo in Rowdy Rathore&amp;nbsp;– Bollywood Hungama|last=Hungama|first=Bollywood|date=7 May 2012|access-date=24 November 2017}}&lt;/ref&gt; ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಗೋಲ್ಡ್‌ಮೈನ್ಸ್ ಟೆಲಿಫಿಲ್ಮ್ಸ್‌ನಿಂದ ಹಿಂದಿಗೆ ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೋನಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಹಿಂದಿ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tvnews4u.com/sony-max-air-actor-vijays-action-blockbuster-bairavaa-29th-july/|title=Sony MAX to air actor Vijay's action blockbuster 'Bairavaa' on 29th July|date=25 July 2017|website=tvnews4u.com|access-date=11 January 2018}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಚಿತ್ರ ''ಮೆರ್ಸಲ್'' ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಕಠಿಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು, ಅದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ''ಗೋಲ್ಮಾಲ್ ಎಗೇನ್'' ಮತ್ತು ''[[ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ಗಿಂತ]]'' ಹೆಚ್ಚು ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/mersal-box-office-vijay-golmaal-again-secret-superstar-4901488/|title=Mersal box office: Vijay starrer unstoppable, gives tough competition to Golmaal Again, Secret Superstar in international markets|date=22 October 2017|access-date=24 November 2017}}&lt;/ref&gt; ''ಮೆರ್ಸಲ್'' [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್|ಯುಎಇ]] ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೯೦ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ''ಗೋಲ್ಮಾಲ್ ಎಗೇನ್'' ಮತ್ತು ''ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ಗಿಂತ'' ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.catchnews.com/regional-cinema/uae-box-office-mersal-emerges-the-winner-among-the-diwali-releases-including-golmaal-again-and-secret-superstar-89204.html|title=UAE Box Office: Mersal emerges the winner among the Diwali releases including Golmaal Again and Secret Superstar|work=CatchNews.com|access-date=9 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180909185240/http://www.catchnews.com/regional-cinema/uae-box-office-mersal-emerges-the-winner-among-the-diwali-releases-including-golmaal-again-and-secret-superstar-89204.html|archive-date=9 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಅವರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.daily-sun.com/post/601958/Vijay-Thalapatis-movie-of-the-month-is-coming-to-Bongo-this-Friday-as-|title=Vijay's movie released on Bangladesh OTT Bongo as &quot;Shinghopurush&quot; – Online Version|date=27 January 2022|website=www.daily-sun.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127071705/https://www.daily-sun.com/post/601958/Vijay-Thalapatis-movie-of-the-month-is-coming-to-Bongo-this-Friday-as-|archive-date=27 ಜನವರಿ 2022|access-date=27 January 2022|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ಜುಲೈ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ರಿಷ್ಟೆ ಸಿನೆಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಹಿಂದಿ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್ ''ಡೇಂಜರಸ್ ಖಿಲಾಡಿ ೩'' (೨೦೧೪) ( ''ವೆಟ್ಟೈಕಾರನ್‌ನ'' ಡಬ್ ಆವೃತ್ತಿ) ಮತ್ತು ''ಪೊಲೀಸ್ವಾಲಾ ಗುಂಡ ೨'' (೨೦೧೪) ( ''ಜಿಲ್ಲಾದ'' ಡಬ್ ಆವೃತ್ತಿ) ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ರೇಟಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ #೧ ಮತ್ತು #೩ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಟೆಲಿಕಾಸ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಸುರಾ'' ಪ್ರಸಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೋನಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಹಿಂದಿ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ರೇಟಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ #೫ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Indian TV channels&quot;/&gt; ೨೦೧೭ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ''ಖಾಕಿ ಔರ್ ಖಿಲಾಡಿ'' ಎಂಬ ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ಕತ್ತಿ'' ಚಿತ್ರದ ಹಿಂದಿ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು [[ಝೀ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್|ಜೀ ಸಿನಿಮಾ]] ಹಿಂದಿ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tvnews4u.com/zee-cinema-to-premiere-khaki-aur-khiladi-on-13th-december-at-8pm/|title=Zee Cinema to premiere Khaki Aur Khiladi on 13th December at 8PM|date=12 December 2017|website=tvnews4u.com|access-date=17 December 2017}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಟಾಪ್ ಓಪನರ್ ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಜುವನ್ನು ''ಮೀರಿಸಿದೆ.'' &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://onlookersmedia.in/latestnews/sarkar-breaks-sanju-record-become-indian-cinemas-highest-opening-day-grosser-2018/|title=Sarkar breaks Sanju record to become Indian cinema's highest opening day grosser in 2018|date=8 November 2018|website=onlookersmedia.in|language=en-US|access-date=19 November 2018}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.indiaglitz.com/thalapathy-vijay-sarkar-beats-ranbhir-kapoor-sanju-opening-collection-tamil-news-223749|title=Yipeee! Thalapathy Vijay's 'Sarkar' is now the biggest in Indian cinema&amp;nbsp;– Tamil Movie News&amp;nbsp;– IndiaGlitz.com|work=IndiaGlitz.com|access-date=19 November 2018}}&lt;/ref&gt; ''ಸರ್ಕಾರ್'' ೨೦೧೮ ರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ''ರಾಝಿ'', ''ಗೋಲ್ಡ್'' ಮತ್ತು ಅಮೀರ್ ಅವರ ''ಥಗ್ಸ್ ಆಫ್ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್'' ನಂತಹ ಅನೇಕ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುರಿಯಿತು. &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://m.businesstoday.in/story/sarkar-box-office-collection-vijay-starrer-among-top-10-indian-films-of-2018-breaks-record-of-raazi-gold/1/291326.html|title=Sarkar Box Office Collection: Vijay-starrer among top 10 Indian films of 2018, breaks record of Raazi, Gold|date=15 November 2018|website=m.businesstoday.in|language=en|access-date=18 November 2018|archive-date=18 ನವೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181118164636/https://m.businesstoday.in/story/sarkar-box-office-collection-vijay-starrer-among-top-10-indian-films-of-2018-breaks-record-of-raazi-gold/1/291326.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[ಝೀ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್|ಜೀ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ]] ''ವಿಜಯ್ ದಿ ಮಾಸ್ಟರ್'' ಟಿಆರ್‌ಪಿಯಲ್ಲಿ #೨ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. &lt;ref name=&quot;filmy2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/tamil/news/2021/master-hindi-trp-rating-vijay-starrer-makes-it-big-with-its-world-television-premiere-315268.html|title=Master Hindi TRP Rating: Vijay Starrer Makes It Big With Its World Television Premiere!|last=Hemachandran|first=Sruthi|date=10 June 2021|website=www.filmibeat.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623052626/https://www.filmibeat.com/tamil/news/2021/master-hindi-trp-rating-vijay-starrer-makes-it-big-with-its-world-television-premiere-315268.html|archive-date=23 June 2021|access-date=23 June 2021}}&lt;/ref&gt; ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಹಿಂದಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೯ ಕೋಟಿ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.india.com/entertainment/master-completes-50-stupendous-days-at-box-office-thalapathy-vijay-roars-in-tamil-nadu-figures-inside-4463824/|title=Master Thalapathy Vijay Roars in Box office - BO Figures Inside|last=Kumar|first=Vineeta|date=Mar 3, 2021|website=India.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220414174958/https://www.india.com/entertainment/master-completes-50-stupendous-days-at-box-office-thalapathy-vijay-roars-in-tamil-nadu-figures-inside-4463824/|archive-date=Apr 14, 2022|access-date=Apr 14, 2022}}&lt;/ref&gt; ೨೦೨೧ ರ ಟಾಪ್ ಟೆನ್ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ [[ಅಂತರಜಾಲ ಸಿನೆಮಾ ದತ್ತಸಂಚಯ|ಐಎಮ್‌ಡಿಬಿ]]ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಕೂಡ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. &lt;ref name=&quot;HinduTamil2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hindutamil.in/news/cinema/tamil-cinema/681344-vijay-s-master-tops-imdb-list-of-most-popular-indian-films-in-2021.html|title=2021ல் பிரபலமான இந்தியப் படங்கள்: முதலிடத்தில் மாஸ்டர்|last=Tamil|first=Hindu|date=12 June 2021|website=Hindu Tamil Thisai|language=ta|access-date=19 June 2021}}&lt;/ref&gt; ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಕುವೈತ್ ಮತ್ತು ಬಹ್ರೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ''ರಾ'' ಹಿಂದಿ ಹೆಚ್ಚು ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;netflix top global&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;Raw beast&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;ndtv ott&quot;/&gt;

ಜಿಲ್ಲೆಯ ತೆಲುಗು ಆವೃತ್ತಿಯು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಶಾಟ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಅದು ಸ್ವತಃ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದಂ ''ಅವರನ್ನು'' ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/telugu-dubbed-version-of-jilla-ready-for-release/article7157547.ece|title=Telugu version of 'Jilla' ready for release|date=30 April 2015|work=The Hindu|via=www.thehindu.com}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-15/vijays-jilla-returns-this-summer.html|title=Jilla returns ... this summer|date=4 March 2015|website=Behindwoods|archive-url=https://web.archive.org/web/20150604055008/http://behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-15/vijays-jilla-returns-this-summer.html|archive-date=4 June 2015|access-date=4 June 2015}}&lt;/ref&gt; ''ಸರ್ಕಾರ್'' &amp; ''ವಿಸ್ಲ್'' ತೆಲುಗು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}}೧೮ ಕೋಟಿ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/sarkar-20-day-box-office-collection-vijays-film-attains-hit-status-andhra-pradesh-786542|title=Sarkar 20-day box office collection: Vijay's film attains hit status in Andhra Pradesh|last=Hooli|first=Shekhar H|date=27 November 2018|website=IBTimes India|access-date=27 January 2021}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೨೦ ಕೋಟಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehansindia.com/cinema/tollywood/whistle-21-days-box-office-collection-report-581792|title=Whistle 21 days box office collection report|date=16 November 2019|website=Andhra Pradesh Breaking News, Telangana News, Hyderabad News Updates, Coronavirus Updates, Breaking News|access-date=27 January 2021|ref={{sfnref | Andhra Pradesh Breaking News, Telangana News, Hyderabad News Updates, Coronavirus Updates, Breaking News | 2019}}}}&lt;/ref&gt; ''ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್'' ತೆಲುಗು ಆವೃತ್ತಿಯು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೨೦ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/master-becomes-vijays-fifth-film-to-cross-rs-150-cr-revives-box-office-in-tamil-nadu-kerala-9216451.html|title=Master becomes Vijay's fifth film to cross Rs 150 cr, revives box office in Tamil Nadu, Kerala – Entertainment News, Firstpost|date=20 January 2021|website=Firstpost}}&lt;/ref&gt;

==== ಇತರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ====
ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟನೆ ಮತ್ತು ಗಾಯನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-to-sid-sriram-five-kollywood-singers-who-delivered-chartbuster-songs/photostory/75029400.cms|title=Five best singers in kollywood|date=7 April 2020|website=The Times of India|access-date=12 July 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಷ್ಟಕರವಾದ ನೃತ್ಯ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ|ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'' ವಿಜಯ್ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿನ ನೃತ್ಯದ ಚಲನೆಯನ್ನು &quot;ಶಕ್ತಿಯುತ ಮತ್ತು ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದ&quot; ಎಂದು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಿದೆ. ಅವರ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ನೃತ್ಯ ಚಲನೆಗಳು ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾದ ''ತಿರುಮಲೈ'', ''ಗಿಲ್ಲಿ, ಅಳಗಿಯ ತಮಿಳ್ಮಗನ್'' '', ಕುರುವಿ, ವಿಲ್ಲು'' ''ಮತ್ತು'' ''ಸುರ'' ''.'' &lt;ref name=&quot;dance&quot;/&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಚಿತ್ರದ ''ವಾತಿ'' ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಿಗ್ನೇಚರ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಸ್ಟೆಪ್ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಯಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಹಲವಾರು ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಅನುಕರಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/watch-r-ashwin-groove-to-hit-number-vaathi-coming-from-vijays-s-master-watch-101613545505612.html|title=Watch Indian cricketer R Ashwin groove to hit number &quot;Vaathi Coming&quot; from Vijays's Master|last=Pudipeddi|first=Haricharan|date=17 February 2021|website=Hindustan Times|access-date=12 July 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/madhuri-dixit-dances-to-vijays-vaathi-coming-along-with-2-bollywood-stars-video-goes-viral-tamil-news-290553|title=Madhuri Dixit dances to Vijay's Vaathi Coming along with 2 Bollywood stars; Video goes viral – Tamil News|date=9 July 2021|website=IndiaGlitz.com|access-date=12 July 2021}}&lt;/ref&gt; ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಹೊರತಾಗಿ, ಕೆನಡಾದ ಹುಡುಗರ ನೃತ್ಯ ತಂಡವು ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ವಾತಿ ಬರುವ'' ನೃತ್ಯ ಹಾಡಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿತು. &lt;ref name=&quot;superstar&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/the-buzz/article/canadian-boys-dance-on-the-song-vaathi-coming-goes-virall/749254|title=Basement Gang Vaathi Coming – Canadian boys effortlessly groove to 'Vaathi Coming'|last=Saxena|first=Akanksha|date=25 April 2021|website=Trending &amp; Viral News|access-date=25 July 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರು ಸ್ವತಃ ಹಾಡಿರುವ &quot;ಜಾಲಿ ಓ ಜಿಮ್ಖಾನಾ&quot; ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹುಕ್ ಸ್ಟೆಪ್ ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ನೃತ್ಯದ ಚಲನೆಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿವೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/beast-song-jolly-o-gymkhana-thalapathy-vijay-pooja-hegde-video-7827111/|title=Beast song Jolly O Gymkhana: Vijay's voice makes this track an earworm, watch out for his hook step|last=Desk|first=Entertainment|date=19 March 2022|website=The Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20220319165926/https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/beast-song-jolly-o-gymkhana-thalapathy-vijay-pooja-hegde-video-7827111/|archive-date=19 March 2022|access-date=19 March 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಫಿಲ್ಮ್ ಸಾಂಗ್ ''ಅರೇಬಿಕ್ ಕುತು'' ಕೂಡ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು, ವಿಜಯ್ ಅವರ ನೃತ್ಯದ ಚಲನೆಗಳು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದವು ಮತ್ತು ಇದು [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ|ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ]] ಹಿಟ್ ಆಗಿತ್ತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://ghostarchive.org/varchive/C77M8nM6p1E|title=Korean Reacts To Arabic Kuthu - Beast - Thalapathy Vijay|date=Feb 14, 2022|website=JeongWon TV|access-date=Apr 19, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/beast-big-update-here-first-single-promo-vijay-pooja-hegde-starrer-video-845496|title=Beast Big Update: Here is the First Single Promo from Vijay, Pooja Hegde-Starrer [Video]|last=IBTimes|date=7 February 2022|website=ibtimes.co.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20220207225015/https://www.ibtimes.co.in/beast-big-update-here-first-single-promo-vijay-pooja-hegde-starrer-video-845496|archive-date=7 February 2022|access-date=8 February 2022}}&lt;/ref&gt; ನಟಿ [[ಸಾಯಿ ಪಲ್ಲವಿ]] ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ತಾನು ವಿಜಯ್ ಅವರ ನೃತ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಅಭಿಮಾನಿ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಕೆಲವು ನೃತ್ಯದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=rQxuxdGOK3M|title=I am a Big Fan of Vijay sir says Sai Pallavi|date=19 December 2019|website=Thanthi Tv|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713124945/https://www.youtube.com/watch?v=rQxuxdGOK3M|archive-date=13 ಜುಲೈ 2021|access-date=13 July 2021|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

==ಜನಪ್ರಿಯತೆ ==
[[ಚಿತ್ರ:Vijay_at_Puli_Audio_Launch.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/95/Vijay_at_Puli_Audio_Launch.jpg/155px-Vijay_at_Puli_Audio_Launch.jpg|left|thumb|233x233px| ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mwBTU&quot;&gt;ಪುಲಿ&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt; ಆಡಿಯೋ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್]]
ವಿಜಯ್ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. &lt;ref name=&quot;popular&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thuppakki-to-sarkar-five-times-when-master-actor-vijay-handled-controversies-with-a-calm-demeanor/photostory/73982034.cms|title='Thuppakki' to 'Sarkar': Five times when 'Master' actor Vijay handled controversies with a calm demeanor|date=6 February 2020|website=The Times of India|language=en|access-date=18 May 2020}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಮತ್ತು ಟ್ವಿಟರ್ ಎರಡರಿಂದಲೂ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹುಡುಕಿದ ಮತ್ತು ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ ನಟ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt; ಭಾರತೀಯ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳ ಗಳಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ''ಫೋರ್ಬ್ಸ್'' ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ೧೦೦ ಪಟ್ಟಿಯ ಭಾರತೀಯ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೨ ರಿಂದ ೨೦೧೯ ರವರೆಗೆ, ಅವರು #೨೮ ರಿಂದ #೪೭ ಸ್ಲಾಟ್ ನಡುವೆ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಹೊಂದಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://forbesindia.com/lists/2012-celebrity-100/1395/1|title=2012 Celebrity 100&amp;nbsp;– Forbes India Magazine|website=Forbes India|access-date=24 November 2017|archive-date=11 ಜುಲೈ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150711071335/http://forbesindia.com/lists/2012-celebrity-100/1395/1|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/lists/2013-celebrity-100/1439/all|title=2013 Celebrity 100&amp;nbsp;– Forbes India Magazine|website=Forbes India|access-date=24 November 2017|archive-date=5 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205195733/http://www.forbesindia.com/lists/2013-celebrity-100/1439/all|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/lists/2014-celebrity-100/1489/all|title=2014 Celebrity 100&amp;nbsp;– Forbes India Magazine|website=Forbes India|access-date=24 November 2017|archive-date=18 ಆಗಸ್ಟ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170818012213/http://www.forbesindia.com/lists/2014-celebrity-100/1489/all|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/lists/2016-celebrity-100/1587/all|title=2016 Celebrity 100&amp;nbsp;– Forbes India Magazine|website=Forbes India|access-date=24 November 2017|archive-date=5 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205082304/http://www.forbesindia.com/lists/2016-celebrity-100/1587/all|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;forbesmagz&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;2018 list&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;2019 list&quot;/&gt; ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಟ್ರೇಡ್ ವಿಶ್ಲೇಷಕ ಲೆ‌ಎಮ್ ಕೌಶಿಕ್ ''ಫಸ್ಟ್‌ಪೋಸ್ಟ್‌ಗೆ ಹೇಳಿದರು,'' &quot;ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ವಿಜಯ್ [[ರಜನೀಕಾಂತ್|ರಜನಿಕಾಂತ್]] ನಂತರದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸ್ಟಾರ್ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ $ ೨೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಜೀವಮಾನದ ಗಳಿಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಯಾವುದೇ ನಟನ ದೊಡ್ಡ ಕನಸು. ''ಮೆರ್ಸಲ್'' ಮತ್ತು ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಮೂಲಕ ವಿಜಯ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಆ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt; ೨೦೧೯ ರಿಂದ, ವಿಜಯ್ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲೂ ರಜನಿಕಾಂತ್ ಅವರನ್ನು ಮೀರಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/bigil-beats-rajinikanths-petta-to-become-the-highest-earning-tamil-film-of-2019-in-overseas-markets-7645311.html|title=Vijay surpassed Rajinikanth in overseas markets|date=November 13, 2019|website=Firstpost|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229104236/https://www.firstpost.com/entertainment/bigil-beats-rajinikanths-petta-to-become-the-highest-earning-tamil-film-of-2019-in-overseas-markets-7645311.html|archive-date=December 29, 2021|access-date=December 29, 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅವರ ಸ್ಟಾರ್‌ಡಮ್‌ನಿಂದಾಗಿ $ ೩೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. &lt;ref name=&quot;Tartaglione Tartaglione 2021&quot;&gt;{{Cite web|url=https://deadline.com/2021/01/master-vijay-soul-demon-slayer-india-china-global-international-box-office-1234679202/|title='Soul' Shines In Korea Debut; 'Master' Blast Encourages India Biz; Japan's 'Demon Slayer' Topping $350M – International Box Office|last=Tartaglione|first=Nancy|date=24 January 2021|website=Deadline|archive-url=https://web.archive.org/web/20210907071333/https://deadline.com/2021/01/master-vijay-soul-demon-slayer-india-china-global-international-box-office-1234679202/|archive-date=7 September 2021|access-date=10 July 2021}}&lt;/ref&gt; ಯೂಕೆ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ಗೆ ಬಂದಾಗ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ''ಅತ್ಯುನ್ನತ'' ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.&quot; &lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/tracing-vijays-exponentially-increasing-box-office-dominance-over-the-years-in-tamil-nadu-kerala-and-overseas-6863121.html|title=Tracing Vijay's exponentially increasing box office dominance over the years in Tamil Nadu, Kerala and overseas- Entertainment News, Firstpost|date=22 June 2019|website=Firstpost|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828125617/https://www.firstpost.com/entertainment/tracing-vijays-exponentially-increasing-box-office-dominance-over-the-years-in-tamil-nadu-kerala-and-overseas-6863121.html|archive-date=28 August 2021|access-date=8 June 2020}}&lt;/ref&gt;

ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸಹವರ್ತಿ ಉದ್ಯಮಗಳಿಂದ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಉನ್ನತ ಸಮಕಾಲೀನರು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರರಂಗದ ಮಹೇಶ್ ಬಾಬು, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ''ಫಸ್ಟ್‌ಪೋಸ್ಟ್'' ಬರಹಗಾರ ಸುರೇಂಧರ್ ಎಂಕೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt; ಅನಾಮಧೇಯರಾಗಿ ಉಳಿಯಲು ಬಯಸಿದ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಗರೋತ್ತರ ವಿತರಕರು ''ಫಸ್ಟ್‌ಪೋಸ್ಟ್‌ಗೆ'' ಹೇಳಿದರು, &quot;ಮಹೇಶ್ ಬಾಬು ಅವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಮೊತ್ತವು ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ $೪ ರಿಂದ ೫ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಇರುತ್ತದೆ, ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಸತತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ತ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ&quot;. &lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt; ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಸಾಗರೋತ್ತರ ವಿತರಕರು, &quot; [[ಅಜಿತ್ ಕುಮಾರ್|ಅಜಿತ್‌ನ]] ''ವೇದಾಳಂ, ವಿವೇಗಂ'' ಮತ್ತು ''ವಿಶ್ವಾಸಂ'' ಎಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟಿಗೆ $೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಸಾಗರೋತ್ತರ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ. ಅಜಿತ್ ಅವರನ್ನು ವಿಜಯ್ ಅವರ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಮಾನು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವರ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಯಾವುದೇ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಅಟ್ಲೀ ಮತ್ತು ಎಆರ್ ಮುರುಗದಾಸ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಸಹಯೋಗವು ಅವರ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದೆ. ಅವರು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಹ ಅವರ ಬಲವಾದ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಪುಲ್‌ಗೆ ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ.&quot; &lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;

ವಿಜಯ್ ಕೇರಳದಲ್ಲೂ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ''[[ಬಾಹುಬಲಿ 2:ದ ಕನ್‍ಕ್ಲೂಝ಼ನ್|ಬಾಹುಬಲಿ ೨: ದಿ ಕನ್‌ಕ್ಲೂಷನ್‌ನ]]'' ಆರಂಭಿಕ ದಿನದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ''ಸರ್ಕಾರ್'' ಮುರಿದು, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗಳಿಕೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. &lt;ref name=&quot;:8&quot;/&gt; ಕೇರಳ ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್|ಯುಎಇ]] - ಜಿಸಿಸಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್ ಇರ್ಷಾದ್, &quot;ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ದಿನದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು &quot;ಬಿಗ್ ಮಿಸ್&quot; ( [[ಮಮ್ಮುಟ್ಟಿ]] ಮತ್ತು [[ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್‌|ಮೋಹನ್‌ಲಾಲ್‌ಗೆ]] ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿ ಎಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಏಕೈಕ ಇತರ ಭಾಷೆಯ ನಟ ವಿಜಯ್ ಮಾತ್ರ. ) ''ಗಿಲ್ಲಿ'' ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು. ಇದು [[ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್]] ಅವರ ''[[ಇಂಡಿಯನ್(೧೯೯೬ ರ ಚಿತ್ರ)|ಇಂಡಿಯನ್]]'' ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ''ಪೊಕ್ಕಿರಿ'' ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಸ್.ಶಂಕರ್ ಮತ್ತು [[ವಿಕ್ರಮ್ (ನಟ)|ವಿಕ್ರಮ್]] ಅವರ ''ಅಣ್ಣಿಯನ್'' ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದಿದೆ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್‌ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ''ಪೊಕ್ಕಿರಿಯಿಂದ'' ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಇಂದಿಗೂ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ.&quot; &lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;

೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಕೋಕಾ-ಕೋಲಾ ಇಂಡಿಯಾ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.chennaibest.com/cityresources/food_and_dining/cokeinterview.asp|title=Interview&amp;nbsp;– Coca-Cola India|website=chennaibest.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20140403012104/http://chennaibest.com/cityresources/Food_and_Dining/cokeinterview.asp|archive-date=3 April 2014|access-date=24 April 2014}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- {{Cite news|url=http://hindu.com/2001/04/20/stories/0420401y.htm|title=Things go better for Coke with Vijay|last=Kamath|first=Sudhish|date=20 April 2001|work=[[The Hindu]]|access-date=17 July 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20050114211954/http://www.hindu.com/2001/04/20/stories/0420401y.htm|archive-date=14 January 2005|location=Chennai, India}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ [[ಐಟಿಸಿ ನಿಯಮಿತ (ಐಟಿಸಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್)|ಸನ್‌ಫೀಸ್ಟ್]] ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://vijayrdpgirls.blogspot.com/2014/12/vijays-endorsements.html|title=Actor Vijay: vijay's endorsements|date=10 December 2014|website=Vijayrdpgirls.blogspot.com|access-date=13 July 2015}}&lt;/ref&gt; ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ [[ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ [[ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್‌ಕಿಂಗ್ಸ್|ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್‌ಗೆ]] ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.extramirchi.com/actress/vijay-nayantara-ipl-chennai-super-kings-brand-ambassadors/|title=Vijay in IPL &quot;Chennai Super Kings&quot; brand ambassadors|date=19 March 2008|website=Extramirchi.com|access-date=28 June 2012}}&lt;/ref&gt; ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ಕೋಕಾ-ಕೋಲಾ ಇಂಡಿಯಾ [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ]] ವಿಜಯ್ ಅವರ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಆಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಮತ್ತೆ ಕೋಕಾ-ಕೋಲಾ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/cons-products/fmcg/cocacola-signs-up-vijay-as-brand-ambassador-for-tamil-nadu/articleshow/4202371.cms?from=mdr|title=CocaCola signs up Vijay as brand ambassador for Tamil Nadu|last=Ramesh|first=Nandini Sivakumar &amp; Niranjana|date=27 February 2009|work=The Economic Times|access-date=7 June 2020}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/45325.html|title=Coke signs up Vijay as brand ambassador|website=IndiaGlitz|access-date=18 July 2010|archive-date=3 ಮಾರ್ಚ್ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090303233317/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/45325.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ತಮ್ಮ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಆಗಿ ಜೋಸ್ ಅಲುಕ್ಕಾಸ್ ಅವರು ವಿಜಯ್ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{Cite web|url=http://news.chennaionline.com/chennai/South-Indian-actor-Vijay-brand-ambassador-of-Jos-Alukkas/3bab0eac-9bf4-4080-967b-b89dda6d8008.col|title=South Indian actor Vijay brand ambassador of Jos Alukkas|website=News.chennaionline.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20110505082752/http://news.chennaionline.com/chennai/South-Indian-actor-Vijay-brand-ambassador-of-Jos-Alukkas/3bab0eac-9bf4-4080-967b-b89dda6d8008.col|archive-date=5 May 2011|access-date=18 January 2011}}&lt;/ref&gt; ಟಾಟಾ ಡೊಕೊಮೊ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/73101.html|title=Vijay to endorse Docomo|website=Indiaglitz|access-date=25 October 2011|archive-date=27 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111027110201/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/article/73101.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಮೂರನೇ ದರ್ಜೆಯ [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ|ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಎಜುಕೇಶನ್]] ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಂಗಲ್ ಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ಪುರುಷರು ಧರಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ವೇಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಶರ್ಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆ. &lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.indiaglitz.com/thalapathy-vijay-in-cbse-school-text-book-reference-for-cultural-attire-tamil-news-202815|title=Thalapathy Vijay in text books now! - Tamil Movie News&amp;nbsp;– IndiaGlitz|work=IndiaGlitz.com|access-date=14 December 2017}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- {{Cite news|url=http://www.cover365.in/thalapathy-vijay-in-cbse-text-books-3761/|title=Actor Vijay in CBSE 3rd grade Book|date=14 December 2017|work=Cover365|access-date=26 December 2017|archive-date=26 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226182307/http://www.cover365.in/thalapathy-vijay-in-cbse-text-books-3761/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾ, ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ [[ಟ್ವಿಟ್ಟರ್|ಟ್ವಿಟರ್]] ಇಂಡಿಯಾದ ಪ್ರಕಾರ 'ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಶ್‌ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚು ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಲಾದ' ಟಾಪ್ ೧೦ ''ಬಿಗಿಲ್'' ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮರುಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ ಟ್ವೀಟ್ ಆಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.forbesindia.com/celebprofile2019/vijay/1819/93|title=Vijay&amp;nbsp;– Forbes India Magazine|website=Forbes India|language=en|access-date=8 June 2020|archive-date=8 ಜೂನ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200608165224/https://www.forbesindia.com/celebprofile2019/vijay/1819/93|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ನೈವೇಲಿಯ ಶೂಟಿಂಗ್ ಸ್ಪಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ತೋರಿಸಿರುವ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಸೆಲ್ಫಿಯನ್ನು [[ಟ್ವಿಟ್ಟರ್|ಟ್ವಿಟರ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ &quot;ಧನ್ಯವಾದ ನೈವೇಲಿ&quot; ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖದೊಂದಿಗೆ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವಿದ್ಯಮಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ೧೪೫.೭ಕೆ ರಿಟ್ವೀಟ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ, ಎಕ್ಲಿಪ್ಸ್ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೆಲ್ಫಿ ಕೂಡ ಟ್ವಿಟರ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಪ್ರಕಾರ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ರಿಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ ಫೋಟೋವಾಗಿ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/actor-vijays-selfie-with-fans-most-retweeted-on-twitter-in-2020/article33273273.ece|title=Actor Vijay's selfie with fans most retweeted on Twitter in 2020|last=Bhargava|first=Yuthika|date=8 December 2020|work=The Hindu|access-date=27 April 2021|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; ಚಿತ್ರವು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ೩೭೬.೬ಕೆ ಮತ್ತು ೯.೮ ಕೋಟ್ ಟ್ವೀಟ್‌ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ, ಇದು ಟ್ವಿಟ್‌ರ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ನಟನ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.  ೨೦೨೧ ರ ಟ್ವಿಟ್ಟರ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ನಟ ವಿಜಯ್ ಟ್ವಿಟರ್ ಹ್ಯಾಂಡಲ್‌ನಿಂದ ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಫಿಲ್ಮ್ ಫಸ್ಟ್ ಲುಕ್ ಟ್ವೀಟ್ ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮರುಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಲಾದ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟ-ಪೋಸ್ಟ್ ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಹೆಚ್ಚು-ಟ್ವೀಟ್ ಮಾಡಿದ-ಹ್ಯಾಶ್‌ಟ್ಯಾಗ್-ಮತ್ತು-ಮಾತನಾಡಿದ- ವರ್ಷದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/vijays-beast-first-look-update-is-top-indian-entertainment-tweet-of-2021/article37907854.ece|title=Vijay's 'Beast' first look update is top Indian Entertainment tweet of 2021|last=The Hindu Net Desk|date=9 December 2021|website=The Hindu|access-date=9 December 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-dominates-twitter-master-becomes-the-most-tweeted-hashtag-of-the-year-for-an-indian-film/articleshow/88180968.cms|title=Vijay dominates Twitter: 'Master' becomes the most tweeted hashtag of the year for an Indian film|date=9 December 2021|website=The Times of India|access-date=9 December 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2021/dec/09/vijays-post-on-beast-most-liked-and-retweeted-tweet-from-film-industry-in-india-2393612.html|title=Vijay's post on 'Beast' most liked and retweeted tweet from film industry in India|date=9 December 2021|website=The New Indian Express|access-date=9 December 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಟ್ವಿಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯಲ್ಲಿ # ೧ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thalapathy-vijay-is-the-most-talked-about-actor-in-south-india-in-2021-on-twitter-see-full-list-1886916-2021-12-12|title=Thalapathy Vijay is the most talked-about South Indian actor in 2021 on Twitter. See full list|date=12 December 2021|website=India Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20220105051459/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/thalapathy-vijay-is-the-most-talked-about-actor-in-south-india-in-2021-on-twitter-see-full-list-1886916-2021-12-12|archive-date=5 January 2022|access-date=13 December 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಟ್ವಿಟರ್ ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಚರ್ಚಿಸಲಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ # ೧ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಬೀಸ್ಟ್'' ವರ್ಷದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/from-vikram-and-kgf-chapter-2-to-beast-2022s-most-talked-about-films-on-indian-twitter-were-from-the-south/article65856460.ece|title=Beast 2022’s most talked-about films on Indian Twitter were from the south|last=The Hindu Bureau|date=6 September 2022|website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20220907060902/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/from-vikram-and-kgf-chapter-2-to-beast-2022s-most-talked-about-films-on-indian-twitter-were-from-the-south/article65856460.ece|archive-date=7 September 2022|access-date=7 September 2022}}&lt;/ref&gt;

ವಿಜಯ್ ಅವರು ಸೂಪರ್ ಹೀರೋ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರು ಮತ್ತು ''ಕುರುವಿ'', ''ಸುರ'', ''ವೇಲಾಯುಧಂ'' ಮತ್ತು ''ಪುಲಿ'' ಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಧಾರಣ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡರು . &lt;ref name=&quot;The Times of India 2020&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mohan-raja-genelia-recall-fond-memories-of-vijays-velayudham/articleshow/78867040.cms|title=Mohan Raja, Genelia recall fond memories of Vijay's Velayudham|date=26 October 2020|website=The Times of India|access-date=5 May 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Sify 2008&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/kuruvi-imagegallery-5-movies-jdwmQejcicisi.html|title=Kuruvi 5|date=17 April 2008|website=Sify|access-date=19 May 2021|archive-date=2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181202201903/http://www.sify.com/movies/kuruvi-imagegallery-5-movies-jdwmQejcicisi.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Times&quot;/&gt; ಸಿಫಿ ಅವರನ್ನು &quot;ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮನುಷ್ಯ&quot; ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;Sifyind&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/ilayathalapathy-vijay-man-of-the-masses-imagegallery-kollywood-kirmPndigdesi.html|title=Ilayathalapathy Vijay: Man of the masses.|website=Sify|access-date=14 May 2021|archive-date=7 ಮಾರ್ಚ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170307142018/http://www.sify.com/movies/ilayathalapathy-vijay-man-of-the-masses-imagegallery-kollywood-kirmPndigdesi.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ಕಲಾತ್ಮಕತೆ ==
ವಿಜಯ್ ಒಬ್ಬ ಅನನ್ಯ ಬಹುಮುಖ ನಟ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿಭಿನ್ನ ನೋಟದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;versatile&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;best films&quot; /&gt; ಅವರು ತಮ್ಮ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಚಿತ್ರಗಳು, ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ''ಪ್ರಿಯಮುದನ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಸಂತ್ ಮತ್ತು ಅಳಗಿಯ ''ತಮಿಳು ಮಗನ್'' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಮುಂತಾದ ಬೂದು ಛಾಯೆಯ ಪಾತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ನಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯವು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. &lt;ref name=&quot;best films&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;grey&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/azhagiya-tamil-magan-review-tamil-14557729.html|title=Azhagiya Tamil Magan|archive-url=https://web.archive.org/web/20131204024337/http://www.sify.com/movies/azhagiya-tamil-magan-review-tamil-14557729.html|archive-date=4 December 2013|access-date=26 October 2016}}&lt;/ref&gt; ನಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಅನನ್ಯತೆಯು ನಟನೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದ ನಡುವಿನ ಗಡಿಯನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿತು. &lt;ref name=&quot;unique&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/tamil/news/2022/thalapathy-66-no-action-scenes-for-vijay-in-the-film-says-reports-333780.html|title=Thalapathy Vijay's uniqueness in performance|date=29 April 2022|website=film news|archive-url=https://web.archive.org/web/20220728064925/https://www.filmibeat.com/tamil/news/2022/thalapathy-66-no-action-scenes-for-vijay-in-the-film-says-reports-333780.html|archive-date=28 July 2022|access-date=28 July 2022}}&lt;/ref&gt; ೨೦೦೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರು ವಿಜಯ್ ಅವರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು, ಅವರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;best films&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;grey&quot; /&gt; ೨೦೧೦ ಮತ್ತು ೨೦ ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ನಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯವು ಅವರ ನೃತ್ಯ ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿತ್ತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ವಿಜಯ್ ಅವರನ್ನು ನಟರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೃತ್ಯಗಾರ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://odishatv.in/news/entertainment/thalapathy-vijay-got-some-serious-dance-moves-watch-throwback-video-179997|title=Thalapathy Vijay got some octane dance moves|website=odisha news|archive-url=https://web.archive.org/web/20220728090916/https://odishatv.in/news/entertainment/thalapathy-vijay-got-some-serious-dance-moves-watch-throwback-video-179997|archive-date=28 July 2022|access-date=28 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;unique&quot; /&gt; ''ತುಳ್ಳದ ಮನಮು ತುಳ್ಳುಂ'' '','' ''ಷಹಜಹಾನ್'' '','' ಸಚಿನ್, ಕತ್ತಿ ಮತ್ತು ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಅಳುವ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಗೆ ಎಮೋಟ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;emote&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;grey&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;best films&quot; /&gt; ''ಪ್ರಿಯಮುದನ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ತನ್ನ ಗೆಳತಿಯ ತಂದೆಯನ್ನು ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿಂದ ಟೆರೇಸ್‌ನಿಂದ ತಳ್ಳಿದಾಗ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಗಾಬರಿಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ವೀರರ ಪಾತ್ರಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಖಳನಾಯಕನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಟಿಸಬಹುದೆಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref name=&quot;versatile&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/happy-birthday-vijay-thuppakki-to-bigil-5-of-thalapathys-biggest-blockbusters-2680957.html|title=Film facts about versatile actor Thalapathy Vijay|date=22 June 2020|website=News18|archive-url=https://web.archive.org/web/20220726092912/https://www.news18.com/news/movies/happy-birthday-vijay-thuppakki-to-bigil-5-of-thalapathys-biggest-blockbusters-2680957.html|archive-date=26 July 2022|access-date=26 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;grey&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/photos/slideshows/2020/jun/13/23years-of-priyamudan-22-lesser-known-facts-aboutthe-90s-thriller-whichhad-vijay-acing-the-grey-1057.html|title=Vijay in grey shades in Priyamudan|date=16 January 2021|website=cinema express|archive-url=https://web.archive.org/web/20220727060237/https://www.cinemaexpress.com/photos/slideshows/2020/jun/13/23years-of-priyamudan-22-lesser-known-facts-aboutthe-90s-thriller-whichhad-vijay-acing-the-grey-1057.html|archive-date=26 July 2022|access-date=26 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;unique&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/david-warner-as-thalapathy-vijay-epic-and-unmissable-master-and-sarkar-video-go.html|title=Thalapathy Vijay's unique acting skills|date=18 February 2021|website=Behindwoods|archive-url=https://web.archive.org/web/20220726095003/https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/david-warner-as-thalapathy-vijay-epic-and-unmissable-master-and-sarkar-video-go.html|archive-date=26 July 2022|access-date=26 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;emote&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.cscsarchive.org/MediaArchive/art.nsf/(docid)/6DAFFE93F21EFCB765256941003DC8B0|title=Thullada manamum thullum (Tamil)|last=Lakshmy|date=14 February 1999|work=[[Deccan Herald]]|access-date=4 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20090213235753/http://www.cscsarchive.org/MediaArchive/art.nsf/(docid)/6DAFFE93F21EFCB765256941003DC8B0|archive-date=13 February 2009}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;best films&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/top-20-best-films-of-vijay/12-priyamudan1998.html|title=Priyamudan and other films of Vijay- Top 20 Best Films of Vijay|date=27 July 2022|website=Behindwoods|archive-url=https://web.archive.org/web/20220727063556/https://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/top-20-best-films-of-vijay/12-priyamudan1998.html|archive-date=27 July 2022|access-date=27 July 2022}}&lt;/ref&gt;

ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿನಿಮಾಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ, ವಿಜಯ್ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಕುಲ್ ''ನಿಲವು'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಮೃತಿಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ, ''ಬಿಗಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ'' ವಯಸ್ಸಾದ ದರೋಡೆಕೋರನಾಗಿ ಮತ್ತು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಮದ್ಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ''ಮಾಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ'' ತನ್ನ ನಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ವಿಕಲಚೇತನರ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/bigil-film-review-ratings-live-viewers-response-807718|title=Bigil film review and ratings by viewers|last=Upadhyaya|first=Prakash|date=25 October 2019|website=IBTimes India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220726162056/https://www.ibtimes.co.in/bigil-film-review-ratings-live-viewers-response-807718|archive-date=26 July 2022|access-date=26 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-flawed-hero-politics-master-141922|title=Vijay as the flawed hero in Master|date=21 January 2021|website=The News Minute|archive-url=https://web.archive.org/web/20220726164432/https://www.thenewsminute.com/article/vijay-flawed-hero-politics-master-141922|archive-date=26 July 2022|access-date=26 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2000/jan/19kannu.htm|title=Rediff On The NeT, Movies: Review of Kannukkul Nilavu|date=2000-01-19|website=Rediff.com|access-date=2012-08-25}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎಂದಿನ ಅಭಿನಯದ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಮುರಿದರು ಮತ್ತು ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಾಢ ಹಾಸ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಸೌಮ್ಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಸ್ಟೊಯಿಕ್ ಕಚ್ಚಾ ಏಜೆಂಟ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-in/entertainment/other/beast-movie-review-humour-and-zany-performance-save-vijay-s-inconsistent-film/ar-AAWajiS|title=Beast review|date=9 August 2022|website=msn|archive-url=https://web.archive.org/web/20220809065303/https://www.msn.com/en-in/entertainment/other/beast-movie-review-humour-and-zany-performance-save-vijay-s-inconsistent-film/ar-AAWajiS|archive-date=9 August 2022|access-date=9 August 2022}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ತಮ್ಮ ನಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಪರದೆಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಝೀ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ, ಆದರೆ [[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ|ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]] ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅವರ ಒಳಸಂಚು ಪಂಚ್ ಡೈಲಾಗ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zee5.com/zee5news/thalapathy-vijay-becomes-the-highest-paid-tamil-actor-charges-a-whopping-amount-for-beast|title=Thalapathy Vijay's amazing acting skills|last=Shyam|first=Shrudi|date=24 June 2021|website=ZEE5|archive-url=https://web.archive.org/web/20220808094400/https://www.zee5.com/zee5news/thalapathy-vijay-becomes-the-highest-paid-tamil-actor-charges-a-whopping-amount-for-beast|archive-date=8 August 2022|access-date=8 August 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/web-stories/10-famous-punch-lines-of-vijay/photostory/83715438.cms|title=10 famous punch lines of Vijay|last=Kumar|first=K Praveen|date=22 June 2021|website=Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220808095447/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/web-stories/10-famous-punch-lines-of-vijay/photostory/83715438.cms|archive-date=8 August 2022|access-date=8 August 2022}}&lt;/ref&gt;

== ಪರೋಪಕಾರ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ ==
[[ಚಿತ್ರ:Tamil_Film_actor_Vijay_Celebrating_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate_Chennai_8_(cropped).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/Tamil_Film_actor_Vijay_Celebrating_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate_Chennai_8_%28cropped%29.jpg/205px-Tamil_Film_actor_Vijay_Celebrating_World_Environment_Day_at_the_U.S._Consulate_Chennai_8_%28cropped%29.jpg|alt=|thumb|242x242px| ವಿಜಯ್ ಅವರು ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈನ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕಾನ್ಸುಲೇಟ್ ಜನರಲ್‌ನಲ್ಲಿ [[ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನ|ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನದಂದು]]]]
ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದಂದು, ೨೨ ಜೂನ್ ೨೦೦೭, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಎಗ್ಮೋರ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಜನರಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಉಂಗುರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news-1/jul-12-02/vijay-educational-awards-09-07-12.html|title=Vijay Gives Away Awards|date=9 July 2012|website=Behindwoods|access-date=9 July 2012}}&lt;/ref&gt; ಮೇ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಕಿರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ವೀಡಿಯೊ ''ಹೀರೋವಾ?'' ''ಝೆರೋವಾ?'', ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/Events/15290.html|title=Events&amp;nbsp;– Herova? Zerova? Educational Awareness Campaign|date=16 May 2008|website=IndiaGlitz|access-date=26 February 2011|archive-date=17 ಮೇ 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080517085516/http://www.indiaglitz.com/channels/tamil/gallery/events/15290.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಆಂತರಿಕ ಯುದ್ಧ|ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ]] ಕೊನೆಯ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರವು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ತಮಿಳರನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಆಂದೋಲನವಾಗಿ ವಿಜಯ್ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ [[ಉಪವಾಸ]] ಮಾಡಿದರು. ವಿಜಯ್ ಅವರು ೧೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೮ ರಂದು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಎಂಟು ಗಂಟೆಗಳ ಉಪವಾಸವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮೊದಲು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರ ಸಂಘ (ಎಸ್‌ಐಎಫ್‌ಎಫ್‌ಎ) ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದ ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಆಯೋಜಿಸಿದ ಉಪವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಚೆಪಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆತ್ತವರಾದ ಎಸ್‌ಎ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಮತ್ತು ಶೋಬಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಉಪವಾಸವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. [[ತಿರುನೆಲ್ವೆಲಿ|ತಿರುನಲ್ವೇಲಿ]], [[ತಿರುಚ್ಚಿರಾಪಳ್ಳಿ|ತಿರುಚಿರಾಪಳ್ಳಿ]], ಪುದುಕೊಟ್ಟೈ, [[ಮಧುರೈ]], ಈರೋಡ್, [[ವೆಲ್ಲೋರ್|ವೆಲ್ಲೂರು]] ಮತ್ತು ಧರ್ಮಪುರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.oneindia.com/2008/11/16/tamil-actor-vijay-leads-fast-on-tamils-issue-1226829768.html|title=Tamil actor Vijay leads fast on Tamils issue|last=Staff|date=16 November 2008|website=oneindia.com|language=en|access-date=8 June 2020}}&lt;/ref&gt; ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ತಮಿಳರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ ವಿಜಯ್, “ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ತಮಿಳರಿಗೆ ನನ್ನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ನನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ನಾನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಈ ಆಂದೋಲನಕ್ಕೆ ಭಾಗಿಯಗಿದ್ದೆನೆ ಮತ್ತು ಇದು ನಾನು ನನ್ನ ಸವಲತ್ತು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತೇನೆ&quot;. ಎಂದು ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಕದನ ವಿರಾಮದ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ, ವಿಜಯ್ ಹೇಳಿದರು, “ನಾವು ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ತಮಿಳರಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಆಂದೋಲನವು ಅವರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಬಲವಾದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ&quot; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/vijay-fans-observe-fast-over-lankan-tamils-issue-391246|title=Vijay, fans observe fast over Lankan Tamils issue|website=NDTV.com|access-date=8 June 2020}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರವು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ತಮಿಳರ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧಾಪರಾಧಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ ಎಸ್‌ಐಎಫ್‌ಎಫ್‌ಎ ಆಯೋಜಿಸಿದ ಉಪವಾಸಗಳು, ವಿಜಯ್‌ ಅವರಿಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ''ತಲೈವಾ'' ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಕಾರಣ ಇವರಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ವಿಜಯ್ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ, “ನಾನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ''ತಲೈವಾ'' ಚಿತ್ರದ ಶೂಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದು, ವೇಗವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಈ ಆಂದೋಲನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದಕ್ಕೆ ನಾನು ವಿಷಾದಿಸುತ್ತೇನೆ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/india/tamil-actor-vijay-regrets-not-being-part-of-fast-600415.html|title=Tamil actor Vijay regrets not being part of fast|date=2 April 2013|website=News18|access-date=8 June 2020}}&lt;/ref&gt;

ವಿಜಯ್ ಅವರು ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ, ವಿಜಯ್ ಮಕ್ಕಳ್ ಇಯಕ್ಕಂ (ವಿಜಯ್ ಪೀಪಲ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್) ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು ಜುಲೈ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲೋಕೋಪಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. [[ಥೇನ್|ಥಾಣೆ ಚಂಡಮಾರುತದ]] ನಂತರ, ಅವರ ಮಕ್ಕಳ್ ಮಂಡ್ರಮ್ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಕಡಲೂರಿನ ಕಮ್ಮಿಯಂಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ಶಿಬಿರವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಂತ್ರಸ್ತ ಜನರಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/vijay-draws-huge-crowds-news-tamil-lcxsdVagjhb.html|title=Vijay draws huge crowds|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20110226100536/http://www.sify.com/movies/vijay-draws-huge-crowds-news-tamil-lcxsdVagjhb.html|archive-date=26 February 2011|access-date=27 January 2012}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೨ ರ ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಸಿ ಮತ್ತು ೧೨ ನೇ ಬೋರ್ಡ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಇಳಯತಲಪತಿ ವಿಜಯ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಅವರ ವಿಜಯ್ ಮಕ್ಕಳ್ ಇಯಕ್ಕಂ ಸಂಸ್ಥೆಯು ೮ ಜುಲೈ ೨೦೧೨ ರಂದು ಚೆನ್ನೈನ ಜೆಎಸ್ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿತು ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ವಿಜಯ್ ವಿತರಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/ilayathalapathy-honours-toppers-imagegallery-kollywood-mhjrN9gigeasi.html|title=Ilayathalapathy honours toppers|website=Sify|access-date=25 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022|archive-date=23 ಜೂನ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150623091100/http://www.sify.com/movies/ilayathalapathy-honours-toppers-imagegallery-kollywood-mhjrN9gigeasi.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ಕೋಡಂಬಾಕ್ಕಂನಲ್ಲಿರುವ ಖಾಸಗಿ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಲು ಟೀ ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಲೀಕರ ಮಗಳಿಗೆ ವಿಜಯ್ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-14/vijay-a-philanthropist.html|title=Vijay a real hero|website=behindwoods|access-date=12 November 2014}}&lt;/ref&gt;

೨೧ ಜನವರಿ ೨೦೧೭ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಅನಾಮಧೇಯವಾಗಿ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಜಲ್ಲಿಕಟ್ಟು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿದರು, ತಮ್ಮ ಮುಖವನ್ನು ಹ್ಯಾಂಕಿಯಿಂದ ಮರೆಮಾಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/actor-vijay-joins-protest-marina-anonymously-hides-face-hanky-56066|title=Actor Vijay joins protest at Marina anonymously, hides face with a hanky|date=21 January 2017|work=The News Minute|access-date=20 November 2018}}&lt;/ref&gt; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಮಕ್ಕಳ್ ಇಯಕ್ಕಂ ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಲು ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು, &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.indiaglitz.com/thalapathy-vijay-starts-vijay-makkal-iyakkam-website-to-organise-fan-clubs-for-politics--tamil-news-206281|title=Thalapathy Vijay regulates his fan clubs&amp;nbsp;– Political entry soon? - Tamil Movie News&amp;nbsp;– IndiaGlitz.com|work=IndiaGlitz.com|access-date=3 February 2018}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಪೊಲ್ಲಾಚಿಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಆಟೋಗಳು ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಗಾಯಗೊಂಡವರಿಗೆ ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್‌ಗಳಂತಹ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. . &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/vijay-fans-provide-free-autos-and-ambulances-in-pollachi-after-mersal.html|title=Vijay fans provide free autos and ambulances in Pollachi|date=26 December 2017|work=Behindwoods|access-date=26 December 2017}}&lt;/ref&gt; ೧೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಅವರು ನೀಟ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೀಟು ಪಡೆಯಲು ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಹುಡುಗಿಯ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-visits-anithas-house-to-pay-condolence/articleshow/60458808.cms|title=Vijay visits Anitha's house to pay condolence|work=The Times of India|access-date=24 August 2018}}&lt;/ref&gt; ೭ ಜೂನ್ ೨೦೧೮ ರಂದು, ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್ ತಾಮ್ರ ಸ್ಥಾವರದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದ ತೂತುಕುಡಿ ಪೊಲೀಸರ ಗುಂಡೇಟಿಗೆ ಬಲಿಯಾದವರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ವಿಜಯ್ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.newindianexpress.com/states/tamil-nadu/2018/jun/06/actor-vijay-visits-thoothukudi-police-firing-victims-houses-distributes-one-lakh-as-compensation-t-1824471.html|title=Actor Vijay visits Thoothukudi police firing victims' houses, distributes one lakh as compensation to each family|work=The New Indian Express|access-date=24 August 2018}}&lt;/ref&gt; ೨೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ ರಂದು ವಿಜಯ್ ಅವರು [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಸಂಘದ ಜಿಲ್ಲಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಪ್ರವಾಹ ಪೀಡಿತ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೭೦ ಲಕ್ಷ ಮೌಲ್ಯದ ಪರಿಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-donates-rs-70-lakh-worth-relief-materials-to-kerala-flood-victims/articleshow/65499318.cms|title=Vijay donates Rs 70 lakh worth relief materials to Kerala flood victims&amp;nbsp;– Times of India|work=The Times of India|access-date=24 August 2018}}&lt;/ref&gt; ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗಜ ಚಂಡಮಾರುತ ಪೀಡಿತ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸಲು ವಿಜಯ್ ಅವರು ಪ್ರತಿ ವಿಎಂಐ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೪.೫ ಲಕ್ಷವನ್ನು ಜಮಾ ಮಾಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.indiaglitz.com/gaja-cyclone-thalapathy-vijay-donation-45-lakhs-vijay-makkal-iyakkam-tamil-news-224394|title=Thalapathy Vijay's massive donation for all Gaja Cyclone affected districts&amp;nbsp;– Tamil Movie News&amp;nbsp;– IndiaGlitz.com|work=IndiaGlitz.com|access-date=20 November 2018}}&lt;/ref&gt; ೨೦೨೦ ರ [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೨೦೨೦ ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ|ಕೋವಿಡ್-೧೯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಹಲವಾರು ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿಗಳಿಗೆ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧.೩ ಕೋಟಿ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದರು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಅವರು ರೋಗ ಮತ್ತು ಲಾಕ್‌ಡೌನ್‌ನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಜಮಾ ಮಾಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/coronavirus-lockdown-is-thalapathy-vijay-directly-depositing-money-to-the-bank-accounts-of-troubled-fans/articleshow/75353870.cms|title=Coronavirus Lockdown: Is Thalapathy Vijay directly depositing money to the bank accounts of troubled fans? - Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=8 June 2020}}&lt;/ref&gt; ೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ತಮಿಳುನಾಡು ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ವಿಜಯ್ ತಮ್ಮ ಮತಗಟ್ಟೆಗೆ ಸೈಕಲ್ ಸವಾರಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬೈಸಿಕಲ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿದರು ಎಂದು ನೆಟಿಜನ್‌ಗಳು ಗಮನಸೆಳೆದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/tamil-nadu-assembly-elections-2021-actor-vijay-cycle-ride-to-poll-booth-sparks-frenzy-his-team-clarifies-2407281|title=Actor Vijay Cycles To Vote|date=14 October 2021|website=NDTV.com|access-date=27 October 2021}}&lt;/ref&gt;

== ರಾಜಕೀಯ ==
 
೨೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೮ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಮತ್ತು ಅವರ ವಿಎಮ್‌ಐ ಪುದುಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಪುದುಚೇರಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವಿ. ವೈದ್ಯಲಿಂಗಂ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಭೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/exclusive-vijay-enters-politics-imagegallery-kollywood-jiymQhecfbgsi.html|title=Exclusive: Vijay enters politics|website=Sify|language=en|access-date=14 May 2021|archive-date=30 ನವೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171130094616/http://www.sify.com/movies/exclusive-vijay-enters-politics-imagegallery-kollywood-jiymQhecfbgsi.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ರಾಮಲೀಲಾ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಬಲಿಷ್ಠ ಲೋಕಪಾಲಕ್ಕಾಗಿ [[ಅಣ್ಣಾ ಹಜಾರೆ]] ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಕ್ಕೆ ವಿಜಯ್ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/actor-vijay-joins-band-of-celebrity-anna-supporters/article2396426.ece|title=Actor Vijay joins band of celebrity Anna supporters|date=25 August 2011|work=The Hindu|access-date=14 May 2021|others=PTI|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಸ್ ೭ ತಮಿಳ್ ಜನರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವನ್ನು ರಚಿಸಿದರೆ ಅವರು ಡಿಎಂಕೆ-೩೯%, ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ-೨೨.೮%, ಬಿಜೆಪಿ-೭.೭%, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜೊತೆ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಗೆಲ್ಲುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ. -೬.೩% ಮತ್ತು ಇತರೆ ಪಕ್ಷಗಳು-೨೪.೨%. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tamil.oneindia.com/news/tamilnadu/rajni-kamal-vijay-can-get-big-win-if-allingned-with-dmk-news-7-tv-survey-303278.html|title=ரஜினி, கமல், விஜய்... திமுகவுடன் கூட்டணி வைத்தால் வெற்றி - நியூஸ் 7 டிவி சர்வே|last=Akilan|first=Mayura|date=28 November 2017|website=Oneindia Tamil|language=ta|access-date=14 May 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಆಡಿಯೋ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಧ್ವಜಗಳು ಮತ್ತು ಟೀ ಶರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜನರ ದೊಡ್ಡ ಸಭೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದಾಗ, ವಿಜಯ್ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಚುನಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ನಾಯಕರ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dailyo.in/politics/thalapathy-vijay-sarkar-kamal-haasan-rajinikanth-amit-shah-tamil-nadu-politics/story/1/27072.html|title=Why speculation over superstar Vijay joining Tamil Nadu politics is rising|website=www.dailyo.in|access-date=14 May 2021}}&lt;/ref&gt;

ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಬಲವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಯಾವಾಗಲೂ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇದು ಅವರ ನಿಜ ಜೀವನದ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸುತ್ತದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://cinema.vikatan.com/tamil-cinema/list-of-controversies-surrounding-vijay-lately|title=நீதிமன்றத்தின் கண்டிப்பு, அப்பாவோடு சண்டை, மத அடையாளம் - விஜய்யை வட்டமடிக்கும் சர்ச்சைகள்! - List of controversies surrounding Vijay lately|date=28 January 2021|website=www.vikatan.com/|language=ta|access-date=16 July 2021}}&lt;/ref&gt;೨೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಅವರ ತಂದೆ ಎಸ್‌ಎಸಿ ಅವರು ವಿಜಯ್ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ದೂರವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವಿಎಮ್‌ಐ ಕೇವಲ ನಟ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಸಂಘವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/vijay-makkal-iyakkam-dissolved-vijay-father-court-legal-action-1857978-2021-09-27|title=Vijay Makkal Iyakkam dissolved|date=27 September 2021|access-date=29 September 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರ ಪೋಸ್ಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಬಾರದು ಮತ್ತು ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಪೋಸ್ಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ರಾಜಕೀಯ ಟ್ಯಾಗ್‌ಲೈನ್‌ಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ತೊಡಗಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಕಾನೂನು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/no-photos-of-any-political-leaders-on-film-posters-thalapathy-vijay-issues-warning-for-his-fans/articleshow/86556330.cms|title='No photos of any political leaders on his film posters, Thalapathy Vijay issues warning for his fans|date=27 September 2021|website=The Times of India|access-date=30 September 2021}}&lt;/ref&gt; ೧೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ಒಂಬತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಎಮ್‌ಐ ಯ ೧೨೧ ಸದಸ್ಯರು ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಗೆದ್ದರು ಮತ್ತು ಡಿಎಂಕೆ ಮತ್ತು ಎಐಎಡಿಎಂಕೆ ನಂತರ ವಿಎಮ್‌ಐ ಮತದಾನದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/more-50-members-actor-vijays-fan-association-win-local-body-polls-156433|title=More than 50 members of actor Vijay's fan association win in local body polls|date=13 October 2021|website=The News Minute|access-date=13 October 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/vijay-makkal-iyakkam-rural-local-body-elections-110-seats-thalapathy-vijay-bussy-anand-tamil-news-297500|title=Vijay Makkal Iyakkam races to third place after DMK and ADMK in its first elections – Tamil News|date=13 October 2021|website=IndiaGlitz.com|access-date=13 October 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/chennai/vijay-makkal-iyakkam-makes-a-grand-entry-in-rural-local-body-polls-7570136/|title=Vijay Makkal Iyakkam makes a grand entry in rural local body polls|last=Koushik|first=Janardhan|date=13 October 2021|website=The Indian Express|access-date=13 October 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಚುನಾವಣಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ತಮ್ಮ ವಿಎಮ್‌ಐ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಜನರ ಮೂಲಭೂತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಫ್ಲ್ಯಾಗ್ ಮಾಡಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/actor-vijay-meets-vijay-makkal-iyakkam-members-who-won-in-local-body-elections/article37185499.ece|title=Actor Vijay meets Vijay Makkal Iyakkam members who won in local body elections|date=27 October 2021|website=The Hindu|access-date=27 October 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೨ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೨ ರಂದು, ವಿಎಮ್‌ಐ ೧೨ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ತಮಿಳುನಾಡು ಚುನಾವಣಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ೧೦ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://newsable.asianetnews.com/india/tamil-nadu-urban-local-body-election-2022-vijay-makkal-iyakkam-era-begins-fans-elated-r7p6h9|title=Tamil Nadu Urban Local Body Election 2022: Vijay Makkal Iyakkam era begins; Thalapathy Vijay fans elated|date=22 February 2022|website=asianetnews.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220222131441/https://newsable.asianetnews.com/india/tamil-nadu-urban-local-body-election-2022-vijay-makkal-iyakkam-era-begins-fans-elated-r7p6h9|archive-date=22 ಫೆಬ್ರವರಿ 2022|access-date=22 February 2022|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/candidates-backed-by-actor-vijays-outfit-make-a-mark-in-many-wards/articleshow/89759277.cms|title=Candidates Backed By Actor Vijay's Outfit Make A Mark In Many Wards|date=24 February 2022|website=Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220223034610/https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/candidates-backed-by-actor-vijays-outfit-make-a-mark-in-many-wards/articleshow/89759277.cms|archive-date=23 ಫೆಬ್ರವರಿ 2022|access-date=24 February 2022|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;

== ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ==
ವಿಜಯ್ ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೯ ರಂದು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಭೇಟಿಯಾದ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ತಮಿಳರಾದ &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.sify.com/movies/celebrity-couples-of-kollywood-imagegallery-4-kollywood-ljduwuigbaesi.html|title=Celebrity couples of Kollywood|work=Sify|access-date=26 August 2018|archive-date=26 ಆಗಸ್ಟ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180826045507/http://www.sify.com/movies/celebrity-couples-of-kollywood-imagegallery-4-kollywood-ljduwuigbaesi.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಸಂಗೀತಾ ಸೋರ್ನಲಿಂಗಂ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/1998/aug/17ss.htm|title=Rediff On The Net, Movies: Gossip from the southern film industry|date=17 August 1998|website=Rediff.com|access-date=18 July 2010}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dinakaran.com/cinema/english/interviews/14-07-98/vijaimar.htm|title=dinakaran|date=14 August 2003|archive-url=https://web.archive.org/web/20030814121404/http://www.dinakaran.com/cinema/english/interviews/14-07-98/vijaimar.htm|archive-date=14 August 2003}}&lt;/ref&gt; ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378288.cms|title=Five reasons why we love Vijay|website=The Times of India}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dinakaran.com/cinema/english/cinenews/29-08-99/vijaimar.htm|title=dinakaran|date=24 November 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20041124021932/http://www.dinakaran.com/cinema/english/cinenews/29-08-99/vijaimar.htm|archive-date=24 November 2004}}&lt;/ref&gt; ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ, ಒಬ್ಬ ಮಗ ಜೇಸನ್ ಸಂಜಯ್ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2000/aug/26tt.htm|title=rediff.com, Movies: Vijay meets his son on the Net!|date=26 August 2000|website=Rediff.com|access-date=18 July 2010}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಮಗಳು ದಿವ್ಯಾ ಶಾಶಾ ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.saivaneri.org/pillai_greats.htm|title=Great Pillai Gallery -A list of PILLAI WHO'S WHO|website=www.saivaneri.org|access-date=5 November 2015|archive-date=10 ನವೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151110021641/http://www.saivaneri.org/pillai_greats.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಜೇಸನ್ ಸಂಜಯ್ ತನ್ನ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ''ವೆಟ್ಟೈಕಾರನ್'' (೨೦೦೯) ನಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ದಿವ್ಯಾ ಶಾಶಾ ''ಥೆರಿ'' (೨೦೧೬) ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಹದಿಹರೆಯದ ಪೂರ್ವ ಮಗಳಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಫೆಬ್ರವರಿ ೫, ೨೦೨೦ ರಂದು, [[ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ|ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯು]] ವಿಜಯ್ ಅವರ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿರುವ ನಿವಾಸದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ನಿರ್ಮಾಣ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಎಜಿಎಸ್‌ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ಸ್ಥಿರ ಆಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಹೂಡಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಸಂಭಾವ್ಯ ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/over-77-crore-seized-from-film-producer-raids-continue-in-actor-vijays-properties/article30751954.ece|title=Over ₹77 crore seized from film producer; searches continue at actor Vijay's properties|last=Kandavel|first=Sangeetha|date=6 February 2020|work=The Hindu|access-date=6 February 2020|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; ನಟ ವಿಜಯ್ ಮತ್ತು ಎಜಿಎಸ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಅನ್ಬು ಚೆಲಿಯನ್ ಅವರು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದ ಪಾವತಿ, ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೬೫ ಕೋಟಿಯನ್ನು ಚೆಲಿಯನ್ ಅವರ ನಿವಾಸದಿಂದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/india/video-rs-65-crore-recovered-in-it-raid-from-film-financer-of-actor-vijay-2812574|title=Rs 65 crore recovered in IT raid from film financer of actor Vijay {{!}} Latest News &amp; Updates at DNAIndia.com|website=DNA India|language=en|access-date=6 February 2020}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ [[ಕಡಲೂರು|ಕಡಲೂರಿನಲ್ಲಿ]] ''ಮಾಸ್ಟರ್'' ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾಗ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://theprint.in/india/actor-vijay-under-scrutiny-over-alleged-tax-evasion-fans-trend-westandwithvijay/361059/|title=Actor Vijay under scrutiny over alleged tax evasion, fans trend #WeStandWithVijay|last=Grewal|first=Kairvy|date=6 February 2020|website=ThePrint|language=en-US|access-date=6 February 2020}}&lt;/ref&gt; ಮಾರ್ಚ್ ೧೨ ರಂದು, ಐಟಿ ಇಲಾಖೆಯು ದಾಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಏನೂ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ವಿಜಯ್ ಎಲ್ಲಾ ಅಗತ್ಯ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2020/03/13/it-search-vijay-residence-conclude-officials-say-he-haspaid-all-taxes.html|title=I-T search at Vijay's residence concludes, officials say he has paid all taxes|website=The Week|language=en|access-date=15 March 2020}}&lt;/ref&gt; ಬಿಜೆಪಿಯೇತರ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಆಡಳಿತಾರೂಢ [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ|ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷವು]] ನಟ ವಿಜಯ್ ಅವರನ್ನು ಐಟಿ ದಾಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ|ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು]] ಟೀಕಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/city/chennai/it-raid-controversy-dmk-leader-dayanidhi-maran-backs-actor-vijay/videoshow/74066202.cms|title=IT raid controversy: DMK leader Dayanidhi Maran backs actor Vijay {{!}} City&amp;nbsp;– Times of India Videos|website=The Times of India|language=en|access-date=15 March 2020}}&lt;/ref&gt;

೧೩ ಜುಲೈ ೨೦೨೧ ರಂದು, ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ನಟ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ಘೋಸ್ಟ್ ಕಾರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ವಿನಾಯಿತಿ ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿತು. ಅವರು ಪಾವತಿಸಲು ₹ ೧ ಲಕ್ಷ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೋವಿಡ್-ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿಗೆ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಸ್‌ಎಂ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರು ವಿಜಯ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಅವರನ್ನು ನಿಜವಾದ ಹೀರೋ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು &quot;ರೀಲ್&quot; ಹೀರೋ ಬದಲಿಗೆ ಒಬ್ಬರಾಗಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದು ದೇಶ ವಿರೋಧಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಎಂದೂ ಹೇಳಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/court-comes-down-hard-on-actor-vijay-for-seeking-tax-exemption-for-his-rolls-royce-ghost/article35295852.ece|title=Court comes down hard on actor Vijay for seeking tax exemption for his Rolls Royce Ghost|last=S.|first=Mohamed Imranullah|date=13 July 2021|work=The Hindu|access-date=16 July 2021}}&lt;/ref&gt; ೧೫ ಜುಲೈ ೨೦೨೧ ರಂದು, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಎಸ್‌ಎಂ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ನೀಡಿದ ಮಾನಹಾನಿಕರ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://cinema.vikatan.com/tamil-cinema/we-will-appeal-against-hc-rollsroyce-entry-tax-case-judgment-says-actor-vijays-lawyer|title='என் மீது என்ன தவறு?' ரீல் ஹீரோ, ரியல் ஹீரோ விவகாரம்; அப்பீலுக்குப் போகும் விஜய் #VikatanExclusive – we will appeal against HC RollsRoyce entry tax case judgment says Actor Vijay's lawyer – Vijay Rolls royce|date=15 July 2021|website=www.vikatan.com|language=ta|access-date=16 July 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೧ ರಂದು, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಎಸ್‌ಎಂ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರು ಮಾಡಿದ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಪ್ರಕರಣ ಮತ್ತು ಮಾನನಷ್ಟ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ತೆರಿಗೆ ಪೀಠದ ವಲಯಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/actor-vijays-tax-case-referred-to-another-bench/articleshow/84574172.cms|title=Tamil actor Vijay's Rolls Royce tax case referred to another bench|work=The Economic Times|access-date=22 July 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೭ ಜುಲೈ ೨೦೨೧ ರಂದು ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ವಿರುದ್ಧ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಟೀಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಎಸ್‌ಎಂ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ನೀಡಿದ್ದ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ತಡೆ ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ₹ ೧ ಲಕ್ಷ ದಂಡ ಮೊತ್ತದ ಹಿಂದಿನ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ತಡೆ ನೀಡಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/tamil-nadu-news/tax-evasion-vijay-rolls-royce-ghost-court-stays-1-lakh-fine-in-tax-row-over-tamil-actor-vijays-rolls-royce-2495862|title=Court Relief For Tamil Actor Vijay In Rolls Royce Case, No Fine For Now|date=28 June 2021|website=NDTV.com|access-date=28 July 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೫ ಜನವರಿ ೨೦೨೨ ರಂದು, ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಎಸ್‌ಎಂ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಮಾನಹಾನಿಕರ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವಜಾಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/hc-bench-deletes-remarks-made-by-single-judge-against-actor-vijay-2729301|title=Madras High Court Bench Deletes Remarks Made By Single Judge Against Actor Vijay|date=18 January 2022|website=NDTV.com|access-date=25 January 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.dinakaran.com/News_Detail.asp?Nid=737485|title=சொகுசு காருக்கு நுழைவு வரி விலக்கு கோரும் வழக்கில் நடிகர் விஜய்க்கு எதிரான தனி நீதிபதியின் கருத்து நீக்கம்..! ஐகோர்ட் உத்தரவு-Rollys Royce tax exemption case issue defamatory statements made by Judge Subramaniam against Vijay were removed by High court!|date=25 January 2022|website=dinakaran.com|access-date=25 January 2022|archive-date=25 ಜನವರಿ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220125093039/https://www.dinakaran.com/news_detail.asp?Nid=737485|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ೧೫ ಜುಲೈ ೨೦೨೨ ರಂದು, ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಟ ವಿಜಯ್ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ಕಾರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಜನವರಿ ೨೦೧೯ ರ ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ಕಾರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರವೇಶ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ತೆರಿಗೆ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/chennai-high-court-closes-vijays-rolls-royce-case/articleshow/92894757.cms|title=Chennai High court closes Vijay's Rolls Royce case|date=15 July 2022|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220715152652/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/chennai-high-court-closes-vijays-rolls-royce-case/articleshow/92894757.cms|archive-date=15 July 2022|access-date=15 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thestatesman.com/entertainment/case-tamil-superstar-vijay-1503090309.html|title=Car import case: Tamil superstar Vijay gets relief from Madras HC|date=15 July 2022|website=The Statesman|access-date=15 July 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/madras-hc-relief-to-actor-vijay-in-car-import-case/article65643041.ece|title=Madras HC relief to actor Vijay in car import case|date=15 July 2022|website=The Hindu|access-date=15 July 2022}}&lt;/ref&gt;

೧೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ [[ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಧೋನಿ]] ಅವರು ''ಬೀಸ್ಟ್'' ಚಿತ್ರದ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೌಹಾರ್ದ ಸಭೆ ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿತ್ತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/viral-actor-vijay-and-ms-dhoni-catch-up-on-beast-set-in-chennai-2508916|title=Viral: Actor Vijay And MS Dhoni Catch Up On Beast Set In Chennai|date=11 August 2021|website=NDTV.com|access-date=12 August 2021}}&lt;/ref&gt;

=== ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ===
ವಿಜಯ್ ಯಾವಾಗಲೂ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಪಾಠಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಾತ್ವಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ವಿಭಿನ್ನ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರಕ ಭಾಷಣಕಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;2mrwtrendz 2018&quot; /&gt; ಅವರ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಶುದ್ಧ ವ್ಯಾಪಾರ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ತಾನೂ ಒಬ್ಬ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಲಘು ಹೃದಯದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಸಂದೇಶವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮತ್ತು ಕಠಿಣವಾದ ನಕಾರಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಿ ಎಂದು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಬಿಡಿ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=AZ-OzFKo_3U|title=films are just pure business... Vijay's interview with Headlines Today channel|last=Subhakeerthana|first=S|date=4 December 2007|website=Headlines Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713045550/https://www.youtube.com/watch?v=AZ-OzFKo_3U|archive-date=13 ಜುಲೈ 2021|access-date=13 July 2021|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ &quot;ನನಗೆ ದೇವರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಇರಬೇಕು; ನಾನು ಚರ್ಚ್, ದೇವಸ್ಥಾನ, ದರ್ಗಾಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತೇನೆ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=mmLu6Y507B0|title=I have faith in god|last=balaji|first=RJ|date=4 September 2011|website=Big Fm 2.7|archive-url=https://web.archive.org/web/20210713045552/https://www.youtube.com/watch?v=mmLu6Y507B0|archive-date=13 ಜುಲೈ 2021|access-date=13 July 2021|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/beast-star-vijay-im-a-firm-believer-in-god-i-go-to-church-temple-dargah-7863347/|title=Beast star Vijay says he's a 'firm believer in God': 'I go to church, temple, dargah'|last=R|first=Manoj Kumar|date=Apr 12, 2022|website=The Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517183726/https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/beast-star-vijay-im-a-firm-believer-in-god-i-go-to-church-temple-dargah-7863347/|archive-date=May 17, 2022|access-date=May 17, 2022}}&lt;/ref&gt; ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಕೂಡ &quot;ನಿನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಕಿರೀಟವು ಭಾರವಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ನಿನ್ನ ತಲೆಯು ಭಾರವಾಗಿರಬಾರದು&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. &lt;ref name=&quot;2mrwtrendz 2018&quot;&gt;{{Cite web|url=http://2mrwtrendz.com/actor-thalapathy-vijay-quotes-english-infographics/|title=10 Amazing Actor Thalapathy Vijay Quotes in English|date=6 March 2018|website=2mrwtrendz.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20211126104353/http://2mrwtrendz.com/actor-thalapathy-vijay-quotes-english-infographics/|archive-date=26 November 2021|access-date=13 December 2021}}&lt;/ref&gt;

=== ಸಂಪತ್ತು ===
೨೦೨೧ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ನಿವ್ವಳ ಮೌಲ್ಯ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೪೨೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಅಥವಾ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೪೨೦ ಕೋಟಿ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.goldenchennai.com/celebrity/net-worth/vijay-net-worth/|title=Vijay Net Worth – Golden Chennai|website=www.goldenchennai.com|language=en|access-date=1 January 2022}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಅವರು ರೋಲ್ಸ್ ರಾಯ್ಸ್ ಘೋಸ್ಟ್, ಆಡಿ ಎ8, ಬಿಎಮ್‌ಡಬ್‌ಲ್ಯು ಸರಣಿ ೫, ಬಿಎಮ್‌ಡಬ್‌ಲ್ಯು ಎಕ್ಸ್೬ ಮತ್ತು ಮಿನಿ ಕೂಪರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಐಷಾರಾಮಿ ಕಾರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;net worth&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/thalapathy-vijay-turns-47-luxury-cars-to-hefty-pay-package-a-look-at-tamil-actor-s-wealth-101624287592254.html|title=Thalapathy Vijay turns 47: Luxury cars to hefty pay package, a look at Tamil actor's wealth|date=22 June 2021|website=Hindustan Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20211116033433/https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/thalapathy-vijay-turns-47-luxury-cars-to-hefty-pay-package-a-look-at-tamil-actor-s-wealth-101624287592254.html|archive-date=16 November 2021|access-date=27 December 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಮೇರಿಕಾ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಟಾಮ್ ಕ್ರೂಸ್ ಅವರ ಬೀಚ್ ಹೌಸ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಅದರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು [[ಚೆನ್ನೈ|ಚೆನ್ನೈನ]] ನೀಲಂಕಾರೈನಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಬೀಚ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/is-vijay-building-his-new-beach-house-like-the-one-that-tom-cruise-owns/articleshow/76626773.cms|title=Vijay built his new beach house like the one that Tom Cruise owns|date=25 June 2020|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229100447/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/is-vijay-building-his-new-beach-house-like-the-one-that-tom-cruise-owns/articleshow/76626773.cms|archive-date=29 December 2021|access-date=29 December 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ''ಬೀಸ್ಟ್‌ಗಾಗಿ'' {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೦೦ ಕೋಟಿ ಸಂಭಾವನೆ ಗಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ರಜನಿಕಾಂತ್ ಅವರ ಸಂಭಾವನೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿದರು, &lt;ref name=&quot;net worth&quot; /&gt; ಮತ್ತು ಅವರ 66 ನೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅಂದಾಜು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೨೦ ಕೋಟಿ- {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} ೧೫೦ ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದರು, ಅವರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ಭಾರತೀಯ ನಟರಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref name=&quot;top paid&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tamil.filmibeat.com/news/vijay-to-become-highest-paid-south-indian-actor-in-thalapathy-66-086244.html|title=அதிக சம்பளம் பெறும் தென்னிந்திய நடிகராகிறார் விஜய்...எவ்வளவு தெரியுமா|last=S|first=Mohana Priya|date=20 August 2021|website=tamil.filmibeat.com|language=ta|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229103930/https://tamil.filmibeat.com/news/vijay-to-become-highest-paid-south-indian-actor-in-thalapathy-66-086244.html|archive-date=29 December 2021|access-date=29 December 2021}}&lt;/ref&gt;

== ಪರಂಪರೆ ==
ವಿಜಯ್ ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟನೆ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref name=&quot;Tartaglione Tartaglione 2021&quot;/&gt; ಅವರ ಅನೇಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ನೃತ್ಯ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊಗಳು ಯ್ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ. &lt;ref name=&quot;hitmusic&quot;&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/music/aalaporan-tamizhan-to-vaathi-coming-five-most-viewed-video-songs-of-vijay-on-youtube/photostory/81059140.cms|title='Aalaporan Tamizhan' to 'Vaathi Coming': Five most viewed video songs of Vijay on YouTube|date=17 February 2021|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20210722170312/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/music/aalaporan-tamizhan-to-vaathi-coming-five-most-viewed-video-songs-of-vijay-on-youtube/photostory/81059140.cms|archive-date=22 ಜುಲೈ 2021|access-date=3 August 2021|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ''ಆಲಾಪೋರನ್ ತಮಿಜಾನ್'' ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಭಾರತೀಯ ಡಯಾಸ್ಪೊರಾದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಯಿತು &lt;ref name=&quot;hitmusic&quot; /&gt; ಮತ್ತು ''ಸೆಲ್ಫಿ ಪುಲ್ಲಾ'' ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರೊಮೇನಿಯಾದಂತಹ ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಯಿತು ಮತ್ತು ರೊಮೇನಿಯಾದ ಹಲವಾರು ಪಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nettv4u.com/latest-tamil-celebrity-news/vijay-s-song-trending-in-romania|title=Vijay's Song Trending In Romania|date=18 August 2016|website=nettv4u|archive-url=https://web.archive.org/web/20220106071919/https://nettv4u.com/latest-tamil-celebrity-news/vijay-s-song-trending-in-romania|archive-date=6 January 2022|access-date=3 August 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ''ವಾತಿ ಕಮಿಂಗ್'' ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ವಿಡಿಯೋ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ [[ರವಿಚಂದ್ರನ್ ಅಶ್ವಿನ್|ಅಶ್ವಿನ್]] ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ [[ಡೇವಿಡ್ ವಾರ್ನರ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/david-warner-is-the-latest-celeb-to-dance-to-vaathi-coming-from-vijays-master/articleshow/84975493.cms|title=David Warner's viral dance to Vaathi Coming from Vijay's Master|date=2 August 2021|website=The Times of India|access-date=3 August 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರ ಮೇಣದ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ಹಲವಾರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thalapathy-vijay-gets-an-impressive-wax-statue-in-kanyakumari-museum/articleshow/72197457.cms|title=Thalapathy Vijay gets an impressive wax statue in Kanyakumari museum|date=23 November 2019|website=The Times of India|access-date=3 August 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/vijays-statue-unveiled-at-behindwoods-gold-medals-2017.html|title=Vijay's statue unveiled at Behindwoods Gold Medals|date=11 June 2017|website=Behindwoods|access-date=3 August 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸ್ಟಾರ್ ಪವರ್ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ''ಡೆಡ್ ಲೈನ್ ಹಾಲಿವುಡ್'' ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. &lt;ref name=&quot;Tartaglione Tartaglione 2021&quot; /&gt; ಅನೇಕ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು &quot;ಚಿತ್ರವು ಎಷ್ಟು ಸರಾಸರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, ವಿಜಯ್ [ಬಾಕ್ಸಾಫೀಸ್] ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಸರಾಸರಿ ಚಿತ್ರಗಳು ಕೂಡ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು&quot; ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sify.com/movies/thalapathy-vijay-and-dil-raju-to-team-up-news-tamil-vd5dXcdhghhib.html|title=Vijay number 1 star of Tamil cinema|date=24 February 2022|website=Sify|archive-url=https://web.archive.org/web/20220224084506/https://www.sify.com/movies/thalapathy-vijay-and-dil-raju-to-team-up-news-tamil-vd5dXcdhghhib.html|archive-date=24 ಫೆಬ್ರವರಿ 2022|access-date=24 February 2022|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು, ಮನರಂಜನಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರಿಟ್ವೀಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ''ಬೀಸ್ಟ್‌ನ'' ಮೊದಲ ನೋಟದ ವಿಜಯ್ ಅವರ ಟ್ವೀಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಟ್ವಿಟರ್ ೨೦೨೧ ರ ತಮ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕ ಟಾಪ್ [[ಟ್ವಿಟ್ಟರ್|ಟ್ವಿಟರ್]] ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/technology/tech-news-technology/top-tweets-of-2021-in-india-virat-kohli-pat-cummins-and-more-7663522/|title=Top Twitter moments of 2021 in India: Virat Kohli, Pat Cummins, PM Modi and more|date=9 December 2021|website=The Indian Express|language=en|access-date=9 December 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಜಾಲಿ ಓ ಜಿಮ್ಖಾನಾ'' ಅಮೇರಿಕನ್ ಮತ್ತು ನೈಜೀರಿಯನ್ ಸಂಗೀತ ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತ ಹಿಟ್ ಹಾಡು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://ghostarchive.org/varchive/HI9KR2sh-GY|title=Jolly O Gymkhana American reaction- Thalapathy Vijay|date=Mar 21, 2022|website=NJ|access-date=Apr 19, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/varchive/D4z9WyjUV8c|title=Jolly O Gymkhana React - Beast -Thalapathy Vijay|date=Mar 19, 2022|website=Spiritlocs|access-date=Apr 19, 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಬೀಸ್ಟ್'' ''ಫಿಲ್ಮ್‌ನಿಂದ ಅರೇಬಿಕ್ ಕುಥು-ಹಲಮಿತಿ ಹಬಿಬೋ'' ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ವೀಡಿಯೋ ಯುಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ತ್ವರಿತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸ್ಪಾಟಿಫೈನಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಟಾಪ್ ೧೦೦ ಸಂಗೀತ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2022/feb/15/arabic-kuthu-from-beast-sets-internet-on-fire-garners-20-million-views-in-less-than-24-hours-2419756.html|title='Arabic Kuthu' from 'Beast' sets Internet on fire; garners 20 million views in less than 24 hours!|date=15 February 2022|website=The New Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20220215123834/https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2022/feb/15/arabic-kuthu-from-beast-sets-internet-on-fire-garners-20-million-views-in-less-than-24-hours-2419756.html|archive-date=15 February 2022|access-date=17 February 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/QsspO|title=இந்திய சினிமாவில் இதுதான் முதன்முறை; உலகளவில் சாதனை படைத்த 'அரபிக் குத்து' – nakkheeran|date=17 February 2022|website=nakkheeran.com|language=ta|access-date=17 February 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/archive/hCCPt|title=Beast arabic kuthu enters global top 100 thalapathy vijay halamithi habibo|date=17 February 2022|website=Ghostarchive|access-date=17 February 2022}}&lt;/ref&gt; ''ಅರೇಬಿಕ್ ಕುತು'' ಹಾಡಿನ ಸಂಗೀತವು [[ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ F.C.|ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಎಫ್‌ಸಿಯಲ್ಲಿ]] ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಮಣಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ghostarchive.org/varchive/MavPQlqIF3c|title=Manchester United F.C legends dancing to ArabicKuthu-Beast|date=Apr 23, 2022|website=V-3 India News|access-date=Apr 25, 2022}}&lt;/ref&gt; ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ''ಅರೇಬಿಕ್ ಕುಥು'' ನೃತ್ಯ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ #೧ ಸಂಗೀತ ನೃತ್ಯ ವೀಡಿಯೊ ಎಂದು ರೇಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.123telugu.com/mnews/massive-arabic-kuthu-from-vijays-beast-attains-a-rare-feat.html|title=Massive: Arabic Kuthu from Vijay's Beast attains a rare feat becomes the No.1 music dance video on Youtube global music charts|date=Jul 10, 2022|website=india.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220711071129/https://www.123telugu.com/mnews/massive-arabic-kuthu-from-vijays-beast-attains-a-rare-feat.html|archive-date=Jul 11, 2022|access-date=Jul 11, 2022}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tamil.news18.com/news/entertainment/cinema-arabic-kuthu-song-from-the-film-beast-released-has-become-the-number-one-song-worldwide-769924.html|title=Beast film dance song Arabic Kuthu No.1 place worldwide on YouTube!|last=Tamil|first=Web Desk|date=Jul 11, 2022|website=News18 Tamil|language=ta|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712061829/https://tamil.news18.com/news/entertainment/cinema-arabic-kuthu-song-from-the-film-beast-released-has-become-the-number-one-song-worldwide-769924.html|archive-date=Jul 12, 2022|access-date=Jul 12, 2022}}&lt;/ref&gt; ಅಧಿಕೃತ [[ವಿಂಬಲ್ಡನ್]] ಹ್ಯಾಂಡಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಏಸ್-ಪ್ಲೇಯರ್ [[ರೋಜರ್ ಫೆಡರರ್]] ಸೆಂಟರ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ''ವಾತಿ ಕಮಿಂಗ್'' ಹಾಡಿನ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು ''ಮಾಸ್ಟರ್‌ನಿಂದ'' ವೈರಲ್ ಆಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/when-vijays-vaathi-coming-took-over-wimbledon-too-850059|title=When Vijay's &quot;Vaathi Coming&quot; Took Over Wimbledon too|last=S|first=Ambili|date=4 July 2022|website=IBTimes India|archive-url=https://web.archive.org/web/20220704100117/https://www.ibtimes.co.in/when-vijays-vaathi-coming-took-over-wimbledon-too-850059|archive-date=4 July 2022|access-date=4 July 2022}}&lt;/ref&gt;

=== ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳು ===
ವಿಜಯ್ ಅವರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕಗಳು:

* ''ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಳ ಐಕಾನ್'' &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newsfolo.com/entertainment/book-thalapathy-vijay-icon-millions-available-day/141083/|title=Book on Thalapathy Vijay, 'The Icon of Millions' to be available from this day|website=Newsfolo.com|access-date=10 February 2022}}{{Dead link|date=ಮೇ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

* ''ವಿಜಯ್ ಜೀತ ಕಥಾಯ್ (ವಿಜಯ್ ಅವರ ಯಶಸ್ಸಿನ ಕಥೆ)'' &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/sabitha-joseph-talks-about-his-book-on-thalapathy-vijay.html|title=Sabitha Joseph talks about his book on Thalapathy Vijay|date=7 February 2018|website=Behindwoods|access-date=11 November 2021}}&lt;/ref&gt;

* ''ಅಪೂರ್ಣ'' &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/priyanka-chopra-writes-about-thalapathy-vijay-in-her-book/articleshow/80824418.cms|title=Priyanka Chopra writes about Thalapathy Vijay in her book|date=11 February 2021|website=The Times of India|access-date=11 November 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/priyanka-chopra-in-unfinished-reveals-she-learnt-humility-from-thalapathy-vijay-1767682-2021-02-10|title=Priyanka Chopra in Unfinished reveals she learnt humility from Thalapathy Vijay|date=Feb 10, 2021|website=India Today|access-date=Sep 24, 2022}}&lt;/ref&gt;

== ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ==
[[ಚಿತ್ರ:The_Tamil_Film_Star_Shri_Vijay_receives_the_first_stamp_album_of_the_special_postage_stamp_on_‘Pongal’_released_by_the_Prime_Minister,_Dr._Manmohan_Singh_at_a_function,_in_New_Delhi_on_January_12,_2006.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/07/The_Tamil_Film_Star_Shri_Vijay_receives_the_first_stamp_album_of_the_special_postage_stamp_on_%E2%80%98Pongal%E2%80%99_released_by_the_Prime_Minister%2C_Dr._Manmohan_Singh_at_a_function%2C_in_New_Delhi_on_January_12%2C_2006.jpg/278px-thumbnail.jpg|thumb|278x278px| ವಿಜಯ್ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿಂದ ತಮ್ಮ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯ ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ಪಡೆದರು]]
ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳು ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಬಳಗವನ್ನು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು &quot;ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾದ ಮುಖ&quot; ಎಂದೂ ಕರೆಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/tamil-cinema/article/do-you-know-about-a-village-in-tamil-nadu-that-is-filled-with-only-thalapathy-vijay-fans/733788|title=Do you know about a village in Tamil Nadu that is filled with only Thalapathy Vijay fans?|date=17 March 2021|website=Entertainment News|access-date=14 November 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.zoomtventertainment.com/tamil-cinema/article/twitterati-trends-vijay-the-face-of-kollywood-to-celebrate-thalapathy-vijays-superstardom/585573|title='Vijay The Face Of Indian cinema' its time to celebrate Thalapathy Vijay's superstardom|last=Tyagi|first=Karuna|date=1 April 2020|website=Entertainment News|access-date=14 November 2021}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರನ್ನು ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ &quot;ತಲಪತಿ ವಿಜಯ್&quot; ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣದಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು &quot;ತಲಪತಿ&quot; ಎಂದರೆ ಕಮಾಂಡರ್. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/why-is-vijay-called-thalapathy-1758671-2021-01-13|title=Why is Vijay called Thalapathy?|date=13 January 2021|website=India Today|access-date=14 November 2021}}&lt;/ref&gt; ೧೨ ಜನವರಿ ೨೦೦೬ ರಂದು, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ವಿಜಯ್ ಚಿತ್ರವಿರುವ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯ ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಪೊಂಗಲ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಸ್ವತಃ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thehinduimages.com/details-page.php?id=6539868|title=Indian Prime Minister Manmohan Singh releasing the postage stamp with Vijay image on Pongal 2006|date=10 December 2021|website=The Hindu Images|archive-url=https://web.archive.org/web/20211210062013/https://thehinduimages.com/details-page.php?id=6539868|archive-date=10 December 2021|access-date=10 December 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೮ ರ ಟ್ವಿಟ್ಟರ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರು 'ಭಾರತೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ'. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/galleries/nation/2018/dec/08/from-narendra-modi-to-vijay-twitters-top-10-most-talked-about-indian-personalities-in-2018-101993.html|title=Top 10 most talked about Indian personalities in 2018|last=Desk|first=Online|date=8 December 2018|website=The New Indian Express|access-date=21 November 2021}}&lt;/ref&gt; ''ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಐ'' ಅವರನ್ನು ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ತಾರೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯನ್ ಸ್ಟಾರ್ ಐಕಾನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.easterneye.biz/top-50-asian-stars-of-2021/|title=Top 50 Asian stars of 2021 – EasternEye|date=15 December 2021|website=EasternEye|archive-url=https://web.archive.org/web/20211223133613/https://www.easterneye.biz/top-50-asian-stars-of-2021/|archive-date=23 December 2021|access-date=23 December 2021}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ''[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ|ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]'' ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ ವಿಜಯ್ ಅವರು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಅವರ ಒಂದು ನೋಟವನ್ನು ನೋಡಲು ಜಮಾಯಿಸಿದ ಅವರ ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪನ್ನು ಸೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/did-you-know/when-thalapathy-vijay-created-mass-hysteria-in-kolkata-during-sarkar-shoot/articleshow/89661194.cms|title=Thalapathy Vijay created mass hysteria in Kolkata during 'Sarkar' shoot – Bengali Movie News – Times of India|date=21 February 2022|website=timesofindia.indiatimes.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20220221041419/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/did-you-know/when-thalapathy-vijay-created-mass-hysteria-in-kolkata-during-sarkar-shoot/articleshow/89661194.cms|archive-date=21 ಫೆಬ್ರವರಿ 2022|access-date=21 February 2022|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಅವರ ವಿಎಮ್‌ಐ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/thalapathy-vijays-master-revives-indian-box-office-statue-erected-in-this-state.html|title=Thalapathy Vijay's Master revives Indian Box Office; Statue erected in this state|date=17 January 2021|website=Behindwoods|language=la|access-date=21 November 2021}}&lt;/ref&gt;

== ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ==
ವಿಜಯ್ ಅವರು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ಎಂಜಿಆರ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪಡೆದರು. &lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/vijay-gets-doctorate-news-tamil-kkfuGojaggbsi.html|title=Vijay gets Doctorate|archive-url=https://web.archive.org/web/20170411012906/http://www.sify.com/movies/vijay-gets-doctorate-news-tamil-kkfuGojaggbsi.html|archive-date=11 April 2017|access-date=24 November 2017}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರು ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಕಲೈಮಾಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಎಮ್‌ಜಿಅರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಮಾತೃಭೂಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. &lt;ref name=&quot;VJ bio&quot;/&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dinakaran.com/cinema/english/awards/29-12-00/state.htm|title=Tamilnadu Government Announces Cinema State Awards −1999|date=29 December 2000|website=[[Dinakaran]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20010210034542/http://www.dinakaran.com/cinema/english/awards/29-12-00/state.htm|archive-date=10 February 2001|access-date=20 October 2009}}&lt;/ref&gt; ವಿಜಯ್ ಅವರಿಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನಲ್ಲಿ '೨೦೧೮ ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಟ' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/vijay-best-international-actor-iara-awards-2018-1346857-2018-09-23|title=Thalapathy Vijay wins Best International Actor award|date=23 September 2018|website=India Today|access-date=31 December 2021}}&lt;/ref&gt; ಸಮೀಕ್ಷೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ '೨೦೧೯ ರ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಭಾರತೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿ' ಎಂದು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ibtimes.co.in/rajinikanth-vijay-lead-chart-south-indias-most-trusted-personality-tra-research-798047|title=Vijay lead the chart of India's 'Most Trusted Personality', TRA Research|last=Upadhyaya|first=Prakash|date=21 May 2019|website=IBTimes India|access-date=31 December 2021}}&lt;/ref&gt;{{Clear}}

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}


== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==

* {{Imdb name|0897201}}
* Vijay at Rotten Tomatoes
* Vijay on Twitter
{{TamilNaduStateAwardForBestActor}}{{Authority control}}
&lt;nowiki&gt;
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:೧೯೭೪ ಜನನ]]
[[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]]&lt;/nowiki&gt;

[[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]]</text>
      <sha1>1z3e2yzdfk7k89bdrw5xt438k1q8rlj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>146284</id>
    <revision>
      <id>1373599</id>
      <parentid>1349026</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T12:53:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87465" sha1="mjzk6ay83nvb4y26fn2kep4qvobpnfy" xml:space="preserve">'''ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್''' ಎನ್ನುವುದು [[ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌|ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ವೆಬ್‍ಗೆ]] ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಇದು [[ಅಂತರಜಾಲ|ಅಂತರ್ಜಾಲವನ್ನು]] ಬಳಸುವ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್, ಕಾನ್ಫಿಗರೇಶನ್‍ಗಳು ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಓವರ್‌ಲೇ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಆಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;npr.org&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.npr.org/sections/alltechconsidered/2014/05/25/315821415/going-dark-the-internet-behind-the-internet|title=Going Dark: The Internet Behind The Internet|date=25 May 2014|work=npr.org|access-date=29 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150527071850/http://www.npr.org/sections/alltechconsidered/2014/05/25/315821415/going-dark-the-internet-behind-the-internet|archive-date=27 May 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Greenberg_2014&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.wired.com/2014/11/hacker-lexicon-whats-dark-web/|title=Hacker Lexicon: What Is the Dark Web?|last=Greenberg|first=Andy|date=19 November 2014|work=Wired|access-date=6 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150607062159/http://www.wired.com/2014/11/hacker-lexicon-whats-dark-web/|archive-date=7 June 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.brightplanet.com/2014/03/clearing-confusion-deep-web-vs-dark-web/|title=Clearing Up Confusion – Deep Web vs. Dark Web|date=2014-03-27|website=BrightPlanet|archive-url=https://web.archive.org/web/20150516160539/http://www.brightplanet.com/2014/03/clearing-confusion-deep-web-vs-dark-web/|archive-date=2015-05-16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.pcadvisor.co.uk/how-to/internet/what-is-dark-web-how-access-dark-web-3593569/|title=What is the dark web? How to access the dark website – How to turn out the lights and access the dark web (and why you might want to)|last=Egan|first=Matt|date=12 January 2015|access-date=18 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150619001447/http://www.pcadvisor.co.uk/how-to/internet/what-is-dark-web-how-access-dark-web-3593569/|archive-date=19 June 2015}}&lt;/ref&gt; ಡಾರ್ಕ್‌ ವೆಬ್ ಮೂಲಕ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳು ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ಥಳದಂತಹ, ಗುರುತಿಸುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದೆ ಅನಾಮಧೇಯವಾಗಿ ಸಂವಹನ ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Ghappour|first=Ahmed|date=2017-09-01|title=Data Collection and the Regulatory State|url=https://scholarship.law.bu.edu/faculty_scholarship/255|journal=Connecticut Law Review|volume=49|issue=5|pages=1733}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Ghappour 1075&quot;&gt;{{Cite journal|last=Ghappour|first=Ahmed|date=2017-04-01|title=Searching Places Unknown: Law Enforcement Jurisdiction on the Dark Web|url=https://scholarship.law.bu.edu/faculty_scholarship/204|journal=Stanford Law Review|volume=69|issue=4|pages=1075}}&lt;/ref&gt; ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಎಂಬುದು ಡೀಪ್ ವೆಬ್‌ನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ವೆಬ್‌ನ ಭಾಗವು [[ಸರ್ಚ್ ಎಂಜಿನ್|ವೆಬ್ ಸರ್ಚ್ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳಿಂದ]] ಸೂಚ್ಯಂಕವಾಗಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ''ಡೀಪ್ ವೆಬ್'' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‌ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ತಪ್ಪಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Greenberg_2014&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Solomon_2015&quot;&gt;{{Cite news|url=http://blog.dictionary.com/dark-web/|title=The Deep Web vs. The Dark Web: Do You Know The Difference?|last=Solomon|first=Jane|date=6 May 2015|access-date=26 May 2015|archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20150509023641/http://blog.dictionary.com/dark-web/|archive-date=9 May 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.popsci.com/dark-web-revealed/|title=The dark web Revealed.|website=Popular Science|pages=20–21}}&lt;/ref&gt;

ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಡಾರ್ಕ್‌ನೆಟ್‌ಗಳು ಸಣ್ಣ, ಫ್ರೆಂಡ್‍-ಟು-ಫ್ರೆಂಡ್‍, ಪೀರ್-ಟು-ಪೀರ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುವ ಟಾರ್, ಫ್ರೀನೆಟ್, ಐಟುಪಿ ಮತ್ತು ರೈಫಲ್‌ನಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಜನಪ್ರಿಯ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.&lt;ref name=&quot;Ghappour 1075&quot;/&gt; ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‌ನ ಬಳಕೆದಾರರು ಸಾಮಾನ್ಯ ವೆಬ್ ಅನ್ನು ಅದರ ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಮಾಡದ ಸ್ವಭಾವದ ಕಾರಣದಿಂದ ಕ್ಲಿಯರ್‌ನೆಟ್‍ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.deepdotweb.com/jolly-rogers-security-guide-for-beginners/clearnet-vs-hidden-services-why-you-should-be-careful/|title=Clearnet vs hidden services – why you should be careful|website=[[DeepDotWeb]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150628204337/https://www.deepdotweb.com/jolly-rogers-security-guide-for-beginners/clearnet-vs-hidden-services-why-you-should-be-careful/|archive-date=28 June 2015|access-date=4 June 2015}}&lt;/ref&gt; ಟಾರ್ ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಅಥವಾ '''ಆನಿಯನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್''' &lt;ref name=&quot;darknetthing&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.pcworld.com/article/2046227/meet-darknet-the-hidden-anonymous-underbelly-of-the-searchable-web.html|title=Meet Darknet, the hidden, anonymous underbelly of the searchable Web|last=Chacos|first=Brad|date=12 August 2013|work=PC World|access-date=16 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150812065847/http://www.pcworld.com/article/2046227/meet-darknet-the-hidden-anonymous-underbelly-of-the-searchable-web.html|archive-date=12 August 2015}}&lt;/ref&gt; ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಡೊಮೇನ್ ಪ್ರತ್ಯಯ.ಆನಿಯನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆನಿಯನ್ ರೂಟಿಂಗ್‌ನ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಅನಾಮಧೇಯತೆಯ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

== ಪರಿಭಾಷೆ ==

=== ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ===
ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಡೀಪ್ ವೆಬ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ವೆಬ್‍ನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸರ್ಚ್‌ಎಂಜಿನ್‍ಗಳು ಸೂಚಿಕೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ (ಹುಡುಕಬಹುದು). ''ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್'' ಪದವು ಮೊದಲು ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು ಆದಾಗ್ಯೂ ನಿಜವಾದ ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಯಾವಾಗ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Hatta|first=Masayuki|date=December 2020|title=Deep web, dark web, dark net: A taxonomy of &quot;hidden&quot; Internet|journal=Annals of Business Administrative Science|volume=19|issue=6|pages=277–292|doi=10.7880/abas.0200908a}}&lt;/ref&gt; ಅನೇಕ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಳಕೆದಾರರು ''ಸರ್ಫೇಸ್‍ ವೆಬ್'' ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಈ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವೆಬ್ ಬ್ರೌಸರ್‌ನ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;Lacey_2015&quot;&gt;{{Cite book|title=Engineering Psychology and Cognitive Ergonomics|last=Lacey|first=David|last2=Salmon|first2=Paul M|date=2015|publisher=Springer International Publishing|isbn=978-3-319-20372-0|editor-last=Harris|editor-first=Don|volume=9174|location=Cham|pages=117–128|chapter=It's Dark in There: Using Systems Analysis to Investigate Trust and Engagement in Dark Web Forums|doi=10.1007/978-3-319-20373-7_12}}&lt;/ref&gt; ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಡೀಪ್‍ ವೆಬ್‌ನ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅದರ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಕಸ್ಟಮ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಈ ಗೊಂದಲವು ಕನಿಷ್ಟ ೨೦೦೯ ರ ಹಿಂದಿನದು.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/technology/2009/nov/26/dark-side-internet-freenet|title=The dark side of the internet|last=Beckett|first=Andy|date=26 November 2009|access-date=9 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20130908073158/http://www.theguardian.com/technology/2009/nov/26/dark-side-internet-freenet|archive-date=8 September 2013}}&lt;/ref&gt; ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಿಲ್ಕ್ ರೋಡ್ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ಪದಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://fusion.net/story/145885/nasa-is-indexing-the-deep-web-to-show-mankind-what-google-wont/|title=NASA is indexing the 'Deep Web' to show mankind what Google won't|website=Fusion|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630010143/http://fusion.net/story/145885/nasa-is-indexing-the-deep-web-to-show-mankind-what-google-wont/|archive-date=2015-06-30}}&lt;/ref&gt; ಆದಾಗ್ಯೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬೇಕೆಂಬ ಶಿಫಾರಸ್ಸುಗಳು ಇವೆ.&lt;ref name=&quot;npr.org&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Solomon_2015&quot;/&gt;
[[ಚಿತ್ರ:Tor-logo-2011-flat.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/15/Tor-logo-2011-flat.svg/220px-Tor-logo-2011-flat.svg.png|thumb| ಟಾರ್. ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಲೋಗೋ]]
ಡಾರ್ಕ್‌ನೆಟ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಅನ್ನು ಟಾರ್ (&quot;ದಿ ಆನಿಯನ್ ರೂಟಿಂಗ್&quot; ಯೋಜನೆ) ನಂತಹ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು, ಅದು ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‌ಗಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Lacey_2015&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://hplusmagazine.com/2015/06/29/the-deep-web-and-its-darknets/|title=The Deep Web and Its Darknets – h+ Media|date=2015-06-29|website=h+ Media|archive-url=https://web.archive.org/web/20150706093936/http://hplusmagazine.com/2015/06/29/the-deep-web-and-its-darknets/|archive-date=2015-07-06|access-date=2016-11-18}}&lt;/ref&gt; ಟಾರ್ ಬ್ರೌಸರ್ ಮತ್ತು ಟಾರ್-ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದಾದ ಸೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ಡಾರ್ಕ್‌ನೆಟ್ ಬಳಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು &quot;.ಆನಿಯನ್&quot; ಡೊಮೇನ್‌ನಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Lacson|first=Wesley|last2=Jones|first2=Beata|title=The 21st Century Darknet Market: Lessons From The Fall Of Silk Road|url=http://cybercrimejournal.com/Lacson%26Jonesvol10issue1IJCC2016.pdf|doi=10.5281/zenodo.58521|journal=International Journal of Cyber Criminology|volume=10|year=2016|pages=40–61|access-date=2022-10-28|archive-date=2020-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201212034310/http://cybercrimejournal.com/Lacson%26Jonesvol10issue1IJCC2016.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಟಾರ್ ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಹುಡುಕಾಟಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅನಾಮಧೇಯವಾಗಿರಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Lacey_2015&quot; /&gt;

ಡಾರ್ಕ್‌ನೆಟ್ ಬಳಕೆದಾರರ ಗುರುತುಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳು ಅನಾಮಧೇಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಲೇಯರ್ಡ್ ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಡಾರ್ಕ್‌ನೆಟ್ ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಧ್ಯಂತರ ಸರ್ವರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಬಳಕೆದಾರರ ಡೇಟಾವನ್ನು ರೂಟ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಳಕೆದಾರರ ಗುರುತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನಾಮಧೇಯತೆಯನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ರವಾನೆಯಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಕೀಮ್‌ನಲ್ಲಿನ ನಂತರದ ನೋಡ್‌ನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಡೀಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಮಾಡಬಹುದು, ಹೀಗೆ ಇದು ನಿರ್ಗಮನ ನೋಡ್‌ ಅನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನೋಡ್ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪುನರುತ್ಪಾದಿಸಲು ಮತ್ತು ಲೇಯರ್ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಡೀಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಮಾಡಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Moore_2016&quot;&gt;{{Cite journal|title=Cryptopolitik and the Darknet|journal=Survival|volume=58|issue=1|pages=7–38|doi=10.1080/00396338.2016.1142085|year=2016|last=Moore|first=Daniel}}&lt;/ref&gt; ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಗೂಢಲಿಪೀಕರಣದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಬಳಕೆದಾರರ ಜಿಯೋಲೊಕೇಶನ್ ಮತ್ತು ಐ.ಪಿ ಅನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರು ಹೋಸ್ಟ್ ಕುರಿತು ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಡಾರ್ಕ್‌ನೆಟ್ ಬಳಕೆದಾರರ ನಡುವಿನ ಸಂವಹನವು ಹೆಚ್ಚು ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದು ಬಳಕೆದಾರರು ಮಾತನಾಡಲು, ಬ್ಲಾಗ್ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಫೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ಗೌಪ್ಯವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.academia.edu/20813843/DARKNET_SOCIAL_MEDIA_AND_EXTREMISM_ADDRESSING_INDONESIAN_COUNTERTERRORISM_ON_THE_INTERNET |title=Darknet, Social Media, and Extremism: Addressing Indonesian Counterterrorism on the Internet |access-date=2022-10-28 |archive-date=2022-10-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221030155523/https://www.academia.edu/20813843/DARKNET_SOCIAL_MEDIA_AND_EXTREMISM_ADDRESSING_INDONESIAN_COUNTERTERRORISM_ON_THE_INTERNET |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

== ವಿಷಯ ==
ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ಮೌತ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಗರೆಥ್ ಓವನ್ ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ ರ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಟಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾದ ವಿಷಯವು ಮಕ್ಕಳ ಅಶ್ಲೀಲತೆ, ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‍ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸೈಟ್‌ಗಳು ಬಾಟ್‌ನೆಟ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.&lt;ref name=&quot;reportthing&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/technology-30637010|title=Tor's most visited hidden sites host child abuse images|last=Mark|first=Ward|date=30 December 2014|work=BBC News|access-date=28 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150425053436/http://www.bbc.co.uk/news/technology-30637010|archive-date=25 April 2015}}&lt;/ref&gt; ಇದು ಅನೇಕ ವಿಶಲ್ ಬ್ಲೋಯಿಂಗ್ ಸೈಟ್‍ಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.whoishostingthis.com/blog/2013/12/17/tor-deep-web/|title=Everything You Need to Know on Tor &amp; the Deep Web|website=whoishostingthis|archive-url=https://web.archive.org/web/20150702225459/http://www.whoishostingthis.com/blog/2013/12/17/tor-deep-web/|archive-date=2 July 2015|access-date=18 June 2015}}&lt;/ref&gt; ಹಾಗೆಯೇ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚಾ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://motherboard.vice.com/read/what-firewall-chinas-fledgling-deep-web-community|title=What Firewall? China's Fledgling Deep Web Community|last=Cox|first=Joseph|date=25 February 2015|access-date=19 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150620001458/http://motherboard.vice.com/read/what-firewall-chinas-fledgling-deep-web-community|archive-date=20 June 2015}}&lt;/ref&gt; ಹಾಗೂ ಇದರಲ್ಲಿ [[ಬಿಟ್‌ಕಾಯಿನ್|ಬಿಟ್‌ಕಾಯಿನ್‌ಗೆ]] ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸೈಟ್‌ಗಳು, ವಂಚನೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ ಆರ್ಡರ್ ಸೇವೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ.&lt;ref name=&quot;reportthing&quot; /&gt;

ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ.ಆನಿಯನ್‍ನಲ್ಲಿನ ಸಕ್ರಿಯ ಟಾರ್ ಸೈಟ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ೭೬,೩೦೦ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ (ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ). ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ೧೮,೦೦೦ ಸೈಟ್‌ಗಳು ಮೂಲ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aleph-networks.com/le-dark-web-en-chiffres/|title=Le Dark web en chiffres|archive-url=https://web.archive.org/web/20210201081906/https://www.aleph-networks.com/le-dark-web-en-chiffres/|archive-date=2021-02-01}}&lt;/ref&gt;

ಜುಲೈ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಟಾರ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ನ ಮೂರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ರೋಜರ್ ಡಿಂಗ್ಲೆಡೈನ್ [[ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌|ಫೇಸ್‌ಬುಕ್]] ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗುಪ್ತ ಸೇವೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಟಾರ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೩% ನಷ್ಟು ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theregister.co.uk/2017/07/29/tor_dark_web/|title=Dark web doesn't exist, says Tor's Dingledine. And folks use network for privacy, not crime|last=Thomson|first=Iain|archive-url=https://web.archive.org/web/20170731042137/https://www.theregister.co.uk/2017/07/29/tor_dark_web/|archive-date=2017-07-31|access-date=2017-07-31}}&lt;/ref&gt;

[[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌ನ]] ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಸಂಶೋಧಕರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೬ ರ ಅಧ್ಯಯನವು ಪರ್ಯಾಯ ವರ್ಗದ ಸೆಟ್‌ನಿಂದ ವಿಷಯದ ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಇದು.ಆನಿಯನ್ ಸೇವೆಗಳ ಅಕ್ರಮ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Moore_2016&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://motherboard.vice.com/read/study-claims-dark-web-sites-are-most-commonly-used-for-crime|title=Study Claims Dark Web Sites Are Most Commonly Used for Crime|last=Cox|first=Joseph|date=1 February 2016|access-date=20 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160312075836/http://motherboard.vice.com/read/study-claims-dark-web-sites-are-most-commonly-used-for-crime|archive-date=12 March 2016}}&lt;/ref&gt;

=== ರಾನ್‍ಸಮ್‌ವೇರ್ ===
ಕೆಲವು ಸುಲಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ (ಡೇಟಾ ಮಾರಾಟ ಸೈಟ್‌ಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಡೇಟಾ ರೆಪೊಸಿಟರಿ ಸೈಟ್‌ಗಳು) &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aleph-networks.com/ransomwares-divulgation-de-donnees-et-malware-as-a-service-dans-le-dark-web-partie-1-2/|title=Ransomwares, divulgation de données et malware-as-a-service dans le Dark Web. Partie 1/2|archive-url=https://web.archive.org/web/20210521235634/https://www.aleph-networks.com/ransomwares-divulgation-de-donnees-et-malware-as-a-service-dans-le-dark-web-partie-1-2/|archive-date=2021-05-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aleph-networks.com/ransomwares-divulgation-de-donnees-et-malware-as-a-service-dans-le-dark-web-partie-2-2/|title=Ransomwares, divulgation de données et malware-as-a-service dans le Dark Web. Partie 2/2|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604094153/https://www.aleph-networks.com/ransomwares-divulgation-de-donnees-et-malware-as-a-service-dans-le-dark-web-partie-2-2/|archive-date=2021-06-04}}&lt;/ref&gt; ರಾನ್‌ಸಮ್‌ವೇರ್ ದಾಳಿಯಿಂದ ಡೇಟಾವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.

=== ಬೋಟ್‌ನೆಟ್ಸ್ ===
ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಶಿಪ್ ನಿರೋಧಕ ಗುಪ್ತ ಸೇವೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬೋಟ್‌ನೆಟ್ಸ್‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕಮಾಂಡ್ ಅಂಡ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಸರ್ವರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಬೋಟ್ ಸಂಬಂಧಿತ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;reportthing&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.scmagazineuk.com/extortion-on-the-cards/article/440385/|title=Extortion on the cards|last=Reeve|first=Tom|date=30 September 2015|access-date=8 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151210184104/http://www.scmagazineuk.com/extortion-on-the-cards/article/440385/|archive-date=10 December 2015}}&lt;/ref&gt;

=== ಡಾರ್ಕ್‌ನೆಟ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ===
ವಾಣಿಜ್ಯ ಡಾರ್ಕ್‌ನೆಟ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಅಕ್ರಮ ಸರಕುಗಳ ವಹಿವಾಟುಗಳನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿಟ್‌ಕಾಯಿನ್ ಅನ್ನು ಪಾವತಿಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ.&lt;ref name=&quot;ElBahrawy_2020&quot;&gt;{{Cite journal|last=ElBahrawy|first=Abeer|last2=Alessandretti|first2=Laura|last3=Rusnac|first3=Leonid|last4=Goldsmith|first4=Daniel|last5=Teytelboym|first5=Alexander|last6=Baronchelli|first6=Andrea|date=December 2020|title=Collective dynamics of dark web marketplaces|journal=Scientific Reports|volume=10|issue=1|pages=18827|doi=10.1038/s41598-020-74416-y|pmc=7608591|pmid=33139743|arxiv=1911.09536|bibcode=2020NatSR..1018827E}}&lt;/ref&gt; ಈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಸಿಲ್ಕ್ ರೋಡ್ ಮತ್ತು ಡಯಾಬೊಲಸ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಅದರ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಗಮನಾರ್ಹ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿವೆ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.newsweek.com/2015/02/27/silk-road-hell-307732.html|title=The Rise and Fall of Silk Road, the dark web's Amazon|last=Burleigh|first=Nina|date=19 February 2015|access-date=25 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150525141207/http://www.newsweek.com/2015/02/27/silk-road-hell-307732.html|archive-date=25 May 2015}}&lt;/ref&gt; ಸಿಲ್ಕ್ ರೋಡ್ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಮೊದಲ ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಗುರುತಿನ ವಂಚನೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.&lt;ref name=&quot;ElBahrawy_2020&quot; /&gt; ಈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಅದರ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ ಹಾಗಾಗಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;ElBahrawy_2020&quot; /&gt; ಈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಳಗಳ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಇತರರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪಾಪ್ ಅಪ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;ElBahrawy_2020&quot; /&gt; ೨೦೨೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ೩೮ ಸಕ್ರಿಯ ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ.&lt;ref name=&quot;ElBahrawy_2020&quot; /&gt; ಈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಳಗಳು [[ಈಬೇ ಇಂಕ್|ಈಬೇ]] ಅಥವಾ [[ಕ್ರೇಗ್ಸ್‌ಲಿಸ್ಟ್|ಕ್ರೇಗ್ಸ್‌ಲಿಸ್ಟ್‌ನಂತೆಯೇ]] ಇರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರು ಮಾರಾಟಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;ElBahrawy_2020&quot; /&gt;

ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿನ ಬೆಲೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಮತ್ತು ನೈಜ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬೆಲೆಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಸರಕುಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{Cite journal|title=Buying drugs on a Darknet market: A better deal? Studying the online illicit drug market through the analysis of digital, physical and chemical data|journal=Forensic Science International|volume=267|pages=173–182|doi=10.1016/j.forsciint.2016.08.032|pmid=27611957|year=2016|last=Rhumorbarbe|first=Damien|last2=Staehli|first2=Ludovic|last3=Broséus|first3=Julian|last4=Rossy|first4=Quentin|last5=Esseiva|first5=Pierre|url=https://serval.unil.ch/notice/serval:BIB_670B021B4620}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೩ ರಿಂದ ೨೦೧೫ ರ ಮಾರ್ಚ್‌ವರೆಗೆ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರಿಪ್ಟೋ-ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಎವಲ್ಯೂಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಮರೆಮಾಚುವ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಪ್ಪಿಂಗ್ ದೇಶದಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಹಿತಿಯು ನಿಖರವಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅದು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅಧ್ಯಯನವು ಎವಲ್ಯೂಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದ ಅಕ್ರಮ ಔಷಧಿಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ. ಅಕ್ರಮ ಔಷಧಿಗಳ ಶುದ್ಧತೆಯು ಆಯಾ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾದ ಮಾಹಿತಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot; /&gt; ಈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಗ್ರಾಹಕ ಪ್ರೇರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಡಿಮೆ ತಿಳಿದಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Characterising dark net marketplace purchasers in a sample of regular psychostimulant users|journal=International Journal of Drug Policy|volume=35}}&lt;/ref&gt;

=== ಬಿಟ್‌ಕಾಯಿನ್ ಸೇವೆಗಳು ===
ಕರೆನ್ಸಿಯ ನಮ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಅನಾಮಧೇಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಿಪ್ಟೋಕರೆನ್ಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಟ್‌ಕಾಯಿನ್ ಒಂದಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Kaur_2020&quot;/&gt; ಬಿಟ್‌ಕಾಯಿನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಜನರು ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಗುರುತನ್ನು ಮರೆಮಾಡಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;Kirkpatrick 21–22&quot;&gt;{{Cite journal|last=Kirkpatrick|first=Keith|date=2017-02-21|title=Financing the dark web|journal=Communications of the ACM|language=en|volume=60|issue=3|pages=21–22|doi=10.1145/3037386}}&lt;/ref&gt; ಬಿಟ್‌ಕಾಯಿನ್ ಅನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆಟದ ಕರೆನ್ಸಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿ ವಿನಿಮಯಕಾರಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವರ್ಲ್ಡ್ ಆಫ್ ವಾರ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳು) ನಂತರ ಅದನ್ನು ಫಿಯೆಟ್ ಕರೆನ್ಸಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Richet|first=Jean-Loup|date=2012|title=How to Become a Black Hat Hacker? An Exploratory Study of Barriers to Entry Into Cybercrime|url=http://aim.asso.fr/index.php/mediatheque/finish/26-aim-2012/816-how-to-become-a-black-hat-hacker-an-exploratory-study-of-barriers-to-entry-into-cybercrime/0|journal=17th AIM Symposium|archiveurl=https://archive.today/20170105033105/http://aim.asso.fr/index.php/mediatheque/finish/26-aim-2012/816-how-to-become-a-black-hat-hacker-an-exploratory-study-of-barriers-to-entry-into-cybercrime/0|archivedate=2017-01-05}}&lt;/ref&gt; ಟಂಬ್ಲರ್‌ಗಳಂತಹ [[ಬಿಟ್‌ಕಾಯಿನ್]] ಸೇವೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಟಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮ್ಸ್ ನಂತಹವು ಡಾರ್ಕ್‌ನೆಟ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.ibtimes.co.uk/bitcoin-tumbler-business-covering-tracks-world-cryptocurrency-laundering-1487480|title=Bitcoin tumbler: The business of covering tracks in the world of cryptocurrency laundering|last=Allison|first=Ian|date=11 February 2015|work=[[International Business Times]]|access-date=8 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924045528/http://www.ibtimes.co.uk/bitcoin-tumbler-business-covering-tracks-world-cryptocurrency-laundering-1487480|archive-date=24 September 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.deepdotweb.com/2014/08/05/helix-updates-integrated-markets-can-now-helix-your-btc/|title=Helix Updates: Integrated Markets Can Now Helix Your BTC|date=5 August 2015|access-date=8 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160221052629/https://www.deepdotweb.com/2014/08/05/helix-updates-integrated-markets-can-now-helix-your-btc/|archive-date=21 February 2016}}&lt;/ref&gt; ಇಎಸ್ಎಸ್ಇಸಿಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಹವರ್ತಿ ಜೀನ್-ಲೌಪ್ ರಿಚೆಟ್ ಕೈಗೊಂಡ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಆನ್ ಡ್ರಗ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕ್ರೈಮ್‍ನೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನವು ಮನಿ ಲಾಂಡರಿಂಗ್ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಿಟ್‌ಕಾಯಿನ್ ಟಂಬ್ಲರ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಬಿಟ್ ಕಾಯಿನ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾಮ್ ಮಾಡಲು ಇದು ಜನಪ್ರಿಯ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Kaur_2020&quot;/&gt; ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ ಕಾಯಿನ್ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ನಂತರ ಡಿ.ಡಿ.ಒ.ಎಸ್ &quot;೪&quot; ನಂತಹ ಸೈಬರ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಗುಂಪುಗಳು ಕಂಪನಿಗಳ ಮೇಲೆ ೧೪೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸೈಬರ್‌ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಈ ದಾಳಿಗಳು ಇತರ ಸೈಬರ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಗುಂಪುಗಳ ರಚನೆಗೆ ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ಸುಲಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.&lt;ref name=&quot;Kaur_2020&quot; /&gt;

=== ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳು ===
ಅನೇಕ [[ಹ್ಯಾಕರ್ (ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸುರಕ್ಷತೆ)|ಹ್ಯಾಕರ್‌ಗಳು]] ತಮ್ಮ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಗುಂಪುಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.ibtimes.co.uk/new-breed-lone-wolf-hackers-are-roaming-deep-web-their-prey-getting-bigger-1483347|title=A new breed of lone wolf hackers are roaming the deep web – and their prey is getting bigger|last=Holden|first=Alex|date=15 January 2015|work=International Business Times|access-date=19 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150628214900/http://www.ibtimes.co.uk/new-breed-lone-wolf-hackers-are-roaming-deep-web-their-prey-getting-bigger-1483347|archive-date=28 June 2015}}&lt;/ref&gt; ಅಂತಹ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‌ಡೆಡಿಕ್, ಹ್ಯಾಕ್‌ಫಾರಮ್,  ಟ್ರೋಜನ್‌ಫೋರ್ಜ್, ಮಜಫಕ, ಡಾರ್ಕ್‌ಓಡ್ ಮತ್ತು ದ ರಿಯಲ್ ಡೀಲ್ ಡಾರ್ಕ್‌ನೆಟ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸೇರಿವೆ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:H8DbduIEh7sJ:resources.infosecinstitute.com/hacking-communities-in-the-deep-web/|title=Hacking communities in the Deep Web|date=15 May 2015|access-date=5 September 2017|archive-url=https://archive.today/20160428194946/https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:H8DbduIEh7sJ:resources.infosecinstitute.com/hacking-communities-in-the-deep-web/|archive-date=28 April 2016}}&lt;/ref&gt; ಕೆಲವರು ಸ್ಪಷ್ಟ ಶಿಶುಕಾಮಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ಸುಲಿಗೆ ಮಾಡಲು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.vice.com/en/article/aekzjz/a-dark-web-hacker-is-hunting-potential-pedophiles-to-extort-them-for-money|title=A Dark Web Hacker Is Hunting Potential Pedophiles to Extort Them for Money|last=Cox|first=Joseph|date=12 November 2015|access-date=12 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151115071739/http://motherboard.vice.com/en_uk/read/a-dark-web-hacker-is-hunting-potential-pedophiles-to-extort-them-for-money|archive-date=15 November 2015}}&lt;/ref&gt; ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳು ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಹ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=The Dark Net: Policing the Internet's Underworld|journal=[[World Policy Journal]]|volume=32}}&lt;/ref&gt; ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬಳಸಿದ ಉಪಕರಣಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ''ಪ್ರೊಸೆಡಿಯಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್'' ಜರ್ನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Large-Scale Monitoring for Cyber Attacks by Using Cluster Information on Darknet Traffic Features|journal=Procedia Computer Science|volume=53}}&lt;/ref&gt; ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಡಿಎನ್ಎಸ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಟೆಡ್ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಷನ್ ಡೆನಿಲ್ ಆಫ್ ಸರ್ವೀಸ್ (ಡಿ.ಆರ್.ಡೋಸ್) ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Inferring distributed reflection denial of service attacks from darknet|journal=Computer Communications.|volume=62}}&lt;/ref&gt; ಟ್ರೋಜನ್ ಹಾರ್ಸ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಕ್‌ಡೋರ್‌ಗಳಿಂದ ಸೋಂಕಿತವಾಗಿರುವ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ಗಾಗಿ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಅನೇಕ.ಆನಿಯನ್ ಸೈಟ್‌ಗಳು ಸಹ ಇವೆ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‍ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೦೦,೦೦೦ ಚಾಟ್‍ಜಿಪಿಟಿ ಬಳಕೆದಾರರ ಲಾಗಿನ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಸಂಶೋಧಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಾಟ್‍ಜಿಪಿಟಿ ಪಾಸ್ವರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಡೇಟಾ ಕದಿಯುವ ವೈರಸ್ ರಕೂನ್ ಹೊರತೆಗೆದಿದೆ ಎಂದು ದಾಖಲೆಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Cluley |first=Graham |date=June 20, 2023 |title=100,000 hacked ChatGPT accounts up for sale on the dark web |work=Bitdefender |url=https://www.bitdefender.com/blog/hotforsecurity/100-000-hacked-chatgpt-accounts-up-for-sale-on-the-dark-web/ |access-date=September 2, 2023 |archive-date=September 2, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230902100332/https://www.bitdefender.com/blog/hotforsecurity/100-000-hacked-chatgpt-accounts-up-for-sale-on-the-dark-web/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ವಂಚನೆ ===
ಝೆಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಕನ್ಸಲ್ಟಿಂಗ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸ್ಕಾಟ್ ಡ್ಯುವೆಕ್ ಅವರು ರಷ್ಯಾದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಕರೆನ್ಸಿಗಳಾದ ವೆಬ್‌ಮನಿ ಮತ್ತು ಪರ್ಫೆಕ್ಟ್ ಮನಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಕ್ರಮಗಳ ಹಿಂದೆ ಇವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;Kirkpatrick 21–22&quot;/&gt; ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‌ಪಾಯಿಂಟ್ ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಆಳವಾದ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‌ನಿಂದ ಗುಪ್ತಚರವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite press release|title=Flashpoint, Leading Deep and Dark Web Intelligence Provider, Raises $5 Million in Financing Round|url=https://www.prnewswire.com/news-releases/flashpoint-leading-deep-and-dark-web-intelligence-provider-raises-5-million-in-financing-round-300067671.html|location=New York|publisher=PRNewswire|date=April 17, 2015|accessdate=October 2, 2019}}&lt;/ref&gt; ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಫೋರಮ್‌ಗಳು, ಪೇ ಪಾಲ್ ಮತ್ತು [[ಬಿಟ್‌ಕಾಯಿನ್]] ವ್ಯಾಪಾರ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ನಕಲಿ ಸೇವೆಗಳಿವೆ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://motherboard.vice.com/read/dark-web-vendor-sentenced-for-dealing-counterfeit-coupons|title=Dark Web Vendor Sentenced for Dealing Counterfeit Coupons|last=Cox|first=Joseph|date=14 January 2016|access-date=24 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160124030533/http://motherboard.vice.com/read/dark-web-vendor-sentenced-for-dealing-counterfeit-coupons|archive-date=24 January 2016}}&lt;/ref&gt; ಅಂತಹ ಹಲವಾರು ಸೈಟ್‌ಗಳು ಹಗರಣಗಳಾಗಿವೆ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.deepdotweb.com/2015/05/28/secrets-to-unmasking-bitcoin-scams-4-eye-opening-case-studies/|title=Secrets to Unmasking Bitcoin Scams – 4 Eye Opening Case Studies|date=28 May 2015|access-date=12 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151116122618/https://www.deepdotweb.com/2015/05/28/secrets-to-unmasking-bitcoin-scams-4-eye-opening-case-studies/|archive-date=16 November 2015|author-link=DeepDotWeb}}&lt;/ref&gt; ಕ್ಲೋನ್ ಮಾಡಿದ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಕ್ಯಾಮ್ ಸೈಟ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಫಿಶಿಂಗ್ ಹಲವಾರು &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://nakedsecurity.sophos.com/2015/07/01/hundreds-of-dark-web-sites-cloned-and-booby-trapped/|title=Hundreds of Dark Web sites cloned and &quot;booby trapped&quot;|last=Stockley|first=Mark|date=1 July 2015|access-date=8 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151211024549/https://nakedsecurity.sophos.com/2015/07/01/hundreds-of-dark-web-sites-cloned-and-booby-trapped/|archive-date=11 December 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2014/11/18/tor-takedown-misinformation/|title=Many Sites That Fell In Epic Onymous Tor Takedown 'Were Scams Or Legit'|last=Fox-Brewster|first=Thomas|date=18 November 2014|work=Forbes|access-date=19 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150619220607/http://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2014/11/18/tor-takedown-misinformation/|archive-date=19 June 2015}}&lt;/ref&gt; ಡಾರ್ಕ್‌ನೆಟ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೋಸದ ಯು.ಆರ್.ಎಲ್ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಾಹೀರಾತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.deepdotweb.com/2015/07/03/beware-of-phishing-scams-on-clearnet-sites-darknetmarkets-org/|title=Beware of Phishing Scams On Clearnet Sites! (darknetmarkets.org)|date=3 July 2015|access-date=8 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160222003543/https://www.deepdotweb.com/2015/07/03/beware-of-phishing-scams-on-clearnet-sites-darknetmarkets-org/|archive-date=22 February 2016|publisher=[[DeepDotWeb]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.deepdotweb.com/2015/04/22/reminder-onion-cloner-phishing-scams/|title=Warning: More Onion Cloner Phishing Scams|date=22 April 2015|access-date=8 December 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151220111815/https://www.deepdotweb.com/2015/04/22/reminder-onion-cloner-phishing-scams/|archive-date=20 December 2015}}&lt;/ref&gt;

=== ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಅಶ್ಲೀಲತೆ ===
ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಷಯದ ಪ್ರಕಾರವು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಅಶ್ಲೀಲತೆಯಾಗಿದೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಅಶ್ಲೀಲತೆ.&lt;ref name=&quot;Kaur_2020&quot;&gt;{{Cite journal|last=Kaur|first=Shubhdeep|last2=Randhawa|first2=Sukhchandan|date=June 2020|title=Dark Web: A Web of Crimes|journal=Wireless Personal Communications|volume=112|issue=4|pages=2131–2158|doi=10.1007/s11277-020-07143-2}}&lt;/ref&gt; ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಲು ಕಷ್ಟವಾಗಿದ್ದರೂ ಅದರ ಸುಮಾರು ೮೦% ವೆಬ್ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಮಕ್ಕಳ ಅಶ್ಲೀಲತೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Kaur_2020&quot; /&gt; ೧೦೦ ಜಿಬಿ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಕ್ಕಳ ಅಶ್ಲೀಲ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿ ಸುಮಾರು ೧೫,೦೦೦ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಲೋಲಿತಾ ಸಿಟಿ ಎಂಬ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Kaur_2020&quot; /&gt;

ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸೈಟ್‌ಗೆ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರ ಐ.ಪಿ ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.abc.net.au/news/2015-08-26/secret-anti-paedophile-operation-saves-children-from-abuse/6720304|title=Secret 'dark net' operation saves scores of children from abuse; ringleader Shannon McCoole behind bars after police take over child porn site|last=Willacy|first=Mark|date=26 August 2015|access-date=26 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150826064840/http://www.abc.net.au/news/2015-08-26/secret-anti-paedophile-operation-saves-children-from-abuse/6720304|archive-date=26 August 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.engadget.com/2016/01/07/fbi-hacked-the-dark-web-to-bust-1-500-pedophiles/|title=FBI hacked the Dark Web to bust 1,500 pedophiles|last=Conditt|first=Jessica|date=8 January 2016|access-date=8 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160108092655/http://www.engadget.com/2016/01/07/fbi-hacked-the-dark-web-to-bust-1-500-pedophiles/|archive-date=8 January 2016}}&lt;/ref&gt; ಮಕ್ಕಳ ಅಶ್ಲೀಲತೆಯನ್ನು ವಿತರಿಸುವ ಸೈಟ್‌ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಿಯಮಿತ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜಾರಿಯಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://motherboard.vice.com/read/the-fbis-unprecedented-hacking-campaign-targeted-over-a-thousand-computers|title=The FBI's 'Unprecedented' Hacking Campaign Targeted Over a Thousand Computers|last=Cox|first=Joseph|date=5 January 2016|access-date=8 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160108050547/http://motherboard.vice.com/read/the-fbis-unprecedented-hacking-campaign-targeted-over-a-thousand-computers|archive-date=8 January 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://arstechnica.com/tech-policy/2015/07/feds-bust-through-huge-tor-hidden-child-porn-site-using-questionable-malware/|title=Feds bust through huge Tor-hidden child porn site using questionable malware|last=Farivar|first=Cyrus|date=16 June 2015|work=[[Ars Technica]]|access-date=8 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150809031658/http://arstechnica.com/tech-policy/2015/07/feds-bust-through-huge-tor-hidden-child-porn-site-using-questionable-malware/|archive-date=9 August 2015}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಎಫ್‌ಬಿಐ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿತು ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಪೆನ್ ಎಂಬ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು.&lt;ref name=&quot;Kaur_2020&quot;/&gt; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ೨,೦೦,೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಪೆನ್ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಕ್ಕಳ ಅಶ್ಲೀಲ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಆಗಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;Kaur_2020&quot; /&gt; ಸೈಟ್‌ಗಳು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳು, ವೇದಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಸಂಕೀರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.cracked.com/personal-experiences-1760-5-things-i-learned-infiltrating-deep-web-child-molesters.html|title=5 Things I Learned Infiltrating Deep Web Child Molesters|last=Evans|first=Robert|date=16 June 2015|access-date=29 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150826045459/http://www.cracked.com/personal-experiences-1760-5-things-i-learned-infiltrating-deep-web-child-molesters.html|archive-date=26 August 2015|author-link=Robert Evans (journalist)}}&lt;/ref&gt; ಇತರ ವಿಷಯವು ಲೈಂಗಿಕ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://motherboard.vice.com/read/as-the-fbi-cleans-the-dark-net-sites-far-more-evil-than-silk-road-live-on|title=As the FBI Cleans the Dark Net, Sites Far More Evil Than Silk Road Live On|last=Cox|first=Joseph|date=11 November 2014|access-date=3 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150726082027/http://motherboard.vice.com/read/as-the-fbi-cleans-the-dark-net-sites-far-more-evil-than-silk-road-live-on|archive-date=26 July 2015}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಶ್ಲೀಲತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.vocativ.com/tech/internet/dark-net-safe-haven-revenge-porn/?PageSpeed=noscript|title=The Dark Net: A Safe Haven for Revenge Porn?|last=Markowitz|first=Eric|date=10 July 2014|access-date=3 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151126051539/http://www.vocativ.com/tech/internet/dark-net-safe-haven-revenge-porn/?PageSpeed=noscript|archive-date=26 November 2015}}&lt;/ref&gt; ಮೇ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಬಾಯ್‌ಸ್ಟೌನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಕ್ಕಳ ಅಶ್ಲೀಲ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಜರ್ಮನ್ ಪೊಲೀಸರು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಈ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ೪,೦೦,೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನೋಂದಾಯಿತ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ಜಾಲವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಶಂಕೆಯ ಮೇಲೆ [[ಪೆರಗ್ವೆ|ಪರಾಗ್ವೆ]] ಮೂಲದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಲ್ವರನ್ನು ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಗುಪ್ತಚರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಶಿಶುಕಾಮಿ ಚಾಟ್ ಸೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಯುರೋಪೋಲ್ ಹೇಳಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.europol.europa.eu/newsroom/news/4-arrested-in-takedown-of-dark-web-child-abuse-platform-some-half-million-users|title=4 arrested in takedown of dark web child abuse platform with some half a million users|date=3 May 2021|website=Europol}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-56969414|title=Child sexual abuse: Four held in German-led raid on huge network|date=3 May 2021|website=BBC}}&lt;/ref&gt;

=== ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ===
೧೯೯೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿಯೇ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಅಂತರ್ಜಾಲವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‌ನ ಜನನವು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅನಾಮಧೇಯತೆ, ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕೊರತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಸುಲಭ ಪ್ರವೇಶದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{Cite journal|last=Weimann|first=Gabriel|date=2016-03-03|title=Going Dark: Terrorism on the Dark Web|journal=Studies in Conflict &amp; Terrorism|language=en|volume=39|issue=3|pages=195–206|doi=10.1080/1057610X.2015.1119546|issn=1057-610X}}&lt;/ref&gt; ಈ ಗುಂಪುಗಳು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲು ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಚಾಟ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; ಗುಂಪುಗಳು &quot;ಹೌ ಟು&quot; ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಜನರು ಹೇಗೆ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರಾಗಬೇಕು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಗುರುತನ್ನು ಮರೆಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಪ್ರಚಾರ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಧನಸಹಾಯಕ್ಕೆ ವೇದಿಕೆಯಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;:4&quot;/&gt; ಬಿಟ್‌ಕಾಯಿನ್‌ನ ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ ಅನಾಮಧೇಯ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಅನಾಮಧೇಯ ದೇಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಧನಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; ಬಿಟ್‌ಕಾಯಿನ್ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು ಈಗ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಹಣವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಅಹ್ಮದ್ ಸರ್ಸೂರ್ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸ್ಫೋಟಕಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಿರಿಯನ್ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಸ್ನೈಪರ್‌ಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಮೂಲಕ ಅವರಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;Kaur_2020&quot;/&gt;

ಆಪರೇಷನ್ ಒನಿಮಸ್‍ನಲ್ಲಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಕಲಿ ಸೇರಿದಂತೆ [[ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸ್ಟೇಟ್|ಐಸಿಐಎಲ್]] (ಐಎಸ್‌ಐಎಸ್) ನಿಂದ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಲವು ನೈಜ ಮತ್ತು ಮೋಸದ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಿವೆ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nikcub.com/posts/fbi-seizes-fake-tor-hosted-jihad-funding-website-as-part-of-operation-onymous-leaves-up-real-site/|title=FBI seizes fake Tor hosted Jihad funding website as part of Operation Onymous, leaves up real site.|last=Cub|first=Nik|date=17 November 2014|access-date=25 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114103244/https://www.nikcub.com/posts/fbi-seizes-fake-tor-hosted-jihad-funding-website-as-part-of-operation-onymous-leaves-up-real-site/|archive-date=14 January 2016}}&lt;/ref&gt; ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಹೆಚ್ಚಳದೊಂದಿಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸೈಬರ್ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Vilić|first=Vida M.|title=Dark Web, Cyber Terrorism and Cyber Warfare: Dark Side of the Cyberspace|journal=Balkan Social Science Review|volume=10|issue=10|date=December 2017|pages=7–24|url=http://js.ugd.edu.mk/index.php/BSSR/article/download/1939/1708|format=PDF}}&lt;/ref&gt; ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ದಾಳಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಅನಾಮಧೇಯ ಸಂಯೋಜಿತ ಹ್ಯಾಕರ್ ಗ್ರೂಪ್ ಘೋಸ್ಟ್‌ಸೆಕ್ ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪ್ರೊಜಾಕ್‌ಗಾಗಿ ಜಾಹೀರಾತಿನೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.ibtimes.co.uk/hackers-replace-dark-web-isis-propaganda-site-advert-prozac-1530385|title=Hackers replace dark web Isis propaganda site with advert for Prozac|last=Cuthbertson|first=Anthony|date=25 November 2015|work=International Business Times|access-date=25 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151126061126/http://www.ibtimes.co.uk/hackers-replace-dark-web-isis-propaganda-site-advert-prozac-1530385|archive-date=26 November 2015}}&lt;/ref&gt; ರಾವ್ತಿ ಶಾಕ್ಸ್ ಇಸ್ಲಾಮಿಸ್ಟ್ ಗುಂಪು ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-34802317|title=Jihadist cell in Europe 'sought recruits for Iraq and Syria'|date=12 November 2015|work=BBC News|archive-url=https://web.archive.org/web/20160418173322/http://www.bbc.com/news/world-europe-34802317|archive-date=18 April 2016}}&lt;/ref&gt;

===ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ===
ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವೇದಿಕೆಗಳಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ (ಡಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎಸ್.ಎನ್) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|date=August 2016|title=Power/freedom on the dark web: A digital ethnography of the Dark Web Social Network|journal=New Media &amp; Society|volume=18|issue=7|pages=1219–1235|doi=10.1177/1461444814554900}}&lt;/ref&gt; ಡಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎಸ್.ಎನ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್ ಸೈಟ್‌ನಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರು ಗ್ರಾಹಕೀಯಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ಪುಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು, ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು, ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಲೈಕ್ ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಲಾಗ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಮತ್ತು ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ವೆಬ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ತಮ್ಮ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ ಡಾರ್ಕ್-ವೆಬ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ.&lt;ref name=&quot;:23&quot;&gt;{{Cite journal|last=Brooke|first=Zach|date=Spring 2016|title=A Marketer's Guide to the Dark Web|journal=Marketing Insights|volume=28|issue=1|pages=23–27}}&lt;/ref&gt; ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ  ಡಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎಸ್.ಎನ್‌ನ ಗೌಪ್ಯತೆ ನೀತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಸದಸ್ಯರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬಾರದು ಮತ್ತು ಅನಾಮಧೇಯರಾಗಿ ಉಳಿಯಬೇಕು.&lt;ref name=&quot;Gehl_2018&quot; /&gt;

=== ವಂಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲಿಸದ ವಿಷಯ ===
ಕ್ರೌಡ್‌ಫಂಡ್ ಮಾಡಿದ ಹತ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಟ್‌ಮೆನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆದ ವರದಿಗಳಿವೆ.&lt;ref name=&quot;ibtimes.co.uk&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.ibtimes.co.uk/ukraine-combatants-turn-dark-web-advice-bridge-bombing-anti-tank-missiles-1487256|title=Ukraine crisis: Combatants scouring dark web for advice on bridge bombing and anti-tank missiles|last=Holden|first=Alex|date=10 February 2015|work=International Business Times|access-date=28 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150529033616/http://www.ibtimes.co.uk/ukraine-combatants-turn-dark-web-advice-bridge-bombing-anti-tank-missiles-1487256|archive-date=29 May 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.forbes.com/sites/andygreenberg/2013/11/18/meet-the-assassination-market-creator-whos-crowdfunding-murder-with-bitcoins/|title=Meet The 'Assassination Market' Creator Who's Crowdfunding Murder With Bitcoins|last=Greenberg|first=Andy|date=18 November 2013|work=Forbes|access-date=29 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150905112902/http://www.forbes.com/sites/andygreenberg/2013/11/18/meet-the-assassination-market-creator-whos-crowdfunding-murder-with-bitcoins/|archive-date=5 September 2015}}&lt;/ref&gt; ಆದಾಗ್ಯೂ ಇವುಗಳು ಕೇವಲ ವಂಚನೆಗಳು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://motherboard.vice.com/read/this-fake-hitman-site-is-the-most-elaborate-twisted-dark-web-scam-yet|title=This Fake Hitman Site Is the Most Elaborate, Twisted Dark Web Scam Yet|last=Cox1|first=Joseph|date=18 May 2016|access-date=20 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160621162426/http://motherboard.vice.com/read/this-fake-hitman-site-is-the-most-elaborate-twisted-dark-web-scam-yet|archive-date=21 June 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://allthingsvice.com/2012/08/03/conversation-with-a-hitman-or-not/|title=Conversation with a hitman (or not)|last=Ormsby|first=Eileen|date=3 August 2012|access-date=29 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150904041728/http://allthingsvice.com/2012/08/03/conversation-with-a-hitman-or-not/|archive-date=4 September 2015}}&lt;/ref&gt; ಸಿಲ್ಕ್ ರೋಡ್‌ನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ರಾಸ್ ಉಲ್ಬ್ರಿಚ್ಟ್ ಅವರನ್ನು ಹೋಮ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಷನ್ಸ್ (ಎಚ್.ಎಸ್.ಐ) ಅವರ ಸೈಟ್‌ಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರು ಜನರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಹಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಅನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಬಂಧಿಸಿತು, ಆದರೆ ನಂತರ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wsj.com/articles/silk-road-founder-ross-ulbricht-sentenced-to-life-in-prison-1432929957|title=Silk Road Founder Ross Ulbricht Sentenced to Life in Prison|date=May 29, 2015|website=[[The Wall Street Journal]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170613152211/https://www.wsj.com/articles/silk-road-founder-ross-ulbricht-sentenced-to-life-in-prison-1432929957|archive-date=2017-06-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wired.com/2015/05/silk-road-creator-ross-ulbricht-sentenced-life-prison/|title=Silk Road Creator Ross Ulbricht Sentenced to Life in Prison|date=May 29, 2015|website=[[Wired (magazine)|Wired]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150529215648/http://www.wired.com/2015/05/silk-road-creator-ross-ulbricht-sentenced-life-prison/|archive-date=2015-05-29}}&lt;/ref&gt; ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿ ನೇರ ಕೊಲೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು ಎಂಬ ನಗರ ದಂತಕಥೆ ಇದೆ. ''ರೆಡ್ ರೂಮ್'' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಜಪಾನಿನ ಅನಿಮೇಷನ್ ಮತ್ತು ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ನಗರ ದಂತಕಥೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಪುರಾವೆಗಳು ಎಲ್ಲಾ ವರದಿಯಾದ ನಿದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೆಪಗಳಾಗಿಸಿವೆ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://allthingsvice.com/2015/08/29/waiting-in-the-red-room/|title=Waiting in the Red Room|last=Ormsby|first=Eileen|date=29 August 2015|access-date=29 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150829232621/http://allthingsvice.com/2015/08/29/waiting-in-the-red-room/|archive-date=29 August 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.dailydot.com/politics/isis-red-room-dark-net-live-stream/|title=Dark Net site promised to livestream torture and execution of 7 ISIS jihadists|last=Howell O'Neill|first=Patrick|date=28 August 2015|access-date=29 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150911183336/http://www.dailydot.com/politics/isis-red-room-dark-net-live-stream/|archive-date=11 September 2015}}&lt;/ref&gt;

೨೦೧೫ ರ ಜೂನ್ ೨೫ ರಂದು, ಇಂಡೀ ಗೇಮ್ ''ಸ್ಯಾಡ್ ಸೈತಾನ್'' ಅನ್ನು ಯೂಟ್ಯೂಬರ್ಸ್ ''ಅಬ್‌ಸ್ಕ್ಯೂರ್ ಹಾರರ್ ಕಾರ್ನರ್'' ಅವರು ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಮೂಲಕ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಾನೆಲ್‌ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ಅಸಂಗತತೆಗಳು ವರದಿಯಾದ ಈವೆಂಟ್‌ಗಳ ಆವೃತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಅನುಮಾನ ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ.&lt;ref name=&quot;dot&quot;&gt;{{Cite news|url=http://kernelmag.dailydot.com/issue-sections/features-issue-sections/14763/sad-satan-deep-web-horror-game/#sthash.axwtQ6De.dpuf|title=The spooky, twisted saga of the Deep Web horror game 'Sad Satan'|last=Barton|first=Hannah|date=25 October 2015|access-date=22 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151123034014/http://kernelmag.dailydot.com/issue-sections/features-issue-sections/14763/sad-satan-deep-web-horror-game/#sthash.axwtQ6De.dpuf|archive-date=23 November 2015}}&lt;/ref&gt; ಡೀಪ್ ವೆಬ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಅನ್ನು ಅಪಾಯದ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಗಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಹಲವಾರು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಿವೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://hplusmagazine.com/2015/06/29/the-deep-web-and-its-darknets/|title=The Deep Web and its Darknets|date=2015-06-29}}&lt;/ref&gt;

== ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಪೋಲೀಸಿಂಗ್ ==
ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ &quot;ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಗೌಪ್ಯತೆ, ಅನಾಮಧೇಯತೆ&quot; ನಂತಹ ನಾಗರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಾದಗಳಿವೆ.&lt;ref name=&quot;Ghappour 1733&quot;&gt;{{Cite journal|last=Ghappour|first=Ahmed|date=2017-09-01|title=Data Collection and the Regulatory State|url=https://scholarship.law.bu.edu/faculty_scholarship/255|journal=Connecticut Law Review|volume=49|issue=5|pages=1733}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFGhappour2017&quot;&gt;Ghappour, Ahmed (2017-09-01). [https://scholarship.law.bu.edu/faculty_scholarship/255 &quot;Data Collection and the Regulatory State&quot;]. ''Connecticut Law Review''. '''49''' (5): 1733.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; ಕೆಲವು ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಇದು [[ಅಪರಾಧ|ಅಪರಾಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ]] ಸ್ವರ್ಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2156271,00.html|title=The Secret Web: Where Drugs, Porn and Murder Live Online|last=Lev Grossman|date=11 November 2013|work=[[Time (magazine)|Time]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140228175548/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2156271,00.html|archive-date=28 February 2014}}&lt;/ref&gt; ಡೀಪ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಅನಾಮಧೇಯತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಮಗ್ರ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಅಥವಾ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೆನ್ಸರ್‌ಶಿಪ್‌ಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ಖಾಸಗಿ ವೆಬ್‌ನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುವುದು ಪೋಲೀಸಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಆನ್‌ಲೈನ್ ಶಂಕಿತರನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡುವಾಗ ಪೊಲೀಸರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಐಪಿ (ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್) ವಿಳಾಸವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಟಾರ್ ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳು ಅನಾಮಧೇಯತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರಿಂದ ಇದು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Davies_2020&quot;&gt;{{Cite journal|last=Davies|first=Gemma|date=October 2020|title=Shining a Light on Policing of the Dark Web: An Analysis of UK Investigatory Powers|journal=The Journal of Criminal Law|volume=84|issue=5|pages=407–426|doi=10.1177/0022018320952557}}&lt;/ref&gt; ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಬಂಧಿಸಲು ಕಾನೂನು ಅನೇಕ ಇತರ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vice.com/en/article/vv73pj/7-ways-the-cops-will-bust-you-on-the-dark-web|title=7 Ways the Cops Will Bust You on the Dark Web|website=www.vice.com|language=en|access-date=2021-03-20}}&lt;/ref&gt; ಒ.ಎಸ್.ಐ.ಎನ್.ಟಿ ಅಥವಾ ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಡೇಟಾ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಸಾಧನಗಳಾಗಿವೆ.&lt;ref name=&quot;Davies_2020&quot; /&gt; ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂವಹನಗಳ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಒ.ಎಸ್.ಐ.ಎನ್.ಟಿ ಪರಿಕರಗಳು ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‌ಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;Davies_2020&quot; /&gt;

೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ [[ಇಂಟರ್ಪೋಲ್|ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್]] ಈಗ ಟಾರ್, ಸೈಬರ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಮತ್ತು ಸಿಮ್ಯುಲೇಟೆಡ್ ಡಾರ್ಕ್‌ನೆಟ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆಗಳ ಕುರಿತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://darkwebnews.com/news/interpol-dark-web-training-course/|title=Interpol Dark Web Training Course|last=Ricard|date=2 August 2015|access-date=8 August 2015|archive-url=https://archive.today/20160428194934/http://darkwebnews.com/news/interpol-dark-web-training-course/|archive-date=28 April 2016}}&lt;/ref&gt; ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಯು.ಕೆ ಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪರಾಧ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಜಿ.ಸಿ.ಎಚ್.ಕ್ಯು ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು &quot;ಜಂಟಿ ಆಪರೇಷನ್ ಸೆಲ್&quot; ರಚನೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಈ ತಂಡವು ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://motherboard.vice.com/read/the-uk-will-police-the-dark-web-with-a-new-task-force|title=The UK Will Police the Dark Web with a New Task Force|last=Cox|first=Joseph|date=8 November 2015|access-date=9 November 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151110192004/http://motherboard.vice.com/read/the-uk-will-police-the-dark-web-with-a-new-task-force|archive-date=10 November 2015}}&lt;/ref&gt; ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಷನಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಚಲನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅಜ್ಞಾತದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಇದು ಸಂಶೋಧಕರು, ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಮತ್ತು ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Congression Research Service Report&quot;&gt;{{Cite web|url=https://fas.org/sgp/crs/misc/R44101.pdf|title=Dark Web|last=Finklea|first=Kristin|date=2017-03-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20170320192455/https://fas.org/sgp/crs/misc/R44101.pdf|archive-date=2017-03-20}}&lt;/ref&gt; ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೭ ರ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಪರವಾಗಿ ಡಾರ್ಕ್‌ವೆಬ್ ಅನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಿಸಲು ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಸೈಬರ್‌ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು [[ಫ಼ೆಡರಲ್ ಬ್ಯೂರೊ ಆಫ಼್ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಶನ್|ಎಫ್.ಬಿ.ಐ]] ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಾಗ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಪರಾಧ-ಸೇವೆಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ರಷ್ಯಾದ-ಮಾತನಾಡುವ ಭೂಗತವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ದೃಢವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Dark Web Mainstream Media Coverage&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.idahostatesman.com/news/nation-world/national/article164797842.html|title=Shocked by gruesome crime, cyber execs help FBI on dark web|last=Johnson|first=Tim|date=2017-08-02|website=Idaho Statesman}}&lt;/ref&gt;

== ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ==
ಅನೇಕ [[ಪತ್ರಕರ್ತ|ಪತ್ರಕರ್ತರು]], ಪರ್ಯಾಯ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರು ತಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಕ್‌ನೆಟ್ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/reviews/the-dark-netinside-the-digital-underworld-by-jamie-bartlett-book-review-9696473.html|title=The Dark Net: Inside the Digital Underworld by Jamie Bartlett, book review|last=Burrell|first=Ian|date=August 28, 2014|website=Independent|archive-url=https://web.archive.org/web/20150620142200/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/reviews/the-dark-netinside-the-digital-underworld-by-jamie-bartlett-book-review-9696473.html|archive-date=June 20, 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.wnyc.org/story/growth-dark-subcultures-internet/|title=The Growth of Dark Subcultures On the Internet, The Leonard Lopate Show|date=June 2, 2015|website=WNYC|archive-url=https://web.archive.org/web/20161020043736/http://www.wnyc.org/story/growth-dark-subcultures-internet/|archive-date=October 20, 2016}}&lt;/ref&gt; ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಸಾರವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ: ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಜನರನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹ್ಯಾಕರ್‌ಗಳಂತಹ ವಿಷಯಗಳ ಅಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಭಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Gehl_2018&quot;&gt;{{Cite journal|date=August 2016|title=Power/freedom on the dark web: A digital ethnography of the Dark Web Social Network|journal=New Media &amp; Society|volume=18|issue=7|pages=1219–1235|doi=10.1177/1461444814554900}}&lt;cite class=&quot;citation journal cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFGehl2016&quot;&gt;Gehl RW (August 2016). [[doi:10.1177/1461444814554900|&quot;Power/freedom on the dark web: A digital ethnography of the Dark Web Social Network&quot;]]. ''New Media &amp; Society''. '''18''' (7): 1219–1235. [[Doi (ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ)|doi]]:&lt;span class=&quot;cs1-lock-free&quot; title=&quot;Freely accessible&quot;&gt;[[doi:10.1177/1461444814554900|10.1177/1461444814554900]]&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; ಡಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ಮಕ್ಕಳ ಅಶ್ಲೀಲತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ, &quot;ಎನ್‌ಜೆ ಮ್ಯಾನ್ ಸುಮಾರು ೩ ಸಾವಿರ ಚೈಲ್ಡ್ ಪೋರ್ನ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಅನ್ನು ಸರ್ಫಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಲಾಗಿದೆ&quot;,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nj.com/bergen/2020/12/nj-man-charged-with-surfing-dark-web-to-collect-nearly-3k-images-of-child-porn-prosecutor-says.html|title=N.J. man charged with surfing 'Dark Web' to collect nearly 3K images of child porn, prosecutor says|last=Attrino|first=Anthony G.|date=2020-12-22|website=nj|language=en|access-date=2021-04-21}}&lt;/ref&gt; ಇತರ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇದನ್ನು &quot;ಮಾದಕವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ವಿತರಿಸುವ ಕಪ್ಪು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಕೇಂದ್ರ&quot; ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ.&lt;ref name=&quot;Gehl_2018&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://money.cnn.com/2014/03/10/technology/deep-web/|title=The Deep Web you don't know about|last=Pagliery|first=Jose|date=March 10, 2014|work=CNN Business|access-date=March 27, 2021|archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 3, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303185528/https://money.cnn.com/2014/03/10/technology/deep-web/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ಡೀಪ್‌ಡಾಟ್‌ವೆಬ್ &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://finance.yahoo.com/news/death-silk-road-darknet-markets-142500702.html|title=A Year After Death of Silk Road, Darknet Markets Are Booming|last=Swearingen|first=Jake|date=2 October 2014|access-date=24 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150525021911/https://finance.yahoo.com/news/death-silk-road-darknet-markets-142500702.html|archive-date=25 May 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://motherboard.vice.com/read/hackers-tried-to-hold-a-darknet-market-for-a-bitcoin-ransom|title=Hackers Tried To Hold a Darknet Market For a Bitcoin Ransom|last=Franceschi-Bicchierai|first=Lorenzo|date=13 May 2015|access-date=19 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150517065101/http://motherboard.vice.com/read/hackers-tried-to-hold-a-darknet-market-for-a-bitcoin-ransom|archive-date=17 May 2015}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಆಲ್ ಥಿಂಗ್ಸ್ ವೈಸ್ &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://arstechnica.com/tech-policy/2013/02/police-crack-down-on-silk-road-following-first-drug-dealer-conviction/|title=Police crack down on Silk Road following first drug dealer conviction|last=Solon|first=Olivia|date=3 February 2013|access-date=27 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150528032024/http://arstechnica.com/tech-policy/2013/02/police-crack-down-on-silk-road-following-first-drug-dealer-conviction/|archive-date=28 May 2015}}&lt;/ref&gt; ನಂತಹ ವಿಶೇಷ ಕ್ಲಿಯರ್‌ವೆಬ್ ಸುದ್ದಿ ಸೈಟ್‌ಗಳು ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಕುರಿತು ಸುದ್ದಿ ಪ್ರಸಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಡೀಪ್‌ಡಾಟ್‌ವೆಬ್ ಅನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pcmag.com/news/368198/feds-seize-deepdotweb-for-taking-money-from-black-market-sit|title=Feds Seize DeepDotWeb for Taking Money From Black Market Sites|last=Kan|first=Michael|date=May 7, 2019|website=PCMAG|language=en|access-date=2019-12-28}}&lt;/ref&gt; ಹಿಡನ್ ವಿಕಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಿರರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಫೋರ್ಕ್‌ಗಳು ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಷಯದ ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ಡೈರೆಕ್ಟರಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಎಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್‌ನಂತಹ ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿಗಳು ಡಾರ್ಕ್‌ನೆಟ್ ಅನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.abc.net.au/news/2016-01-27/explainer-what-is-the-dark-net/7038878|title=What is the dark net, and how will it shape the future of the digital age?|last=Viney|first=Steven|date=January 27, 2016|website=ABC|archive-url=https://web.archive.org/web/20161020060907/http://www.abc.net.au/news/2016-01-27/explainer-what-is-the-dark-net/7038878|archive-date=October 20, 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=The Other Internet|journal=Vanity Fair|volume=58}}&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{Reflist}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==
* [https://www.twitch.tv/videos/128466707 ಕ್ಷಮಿಸಿ, ನಿಮ್ಮ ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ – ಮಾರ್ಚ್ 2017 ರ BSides ವ್ಯಾಂಕೋವರ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಟಾರ್‌ನ ಗುಪ್ತ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿನ ಭದ್ರತಾ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತಿ]
* [http://www.madlab.it/papers/sac17_darknets.pdf ವೆಬ್‌ನ ಡಾರ್ಕ್ ಸೈಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ]

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]]</text>
      <sha1>mjzk6ay83nvb4y26fn2kep4qvobpnfy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ರಾಧಾ ರಮಣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>146353</id>
    <revision>
      <id>1373663</id>
      <parentid>1361508</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T10:22:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FluteWarrior</username>
        <id>99457</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>1373663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17898" sha1="h56qiawdhc4kxdvowgqt1xpysgcmhng" xml:space="preserve">
'''ರಾಧಾ ರಮಣ''' ( [[ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿ|ದೇವನಾಗರಿ]] : राधा रमण, [[ಅ.ಸಂ.ಲಿ.ವ.|IAST]] : rādhā ramaṇa) (ಅಥವಾ ರಾಧಾರಾಮನ್) [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ]] ಪೂಜಿಸುವ [[ರಾಧಾ ಕೃಷ್ಣ|ರಾಧಾ ಕೃಷ್ಣನ]] ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರವಿದೆ. [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ|ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ]] [[ವೃಂದಾವನ|ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಿ]] ಈ ದೇವತೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯವಿದೆ.

== ಹೆಸರು ==
[[ಕೃಷ್ಣ|ಕೃಷ್ಣನ]] ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಅವನ [[ರಾಧೆ|ರಾಧೆಯ]] ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿ ( ''ರಮಣ'' ) ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. &lt;ref&gt; name=&quot;Hawley&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=NHdZH-d2xM4C&amp;pg=PA4|title=At Play with Krishna: Pilgrimage Dramas From Brindavan|last=Hawley, John C.|publisher=Motilal Banarsidass Pub|year=1992|isbn=81-208-0945-9|pages=4–5}}&lt;/ref&gt;

== ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
ರಾಧಾ ರಮಣನ ನೋಟವನ್ನು ಗೋಪಾಲ ಭಟ್ಟ ಗೋಸ್ವಾಮಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರಕಾರ ನರಹರಿಯು ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://www.amazon.com/gp/reader/0415383943|title=Attending Kṛṣṇa's image: Caitanya Vaiṣṇava mūrti-sevā as devotional truth|last=Valpey, Kenneth Russell|publisher=Routledge|year=2006|isbn=0-415-38394-3|location=New York}}p.45&lt;/ref&gt; ನರಹರಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ಗೋಪಾಲ ಭಟ್ಟನ ಬಗ್ಗೆ ಕೃಷ್ಣದಾಸರ ಮೌನದ ಬಗ್ಗೆ ಒಗಟುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಗೋಪಾಲ ಭಟ್ಟನು ತನ್ನ ಕಿರಿಯ ಕೃಷ್ಣದಾಸ ಕವಿರಾಜನನ್ನು ವಿನಮ್ರತೆಯಿಂದ ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಕೈಬಿಡುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಿದನು. ಚೈತನ್ಯರ ಇತರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, [[ಚೈತನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಭು|ಚೈತನ್ಯ]] [[ಚೈತನ್ಯ ಚರಿತಾಮೃತ|ಚರಿತಾಮೃತವು ಚೈತನ್ಯರ]] [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]] ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ, ಅವರ [[ಶ್ರೀರಂಗಂ]] ಭೇಟಿ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಅರ್ಚಕ ವೆಂಕಟ ಭಟ್ಟರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ( [[ಚೈತನ್ಯ ಚರಿತಾಮೃತ]] ೨.೯.೮೨-೧೬೫) &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://www.amazon.com/gp/reader/0415383943|title=Attending Kṛṣṇa's image: Caitanya Vaiṣṇava mūrti-sevā as devotional truth|last=Valpey, Kenneth Russell|publisher=Routledge|year=2006|isbn=0-415-38394-3|location=New York}}p.175&lt;/ref&gt;

== ದೇವಾಲಯ ==
ರಾಧಾ ರಾಮನ್ ಅವರ ವಿಲಕ್ಷಣ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇವಾಲಯವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತನ್ನ ೫೦೦ ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದೆ.  &lt;ref name=&quot;Hawley&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=NHdZH-d2xM4C&amp;pg=PA4|title=At Play with Krishna: Pilgrimage Dramas From Brindavan|last=Hawley, John C.|publisher=Motilal Banarsidass Pub|year=1992|isbn=81-208-0945-9|pages=4–5}}&lt;/ref&gt; ರಾಧಾ ರಾಮನ್ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾರತೀಯ ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

== ಇತಿಹಾಸ ==
[[ಚೈತನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಭು|ಚೈತನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಭುಗಳು]] ೧೫೧೧ ರಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀರಂಗಂ|ರಂಗ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ]] ಬಂದು ವೆಂಕಟನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದರು. ವೆಂಕಟ ಭಟ್ಟರಿಗೆ ತಿರುಮಲ್ಲ ಭಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಬೋಧಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರಿದ್ದರು. ಅವರೆಲ್ಲರೂ [[ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯ|ರಾಮಾನುಜ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ]] ಸೇರಿದವರು ಮತ್ತು ಪ್ರಬೋಧಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿಯವರು ಆ ಕ್ರಮದ ''ತ್ರಿದಂಡಿ'' ''[[ಸಂನ್ಯಾಸ|ಸನ್ಯಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು]]'' . ವಿಯೆಂಕಟ ಭಟ್ಟರಿಗೆ ಗೋಪಾಲ ಎಂಬ ಮಗನಿದ್ದನು, ಅವನು ಆಗ ಕೇವಲ ಮಗುವಾಗಿದ್ದನು.

ಗೋಪಾಲ ಭಟ್ಟರು [[ಶ್ರೀರಂಗಂ|ಶ್ರೀರಂಗಂನ]] ಅರ್ಚಕರ ಮಗ. &lt;ref name=&quot;Hawley&quot;/&gt; ವೆಂಕಟ ಮತ್ತು ಅವನ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರು, ಗೋಪಾಲನ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪಂದಿರಾದ ತ್ರಿಮಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಬೋಧಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿಯವರು &quot; [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ]] - [[ನಾರಾಯಣ|ನಾರಾಯಣನ]] ಮೇಲಿನ ತಮ್ಮ [[ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯ|ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ]] ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ [[ರಾಧೆ|ರಾಧಾ]] [[ಕೃಷ್ಣ|ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ]] ಒಬ್ಬರಾಗಿ&quot; ಸ್ವಯಂ ಭಗವಾನ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡರು. &lt;ref name=&quot;Brzezinski1992&quot;&gt;{{Cite journal|last=Brzezinski, J.K.|year=1992|title=Prabodhananda, Hita Harivamsa and the&quot; Radharasasudhanidhi|journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London|volume=55|issue=3|pages=472–497|jstor=620194|doi=10.1017/S0041977X00003669}}&quot;identify Radha as the supreme Laksmi..&quot;&lt;/ref&gt; ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಸಂವಾದವನ್ನು ೧೬ ಸಿ ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೃಷ್ಣದಾಸ ಕವಿರಾಜರ ಚೈತನ್ಯ ಚರಿತಾಮೃತ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ.

''ಚೈತನ್ಯ ಚರಿತಾಮೃತದ'' ಎರಡನೇ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ, &lt;ref&gt;[http://vedabase.net/cc/madhya/9/113/en Madhya 9.113-114] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110525150347/http://vedabase.net/cc/madhya/9/113/en |date=2011-05-25 }}: &quot;Just to associate with Kṛṣṇa, [http://vedabase.net/l/laksmi Lakṣmī] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516093309/http://vedabase.net/l/laksmi |date=2008-05-16 }} abandoned all transcendental happiness in [http://vedabase.net/v/vaikuntha Vaikuṇṭha] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080504051651/http://vedabase.net/v/vaikuntha |date=2008-05-04 }} and for a long time accepted vows and regulative principles and performed unlimited austerities.&quot;&lt;/ref&gt; [[ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ|ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದ]] ಹತ್ತನೆಯ ಖಂಡದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, [[ಶ್ರೀ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ]] (ಹೀಗೆ ''ಶ್ರೀ ಸಂಪ್ರದಾಯದ'' ಹೆಸರು) ಏಕೆ ಉರಿಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಪ್ರಸ್ತುತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಆಸೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ [[ವೃಂದಾವನ|ವೃಂದಾವನದ]] ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://vedabase.net/sb/10/16/36/en |title=SB 10.16.36 |access-date=2022-10-29 |archive-date=2008-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080819210508/http://vedabase.net/sb/10/16/36/en |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಈ ಹಿಂದೆ [[ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯ|ಶ್ರೀ ಸಂಪ್ರದಾಯ]] [[ಸಂನ್ಯಾಸ|ಸನ್ಯಾಸಿಯಾಗಿದ್ದ]] ಪ್ರಬೋಧಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮೀ-ನಾರಾಯಣರ ಬದಲಿಗೆ [[ಸ್ವಯಂ ಭಗವಾನ್]] [[ರಾಧಾ ಕೃಷ್ಣ|ರಾಧಾ-ಕೃಷ್ಣರ]] ಪರಮೋಚ್ಚ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಚೈತನ್ಯರಿಂದ ರಾಧಾ ಪೂಜೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. &lt;ref name=&quot;Brzezinski19922&quot;&gt;{{Cite journal|last=Brzezinski, J.K.|year=1992|title=Prabodhananda Sarasvati: From Benares to Braj|journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London|volume=55|issue=1|pages=52–75|doi=10.1017/S0041977X00002640|jstor=620476}}&lt;/ref&gt;

ಗೋಪಾಲ ಭಟ್ಟ ಗೋಸ್ವಾಮಿಯವರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟರಾದ [[ಚೈತನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಭು|ಚೈತನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಭುಗಳು]] ಅವರಿಗೆ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ತಂದೆತಾಯಿಗಳ ಮರಣದ ನಂತರ [[ವೃಂದಾವನ|ವೃಂದಾವನಕ್ಕೆ]] ತೆರಳಿ [[ಭಜನೆ]] ಮತ್ತು ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದರು. ತಾಯಿ ತಂದೆಯ ಸೇವೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಮತ್ತು ಸದಾ ಕೃಷ್ಣನ ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರಲು ಸೂಚಿಸಿದರು.

ಮೂವತ್ತನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗೋಪಾಲ ಭಟ್ಟ ಗೋಸ್ವಾಮಿಗಳು ವೃಂದಾವನಕ್ಕೆ ಬಂದರು.

[[ಚೈತನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಭು|ಚೈತನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಭುಗಳ]] ಕಣ್ಮರೆಯಾದ ನಂತರ ಗೋಪಾಲ ಭಟ್ಟ ಗೋಸ್ವಾಮಿ ಭಗವಂತನಿಂದ ತೀವ್ರವಾದ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಭಕ್ತನನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು, ಭಗವಂತನು ಗೋಪಾಲ ಭಟ್ಟನಿಗೆ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದನು: &quot;ನಿನಗೆ ನನ್ನ ದರ್ಶನ (ಭೇಟಿ) ಬೇಕಾದರೆ ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿ&quot;.

[[ನೇಪಾಳ|ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ]], ಗೋಪಾಲ ಭಟ್ಟರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಗಂಡಕಿ|ಕಾಳಿ-ಗಂಡಕಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ]] ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರು. ತನ್ನ ನೀರಿನ ಮಡಕೆಯನ್ನು ನದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿದಾಗ, ಹಲವಾರು ಶಾಲಿಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಗಳು ತನ್ನ ಮಡಕೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು. ಅವನು ಸಿಲಾಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ನದಿಗೆ ಬಿಟ್ಟನು, ಆದರೆ ಅವನು ಅದನ್ನು ಪುನಃ ತುಂಬಿದಾಗ ಸಿಲಾಗಳು ಅವನ ಮಡಕೆಯನ್ನು ಪುನಃ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು.

ಗೋಪಾಲ ಭಟ್ಟ ಗೋಸ್ವಾಮಿಯವರು ಹನ್ನೆರಡು [[ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆ|ಶಾಲಿಗ್ರಾಮ]] ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಒಮ್ಮೆ ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ವೃಂದಾವನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಗೋಪಾಲ ಭಟ್ಟರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಶಾಲಿಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ವಿವಿಧ ಉಡುಪುಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಗೋಪಾಲ ಭಟ್ಟರು ತಮ್ಮ ದುಂಡನೆಯ ಶಾಲಿಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾರರು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ದೇವರ ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ನೀಡುವಂತೆ ದಾನಿಗಳಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. 

ಪೂರ್ಣಿಮಾ (ಹುಣ್ಣಿಮೆ) ದಿನದಂದು ಸಂಜೆ ತಮ್ಮ ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ನಂತರ, ಗೋಪಾಲ ಭಟ್ಟರು ಅವುಗಳನ್ನು ಬತ್ತದ ಬುಟ್ಟಿಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದರು. ತಡರಾತ್ರಿ ಗೋಪಾಲ ಭಟ್ಟರು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದು ಮುಂಜಾನೆ ಯಮುನಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು. ಸ್ನಾನ ಮುಗಿಸಿ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ಅವರು ಶಾಲಿಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ [[ಪೂಜೆ]] ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ತೆರೆದರು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ದೇವತೆ ಕೊಳಲು ನುಡಿಸುವುದನ್ನು ಕಂಡರು. ಈಗ ಹನ್ನೊಂದು ಶಾಲಿಗ್ರಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಈ ದೇವತೆ ಇದ್ದವು. &quot;ದಾಮೋದರ ಶೀಲ&quot;ವು ''ತ್ರಿ-ಭಂಗಾನಂದ-ಕೃಷ್ಣರ'' ಸುಂದರವಾದ ಮೂರು-ಪಟ್ಟು ಬಾಗುವ ರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ರಾಧಾ ರಾಮನ್ ಪವಿತ್ರವಾದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯ ಶಾಲಿಗ್ರಾಮ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಆಕಾರದ ದೇವತೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. &lt;ref name=&quot;Hawley&quot;/&gt; ಭಕ್ತರು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಅವರ ದೈನಂದಿನ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಸವಲತ್ತನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. &lt;ref name=&quot;Hawley&quot; /&gt; ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ &quot;ಭಗವಂತನು ಅವನ ಆಸೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿದನು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲನ್ನು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ [[ಮೂರ್ತಿ|ಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ]] ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು&quot;. &lt;ref name=&quot;isbn81-7017-280-2&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=EsvSwdUgQYcC&amp;pg=RA1-PA162|title=Krishna: The Living God of Braj|last=D. Anand|publisher=Abhinav Pubns|year=1992|isbn=81-7017-280-2|page=162}}&lt;/ref&gt; ನೈಜವಾದ ಕೃಷ್ಣ- [[ಭಕ್ತಿ|ಭಕ್ತಿಯ]] ನಿರೂಪಣೆಯ ನಿರೂಪಣೆಯಂತೆ, ರಾಧಾರಮಣನ ಗೋಚರಿಸುವಿಕೆಯ ಕಥೆಯು ಪ್ರೀತಿಯ ದೈವಿಕ-ಮಾನವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅಂತಿಮ ವಾಸ್ತವದ ಮೂಲತತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ವರ್ಗವಾಗಿ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://www.amazon.com/gp/reader/0415383943|title=Attending Kṛṣṇa's image: Caitanya Vaiṣṇava mūrti-sevā as devotional truth|last=Valpey, Kenneth Russell|publisher=Routledge|year=2006|isbn=0-415-38394-3|location=New York}}p.53&lt;/ref&gt;

== ದೇವತೆಯ ಅಲಂಕಾರಗಳು ==
ದೇವತೆಯು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ: ಗರಿ, [[ಕಿರೀಟ]], ಹಳದಿ ಉಡುಗೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊಳೆಯುವ ''ವೈಜಯಂತಿ -ಮಾಲಾ'' (ಮಾಲೆ). ಅವನ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಶಾರ್ಕ್ ಆಕಾರದ ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಅವನ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಸುಂದರವಾದ ಹೊಳೆಯುವ ತಿಲಕ. &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://www.amazon.com/gp/reader/0415383943|title=Attending Kṛṣṇa's image: Caitanya Vaiṣṇava mūrti-sevā as devotional truth|last=Valpey, Kenneth Russell|publisher=Routledge|year=2006|isbn=0-415-38394-3|location=New York}}p.60&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ==
{{Reflist|2}}

== ಸಹ ನೋಡಿ ==

* [[ವೃಂದಾವನ]]
* [[ಇಸ್ಕಾನ್]]
* [[ಸ್ವಯಂ ಭಗವಾನ್]]

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==

* {{Cite web|url=http://www.salagram.net/parishad21.htm|title=Gopal Bhatta Gos &amp; Radha Raman|publisher=www.salagram.net|access-date=2008-05-19|archive-date=2008-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20080512010000/http://www.salagram.net/parishad21.htm|url-status=dead}}

* {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=x2v6LMCWsJQ|title=YouTube - Radha Raman Darshan|publisher=www.youtube.com|access-date=2008-05-19}}
&lt;nowiki&gt;
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಕೃಷ್ಣನ ಸ್ವರೂಪಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]]&lt;/nowiki&gt;

[[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]]</text>
      <sha1>h56qiawdhc4kxdvowgqt1xpysgcmhng</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>146441</id>
    <revision>
      <id>1373615</id>
      <parentid>1352035</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T13:59:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FluteWarrior</username>
        <id>99457</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>1373615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27067" sha1="dzpolpp3cp7omeq2rzezg0yjau1aute" xml:space="preserve">[[ಚಿತ್ರ:Control_room_-_Lucens_reactor_-_1968_-_L17-0251-0105.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/Control_room_-_Lucens_reactor_-_1968_-_L17-0251-0105.jpg/202px-Control_room_-_Lucens_reactor_-_1968_-_L17-0251-0105.jpg|right|thumb|202x202px| ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿ - ಲ್ಯೂಸೆನ್ಸ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್]]
[[ಚಿತ್ರ:Mission_control_center.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3b/Mission_control_center.jpg/220px-Mission_control_center.jpg|right|thumb| ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ಹೂಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನಾಸಾದ &quot;ಷಟಲ್&quot; (ಬಿಳಿ) ಫ್ಲೈಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ರೂಮ್]]
'''ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿ''' ಅಥವಾ '''ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಕೊಠಡಿಯು''' ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಭೌತಿಕ ಸೌಲಭ್ಯ ಅಥವಾ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಚದುರಿದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಕಮಾಂಡ್ ಸೆಂಟರ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

== ಅವಲೋಕನ ==
ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಯ ಉದ್ದೇಶವು ಉತ್ಪಾದನಾ ನಿಯಂತ್ರಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಭೌತಿಕ ಸೌಲಭ್ಯ ಅಥವಾ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಚದುರಿದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದಾದ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಗಳು 1920 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದವು.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=A History of Control Engineering 1930-1955|last=Bennett|first=S.|publisher=Peter Peregrinus Ltd. On behalf of the Institution of Electrical Engineers|year=1993|isbn=0-86341-280-7|location=London}}&lt;/ref&gt;

ಪ್ರಮುಖ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬಹು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಡಿಸ್ಪ್ಲೇಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಫಲಕಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದೊಳಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಗೋಚರಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಗೋಡೆ-ಗಾತ್ರದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪ್ರದೇಶವೂ ಇರಬಹುದು. ಕೆಲವು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಗಳು ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ನಿರಂತರ [[ಸಂವೃತ ಸಂಚಾರಮಾರ್ಗದ ದೂರದರ್ಶನ|ವೀಡಿಯೊ ಕಣ್ಗಾವಲು]] ಮತ್ತು ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಅನೇಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಗಳು &quot; ೨೪/೭/೩೬೫ &quot; ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಜಾಗರೂಕತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಎಲ್ಲಾ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಅನೇಕ ಜನರು ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿರಬಹುದು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ &quot; ಇಬ್ಬರು-ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿಯಮ &quot;ದ ಅನುಷ್ಠಾನ&quot;).

ಇತರ ವಿಶೇಷ ಉದ್ದೇಶದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಯ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಬಹುದು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರ|ಸಾಗರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಶೋಧನೆ]] ಮಿಷನ್), ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡ ನಂತರ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಕಿತ್ತುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.

== ಉದಾಹರಣೆಗಳು ==
[[ಚಿತ್ರ:Bundesarchiv_Bild_183-1990-0221-029,_Greifswald,_Störfall_im_Kernkraftwerk.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/06/Bundesarchiv_Bild_183-1990-0221-029%2C_Greifswald%2C_St%C3%B6rfall_im_Kernkraftwerk.jpg/220px-Bundesarchiv_Bild_183-1990-0221-029%2C_Greifswald%2C_St%C3%B6rfall_im_Kernkraftwerk.jpg|thumb| ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಫ್ಸ್ವಾಲ್ಡ್ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿ.]]
ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಂತಹ ಅನುಸ್ಥಾಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ:

* ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು
* ತೈಲ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಘಟಕಗಳು
* ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ರವಾನೆ, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
* [[ಸೇತುವೆ|ಸೇತುವೆಗಳು]], [[ಸುರಂಗ|ಸುರಂಗಗಳು]], [[ಕಾಲುವೆ|ಕಾಲುವೆಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು|ಕ್ಷಿಪ್ರ ಸಾರಿಗೆ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಅಲ್ಲಿ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ವರದಿ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಅವರು ದಿನಕ್ಕೆ ೨೪ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
* ಮಿಲಿಟರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ( ಕ್ಷಿಪಣಿ ಸಿಲೋದಿಂದ ಎನ್‌ಒ‌ಆರ್‌ಎ‌ಡಿ ವರೆಗಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ), ಇದನ್ನು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಕೊಠಡಿಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ
* [[ನಾಸಾ|ಎನ್‌ಎ‌ಎಸ್‌‌ಎ]] ಫ್ಲೈಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲರ್‌ಗಳು ಮಿಷನ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು &quot;ವಿಮಾನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ&quot; ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ; ಜೆಟ್ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿಯಂತಹ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ
* ಗಣಕೀಕೃತ ಡೇಟಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಅನೇಕ [[ಸಮಯ ವಲಯ|ಸಮಯ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ]] ದೂರಸ್ಥ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ
* ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು
* [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ|ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು]], [[ಆಸ್ಪತ್ರೆ|ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು]], ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧನಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಕಣ ಉತ್ಕರ್ಷಕ|ಕಣದ ವೇಗವರ್ಧಕ]] ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು), ಹೆಚ್ಚಿನ ಭದ್ರತಾ ಜೈಲುಗಳು ಮತ್ತು ಥೀಮ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
* ಪೊಲೀಸ್, [[ಅಗ್ನಿಶಾಮಕದಳ|ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಸೇವೆ]] ಮತ್ತು ತುರ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆ ಸೇರಿದಂತೆ ತುರ್ತು ಸೇವೆಗಳು
* ಕಾಲ್ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳು, ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಒಳಬರುವ ಮತ್ತು ಹೊರಹೋಗುವ ಸಂವಹನಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಅವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು
* ಯೂನಿಯನ್ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಹ್ಯಾರಿಮನ್ ಡಿಸ್ಪ್ಯಾಚ್ ಸೆಂಟರ್ ನಂತಹ ರೈಲು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ರೈಲುಮಾರ್ಗದ ಮೇಲೆ ರೈಲು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ರೈಲು ರವಾನೆದಾರರು ದಕ್ಷ ರೈಲು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಗಡಿಯಾರದ ಸುತ್ತ ಈ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ರೈಲು ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ ಅಥವಾ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ರೈಲ್‌ನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರೈಲು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

== ವಿಶೇಷ ಅಪಾಯಗಳು ಮತ್ತು ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ ==
ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಬೆಂಕಿ ನಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡಿವೆ. ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ, ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಅವು ಆಶ್ರಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ಅವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಪಕರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು ತುಂಬಿರುತ್ತವೆ, ನವೀಕರಣವನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲು ಬಹು-ಕಾರ್ಯ ರ್ಯಾಕ್ ಮೌಂಟ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಲಕರಣೆಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಶೇಷ ವಿದ್ಯುತ್ ತಡೆರಹಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು (ಯುಪಿಎಸ್‌) ಫೀಡ್ಗಳು ಮತ್ತು [[ವಾತಾನುಕೂಲ (ಉಪಕರಣ)|ಹವಾನಿಯಂತ್ರಣ]] ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.

ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧನವು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸೌಲಭ್ಯದಲ್ಲಿ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬೆಂಕಿ-ನಿರೋಧಕ ದರದ ಸೇವಾ ಕೊಠಡಿಗಳಿಗೆ ಕೇಬಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಅನೇಕ ನುಗ್ಗುವಿಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ವಾಡಿಕೆಯ ಸಲಕರಣೆಗಳ ನವೀಕರಣಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಈ ಒಳಹೊಕ್ಕುಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ, ಕೋಡ್ ಅನುಸರಣೆಗಾಗಿ ಜಾಗರೂಕ ಫೈರ್‌ಸ್ಟಾಪ್ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.

ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಯ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಾಧನಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಯ ಒಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಶಾಖ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ಬೃಹತ್ ಮತ್ತು ದಪ್ಪವಿರುವ &quot;ಟಿ-ರೇಟೆಡ್&quot; ಫೈರ್‌ಸ್ಟಾಪ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. [[ಹೊಗೆ]] ಅಥವಾ ವಿಷಕಾರಿ ಅನಿಲಗಳು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಧನಾತ್ಮಕ ಒತ್ತಡದ ವಾತಾಯನದಲ್ಲಿ ಇಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಬಳಸಿದರೆ, ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಂದಿಸಬಹುದೆಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು [[ಅನಿಲ]] ಬೆಂಕಿ ನಿವಾರಕಗಳು ಕನಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾದ ಜಾಗವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಗ್ರಹ ಅನಿಲದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಅಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ತೆರೆಯುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಕನಿಷ್ಠವಾಗಿ ಇರಿಸಬೇಕು.

ಮೊಬೈಲ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರ ಅಥವಾ ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ ಸೌಲಭ್ಯದಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಇದು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಖಾತರಿಯ ಜೀವನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದು.

== ವಿನ್ಯಾಸ ==
ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಯ ವಿನ್ಯಾಸವು ದಕ್ಷತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಮತ್ತು [[ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ|ಸೌಂದರ್ಯದ]] ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಸಂಚಾರ ಹರಿವು, ಧ್ವನಿವಿಜ್ಞಾನ, ಪ್ರಕಾಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ.&lt;ref name=&quot;Control Room Design&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hse.gov.uk/comah/sragtech/techmeascontrol.htm|title=Control Room Design|last=Design|first=Control Room|website=Control Room Design - HSE|access-date=12 January 2016|ref=Control Room Design}}&lt;/ref&gt; ದಕ್ಷತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಗಣನೆಗಳು ನಿರ್ವಾಹಕರು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಯ ಒಳಗೆ, ಹೊರಗೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಚಲಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಬಹುದು ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಸಲಕರಣೆಗಳ ನಿಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಇತರ ಗೊಂದಲಗಳನ್ನು ಕನಿಷ್ಠವಾಗಿರಿಸಲು.

== ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ==
ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ರೂಮ್ ದೃಶ್ಯಗಳು ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಸ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಕೆಲವು ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೈಜ-ಜೀವನದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ದೃಶ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

* ''ಫೇಲ್-ಸೇಫ್'' - ೧೯೬೪ ರಲ್ಲಿ [[ಸಿಡ್ನಿ ಲ್ಯೂಮೆಟ್‌|ಸಿಡ್ನಿ ಲುಮೆಟ್]] ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಶೀತಲ ಸಮರದ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಯುಜೀನ್ ಬರ್ಡಿಕ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ವೆ ವೀಲರ್ ಅವರ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ೧೯೬೨ ರ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಇದು [[ಶೀತಲ ಸಮರ|ಶೀತಲ ಸಮರದ]] ಪರಮಾಣು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಖಾತೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
* ''ದಿ ಪ್ರಿಸನರ್'' - ೧೯೬೭ ರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ [[ದೂರದರ್ಶನ]] ಸರಣಿ (೧೭ ಕಂತುಗಳು), ಇದು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಮಾಜಿ ರಹಸ್ಯ ಏಜೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತದೆ, ಅವರು ನಿಗೂಢ ಕರಾವಳಿ ಹಳ್ಳಿಯ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಪಹರಣಕ್ಕೊಳಗಾದ ಮತ್ತು ಸೆರೆಯಾಳುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಸೆರೆಯಾಳುಗಳು ಅವನು ತನ್ನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಏಕೆ ಥಟ್ಟನೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದನೆಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.
* ''ದಿ ಟೇಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ಪೆಲ್ಹಾಮ್ ಒನ್ ಟೂ ತ್ರೀ'' - ಜೋಸೆಫ್ ಸಾರ್ಜೆಂಟ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ೧೯೭೪ ರ ಅಮೇರಿಕನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಎಡ್ಗರ್ ಜೆ. ಶೆರಿಕ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವಾಲ್ಟರ್ ಮ್ಯಾಥೌ, ರಾಬರ್ಟ್ ಶಾ, ಮಾರ್ಟಿನ್ ಬಾಲ್ಸಾಮ್ ಮತ್ತು ಹೆಕ್ಟರ್ ಎಲಿಜಾಂಡೋ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪೀಟರ್ ಸ್ಟೋನ್ ಅವರು ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಟನ್ ಫ್ರೀಡ್‌ಗುಡ್ ಅವರ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಕಾದಂಬರಿಯಿಂದ (ಜಾನ್ ಗೊಡೆ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ) ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು, ನಿರತ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ ಸಬ್‌ವೇ ಕಾರಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಸುಲಿಗೆಗಾಗಿ ಒತ್ತೆಯಾಳಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಗುಂಪಿನ ಬಗ್ಗೆ.
* ''ದಿ ಚೈನಾ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್'' - ೧೯೭೯ ರ ಅಮೇರಿಕನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಇದು ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕವರ್‌ಅಪ್‌ಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ದೂರದರ್ಶನ ವರದಿಗಾರ ಮತ್ತು ಅವಳ ಕ್ಯಾಮೆರಾಮನ್‌ನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಜೇನ್ ಫೋಂಡಾ, ಜ್ಯಾಕ್ ಲೆಮ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಮೈಕೆಲ್ ಡೌಗ್ಲಾಸ್ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಡೌಗ್ಲಾಸ್ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
* ''[[ಗೋಲ್ಡನ್ ಐ]]'' - ೧೯೯೫ ರ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಮತ್ತು [[ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಂಡ್‌|ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಂಡ್]] ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೭ ನೇ, ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರದ ಕಮಾಂಡ್ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ೨ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಗಳು, ಯುಎಸ್‌ಎಸ್‌ಆರ್‌ ಗೆ ಸೇರಿದ ಮೂಲ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿ ಮತ್ತು ಜಾನಸ್ ಕ್ರೈಮ್ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಎರಡನೆಯದು ನಿಂಟೆಂಡೊ ೬೪ ಗಾಗಿ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ವೀಡಿಯೋಗೇಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಹಂತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
* ''ಮೈನಾರಿಟಿ ರಿಪೋರ್ಟ್'' - [[ಸ್ಟೀವನ್ ಸ್ಪೀಲ್ಬರ್ಗ್|ಸ್ಟೀವನ್ ಸ್ಪೀಲ್‌ಬರ್ಗ್]] ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ೨೦೦೨ ರ ಅಮೇರಿಕನ್ ನಿಯೋ-ನಾಯರ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ ಕೆ. ಡಿಕ್ ಅವರ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಡಿಲವಾಗಿ ಆಧರಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ೨೦೫೪ ರಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಡಿಸಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ವರ್ಜೀನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ &quot;ಪ್ರಿಕ್ರೈಮ್&quot; ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯು &quot;ಪ್ರಿಕೋಗ್ಸ್&quot; ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮೂರು [[ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿ|ಅತೀಂದ್ರಿಯಗಳು]] ಒದಗಿಸಿದ ಪೂರ್ವಜ್ಞಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ.
* ''ಕಂಟ್ರೋಲ್ ರೂಮ್'' - ಅಲ್ ಜಜೀರಾ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಮಾಂಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತಾದ ೨೦೦೪ ರ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ, ಹಾಗೆಯೇ ೨೦೦೩ ರ ಇರಾಕ್ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಇತರ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು.

== ಚಿತ್ರ ಗ್ಯಾಲರಿ ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
ಚಿತ್ರ:ISS Flight Control Room 2006.jpg|ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣ (ಐಎಸ್‌ಎಸ್‌) ಗಾಗಿ ನಾಸಾ ನಿಯಂತ್ರಣ
ಚಿತ್ರ:Russian ISS Flight Control Room.jpg|ಐಎಸ್‌ಎಸ್‌ ಗಾಗಿ ರಷ್ಯಾದ ಮಿಷನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ
ಚಿತ್ರ:Control room pt tupper.jpg|ಕೆನಡಾದ ನೋವಾ ಸ್ಕಾಟಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ
ಚಿತ್ರ:Itaipu 1177.JPG|ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ ಇಟೈಪು ಅಣೆಕಟ್ಟು ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಮತ್ತು ಪರಾಗ್ವೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತ
ಚಿತ್ರ:RIAN archive 305015 Leningrad nuclear power plant.jpg|ರಷ್ಯಾದ ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ಬರ್ಗ್ನಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ
ಚಿತ್ರ:Engine control room on oil tanker.jpg|ತೈಲ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ಹಡಗಿಗೆ ಇಂಜಿನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ
ಚಿತ್ರ:USS Seawolf (SSN 21) Control Room HighRes.jpg|ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ಯುಎಸ್‌ಎಸ್‌ ಸೀವುಲ್ಫ್ (ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎನ್‌ ೨೧)
ಚಿತ್ರ:NewsHourControlRoom2005.jpg|ಜಿಮ್ ಲೆಹ್ರರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನ್ಯೂಸ್‌ಅವರ್ ನ್ಯೂಸ್‌ರೂಮ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿತು
ಚಿತ್ರ:Leitstand 2.jpg|ಜರ್ಮನ್ ಘನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ದಹನಕಾರಿ
ಚಿತ್ರ:EUMETSAT MSG control.jpg|ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ಉಪಗ್ರಹ ನಿಯಂತ್ರಣ
ಚಿತ್ರ:DZero Control.jpg|ಡಿಜಿರೋ ಪ್ರಯೋಗ ಕಣದ ವೇಗವರ್ಧಕ
ಚಿತ್ರ:Control room Linac 2 CERN.jpg|ಲೀನಿಯರ್ ವೇಗವರ್ಧಕ  &lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt;ಸಿ‌ಇ‌ಆರ್‌ಎನ್ ನಲ್ಲಿ ಲಿನಾಕ್ ೨(೧೯೭೬)
&lt;/gallery&gt;

*

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}

&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;
{{Commons category|Control rooms}}

*
&lt;nowiki&gt;
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ]]
[[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>dzpolpp3cp7omeq2rzezg0yjau1aute</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಅಂಬಿಕಾ (ಜೈನ ಧರ್ಮ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>146855</id>
    <revision>
      <id>1373616</id>
      <parentid>1333974</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T14:00:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FluteWarrior</username>
        <id>99457</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>1373616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24713" sha1="24bkvu4pjvv71dgmrza3x5qusljbt5z" xml:space="preserve">{{Infobox deity
| type    = jain
| image   = Ellora cave34 001.jpg
| alt     = Ambika
| caption = [[ಎಲ್ಲೋರಾ ಗುಹೆಗಳು]] ಗುಹೆ ೩೪ ರಲ್ಲಿ ಅಂಬಿಕಾ ಚಿತ್ರ
| spouse  = Sarvanha (Dig.)&lt;br&gt;Gomedha (Śvēt.)
}}

[[ಜೈನ ಧರ್ಮ|ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ]], '''ಅಂಬಿಕಾ''' ಅಥವಾ '''ಅಂಬಿಕಾ ದೇವಿ''' ಅವರು &quot;ಅರ್ಪಿತ ಪರಿಚಾರಕ ದೇವತೆ&quot; ಅಥವಾ ೨೨ ನೇ [[ತೀರ್ಥಂಕರ]] ನೇಮಿನಾಥನ &quot;ರಕ್ಷಕ ದೇವತೆ&quot;. ಆಕೆಯನ್ನು ''ಅಂಬಾಯಿ'', ''ಅಂಬಾ'', ''ಕೂಷ್ಮಾಂಡಿನಿ'' ಮತ್ತು ''ಅಮ್ರ ಕೂಷ್ಮಾಂಡಿನಿ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.jainpedia.org/themes/practices/deities/ambika-or-kusmandini/mediashow/print.html|title=JAINpedia &gt; Themes &gt; Practices &gt; Ambikā or Kuṣmāṇḍinī|website=www.jainpedia.org|access-date=2020-05-04}}&lt;/ref&gt; ಆಕೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಜೋಡಿಯಾಗಿ (ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷ ಸರ್ವಾನುಭೂತಿ ಮತ್ತು ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೂಷ್ಮಾಂಡಿನಿ) ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ತೀರ್ಥಂಕರ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;[https://www.artgallery.nsw.gov.au/collection/works/319.2005/ Stele with 'yaksha-yakshini' couple and Jinas, Pratapaditya Pal, ‘Goddess: divine energy’, pg.30., Art Gallery of New South Wales, 2006]&lt;/ref&gt; ''ಅಂಬಿಕಾ'' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಅಕ್ಷರಶಃ [[ತಾಯಿ]] ಎಂದರ್ಥ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ಮಾತೃ ದೇವತೆ. ಈ ಹೆಸರು [[ದೇವಿ|ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ]] [[ಪಾರ್ವತಿ|ಪಾರ್ವತಿಯ]] ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಶೇಷಣವಾಗಿದೆ. {{Sfn|Pal|1986|p=45}}

== ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ==
ಅಂಬಿಕಾ ಎಂಬ ಹೆಸರು [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಪದವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ತಾಯಿ ಎಂದು ಅನುವಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. {{Sfn|Chugh|2016|p=178}} {{Sfn|Wiley|2009|p=33}}

== ಜೈನ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ==
[[ಚಿತ್ರ:A_Jain_Family_Group_LACMA_M.77.49.jpg|left|thumb| ಅಂಬಿಕಾ ಜೊತೆಗೆ ಶರ್ವಣ, ಎಲ್‌ಎಸಿಎಮ್‌ಎ, ೬ ನೇ ಶತಮಾನ]]

=== ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ===
ಜೈನ ಪಠ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಅಂಬಿಕಾ ಅಗ್ನಿಲಾ ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದು, ದೇವತೆಯಾದಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. {{Sfn|Chandraprabha Jain Temple|Chennai museum|p=48}} ಅವಳು ತನ್ನ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಗಿರಿನಗರ ನಗರದಲ್ಲಿ ಶ್ವೇತಾಂಬರ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ''ಸೋಮ'' ಮತ್ತು ದಿಗಂಬರ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ''ಸೋಮಸರ್ಮನ್'' ಮತ್ತು ಅವಳ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಾದ ''ಸಿದ್ಧ'' ಮತ್ತು ''ಬುದ್ದರೊಂದಿಗೆ'' ಶ್ವೇತಾಂಬರ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಶುಭನಕರ ಮತ್ತು ದಿಗಂಬರ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಪ್ರಭಾಂಕರರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. {{Sfn|Shah|1987|p=257}}

=== ವರದತ್ತನಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆ ===
ಒಂದು ದಿನ, [[ಶ್ರಾದ್ಧ|ಸೋಮಸರ್ಮನು]] ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಶ್ರಾದ್ಧ (ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ) ಮಾಡಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಲವನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟನು. ನೇಮಿನಾಥನ ಮುಖ್ಯ ಶಿಷ್ಯ ''ವರದತ್ತನು'' {{Sfn|Shah|1987|p=165}} ಹಾದುಹೋಗುತ್ತಿದ್ದನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ತಿಂಗಳ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ಅಗ್ನಿಲನನ್ನು ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಳಿದನು. {{Sfn|Tiwari|1989|p=33}} ಸೋಮಸರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅವಳ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡರು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಈಗ ಆಹಾರವನ್ನು ಅಶುದ್ಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಸೋಮಸರ್ಮನು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಅವಳನ್ನು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿದನು; ಅವಳು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಹೋದಳು. {{Sfn|Shah|1987|p=257}}

=== ದೇವತೆಯಾಗಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ===
ಅವಳ ಪುಣ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವಳು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಶೀರ್ವದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು, ಅವಳು ಕೆಳಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಮರವು ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷವಾಯಿತು, ಆಸೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮರವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಒಣಗಿದ ನೀರಿನ ತೊಟ್ಟಿಯು ನೀರಿನಿಂದ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯಿತು. ದೇವತೆಗಳು ಅಂಗಿಲಾಳೊಂದಿಗಿನ ಉಪಚಾರದಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅವಳ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಆದರೆ ಅವಳ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮುಳುಗಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ನೋಡಿದ ನಂತರ ಸೋಮಸರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇದು ಸಾಧುತ್ವದ ಕಾರಣವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅವಳ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಬೇಡಲು ಹೋದರು. ತನ್ನ ಗಂಡನನ್ನು ನೋಡಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಹೆದರಿ ಅಂಗಿಲಾ ಬಂಡೆಯಿಂದ ಹಾರಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು ಆದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಅಂಬಿಕಾ ದೇವಿಯಾಗಿ ಮರುಜನ್ಮ ಪಡೆದಳು. {{Sfn|Dundas|2002|p=214}} ಅವಳ ಪತಿ ಸಿಂಹವಾಗಿ ಮರುಜನ್ಮ ಪಡೆದನು ಮತ್ತು ಅವನು ಅವಳ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಅವಳ ಪಾದಗಳನ್ನು ನೆಕ್ಕಿದನು ಮತ್ತು ಅವಳ ವಾಹನವಾದನು. {{Sfn|Shah|1987|p=257}} ನೇಮಿನಾಥ ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಅಂಬಿಕಾ ನೇಮಿನಾಥನ ಯಕ್ಷಿಯಾದಳು. {{Sfn|Kumar|2001|p=112}} {{Sfn|Pereira|2001|pp=62-63}} {{Sfn|Wiley|2009|p=33}}

== ಪರಂಪರೆ ==
ಅಂಬಿಕಾ ನೇಮಿನಾಥನ ಯಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸರ್ವನ್ಹ ( [[ದಿಗಂಬರ ಪಂಥ|ದಿಗಂಬರ]] ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ) ಅಥವಾ ಗೋಮೇಧ ( ಶ್ವೇತಾಂಬರ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ) [[ಯಕ್ಷ]]. {{Sfn|Shah|1987|p=165}}

=== ಪೂಜೆ ===
[[ಚಿತ್ರ:Garlanded_Devi.jpg|thumb| [[ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ಪ್ರತಿಮೆ|ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ಪ್ರತಿಮೆಯ]] ಮುಂದೆ ಗುಲ್ಲಿಕಾಯಿಯಾಗಿ ಅಂಬಿಕಾ]]
ಅಂಬಿಕಾ ಆರಾಧನೆಯು ಬಹಳ ಹಳೆಯದು, ಅಂಬಿಕಾದ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. {{Sfn|Kumar|2001|p=112}} ಪದ್ಮಾವತಿ, ಚಕ್ರೇಶ್ವರಿ ಜೊತೆಗೆ ಅಂಬಿಕಾ ದೇವಿಯು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ದೇವತೆಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು [[ತೀರ್ಥಂಕರ|ತೀರ್ಥಂಕರರೊಂದಿಗೆ]] ಜೈನರಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. {{Sfn|Krishna|2014|p=68}} {{Sfn|Chawdhri|1992|p=128}} ಅಂಬಿಕಾ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾವತಿ [[ತಂತ್ರ|ತಾಂತ್ರಿಕ]] ಆಚರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಧಿಗಳು ''ಯಂತ್ರ-ವಿಧಿ'', ''ಪೀಠ-ಸ್ಥಾಪನೆ'' ಮತ್ತು ''ಮಂತ್ರ-ಪೂಜೆಯನ್ನು'' ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. {{Sfn|Tiwari|1989|p=29}} {{Sfn|Shah|1987|p=221}} ''ಅಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಲತಾ ಎಂದೂ'' ಮತ್ತು ''ಕಾಮನಾ'' ದೇವಿಯು ಪೂರೈಸುವ ದೇವತೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. [[ದಿಲ್ವಾರಾ ಮಂದಿರಗಳು|ವಿಮಲ್]] ವಸೈನಲ್ಲಿ ಅಂಬಿಕಾ ''ಕಲ್ಪಲತೆಯನ್ನು'' ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಬಯಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಬಳ್ಳಿಯಾಗಿದೆ. {{Sfn|Kumar|2001|p=107}} ಅಂಬಿಕಾ ಕೂಡ ಹೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ. {{Sfn|Dundas|2002|p=214}} ಅಂಬಿಕಾ ಮತ್ತು ಸರ್ವಾಹನ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಒಲವು ಹೊಂದಿರುವ ಯಕ್ಷ-ಯಕ್ಷಿ ಜೋಡಿಯಾಗಿದೆ. {{Sfn|Tiwari|1989|p=13}} [[ಕುಲದೇವರು|ಅಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕುಲದೇವಿ]] ಅಥವಾ ಗೋತ್ರ-ದೇವಿ ಎಂದೂ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. {{Sfn|Shah|1987|p=65}} ಅಂಬಿಕಾ ಪೋರ್ವಾಡ್ ( ಪ್ರಗ್ವತ್ ) ಜೈನ ಸಮುದಾಯದ ಕುಲ-ದೇವಿ. ಆಕೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಮೂರ್ತಿಪೂಜಕ ಜೈನರು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಆಕೆಯನ್ನು ಪೋರವಾಡರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=cHEeAQAAMAAJ&amp;q=ambika+porwad&amp;dq=ambika+porwad&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwj9iqGSlN_dAhWn3YMKHb4sA0IQ6AEILzAB The Muslim Review - Volumes 1-2, p. 29]&lt;/ref&gt;

ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, [[ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ಪ್ರತಿಮೆ|ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರನ ಪ್ರತಿಮೆಯ]] ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, [[ಚಾಮುಂಡರಾಯ|ಚಾವುಂಡರಾಯನು]] ಐದು ದ್ರವಗಳು, ಹಾಲು, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಸಕ್ಕರೆ, [[ಅಮೃತ]] ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಮಡಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ನೀರಿನಿಂದ [[ಮಹಾಮಸ್ತಕಾಭಿಷೇಕ|ಮಹಾಮಸ್ತಕಾಭಿಷೇಕವನ್ನು]] ಏರ್ಪಡಿಸಿದನು ಆದರೆ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಹೊಕ್ಕುಳದ ಕೆಳಗೆ ದ್ರವವು ಹರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಕೂಷ್ಮಾಂಡಿನಿಯು ಬಿಳಿಯ ''ಗುಲ್ಲಿಕಾಯಿ ಹಣ್ಣಿನ'' ಅರ್ಧಭಾಗದ ಚಿಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಹಾಲನ್ನು ಹಿಡಿದ ಬಡ ಮುದುಕಿಯ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು ಮತ್ತು ''ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು'' ತಲೆಯಿಂದ ಪಾದದವರೆಗೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಚಾವುಂಡರಾಯ ತನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ಅರಿತು ಅಹಂಕಾರ, ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ ಈ ಬಾರಿ ''ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ತಲೆತಲಾಂತರದಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು''. {{Sfn|Deccan Chronicle|2018 Mahamastakabhisheka}} ಕೂಷ್ಮಾಂಡಿನಿ ದೇವಿ ಅಥವಾ ಅಂಬಿಕಾ ಪೂಜೆಯು [[ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ|ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದಲ್ಲಿ]] ಜೈನ ಆಚರಣೆಗಳ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. {{Sfn|Gier|2001|p=83}}

=== ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ===

* ''ಅಂಬಿಕಾ-ಕಲ್ಪ'', ''ಅಂಬಿಕಾ-ತಡಂಕಾ'', ''ಅಂಬಿಕಾತಟಂಕ'', ''ಅಂಬಿಕಾ-ಸ್ತುತಿ'', ''ಅಂಬಿಕಾ-ದೇವಿ-ಸ್ತುತಿ'' ಮತ್ತು ''ಭೈರವ-ಪದ್ಮಾವತಿ-ಕಲ್ಪ'' ಅಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು ತಾಂತ್ರಿಕ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. {{Sfn|Tiwari|1989|p=29}}
* ''ಅಂಬಿಕಾ-ಸ್ತವನ'', ಅಂಬಿಕಾ ಸ್ತೋತ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ೧೩ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಚಾಲುಕ್ಯ|ಚಾಲುಕ್ಯರ]] ಮಂತ್ರಿಯಾದ ವಾಸ್ತುಪಾಲರಿಂದ ಸಂಕಲಿಸಲಾಗಿದೆ. {{Sfn|Tiwari|1989|p=28}}
* ಆಚಾರ್ಯ ಜಿನಪ್ರಭಾ ಸೂರಿಯ ''ಅಂಬಿಕಾ-ದೇವಿ-'' ಕಲ್ಪ, ೧೪ ನೇ ಶತಮಾನ. {{Sfn|Tiwari|1989|p=28}}
* ''ಅಪರಾಜಿತಾ-ಪ್ರಚ್ಚ'' ಅಂಬಿಕಾ ಸ್ತೋತ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಭುವನದೇವ, ೧೨-೧೩ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಕಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. {{Sfn|Tiwari|1989|p=28}}

=== ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರ ===
[[ಚಿತ್ರ:Ambika,_Madhya_Pradesh,_India,_8th-9th_century_-_Royal_Ontario_Museum_-_DSC09661.JPG|thumb| ಅಂಬಿಕಾ ದೇವಿಯು ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಮಾವಿನ ಮರದ ಕೊಂಬೆಯ ಮೇಲೆ ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮಗ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಳೆ, [[ರಾಯಲ್ ಆಂಟೇರಿಯೊ ಮ್ಯೂಸಿಯೆಮ್, ಟೊರಾಂಟೋ|ರಾಯಲ್ ಒಂಟಾರಿಯೊ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ]], ೮ನೇ-೯ನೇ ಶತಮಾನ]]
ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಅವಳ ಬಣ್ಣವು ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ವಾಹನವು ಸಿಂಹವಾಗಿದೆ. ಆಕೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ತೋಳುಗಳಿವೆ. ತನ್ನ ಎರಡು ಬಲಗೈಗಳಲ್ಲಿ, ಅವಳು ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣನ್ನು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ಮಾವಿನ ಮರದ ಕೊಂಬೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ, ಅವಳು ಲಗಾಮುವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ಅವಳ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು, ಪ್ರಿಯಾಂಕರ ಮತ್ತು ಶುಭಂಕರ ಇದ್ದಾರೆ. {{Sfn|Jain|2009|p=63}} {{Sfn|Tiwari|1989|p=132}} {{Sfn|Dalal|2010|p=158}} &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.wisdomlib.org/definition/ambiliya#jainism-general|title=Ambika|date=21 June 2018}}&lt;/ref&gt; ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಂಬಿಕಾ ಕಡು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ. {{Sfn|Tiwari|1989|p=28}} ಇತರ ತೀರ್ಥಂಕರರಿಗೂ ಅಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಶಶಾಂದೇವಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂಬಿಕಾ ಆಗಾಗ್ಗೆ [[ಬಾಹುಬಲಿ|ಬಾಹುಬಲಿಯೊಂದಿಗೆ]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾಳೆ. {{Sfn|Shah|1995|p=17}} ಅಂಬಿಕಾ ಮತ್ತು ಸರ್ವಾಹನಭೂತಿಯ ಯಕ್ಷ-ಯಕ್ಷಿ ಜೋಡಿಯ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಗೋಮುಖ - ಚಕ್ರೇಶ್ವರಿ ಮತ್ತು [[ಧರಣೇಂದ್ರ]] - ಪದ್ಮಾವತಿ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮೆಚ್ಚಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. {{Sfn|Tiwari|1989|p=13}}

ಅಂಬಿಕಾ ಸ್ವತಂತ್ರ ದೇವತೆಯಾಗಿಯೂ ಜನಪ್ರಿಯಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. {{Sfn|Dundas|2002|p=214}} {{Sfn|Singh|2008|p=55}} ಅಂಬಿಕಾ ಮೂಲವು ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ದೇವತೆಗಳ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ - ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, [[ದುರ್ಗೆ|ದುರ್ಗದಿಂದ]] ಸಿಂಹದ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವ ದೇವತೆ; ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಮಾವು ಮತ್ತು ಮಾವಿನ ಮರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ದೇವತೆಗಳು; ಮೂರನೆಯದು, [[ಕೂಷ್ಮಾಂಡ]]. {{Sfn|Mishra|Ray|2016|p=168}}

೨ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಿ‌ಇ ಯ ಮನ್ಮೋದಿ ಗುಹೆಗಳ ''ಅಂಬಾ-ಅಂಬಿಕಾ ಗುಹೆಗಳ ಗುಂಪು'' ಅಂಬಿಕಾ ದೇವಿಯ ಕೆತ್ತನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. {{Sfn|Fergusson|Burgess|1880|p=258}} ಅಂಬಿಕಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಶಿಲ್ಪವು ೫೫೦-೬೦೦ ಸಿ‌ಇ ದಿನಾಂಕದ ಅಕೋಟಾ ಕಂಚಿನ ವಿಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. {{Sfn|Shah|1987|p=249}} ಹಾವೇರಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕರಜಗಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅಂಬಿಕಾ ಶಿಲ್ಪವೊಂದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಶಿಲ್ಪವು ಅದರ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ದಿನಾಂಕದ ಬಗ್ಗೆ ನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು-ಸಾಲಿನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಸನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ - &quot;ಅಂಬಿಕಾದೇವಿ, ಶಕ ೧೧೭೩, ವಿರೋಧಕೃತ್. ಸಂವತ್ಸರ, ವೈಶಾಖ ಶುದ್ಧ ೫, ಗುರುವಾರ&quot;. ಇದು ಗುರುವಾರ, ೨೭ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೨೫೧ ಕ್ರಿ.ಶ.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Rare sculpture of Jain Yakshi found in Haveri Taluk|url=http://www.newindianexpress.com/states/karnataka/Rare-sculpture-of-Jain-Yakshi-found-in-Haveri-Taluk/2013/10/18/article1841958.ece|publisher=[[The New Indian Express]]|date=18 October 2013|access-date=12 ನವೆಂಬರ್ 2022|archive-date=22 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222125710/http://www.newindianexpress.com/states/karnataka/Rare-sculpture-of-Jain-Yakshi-found-in-Haveri-Taluk/2013/10/18/article1841958.ece|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery prerow=&quot;8&quot;&gt;
ಚಿತ್ರ:Shri Mahavirji - Jain Museum - Ambika - Kushan Empire.jpg ಕುಶಾನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಾ ಅಂಬಿಕಾ ಶಿಲ್ಪ
ಚಿತ್ರ:WLA lacma Jain Goddess Ambika.jpg|೬ನೇ-೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಂಬಿಕಾ ದೇವಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಚಿತ್ರ
ಚಿತ್ರ:Ambikā.jpg|೮ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಂಬಿಕಾದೇವಿ ಕಲುಗುಮಲೈ ಜೈನ ಹಾಸಿಗೆಗಳ ಕೆತ್ತನೆ, 
ಚಿತ್ರ:'Digambara Yakshi Kushmandini' from Karnataka, India, c. 900, Norton Simon Museum.JPG|ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ಅಂಬಿಕಾ ದೇವಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಚಿತ್ರ, ಸಿ. ೯೦೦ಸಿ‌ಇ, ನಾರ್ಟನ್ ಸೈಮನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ
ಚಿತ್ರ:Goddess Ambika from Dhar.JPG|ಅಂಬಿಕಾ ದೇವಿಯ ಶಿಲ್ಪ, ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦೩೪, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ
ಚಿತ್ರ:Ambika mit zwei Kindern Rajasthan Museum Rietberg RVI 231.jpg|೧೧ ನೇ ಶತಮಾನದ ರೀಟ್‌ಬರ್ಗ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿರುವ ಅಂಬಿಕಾ ದೇವಿ
ಚಿತ್ರ:Maharaja Chhatrasal Museum Dhubela Exhibit Item (5).JPG|೧೧ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಹಾರಾಜ ಛತ್ರಸಲ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗೋಮೇಧ ಮತ್ತು ಅಂಬಿಕಾ ಶಿಲ್ಪ
ಚಿತ್ರ:Nswag, india, madhya pradesh, stele con yaksha-yakshini e jinas, XI sec..JPG|ಜಿನಸ್ ಜೊತೆ ಸರ್ವಾನುಭೂತಿ ಮತ್ತು ಕೂಷ್ಮಾಂಡಿನಿ, ೧೧ ಶತಮಾನ, ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ ವೇಲ್ಸ್
ಚಿತ್ರ:India, orissa, dea ambika, 1150-1200.JPG|ಅಂಬಿಕಾ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹ, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮತ್ತು ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ೧೧೫೦-೧೨೦೦ ಎ‌ಡಿ
ಚಿತ್ರ:Goddess Ambika - Mediaeval Period - Rataul - ACCN 88-16 - Government Museum - Mathura 2013-02-23 5194.JPG|ಅಂಬಿಕಾ ದೇವಿ - ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿ ( ಸರ್ಕಾರಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ, ಮಥುರಾ )
&lt;/gallery&gt;

=== ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ===
[[ಚಿತ್ರ:Amba-Ambika_cell_(cropped).jpg|thumb|ಮನಮೋದಿ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಬಿಕಾ ದೇವಿ]]
೨ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಿ‌ಇ ಯ ಮನ್ಮೋದಿ ಗುಹೆಗಳ ''ಅಂಬಾ-ಅಂಬಿಕಾ ಗುಹೆಗಳ ಗುಂಪನ್ನು'' ಅಂಬಿಕಾ ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. {{Sfn|Fergusson|Burgess|1880|p=258}} ಅಂಬಿಕಾ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಗಿರ್ನಾರ್ ೭೮೪ ಸಿ‌ಇ ಹಿಂದಿನದು ಮತ್ತು ಅಂಬಿಕಾ ದೇವಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ದೇವಾಲಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ಮುನಿಸುವ್ರತ-ನೇಮಿ-ಪಾರ್ಶ್ವ ಜಿನಾಲಯದ ಅಂಬಿಕಾ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆ, ಸಂತು [[ಅಧಿದೇವತೆ|ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ]] ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. {{Sfn|Tiwari|1989|p=145}}

ಶ್ರೀ ಅಂಬಿಕಾ ದೇವಿಯ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳು:

* ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೊಡಿನಾರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅಂಬಿಕಾದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು [[ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಭಾರತ|ಪೂರ್ವ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ]] ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಯಾತ್ರಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. {{Sfn|Tiwari|1989|p=145}}
* ಶ್ರೀ ಕುಲದೇವಿ ಅಂಬಿಕಾದೇವಿ ಜೈನ ದೇವಾಲಯ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ರಾಜ್ಯದ ಪಾಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಖತ್‌ಗಢ.
* ಶ್ರೀ ಕುಲದೇವಿ ಅಂಬಿಕಾದೇವಿ ಜೈನ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಪದರ್ಲಿ, [[ರಾಜಸ್ಥಾನ]].

== ಸಹ ನೋಡಿ ==

* [[ಪದ್ಮಾವತಿ]]

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}
== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==

* [https://www.flickr.com/photos/httpwwwflickercomphotossanthu/2780932277/in/photostream/ 22 ನೇ ತ್ರಿತಂಕರ ನೇಮಿನಾಥನ ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಿಣಿಯ ಚಿತ್ರ]
* [https://www.flickr.com/photos/httpwwwflickercomphotossanthu/2781435310/ ಶ್ರೀ ಅಂಬಿಕಾದೇವಿಯ ಚಿತ್ರ, ಮುನಿಗಿರಿ, ತಮಿಳುನಾಡು]
* [https://www.flickr.com/photos/httpwwwflickercomphotossanthu/2830499057/ ಶ್ರೀ ಅಂಬಿಕಾದೇವಿ, ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರರು ಮತ್ತು ಆಚಾರ್ಯರ ಚಿತ್ರ]
* [https://www.flickr.com/photos/httpwwwflickercomphotossanthu/2780932635/ ಚೆನ್ನೈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಅಂಬಿಕಾದೇವಿಯ ಚಿತ್ರ]
&lt;nowiki&gt;
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]]&lt;/nowiki&gt;

[[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]]</text>
      <sha1>24bkvu4pjvv71dgmrza3x5qusljbt5z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>146891</id>
    <revision>
      <id>1373611</id>
      <parentid>1337565</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T13:55:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FluteWarrior</username>
        <id>99457</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>1373611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="71510" sha1="1g2240a1qups9whevlm3o3l4e8wklm7" xml:space="preserve">{{about|the office|a list of British prime ministers|List of prime ministers of the United Kingdom}}
{{pp-semi-indef|small=yes}}
{{Use British English|date=April 2013}}
{{Infobox official post
| post =  ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ

| insignia = Royal Coat of Arms of the United Kingdom (HM Government).svg
 
| insigniacaption = [[Royal coat of arms of the United Kingdom|ರಾಯಲ್ ಆರ್ಮ್ಸ್]][[Government of the United Kingdom|ಅವನ ಮೆಜೆಸ್ಟಿ ಸರ್ಕಾರ]]

| flag = Flag of the United Kingdom.svg

| flagcaption = [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಧ್ವಜ]]
| image = PM Rishi Sunak (cropped 2).jpg
| incumbent = [[ರಿಷಿ ಸುನಕ್]]

| department = [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಸರ್ಕಾರ]]&lt;br /&gt;[[10 Downing Street#Office of the Prime Minister|ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಕಚೇರಿ]]&lt;br /&gt;[[ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಕಚೇರಿ]]
| style = {{plainlist|
* [[ಗೌರವಾನ್ವಿತ]]
* [[Excellency|ಅವರ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ]]
}}
| type = [[ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ]]
 
| member_of = {{ubl|[[Cabinet of the United Kingdom|ಸಂಪುಟ]]|[[Privy Council of the United Kingdom|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜರ ಆಪ್ತ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ]]||[[ಬ್ರಿಟಿಷ್-ಐರಿಶ್ ಮಂಡಳಿ]]|[[National Security Council (United Kingdom)|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ]]}}
 
| residence = {{ubl|[[ಚೆಕ್ಕರ್‌ಗಳು]] (ದೇಶದ ಮನೆ)}}

| appointer = [[Monarchy of the United Kingdom#Appointment of the prime minister|ದಿ ಮೊನಾರ್ಕ್]]
 
}}

''' ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ:  ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ''' [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ|ಸರ್ಕಾರದ]] ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯು ಸಾರ್ವಭೌಮರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಮನೆತನದ ವಿಶೇಷಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಲು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಅದರ ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆಧುನಿಕ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಕಾಮನ್ಸ್‌ನ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೂಲಕ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಕಛೇರಿಯು ಯಾವುದೇ ಶಾಸನ ಅಥವಾ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ದಾಖಲೆಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸಮಾವೇಶದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಆಳುವ ರಾಜನು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಕಾಮನ್ಸ್‌ನ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ವಹಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸುತ್ತಾನೆ;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://www.gov.uk/government/publications/cabinet-manual|title=The Cabinet Manual|date=October 2011|publisher=[[Cabinet Office]]|edition=1st|page=14|chapter=The principles of government formation (Section 2.8)|quote=Prime Ministers hold office unless and until they resign. If the prime minister resigns on behalf of the Government, the sovereign will invite the person who appears most likely to be able to command the confidence of the House to serve as prime minister and to form a government.|access-date=24 July 2016}}&lt;/ref&gt; ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ]] ಅಥವಾ ಚೇಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪಕ್ಷಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯು ''ಖಜಾನೆಯ'' ಫಸ್ಟ್ ಲಾರ್ಡ್, ಸಿವಿಲ್ ಸೇವೆಯ ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ]] ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಮಂತ್ರಿಯೂ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/60641/cabinet-manual.pdf|title=The Cabinet Manual|date=October 2011|publisher=Cabinet Office|edition=1st}}&lt;/ref&gt; :ಪಿ.೨೨ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ೧೦ ಡೌನಿಂಗ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯಂತಹ ಕೆಲವು ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಖಜಾನೆಯ ಮೊದಲ ಲಾರ್ಡ್‌ನ ಸ್ಥಾನದ ಕಾರಣದಿಂದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಕೇಂದ್ರದ ಸಚಿವರ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಬೋರಿಸ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gov.uk/government/ministers/minister-for-the-union|title=Minister for the Union|publisher=GOV.UK|access-date=6 September 2022}}&lt;/ref&gt;

[[ರಿಷಿ ಸುನಕ್]] ಅವರು ೨೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ ರಿಂದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://news.sky.com/story/penny-mordaunt-pulls-out-of-tory-leadership-race-paving-way-for-rishi-sunak-to-become-next-pm-12727550|title=Penny Mordaunt pulls out of Tory leadership race, paving way for Rishi Sunak to become next PM|website=Sky News|language=en|access-date=2022-10-24}}&lt;/ref&gt;

== ಇತಿಹಾಸ ==
ಪ್ರಧಾನಿ ಸ್ಥಾನ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಸಂಸತ್ತಿನ ಹಲವಾರು ಕಾಯಿದೆಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಅಪಘಾತಗಳಿಂದಾಗಿ ಇದು ಮುನ್ನೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾವಯವವಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಾನದ ಮೂಲವು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸೆಟಲ್‌ಮೆಂಟ್ (೧೬೮೮-೧೭೨೦) ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಾರ್ವಭೌಮರಿಂದ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref name=&quot;Evolution of Prime Minister&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.royal.gov.uk/HistoryoftheMonarchy/KingsandQueensoftheUnitedKingdom/TheHanoverians/GeorgeI.aspx|title=George I|access-date=4 April 2014}}&lt;/ref&gt; ಸಾರ್ವಭೌಮರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಚೀನ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಉಳಿದರು, ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಹುಮತವನ್ನು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಬಲ್ಲ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಮೂಲಕ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವುದು ಕ್ರಮೇಣ ಅಗತ್ಯವಾಯಿತು.

೧೮೩೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು (ಅಥವಾ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸರ್ಕಾರ) ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು; ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯು ''ಪ್ರೈಮಸ್ ಇಂಟರ್ ಪರೇಸ್'' ಅಥವಾ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಮಾನರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರು ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಆಧುನಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಸಮೂಹ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದ ಪರಿಚಯದಿಂದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ವೇಳೆಗೆ ಆಧುನಿಕ ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ಶಿಪ್ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು; ಸಾರ್ವಭೌಮ, ಸಂಸತ್ತು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಕ್ರಮಾನುಗತದಲ್ಲಿ ಕಛೇರಿಯು ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.

೧೯೦೨ ರ ಮೊದಲು, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಲಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು, ಅವರ ಸರ್ಕಾರವು ಕಾಮನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಹುಮತವನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತರ ಶಕ್ತಿಯು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯು ಯಾವಾಗಲೂ ಕೆಳಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯನಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಸಮಾವೇಶವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು, ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್ಸ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಾಯಿದೆ ೧೯೧೧ ರ ಮೂಲಕ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಕಾನೂನು ರಚನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಲಾರ್ಡ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿತು.

== ಅಧಿಕಾರ, ಅಧಿಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ==
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gov.uk/government/ministers/prime-minister|title=Prime Minister|website=Gov.UK|archive-url=https://web.archive.org/web/20171014185426/https://www.gov.uk/government/ministers/prime-minister|archive-date=14 October 2017|access-date=19 May 2018}}&lt;/ref&gt; ಅದರಂತೆ, ಆಧುನಿಕ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ) ಅನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯು ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಕಾಮನ್ಸ್ (ಸಂಸತ್ತಿನ ಕೆಳ ಚೇಂಬರ್) ನಲ್ಲಿ ಬಹುಮತವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವವರು ಮಹತ್ವದ [[ಶಾಸಕಾಂಗ]] ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ಬದಲು ಅಧಿಕಾರಗಳ ಏಕತೆ ಇದೆ.&lt;ref&gt;[[Prime Minister of the United Kingdom#Le May|Le May]], 98–99.&lt;/ref&gt;

ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಕಾಮನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ಶಾಸಕಾಂಗ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಾನೂನು-ರಚನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಎಲ್ಲಾ ಇತರ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು [[ಮಂತ್ರಿ|ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು]] ನೇಮಿಸುತ್ತಾರೆ (ಮತ್ತು ವಜಾಗೊಳಿಸಬಹುದು), ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಿವಿಲ್ ಸೇವೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರು ಸ್ವದೇಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೆಜೆಸ್ಟಿ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ &quot;ಮುಖ&quot; ಮತ್ತು &quot;ಧ್ವನಿ&quot; ಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ, ಸಾರ್ವಭೌಮನು ಹೆಚ್ಚಿನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ, ರಾಜಕೀಯ, ಅಧಿಕೃತ ಮತ್ತು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಚರ್ಚು|ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]] ಚರ್ಚಿನ ನೇಮಕಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ; ಗೆಳೆಯರ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ನೈಟ್‌ಹುಡ್‌ಗಳು, ಅಲಂಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಗೌರವಗಳು.&lt;ref&gt;[[Prime Minister of the United Kingdom#Barnett|Barnett]], pp. 245–246&lt;/ref&gt;

== ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ==
 
ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸದ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ, ಅಂದರೆ ಅದು ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;[[Prime Minister of the United Kingdom#King|King]], pp. 3–8.&lt;/ref&gt; ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂವಿಧಾನವು ಅನೇಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಕಛೇರಿಯ ವಿಕಸನಕ್ಕಾಗಿ, ಇದು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ, ಅದು ಅಂಗೀಕೃತ ಅಭ್ಯಾಸವಾಯಿತು. ೧೯೨೮ ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಹೆಚ್‌ಹೆಚ್ [[ಆಸ್ಕ್ವಿತ್, ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಹೆನ್ರಿ|ಆಸ್ಕ್ವಿತ್]] ಅವರು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂವಿಧಾನದ ಈ ಗುಣಲಕ್ಷಣವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು:&lt;blockquote&gt;ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಾವು ಬದುಕುತ್ತಿರುವುದು ಅಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ. ನಮ್ಮ ಅನೇಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಮತ್ತು ಭದ್ರಪಡಿಸುವ ಮ್ಯಾಗ್ನಾ ಕಾರ್ಟಾ, ಹಕ್ಕುಗಳ ಅರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಸೂದೆಯಂತಹ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ನಾವು ಶಾಸನ-ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದು ನಿಜ; ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳ ಬಹುಪಾಲು ಮತ್ತು  ನಮ್ಮ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು ರಾಜ, ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಾಮನ್ಸ್ನ ಔಪಚಾರಿಕ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಯಾವುದೇ ಮಸೂದೆಯಿಂದ ಅವುಗಳ ಸಿಂಧುತ್ವ ಮತ್ತು ಮಂಜೂರಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಬಳಕೆ, ಪದ್ಧತಿ, ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಯಾವಾಗಲೂ ಏಕರೂಪವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;Quoted in [[Prime Minister of the United Kingdom#Hanchant|Hanchant]], p. 209&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಭೌಮ, ಸಂಸತ್ತು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂವಿಧಾನದ ಈ ಅಲಿಖಿತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ರಾಜಮನೆತನದ ವಿಶೇಷತೆಗಳಾಗಿವೆ, ಅವುಗಳು ಇನ್ನೂ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಸಾರ್ವಭೌಮರಿಗೆ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;[[Prime Minister of the United Kingdom#Low|Low]], p.155.&lt;/ref&gt; ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಕ್ರಮಾನುಗತದಲ್ಲಿ ಅದರ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಔಪಚಾರಿಕ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು; ಸಾರ್ವಭೌಮನು ಇನ್ನೂ ನೇರವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು [[ಕಾನೂನಿನ ಕಲ್ಪನೆಗಳು|ಕಾನೂನು ಕಲ್ಪಿತವಾಗಿ]] ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚೆಕರ್ಸ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಆಕ್ಟ್‌ನ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೧೭ ರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮೊದಲು ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರವು ಶಾಸನ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜಮನೆತನದ ವಿಶೇಷತೆಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಖಜಾನೆಯ ಫಸ್ಟ್ ಲಾರ್ಡ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್  ೧೯೬೮ ರಿಂದ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಯ ಮಂತ್ರಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ನಂತರದವರು ಅವರಿಗೆ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಯ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಏರ್ಪಾಡಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟನ್ ಎರಡು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸಬಹುದು: ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಭೌಮ. &quot; ಕಿರೀಟ &quot; ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಈ ವಿರೋಧಾಭಾಸವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;[[Prime Minister of the United Kingdom#Low|Low]], p. 255 &quot;There is no distinction,&quot; said Gladstone, &quot;more vital to the practice of the British constitution or to the right judgement upon it than the distinction between the Sovereign and the Crown.&quot;&lt;/ref&gt; ಕ್ರೌನ್ ಆಡಳಿತದ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ: ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು, ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು, ಯುದ್ಧವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಮಾಡಲು. ೧೬೮೮ ರ &quot; ಗ್ಲೋರಿಯಸ್ ರೆವಲ್ಯೂಷನ್ &quot; ಮೊದಲು, ಸಾರ್ವಭೌಮರು ಕಿರೀಟದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು; ನಂತರ, ಸಂಸತ್ತು ಕ್ರಮೇಣ ರಾಜರನ್ನು ತಟಸ್ಥ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಸಂಸತ್ತು ಕ್ರೌನ್‌ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಚದುರಿಸಿದೆ, ಅದರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ (ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್) ವಹಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ, ಅವರ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಚುನಾಯಿತ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಕಾಮನ್ಸ್.

ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಹಲವು ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಇನ್ನೂ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ರಾಜನನ್ನು ದಿನನಿತ್ಯದ ಆಡಳಿತದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿವೆ, ಮಂತ್ರಿಗಳು ರಾಜಮನೆತನದ ವಿಶೇಷತೆಗಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ, ರಾಜನನ್ನು ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ: ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾಹಿತಿ, ಸಲಹೆ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆ.&lt;ref&gt;[[Prime Minister of the United Kingdom#Bagehot|Bagehot]], p. 67&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Prime Minister of the United Kingdom#Low|Low]], pp 255–258&lt;/ref&gt;

== ಆಧುನಿಕ ಪ್ರಧಾನ ಸ್ಥಾನ ==

=== ನೇಮಕಾತಿ ===
ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನೇಮಕಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮ್ಯಾನುಯಲ್, ಪ್ಯಾರಾಗಳು ೨.೭ ರಿಂದ ೨.೨೦ ಮತ್ತು ೩.೧ ರಿಂದ ೩.೨ ನಂತಹ ಅಧಿಕೃತ ಮೂಲಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ರಾಜನು ರಾಜಮನೆತನದ ವಿಶೇಷಾಧಿಕಾರದ ಮೂಲಕ ನೇಮಿಸುತ್ತಾನೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://publications.parliament.uk/pa/cm200304/cmselect/cmpubadm/422/422.pdf|title=Taming the Prerogative: Strengthening Ministerial Accountability to Parliament. Fourth Report of Session 2003–04|last=[[Public Administration and Constitutional Affairs Select Committee|Public Administration Select Committee]]|publisher=Parliament of the United Kingdom|page=4}}&lt;/ref&gt; ಹಿಂದೆ, ರಾಜನು ವಜಾಗೊಳಿಸಲು ಅಥವಾ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಲು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿದನು (ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ೧೮೩೪ ರಲ್ಲಿ), ಆದರೆ ಈಗ ಅವರನ್ನು ಪಕ್ಷ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಸೆಳೆಯಬಾರದು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/60641/cabinet-manual.pdf|title=The Cabinet Manual|date=October 2011|publisher=Cabinet Office|edition=1st}}&lt;/ref&gt;

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯು &quot;... ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಕಾಮನ್ಸ್‌ನ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಆಜ್ಞಾಪಿಸುವ ಅವರ ಅಥವಾ ಅವಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೂಲಕ ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದಂತೆ ಮತದಾರರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತದೆ.&quot; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/60641/cabinet-manual.pdf|title=The Cabinet Manual|date=October 2011|publisher=Cabinet Office|edition=1st}}&lt;/ref&gt; ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕೂಡ ಸಂಸದರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಕಾಮನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಹುಮತವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. {{Rp|3.1}}

=== ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ===
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಕಾರ್ಯಾಲಯವು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ 'ಸರ್ಕಾರದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಮತ್ತು ನೀತಿ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮತ್ತು ತಲುಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿಗೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ತಿಳಿಸಲು' ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gov.uk/government/organisations/prime-ministers-office-10-downing-street|title=What the Prime Minister's Office, 10 Downing Street does|website=gov.uk|access-date=20 February 2021|quote=The office helps the Prime Minister to establish and deliver the government's overall strategy and policy priorities, and to communicate the government's policies to Parliament, the public and international audiences.}}&lt;/ref&gt; ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಕಛೇರಿಯು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಕಛೇರಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅದರ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಕಛೇರಿಯ ನಡುವಿನ ಗಡಿಯು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://committees.parliament.uk/committee/327/public-administration-and-constitutional-affairs-committee/news/119922/the-role-and-status-of-the-prime-ministers-office-inquiry-launched|title=The Role and Status of the Prime Minister's Office inquiry launched|website=parliament.uk|access-date=20 February 2021|quote=Nominally, it is a part of the Cabinet Office, yet it is largely operationally distinct. Its functional relationship with the Cabinet Office is unclear.|archive-date=7 ಮೇ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507132311/https://committees.parliament.uk/committee/327/public-administration-and-constitutional-affairs-committee/news/119922/the-role-and-status-of-the-prime-ministers-office-inquiry-launched/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ವಿಶಾಲವಾದ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಕಛೇರಿಯು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು. ಪೀಟರ್ ಹೆನ್ನೆಸ್ಸಿ ಅವರು ಈ ಒಟ್ಟಾರೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದರೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಇಲಾಖೆ ಎಂದು ಕರೆಯದಿದ್ದರೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://publications.parliament.uk/pa/cm201415/cmselect/cmpolcon/351/351.pdf|title=Role and powers of the Prime Minister|last=[[House of Commons Political and Constitutional Reform Committee]]|date=19 June 2014|page=34|access-date=20 February 2021|quote=One way forward would be to create a Prime Minister's Department—either as a separate entity or as a formal department combined with the Cabinet Office. Lord Hennessy believed that, in practice, there was already a Prime Minister's Department, but it was simply not referred to in those terms: &quot;I am reluctant for a Prime Minister's Department to exist, being a traditionalist, but it does. It is there. It is the department that dare not speak its name.&quot;}}&lt;/ref&gt;

=== ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ===
 
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಮಾವೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರತಿ ಬುಧವಾರದಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಕಾಮನ್ಸ್ ಕುಳಿತಾಗ ಒಂದೇ ಅಧಿವೇಶನವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರ (ಸಂಸದರು) ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗೆ ಆರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಂಸದೀಯ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಎರಡು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ನೇರ ದೂರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭವಿದು.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀತಿಯ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸಂಪರ್ಕ ಸಮಿತಿಯ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://publications.parliament.uk/pa/cm201516/cmstords/0002/body.htm#145|title=Standing Orders of the House of Commons|website=Parliament.UK|access-date=7 July 2021|quote=Standing Order 145(2)The committee may also hear evidence from the Prime Minister on matters of public policy.}}&lt;/ref&gt;

=== ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ===
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.ft.com/content/a0fd7b08-5def-11e4-b7a2-00144feabdc0|title=Police to review security after man runs into David Cameron|last=Stacey|first=Kiran|date=27 October 2014|work=Financial Times|access-date=26 February 2021|quote=The force said: &quot;The MPS Specialist Protection Command is responsible for the personal protection of the prime minister&quot;}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/2679015/Tony-Blairs-bodyguard-left-gun-in-Starbucks-toilet.html|title=Tony Blair's bodyguard left gun in Starbuck's toilet|date=4 September 2008|website=Daily Telegraph|url-access=subscription|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/2679015/Tony-Blairs-bodyguard-left-gun-in-Starbucks-toilet.html|archive-date=10 January 2022|access-date=26 February 2021|quote=The SO1 unit – full name Specialist Protection Command – is responsible for the personal safety of Prime Minister Gordon Brown and former Prime Ministers Mr Blair and Margaret Thatcher.}}&lt;/ref&gt; ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯು ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪೋಲಿಸ್ ಸೇವೆಯೊಳಗಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಆಜ್ಞೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕಾರುಗಳ ಸಮೂಹವು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗೆ ಹಲವಾರು ಭದ್ರತಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಘಟಕದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೇ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಓಡಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.eliteukforces.info/police/SO1-specialist-protection|title=SO1 Specialist Protection|website=www.eliteukforces.info|access-date=2019-05-18}}&lt;/ref&gt; ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗೆ ವಾಯು ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ವಿವಿಧ ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; widths=&quot;320&quot; caption=&quot;ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಸಾರಿಗೆ&quot;&gt;
ಚಿತ್ರ:Pm jag.jpg|alt=ಕಟ್ಟಡದ ಹೊರಗೆ ಕಪ್ಪು ಜಾಗ್ವಾರ್ ಕಾರು|ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕಾರು: [[Jaguar XJ (X351)|ಜಾಗ್ವಾರ್ ಜಡ್‌ಜಿ ಎಲ್‌ಡಬ್ಯುವ್‌ಬಿ ಸೆಂಟಿನೆಲ್]] (ಪೆಟ್ರೋಲ್)
ಚಿತ್ರ:ZZ336 VIP Voyager at RAF Brize Norton MOD 45166781.jpg|alt=ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿವೇ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿ A330 ವಿಮಾನ| [[Royal Air Force|ರಾಯಲ್ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ನ]] ವಿಐಪಿ [[Airbus A330 MRTT|ಏರ್ಬಸ್]]
ಚಿತ್ರ:Titan Airways Stansted 2.11.21.jpg|[[Airbus A321neo|ಏರ್‌ಬಸ್ ಎ೩೨೧ನವ]] ಯುಕೆ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ [[Titan Airways|ಟೈಟಾನ್ ಏರ್‌ವೇಸ್]] ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ
ಚಿತ್ರ:ZE700.jpg|ಎ‌ಎಲ್‌ಟಿ=ಬಿಎಇ೧೪೬ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಇಳಿಯುತ್ತಿದೆ|ಜಡ್‌‌೭೦೦ ರಿಂದ [[No. 32 Squadron RAF|ನಂ. ೩೨ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್ ಆರ್‌ಎ‌ಎಫ]]
ಚಿತ್ರ:GZ100 Agusta A109 Helicopter (30899706936).jpg|ಎ‌ಎಲ್‌ಟಿ=ಗ್ಲೌಸೆಸ್ಟರ್‌ಶೈರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್.| [[AgustaWestland AW109S Grand|ಅಗಸ್ಟಾ ವೆಸ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ನಂ. ೩೨ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್‌ನಿಂದ
&lt;/gallery&gt;

=== ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾತ್ರ ===
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೇಶ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯುಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದು,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/bitesize/guides/zwypxfr/revision/4|title=Power and decision-making in the UK|website=BBC Bitesize|access-date=13 March 2021|quote=The PM has several roles including:... representing the UK at home and abroad}}&lt;/ref&gt; ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ [[ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆ|G7 ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ]]. ಪ್ರಧಾನಿಯವರು ಅನೇಕ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರವಾಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗಸ್ ಓ'ಡೊನೆಲ್ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ವಿದೇಶಿ ಭೇಟಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://health-equity.pitt.edu/4042/1/policy-paper-102.html|title=The power of the Prime Minister|last=Blick|first=Andrew|last2=Jones|first2=George|website=health-equity.pitt.edu/|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402125443/http://health-equity.pitt.edu/4042/1/policy-paper-102.html|archive-date=2 April 2015|access-date=21 March 2015}}&lt;/ref&gt;

=== ಉಪ ===
[[ಚಿತ್ರ:Official_portrait_of_Foreign_Secretary_Raab.jpg|thumb|ಡೊಮಿನಿಕ್ ರಾಬ್ ೨೦೧೯ ರಿಂದ ೨೦೨೧ ರವರೆಗೆ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಕೋವಿಡ್  ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಬೋರಿಸ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಅವರನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದರು.]]
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಎರಡನೇ-ಕಮಾಂಡ್ ಉಪ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ, ರಾಜ್ಯ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ''ವಸ್ತುತಃ'' ಡೆಪ್ಯುಟಿಯಾಗಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ''ತಾತ್ಕಾಲಿಕ'' ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಖಾಯಂ ಉಪವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡದಿರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Governing Britain: Parliament, Ministers and Our Ambiguous Constitution|last=Norton|first=Philip|publisher=[[Manchester University Press]]|year=2020|isbn=9-781526-145451|pages=142}}&lt;/ref&gt;

==== ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ====
ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಹಕ್ಕು ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Choosing a Prime Minister: The Transfer of Power in Britain|last=Brazier|first=Rodney|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2020|isbn=978-0-19-885929-1|pages=174}}&lt;/ref&gt; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಹಂಗಾಮಿ ಪ್ರಧಾನಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಇದು ಯಾರನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಚರ್ಚೆಗಳಿವೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Norton|first=Philip|date=2016|title=A temporary occupant of No.10? Prime Ministerial succession in the event of the death of the incumbent|journal=[[Public Law]]|pages=34}}&lt;/ref&gt;

ರಾಡ್ನಿ ಬ್ರೆಜಿಯರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಹಠಾತ್ ಮರಣವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಸರ್ಕಾರದೊಳಗೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Choosing a Prime Minister: The Transfer of Power in Britain|last=Brazier|first=Rodney|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2020|isbn=978-0-19-885929-1|pages=84}}&lt;/ref&gt; ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನ ಆಕ್ಟಿಂಗ್ ಪ್ರೈಮ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೂ ಇಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Choosing a Prime Minister: The Transfer of Power in Britain|last=Brazier|first=Rodney|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2020|isbn=978-0-19-885929-1|pages=68}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ &quot;...ಕಲ್ಪಿತ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲು&quot; ನಿರಾಕರಿಸಿದರೂ,&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/uk-politics-16283292|title=MP urges 'line of succession' rules for prime minister|date=21 December 2011|work=[[BBC News]]|access-date=6 June 2021|language=}}&lt;/ref&gt; ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಕಛೇರಿಯು ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದೆ:&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Vennard|first=Andrew|date=2008|title=Prime Ministerial succession|journal=[[Public Law (journal)|Public Law]]|pages=304}}&lt;/ref&gt;&lt;blockquote&gt;ಎಲ್ಲಾ ಸಂಭವನೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವ ಒಂದೇ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಇಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಂಗಾಮಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ರಾಣಿ ಯಾರನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಊಹೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ನಿರ್ಧಾರವು ಅವಳಿಗೆ ರಾಯಲ್ ಪ್ರಿರೋಗೇಟಿವ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ತತ್ವಗಳಿವೆ. ರಾಣಿ ಬಹುಶಃ ಸರ್ಕಾರದ ಅತ್ಯಂತ ಹಿರಿಯ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರಬಹುದು (ಇದು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ನೇಮಕಾತಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಕಾಮನ್ಸ್ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ). ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಡೆಪ್ಯೂಟಿ ಇದ್ದರೆ, ಅವರ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಪರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬಳಸಿದರೆ, ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ದೀರ್ಘಾವಧಿಗೆ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾರು ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಅತ್ಯಂತ ಹಿರಿಯ ಸದಸ್ಯ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ರಾಣಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ಹಿರಿಯ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಲ್ಲದವರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಬಹುದು. ಈ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ಗೆ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹರಾಗಿರುವ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ರಾಣಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರ ಖಾಸಗಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಬಹುಶಃ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮೂಲಕ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸದಸ್ಯರ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪಕ್ಷವು ಹೊಸ ನಾಯಕನನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;/blockquote&gt;ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ, ತುರ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಸಭೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾಗಬಹುದಾದ ಹಿರಿಯ ಕರ್ತವ್ಯ ಸಚಿವರನ್ನು ನೇಮಿಸುವುದು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ, ಆದರೂ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯು ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/37086680|title=Is Boris Johnson running the country?|last=Mason|first=Chris|date=15 August 2016|website=[[BBC News]]|access-date=19 March 2021}}&lt;/ref&gt;

೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ ರಂದು, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಬೋರಿಸ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಅವರನ್ನು ಐಸಿಯು ಗೆ ದಾಖಲಿಸಿದಾಗ, ಅವರ &quot;ಅಗತ್ಯವಿರುವಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಲು&quot; ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಡೊಮಿನಿಕ್ ರಾಬ್ ಅವರನ್ನು ಕೇಳಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gov.uk/government/news/statement-from-downing-street-6-april-2020|title=Statement from Downing Street: 6 April 2020|date=6 April 2020|website=[[gov.uk]]|access-date=19 March 2021}}&lt;/ref&gt;

=== ರಾಜೀನಾಮೆ ===
[[ಚಿತ್ರ:Prime_Minister_Liz_Truss_announces_her_resignation.jpg|thumb|ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಲಿಜ್ ಟ್ರಸ್ ೨೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ ರಂದು ೧೦ ಡೌನಿಂಗ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನ ಹೊರಗೆ ತಮ್ಮ ರಾಜೀನಾಮೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು]]
ಒಬ್ಬ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದೊರೆಗೆ ತಮ್ಮ ರಾಜೀನಾಮೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.instituteforgovernment.org.uk/explainers/appointment-prime-ministers|title=The appointment of prime ministers and the role of the Queen|website=Institute for Government|access-date=23 February 2021|quote=The incumbent prime minister informs Buckingham Palace that they will be resigning. There is then a well-rehearsed sequence of events in which the outgoing prime minister travels to see the Queen and formally tenders his or her resignation.}}&lt;/ref&gt; ಅವರ ಪಕ್ಷವು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣಾ ಸೋಲನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ನಂತರ ಇದು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಕಾಮನ್ಸ್‌ನ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ,&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/politics/2019/05/16/brexit-latest-news-theresa-may-set-showdown-meeting-senior-tories|title=Tearful Theresa May forced to agree to stand down: PM out by June 30 at the latest|last=Mikhailova|first=Anna|date=16 May 2019|work=Daily Telegraph|access-date=26 February 2021|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/politics/2019/05/16/brexit-latest-news-theresa-may-set-showdown-meeting-senior-tories|archive-date=10 January 2022|last2=Yorke|first2=Harry|quote=During an emotionally-charged meeting with senior members of the 1922 Committee of Tory MPs, Mrs May was forced to agree to stand down within weeks so the Conservatives can elect a new leader before Parliament's summer recess.}}&lt;/ref&gt; ಅಥವಾ ಅನಾರೋಗ್ಯದಂತಹ ಇತರ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರೆ ಅದು ಮಧ್ಯಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/january/9/newsid_2800000/2800833.stm|title=1957: Sir Anthony Eden resigns|date=9 January 1957|work=BBC ON THIS DAY|access-date=22 February 2021|quote=Sir Anthony Eden has resigned as prime minister of Britain due to ill health.}}&lt;/ref&gt; ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮಧ್ಯಾವಧಿಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಪಕ್ಷವು ಕಾಮನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಹುಮತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಪಕ್ಷವು ಅದರ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಹೊಸ ನಾಯಕನನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಹೊಸ ನಾಯಕನನ್ನು ಹೊಸ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಲು ರಾಜನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪಕ್ಷದಿಂದ ಹೊಸ ನಾಯಕನನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವವರೆಗೆ ನಿರ್ಗಮಿಸುವ ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಹೊರಹೋಗುವ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಹೊರಹೋಗುವ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯು ರಾಜನಿಗೆ ತಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆಯ ಯಾವುದೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರಿಗೆ ಗೌರವಗಳನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಕೇಳಬಹುದು, ಇದನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ರಾಜೀನಾಮೆ ಗೌರವಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಹಾಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.instituteforgovernment.org.uk/explainers/prime-minister-lost-seat-general-election|title=What happens if a prime minister loses their seat in a general election?|website=Institute for Government|access-date=22 February 2021|quote=Has a prime minister ever lost their seat? No incumbent prime minister has ever lost his or her seat at a general election.}}&lt;/ref&gt; ಒಬ್ಬ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ: ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಪರ್ಸೆವಲ್, ೧೮೧೨ ರಲ್ಲಿ.

== ಆದ್ಯತೆ, ಸವಲತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಳಾಸದ ರೂಪ ==
&lt;div class=&quot;thumb tmulti tright&quot;&gt;&lt;div class=&quot;thumbinner multiimageinner&quot; style=&quot;width:204px;max-width:204px&quot;&gt;&lt;div class=&quot;trow&quot;&gt;&lt;div class=&quot;theader&quot;&gt;ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನಿವಾಸಗಳು&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;trow&quot;&gt;&lt;div class=&quot;tsingle&quot; style=&quot;width:202px;max-width:202px&quot;&gt;&lt;div class=&quot;thumbimage&quot;&gt;[[File:Larry_the_cat_outside_10_Downing_St.jpg|alt=|200x200px]]&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;thumbcaption&quot;&gt;[[10 Downing Street|೧೦ ಡೌನಿಂಗ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್]], ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ನಿವಾಸದ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಥಳ&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;trow&quot;&gt;&lt;div class=&quot;tsingle&quot; style=&quot;width:202px;max-width:202px&quot;&gt;&lt;div class=&quot;thumbimage&quot;&gt;[[File:Chequers_(cropped).jpg|alt=|200x200px]]&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;thumbcaption&quot;&gt;[[Chequers|ಚೆಕರ್ಸ್]], ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರು ದೇಶದ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವಿಕೆಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;ಹೊಸ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಘೋಷಿಸಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ (&quot; ಚುಂಬಿಸುವ ಕೈಗಳು &quot; ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ಇದರ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಪದಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ:

 ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ರಾಜಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯರು, ಲಾರ್ಡ್ ಚಾನ್ಸೆಲರ್ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಚರ್ಚಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇತರ ಎಲ್ಲ ಗಣ್ಯರನ್ನು ಮೀರಿಸಿದ್ದಾರೆ. [n 2]

೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ £ ೧೪೨,೫೦೦೦ ಸಂಬಳ ಸೇರಿದಂತೆ £ ೬೫,೭೩೭ ಪಡೆದರು.&lt;ref&gt;{{Citation|title=A new politics: cutting Ministerial pay|date=13 May 2010|url=http://www.number10.gov.uk/news/latest-news/2010/05/a-new-politics-cutting-ministerial-pay-50065|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100618230623/http://www.number10.gov.uk/news/latest-news/2010/05/a-new-politics-cutting-ministerial-pay-50065|publisher=Number10.gov.uk|access-date=19 June 2010|archivedate=18 June 2010}}&lt;/ref&gt; ೨೦೦೬ ರವರೆಗೆ, ಲಾರ್ಡ್ ಚಾನ್ಸೆಲರ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ಸರ್ಕಾರದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಇದು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಲಾರ್ಡ್ ಚಾನ್ಸಲರ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸುಧಾರಣಾ ಕಾಯಿದೆ ೨೦೦೫ ಲಾರ್ಡ್ ಚಾನ್ಸೆಲರ್‌ನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು ಮತ್ತು ಕಚೇರಿಯ ವೇತನವನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಗೆ ಇಳಿಸಿತು.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯು ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ಪ್ರೈವಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಸದಸ್ಯನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ &quot; ದ ರೈಟ್ ಹಾನರಬಲ್ &quot; ಎಂಬ ಮೇಲ್ಮನವಿಗೆ ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಖಾಸಗಿ ಸಲಹೆಗಾರರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೨೪ ರಲ್ಲಿ ರಾಮ್‌ಸೆ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಅವರು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ನೇಮಕಾತಿಯಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಸಲಹೆಗಾರರಲ್ಲದ ಏಕೈಕ ಪ್ರಕರಣವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ತಕ್ಷಣವೇ ಅವರನ್ನು ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ನೇಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲಾಯಿತು.

ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗಾಗಿ ಈಗ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಸಲಹೆಗಾರನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು &quot;ದಿ ರೈಟ್ ಹಾನರಬಲ್&quot; ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯದೊಂದಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಿಂದ ಸಂಬೋಧಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೆಸರಿನಿಂದಲ್ಲ.{{Fact|date=July 2016}} ಈ ರೀತಿಯ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ವಿರಳವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ. &quot;ಪ್ರಧಾನಿ&quot; ಎಂಬುದು ಒಂದು ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ, ಬಿರುದು ಅಲ್ಲ, ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವವರನ್ನು &quot;ಪ್ರಧಾನಿ&quot; ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬೇಕು. ಶೀರ್ಷಿಕೆ &quot;ಪ್ರಧಾನಿ&quot; (ಉದಾ &quot;ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ರಿಷಿ ಸುನಕ್&quot;) ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನ ಹೊರಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ  ಅದರೊಳಗೆ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಾಗುತ್ತದೆ.{{Fact|date=July 2020}} ಯುಕೆ ಯಲ್ಲಿ, &quot;ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸುನಕ್&quot; ಅನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿದೇಶಿ ಗಣ್ಯರು ಮತ್ತು ಸುದ್ದಿ ಮೂಲಗಳು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.{{Fact|date=July 2022}}

೧೦ [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ]] ಡೌನಿಂಗ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್, ೧೭೩೨ ರಿಂದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ನಿವಾಸದ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ ; ಅವರು ಅದರ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ೧೯೧೭ ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಲಾದ ಬಕಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಶೈರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಚೆಕರ್ಸ್, ದೇಶದ ಮನೆಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಾಗಿ ದೇಶದ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವಿಕೆಯಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.

== ನಿವೃತ್ತಿ ಗೌರವಗಳು ==
ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ, ಸಾರ್ವಭೌಮರು ಪ್ರಧಾನಿಗೆ ಕೆಲವು ಗೌರವ ಅಥವಾ ಘನತೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ನೀಡಲಾಗುವ ಗೌರವವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಆದರೆ ಏಕರೂಪವಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಯುಕೆ ಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಿರಿಯ ಶ್ರೇಣಿಯ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಗಾರ್ಟರ್‌ನ ಸದಸ್ಯತ್ವವಾಗಿದೆ. ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ನೈಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಗಾರ್ಟರ್ (ಕೆಜಿ) ರಚಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸವು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ. ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯೊಬ್ಬರು ನಿವೃತ್ತರಾದ ನಂತರ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗೌರವವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಗಾರ್ಟರ್ ಬದಲಿಗೆ ನೈಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಥಿಸಲ್ (ಕೆಟಿ) ನ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಗೌರವವನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕಾಮನ್ಸ್‌ನಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಲಾರ್ಡ್ಸ್‌ಗೆ ಏರಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೆ, ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪೀರೇಜ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಕಿವಿಯೋಲೆ ಆಗಿತ್ತು. [n 4] ೧೯೬೩ ರಲ್ಲಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಮಿಲನ್‌ಗೆ ಅಂತಹ ಕೊನೆಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ತೊರೆದ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅಸಾಧಾರಣವಾಗಿ  ಅವರು ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಕ್‌ಟನ್‌ನ ಅರ್ಲ್ ಆದರು,

ಮ್ಯಾಕ್‌ಮಿಲನ್‌ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳಾದ [[ಅಲೆಕ್ ಡಗ್ಲಸ್ ಹ್ಯೂಮ್|ಅಲೆಕ್ ಡೌಗ್ಲಾಸ್-ಹೋಮ್]], ಹೆರಾಲ್ಡ್ ವಿಲ್ಸನ್, ಜೇಮ್ಸ್ ಕ್ಯಾಲಘನ್ ಮತ್ತು [[ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಥ್ಯಾಚರ್]], ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಜೀವನ ಗೆಳೆಯರು (ಆದರೂ ಡೌಗ್ಲಾಸ್-ಹೋಮ್ ಈ ಹಿಂದೆ ಅವರ ಆನುವಂಶಿಕ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಲ್ ಆಫ್ ಹೋಮ್ ಎಂದು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರು). ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ಹೀತ್, ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಮೇಜರ್ ಮತ್ತು ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಟೋನಿ ಬ್ಲೇರ್ ನಂತರ ನೈಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಗಾರ್ಟರ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರೂ, ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಹೀತ್ ಅವರು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಪೀರೇಜ್ ಅನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ೧೯೯೦ ರಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾಗಲು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ತನಗೆ ಅಥವಾ ಭವಿಷ್ಯದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಗೌರವಗಳನ್ನು ಅವರು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು.

ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ [[ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಥ್ಯಾಚರ್]] (೧೯೭೯-೧೯೯೦) ೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೩ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. ಆಕೆಯ ಮರಣವು ೧೯೫೫ ರಿಂದ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ (೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಲ್ ಬಾಲ್ಡ್ವಿನ್ ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ ಅಟ್ಲೀಯ ಅರ್ಲ್ಡಮ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು) ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಲಾರ್ಡ್ಸ್ನ ಸದಸ್ಯತ್ವವು ಯಾವುದೇ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ, ಇದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ೨೦೨೨ ರಂತೆ ಪ್ರಕರಣ.

== ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕರ್ತವ್ಯ ವೆಚ್ಚ ಭತ್ಯೆ (ಪಿಡಿಸಿಎ) ==
ಎಲ್ಲಾ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಉಂಟಾದ ಸಂಬಳ ಅಥವಾ ಕಚೇರಿ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ಹಕ್ಕು ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಖಾಸಗಿ ಅಥವಾ ಸಂಸದೀಯ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಗೆ ಪಾವತಿಸಲು ಭತ್ಯೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಆಫೀಸ್ ಹಣಕಾಸು ತಂಡವು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಗರಿಷ್ಠ ಮೊತ್ತವು £೧೧೫೦೦೦ ಆಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಪಿಂಚಣಿ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ 10%. ಈ ಮಿತಿಯನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೇಮಕಾತಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದಿಸಬಹುದು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gov.uk/government/publications/public-duty-cost-allowance/public-duty-costs-allowance-guidance|title=Public Duty Costs Allowance guidance|website=GOV.UK|language=en|access-date=2022-11-02}}&lt;/ref&gt;

== ಸಹ ನೋಡಿ ==

=== ವಿವಿಧ ಮಾನದಂಡಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳು ===
 
ಎಲ್ಲಾ ಪಟ್ಟಿಗಳು: ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳು

=== ಇತರ ಸಂಬಂಧಿತ ಪುಟಗಳು ===
 
ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಂಬಂಧಿತ ಪುಟಗಳು: ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು

== ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ==
{{Notelist}}

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{Reflist}}

=== ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ ===
 

== ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ ==

* {{Cite journal|last=Denver|first=David|last2=Garnett|first2=Mark|date=2012|title=The popularity of British prime ministers.|journal=British Journal of Politics and International Relations|volume=14|issue=1|pages=57–73|doi=10.1111/j.1467-856X.2011.00466.x}}
* {{Cite journal|last=Kaarbo|first=Juliet|last2=Hermann|first2=Margaret G.|date=1998|title=Leadership styles of prime ministers: How individual differences affect the foreign policymaking process.|url=http://panel.inkuba.com/sites/2/archivos/Leadership%203.pdf|journal=Leadership Quarterly|volume=9|issue=3|pages=243–263|doi=10.1016/S1048-9843(98)90029-7}}
* {{Cite book|title=The British Prime Minister'|date=1985|publisher=Duke University Press|editor-last=King|editor-first=Anthony Stephen}}
* {{Cite journal|last=Langer|first=Ana Inés|date=2007|title=A historical exploration of the personalisation of politics in the print media: The British Prime Ministers (1945–1999).|journal=Parliamentary Affairs|volume=60|issue=3|pages=371–387|doi=10.1093/pa/gsm028}}
* {{Cite book|title=The Impossible Office? The History of the British Prime Minister|last=Seldon|first=Anthony|last2=Meakin|first2=Jonathan|last3=Thoms|first3=Illias|date=2021|publisher=ambridge University Press|isbn=9781316515327|ol=34770382M}}
* {{Cite book|title=Understanding Prime-Ministerial Performance: Comparative Perspectives|last=Strangio|first=Paul|last2=Hart|first2=Paul 't|last3=Walter|first3=James|date=2013|publisher=Oxford University Press|isbn=9780199666423}}
* {{Cite journal|last=Theakston|first=Kevin|last2=Gill|first2=Mark|date=2006|title=Rating 20th-century British prime ministers.|journal=British Journal of Politics and International Relations|volume=8|issue=2|pages=193–213|doi=10.1111/j.1467-856x.2006.00220.x}}
* {{Cite book|title=The Prime Ministers: From Robert Walpole to Margaret Thatcher|last=Thomson|first=George Malcolm|date=1980|publisher=Secker &amp; Warburg}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==

* [https://www.gov.uk/government/organisations/prime-ministers-office-10-downing-street#content ಸಂಖ್ಯೆ 10 ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್]
* [http://www.parliament.uk ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನ ಸಂಸತ್ತಿನ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್]
* [http://www.archontology.org/nations/uk/bpm/ ಕ್ರೌನ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು: 1730–2006]
&lt;nowiki&gt;
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]]&lt;/nowiki&gt;

[[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]]</text>
      <sha1>1g2240a1qups9whevlm3o3l4e8wklm7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಶಕ್ತಿ ಸಾಮಂತ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>147148</id>
    <revision>
      <id>1373664</id>
      <parentid>1364613</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T10:23:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FluteWarrior</username>
        <id>99457</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|0|0 */</comment>
      <origin>1373664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19597" sha1="d4ysj7k9ryozqipla6a8k5hsgxaaaxt" xml:space="preserve">{{Infobox person
|name = ಶಕ್ತಿ ಸಾಮಂತ
|image = Shakti Samanta (1926 – 2009).jpg
|caption = 
| native_name_lang = bn
|birth_date = {{Birth date|df=yes|1926|1|13}}
|birth_place =ಬುರ್ದ್ವಾನ್, ಬೆಂಗಾಲ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಇಂದಿನ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]], [[ಭಾರತ]])
|death_date =೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೯ (ವಯಸ್ಸು ೮೩)
|death_place =ಮುಂಬೈ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಭಾರತ
|spouse =
|occupation=ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಸ್ಥಾಪಕ &quot;ಶಕ್ತಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್&quot; (೧೯೫೭)
|years_active = ೧೯೫೫–೨೦೦೨
}}
'''ಶಕ್ತಿ ಸಾಮಂತ''' (೧೩ ಜನವರಿ ೧೯೨೬ - ೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೯) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ [[ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ]] ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ೧೯೫೭ ರಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದು ''ಆನಂದ್ ಆಶ್ರಮ್'' (೧೯೭೭), ಅನುಸಂಧನ್ / ''ಬರ್ಸಾತ್ ಕಿ ಏಕ್ ರಾತ್'' (೧೯೮೧) ನಂತಹ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ''ಅನಯ್ ಅಭಿಚಾರ್'' (೧೯೮೨) '','' ಹೌರಾ ಸೇತುವೆ ''(೧೯೫೮),'' ಇನ್ಸಾನ್ ಜಾಗ್ ಉಥಾ ''(೧೯೫೯),'' ಚೈನಾ ಟೌನ್ ''(೧೯೬೨),'' ಕಾಶ್ಮೀರ್ ಕಿ ಕಲಿ ''(೧೯೬೪),'' ಆನ್ ಈವ್ನಿಂಗ್ ಇನ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ''(೧೯೬೭),'' ಆರಾಧನಾ ''(೧೯೬೯),'' ಕಟಿ ಪತಂಗ್ ''(೧೯೭೧), ಮತ್ತು'' ಅಮರ್ ಪ್ರೇಮ್ ''(೧೯೭೨),'' ಅಮಾನುಷ್ ''.''.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.screenindia.com/news/Reinventing-itself/396722/|title=Reinventing itself|date=12 December 2008|access-date=1 April 2010|archive-url=https://archive.today/20120909084353/http://www.screenindia.com/news/Reinventing-itself/396722/|archive-date=9 September 2012|publisher=Screen}}&lt;/ref&gt;

ಅವರು ''ಆರಾಧನಾ'' (೧೯೬೯), ''ಅನುರಾಗ್'' (೧೯೭೩) ಮತ್ತು ''ಅಮಾನುಷ್'' ಗಾಗಿ [[ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ]] [[ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು]] ಪಡೆದರು. ಇದು ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಈ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ಇಂಡೋ-ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಜಂಟಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಆರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು.

== ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ==
ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಬಂಗಾಳ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಪುರ್ಬಾ ಬರ್ಧಮಾನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೊಕ್ರಾ (ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸ್: ರೈನಾ) ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು [[ದೆಹರಾದೂನ್‌|ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಪಡೆದರು, ಅವರ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನೊಂದಿಗೆ ಉಳಿದರು. ಅವರು ೧೯೪೪ ರಲ್ಲಿ [[ಕಲ್ಕತ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ]] ಪದವಿ ಪಡೆದರು.

== ವೃತ್ತಿ ==
ತನ್ನ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರು ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ [[ಬಾಲಿವುಡ್|ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ]] ನಟನಾಗಲು ಬಯಸಿದ್ದರು, ಆದ್ದರಿಂದ ನಗರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾದರು. ಅವರು ಮುಂಬೈನಿಂದ ಸುಮಾರು ೨೦೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ ದಾಪೋಲಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪಡೆದರು.&lt;ref&gt;[http://www.screenindia.com/news/Golden-banner/333458/ Golden banner] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129052828/http://www.screenindia.com/news/Golden-banner/333458/ |date=2011-01-29 }}  Rajiv Vijayakar. ''Screen'', 11 July 2008.&lt;/ref&gt; ಅವರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೧೯೪೮ ರಲ್ಲಿ [[ರಾಜ್ ಕಪೂರ್]] ಅಭಿನಯದ ''ಸನ್ಹೇರೆ ದಿನ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸತೀಶ್ ನಿಗಮ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಜ್ಞಾನ್ ಮುಖರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಫಣಿ ಮಜುಂದಾರ್ ಅವರಂತಹ ನಿರ್ದೇಶಕರೊಂದಿಗೆ [[ಬಾಂಬೆ ಟಾಕೀಸ್]], ''ತಮಾಶಾ'', ''ಬಾದ್ಬಾನ್'' ಮತ್ತು ''ಧೋಬಿ ಡಾಕ್ಟರ್'' ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ೧೯೫೪ ರಲ್ಲಿ ಕರಣ್ ದಿವಾನ್, ಉಷಾ ಕಿರಣ್, ಶಶಿಕಲಾ ಮತ್ತು [[ಪ್ರಾಣ್ (ನಟ)|ಪ್ರಾಣ್]] &lt;ref name=&quot;gold&quot;&gt;[http://www.screenindia.com/news/Golden-banner/333458/ Golden banner] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129052828/http://www.screenindia.com/news/Golden-banner/333458/ |date=2011-01-29 }} Rajiv Vijayakar. ''Screen'', 11 July 2008.&lt;/ref&gt; ನಟಿಸಿದ ಸಾಮಂತ ಅವರ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದಾಗ ಅವರು ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ವಿರಾಮ ಪಡೆದರು.  ಅವರ ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳಾದ ''ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್'' (೧೯೫೬), ''ಶೆರೂ'' ''.'' (೧೯೫೬), ''ಡಿಟೆಕ್ಟಿವ್'' (೧೯೫೭) ಮತ್ತು ''ಹಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್'' (೧೯೫೭). ಅವರು ೧೯೫೭ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪನಿ, ''ಶಕ್ತಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್'' ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.  ಅವರ ಸ್ವತಂತ್ರ ಬ್ಯಾನರ್‌ನ ಮೊದಲ ಬಿಡುಗಡೆ ಕೊಲೆ-ಮಿಸ್ಟರಿ ''ಹೌರಾ ಸೇತುವೆ'', [[ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್ (ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರನಟ)|ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್]] ಮತ್ತು [[ಮಧುಬಾಲಾ]]. [[ಓ. ಪಿ. ನಯ್ಯರ್|ಓ ಪಿ ನಯ್ಯರ್]] ಅವರ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ 'ಐಯೆ ಮೆಹರ್ಬಾನ್' ಎಂಬ ಕ್ರೂನಿಂಗ್ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ [[ಗೀತಾ ದತ್]] ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ [[ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ]] ಹಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಮಧುಬಾಲಾ ಅವರ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರವು ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಹಿಟ್ ಆಯಿತು; ಇದು ಒಂದು ತಿರುವು.&lt;ref name=&quot;five&quot;/&gt;  [[ಸುನಿಲ್ ದತ್]] ಮತ್ತು [[ಮಧುಬಾಲಾ]] ಅಭಿನಯದ ''ಇನ್ಸಾನ್ ಜಾಗ್ ಉತಾ'' (೧೯೫೯) ದೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅದು ವಿಫಲವಾದಾಗ, ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ದಶಕದವರೆಗೆ ಮನರಂಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಮರಳಿದರು,''ಆರಾಧನಾ'' (1969) )ದೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಮರಳಿದರು,&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/holnus/009200904101732.htm|title=Bollywood will miss wizard of entertainment Shakti Samanta|date=10 April 2009|work=The HIndu|access-date=4 May 2013}}&lt;/ref&gt;

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಸಾಮಂತ ಅವರು ೩೭ [[ಬಾಲಿವುಡ್|ಹಿಂದಿ]] ಮತ್ತು ೬ ಬಂಗಾಳಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ೪೩ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ''ಹೌರಾ ಬ್ರಿಡ್ಜ್'', ''ಚೈನಾ ಟೌನ್'', ''ಕಾಶ್ಮೀರ್ ಕಿ ಕಲಿ'', ''ಸಾವನ್ ಕಿ ಘಾಟಾ'' ಮತ್ತು ''ಆನ್ ಈವ್ನಿಂಗ್ ಇನ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್'', ಅವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಗಳು. ಅವರು ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ''ಅಮಾನುಷ್'' ಅವರೊಂದಿಗೆ [[ಹಿಂದಿ]] ಮತ್ತು [[ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ|ಬಂಗಾಳಿ]] ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಡಬಲ್ ಆವೃತ್ತಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ [[ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ|ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ]] ನಡುವೆ ಮೊದಲ ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣದ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿದರು.

೧೯೫೦ ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೬೦ ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದವರೆಗೆ [[ಶಮ್ಮಿ ಕಪೂರ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ನಿರ್ದೇಶಕರಲ್ಲಿ ಸಾಮಂತ ಒಬ್ಬರು. ನಂತರ ಶರ್ಮಿಳಾ ಟ್ಯಾಗೋರ್, ರಾಜೇಶ್ ಖನ್ನಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ''ಆರಾಧನಾ'', ''ಕಟಿ ಪತಂಗ್'', ''ಅನುರೋಧ್'' ಮತ್ತು ''ಅಮರ್ ಪ್ರೇಮ್'' ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ಅಮಿತಾಭ್ ಬಚ್ಚನ್|ಅಮಿತಾಬ್ ಬಚ್ಚನ್]] ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ದೊಡ್ಡ ಹಿಟ್ ಆಗಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://buzz18.in.com/features/movies/top-10-filmmakers-out-of-job/80211/0 |title=Shakti Samanta – Films as director: 43 |access-date=2022-11-27 |archive-date=2009-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090415004507/http://buzz18.in.com/features/movies/top-10-filmmakers-out-of-job/80211/0 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಅವರ ಕೆಲವು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಮಗ ಅಶಿಮ್ ಸಾಮಂತ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಕೆಲವು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;[http://www.screenindia.com/old/fullstory.php?content_id=9854 Great Gambler] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090215152817/http://www.screenindia.com/old/fullstory.php?content_id=9854 |date=2009-02-15 }} Screen''.&lt;/ref&gt; ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ, ಶಕ್ತಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ 'ಆರಾಧನಾ ಸೌಂಡ್ ಸರ್ವೀಸ್' ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು, ಇದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಿಯೊ ಪೋಸ್ಟ್-ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಸೌಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಅದು [[ಬಾಲಿವುಡ್]] ಮತ್ತು ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;five&quot;&gt;[http://www.screenindia.com/story.php?id=396722&amp;pg=-1 Five decades of Shakti Films] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090415003610/http://www.screenindia.com/story.php?id=396722&amp;pg=-1 |date=2009-04-15 }} ''Screen'', 12 December 2008.&lt;/ref&gt;

೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೯ ರಂದು ಸರಿಸುಮಾರು ಸಂಜೆ ೫ ಗಂಟೆಗೆ, ಫಿಸಿಯೋಥೆರಪಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಸಾಮಂತ ಅವರು ತಮ್ಮ ಉಪನಗರದ ಸಾಂಟಾ ಕ್ರೂಜ್ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನದಿಂದ ನಿಧನರಾದರು.&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/Mumbai/Veteran-film-maker-S-Samanta-passes-away/articleshow/4382407.cms Veteran film-maker S Samanta passes away] ''The Times of India'' Friday, 10 April 2009.&lt;/ref&gt; ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ಅವರು ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;hin&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/holnus/009200904101732.htm|title=Bollywood will miss wizard of entertainment Shakti Samanta|date=10 April 2009|work=The HIndu|access-date=4 May 2013}}&lt;/ref&gt;

== ಪರಂಪರೆ ==
ಅಮಿತಾಭ್ ಬಚ್ಚನ್ ಮತ್ತು ರಾಖೀ ಅಭಿನಯದ ಅವರ ಮೂರು ಕ್ಲಾಸಿಕ್‌ಗಳಾದ ''ಹೌರಾ ಬ್ರಿಡ್ಜ್'', ''ಆರಾಧನಾ'' ಮತ್ತು ''ಬರ್ಸಾತ್ ಕಿ ಏಕ್ ರಾತ್'', ' ಪ್ರಿತೀಶ್ ನಂದಿ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್' ಮೂಲಕ ಅನಿಮೇಷನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ &lt;ref&gt;[http://www.business-standard.com/india/storypage.php?tp=on&amp;autono=26630 PNC to remake 3 classics in animated form] ''Business Standard'' Reporter / Mumbai ''17 August 2007''.&lt;/ref&gt;.

== ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆ ==
''ಆರಾಧನಾ'', ''ಅನುರಾಗ್'' ಮತ್ತು ''ಅಮಾನುಷ್'' ಗಾಗಿ ಸಾಮಂತ &quot; [[ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ]] &quot; ಫಿಲ್ಮ್ [[ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು]] ಪಡೆದರು.&lt;ref&gt;[https://www.imdb.com/name/nm0759662/awards Awards] ''Internet Movie Database''.&lt;/ref&gt; ಅವರು ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಝೀ ಸಿನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಝೀ ಮತ್ತು ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಹಲವಾರು ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕೆಲವು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು [[ಬರ್ಲಿನ್]], [[ತಾಷ್ಕೆಂಟ್]], ಮಾಸ್ಕೋ, [[ಕೈರೋ]] ಮತ್ತು [[ಬೈರುತ್|ಬೈರುತ್‌ನಲ್ಲಿ]] ನಡೆದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿವೆ.

ಸಮಂತಾ ಅವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಸಂಘದಲ್ಲಿ ೫ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;[http://www.indianexpress.com/res/web/pIe/ie/daily/19980930/27350124.html Shakti Samanta elected IMPPA president] ''[[ಇಂಡಿಯನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌|Indian Express]]'', Wednesday, 30 September 1998.&lt;/ref&gt;  ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಶನ್ ( ಸಿಬಿಎಫ್‌ಸಿ ) ಅಲ್ಲಿ ೭ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು 2 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ]] ಸತ್ಯಜಿತ್ ರೇ ಫಿಲ್ಮ್ ಅಂಡ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.

== ಚಿತ್ರಕಥೆ ==

; ನಿರ್ದೇಶಕ

* ''ಬಹು'' (೧೯೫೫)
* ''ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್'' (೧೯೫೬)
* ''ಹಿಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್'' (೧೯೫೭)
* ''ಶೆರೂ'' (೧೯೫೭)
* ''ಹೌರಾ ಸೇತುವೆ'' (೧೯೫೮)
* ''ಡಿಟೆಕ್ಟಿವ್'' (೧೯೫೮)
* ''ಇನ್ಸಾನ್ ಜಾಗ್ ಉತಾ'' (೧೯೫೯)
* ''ಜಾಲಿ ಟಿಪ್ಪಣಿ'' (೧೯೬೦)
* ''ಸಿಂಗಾಪುರ'' (೧೯೬೦)
* ''ಇಸಿ ಕಾ ನಾಮ್ ದುನಿಯಾ ಹೈ'' (೧೯೬೨)
* ''ನಾಟಿ ಬಾಯ್'' (೧೯೬೨)
* ''ಚೈನಾ ಟೌನ್'' (೧೯೬೨)
* ''ಏಕ್ ರಾಜ್'' (೧೯೬೩)
* ''ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಿ ಕಲಿ'' (೧೯೬೪)
* ''ಸಾವನ್ ಕಿ ಘಾಟಾ'' (೧೯೬೬)
* ''ಆನ್ ಈವ್ನಿಂಗ್ ಇನ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್'' (೧೯೬೭)
* ''ಆರಾಧನಾ'' (೧೯೬೯)
* ''ಕಟಿ ಪತಂಗ್'' (೧೯೭೦)
* ''ಪಾಗ್ಲಾ ಕಹಿಂ ಕಾ'' (೧೯೭೦)
* ''ಜಾನೆ-ಅಂಜಾನೆ'' (೧೯೭೧)
* ''ಅಮರ್ ಪ್ರೇಮ್'' (೧೯೭೧)
* ''ಅನುರಾಗ್'' (೧೯೭೨)
* ''ಚಾರಿತ್ರಹೀನ್'' (೧೯೭೪)
* ''ಅಜನಾಬೀ'' (೧೯೭೪)
* ''ಅಮಾನುಷ್'' (೧೯೭೫)
* ''ಮೆಹಬೂಬ'' (೧೯೭೬)
* ''ಅನುರೋಧ್'' (೧೯೭೭)
* ''ಆನಂದ ಆಶ್ರಮ'' (೧೯೭೭)
* ''ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಗ್ಯಾಂಬ್ಲರ್'' (೧೯೭೯)
* ''ಖ್ವಾಬ್'' (೧೯೮೦)
* ''ಬರ್ಸಾತ್ ಕಿ ಏಕ್ ರಾತ್'' (೧೯೮೧)
* ''ಆಯಾಶ್'' (೧೯೮೨)
* ''ಆವಾಜ್'' (೧೯೮೪)
* ''ಅಲಗ್ ಅಲಗ್'' (೧೯೮೫)
* ''ಆರ್ ಪಾರ್'' (೧೯೮೫)
* ''ಅನ್ಯ ಅಬಿಚಾರ್'' (೧೯೮೫)
* ''ಅಂಧ ಬಿಚಾರ್'' (೧೯೯೦)
* ''ದುಶ್ಮನ್'' (೧೯೯೦)
* ''ಗೀತಾಂಜಲಿ'' (೧೯೯೩)
* ''ದೇವದಾಸ್'' (೨೦೦೨)

; ನಿರ್ಮಾಪಕ

* ''ಬಾಲಿಕಾ ಬಾಧು'' (೧೯೭೬)
* ''ಅಚೇನಾ ಅತಿಥಿ'' (೧೯೯೭) &lt;ref&gt;[http://www.upperstall.com/people/shakti-samanta Shakti Samanta – Filmography] ''Upperstall.com''.&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{Reflist}}
&lt;nowiki&gt;
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:೨೦೦೯ ನಿಧನ]]
[[ವರ್ಗ:೧೯೨೬ ಜನನ]]
[[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]]&lt;/nowiki&gt;

[[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]]</text>
      <sha1>d4ysj7k9ryozqipla6a8k5hsgxaaaxt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ತಾನಾ ಸರೋವರ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>147229</id>
    <revision>
      <id>1373623</id>
      <parentid>1349610</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T15:14:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kamath 06</username>
        <id>99412</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|0|1 */</comment>
      <origin>1373623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29386" sha1="ii5i10rkwxvansesnhl5ene6514uvut" xml:space="preserve">{{Infobox body of water
| name = ತಾನಾ ಸರೋವರ
| image = lake tana.jpg
| caption = ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ತಾನಾ ಸರೋವರ (ಎಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೧).
| image_bathymetry = 
| caption_bathymetry = 
| coords = 
| type = 
| inflow = 
| outflow =
| catchment = 
| basin_countries = 
| length = ೮೪ಕಿ.ಮೀ
| width = ೬೬ ಕಿ.ಮೀ
| area = 
| depth = 
| max-depth =೧೫ ಮೀ.
| residence_time = 
| shore = 
| elevation = 
| islands = 
| cities = 
&lt;!--      Map      --&gt;
| pushpin_map             = ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ
| pushpin_label_position  = 
| pushpin_map_alt         = ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದ ತಾನಾ ಸರೋವರದ ಸ್ಥಳ.
| pushpin_map_caption     = 
&lt;!--   Below       --&gt;  
| website            = 
| reference          = 
}}

'''ತಾನಾ''' ಸರೋವರ [[ಇತಿಯೋಪಿಯ|ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದ]] ಅತಿದೊಡ್ಡ [[ಸರೋವರ|ಸರೋವರವಾಗಿದೆ]]  {{Sfn|Garstin|Cana|1911}} )ಮತ್ತು ಬ್ಲೂ ನೈಲ್‌ನ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾಯುವ್ಯ ಇಥಿಯೋಪಿಯನ್ ಹೈಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ನ ಅಂಹರಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಸರೋವರವು ಸರಿಸುಮಾರು ೮೪ ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದ, ೬೬ ಕಿ.ಮೀ. ಅಗಲವಿದೆ, ಗರಿಷ್ಠ ಆಳ ೧೫ ಮೀ.,&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Statistical Abstract of Ethiopia|year=1967–68}}&lt;/ref&gt;   ಮತ್ತು ೧೭೮೮ ಮೀ.ಎತ್ತರವಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.esa.int/Our_Activities/Observing_the_Earth/Lake_Tana_source_of_the_Blue_Nile|title=Lake Tana, source of the Blue Nile|date=5 November 2004|website=Observing the Earth|publisher=European Space Agency|access-date=4 November 2013}}&lt;/ref&gt; ತಾನಾ ಸರೋವರವನ್ನು ಗಿಲ್ಗೆಲ್ ಅಬಯ್, ರೆಬ್ ಮತ್ತು ಗುಮಾರಾ ನದಿಗಳು ಪೋಷಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರ ಮೇಲ್ಮೈ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವು ೩೦೦೦ ದಿಂದ ೩೫೦೦ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ಇದೆ. ಇದು ಋತು ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸರೋವರವು ಬ್ಲೂ ನೈಲ್‌ಗೆ ಹರಿಯುವ ನಿಯಂತ್ರಣ ತಂತಿಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ನಂತರ ಸರೋವರದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಬ್ಲೂ ನೈಲ್ [[ಜಲಪಾತ]](ಟಿಸ್ ಅಬ್ಬೈ) ಮತ್ತು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಹರಿವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ತಾನಾ ಸರೋವರದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಆಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅದರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.laketana-biosphere.com/ |title=Homepage of Lake Tana Biosphere Reserve |access-date=2022-11-27 |archive-date=2021-07-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210702215353/https://www.laketana-biosphere.com/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ಅವಲೋಕನ ==
[[ಚಿತ್ರ:Lake_Tana,_Ethiopia.jpg|left|thumb| ತಾನಾ ಸರೋವರದ ಮೇಲಿನ ನೋಟಗಳು]]
[[ಚಿತ್ರ:Island_Church_(2401612298).jpg|left|thumb| ತಾನಾ ಸರೋವರದ ದ್ವೀಪ ಚರ್ಚ್]]
[[ಚಿತ್ರ:Zege_Peninsula_Tour_Guide.jpg|left|thumb| ಝೆಜ್ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾದ ಮಠದಲ್ಲಿ ಊಟದ ಸಮಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಕಲ್ಲನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೊಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ]]
[[ಚಿತ್ರ:Blue_Nile.jpg|left|thumb| ತಾನಾ ಸರೋವರದಿಂದ ಅದರ ಹೊರಹರಿವಿನ ಮೂಲಕ ನೀಲಿ ನೈಲ್ ನದಿಯ ಪ್ರಾರಂಭ]]
[[ಚಿತ್ರ:BahirDarResort.jpg|left|thumb| ಬಹಿರ್ ದಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ತಾನಾದಲ್ಲಿರುವ ರೆಸಾರ್ಟ್ ಹೋಟೆಲ್]]
ತಾನಾ ಸರೋವರವು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು, ಸುಮಾರು ೫ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ಲೆಸ್ಟೋಸೀನ್ ಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನದಿಗಳ ಒಳಹರಿವಿನ ಹಾದಿಯನ್ನು ಇದ್ಯೌ ತಡೆದಿತ್ತು.&lt;ref name=&quot;springer&quot;&gt;{{Cite book|title=The Nile|last=Vijverberg|first=Jacobus|last2=Sibbing|first2=Ferdinand A.|last3=Dejen|first3=Eshete|year=2009|isbn=978-1-4020-9725-6|series=Monographiae Biologicae|volume=89|pages=163–192|chapter=Lake Tana: Source of the Blue Nile|doi=10.1007/978-1-4020-9726-3_9}}&lt;/ref&gt;

ಸರೋವರವು ಮೂಲತಃ ಇಂದಿನದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು. ಏಳು ದೊಡ್ಡ ಶಾಶ್ವತ ನದಿಗಳು  ಮತ್ತು ೪೦ ಸಣ್ಣ ಕಾಲೋಚಿತ ನದಿಗಳನ್ನು ಸರೋವರವನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತವೆ. ಸರೋವರದ ಮುಖ್ಯ ಉಪನದಿಗಳು ಗಿಲ್ಗೆಲ್ ಅಬ್ಬೆ (ಲಿಟಲ್ ನೈಲ್ ನದಿ), ಮತ್ತು ಮೆಗೆಚ್, ಗುಮಾರಾ ಮತ್ತು ರಿಬ್ ನದಿಗಳು.&lt;ref name=&quot;springer&quot;/&gt;

ತಾನಾ ಸರೋವರವು ಹಲವಾರು ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಸರೋವರದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಳೆದ ೪೦೦ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸುಮಾರು ೬ ಅಡಿ (೧.೮ ಮೀ) ಕುಸಿದಿದೆ. ಮನೋಯೆಲ್ ಡಿ ಅಲ್ಮೇಡಾ (೧೭ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್|ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್]] ಮಿಷನರಿ) ಪ್ರಕಾರ, ೨೧ ದ್ವೀಪಗಳಿದ್ದವು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಏಳರಿಂದ ಎಂಟು ಮಠಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.&lt;ref name=&quot;Beckham&quot; /&gt; ೧೭೭೧ ರಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಬ್ರೂಸ್ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ, ಸ್ಥಳೀಯರು ೪೫ ಜನವಸತಿ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ಗಮನಿಸಿದರು, ಆದರೆ &quot;ಸಂಖ್ಯೆಯು ಸುಮಾರು ಹನ್ನೊಂದು ಇರಬಹುದು&quot; ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;Beckham&quot; /&gt; ಆಂಟನ್ ಸ್ಟೆಕರ್, ೧೮೮೧ ರಲ್ಲಿ ಸರೋವರದ ವಿವರವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಗಣನೀಯವಾಗಿ ನಿಖರವಾದ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದರು, {{Sfn|Garstin|Cana|1911}} ಮತ್ತು ೪೪ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=h742AAAAMAAJ&amp;pg=PA73|title=The Source of the Blue Nile: A Record of a Journey Through the Soudan to Lake Tsana in Western Abyssinia, and of the Return to Egypt by the Valley of the Atbara|last=Hayes|first=A.J.|publisher=Smith, Elder &amp; Company|year=1905|page=73|access-date=2021-05-28}}&lt;/ref&gt; ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ೩೭ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ೧೯ ಮಠಗಳು ಅಥವಾ ಚರ್ಚ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;Beckham&quot;&gt;C.F. Beckham and G.W.B. Huntingford, ''Some Records of Ethiopia, 1593-1646'', (series 2, no. 107; London: [[Hakluyt Society]], 1954), p. 35 and note.&lt;/ref&gt;

ಪ್ರಾಚೀನ ಇಥಿಯೋಪಿಯನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ಮತ್ತು ಇಥಿಯೋಪಿಯನ್ ಚರ್ಚ್‌ನ ಸಂಪತ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದ್ವೀಪ ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ (ಕೆಬ್ರಾನ್ ಗೇಬ್ರಿಯಲ್, ಉರಾ ಕಿಡಾನೆ ಮೆಹ್ರೆಟ್, ನರ್ಗಾ ಸೆಲಾಸಿ, ಡಾಗಾ ಎಸ್ಟಿಫಾನೋಸ್, ರೆಮಾದ ಮೆಧನೆ ಅಲೆಮ್, ಕೋಟಾ ಮರ್ಯಮ್ ಮತ್ತು ಮೆರ್ಟೋಲಾ ಮರಮ್ ಸೇರಿದಂತೆ). ತಾನಾ ಕ್ವಿರ್ಕೋಸ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ ಬಿ. ಹೆನ್ಜೆಗೆ ತೋರಿಸಲಾದ ಬಂಡೆಯೊಂದಿದೆ, ಅದರ ಮೇಲೆ [[ಸಂತ ಮೇರಿ|ವರ್ಜಿನ್ ಮೇರಿ]] [[ಈಜಿಪ್ಟ್|ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಿಂದ]] ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು; ಇಥಿಯೋಪಿಯಾಕ್ಕೆ [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್]] ಧರ್ಮವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಫ್ರುಮೆಂಟಿಯಸ್ ಅನ್ನು &quot;ತಾನಾ ಚೆರ್ಕೋಸ್ನಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು.  ಯೆಕುನೊ ಆಮ್ಲಾಕ್ ಅವರ ದೇಹವನ್ನು ಡಾಗಾ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಮಠದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಡಾಗಾದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿಗಳಿರುವ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ದಾವಿಟ್ I, ಜರಾ ಯಾಕೋಬ್, ಝಾ ಡೆಂಗೆಲ್ ಮತ್ತು ಫಾಸಿಲೈಡ್ಸ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ತಾನಾ ಸರೋವರದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವೀಪಗಳೆಂದರೆ ಡೆಕ್, ಮಿತ್ರಹಾ, ಗೆಲಿಲಾ ಜಕಾರಿಯಾಸ್, ಹಲಿಮುನ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಗುಡಾ.

ಮಠಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನದ ಡೆಬ್ರೆ ಮರಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ನರ್ಗಾ ಸೆಲಾಸಿ, ತಾನಾ ಕಿರ್ಕೋಸ್ (ಅದನ್ನು ಆಕ್ಸಮ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಮೊದಲು ಒಪ್ಪಂದದ ಆರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ), ಮತ್ತು ಉರಾ ಕಿಡಾನೆ ಮೆಹ್ರೆಟ್, ಅದರ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ದೋಣಿ ಸೇವೆಯು ಬಹಿರ್ ದಾರ್ ಅನ್ನು ಡೆಕ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸರೋವರದ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ಗೋರ್ಗೋರಾದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.

ಸರೋವರದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜೆಗೆ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾ ಕೂಡ ಇದೆ. ಜೆಗೆ ಅಜ್ವಾ ಮರ್ಯಮ್ ಮಠದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.

== ನೀರಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹಗಳು ==
ಇತರ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಸರೋವರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ತಾನಾ ಸರೋವರದಲ್ಲಿನ ನೀರು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನೀರು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ [[ಕ್ಷಾರ|ಕ್ಷಾರೀಯಕ್ಕೆ]] ತಟಸ್ಥವಾಗಿರುವ [[ಪಿ ಹೆಚ್|ಪಿಎಚ್]] ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.

ಅದರ ಉಪನದಿಗಳ ಒಳಹರಿವು, ಮಳೆ ಮತ್ತು ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಋತುಮಾನದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಂದಾಗಿ, ತಾನಾ ಸರೋವರದ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೨–೨.೫ ರಷ್ಟು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯ ಆರ್ದ್ರ ಋತುವಿನ ನಂತರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವು ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಲಿನ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದ ಇತರ ಶಾಶ್ವತ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

== ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ ==
[[ಚಿತ್ರ:Lily_pads,_Lake_Tana.jpg|thumb|ತಾನಾ ಸರೋವರದ ತೀರದ ಬಳಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವ ಲಿಲಿ ಪ್ಯಾಡ್‌ಗಳು]]
ಸರೋವರವನ್ನು ಇತರ ದೊಡ್ಡ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಒಳಹರಿವು ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಹೊರಹರಿವು ಬ್ಲೂ ನೈಲ್, ಬ್ಲೂ ನೈಲ್ ಜಲಪಾತದಿಂದ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಸರೋವರವು ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಜಲಚರಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೈಲ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.&lt;ref name=&quot;FEOW&quot;&gt;Freshwater Ecoregions of the World (2008). ''[http://www.feow.org/ecoregion_details.php?eco=526 Lake Tana.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151222145008/http://www.feow.org/ecoregion_details.php?eco=526 |date=2015-12-22 }}'' Accessed 24 January 2012&lt;/ref&gt; ಸರೋವರದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಮಟ್ಟವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Vijverberg2009&quot;/&gt;

=== ಮೀನು ===
ತಾನಾ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ೨೭ ಜಾತಿಯ ಮೀನುಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ೨೦ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿವೆ.&lt;ref name=&quot;Vijverberg2009&quot;/&gt; ಇದು  ತಿಳಿದಿರುವ ಸೈಪ್ರಿನಿಡ್ ಜಾತಿಯ ಹಿಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ (ಇನ್ನೊಂದು, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನ ಲೇಕ್ ಲಾನಾವೊದಿಂದ, ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಜಾತಿಗಳಿಂದ ನಾಶವಾಗಿದೆ). ಇದು ೧೫ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವ, ೧ ಮೀ. ವರೆಗೆ ಉದ್ದ ಇರುವ, ''ಬಾರ್ಬಸ್'' ಬದಲಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾದ ''ಲ್ಯಾಬಿಯೋಬಾರ್ಬಸ್'' ಬಾರ್ಬ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ .&lt;ref name=&quot;FEOW&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;barbs1&quot;&gt;de Graaf, Dejen, Sibbing and Osse (2000). ''Barbus tanapelagius, A New Species from Lake Tana (Ethiopia): its Morphology and Ecology.'' Environmental Biology of Fishes 59 (1): 1-9.&lt;/ref&gt; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, ''ಎಲ್.'' ಅಕ್ಯುಟಿರೋಸ್ಟ್ರಿಸ್, ಎಲ್''. ಲಾಂಗಿಸ್ಸಿಮಸ್'', ಎಲ್''. ಮೆಗಾಸ್ಟೋಮಾ'' ಮತ್ತು ಎಲ್''. ಟ್ರುಟ್ಟಿಫಾರ್ಮಿಸ್''  ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಿಸ್ಸಿವೋರಸ್‍ಗಳಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಎಲ್. ಡೈನೆಲ್ಲಿ, ಎಲ್''. ಗೋರ್ಗುರಿ'', ಎಲ್''. ಮ್ಯಾಕ್ರೋಫ್ಟಾಲ್ಮಸ್'' ಮತ್ತು ಎಲ್''. ಪ್ಲಾಟಿಡೋರ್ಸಸ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೀನಹಾರಿಗಳಾಗಿವೆ''.&lt;ref name=&quot;Vijverberg2009&quot; /&gt; ಅವುಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಟೆಯೆಂದರೆ ಸಣ್ಣ ''ಎಂಟೆರೊಮಿಯಸ್'' ಮತ್ತು ''ಗರ್ರಾ'' ಜಾತಿಗಳು.&lt;ref name=&quot;Vijverberg2009&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;barbs1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;barbs2&quot;&gt;de Graaf, Megens, Samallo, Sibbing (2007). ''Evolutionary origin of Lake Tana's (Ethiopia) small Barbus species: indications of rapid ecological divergence and speciation.'' Animal Biology 57(1): 39-48.&lt;/ref&gt; ತಾನಾ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ''ಲ್ಯಾಬಿಯೋಬಾರ್ಬಸ್'' ಇತರ ವಿಶೇಷ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಎಲ್''. ಬೆಸೊ'' (ಸ್ಥಳೀಯವಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿಲ್ಲ) [[ಶೈವಲ|ಪಾಚಿಗಳನ್ನು]] ತಿನ್ನುತ್ತದೆ. ಎಲ್''. ಸುರ್ಕಿಗಳು'' ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಜಲವಾಸಿ ಸಸ್ಯಗಳು|ಮ್ಯಾಕ್ರೋಫೈಟ್‌ಗಳ]] ಮೇಲೆ, ಎಲ್''. ಗೊರ್ಗೊರೆನ್ಸಿಸ್'' ಮ್ಯಾಕ್ರೋಫೈಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು [[ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳು|ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳ]] ಮೇಲೆ, ಎಲ್''.'' ಬ್ರೆವಿಸೆಫಾಲಸ್, ಝೂಪ್ಲ್ಯಾಂಕ್ಟನ್ (ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜಾತಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯರ ಬಾಲಾಪರಾಧಿಗಳು ಝೂಪ್ಲ್ಯಾಂಕ್ಟನ್ ಅನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ)ಗಳ ಮೇಲೆ, ಎಲ್''. ಒಸ್ಸೆನ್ಸಿಸ್''  ಮ್ಯಾಕ್ರೋಫೈಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕ ಕೀಟಗಳ ಮೇಲೆ, ಮತ್ತು ಎಲ್''. ಕ್ರಾಸಿಬಾರ್ಬಿಸ್'', ಎಲ್''. ಇಂಟರ್ಮೀಡಿಯಸ್'' (ಸ್ಥಳೀಯವಲ್ಲದ ಆದರೆ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ), ಎಲ್''. ನೆಡ್ಜಿಯಾ'' ಮತ್ತು ಎಲ್''. ಟ್ಸಾನೆನ್ಸಿಸ್'' ಚಿರೊನೊಮಿಡ್ ಲಾರ್ವಾಗಳಂತಹ ಬೆಂಥಿಕ್ ಅಕಶೇರುಕಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ . ಸ್ಥಳೀಯ ''ಲ್ಯಾಬಿಯೋಬಾರ್ಬಸ್''  ಪೈಕಿ, ಎಂಟು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಸರೋವರದ ತೇವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದವುಗಳು ಕಾಲೋಚಿತವಾಗಿ ಅದರ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುತ್ತವೆ.&lt;ref name=&quot;Vijverberg2009&quot; /&gt;

''ಲ್ಯಾಬಿಯೋಬಾರ್ಬಸ್'' ಜಾತಿಯ ಹಿಂಡುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾತಿಗಳು ''ಎಂಟೆರೊಮಿಯಸ್ ಪ್ಲೆರೋಗ್ರಾಮಾ'', ''ಇ. ಟನಾಪೆಲಾಜಿಯಸ್'', ''ಗರ್ರಾ ರೆಗ್ರೆಸಸ್'' ಮತ್ತು ''ಅಫ್ರೋನೆಮಾಚಿಲಸ್ ಅಬಿಸಿನಿಕಸ್'' (ಕೇವಲ ಎರಡು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಕಲ್ಲಿನ ಲೋಚ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ) ಸೇರಿವೆ. ಉಳಿದ ಸ್ಥಳೀಯವಲ್ಲದ ಜಾತಿಗಳೆಂದರೆ ನೈಲ್ ಟಿಲಾಪಿಯಾ (ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದೆ, ಆದರೆ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಉಪಜಾತಿ ''ತಾನಾದೊಂದಿಗೆ'' ), ಇ. ಹುಮಿಲಿಸ್, ಜಿ. ಡೆಂಬೆಚಾ, ಜಿ.ಡೆಂಬಿನ್ಸಿಸ್ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಶಾರ್ಪ್‌ಟೂತ್ ಬೆಕ್ಕುಮೀನು.&lt;ref name=&quot;Vijverberg2009&quot;&gt;{{Cite book|title=The Nile|last=Vijverberg, J.|last2=F.A. Sibbing|last3=E. Dejen|publisher=Springer Science + Business Media B.V|year=2009|isbn=978-1-4020-9725-6|editor-last=H.J. Dumont|series=Monographiae Biologicae|volume=89|pages=163–193|chapter=Lake Tana: Source of the Blue Nile}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FEOW&quot;/&gt;

=== ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಬೆದರಿಕೆಗಳು ===
[[ಚಿತ್ರ:ET_Amhara_asv2018-02_img063_Lake_Tana_at_Gorgora.jpg|thumb|ವಿವಿಧ ''ಲೇಬಿಯೊಬಾರ್ಬಸ್'' ಬಾರ್ಬ್ಗಳು ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಶಾರ್ಪ್ಟೂತ್ ಕ್ಯಾಟ್ಫಿಶ್ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದಿದೆ]]
ತಾನಾ ಸರೋವರವು ದೊಡ್ಡ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ''ಲ್ಯಾಬಿಯೋಬಾರ್ಬಸ್'' ಬಾರ್ಬ್ಸ್, ನೈಲ್ ಟಿಲಾಪಿಯಾ ಮತ್ತು ಶಾರ್ಪ್‌ಟೂತ್ ಕ್ಯಾಟ್‌ಫಿಶ್ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಇಥಿಯೋಪಿಯನ್ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಲಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ೧೪೫೪ ಟನ್ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಬಹಿರ್ ದಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇಲಾಖೆಯು ಅದರ ಸಮರ್ಥನೀಯ ಮೊತ್ತದ ೧೫% ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;[http://www.fao.org/fi/fcp/en/ETH/body.htm &quot;Information on Fisheries Management in the Federal Democratic Republic of Ethiopia&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080228033847/http://www.fao.org/fi/fcp/en/ETH/body.htm |date=2008-02-28 }}, Food and Agricultural Organization (FAO), January 2003&lt;/ref&gt; ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳನ್ನು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ, ಟಿಲಾಪಿಯಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಟ್‌ಫಿಶ್ ಎರಡರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗಾತ್ರಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ''ಲ್ಯಾಬಿಯೋಬಾರ್ಬಸ್'' ಬಾರ್ಬ್‌ಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳಿಮುಖವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Vijverberg2009&quot;/&gt; ಸ್ಥಳೀಯ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳನ್ನು ಐಯುಸಿಎನ್ ನಿಂದ ಬೆದರಿಕೆ ( [[ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಜಾತಿ|ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ]] ಅಥವಾ ದುರ್ಬಲ ) ಅಥವಾ ಡೇಟಾ ಕೊರತೆ (ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಡೇಟಾ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iucnredlist.org/|title=The IUCN Red List of Threatened Species|year=2019|publisher=IUCN|access-date=18 November 2019}}&lt;/ref&gt; ೨೦೦೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಶಾಸನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಮೀನುಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Vijverberg2009&quot; /&gt;

ಇತರ ಗಂಭೀರ ಬೆದರಿಕೆಗಳೆಂದರೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಾಶ ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯ. ಬಹಿರ್ ದಾರ್ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ; ಅದರ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೇರವಾಗಿ ಕೆರೆಗೆ ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Vijverberg2009&quot;/&gt; ''ಲೇಬಿಯೊಬಾರ್ಬಸ್'' ಮತ್ತು ಇತರ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ನರ್ಸರಿಯಾಗಿರುವ ಸರೋವರದ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ತ್ವರಿತ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಸರೋವರ|ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ]] ಹಲವಾರು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ನೈಲ್ ಪರ್ಚ್‌ನಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಪರಭಕ್ಷಕ ಜಾತಿಯ ಪರಿಚಯವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಭಾವ್ಯ ಗಂಭೀರ ಅಪಾಯವಾಗಿದೆ. ತಾನಾ ಸರೋವರದ ಮೀನಹಾರಿ ''ಲ್ಯಾಬಿಯೋಬಾರ್ಬಸ್'' ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಸಮರ್ಥ ಪರಭಕ್ಷಕವಾಗಿದ್ದು ಅದು ಪರಭಕ್ಷಕನ ಉದ್ದದ ಸುಮಾರು ೧೫% ವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀನುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Vijverberg2009&quot; /&gt;

=== ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ===
[[ಚಿತ್ರ:Pelicans_on_the_lake_Tana,_Ethiopia.jpg|thumb|ತಾನಾ ಸರೋವರದ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಬಿಳಿ ಪೆಲಿಕನ್ಗಳು]]
ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವೆ, ಸರೋವರವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕೆಲವು ಅಕಶೇರುಕಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ: ಹದಿನೈದು ಜಾತಿಯ [[ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳು|ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳಿವೆ]], ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಿಹಿನೀರಿನ [[ಸ್ಪಂಜು ಪ್ರಾಣಿಗಳು|ಸ್ಪಾಂಜ್]]‍ಗಳು ಇವೆ.&lt;ref name=&quot;FEOW&quot;/&gt;

ಗ್ರೇಟ್ ವೈಟ್ ಪೆಲಿಕನ್, ಆಫ್ರಿಕನ್ ಡಾರ್ಟರ್, ಹ್ಯಾಮರ್‌ಕಾಪ್, ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು, ಆಫ್ರಿಕನ್ ಸ್ಪೂನ್‌ಬಿಲ್, ಐಬಿಸ್, [[ಬಾತುಕೋಳಿ|ಬಾತುಕೋಳಿಗಳು]], ಮಿಂಚುಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಮೀನು ಹದ್ದುಗಳಂತಹ ೮೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆರ್ದ್ರಭೂಮಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ೨೩೦ ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು ತಾನಾ ಸರೋವರದಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Vijverberg2009&quot;/&gt; ಇದು ಅನೇಕ ಪ್ಯಾಲೆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ವಲಸೆ ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆಹಾರದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;FEOW&quot;/&gt;

ಯಾವುದೇ ಮೊಸಳೆಗಳಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸರೋವರದಿಂದ ಬ್ಲೂ ನೈಲ್ ಹೊರಹರಿವಿನ ಬಳಿ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ಶೆಲ್ ಆಮೆ ಮತ್ತು ನೈಲ್ ಮಾನಿಟರ್ ಅನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.  [[ಹಿಪಪಾಟಮಸ್|ಹಿಪ್ಪೋಗಳು]] ಹೆಚ್ಚಾಗಿ  ನೈಲ್ ಹೊರಹರಿವಿನ ಬಳಿ ಇವೆ.&lt;ref name=&quot;Vijverberg2009&quot;/&gt;

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}

&lt;nowiki&gt;
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]]&lt;/nowiki&gt;

[[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]]</text>
      <sha1>ii5i10rkwxvansesnhl5ene6514uvut</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಧೂಮಾವತಿ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>147572</id>
    <revision>
      <id>1373622</id>
      <parentid>1351142</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T14:24:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FluteWarrior</username>
        <id>99457</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */</comment>
      <origin>1373622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47899" sha1="c55tgvk9i3oy5mwzlbsokhh5z60tc1h" xml:space="preserve">{{Infobox deity&lt;!--Wikipedia:WikiProject Hindu mythology--&gt;
| type = ಹಿಂದೂ
| image = Goddess Dhumavati, One of the Mahavidya - Vintage Print b.jpg
| caption =ಧೂಮಾವತಿ ದೇವಿ, ಮಹಾವಿದ್ಯೆ
| alt = 
| name = ಧೂಮಾವತಿ
| Devanagari = धूमावती
| Sanskrit_transliteration = Dhūmavatī
| affiliation = ಮಹಾವಿದ್ಯಾ, [[ದೇವಿ]], [[ಪಾರ್ವತಿ]]
| god_of = ಕಲಹ, ಒಂಟಿತನ, ಈಡೇರದ ಆಸೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಶುಭ ವಸ್ತುಗಳ ದೇವತೆ
| abode =ಸ್ಮಶಾನ ಭೂಮಿ
| mantra =ಧುಂ ಧುಂ ಧೂಮವತೀ ಸ್ವಾಹಾ
| consort = 
| weapon = 
| mount = ಕಾಗೆ

}}'''ಧೂಮಾವತಿ({{lang-sa|धूमावती}}''') ಮಹಾವಿದ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಹತ್ತು ಹಿಂದೂ [[ತಂತ್ರ|ತಾಂತ್ರಿಕ]] ದೇವತೆಗಳ ಗುಂಪು. ಧೂಮಾವತಿಯು [[ಶಾಕ್ತ ಪಂಥ|ಶಕ್ತಿ]] ಧರ್ಮದಂತಹ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ]] ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ದೇವತೆಯಾದ [[ಆದಿ ಪರಾಶಕ್ತಿ|ಮಹಾದೇವಿಯ]] ಭಯಂಕರ ಅಂಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಯಸ್ಸಾದ, ಕೊಳಕು ವಿಧವೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕಾಗೆ ಮತ್ತು ''[[ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ|ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ ಅವಧಿಯಂತಹ]]'' ಅಶುಭ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಲ್ಲದ ವಿಷಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ದೇವಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಸ್ಮಶಾನ|ಸ್ಮಶಾನದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ]] ಕುದುರೆಯಿಲ್ಲದ ರಥದ ಮೇಲೆ ಗೆಲ್ಲುವ ಬುಟ್ಟಿಯನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಅಥವಾ ಕಾಗೆಯ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.

== ಪಾತ್ರ ==
ಧೂಮಾವತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇವಲ ಅಶುಭ ಗುಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಅವಳ ಸಾವಿರ-ನಾಮಗಳ ಸ್ತೋತ್ರವು ಅವಳ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವಳ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯನ್ನು ಕೋಮಲ ಹೃದಯಿ ಮತ್ತು ವರಗಳನ್ನು ಕೊಡುವವಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಧೂಮಾವತಿಯನ್ನು ಮಹಾನ್ ಶಿಕ್ಷಕಿ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಅಂತಿಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವವಳು ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದು ಶುಭ ಮತ್ತು ಅಶುಭಗಳಂತಹ ಭ್ರಮೆಯ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಮೀರಿದೆ. ಅವಳ ಕೊಳಕು ರೂಪವು ಭಕ್ತನಿಗೆ ಮೇಲ್ನೋಟವನ್ನು ಮೀರಿ ನೋಡಲು, ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ನೋಡಲು ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಆಂತರಿಕ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಧೂಮಾವತಿಯನ್ನು ''[[ಅಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಳು|ಸಿದ್ಧಿಗಳ]]'' (ಅಲೌಕಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳು), ಎಲ್ಲಾ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವವಳು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು [[ಮೋಕ್ಷ]] (ಮೋಕ್ಷ) ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುವವಳು ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಅವಳ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಹ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಧೂಮಾವತಿಯ ಆರಾಧನೆಯು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳು, ವಿಧವೆಯರು ಮತ್ತು ಲೋಕ ತ್ಯಜಿಸುವವರು ಮತ್ತು ''ತಾಂತ್ರಿಕರು'' ಮುಂತಾದ ಸಮಾಜದ ಜೋಡಿಯಾಗದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಆದರ್ಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಕೆಯ [[ವಾರಾಣಸಿ|ವಾರಣಾಸಿ]] ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವಳು ತನ್ನ ಅಶುಭವನ್ನು ಮೀರುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ದೇವತೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಅಲ್ಲಿ, ವಿವಾಹಿತ ದಂಪತಿಗಳು ಸಹ ಅವಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಕೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ, ಸ್ಮಶಾನದ ಮೈದಾನಗಳು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯಗಳಂತಹ ಏಕಾಂತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಧಿಯ ಮೂಲಕ ಆಕೆಯ ಪೂಜೆಯು ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.

== ಮೂಲಗಳು ==
[[ಚಿತ್ರ:Goddess_Dhumavati,_One_of_the_Mahavidya_-_Vintage_Print.jpg|left|thumb| ಕುದುರೆಯಿಲ್ಲದ ರಥದ ಮೇಲೆ ಗೆಲ್ಲುವ ಬುಟ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಧವೆಯಾಗಿ ಧೂಮಾವತಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿತ್ರ]]
ಮಹಾವಿದ್ಯಾ ಗುಂಪಿನ ಹೊರಗೆ ಧೂಮಾವತಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಮಹಾವಿದ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೊದಲು ಅವಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲ. &lt;ref name=&quot;K176&quot;&gt;Kinsley (1997), p.176&lt;/ref&gt; ಬಡತನ, ಹತಾಶೆ ಮತ್ತು ಹತಾಶೆಯ ದೇವತೆಯಾಗಿ, ಡೇನಿಯಲೋವು ಧೂಮಾವತಿಯನ್ನು ರೋಗ ಮತ್ತು ದುಃಖದ ದೇವತೆಯಾದ ನಿರಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ದುರದೃಷ್ಟ ಮತ್ತು ಬಡತನದ ದೇವತೆಯಾದ ಅಲಕ್ಷ್ಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತಾನೆ. &lt;ref name=&quot;Daniélou&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=1HMXN9h6WX0C&amp;q=Dhumavati&amp;pg=RA1-PA282|title=The myths and gods of India|last=Daniélou|first=Alain|date=1991-12-01|publisher=Inner Traditions / Bear &amp; Company|isbn=978-0-89281-354-4|pages=282–3}}&lt;/ref&gt;  &lt;ref name=&quot;K178ff&quot;&gt;Kinsley (1997), pp.178-181&lt;/ref&gt;

[[ವೇದ|ವೈದಿಕ]] ದೇವತೆ ನಿರಿತಿಯು ಸಾವು, ಕೊಳೆತ, ದುರಾದೃಷ್ಟ, ಕೋಪ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಸ್ತೋತ್ರಗಳು ಅವಳನ್ನು ದೂರವಿಡಲು ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತವೆ. ನಿರಿತಿಯಂತೆ, ಧೂಮಾವತಿಯು ಭರವಸೆಯಿಲ್ಲದ ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಜ್ಯೇಷ್ಠ, ಆರಂಭಿಕ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ, ಧೂಮಾವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಧೂಮಾವತಿಯಂತೆ ಕಪ್ಪಾಗಿಯೂ, ಕುರೂಪಿಯಾಗಿಯೂ, ಕಾಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಯಾವುದೇ ಮಂಗಳಕರವನ್ನು ಸಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಧೂಮಾವತಿಯಂತೆ, ಜ್ಯೇಷ್ಠವು ಜಗಳ, ಅಶುಭ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟ ಕೋಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾಳೆ. &lt;ref name=&quot;K178ff&quot;&gt;Kinsley (1997), pp.178-181&lt;/ref&gt; ''ಶಾರದತಿಲಕ-ತಂತ್ರದ'' ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ದೇಶಿಕನು ಧೂಮಾವತಿಯನ್ನು ಜ್ಯೇಷ್ಠಳೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ. &lt;ref name=&quot;gupta&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=hayV4o50eUEC&amp;q=dhumavati&amp;pg=PA472|title=Tantra in practice|last=Gupta|first=Sanyukta|publisher=Motilal Banarsidass Publ|year=2001|isbn=978-81-208-1778-4|editor-last=White, David Gordon|page=472}}&lt;/ref&gt; 

ಧೂಮಾವತಿ ಮತ್ತು ಮೂರು ದೇವತೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಮ್ಯತೆಗಳಿದ್ದರೂ, ಎರಡನೆಯದು ಧೂಮಾವತಿಯ ವೈಧವ್ಯದಂತಹ ಗಮನಾರ್ಹ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವಳ ವಿಕಾರತೆಗೆ ಪಠ್ಯದ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮೂರು ದೇವತೆಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಧೂಮಾವತಿಯ ''ನಾಮ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಲ್ಲಿ'' ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ (ಅವಳ ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು), ಅಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು.

== ದಂತಕಥೆಗಳು ==
[[ಚಿತ್ರ:Dhumavati_silver_panel.jpg|thumb| ಕಾಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಾಗಿಲಿನ ಬೆಳ್ಳಿ ಫಲಕ, [[ಅಂಬರ್ ಕೋಟೆ|ಅಂಬರ್ ಕೋಟೆಯು]] ಧೂಮಾವತಿಯನ್ನು ಕುದುರೆಯಿಲ್ಲದ ರಥದ ಮೇಲೆ ಗೆಲ್ಲುವ ಬುಟ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.]]
ಧೂಮಾವತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಏಳನೇ ಮಹಾವಿದ್ಯೆ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ''ಗುಹ್ಯತಿಗುಹ್ಯ-ತಂತ್ರವು'' [[ವಿಷ್ಣು|ವಿಷ್ಣುವಿನ]] [[ದಶಾವತಾರ|ಹತ್ತು ಅವತಾರಗಳನ್ನು]] ಹತ್ತು ಮಹಾವಿದ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಮೀನಿನ ಅವತಾರವಾದ [[ಮತ್ಸ್ಯಾವತಾರ|ಮತ್ಸ್ಯ]] ಧೂಮಾವತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಂಡಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪಟ್ಟಿಯು [[ವಾಮನಾವತಾರ|ಧೂಮಾವತಿಯನ್ನು]] ''ವಾಮನನೊಂದಿಗೆ'' ಸಮೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. &lt;ref&gt;Bernard p. 5&lt;/ref&gt;

ಎಲ್ಲಾ ಮಹಾವಿದ್ಯೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಶಾಕ್ತ ''ಮಹಾ-ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದ'' ಕಥೆಯಲ್ಲಿ, [[ದಕ್ಷ|ದಕ್ಷನ]] ಮಗಳು ಮತ್ತು [[ಶಿವ|ಶಿವನ]] ಮೊದಲ ಪತ್ನಿ [[ಸತಿ]], ತನಗೆ ಮತ್ತು ಶಿವನನ್ನು [[ದಕ್ಷ ಯಜ್ಞ|ದಕ್ಷನ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ (&quot;ಅಗ್ನಿ ಯಜ್ಞ]] &quot;) ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವಮಾನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ) ಮತ್ತು ಶಿವನ ವಿರೋಧದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶಿವನನ್ನು ಮನವೊಲಿಸುವ ವ್ಯರ್ಥ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ನಂತರ, ಕೋಪಗೊಂಡ ಸತಿಯು ಮಹಾವಿದ್ಯೆಗಳಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ, ಅವರು ಹತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಧೂಮಾವತಿ ನಿಂತಿದೆ. &lt;ref name=&quot;K16222&quot;&gt;Kinsley (1988) p. 162&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Kinsley (1997) p. 23&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Bernard pp. 1–3&lt;/ref&gt; ಇದೇ ರೀತಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ದಂತಕಥೆಯು ಸತಿಯನ್ನು ಕಾಳಿಯನ್ನು (ಮುಖ್ಯ ಮಹಾವಿದ್ಯೆ) ಶಿವನ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹಾವಿದ್ಯೆಗಳ ಮೂಲವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. &lt;ref&gt;Kinsley (1997) p. 29&lt;/ref&gt; ''[[ದೇವಿ ಭಾಗವತಪುರಾಣ|ದೇವಿ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವು]]'' ಮಹಾವಿದ್ಯೆಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧ-ಸಂಗಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಕಂಭರಿ ದೇವಿಯ ರೂಪಗಳೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. &lt;ref&gt;Kinsley (1997) p. 31&lt;/ref&gt;

''ಶಕ್ತಿಸಂಗಮ-ತಂತ್ರದ'' ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸತಿಯು ದಕ್ಷನ ''ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ'' ಹಾರಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು ಮತ್ತು ಸತಿಯ ಸುಡುವ ದೇಹದ ದುಃಖದ ಹೊಗೆಯಿಂದ ಕಪ್ಪಗಿನ ಮುಖದೊಂದಿಗೆ ಧೂಮಾವತಿ ಮೇಲೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು &quot;ಸತಿಯಿಂದ ಉಳಿದಿರುವುದು&quot; ಮತ್ತು ಅವಳ ಆಕ್ರೋಶ ಮತ್ತು ಅವಮಾನಿತ ಅವತಾರ. &lt;ref name=&quot;K181ff&quot;&gt;Kinsley (1997) pp. 181–2&lt;/ref&gt; ''ಪ್ರಣತೋಸಿನಿ-ತಂತ್ರವು ಧೂಮಾವತಿಯ'' ವೈಧವ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಸತಿಯು ತನಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಡುವಂತೆ ಶಿವನನ್ನು ಕೇಳಿದಳು. ಶಿವ ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ, ದೇವಿಯು ತನ್ನ ತೀವ್ರ ಹಸಿವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಅವನನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾಳೆ. ಶಿವನು ತನ್ನನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವಳು ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ ಶಿವನು ಅವಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ವಿಧವೆಯ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಶಪಿಸುತ್ತಾನೆ. &lt;ref name=&quot;K181ff&quot; /&gt; ಮತ್ತೊಂದು ಮೌಖಿಕ ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಶುಂಭ ಮತ್ತು ನಿಶುಂಭ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸರ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯೋಧ ದೇವತೆ [[ದುರ್ಗೆ|ದುರ್ಗಾ]] ಧೂಮಾವತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಳು. ಧೂಮಾವತಿಯ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೆಸರು (&quot;ಹೊಗೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವವಳು&quot;) ಕುಟುಕುವ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಅವಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. &lt;ref&gt;Kinsley (1997) p. 34&lt;/ref&gt;

''ಪ್ರಣತೋಸಿನಿ-ತಂತ್ರದ'' ಆವೃತ್ತಿಯು ಧೂಮಾವತಿಯ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಅಂಶ ಮತ್ತು ಹಸಿವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ, ಅದು ಸ್ವತಃ ಶಿವನನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಸ್ವತಃ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಅಥವಾ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಧವೆಯಾಗಿ ಅವಳ ಅಶುಭ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಅವಳ ಗಂಡನ ಮೇಲೆ ಅವಳ ಸ್ವಯಂ-ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೊರತರುತ್ತದೆ. &lt;ref name=&quot;K181ff&quot;&gt;Kinsley (1997) pp. 181–2&lt;/ref&gt;

== ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪಠ್ಯ ವಿವರಣೆಗಳು ==
[[ಚಿತ್ರ:Dhumavati.JPG|thumb| ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ರಜಪೂತ ವರ್ಣಚಿತ್ರವು ಬೂದು-ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಧೂಮಾವತಿಯನ್ನು ಕಪ್ಪು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಮತ್ತು ಗೆಲ್ಲುವ ಬುಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವುದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಕಾಗೆಯ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಆದರೆ ಅವಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿವರಣೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಆಭರಣಗಳು, ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ.]]
[[ಚಿತ್ರ:Dhumavati_molaram.JPG|alt=A grey-scale image depicting woman wearing a sari and gold ornaments sitting on a chariot pulled by two large black birds and holding a winnowing basket.|thumb| ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಲಾರಾಮ್ ಅವರ ವರ್ಣಚಿತ್ರವು ಬೂದು-ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಧೂಮಾವತಿಯು ಗೆಲ್ಲುವ ಬುಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ರಥವನ್ನು ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಎರಡು ಕಪ್ಪು ಸ್ಕ್ಯಾವೆಂಜರ್ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿವರಣೆಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.]]
''ಧೂಮಾವತಿ ತಂತ್ರವು'' ಅವಳನ್ನು ವಯಸ್ಸಾದ ಮತ್ತು ಕೊಳಕು ವಿಧವೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವಳು ತೆಳ್ಳಗಿನ, ಎತ್ತರದ, ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಮತ್ತು ತೆಳು-ಬೂದು ಮೈಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಭರಣಗಳಿಲ್ಲದ, ಅವಳು ಹಳೆಯ, ಕೊಳಕು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಕೆದರಿದ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ಭಯಂಕರವಾಗಿವೆ, ಅವಳ ಮೂಗು ಉದ್ದ ಮತ್ತು ವಕ್ರವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವಳ ಕೆಲವು ಉದ್ದವಾದ ಕೋರೆಹಲ್ಲು ತರಹದ ಹಲ್ಲುಗಳು ಉದುರಿಹೋಗಿವೆ, ಅವಳ ನಗುವನ್ನು ಅಂತರದಿಂದ ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಅವಳ ಕಿವಿಗಳು ಕೊಳಕು ಮತ್ತು ಒರಟಾಗಿವೆ.ಅವಳ ನಡುಗುವ ಕೈಯಲ್ಲಿ, ಅವಳು ಗೆಲ್ಲುವ ಬುಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ, ಆದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ವರದ- ''[[ಮುದ್ರೆ (ಭಾರತೀಯ ಧರ್ಮ)|ಮುದ್ರೆಯನ್ನು]]'' ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡುವ ಸನ್ನೆಯನ್ನು ( ''ಸಿನ್ಮುದ್ರ'' ) ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಕಾಗೆಯ [[ಲಾಂಛನ]] ಮತ್ತು ಬ್ಯಾನರ್ ಹೊಂದಿರುವ ಕುದುರೆಯಿಲ್ಲದ ರಥದಲ್ಲಿ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೂ ಅವಳು ಚಾಣಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ಕುತಂತ್ರಿ. ಯಾವಾಗಲೂ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಬಾಯಾರಿಕೆಯಿಂದ, ಧೂಮಾವತಿ ಜಗಳಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಭಯವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತಾಳೆ. &lt;ref name=&quot;K176&quot;&gt;Kinsley (1997), p.176&lt;/ref&gt; 
''ಪ್ರಪಂಚಸಾರಸಾರ-ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ'', ಧೂಮಾವತಿಯು ಕಪ್ಪು ಮೈಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ ಮತ್ತು ಹಾವುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಕೆಯ ಉಡುಪನ್ನು ಸ್ಮಶಾನದ ಮೈದಾನದಿಂದ ತೆಗೆದ ಚಿಂದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅವಳು ತನ್ನ ಎರಡು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಈಟಿ ಮತ್ತು ತಲೆಬುರುಡೆಯ ಬಟ್ಟಲನ್ನು ( [[ಕಪಾಲ]] ) ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ. &lt;ref name=&quot;K176&quot; /&gt; ಈಟಿಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. &lt;ref name=&quot;F126&quot;&gt;Frawley p. 126&lt;/ref&gt; ಅದೇ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿನ ಇನ್ನೊಂದು ವಿವರಣೆಯು ಧೂಮಾವತಿಯು ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟಿದ, ಕೋಪಗೊಂಡ ಮುಖ ಮತ್ತು ಮೋಡದಂತಹ ಮೈಬಣ್ಣದಿಂದ ವಯಸ್ಸಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅವಳ ಮೂಗು, ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಗಂಟಲು ಕಾಗೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಅವಳು ಪೊರಕೆ, ಗೆಲ್ಲುವ ಫ್ಯಾನ್, ಟಾರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್ ಅನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ಕ್ರೂರ ಮತ್ತು ಗಂಟಿಕ್ಕುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ಕೂದಲು ಕಳಂಕಿತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವಳು ಭಿಕ್ಷುಕನ ಸರಳ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ಸ್ತನಗಳು ಒಣಗಿವೆ. &lt;ref name=&quot;K176&quot;&gt;Kinsley (1997), p.176&lt;/ref&gt; ಅವಳ ಕೂದಲು ಬೂದು, ಅವಳ ಹಲ್ಲುಗಳು ವಕ್ರ ಮತ್ತು ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವಳ ಬಟ್ಟೆ ಹಳೆಯದು. &lt;ref name=&quot;K180&quot;&gt;Kinsley (1997), p. 180&lt;/ref&gt;

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಧೂಮಾವತಿಯು ಕಾಗೆಯ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ. &lt;ref name=&quot;K11&quot;&gt;Kinsley (1997), p.11&lt;/ref&gt; ಅವಳು ಕತ್ತರಿಸಿದ ತಲೆಗಳ ಹಾರವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕೆಂಪು-ಬಣ್ಣದ ಕೈಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಜಡೆಯ ಆದರೆ ಕೆದರಿದ ಕೂದಲಿನೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಬಹುದು. &lt;ref name=&quot;F126&quot;&gt;Frawley p. 126&lt;/ref&gt; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಅವಳು ಸಾವಿನ ದೇವರಾದ [[ಯಮ|ಯಮನ]] ಎಮ್ಮೆ-ಕೊಂಬನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತಾಳೆ, ಇದು ಸಾವಿನೊಂದಿಗೆ ಅವಳ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. &lt;ref name=&quot;K180&quot;&gt;Kinsley (1997), p. 180&lt;/ref&gt;

ಧೂಮಾವತಿಯು ಉಗ್ರವಾದ, ಯುದ್ಧೋಚಿತ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ''ಶಕ್ತ ಪ್ರಮೋದದಲ್ಲಿ'', ಅವಳು ತನ್ನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡುತ್ತಾಳೆ, ಭೀಕರವಾದ ಶಬ್ದವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಚಂಡ ಮತ್ತು [[ಮುಂಡ]] ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸರ ಶವಗಳನ್ನು ಅಗಿಯುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಮದ್ಯದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾಳೆ. &lt;ref name=&quot;K180&quot;&gt;Kinsley (1997), p. 180&lt;/ref&gt;

ಧೂಮಾವತಿಯ ರೂಪದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ವಿವರಣೆಗಳಿದ್ದರೂ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೆಲವು ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಅದರಿಂದ ವಿಮುಖವಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೋಲಾರಂನ ವರ್ಣಚಿತ್ರವು ಬಾಗಿದ ಕೊಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎರಡು ಕಪ್ಪು ಸ್ಕ್ಯಾವೆಂಜರ್ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಎಳೆಯುವ ರಥದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಧೂಮಾವತಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಗೆಲುವಿನ ಬುಟ್ಟಿ, ವರವನ್ನು ನೀಡುವ ಗೆಸ್ಚರ್‌ನಂತಹ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅವಳ ಯುವ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಪೂರ್ಣ ಸ್ತನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಅವಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿದೆ. [[ವಾರಾಣಸಿ|ವಾರಣಾಸಿಯ]] ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ವರ್ಣಚಿತ್ರವು ಅವಳು ಕಾಗೆಯ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ, [[ತ್ರಿಶೂಲ]], ಕತ್ತಿ, ಬೀಸಣಿಗೆ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ತೋಳುಗಳಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟಲನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಕಪ್ಪು-ಸಂಕೀರ್ಣ, ಕುಗ್ಗುತ್ತಿರುವ ಸ್ತನಗಳೊಂದಿಗೆ, ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಮತ್ತು ದಹನದ ಜ್ವಾಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿನ್ನೆಲೆ. ಅವಳು ಮತ್ತೆ ಚಿನ್ನದ ಉಡುಪನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ವಿಧವೆಯ ಉಡುಗೆಗೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಕೆತ್ತಿದ ಕೆಳ ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮತ್ತೊಂದು ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದ [[ನೇಪಾಳ|ನೇಪಾಳಿ]] ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯು ಅವಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿವರಣೆಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಚಲನವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. &lt;ref name=&quot;K187ff&quot;&gt;Kinsley (1997), pp. 187–90&lt;/ref&gt;

== ಸಾಂಕೇತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಂಘಗಳು ==
ವೇದ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಗಣಪತಿ ಮುನಿಯು ದೇವಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ:
ಶೂನ್ಯವೆಂದು ಗ್ರಹಿಸಿ, ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಕರಗಿದ ರೂಪವಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕರಗಿದಾಗ, ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ನುಂಗಿದ ನಂತರ, ದ್ರಷ್ಟಾರಕವಿಗಳು ಅವಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಹಿಮಾನ್ವಿತ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯಳಾದ ಧೂಮಾವತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿದ್ರೆ, ಸ್ಮರಣೆಯ ಕೊರತೆ, ಭ್ರಮೆ ಮತ್ತು ಮಂದತೆಯ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ, ಆದರೆ ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ಎಲ್ಲಾ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ, ನಿಜವಾಗಿ ಸಮಾಧಿ (ಸಾವು ಮತ್ತು ವಿಮೋಚನೆ).
— ಗಣಪತಿ ಮುನಿ, ಉಮಾ ಸಹಸ್ರಂ ೩೮, ಪುಟ ೧೩-೧೪ 

ಧೂಮಾವತಿಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ವಿಧವೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಂಗಾತಿಯಿಲ್ಲದ ಏಕೈಕ ಮಹಾವಿದ್ಯೆ. ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಅವನನ್ನು ತಿಂದು, ಅವನು ಅವಳನ್ನು ತೊರೆದನು. &lt;ref name=&quot;K178ff&quot;&gt;Kinsley (1997), pp.178-181&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;Kinsley (1997), p. 39&lt;/ref&gt; ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ಅಂಶವನ್ನು ( [[ಪುರುಷ]] ) ನಾಶಪಡಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವಳು ಏನೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವಳು ಇನ್ನೂ [[ಶಕ್ತಿ (ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ)|ಶಕ್ತಿ]], ಸುಪ್ತ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀ ಅಂಶ.&lt;ref name=&quot;F122&quot;&gt;Frawley, p. 122&lt;/ref&gt; ಧೂಮಾವತಿಯ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಬಾಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಅನೇಕ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಅತೃಪ್ತ ಬಯಕೆಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;K182&quot;&gt;Kinsley (1997), p. 182&lt;/ref&gt;

ಕುದುರೆಯಿಲ್ಲದ ರಥದಲ್ಲಿ ವಿಧವೆಯಾಗಿ, ಧೂಮಾವತಿಯನ್ನು ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಹೋಗದ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವಳು &quot;ಅಶುಭ, ಅನಾಕರ್ಷಕ ಮತ್ತು ಅಶುಭ&quot;. &lt;ref name=&quot;K182&quot;&gt;Kinsley (1997), p. 182&lt;/ref&gt; ಅವಳು ಬಡವರು, ಭಿಕ್ಷುಕರು, ಕುಷ್ಠರೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಗ್ರಸ್ತರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು &quot;ಜಗತ್ತಿನ ಗಾಯಗಳು&quot;, ಮರುಭೂಮಿಗಳು, ಪಾಳುಬಿದ್ದ ಮನೆಗಳು, ಬಡತನ, ಟಟರ್ಸ್, ಹಸಿವು, ಬಾಯಾರಿಕೆ, ಜಗಳಗಳು, ಮಕ್ಕಳ ಶೋಕ, ಕಾಡು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಸಂಸ್ಕೃತ, ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ. &lt;ref name=&quot;K180&quot;&gt;Kinsley (1997), p. 180&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;K183&quot;&gt;Kinsley (1997), p. 183&lt;/ref&gt; ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಧವೆಯರನ್ನು ಅಶುಭ, ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

== ಪೂಜೆ ==
[[ಚಿತ್ರ:Dhumavati_yantra_color.jpg|alt=A geometrical diagram with blue circle in the centre, surrounded by 8 pink petals in a concentric circle, which in turn is surrounded by 16 alternate violet and purple petals. This arrangement is in a black square which has T shaped outward extension in the centre on each side. The black figure is bordered by a lighter bluish background.|thumb| ಧೂಮಾವತಿಯ ''[[ಯಂತ್ರ (ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ)|ಯಂತ್ರವನ್ನು]]'' ಅವಳ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು]]
ಧೂಮಾವತಿಯು ತನ್ನ ಅಶುಭದ ಕಾರಣದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ದೇವತೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಅವಳು ಕೋಮಲ ಹೃದಯಿ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಏನು ಬೇಕಾದರೂ ನೀಡುವವಳು ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ಧೂಮಾವತಿಯನ್ನು ''[[ಅಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಳು|ಸಿದ್ಧಿಗಳ]]'' (ಅಲೌಕಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳು), ಎಲ್ಲಾ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವವಳು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ''[[ಮೋಕ್ಷ]]'' (ಮೋಕ್ಷ) ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಆಸೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುವವಳು ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;K183&quot;&gt;Kinsley (1997), p. 183&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;K184&quot;&gt;Kinsley (1997), p. 184&lt;/ref&gt; ಧೂಮಾವತಿಯ ಆರಾಧನೆಯು ಅವಳು ನಿಂತಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ನಕಾರಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಹೊಗೆ ಪರದೆಯನ್ನು ಮೀರಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;F125&quot;&gt;Frawley p. 125&lt;/ref&gt; ಸಮಾಜದ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಅಶುದ್ಧ, ಅಶುಭ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ಮೂರ್ತರೂಪವಾದ ಅವಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಮತ್ತು ಎದುರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಸಮಾಜದ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಇಬ್ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ನೋಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಬುದ್ಧರಾಗಲು ಅಂತಿಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. &lt;ref name=&quot;K184&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;K185&quot;&gt;Kinsley (1997), p. 185&lt;/ref&gt;

ವಿವಾಹಿತರು, ಧೂಮಾವತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸದಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಆರಾಧನೆಯು ಏಕಾಂತವನ್ನು ಬಯಸುವ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಲೌಕಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಅಸಹ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ವಿಹರಿಸುವ ಲೋಕಪರಿತ್ಯಾಗದವರಿಗೂ, ಲೋಕಪರಿತ್ಯಾಗದ ಬದುಕಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿರುವ ವಿಧವೆಯರಿಗೂ ಧೂಮಾವತಿಯ ಆರಾಧನೆ ಸೂಕ್ತ. ಧೂಮಾವತಿಯನ್ನು ಒಂಟಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿಧವೆಯರಿಗೆ ಪಕ್ಷಪಾತಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಧವೆಯರನ್ನು ಅವಳ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಏಕೈಕ ಜೀವಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. &lt;ref name=&quot;K183&quot;&gt;Kinsley (1997), p. 183&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;K184&quot;&gt;Kinsley (1997), p. 184&lt;/ref&gt;

ಧೂಮಾವತಿಯ [[ಮಂತ್ರ|ಮಂತ್ರವು]] &quot;ಧೂಂ ಧುಂ ಧೂಮಾವತಿ ಸ್ವಾಹಾ&quot;, ಆಕೆಯ ಬೀಜದ ''ಧುಮ್'' ಎಂಬ ಉಚ್ಚಾರಾಂಶದ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. [[ಯಂತ್ರ (ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ)|ಧೂಮಾವತಿಯ]] ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಈ ಮಂತ್ರ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವಳ ಯಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ, ಭಕ್ತನನ್ನು ನಕಾರಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾವಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. &lt;ref name=&quot;F126&quot;&gt;Frawley p. 126&lt;/ref&gt; ಆಕೆಯ ಆರಾಧನೆಯು ಒಬ್ಬರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಂದ ತೆರವುಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತಿಳಿದಿರುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು, ಆಚೆಗೆ ಅಜ್ಞಾತ ಮೌನ ಮತ್ತು ಧೂಮಾವತಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಶೂನ್ಯವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವುದು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. &lt;ref&gt;Frawley p. 127&lt;/ref&gt;
[[ಚಿತ್ರ:Dhumabati.jpg|left|thumb| [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ]] ಕಾಳಿ ಪೂಜಾ ಪಂಗಡದಲ್ಲಿ ಇತರ ಮಹಾವಿದ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಧೂಮಾವತಿ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.]]
ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಉಚ್ಚಾಟನೆ (ನಿರ್ಮೂಲನೆ) ಗಾಗಿ ''ಧೂಮಾವತಿಯನ್ನು'' ಪೂಜಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಶಕ್ತಿಸಂಗಮ ''ತಂತ್ರವು'' ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆರಾಧಕನು ಜಗತ್ತನ್ನು ಹಾಗೂ ದೇವಿಯ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಬೂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅವನು ತನ್ನ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕಪ್ಪಾಗಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ತಿನ್ನುವುದು, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗುವುದು ಮತ್ತು ಅವನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ''ಕಾಕಕರ್ಮ'' (ಕಾಗೆ-ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಪೂಜಾ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ಅವನು &quot;ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಾಗೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬೇಕು&quot; ಇದರಿಂದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಮತ್ತೊಂದು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪಠ್ಯವು ಆರಾಧಕನು ಕಾಗೆಯನ್ನು ದಹನದ ಜ್ವಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಡಬೇಕು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವಾಗ, ಶತ್ರುಗಳ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತಾಭಸ್ಮವನ್ನು ಹರಡಬೇಕು, ಅದು ಅವನ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. &lt;ref name=&quot;maya&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=15-heLWM3UcC&amp;q=Dhumavati&amp;pg=PA363|title=Māyā divine and human|last=Goudriaan|first=Teun|publisher=Motilal Banarsidass Publishers|year=1978|isbn=978-81-208-2389-1|pages=363–4}}&lt;/ref&gt; ಪಠ್ಯವು ಧೂಮಾವತಿಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣಮಾರ್ಗದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಪೂಜಿಸಬೇಕು (&quot;ಬಲಗೈ ಮಾರ್ಗ&quot;) ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. &lt;ref name=&quot;Kinsley 1997, p. 42&quot;&gt;Kinsley (1997), p. 42&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Zeiler p. 167&lt;/ref&gt; ''ಕಾಳಾರುದ್ರ-ತಂತ್ರವು'' ಧೂಮಾವತಿಯನ್ನು ವಿನಾಶಕಾರಿ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದಾರೆ. ''ಶಕ್ತ-ಪ್ರಮೋದಾ'' ತನ್ನ ವೈರಿಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ''ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು'' ಪಡೆಯಲು ಅವಳ ಆರಾಧನೆಯು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. &lt;ref&gt;Kinsley (1997), pp. 56, 87&lt;/ref&gt;

ಧೂಮಾವತಿಯ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಮಶಾನದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸೊಂಟವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬರಿ ದೇಹ. ಕರಾಳ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳ ( ''ಕೃಷ್ಣ [[ಪಕ್ಷ]]'' ) ನಾಲ್ಕನೇ ಚಂದ್ರನ ದಿನವನ್ನು ಅವಳ [[ಪೂಜೆ]] (ಪೂಜೆ) ಮಾಡಲು ವಿಶೇಷ ದಿನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆರಾಧಕನು ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಇಡೀ ದಿನ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಮೌನವಾಗಿರಬೇಕು. ಅವರು [[ಹೋಮ|ಹೋಮವನ್ನು]] (&quot;ಅಗ್ನಿ ಬಲಿ&quot;) ಮಾಡಬೇಕು, ಒದ್ದೆಯಾದ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಪೇಟವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸ್ಮಶಾನದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಏಕಾಂಗಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಬೇಕು. &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Wmqalp8RkxcC&amp;q=Dhumavati&amp;pg=PA44|title=Secrets of Yantra, Mantra and Tantra|last=Chawdhri|first=L. R.|date=2007-11-01|publisher=Sterling Publishers Pvt. Ltd.|isbn=978-1-84557-022-4|pages=44–5}}&lt;/ref&gt;
[[ಚಿತ್ರ:Pitambara_Peeth_temple,_Datia_city.jpg|right|thumb| ದಾತಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪೀತಾಂಬರ ಪೀಠ]]
ಧೂಮಾವತಿ ದೇವಾಲಯಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪ  ದೇವಸ್ಥಾನ. [[ವಾರಾಣಸಿ|ವಾರಣಾಸಿಯ]]ಲ್ಲಿದೆ, ಧೂಮಾವತಿ ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆ. ಚಿಕ್ಕ ಧೂಮಾವತಿ ದೇವಾಲಯಗಳು ಬಿಹಾರದ [[ರಜರಪ್ಪಾ|ರಾಜ್ರಪ್ಪದಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಗುವಾಹಾಟಿ|ಗುವಾಹಟಿ]] ಬಳಿಯ [[ಕಾಮಾಕ್ಯ ದೇವಾಲಯ|ಕಾಮಾಖ್ಯ ದೇವಾಲಯದ]] ಬಳಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. &lt;ref name=&quot;K279&quot;&gt;Kinsley (1997), p. 279&lt;/ref&gt; ವಾರಣಾಸಿಯ [[ಶಕ್ತಿ ಪೀಠಗಳು|ಶಕ್ತಿ ಪೀಠವೆಂದು]] ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ವಾರಣಾಸಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ. ಧೂಮಾವತಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ರಥವನ್ನು ಏರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೀಸಣಿಗೆ, ಪೊರಕೆ ಮತ್ತು ಮಡಕೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಕೈಯು ಭಯ-ಅಲ್ಲದ ಸನ್ನೆ ( ''ಅಭಯ-ಮುದ್ರೆ'' ) ಮಾಡುತ್ತದೆ. &lt;ref name=&quot;K185&quot;&gt;Kinsley (1997), p. 185&lt;/ref&gt; ದೇವಿಗೆ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳಂತಹ ಸಾಮಾನ್ಯ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, &lt;ref name=&quot;K185&quot; /&gt; ಆದರೆ ಮದ್ಯ, ಭಾಂಗ್, ಸಿಗರೇಟ್, ಮಾಂಸ, ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರಕ್ತ ತ್ಯಾಗವನ್ನೂ ಸಹ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. &lt;ref name=&quot;K186&quot;&gt;Kinsley (1997), p. 186&lt;/ref&gt; ''ಧೂಮಾವತಿಯ'' ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಕ್ತರು (ಜಗತ್ತು ತ್ಯಜಿಸುವವರು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕರು) ವಾರಣಾಸಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, &lt;ref name=&quot;K186&quot; /&gt; ಇಲ್ಲಿ ದೇವಿಯು ತನ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು &quot;ವೀರೋಚಿತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರವೀಣರು ಮಾತ್ರ ಸಮೀಪಿಸಬಹುದಾದ ಅಶುಭಕರ, ಅಪಾಯಕಾರಿ ದೇವತೆ&quot; ಎಂದು ಮೀರಿಸುತ್ತಾಳೆ. &lt;ref name=&quot;K187&quot;&gt;Kinsley (1997), p. 187&lt;/ref&gt; ಧೂಮಾವತಿ ಸ್ಥಳೀಯ ರಕ್ಷಕ ದೇವತೆ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ, ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ವಿವಾಹಿತ ದಂಪತಿಗಳು ಅವಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. &lt;ref name=&quot;K186&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;K187&quot; /&gt; ದತಿಯಾದ ಪೀತಾಂಬರ ಪೀಠದ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ದೇವಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ದೇವಾಲಯವೂ ಇದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://datia.nic.in/datiaHistory.htm|title=Datia District in Madhya Pradesh|archive-url=https://web.archive.org/web/20131028181516/http://www.datia.nic.in/datiaHistory.htm|archive-date=2013-10-28|access-date=2013-11-13}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://news.linktv.org/topics/datia|title=Datia - LinkTV World News|archive-url=https://web.archive.org/web/20131113121053/http://news.linktv.org/topics/datia|archive-date=2013-11-13|access-date=2013-11-13}}&lt;/ref&gt;

== ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ==
{{Reflist|30em}}

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==

* {{Cite book|url=https://archive.org/details/hindugoddessesvi0000kins|title=Hindu Goddesses: Visions of the Divine Feminine in the Hindu Religious Tradition|last=Kinsley|first=David R.|publisher=[[University of California Press]]|year=1988|isbn=978-0-520-06339-6|edition=1|pages=[https://archive.org/details/hindugoddessesvi0000kins/page/161 161–177]|chapter=Tara, Chinnamasta and the Mahavidyas|url-access=registration}}
* {{Cite book|title=Tantric visions of the divine feminine: the ten mahāvidyās|last=Kinsley|first=David R.|publisher=University of California Press.|year=1997|isbn=978-0-520-20499-7}}
* {{Cite book|title=Tantric Yoga and the Wisdom Goddesses: Spiritual Secrets of Ayurveda|last=Frawley|first=David|date=March 1994|publisher=Lotus Press|isbn=978-0-910261-39-5|pages=121–128|chapter=Dhumavati: The Grandmother spirit|author-link=David Frawley}}
* {{Cite book|title=Transformations and Transfer of Tantra in Asia and Beyond|last=Zeiler|first=Xenia|publisher=Walter de Gruyter|year=2012|editor-last=Keul|editor-first=István|chapter=Transformations in the Textual Traditions of Dhumavati}}
* {{Cite book|title=Chinnamasta: The Aweful Buddhist and Hindu Tantric Goddess|last=Bernard|first=Elizabeth Anne|publisher=Motilal Banarsidass|year=2000|isbn=978-81-208-1748-7}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==

* [https://www.scribd.com/doc/35788001/dhumavati-sadhana ಧೂಮಾವತಿ ಸಾಧನಾ]
&lt;nowiki&gt;
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]]&lt;/nowiki&gt;

[[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]]
[[ವರ್ಗ:ದೇವತೆಗಳು]]</text>
      <sha1>c55tgvk9i3oy5mwzlbsokhh5z60tc1h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪದ್ಮಶ್ರೀ ವಾರಿಯರ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>147707</id>
    <revision>
      <id>1373643</id>
      <parentid>1352825</parentid>
      <timestamp>2026-05-18T01:08:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23271" sha1="clckf2qomjcw8rjuyb8oxcjx0u35a13" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = ಪದ್ಮಶ್ರೀ ವಾರಿಯರ್
| image              = TechCrunch Disrupt SF 2016 - Day 3 (cropped).jpg
| caption            = ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ವಾರಿಯರ್
| birth_name         = ಯೆಲ್ಲೆಪೆಡ್ಡಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ
| birth_date         = 
| birth_place        = ವಿಜಯವಾಡ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ, ಭಾರತ
| spouse             =  ಮೋಹನ್ ದಾಸ್ ವಾರಿಯರ್
| children           = 1
| education          = {{plainlist|
* ಐಐಟಿ ಡೆಲ್ಲಿ (ಬಿಎಸ್)
* ಕಾರ್ನೆಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ (ಎಮ್‌ಎಸ್)}}
}}
'''ಪದ್ಮಶ್ರೀ ವಾರಿಯರ್''' ('''ಯೆಲ್ಲೆಪೆಡ್ಡಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ''' ) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ-ಅಮೇರಿಕನ್ ಉದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕಿ. ಅವರು [[ಸಿಸ್ಕೋ ಕಂಪನಿ|ಸಿಸ್ಕೋದಂತಹ]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವದ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಿಟಿಒ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ [[ಮೊಟೊರೊಲ|ಮೊಟೊರೊಲಾದಲ್ಲಿ]]  ಕೂಡ ಸಿಟಿಒ  ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಕಾರು ತಯಾರಕ ನಿಯೋ ಯುಎಸ್‌ಅ ನ ಸಿ‌ಇಒ ಆಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಅವರು ಮಾನಸಿಕ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಕ್ಯುರೇಟೆಡ್ ಓದುವ ವೇದಿಕೆಯಾದ ಫೇಬಲ್‌ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕಿ ಮತ್ತು ಸಿ‌ಇಒ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;Fortune magazine&quot;&gt;{{Cite news|url=https://fortune.com/2021/01/14/padmasree-warrior-cisco-cto-social-media-for-book-lovers-readers/|title=Can former Cisco CTO Padmasree Warrior build a better social network for book lovers?|date=14 January 2021|publisher=Fortune (magazine)}}&lt;/ref&gt; ಅವರು [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್]] &lt;ref name=&quot;msftbio&quot;&gt;{{Cite web|url=https://news.microsoft.com/exec/padmasree-warrior/|title=Padmasree Warrior|date=2 December 2015|website=Microsoft|language=en|access-date=2020-06-20}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಸ್ಪೊಟಿಫ಼ೈ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://investors.spotify.com/governance/board-of-directors/person-details/default.aspx?ItemId=9f7ee6d2-b628-4247-bbf4-f7717d58204a|title=Padmasree Warrior|website=Spotify|language=en|access-date=2020-06-20}}&lt;/ref&gt;

೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ''ಫೋರ್ಬ್ಸ್‌ನಿಂದ'' ವಿಶ್ವದ ೧೦೦ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.&lt;ref name=&quot;Forbes14&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.forbes.com/power-women/list/2/#tab:overall|title=The World's 100 Most Powerful Women|website=Forbes|access-date=26 June 2014}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಫೋರ್ಬ್ಸ್|ಫೋರ್ಬ್ಸ್‌ನಿಂದ]] &quot;ಅಮೆರಿಕದ ಟಾಪ್ ೫೦ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಟೆಕ್&quot; ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. &lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;

== ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ==
ಯೆಲ್ಲೆಪೆಡ್ಡಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಅವರು ಭಾರತದ [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ]] [[ವಿಜಯವಾಡ|ವಿಜಯವಾಡದ]] [[ತೆಲುಗು]] ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=hlpEWErMjgY&amp;feature=youtu.be&amp;t=553|title=NextEV's Padmasree Warrior on Studio 1.0 - Bloomberg|website=YouTube|archive-url=https://web.archive.org/web/20221003123149/https://www.youtube.com/watch?v=hlpEWErMjgY&amp;feature=youtu.be&amp;t=553|archive-date=3 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022|access-date=25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt; ಅವಳು ವಿಜಯವಾಡದ ಮಕ್ಕಳ ಮಾಂಟೆಸ್ಸರಿ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಮಾರಿಸ್ ಸ್ಟೆಲ್ಲಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ವಾರಿಯರ್ ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ  [[ಇಂಡಿಯನ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ದೆಹಲಿ|ಐಐಟಿ ದೆಹಲಿಯಿಂದ]] ರಾಸಾಯನಿಕ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=IIT-Delhi Award goes to Padmasree Warrior, CTO Motorola|date=23 August 2004|work=The Economic Times|publisher=Bennett, Coleman &amp; Co. Ltd}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/home/education/news/IIT-alumni-dominate-global-Indian-tech-influencers-list/articleshow/11937509.cms?|title=IIT alumni dominate global Indian tech influencers list|date=18 February 2012|work=The Times of India|access-date=27 June 2012|publisher=Bennett, Coleman &amp; Co. Ltd}}&lt;/ref&gt; ಕಾರ್ನೆಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಕೆಮಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.techrepublic.com/article/cisco-cto-padmasree-warrior-engineer-artist-business-leader-sage/|title=Cisco CTO Padmasree Warrior: Engineer, Artist, Business Leader, Sage|last=Gilpin|first=Lyndsey|website=TechRepublic|publisher=ZDNet|access-date=28 June 2014}}&lt;/ref&gt;

== ವೃತ್ತಿ ==

=== ಮೊಟೊರೊಲಾ ===
ವಾರಿಯರ್ ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ಮೊಟೊರೊಲಾವನ್ನು ಸೇರಿದರು &lt;ref name=&quot;Video&quot;&gt;{{Cite web|url=http://videolectures.net/padmasree_warrior/|title=Padmasree Warrior|website=VideoLectures.Net|publisher=VideoLectures.Net|access-date=27 June 2012}}&lt;/ref&gt; ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ೨೩ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮತ್ತು ಮೊಟೊರೊಲಾದ ಎನರ್ಜಿ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಜನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;Video&quot; /&gt; ಮೊಟೊರೊಲಾದ ಸಿಟಿಒ ಆಗುವ ಮೊದಲು, ಅರಿಜೋನಾದ ಟೆಂಪೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಟೊರೊಲಾದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಥಾಟ್‌ಬೀಮ್‌ನ ಜನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಜನವರಿ ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ  ಮೊಟೊರೊಲಾದ ಸಿಟಿಒ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದಾಗ, ವಾರಿಯರ್ ಹಿರಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು ಮತ್ತು ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.creativegroupinc.com/Motorola3GSMPressInterview/bios/PADMASREE_WARRIOR.pdf |title=Padmasree Warrior Biography from Motorola |access-date=25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022 |archive-date=8 ಜುಲೈ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110708201440/https://www.creativegroupinc.com/Motorola3GSMPressInterview/bios/PADMASREE_WARRIOR.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.witi.com/center/witimuseum/halloffame/2007/pwarrior.php WITI – Hall of Fame]&lt;/ref&gt;

ವಾರಿಯರ್ ಸಿಟಿಒ ಆಗಿದ್ದಾಗ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಂದ ೨೦೦೪ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪದಕವನ್ನು ಮೊಟೊರೊಲಾಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು, ಕಂಪನಿಯು ಈ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಬಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು &quot;ಸೀಮ್‌ಲೆಸ್ ಮೊಬಿಲಿಟಿ&quot;ಯ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು - ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ತಡೆರಹಿತ ಸಂವಹನವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಿದ್ದಿತ್ತು. ಕನಸು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನನಸಾಗಲಿಲ್ಲ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮೊಟೊರೊಲಾ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು.

=== ಸಿಸ್ಕೋ ===
೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೭ರಂದು, ಅವರು [[ಸಿಸ್ಕೋ ಕಂಪನಿ|ಸಿಸ್ಕೋ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಸಿಟಿಒ ಆಗಲು ಮೊಟೊರೊಲಾವನ್ನು ತೊರೆದರು.&lt;ref name=&quot;Savitz&quot;&gt;{{Cite web|url=http://blogs.barrons.com/techtraderdaily/2007/12/04/cisco-names-padmasree-warrior-chief-technology-officer/|title=Cisco Names Padmasree Warrior Chief Technology Officer|last=Savitz|first=Eric|website=Tech Trader Daily|publisher=Barron's|access-date=28 June 2014}}&lt;/ref&gt;  ನಂತರ ಜೂನ್ ೨೦೧೫&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://fortune.com/2015/06/02/report-cisco-cto-warrior-is-leaving-the-company/|title=Report: Cisco CTO Warrior is leaving the company}}&lt;/ref&gt; ರಂದು [[ಸಿಸ್ಕೋ ಕಂಪನಿ|ಸಿಸ್ಕೋವನ್ನು]] ಕೂಡ ತೊರೆದರು.

=== ನಿಯೊ ===
ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಚೀನೀ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಕಾರ್ ಕಂಪನಿಯಾದ ನಿಯೊ ಸಂಯೋಜಿತ  ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿಯೊ ಯು.ಎಸ್. ನ ಸಿ‌ಇಒ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸೇರಿದರು.  ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೮&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.businessinsider.com/nio-us-ceo-padmasree-warrior-resigns-2018-11|title=Chinese Tesla competitor NIO loses its US chief executive, Padmasree Warrior|website=Business Insider}}&lt;/ref&gt; ನಿಯೊಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು.

=== ಫ಼ೇಬಲ್ ===
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ವಾರಿಯರ್ ಫೇಬಲ್ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸ್ಟಾರ್ಟಪ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಇದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಸಿ‌ಇಒ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;msftbio&quot;/&gt; ಜನವರಿ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಫೇಬಲ್ ತನ್ನ ಆಪ್, ಚಂದಾದಾರಿಕೆ ಆಧಾರಿತ ಪುಸ್ತಕ ಶಿಫಾರಸು ಎಂಜಿನ್ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. &lt;ref name=&quot;Fortune magazine&quot;/&gt; ವಾರಿಯರ್ ಅವರು ಅರಿವಿನ ಫಿಟ್ನೆಸ್ ಅನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.business-standard.com/article/technology/fable-is-working-to-improve-cognitive-fitness-says-ceo-padmasree-warrior-119111300028_1.html|title=Fable is working to improve cognitive fitness, says CEO Padmasree Warrior|website=Business Insider|language=en|access-date=2020-06-20}}&lt;/ref&gt;

== ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ==
ಫಾರ್ಚ್ಯೂನ್ ಪತ್ರಿಕೆಯು ತನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ತಾರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಕರೆದಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://money.cnn.com/magazines/fortune/mostpowerfulwomen/2006/index.html|title=50 Most Powerful Women in Business 2006 &amp;#124; Fortune Magazine|publisher=Money.cnn.com|access-date=13 April 2013|archive-date=10 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130910192124/http://money.cnn.com/magazines/fortune/mostpowerfulwomen/2006/index.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಇವರನ್ನು ೧೦ &quot;ಅಧಿಕ ಸಂಭಾವನೆ&quot; ಮತ್ತು &quot;ಯುವ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯುತ&quot; ವರ್ಗಗಳ ನಡುವೆ ಇರಿಸಿತು. ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ, [[ದಿ ಎಕನಾಮಿಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್|ದಿ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]] ವಾರಿಯರ್ ಅನ್ನು ೧೧ ನೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಭಾರತೀಯ ಎಂದು ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/articleshow/1073963.cms|title=Advantage IIT|last=Duttagupta|first=Ishani|date=2005-04-11|work=The Economic Times - indiatimes|access-date=2015-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20050411025103/http://economictimes.indiatimes.com/articleshow/1073963.cms|archive-date=11 April 2005}}&lt;/ref&gt; ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ವರ್ಕಿಂಗ್ ವುಮನ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನಿಂದ &quot;ವಿಮೆನ್ ಎಲಿವೇಟಿಂಗ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ&quot; ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಆರು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.prnewswire.com/cgi-bin/stories.pl?ACCT=104&amp;STORY=/www/story/05-29-2001/0001502716&amp;EDATE=|title=TECHXNY/PC EXPO and Working Woman Magazine Announce Winners of First Annual W.E.S.T|publisher=Prnewswire.com|access-date=13 April 2013}}&lt;/ref&gt; ೨೦೧೪ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಅವರು ''ಫೋರ್ಬ್ಸ್‌ನಿಂದ'' ವಿಶ್ವದ ೭೧ ನೇ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮಹಿಳೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;Forbes14&quot;/&gt; ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಫೋರ್ಬ್ಸ್|ಫೋರ್ಬ್ಸ್‌ನಿಂದ]] &quot;ಅಮೆರಿಕದ ಟಾಪ್ ೫೦ ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಟೆಕ್&quot; ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.forbes.com/profile/padmasree-warrior/?list=top-tech-women-america|title=Padmasree Warrior|website= Forbes}}&lt;/ref&gt;

ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ವಾರಿಯರ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.cs.duke.edu/csed/wikipedia/cards.html|title=Notable Women in Computing}}&lt;/ref&gt;

== ಮಂಡಳಿಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ==
ವಾರಿಯರ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ರಿಂದ  [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್|ಮೈಕ್ರೊಸೊಫ಼್ಟ್]] ನ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;msftbio&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://news.microsoft.com/2015/10/19/microsoft-proposes-election-of-new-board-members/|title=Microsoft proposes election of new board members|date=19 October 2015|website=Microsoft News Center|publisher=Microsoft|access-date=30 December 2015}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ಸ್ಪೊಟಿಫ಼ೈ ನಲ್ಲಿ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://investors.spotify.com/governance/board-of-directors/person-details/default.aspx?ItemId=9f7ee6d2-b628-4247-bbf4-f7717d58204a|title=Spotify - Governance - Board of Directors - Padmasree Warrior|website= Spotify|access-date=17 June 2019}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ೨೦೧೩ ರಿಂದ ೨೦೧೬&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bizjournals.com/sanjose/news/2013/08/21/cisco-cto-padmasree-warrior-joins-gap.html|title=Cisco CTO Padmasree Warrior joins Gap board|last=Lynch|first=Shana|website=Silicon Valley Business Journal|publisher=American City Business Journals|access-date=28 June 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://venturebeat.com/2016/01/29/padmasree-warrior-leaves-boxs-board-after-joining-microsofts/|title=Padmasree Warrior leaves Box's board after joining Microsoft's|date=29 January 2016|publisher=VentureBeat|access-date=25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022|archive-date=2 ನವೆಂಬರ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211102062957/https://venturebeat.com/2016/01/29/padmasree-warrior-leaves-boxs-board-after-joining-microsofts/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಗ್ಯಾಪ್ ಇನ್‌‌ಕಾರ್ಪೊರೆಟೆಡ್ ಬೋರ್ಡ್‌ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ೨೦೧೪ ರಿಂದ ೨೦೧೬ರವರೆಗೆ ಬಾಕ್ಸ್ ಬೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದರು.

ವಾರಿಯರ್ ಅವರು ಥಾರ್ನ್,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thorn.org/about-our-fight-against-sexual-exploitation-of-children/|title=Thorn - About Us|website=Thorn (organization)|access-date=17 June 2019}}&lt;/ref&gt; ಜೋಫ್ರಿ ಬ್ಯಾಲೆಟ್,&lt;ref name=&quot;McKenzie&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.cnn.com/2014/05/20/tech/5-things-you-didnt-warrior/|title=5 things you didn't know about Cisco's Warrior|last=McKenzie|first=Sheena|date=20 May 2014|website=Leading Women|publisher=CNN|access-date=28 June 2014}}&lt;/ref&gt; ಚಿಕಾಗೋದ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ,&lt;ref name=&quot;Dugdale&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.fastcompany.com/1576998/crib-sheet-padmasree-warrior-cto-cisco-systems|title=Crib Sheet: Padmasree Warrior, CTO of Cisco Systems|last=Dugdale|first=Addy|date=10 March 2010|website=Leadership|publisher=Fast Company|access-date=28 June 2014}}&lt;/ref&gt; ಚಿಕಾಗೋ ಮೇಯರ್ಸ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್,&lt;ref name=&quot;Cooney&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.networkworld.com/article/2349972/cisco-lands-padmasree-warrior--geek-queen.html|title=Cisco lands Padmasree Warrior, Geek Queen|last=Cooney|first=Michael|date=5 December 2007|website=Layer 8|publisher=Network World|access-date=28 June 2014}}&lt;/ref&gt; ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;WITI1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.witi.com/center/witimuseum/halloffame/247717/Padmasree-Warrior-Executive-Vice-President-and-Chief-Technology-Officer-Motorola,-Inc./|title=Padmasree Warrior|website=WITI Hall of Fame|publisher=WITI|access-date=28 June 2014}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ಕಾರ್ನೆಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಬೋರ್ಡ್,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://news.cornell.edu/stories/2013/05/board-trustees-adds-seven-new-members|title=Board of trustees adds seven new members|date=28 May 2013|publisher= Cornell University}}&lt;/ref&gt; ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಗವರ್ನರ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಫಾರ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಎಕಾನಮಿ,&lt;ref name=&quot;Video&quot;/&gt; ಎಫ಼್‌ಸಿಸಿ ಗಾಗಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ  ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ರಾಜ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;WITI1&quot; /&gt; ವಾರಿಯರ್ ೨೦೦೫ ರಿಂದ &lt;ref name=&quot;Reese&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.networkworld.com/article/2344295/cisco-subnet/cisco-cto-padmasree-warrior-off-corning-board-of-directors.html|title=Cisco CTO Padmasree Warrior off Corning Board of Directors|last=Reese|first=Brad|date=19 May 2008|website=Network World|publisher=Network World|access-date=28 June 2014|archive-date=14 ಜನವರಿ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150114164729/http://www.networkworld.com/article/2344295/cisco-subnet/cisco-cto-padmasree-warrior-off-corning-board-of-directors.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ರವರೆಗೆ ಕಾರ್ನಿಂಗ್ ಇನ್ಕಾರ್ಪೊರೇಟೆಡ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

== ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ==
ವಾರಿಯರ್‌ರವರು ಮೋಹನ್ ದಾಸ್ ವಾರಿಯರ್ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದು, ಒಬ್ಬ ಮಗನಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.businessinsider.com/the-men-standing-behind-the-most-powerful-women-in-tech-2015-8?r=US&amp;IR=T#mohandas-warrior-is-married-to-padmasree-warrior-former-cto-of-cisco-systems-and-former-cto-of-motorola-1110|title=12 spouses who are lucky to be married to the most powerful women in Silicon Valley|last=McAlone|first=Nathan|work=Business Insider|access-date=9 July 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://edition.cnn.com/2014/05/20/tech/5-things-you-didnt-warrior/index.html|title=5 things you didn't know about Cisco's Warrior|website=CNN|access-date=9 July 2019}}&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{Reflist|30em}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==

* Padmasree Warrior on Twitter 
* [http://newsroom.cisco.com/execbio-detail?articleId=34150 Profile]

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]]
[[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕನ್ ಜೀವ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿ]]</text>
      <sha1>clckf2qomjcw8rjuyb8oxcjx0u35a13</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ನವನೀತ್ ಧಲಿವಾಲ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>156724</id>
    <revision>
      <id>1373633</id>
      <parentid>1351487</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T21:12:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12613" sha1="qmluj5mvitg7rkkaonnheycyc1wtcym" xml:space="preserve">
{{Infobox cricketer|name=ನವನೀತ್ ಧಲಿವಾಲ್|image=ನವನೀತ್ ಧಲಿವಾಲ್.jpg|image_size=200px|country=ಕೆನಡಾ|full_name=|birth_date={{Birth date and age|1988|10|10|df=yes}}|birth_place=[[ಚಂಡೀಗಢ]], [[ಭಾರತ]]|heightft=|heightinch=|heightm=|batting=ಬಲಗೈ ದಾಂಡಿಗ|bowling=ಬಲಗೈ ಮಧ್ಯಮ ವೇಗದ ಬೌಲಿಂಗ್|role=ದಾಂಡಿಗ|hidedeliveries=|international=true|odidebutdate=೮ ಫೆಬ್ರವರಿ|odidebutyear=೨೦೨೪|odidebutagainst=ನೇಪಾಳ|odicap=೯೮|lastodidate=೧೦ ಫೆಬ್ರವರಿ|lastodiyear=೨೦೨೪|lastodiagainst=ನೇಪಾಳ|T20Idebutdate=೧೮ ಆಗಸ್ಟ್|T20Idebutyear=೨೦೧೯|T20Idebutagainst=ಕೇಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳು|T20Icap=೪೨|lastT20Idate=೨೪ ಫೆಬ್ರವರಿ|lastT20Iyear=೨೦೨೨|lastT20Iagainst=ಬಹ್ರೇನ್|date=೨೪ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೨|source=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/817069.html ESPNcricinfo}}

'''ನವನೀತ್ ಧಲಿವಾಲ್''' (ಜನನ ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೮೮) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಕೆನಡಾದ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್|ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ]], ಇವರು [[ಕೆನಡಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ಕೆನಡಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ]] ಮಾಜಿ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;Bio&quot;&gt;{{Cite web |title=Navneet Dhaliwal |url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/817069.html |access-date=17 January 2015 |website=ESPNcricinfo}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Captains share their thoughts ahead of the ICC Men's T20 World Cup Qualifier A |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2489296 |access-date=17 February 2022 |website=International Cricket Council}}&lt;/ref&gt;

== ವೃತ್ತಿಜೀವನ ==
ಅವರು ೧೭ ಜನವರಿ ೨೦೧೫ ರಂದು [[ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]] ವಿರುದ್ಧ ಕೆನಡಾಕ್ಕಾಗಿ ೨೦೧೫ ICC ವಿಶ್ವ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್ ಡಿವಿಷನ್ ಎರಡು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಲಿಸ್ಟ್ ಏ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. &lt;ref name=&quot;Debut&quot;&gt;{{Cite web |title=ICC World Cricket League Division Two, Canada v Netherlands at Windhoek, Jan 17, 2015 |url=http://www.espncricinfo.com/world-cricket-league-div2-2015/engine/match/812777.html |access-date=17 January 2015 |website=ESPNcricinfo}}&lt;/ref&gt;

ಜನವರಿ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ೨೦೧೮ ರ ICC ವಿಶ್ವ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್ ಡಿವಿಷನ್ ಎರಡು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಾಗಿ ಕೆನಡಾದ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. &lt;ref name=&quot;Can-squad&quot;&gt;{{Cite web |title=Canadian squad for World Cricket League Division 2 tournament |url=http://gocricketgocanada.com/web/2018/01/12/canadian-squad-for-world-cricket-league-division-2-tournament/ |access-date=15 January 2018 |website=Cricket Canada |archive-date=15 ಜನವರಿ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180115062412/http://gocricketgocanada.com/web/2018/01/12/canadian-squad-for-world-cricket-league-division-2-tournament/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ೨೦೧೮-೧೯ ಐಸಿಸಿ ವಿಶ್ವ ಟ್ವೆಂಟಿ೨೦ ಅಮೇರಿಕಾಸ್ ಕ್ವಾಲಿಫೈಯರ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಾಗಿ ಕೆನಡಾದ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Canadian National Cricket Squad for ICC Americas World T20 SRQ &amp; Schedule |url=https://cricketcanada.org/canadian-national-cricket-squad-for-icc-americas-world-t20-srq/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190424074643/https://cricketcanada.org/canadian-national-cricket-squad-for-icc-americas-world-t20-srq/ |archive-date=24 April 2019 |access-date=24 September 2018 |website=Cricket Canada}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ಆರು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೮೩ ರನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದ ಪ್ರಮುಖ ರನ್ ಗಳಿಸಿದ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ICC World Twenty20 Americas Sub Regional Qualifier A, 2018 - Canada: Batting and bowling averages |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12626;team=17;type=tournament |access-date=29 September 2018 |website=ESPNcricinfo}}&lt;/ref&gt;

ಜೂನ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ೨೦೧೯ ರ ಗ್ಲೋಬಲ್ T20 ಕೆನಡಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಎಡ್ಮಂಟನ್ ರಾಯಲ್ಸ್ ಫ್ರಾಂಚೈಸ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡಲು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Global T20 draft streamed live |url=http://www.canadacricket.com/?p=12755 |access-date=20 June 2019 |website=Canada Cricket Online}}&lt;/ref&gt;

ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ೨೦೧೮-೧೯ ಐಸಿಸಿ T20 ವಿಶ್ವಕಪ್ ಅಮೆರಿಕಸ್ ಕ್ವಾಲಿಫೈಯರ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಫೈನಲ್‌ಗಾಗಿ ಕೆನಡಾದ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Squad selected for the ICC T20 World Cup Qualifier - Americas Final 2019, Bermuda |url=https://cricketcanada.org/news-single?nid=34 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221110130101/https://cricketcanada.org/news-single?nid=34 |archive-date=10 November 2022 |access-date=10 August 2019 |website=Cricket Canada}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ೧೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ ರಂದು [[ಕೇಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳು|ಕೇಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳ]] ವಿರುದ್ಧ ಕೆನಡಾಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ [[ಟ್ವೆಂಟಿ೨೦|ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ]] (T20I) ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=2nd Match, ICC Men's T20 World Cup Americas Region Final at Sandys Parish, Aug 18 2019 |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1197397.html |access-date=18 August 2019 |website=ESPNcricinfo}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ಆರು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 190 ರನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ರನ್-ಸ್ಕೋರರ್ ಆಗಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ICC Men's T20 World Cup Americas Region Final, 2019: Most runs |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?id=13243;type=tournament |access-date=26 August 2019 |website=ESPNcricinfo}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Bermuda and Canada through to global qualifier |url=https://www.cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2019/articles/000013/001327.shtml |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190826110237/https://www.cricketeurope.com/DATABASE/ARTICLES2019/articles/000013/001327.shtml |archive-date=26 August 2019 |access-date=26 August 2019 |website=Cricket Europe}}&lt;/ref&gt;

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ೨೦೧೯ ರ ಮಲೇಷ್ಯಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಚಾಲೆಂಜ್ ಲೀಗ್ ಎ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಕೆನಡಾದ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Canada squad for the ICC CWC Challenge League A, Malaysia |url=https://cricketcanada.org/news-single?nid=45 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200512165557/https://cricketcanada.org/news-single?nid=45 |archive-date=12 May 2020 |access-date=10 September 2019 |website=Cricket Canada}}&lt;/ref&gt; ೧೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ ರಂದು, ಮಲೇಷ್ಯಾ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ೯೪ ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ ೧೪೦ ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು, ಕೆನಡಾ ತನ್ನ ೫೦ ಓವರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ೪೦೮/೭ ಗಳಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Canada win big over Malaysia |url=https://cricketcanada.org/news-single?nid=49 |access-date=21 September 2019 |website=Cricket Canada |archive-date=16 ಜೂನ್ 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210616180250/https://cricketcanada.org/news-single?nid=49 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಅವರು ಮೂರು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೨೫೦ ರನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆನಡಾದ ಪ್ರಮುಖ ರನ್-ಸ್ಕೋರರ್ ಆಗಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=CWC Challenge League Group A, 2019-2021/22 - Canada: Batting and bowling averages |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=13343;team=17;type=tournament |access-date=26 September 2019 |website=ESPNcricinfo}}&lt;/ref&gt; ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ೨೦೧೯ ರ ಐಸಿಸಿ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಕ್ವಾಲಿಫೈಯರ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಕೆನಡಾದ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Canadian squad for ICC T20 World Cup qualifier |url=https://cricketcanada.org/news-single?nid=53 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220807151336/https://cricketcanada.org/news-single?nid=53 |archive-date=7 August 2022 |access-date=9 October 2019 |website=Cricket Canada}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Captains speak of their chances in ICC Men's T20 World Cup Qualifier 2019 |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1451840 |access-date=13 October 2019 |website=International Cricket Council}}&lt;/ref&gt; ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿ]] (ಐಸಿಸಿ) ಅವರನ್ನು ಕೆನಡಾದ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಆಟಗಾರ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Team preview: Canada |url=https://www.icc-cricket.com/news/1451717 |access-date=13 October 2019 |website=International Cricket Council}}&lt;/ref&gt;

ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಆಂಟಿಗುವಾದಲ್ಲಿ ೨೦೨೧ ರ ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಅಮೆರಿಕಸ್ ಕ್ವಾಲಿಫೈಯರ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ಕೆನಡಾದ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Canada's national squad for ICC 2022 Men's T20 World Cup Americas Qualifier |url=https://cricketcanada.org/news-single?nid=183/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028155809/https://cricketcanada.org/news-single?nid=183/ |archive-date=28 October 2021 |access-date=28 October 2021 |website=Cricket Canada}}&lt;/ref&gt; ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಒಮಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ೨೦೨೨ ರ ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಟಿ೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಕ್ವಾಲಿಫೈಯರ್ ಏ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Canada's ICC Men's T20 World Cup Qualifier, Oman 2022 squad announced! |url=https://cricketcanada.org/news-single?nid=195 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20221110130102/https://cricketcanada.org/news-single?nid=195 |archive-date=10 November 2022 |access-date=2 February 2022 |website=Cricket Canada}}&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]]</text>
      <sha1>qmluj5mvitg7rkkaonnheycyc1wtcym</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ತುನ್ನಾಲೈ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>166719</id>
    <revision>
      <id>1373626</id>
      <parentid>1349849</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T15:54:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1373626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36491" sha1="bi9s85148f2qqwi616853k9inzx8t7l" xml:space="preserve">{{Infobox ಊರು|name=Thunnalai|native_name={{lang|ta|துன்னாலை}}&lt;br&gt;{{lang|si|තුන්නල}}|settlement_type=[[Village]]|pushpin_map=Sri Lanka Northern Province|subdivision_type=[[List of sovereign states|Country]]|subdivision_name=[[Sri Lanka]]|subdivision_type2=[[Provinces of Sri Lanka|Province]]|subdivision_name2=[[Northern Province, Sri Lanka|Northern]]|subdivision_type3=[[Districts of Sri Lanka|District]]|subdivision_name3=[[Jaffna District|Jaffna]]|subdivision_type4=[[Divisional Secretariats of Sri Lanka|DS Division]]|subdivision_name4=[[Vadamarachchi]] South‐West}}'''ತುನ್ನಾಲೈ''' ಗ್ರಾಮವು  ತೊಂಡಮಾನ್ ಅರು ಎಂಬ ಆವೃತದ ಬಳಿ ಇದೆ. ಇದು ಕೊಯಮತ್ತೂರಿನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ನಾಮಕ್ಕಲ್ ಬಳಿಯ ವಲ್ಲಿಪುರಂ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣವು ವಲಸಿಗರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳವು ಕೂಡಿದೆ. ನಾಗಾ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ನಾಗ್ಪುರ, ನಾಗರ್ ಕೋವಿಲ್, ನಾಗಪಟ್ಟಣಂ ಮತ್ತು ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ಇವುಗಳೇಲ್ಲವು ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ನಾಯರ್, ನಾಯಕರ್, ನಾಯ್ಡುಇವು ನಾಗ ಪರಂಪರೆಯ ಅವಶೇಷಗಳು. ತಮಿಳರ ಒಂದು ಭಾಷೆ ಹೆಸರು; ಆದರೆ ನಾಗಾಗಳು ಜನಾಂಗೀಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು. ನಾಗಾಗಳು ಈಗ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷಿಕ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ.

ತುನ್ನಾಲೈ ಮತ್ತು ವಲ್ಲಿಪುರಂ ಇವುಗಳನ್ನು ಚೋಳರು, ಪಾಂಡ್ಯರು, ಸಿಂಹಳೀಯರು, ಥಾಯ್, ಜಾವಾನೀಸ್ ಮತ್ತು ಮಲಯರಂತಹ ವಿವಿಧ ಆಡಳಿತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು ಈಶಾನ್ಯ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ರಚಿಸಿದವು. ಈ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಕಡಲಗಳ್ಳರು ಅಥವಾ ರಾಜಕುಮಾರರು, ಅವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನೆಲೆಸಲು ಮತ್ತು ಹತೊಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಜಾಫ್ನಾ ದ್ವೀಪದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು.

ಕೆಳಗಿನ ವಿಭಾಗಗಳು ತುನ್ನಾಲೈನ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಆಡಳಿತಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತವೆ.

== ಅವಲೋಕನ ==
ಸ್ಥಳಃ 9.784801° N 80.239207° E

ತುನ್ನಾಲೈನ ಭಾಗವು ಬಹುದಿನಗಳ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಸಮುದ್ರದ  ಅಡಿಯಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪೆ ಚಿಪ್ಪು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಗಣೇಶ ದೇವಾಲಯದ ಕೆಲವು ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಈ ಕಪ್ಪೆ ಚಿಪ್ಪುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನಿಂದ ಮುಳುಗುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಣ್ಣು ಖನಿಜ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಬಿಳುಪುಗೊಂಡಿದೆ. ತುನ್ನಾಲೈನ ಉತ್ತರ ಭಾಗವು ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗುಡಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಕುಂಬಾರಿಕೆ ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಕ್ ಕೆಂಪು ಲ್ಯಾಟೋಸೋಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ತುನ್ನಾಲೈನಲ್ಲಿ ಗ್ಲೆನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ವಾರ್ಡ್ ಇದೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ ವೆಲ್ಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಣಿವೆ. ಪಾಯಿಂಟ್ ಪೆಡ್ರೊದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ವಲ್ಲಿಪುರಂ ತುನ್ನಾಲೈನ ಹತ್ತಿರದ ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿದೆ.

ಥುನ್ ಎಂದರೆ ನಾರ್ಡಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ನೀರು. ಟೊನ್ಲೆ ಸಾಪ್ ಎಂದರೆ ಕಾಂಬೋಡಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಸರೋವರ. ಥಾಯ್ ಮತ್ತು ಕಾಂಬೋಡಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ತುನ್ನಾಲೈ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಮೂಲ ಹೆಸರಾಗಿರಬಹುದು.

ಕಲಿಗೈ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದ ಹೆಸರುಗಳು ಕಳಿಂಗ ಮಾಘನ ಮೂಲ ಆಕ್ರಮಣಕಾರನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಬಂದಿದೆ.

ವಲ್ಲಿಪುರಂ (ಸ್ಯಾಂಡಿ ಸಿಟಿ) ೨ ನೇ ಶತಮಾನದ ಬಿಸಿ ಯಿಂದ ದಾಖಲಾದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ರಾಜ ವಸಭನ ಚಿನ್ನದ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತಗಾರನನ್ನು &quot;ಅಸಗಿರಿ&quot; ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹೆಸರನ್ನು ನೆಲುಗಾಲದ ಕಲ್ಲಿನ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨ ನೇ ಶತಮಾನ) ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬೌದ್ಧರ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳ ಪಟ್ಟಿ (&quot;ನಂಪೋತ&quot;) ಇದನ್ನು &quot;ವೈಲಿಪುರ&quot; ಅಥವಾ ಮರಳು ನಗರ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣ ನಿಖರವಾದ ವಿವರಗಳು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ 'ವಲ್ಲಿಪುರಂ' ಬುದ್ಧನ ಪ್ರತಿಮೆಯು ನಂತರದ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ದೇವಾಲಯದ ಕೆಳಗಿರುವ ಉತ್ಖನನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ತಮಿಳು ವಿದ್ವಾಂಸ ಪೀಟರ್ ಸ್ಚಾಕ್ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ &quot;ವಲ್ಲಿಪುರಂನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಶ್ರೀಮಂತ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅವಶೇಷಗಳಿವೆ. ಆರಂಭಿಕ ವಸಾಹತು. ಇದು ಬಹುಶಃ ಕ್ರಿ.ಶ. ಮೊದಲ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಪೋರಿಯಮ್ ಆಗಿತ್ತು. […] ನಾವು ಈ ವಲ್ಲಿಪುರಂ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ಈಗಾಗಲೇ ದಿನಾಂಕದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ, ಇದು ೩ -೪ ನೇ ಶತಮಾನದ AD ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾವು ತೀರ್ಮಾನಿಸಬಹುದು. ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಅಮರಾವತಿ-ಬುದ್ಧರ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. &quot; &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Schalk |first=Peter; Uppsala University |title=The Vallipuram Buddha Image |url=http://tamilnation.co/heritage/vallipuram_buddha_image.htm |access-date=2013-01-10 |website=Tamilnation.org |quote=Vallipuram has very rich archaeological remains that point at an early settlement. It was probably an emporium in the first centuries AD. […] From already dated stones with which we compare this Vallipuram statue, we can conclude that it falls in the 3rd-4th century AD period. During that period, the typical Amaravati-Buddha sculpture was developed. |archive-date=2013-08-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130824163850/http://tamilnation.co/heritage/vallipuram_buddha_image.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಇಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಬುದ್ಧನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ೧೯೦೬ ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗವರ್ನರ್ ಹೆನ್ರಿ ಬ್ಲೇಕ್ ಅವರು ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜನಿಗೆ ಬಹುಮಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದರು. ಆರ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ವಂಶಸ್ಥರು ಕಳಿಂಗ ಮಾಘ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾದರು. ಸಿಂಗೈ-ಆರ್ಯರ ರಾಜವಂಶವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ವಲ್ಲಿಪುರಂನಿಂದ ಆಳಿದರು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸಿಂಗೈ ನಗರ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಯಾವುದೇ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳು, ಉದಾ, ಶಾಸನಗಳು, ಕಲೆ ಅಥವಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು ಈ ಆಡಳಿತಗಾರರಿಂದ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಪರನವಿತನ ಮತ್ತು ಇತರ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಅವರು ದೇಶದ ಮುಖ್ಯ ಆಡಳಿತಗಾರನಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಎಸ್.ಪರಣವಿತಾನ, ``ವಲ್ಲಿಪುರಂ ಚಿನ್ನದ ಫಲಕದ ವಸಾಭ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಶಾಸನವನ್ನೂ ನೋಡಿ. ''ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಯಾ ಝೆಲಾನಿಕಾ'', ೪ (೧೯೩೬) ೨೨೯-೨೩೬. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಕಾರ್ತಿಗೇಸು ಇಂದ್ರಪಾಲರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ''ಎವಲ್ಯೂಷನ್ ಆಫ್ ಎ ಎಥ್ನಿಕ್ ಐಡೆಂಟಿಟಿ'', (೨೦೦೫), ಮತ್ತು [http://www.lankaweb.com/news/items05/071205-5.html ಹಿಂದಿನ ಕೃತಿ, ೧೦೬೫ ರಲ್ಲಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180126002026/http://www.lankaweb.com/news/items05/071205-5.html |date=2018-01-26 }} ಡಾ. ಇಂದ್ರಪಾಲರು ಜಾಫ್ನಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪೂರ್ವ ಬೌದ್ಧ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪರನವಿತಾನರೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ವಾದಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಮುಡ್ಲಿಯಾರ್ ಸಿ. ರಸನಾಯಕಂ, ''ಪ್ರಾಚೀನ ಜಾಫ್ನಾ''.

ಈ ಸ್ಥಳವು ನಾಗಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಷ್ಯಾದ ಹಡಗುಗಳುನ್ನು ನಿಲುಗಡೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಡಾಗೋಬಾಗಳು ನಾವಿಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಪೂಜಿಸುವ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿವೆ. ನಾಗಪಟ್ಟಣಂ ಮತ್ತು ವಲ್ಲಿಪುರಂ ಎರಡೂ ಚೈನಾ, ಸಿಯಾಮ್, ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ, ಚಂಪಾ (ವಿಯೆಟ್ನಾಂ) ಮತ್ತು ಜಾವಾ ಪ್ರಬಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದವು.

== ಪರಿಚಯ ==
ಅನಾದಿ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಭಾರತವು ತುನ್ನಾಲೈನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಜನರ ಮೂಲ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತವನ್ನು ಮೀರಿದ ಹೊಸ ಭೂಮಿಗೆ ಜನರು ಬಂದಂತೆ, ಅವರು ಜಾಫ್ನಾವನ್ನು ಶಾಂತ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಾಂತತೆಯ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ನಡೆದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಘರ್ಷಣೆಗಳ ಶೂನ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಅವರು ವಿವಿಧ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ತಂದರು. ಜೈನರು, ಬೌದ್ಧರು, ವೈಷ್ಣವರು, ಶೈವರು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಬಲಿಪಶುಗಳಾಗಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಅವರು ಜಾಫ್ನಾ ತೀರವನ್ನು ಆಶ್ರಯವಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120104044057/http://ancient.eu.com/article/294/ worldhistory.org]&lt;/ref&gt;

ರಾಜರತ ಮತ್ತು ಸಿಂಹಳೀಯರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಆನುವಂಶಿಕ ವಿನಿಮಯದ ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು; ದ್ವೀಪದ ರಾಜಮನೆತನಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪಾಂಡ್ಯರು ಮತ್ತು ಚೇರರ ರಾಜಮನೆತನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ವಿವಾಹವಾದರು. ಅನಿಕಾಂಗ (೧೨೦೯ ರಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮ ಪಾಂಡು (೧೨೧೨ ರಲ್ಲಿ) ಆಕ್ರಮಣಕಾರರನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸ್ವಾಗತಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರಾಯಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಕ್ರಮಣಕಾರ ಎಲಾರ, ಸುಮಾರು ಒಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಅವರು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ನಡುವೆಯೂ 'ಧರ್ಮರಾಜ' ('ಜಸ್ಟ್ ಕಿಂಗ್') ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ದೊರೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಶ್ರೀಮಂತರನ್ನು ತಮ್ಮ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ನಂಬಿಕೆಯಾದ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಕಡೆಗೆ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಗೌರವವನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಮಾಘದ ಬಗ್ಗೆ ಕುಲವಂಶವು ಹೊಂದಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಸಹ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಿಂಹಳೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಂಬಿಕೆ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಅವನ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರಾಕರಣೆ.

ಕುಲವಂಶವು ಕಳಿಂಗ ಮಾಘವನ್ನು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮತ್ತು ವಿವರವಾದ ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಕೋನಿಕ್ ಪಠ್ಯವು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಧ್ಯಾಯ ಎಲ್.ಎಕ್ಸ.ಎಕ್ಸ.ಎಕ್ಸ ನಲ್ಲಿ, ನಮಗೆ ಅದನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ

: ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದವರ ಅಗಾಧವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದ, ವಿವಿಧ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಲಂಕೆಯ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಹಿಸಿದ್ದ [[ದೇವರು|''ದೇವತೆಗಳು'']] ಈ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲರಾದರು, [ಆದ್ದರಿಂದ] ಸುಳ್ಳು ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನು  ಬಂದನು. ಒಳ್ಳೆಯವರ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಪೊದೆಗಳನ್ನು ಸುಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನ ಕೆಟ್ಟ ರಾಜನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೃದಯವು ಸಂತೋಷವಾಯಿತು... ಒಳ್ಳೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ರಾತ್ರಿ ಕಮಲದ ಹೂವುಗಳ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದ ಸೂರ್ಯ ಯಾರು... ಮತ್ತು ಅವರ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಚಂದ್ರನಾಗಿದ್ದನು... ಹಗಲು ಕಮಲಗಳು ಅದು... [ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿ]ಶಾಂತಿ... (ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ) ಮಾಘ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ, ಅನ್ಯಾಯದ ರಾಜನು ಕಳಿಂಗ ಸಾಲಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡನು... '.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://lakdiva.org/culavamsa/vol_1.html |title=''Culavamsa'', Chapter LXXX, 54-58 |access-date=2024-12-16 |archive-date=2008-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080724205634/http://lakdiva.org/culavamsa/vol_1.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ಕಳಿಂಗದಿಂದ ೨೪,೦೦೦ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ರಾಜರಾಟಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುವ ಮೊದಲು ಮಾಘನ ಬಗ್ಗೆ ಏನೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಅವನು ಯಾವ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಲಂಕಾದ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಪಡೆದನು. ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಅವನ ಆಗಮನದ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಳೀಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ರಾಜಕೀಯ ಅವನತಿಯ ಮುಂದುವರಿದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿತು, ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ದೊರೆಗಳ ಮೂಲಕ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ಆಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ೧೧೮೭ ರಲ್ಲಿ ನಿಸ್ಸಂಕ ಮಲ್ಲನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಳಿಂಗನ ರಾಜವಂಶದ ಮೂಲಕ ಮಾಘನು ಹಕ್ಕು ಪಡೆದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ &lt;ref&gt;[http://lakdiva.org/codrington/chap04.html ''A Short History of Ceylon'', H. W. Codrington, 1926, London, ch]&lt;/ref&gt; ಅವನ ನೆಪ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಅವನು ತನ್ನ ಆಕ್ರಮಣದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಿಂಸಾಚಾರದಿಂದ ಜನರ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಭಾವ್ಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡನು.

ರಾಜ ಚಂದ್ರಭಾನು ಸ್ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ಮಲಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ/ದರೋಡೆಕೋರ/ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು, ಅವನು ಬುದ್ಧನ `ಹಲ್ಲಿನ` ತನ್ನ ದೇಶಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ತನ್ನ ಹಕ್ಕನ್ನು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತಗೊಳಿಸಲು ಜಲಸಂಧಿಯ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಿಂದ ಮಲಯ ಕಾಲಾಳುಗಳೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಟ್ರಿಂಕೋಮಲಿ ಬಂದರಿಗೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು. ಚಂದ್ರಭಾನು ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು, ಆದರೆ ನಂತರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಿಂದ ಕೂಲಿ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಉತ್ತರಾರ್ಧವನ್ನು ಸಿಂಹಳೀಯ ರಾಜರಿಂದ ದೂರವಿಟ್ಟನು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಚಂದ್ರಭಾನು ದ್ವೀಪದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು, ಆದರೆ ೧೨೫೮ ರಲ್ಲಿ ಪಾಂಡ್ಯನಿಂದ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು.

== ತಮಿಳು ವ್ಯಾಪಾರ ==
೨ ನೇ ಮತ್ತು ೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದ AD ನಡುವೆ, ಚೋಳರು ಮತ್ತು ಪಲ್ಲವರು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಚೀನಾದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಮುದ್ರ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳು ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತಮಿಳು ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟವು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೨ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಕಾಂಚಿಪುರಂನ ಪಲ್ಲವ ರಾಜಕುಮಾರ ಕೌಂಡಿನ್ಯನ್ ಕಾಂಬೋಡಿಯಾದ ಮೊದಲ ರಾಜನಾದನು. ಆ ಕಾಲದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವೃತ್ತಾಂತಗಳನ್ನು ಅಂಕೋರ್ ವಾಟ್ ಮತ್ತು ಅಂಕೋರ್ ಥಾಮ್‌ನಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಸ್ ಉಬ್ಬುಗಳಲ್ಲಿ (ಮಮಲ್ಲಪುರಂ ಗೋಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಗಳಂತೆಯೇ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಗಳು) ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೋರಾಟದ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಜಾವಾ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಪ್ರಂಬನನ್ ಮತ್ತು ಬೊರೊಬೊದೂರ್ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಯೋಧರು ಬಳಸಿದ ತಮಿಳು ಸಮರ ಕಲೆಗಳ ಹೋರಾಟದ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಮೂಲ ಉಬ್ಬುಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. AD ೧೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೋಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿಸ್ತರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿತ್ತು. ರಾಜ [[ರಾಜರಾಜ I|ರಾಜಾ ರಾಜಾ ಚೋಜಾನ್‌ನ]] ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರ್ಮಾದ ಭಾಗಗಳು, ಕ್ರಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಸುಮಾತ್ರಾ ಮತ್ತು ಜಾವಾದ ಇಸ್ತಮಸ್ ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ತಮಿಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಶಗಳು ನೃತ್ಯ, ಪಾಕಪದ್ಧತಿ, ಬರವಣಿಗೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಮರ ಕಲೆಗಳು.

== ಚವಾಕಮ್ ==
ಚಾವಕಂ ಎಂಬುದು ಇಂದು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಜಾವಾ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ತಮಿಳೀಕರಿಸಿದ ಹೆಸರು. ಯಾವ-ದ್ವೀಪ ಅಥವಾ ಜಾವ-ದ್ವೀಪ ಎಂಬುದು ಆ ದ್ವೀಪದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಹೆಸರು. ಹೆಸರು, ಅಂದರೆ ದಿ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ಮಿಲೆಟ್ಸ್, ರಾಮಾಯಣದಂತಹ ಆರಂಭಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ, ಜಾವಾ ಕಡಲ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಚಾವಕಂ ಪದವು ಇಂದಿನ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ಮಲೇಷಿಯಾ, ಸಿಂಗಾಪುರ್, ಬ್ರೂನಿ, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಟಿಮೋರ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಮೂಲತಃ ಜಾವಾದ ಜನರನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುವ ಚಾವಕರ್, ನಂತರ ಮಲಯಾಳರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪದವಾಗಿದೆ. ಜಾವಾನೀಸ್ ಜಾವಾದ ಭಾಷೆ. ಮಲಯ (ಆಧುನಿಕ ದಿನ ಬಹಾಸಾ ಮೆಲಾಯು ಮತ್ತು ಬಹಾಸಾ ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾ) ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಮಲಕ್ಕಾ ಜಲಸಂಧಿಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಇಂದಿನ ಮಲೇಷಿಯಾ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.

== ಚಂದ್ರಭಾನು ==
ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ, ಈ ಚಂದ್ರಭಾನು ೧೨೪೭ ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ ತಂಬ್ರಲಿಂಗದ ಜವಕನ್ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ನೌಕಾಪಡೆಯು ದ್ವೀಪದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಆದರೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ರಾಜನಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಚಂದ್ರಭಾನು ದ್ವೀಪದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು, ಆದರೆ ೧೨೮೫ ರಲ್ಲಿ ಪಾಂಡ್ಯನಿಂದ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಚಂದ್ರಭಾನು ಶ್ರೀಧಾಮರಾಜ ಪಟಮ ವಂಶದ (ಕಮಲ ರಾಜವಂಶದ) ರಾಜ. ಅವರು ೧೨೩೦ ರಲ್ಲಿ ಆಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಅವರು ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಫ್ರೇ ಬೊರೊಮಧಾತು ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಚಂದ್ರಭಾನು ಶ್ರೀಧಾಮರಾಜನು ತಂಬ್ರಲಿಂಗವನ್ನು ೧೩ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದನು. ತಂಬ್ರಲಿಂಗವು ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಇಸ್ತಮಸ್ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಲಿಗೊರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ಮಲೇಷ್ಯಾದ ಕೆಡಾ (ಕಡಾರಂ) ಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. ರಾಜಧಾನಿ ಪಟ್ಟಾನಿ (ಪದ್ದನಿ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ). ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಪದ್ದಿನಂ ಎಂದರೆ ನಗರ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರಾವಳಿ ನಗರ.

== ಆಕ್ರಮಣ ==
ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ, ಈ ಚಂದ್ರಭಾನು ೧೨೪೭ ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ ತಂಬ್ರಲಿಂಗದ ಜವಕನ್ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ನೌಕಾಪಡೆಯು ದ್ವೀಪದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಆದರೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ರಾಜನಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಚಂದ್ರಭಾನು ದ್ವೀಪದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು, ಆದರೆ ೧೨೫೮ ರಲ್ಲಿ ಪಾಂಡ್ಯನಿಂದ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ೧೨೬೨ ರಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಭಾನು ದ್ವೀಪದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ದಾಳಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಅವನ ಸೈನ್ಯವು ಈ ಬಾರಿ ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಸಿಂಹಳೀಯ ಪಡೆಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆಯಿಂದ ಬಲಗೊಂಡಿತು. ಪಾಂಡ್ಯ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತಾಗ ಚಂದ್ರಭಾನು ಸ್ವತಃ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಚಂದ್ರಭಾನುವಿನ ಮಗ ಪಾಂಡ್ಯನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಉತ್ತರದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಈ ಆಡಳಿತವೂ ೧೪ ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾಯಿತು.

== ಟೂತ್ ರೆಲಿಕ್ ==
೨ನೇ ಪರಾಕ್ರಮಬಾಹು ಮಹಾಪೂಜೆಯಿಂದ ಬೇಲಿಗಾಲದಿಂದ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಸ್ಮರಣಿಕೆಗಳನ್ನು ತಂದು ದಮಬದೇಣಿಯ ಬಂಡೆಯ ಅರಮನೆಯ ಬಳಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ದೇಗುಲದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದನು ದಳದ ಪೂಜಾವಲಿಯ ಗ್ರಂಥದ ಪ್ರಕಾರ, ಪರಾಕ್ರಮಬಾಹು ಅವರು ಹುಟ್ಟಿದ ನಗರವಾದ ಶ್ರೀವರ್ಧನಪುರಕ್ಕೆ ಶೇಷಪುಂಜಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ನಡೆಸಿದರು. ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪೂಜೆ. ದಂಬದೇಣಿಯ ವಿಜಯಸುಂದರರಾಮದಲ್ಲಿ ದಂತಾವಶೇಷ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಇರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ರಾಜನು ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಜಾವಾದ ಚಂದ್ರಭಾನುವಿನ ಆಕ್ರಮಣದಿಂದ ಪರಾಕ್ರಮಬಾಹುವಿನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಶಾಂತಿಯುತ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ಸಮಯವು ತೊಂದರೆಗೀಡಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ರಾಜನು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ಮತ್ತು ದೇಶವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸ್ಥಿರ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಜಾವಾದ ಚದ್ರಭಾನು ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ದೇಶವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಯಾಪಹುವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಉಪ ಆಡಳಿತಗಾರನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ನಂತರ, ದಂಬದೇನಿಯ ವಿಜಯಬಾಹುವಿನಿಂದ ದಂತ ಶೇಷವನ್ನು ಬೇಡಿದನು. ಆದರೂ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಆಡಳಿತಗಾರನು ಅವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಮತ್ತು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ತರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.

== ಸಮೀಕರಿಸಿದ ಜಾವಾನೀಸ್ ==
ವಸಾಹತುಪೂರ್ವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪಟ್ಟಣವು `ಜಾವಕ ಕೊಟ್ಟೈ` - `ಚಾವಕ ಕೊಟ್ಟೈ` - `ಚಾವಕ ಚೆರಿ` (ರಾಜ ಚಂದ್ರಭಾನುವಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಲಯ/ಜಾವಾನೀಸ್ ಸೈನಿಕರ ಕೋಟೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿತ್ತು) ಎಂಬ ಅಂಶದಿಂದ ಇದು ಉಳಿದಿದೆ. ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಮತ್ತು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ನಂತರದ ಸಮಯದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ತಮಿಳರಾಗಲು ಸೇರಿಕೊಂಡ ಮಲಯ/ಜಾವಾನೀಸ್ ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು.

== ಆರ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ==
ಚಂದ್ರಭಾನುವಿನ ನಂತರ, ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪಾಂಡ್ಯನ್ ಡೆಪ್ಯೂಟಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಿಂಹಳೀಯ ವಿಭಾಗದ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದ ಚಂದ್ರಭಾನುವಿನ ಹಲವಾರು ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಹಾವಂಶವು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ತಂದೆಗೆ ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೂ ಚಂದ್ರಭಾನುವಿನ ಮಕ್ಕಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ರಾಜರಾದರು (ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ).

ಜಾಫ್ನಾವು ಆರ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (ಕುಟುಂಬದ ಹೆಸರು) ಎಂಬ ಪಾಂಡ್ಯ ರಾಜನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮೇಶ್ವರಂನಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ದೊರೆಗೆ ಹೋದರು. ಆ ಕುಟುಂಬವು ಜಾಫ್ನಾ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸುಮಾರು ೪೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ರಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.

== ತುನ್ನಾಲೈಗೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಯೋಜನೆ ==
ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾನಿಗಳಿಂದ ಯುದ್ಧ ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿಯು ಶ್ರೀಲಂಕಾವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಜಾಫ್ನಾದಲ್ಲಿನ ಮುರಿದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲು ಕೆಲವು ಯೋಜನೆಗಳಿದ್ದವು. ಪ್ರಾಚೀನ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ವಲ್ಲಿಪುರಂ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ತುನ್ನಾಲೈ ಅದರಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಬಹುದು.

[http://www.bpa-srilanka.com/files/Jaffna_Development_Blueprint.pdf ಜಾಫ್ನಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನೀಲನಕ್ಷೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171013153413/http://www.bpa-srilanka.com/files/Jaffna_Development_Blueprint.pdf |date=2017-10-13 }}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==

* [http://lakdiva.org/codrington/chap05.html ೧೩ ರಿಂದ ೧೫ ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧಗಳು]
* [https://web.archive.org/web/20081025050444/http://encyclopedie-en.snyke.com/articles/sri_dalada_maligawa.html ಹಲ್ಲಿನ ಸ್ಮಾರಕದ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಯುದ್ಧಗಳು]
* [http://www.sangam.org/ANALYSIS/ChKumar12_00.htm ಜಾಫ್ನಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಇತಿಹಾಸ]
* [http://www.rootsweb.com/~lkawgw/vallipuram.html ವಲ್ಲಿಪುರಂ ಬುದ್ಧನ ಚಿತ್ರ]

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}
&lt;br /&gt;

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]]
[[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೪]]</text>
      <sha1>bi9s85148f2qqwi616853k9inzx8t7l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ರಥ ಸಪ್ತಮಿ (ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175865</id>
    <revision>
      <id>1373600</id>
      <parentid>1373552</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T13:00:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-29039-20</username>
        <id>99459</id>
      </contributor>
      <origin>1373600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4615" sha1="s1jv6w3r7cjpc003ojrpsulk3idgt3j" xml:space="preserve">{{Infobox television
| image                = 
| image_alt            = 
| caption              = 
| genre                = {{plainlist|
* [[ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ]]
}}
| writer               = ಡಿ ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್
| screenplay           = ದ್ವಾರಕಿ ರಾಘವ್
| story                = Dialogues: ತುರುವೆಕೆರೆ ಪ್ರಸಾದ್
| director             = ಮಲಿಶಾಂತ್
| starring             = ಮಧುಸಾಗರ್  &lt;br&gt; ಅಖಿಲ ದೆಚ್ಚಮ್ಮ
| theme_music_composer = 
| open_theme           = &quot;Ninu Obbale Nana Lokavu&quot; &lt;br&gt; Vivan Arya, Shashank, Shruthi Prashant (Vocals)
| composer             = 
| language             = ಕನ್ನಡ
| num_seasons          = 1
| num_episodes         = 617&lt;!---As of 19 Oct 2023---&gt;
| producer             = ಕೆ. ಎಮ್ ಚೈತನ್ಯ &lt;br&gt; ಹರಿದಾಸ್ ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್.
| editor               = ಗುರುರಾಜ್ ಬಿ.ಕೆ.
| camera               = [[ಮಲ್ಟೀ ಕ್ಯಾಮೆರಾ]]
| runtime              = 22–23 ನಿಮಿಷಗಳು
| company              = ಚೈತನ್ಯ ಹರಿದಾಸ್ ಸಿನಿಮಾಸ್
| network              = [[ಉದಯ ಟಿ.ವಿ|ಉದಯ ಟಿವಿ]]
| first_aired          = {{Start date|2021|11|22|df=y}}
| last_aired           = ಪ್ರಸ್ತುತ
| related              = [[Vanathai Pola (TV series)|Vanathai Pola]]
}}

'''''ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮದುವೆ''''' [[ಉದಯ ಟಿ.ವಿ|ಉದಯ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಭಾರತೀಯ [[ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ]] ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ ಆಗಿದೆ. ಧಾರಾವಾಹಿಯು 8 ಜೂನ್ 2026 ರಂದು ರಾತ್ರಿ 7:30 ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಧು ಸಾಗರ್ ಮತ್ತು ಅಖಿಲಾ ದೇಚಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸರಣಿಯು [[ತಮಿಳು|ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯ]] ಮರುಮಗಲ್ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಅಧಿಕೃತ ರಿಮೇಕ್ ಆಗಿದೆ &lt;ref&gt;{{Cite news |title=Watch new show Anna Tangi from Monday |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/watch-new-show-anna-tangi-from-monday/articleshow/87753187.cms}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news |title=Anna Thangi to premiere today; here's everything you need to know about the upcoming show |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/anna-thangi-to-premiere-today-heres-everything-you-need-to-know-about-the-upcoming-show/articleshow/87844054.cms}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news |title=New serial 'Anna-sister' on 'Udaya TV'; Since when? What kind of story?, Udaya TV new Kannada serial Anna Thangi to go on air 22nd November |work=pipanews.com |url=https://pipanews.com/new-serial-anna-sister-on-udaya-tv-since-when-what-kind-of-story-udaya-tv-new-kannada-serial-anna-thangi-to-go-on-air-22nd-november/}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news |title=Daily soap Anna Thangi completes 100 episodes |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/daily-soap-anna-thangi-completes-100-episodes/articleshow/90373263.cms}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲಿ ಸೆಂಚುರಿ ಬಾರಿಸಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸಿದ 'ಅಣ್ಣ-ತಂಗಿ'; ಮಹತ್ವದ ಘಟ್ಟ ತಲುಪಿದ ಧಾರಾವಾಹಿ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/k-m-chaitanya-akhila-prakashs-anna-thangi-serial-completes-100-episode/articleshow/90663038.cms |access-date=2023-03-03 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-04-05 |title=Anna Thangi Serial 100 Episodes On Udaya TV - Monday To Saturday At 7:00 P:M |url=https://www.indiantvinfo.com/anna-thangi-serial-100-episode/ |access-date=2023-03-03 |website=Indian TV News |language=en-US}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=ಕಿರುತೆರೆಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟ ನಟಿ ಅಖಿಲಾ ಪ್ರಕಾಶ್; ಶುರುವಾಗಲಿದೆ ಹೊಸ ಧಾರಾವಾಹಿ 'ಅಣ್ಣ-ತಂಗಿ' |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/akhila-prakash-k-m-chaitanyas-new-serial-anna-thangi-to-go-on-air-on-udaya-tv-from-november-22nd/articleshow/87749077.cms |access-date=2023-03-03 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}&lt;/ref&gt;
{{Interwikineeded}}</text>
      <sha1>s1jv6w3r7cjpc003ojrpsulk3idgt3j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಸಜೀವನ್ ಸಾಜನ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178861</id>
    <revision>
      <id>1373605</id>
      <parentid>1370393</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T13:17:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FluteWarrior</username>
        <id>99457</id>
      </contributor>
      <comment>/* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */</comment>
      <origin>1373605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9815" sha1="p65v1hkpsgy3tt5uyr0iegckl1wrcsy" xml:space="preserve">[[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]]
'''ಸಜೀವನ್ ಸಜ್ನಾ''' (ಜನನ ೪ ಜನವರಿ ೧೯೯೫) [[ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ|ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ]] ಆಲ್ ರೌಂಡರ್ ಆಗಿ ಆಡಿದ ಭಾರತೀಯ [[ಕ್ರಿಕೆಟ್|ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ]], ಬಲಗೈ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ ಮತ್ತು ಬಲಗೈ ಆಫ್-ಬ್ರೇಕ್ ಬೌಲರ್ ಆಗಿದ್ದರು. &lt;ref name=&quot;BIO&quot;&gt;{{Cite web |title=Profile: Sajeevan Sajana |url=https://www.espncricinfo.com/ci/content/player/960955.html |access-date=10 June 2024 |website=ESPNcricinfo}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ದೇಶೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಕೇರಳ]] ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ಪರ ಆಡಿದ್ದರು. &lt;ref name=&quot;BIO&quot; /&gt; ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ವಲಯದ ಪರವಾಗಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಆಡಿದ್ದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Player profile: Sajeevan Sajana |url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/1121/1121702/1121702.html |access-date=10 June 2024 |website=CricketArchive}}&lt;/ref&gt;

== ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ    ==
ಅವರು ಕೇರಳದ ವಯನಾಡಿನ ಮಾನಂತವಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಸಂಜೀವನ್ ಕೇರಳದ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಆಟೋರಿಕ್ಷಾ ಚಾಲಕರಾಗಿದ್ದರು. &lt;ref name=&quot;SS&quot;&gt;{{Cite web |title=Who is Sajeevan Sajana {{!}} Bio {{!}} Stats {{!}} Mumbai Indians Player |url=https://femalecricket.com/wpl-2024/37663-who-is-sajeevan-sajana-bio-stats-mumbai-indians-player.html |access-date=10 June 2024 |website=Female Cricket}}&lt;/ref&gt; ಅವರ ತಾಯಿ ಶಾರದಾ ಮಾನಂತವಾಡಿಯ ಪುರಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. &lt;ref name=&quot;SS2&quot;&gt;{{Cite web |title=S Sajana's instant hit a reward for decade of hard toil |url=https://www.espncricinfo.com/story/s-sajanas-instant-hit-a-reward-for-decade-of-hard-toil-1422451 |access-date=10 June 2024 |website=ESPNcricinfo}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ಮೊದಲು ಕೇರಳವನ್ನು 23 ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು 2019 ರಲ್ಲಿ ಟ್ವೆಂಟಿ-20 ಸೂಪರ್ ಲೀಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ತಮ್ಮ ತಂಡವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. &lt;ref name=&quot;SS&quot; /&gt; ಅವರು ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಪೋಷಕ ಕಲಾವಿದೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಹದಿಹರೆಯದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ವಯನಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್-ಅಂಡ್-ಫೀಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದರು. &lt;ref name=&quot;SS2&quot; /&gt;

== ದೇಶೀಯ ಉದ್ಯೋಗ ==
ಸಜನಾ 2012-13 ಸೀನಿಯರ್ ಮಹಿಳಾ ಏಕದಿನ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರ ವಿರುದ್ಧ 9 ನವೆಂಬರ್ 2012 ರಂದು ಕೇರಳ ಪರ ಲಿಸ್ಟ್ ಎ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Andhra Women v Kerala Women, Inter State Women's One Day Competition 2012/13 |url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/460/460010.html |access-date=10 June 2024 |website=CricketArchive}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ 18, 2011 ರಂದು 2011-12 ಸೀನಿಯರ್ ಮಹಿಳಾ ಟಿ 20 ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರ ವಿರುದ್ಧ ಕೇರಳ ಪರ [[ಟ್ವೆಂಟಿ೨೦|ಟ್ವೆಂಟಿ 20]] ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Andhra Women v Kerala Women, Inter State Women's Twenty20 Competition 2011/12 |url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/354/354039.html |access-date=10 June 2024 |website=CricketArchive}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=South Zone Women v West Zone Women, Inter Zone Women's Three Day Competition 2016/17 |url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/1074/1074023.html |access-date=10 June 2024 |website=CricketArchive}}&lt;/ref&gt; ಡಿಸೆಂಬರ್ 2023 ರಲ್ಲಿ, 2024 ರ ಋತುವಿಗಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ₹ 15 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು &lt;ref&gt;{{Cite web |title=WPL 2024: Meet Sajana Sajeevan; From paddy field cricket to overnight star |url=https://www.business-standard.com/cricket/news/wpl-2024-meet-sajana-sajeevan-from-paddy-field-cricket-to-overnight-star-124022400407_1.html |access-date=10 June 2024 |website=Business Standard}}&lt;/ref&gt; . &lt;ref&gt;{{Cite web |title=WPL auction: Mumbai Indians buy Kerala all-rounder Sajana |url=https://www.onmanorama.com/sports/cricket/2023/12/09/wpl-auction-kerala-players-sajana-mumbai-indians.html |access-date=10 June 2024 |website=Onmanorama}}&lt;/ref&gt; ಫೆಬ್ರವರಿ 23, 2024 ರಂದು, ಅವರು ಕೊನೆಯ ಎಸೆತದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಸ್ ಬಾರಿಸಿದರು, ಅವರ ತಂಡವು ದೆಹಲಿ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ಸ್ ಅನ್ನು 4 ವಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Debutant Sajana takes Mumbai home with nerveless last-ball six |url=https://www.espncricinfo.com/series/women-s-premier-league-2023-24-1411373/delhi-capitals-women-vs-mumbai-indians-women-1st-match-1417716/match-report |access-date=10 June 2024 |website=ESPNcricinfo}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Sajana Sajeevan story: WPL trials, sharing dressing room with idol Harmanpreet and that last-ball six |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/womens-cricket/wpl/sajana-sajeevan-mumbai-indians-wpl-2024-interview-career-profile-stats-last-ball-six-delhi-capitals-tamil-film-kanaa/article67979129.ece |access-date=10 June 2024 |website=Sportstar}}&lt;/ref&gt;

== ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ==
ಏಪ್ರಿಲ್ 2024 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ವಿರುದ್ಧದ T20I ಸರಣಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಕರೆ ಪಡೆದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Maiden call-up for two WPL stars as India announce T20I squad for Bangladesh series |url=https://www.icc-cricket.com/news/two-wpl-stars-earn-maiden-call-ups-as-india-announce-t20i-squad-for-bangladesh-series |access-date=10 June 2024 |website=[[International Cricket Council]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Kerala Girls Sajana Sajeevan, Asha Sobhana Get Maiden India Call-Ups |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/kerala-girls-sajana-sajeevan-asha-sobhana-get-maiden-india-call-ups/articleshow/109323625.cms |access-date=10 June 2024 |website=[[The Times of India]]}}&lt;/ref&gt; ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್ 28, 2024 ರಂದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ವಿರುದ್ಧದ ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ (T20I) ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು &lt;ref&gt;{{Cite web |title=1st T20I (D/N), Sylhet, April 28, 2024, India Women tour of Bangladesh |url=https://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1429393.html |access-date=10 June 2024 |website=[[ESPNcricinfo]]}}&lt;/ref&gt; ಮೇ 2024 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ವಿರುದ್ಧದ ಸರಣಿಗಾಗಿ T20I ತಂಡವನ್ನು ಸೇರಿದರು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Harmanpreet Kaur to lead India women's multi-format squad vs South Africa |url=https://www.indiatoday.in/sports/cricket/story/harmanpreet-kaur-captain-bcci-squad-announcement-indian-womens-team-ind-vs-sa-2546005-2024-05-30 |access-date=10 June 2024 |website=[[India Today]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Indian Women's Cricket Team Squad Announced For Multi Format Series Against South Africa |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/news/indian-womens-cricket-team-squad-announced-for-multi-format-series-against-south-africa/articleshow/110572118.cms |access-date=10 June 2024 |website=[[The Times of India]]}}&lt;/ref&gt; ಅವರು 2024 ರ ಐಸಿಸಿ ಮಹಿಳಾ T20 ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಾಗಿ ಭಾರತ ತಂಡದಲ್ಲಿಯೂ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=India’s squad for the ICC Women's T20 World Cup 2024 announced |url=https://www.bcci.tv/bccilink/articles/jKTSq82Z |access-date=3 October 2024 |website=[[Board of Control for Cricket in India]]}}&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==

* ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆರ್ಕೈವ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಜೀವನ್ ಸಜನಾ (ಚಂದಾದಾರಿಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ)
* ESPNcricinfo ನಲ್ಲಿ ಸಜೀವನ್ ಸಜನಾ</text>
      <sha1>p65v1hkpsgy3tt5uyr0iegckl1wrcsy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಮರಾಠಿಯರ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178986</id>
    <revision>
      <id>1373627</id>
      <parentid>1373390</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T16:05:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjitha kundhapura</username>
        <id>94505</id>
      </contributor>
      <origin>1373627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37410" sha1="icw4yc5dtd2ojfow7fl5vuq4rotrs2k" xml:space="preserve">'''ಮರಾಠಿಯರ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ''' 

[[File:Shree Devi Siddeshwara Holi Festival Celebration Karnataka 2026.jpg|thumb|]]

ಭಾರತವು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಗೊಂಡ ದೇಶ. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹಬ್ಬಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ  ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಸಂಭ್ರಮಭರಿತ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;ಗೊ.ಚೆನ್ನಬಸಪ್ಪ.ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು.ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು. ೧೯೭೭&lt;/ref&gt; 
&lt;ref&gt;ಗೊ.ರು. ಚೆನ್ನಬಸಪ್ಪ, ''ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳ ಕೋಶ'', ಪ್ರಸಾರಾಂಗ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ, ೧೯೯೬.&lt;/ref&gt;

== ಪರಿಚಯ==
ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗ್ಮೋ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು  ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಹಲವು ಕಟ್ಟು ಪಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ಮುಂತಾದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಜನರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣ ಧರಿಸಿ, ಹಾಡು-ನೃತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಾಠಿಯರ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗಟ್ಟು, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ.
==ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕಥೆ==
ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯೊಂದು ಇದೆ. ಈ ಕಥೆ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಮತ್ತು ಹೋಲಿಕಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರಿ ರಾಜನು ಇದ್ದನು. ಅವನು ತನ್ನನ್ನು ದೇವರಂತೆ ಜನರು ಪೂಜಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಅವನ ಮಗ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಭಗವಂತನಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ರಾಜನು ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಹಲವು ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಆದರೆ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಪ್ರತಿಯೊಮ್ಮೆ ದೇವರ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಉಳಿಯುತ್ತಿದ್ದನು.
ಕೊನೆಗೆ ರಾಜನು ತನ್ನ ಸಹೋದರಿ ಹೋಲಿಕಾಳ ಸಹಾಯ ಪಡೆದನು. ಹೋಲಿಕಾಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಡದ ವರವಿತ್ತು. ಅವಳು ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿಕೊಂಡು ಬೆಂಕಿಗೆ ಕುಳಿತಳು. ಆದರೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಹೋಲಿಕಾ ಸುಟ್ಟುಹೋದಳು; ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಬದುಕುಳಿದನು.
ಈ ಘಟನೆ ಕೆಟ್ಟತನ ಸೋತು ಸತ್ಯ ಜಯಿಸಿದುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿರ ನೆನಪಿಸಲು ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಮುನ್ನ ಹೋಲಿಕಾ ದಹನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ಜಯವನ್ನು ಸಾರುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ ಬಹಳ ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಮರಾಟಿ ಸಮುದಾಯದವರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದು ವರ್ಷ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಬರ, ರೋಗ ಮತ್ತು ಅಶಾಂತಿ ಉಂಟಾಯಿತು. ಜನರು ಭಯದಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಹಿರಿಯರು ದೇವರ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯಲು ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಹೇಳಿದರು. ಗ್ರಾಮದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮರದ ಕಂಬವನ್ನು ನೆಟ್ಟು, ಅದರ ಸುತ್ತ ಜನರು ಸೇರಿ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿ ದೇವರನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಆ ರಾತ್ರಿ ಜನರು ಡೊಳ್ಳು ಬಾರಿಸಿ, ಹಾಡು ಹಾಡಿ, ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾ ಗ್ರಾಮದ ಸುತ್ತ ತಿರುಗಿದರು.ಜನಪದ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಆ ಬೆಂಕಿಯ ನಂತರ ಗ್ರಾಮದ ಕಷ್ಟಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾದವು. ಮಳೆ ಬಂದು ಬೆಳೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆದಿತು. ಜನರು ಇದನ್ನು ಶುಭ ಸಂಕೇತವೆಂದು ನಂಬಿ, ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ಆ ದಿನದಿಂದ ಈ ಆಚರಣೆ “ಮರಾಟಿಯರ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ” ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ಹೋಳಿ ಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಜನರು ಸಂಭ್ರಮಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಇಂದಿಗೂ ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನ, ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.

ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಮರಾಠ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಈ ಹಬ್ಬವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹರಡಿದ್ದು, ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಗುರುತಿನ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.
==ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣ==
[[File:Traditional_Holi_Attire_Karnataka_2026.jpg|thumb|]]
ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ವೇಷಭೂಷಣವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಂಗು ರಂಗಾದ ಉದ್ದನೆಯ ನೆರಿ ಅಂಗಿ, ಧೋತಿ, ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಪಟ್ಟಿ, ತಲೆಗೆ ಪೇಟ ಧರಿಸಿ, ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಗುಮಟೆ ಹಿಡಿದು ಕುಣಿಯುವವರ ವೇಷ ಇದಾಗಿದೆ. 

ಇವರ ಜೊತೆಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ “ಅಜ್ಜನ ವೇಷ”ವೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣದ ಧೋತಿ ಮತ್ತು ಕುರ್ಥಾ ಧರಿಸಿ, ಉದ್ದನೆಯ ಬಿಳಿ ಗಡ್ಡ ಇಟ್ಟು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ದಂಡು (ಕೋಲು) ಹಿಡಿದು ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಇತರರು ಅಂಗಿ, ಪಂಜೆ ಹಾಗೂ ಕೇಸರಿ ಶಾಲು ಧರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.

== ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ==
[[File:Maratiyara_Holi_Habba_Karnataka_2026.jpg|thumb|]]
ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯವು ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳಾಗಿವೆ. ಕುಣಿತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮದಲೆ, ಗುಮಟಿ, ತಾಳ ಮುಂತಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ, ಕೊಲ್ಲೂರು ಶ್ರೀ ಮೂಕಾಂಬಿಕೆ ದೇವಿ, ಶೃಂಗೇರಿ ಮತ್ತು ಕೊಡಚಾದ್ರಿ ದೇವರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಪದ್ಯದ ಲಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೃತ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆ ತೊಟ್ಟವರು ಗುಮಟಿಯನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಸರಧಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜನ ವೇಷ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾಸ್ಯಮಯವಾದ ಅಜ್ಜನ ಕುಣಿತವೂ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಇವರ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮದಲೆ ಮತ್ತು ತಾಳಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಣಿತದವರು ಈ ಹಾಡನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕುಣಿತದ ನಂತರ ಕೋಲಾಟ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೋಲಾಟದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪರಸ್ಪರ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಹಾಡಿನ ಲಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ. ಕೋಲಾಟದಲ್ಲಿ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ, ಸಂಗೀತವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು, ನೃತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

==ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದ ಸಂಗೀತ==
'''ಮರಾಠಿ ಹಾಡು''' 
ಆಕಾಶೇಚೆ ದೇವಾಕೋ ನಾಮೂಲೆ,
ನಾಮೂಲೆ ಆಕಾಶೇಚೆ ದೇವೋಮಾ.
ಸೂರ್ಯ ಚಂದ್ರ ದೇವಾಕೋ ನಾಮೂಲೆ,
ನಾಮೂಲೆ ಸೂರ್ಯ ಚಂದ್ರ ದೇವೋಮಾ.
ಪಾತಾಳೇಚೆ ದೇವಾಕೋ ನಾಮೂಲೆ,
ನಾಮೂಲೆ ಪಾತಾಳೇಚೆ ದೇವೋಮಾ.
ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವಾಕೋ ನಾಮೂಲೆ,
ನಾಮೂಲೆ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವೋಮಾ.
ಕೊಲ್ಲೂರು ಅಮ್ಮಾಕೋ ನಾಮೂಲೆ,
ನಾಮೂಲೆ ಕೊಲ್ಲೂರು ಅಮ್ಮೋಮಾ.
ಕಮಲಶಿಲೆ ಅಮ್ಮಾಕೋ ನಾಮೂಲೆ,
ನಾಮೂಲೆ ಕಮಲಶಿಲೆ ಅಮ್ಮೋಮಾ.

“ಆಮಿ ಗೆಲೋ ಹೋತೋ ಶೃಂಗೇರಿ ಅಮ್ಮಕ್ ಪಟ್ನಾಕ್,
ಆಮಿ ಕೇಳೋ ಹೋತೋ ಶೃಂಗೇರಿ ವವರ್.
ಅಮ್ಕ ದಿಲೇ ನೊತಿ, ಶೃಂಗೇರಿ ಅಮ್ಮಾನು ಸಹಾಯ.
ಆಮಿ ಗೆಲೋ ಹೋತೋ ಕೊಡಚಾದ್ರಿ ಅಮ್ಮಕೋ ಪಟ್ನಾಕ್,
ಆಮಿ ಕೇಳೋ ಹೋತೋ ಕೊಡಚಾದ್ರಿ ಅಮ್ಮಕೋ ವವರ್.
ಅಮ್ಕ ದಿಲೇ ನೊತಿ, ಅಮ್ಮಾನು ಸಹಾಯ.
ಆಮಿ ಗೆಲೋ ಹೋತೋ ಕೊಲ್ಲೂರು ಮೂಕಾಂಬು ಅಮ್ಮಕೋ ಪಟ್ನಾಕ್,
ಆಮಿ ಕೇಳೋ ಹೋತೋ ಕೊಲ್ಲೂರು ಮೂಕಾಂಬು ಅಮ್ಮಕೋ ವವರ್.
ಅಮ್ಕ ದಿಲೇ ನೊತಿ, ಅಮ್ಮಾನು ಸಹಾಯ.
ಆಮಿ ಗೆಲೋ ಹೋತೋ ವೀರಭದ್ರ ಪಟ್ನಾಕ್,
ಆಮಿ ಕೇಳೋ ಹೋತೋ ವೀರಭದ್ರ ವವರ್.
ಅಮ್ಕ ದಿಲೇ ನೊತಿ, ವೀರಭದ್ರನ್ ಸಹಾಯ.
ಆಮಿ ಗೆಲೋ ಹೋತೋ ಮೂಡಲಿಂಗ ಪಟ್ನಾಕ್,
ಆಮಿ ಕೇಳೋ ಹೋತೋ ಮೂಡಲಿಂಗನ್ ವವರ್.
ಅಮ್ಕ ದಿಲೇ ನೊತಿ, ಮೂಡಲಿಂಗ ಸಹಾಯ.
ಆಮಿ ಗೆಲೋ ಹೋತೋ ಮಾಸ್ತಿ ಅಮ್ಮ ಕಟ್ಟೆಕ್,
ಆಮಿ ಕೇಳೋ ಹೋತೋ ಮಾಸ್ತಿ ಅಮ್ಮನ್ ವವರರ್.
ಅಮ್ಕ ದಿಲೇ ನೊತಿ, ಮಾಸ್ತಿ ಅಮ್ಮನ್ ಸಹಾಯ.
 
'''ಕನ್ನಡ ಹಾಡು''' 
ಯಾವಾರ ದಿನದಂದು ಹುಟ್ಟಿದಳವ್ವ,
ದೇವಿ ಯಾವ ವಾರ ದಿನದಂದು ಹುಟ್ಟಿದಳವ್ವ.
ಶುಕ್ರವಾರ ದಿನದಂದು ಹುಟ್ಟಿದಳವ್ವ,
ದೇವಿ ಶುಕ್ರವಾರ ದಿನದಂದು ಹುಟ್ಟಿದಳವ್ವ.
ಕಮಲಶಿಲೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾದಳೋ,
ದೇವಿ ವಾಸವಾದಳೋ.
ಕುಬ್ಜಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದಳೋ,
ದೇವಿ ಕುಬ್ಜಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದಳೋ.
ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದಳೋ ದೇವಿ ಜಪ ಮಾಡಿದಳೋ,
ಮಂಟಪ ಸಿಂಗಾರ, ದೇವಿಗೆ ರಥ ಸಿಂಗಾರ.
ಬೆಳ್ಳಿಯ ರಥದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೊಂಡಳೋ,
ದೇವಿ ವಾಸವಾದಳೋ.
ಗೆಂಡೆ ಭೂಷಣ ದೇವಿಗೆ, ಹಣ್ಣು-ಕಾಯಮ್ಮ,
ಮಂಗಳಾರತಿ ದೇವಿಗೆ ಎತ್ತಿದ್ದಾರಯ್ಯ.

==ಹೋಳಿಹಬ್ಬ ಆಚರಿಸುವ ವಿಧಾನ==
ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಉದ್ದೇಶ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಆಚರಣೆ ವಿಧಾನವು ಸ್ಥಳಾನುಸಾರ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಯಡಮೊಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಏಳನೇ ದಿನದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸತತವಾಗಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆ ಹಾಗೂ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ವಿವಿಧ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು “ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವವಾಗಿ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರರನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಮೊದಲ ದಿನ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನ ಕೇರಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಮರಾಠಿ ಜನರು ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿ, ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಕಾಯಿ (ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ) ಇಟ್ಟು ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಗುಮಟಿ, ಮದಲೆ, ತಾಳ, ಕೋಲು, ಉಡುಪು ಹಾಗೂ ಇತರ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ದೇವರ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟು ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಕಾಯಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಒಡೆಯುತ್ತಾರೆ.ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು “ಮದಲೆಗೆ ಹೂ ಇಡುವುದು” ಅಥವಾ “ಕಾಯಿ ಇಡುವುದು” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಎರಡನೇ ದಿನ ಕೇರಿಯ ಗಂಡಸರು ಎಲ್ಲರೂ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಅಂಗಳದ ಸುತ್ತ ಚಪ್ಪರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಮಾವಿನ ಎಲೆಯ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅವರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶುಚಿಯಾಗಿ ಅಂಗಿ–ಪಂಚೆ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಬಳಿಕ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಮಂಗಳಾರತಿ ಮಾಡಿ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಅನಂತರ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದ ವೇಷಭೂಷಣವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ತಲೆಗೆ ಪೇಟ ಧರಿಸಿ, ಗುಮಟಿ, ಮದಲೆ, ತಾಳ ಹಾಗೂ ಕೋಲಾಟದ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಚಪ್ಪರದಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ.

ಚಪ್ಪರದಿಂದ ಹೊರಟವರು ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮನೆಮನೆಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಯವರು ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದವರನ್ನು ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ಅವರ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಹೋಳಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಗುಮಟಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಕುಣಿತವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೋಲಾಟವನ್ನು ಕೂಡ ಆಡುತ್ತಾರೆ.ಕುಣಿತ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮನೆಯವರು ಕೊಡುವ ಕಾಣಿಕೆ, ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಮನೆಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೀತಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಣಿತ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ದಿನದ ಕುಣಿತ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಯಾರಾದರೂ ಒಬ್ಬರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಊಟೋಪಚಾರ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ದಿನದ ಕೊನೆಯ ಕುಣಿತವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅವರ ಅತಿಥ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟು ಪುನಃ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾರೆ.

ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಅವರು ಹೊರಗೆ ಕೂತು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಕಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವನ್ನು ಒಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕಾಯಿಯ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಚಪ್ಪರದೊಳಗೆ ಹೋಗಲು ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಒಳಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಂಡಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದವರು ಆ ದಂಡದ ಅಡಿಯಿಂದ ನುಗ್ಗಿಕೊಂಡು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗಳದ ಸುತ್ತ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.ನಂತರ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅರಿಶಿನ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ನೀರನ್ನು (ಹಾನಾ) ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಅನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಉಂಡೆ ಹಾಗೂ ದೀಪವನ್ನು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುತ್ತೈದೆಯವರು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆರತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಬಳಿಕ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಪುರಾಣಕಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಾಡುಗಳು ಪ್ರತಿದಿನ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹಾಡಿನ ಜೊತೆಗೆ ಕುಣಿತವೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ದಿನದ ಹಾಡು ಮತ್ತು ಕುಣಿತ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಈ ಆಚರಣೆ ಏಳು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಪುರಾಣಕಥೆಯು ಮುಂದುವರಿದು ಏಳನೇ ದಿನಕ್ಕೆ ಕಥೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.

[[File:Holi Keri, the traditional place where Maratiyara Holi Habba is celebrated in Karnataka.jpg|thumb|250px|]]

ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೂರನೇ ದಿನ, ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದ ಅಂಗಳದ ಎರಡು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ ಎರಡು ಕಂಬಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು, ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಎರಡು ಕಂಬಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಉದ್ದನೆಯ ಕಂಬವನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಂಬವನ್ನು ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಅದರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಎಳೆಯ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಈ ಕಂಬಕ್ಕೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಜಾಗಂಟೆ ಬಾರಿಸಿ, ಶಂಖ ಊದುತ್ತಾ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಂಬವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಎಂಟನೇ ದಿನ ಈ ಕಂಬಕ್ಕೆ ಹಗ್ಗದಿಂದ ಜಡೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು “ಜಡೆಕಂಬ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಜಡೆಕಂಬವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರು ಚಪ್ಪರದಿಂದ ಹೊರಟ ಮೇಲೆ ಆ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ದಿನ  ಅವರು ಚಪ್ಪರವನ್ನು ಬಿಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಏಳನೇ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಮನೆಮನೆಯ ತಿರುಗಾಟದ ಕೊನೆಯ ದಿನವಾಗಿದ್ದು, ಈ ದಿನದ ರಾತ್ರಿ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳ ಹಾಡುಗಳಿಗೂ ಸಮಾಪ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಹಾಡು ಮುಗಿಯುವ ವೇಳೆ ಇಬ್ಬರು ಪಾತ್ರಿಗಳ ಮೇಲೆ ದೈವ ಆವೇಶ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಹನುಮಂತನ ಆಕರ್ಷಣೆಯಂತೆ ಹಾರುತ್ತ, ಕೂಗುತ್ತ ಹಾಗೂ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ. ಉಳಿದವರು ಅವರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ದೊಡ್ಡ ವೃತ್ತದಂತೆ ನಿಂತು, ಅವರು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಹೋಗದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಅವರು ಜಡೆಕಂಬವನ್ನು ಏರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಹೀಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಬ್ಬ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ದಿನದಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ರಾತ್ರಿ ಅಂಗಳದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಕುಂಡವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ದೇವಿಯ ವಾಹನವಾದ ಹುಲಿ ಬಂದು ಚಳಿ ಕಾಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಂಕಿ ಆರಿದ ನಂತರ ಉಳಿದ ಬೂದಿಯನ್ನು ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಪುರುಷರೇಲ್ಲರೂ  ಬೂದಿಯನ್ನು ಕೈ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿ ಎಲ್ಕರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೈಯನ್ನು  ತಟ್ಟಿಬೂದಿಯನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಎಲ್ಲರು ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ಕೈ ಮುಗಿದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಎಂಟನೇ ದಿನವೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿದ್ದು, ಈ ದಿನ ಪ್ರತಿ ಮರಾಠಿ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಹಬ್ಬದ ಊಟವನ್ನು ಮಾಡಿ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತ ಮತ್ತು ಕೋಲಾಟವೆಲ್ಲವೂ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ವೇಷಭೂಷಣ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಗುಮಟಿ ಬಡಿಯುತ್ತಾ ಹಾಡು ಹೇಳುತ್ತಾ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಕುಣಿತವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಜಡೆ ಕಂಬಕ್ಕೆ ಜಡೆ ಹಾಕುವ ಆಟವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಆಟದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಜನ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಜಡೆ ಕಂಬದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾದ ಎಂಟು ಎಳೆಯ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಸರದಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬರು ಓಡುತ್ತಾ ಕೂಗುತ್ತ ಹಗ್ಗದ ತುದಿಯವರೆಗೆ ಜಡೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಜಡೆ ಹೇಗೆ ಹಾಕಿದರೋ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜಡೆಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆಟವು ಮನರಂಜನೆಯುತವಾಗಿದೆ.

ಈ ಆಟವು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳ ನೀರು ಮೀಯುವ ಆಚರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಮದುವೆಯಾಗದ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಮಾತ್ರ ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ನೀರು ಮೀಯುವ ಮೊದಲು ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವರಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಿ ಅಂಗಳದ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಎರಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಕುಣಿಯುತ್ತಾ, ಒಬ್ಬರನ್ನು ಒಬ್ಬರು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಕೂಗುತ್ತ ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೀರು ಮೀಯುವ ಕಾರ್ಯ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ ಎಲ್ಲರೂ ಚಪ್ಪರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಓಡಿ ಬರುತ್ತಾರೆ.
ಹೊರಗೆ ಬಂದವರು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಹೋಳಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಹೊಳೆಯ ಗುಂಡಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ದೇವರ ಕಲ್ಲನ್ನು ಇಟ್ಟು ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಹೋಳಿಗುಂಡಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಎಲ್ಲ ಗಂಡಸರು ಹೋಳಿ ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಹೋಳಿ ದೇವರಿಗೆ ಕಾಯಿ ಒಡೆದು ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಾದ ನಂತರ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಹಾಕಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ದಾಟಿಯೇ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಬೇಕು.

ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಬಂದವರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಕಾಯಿಯನ್ನು ಚೂರುಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸರದಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಒಂಬತ್ತು ಜನ ಮುತೈದೆಯರು ಆರತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆರತಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಆರತಿ ತಟ್ಟೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಕಾಯಿಯ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕೇರಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಬಂದ ಮುತೈದೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಾದ ನಂತರ ಕಾಯಿಯ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಬಿಸಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಆರಿಸುವುದು ಒಂದು ಮನರಂಜನೆಯ ಆಟವಾಗಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮುಗಿಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಈ ದಿನ ಮುಗಿದ ನಂತರದ ಮಂಗಳವಾರದಂದು ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಕೊನೆಯ ದಿನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನನ್ನು ನಂಬಿದ ಭಕ್ತರು ದೇವರಿಗೆ ಕುರಿ ಮತ್ತು ಕೋಳಿಯ ಬಲಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅದರಿಂದ ಬಾಡೂಟವನ್ನು ಮಾಡಿ ಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಪಾತ್ರಿಗಳ ಮೇಲೆ ದೈವ ಆಕರ್ಷಣೆಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ದಿನದಿಂದ ಏಳು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ರಾತ್ರಿ ಭಕ್ತರು ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ಹೂವು, ಹಣ್ಣು ಹಾಗೂ ಕಾಯಿಗಳಿಂದ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನ ಮಹಿಮೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನನ್ನು ಕೇವಲ ಮರಾಠಿ ಜನರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಇತರ ವರ್ಗದವರೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆ ವರ್ಷದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಬ್ಬವಲ್ಲ, ಅದು ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಬ್ಬದ ಮೂಲಕ ಜನರು ಹಳೆಯ ವೈಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಪರಸ್ಪರ ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಬಣ್ಣಗಳ ಆಟ, ಹಬ್ಬದ ಊಟ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಭ್ರಮ ಎಲ್ಲವು ಜನರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತುಂಬುತ್ತವೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ, ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಂತೋಷ, ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸೊಬಗುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ.

==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==</text>
      <sha1>icw4yc5dtd2ojfow7fl5vuq4rotrs2k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1373628</id>
      <parentid>1373627</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T16:08:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ranjitha kundhapura</username>
        <id>94505</id>
      </contributor>
      <origin>1373628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37414" sha1="hrutqoxu3el1055gplgp0s2r224muyy" xml:space="preserve">'''ಮರಾಠಿಯರ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ''' 

[[File:Shree Devi Siddeshwara Holi Festival Celebration Karnataka 2026.jpg|thumb|]]

ಭಾರತವು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಗೊಂಡ ದೇಶ. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹಬ್ಬಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ  ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಸಂಭ್ರಮಭರಿತ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;ಗೊ.ಚೆನ್ನಬಸಪ್ಪ.ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು.ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು. ೧೯೭೭&lt;/ref&gt; 
&lt;ref&gt;ಗೊ.ರು. ಚೆನ್ನಬಸಪ್ಪ, ''ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳ ಕೋಶ'', ಪ್ರಸಾರಾಂಗ, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ, ೧೯೯೬.&lt;/ref&gt;

== ಪರಿಚಯ==
ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗ್ಮೋ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು  ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಹಲವು ಕಟ್ಟು ಪಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ಮುಂತಾದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಜನರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣ ಧರಿಸಿ, ಹಾಡು-ನೃತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಾಠಿಯರ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗಟ್ಟು, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ.
==ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕಥೆ==
ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯೊಂದು ಇದೆ. ಈ ಕಥೆ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಮತ್ತು ಹೋಲಿಕಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರಿ ರಾಜನು ಇದ್ದನು. ಅವನು ತನ್ನನ್ನು ದೇವರಂತೆ ಜನರು ಪೂಜಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಅವನ ಮಗ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಭಗವಂತನಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ರಾಜನು ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಹಲವು ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಆದರೆ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಪ್ರತಿಯೊಮ್ಮೆ ದೇವರ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಉಳಿಯುತ್ತಿದ್ದನು.
ಕೊನೆಗೆ ರಾಜನು ತನ್ನ ಸಹೋದರಿ ಹೋಲಿಕಾಳ ಸಹಾಯ ಪಡೆದನು. ಹೋಲಿಕಾಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಡದ ವರವಿತ್ತು. ಅವಳು ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿಕೊಂಡು ಬೆಂಕಿಗೆ ಕುಳಿತಳು. ಆದರೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಹೋಲಿಕಾ ಸುಟ್ಟುಹೋದಳು; ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಬದುಕುಳಿದನು.
ಈ ಘಟನೆ ಕೆಟ್ಟತನ ಸೋತು ಸತ್ಯ ಜಯಿಸಿದುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿರ ನೆನಪಿಸಲು ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಮುನ್ನ ಹೋಲಿಕಾ ದಹನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ಜಯವನ್ನು ಸಾರುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ ಬಹಳ ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಮರಾಟಿ ಸಮುದಾಯದವರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಗ್ರಾಮ ದೇವತೆ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದು ವರ್ಷ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಬರ, ರೋಗ ಮತ್ತು ಅಶಾಂತಿ ಉಂಟಾಯಿತು. ಜನರು ಭಯದಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಹಿರಿಯರು ದೇವರ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯಲು ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಹೇಳಿದರು. ಗ್ರಾಮದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮರದ ಕಂಬವನ್ನು ನೆಟ್ಟು, ಅದರ ಸುತ್ತ ಜನರು ಸೇರಿ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿ ದೇವರನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಆ ರಾತ್ರಿ ಜನರು ಡೊಳ್ಳು ಬಾರಿಸಿ, ಹಾಡು ಹಾಡಿ, ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾ ಗ್ರಾಮದ ಸುತ್ತ ತಿರುಗಿದರು.ಜನಪದ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಆ ಬೆಂಕಿಯ ನಂತರ ಗ್ರಾಮದ ಕಷ್ಟಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾದವು. ಮಳೆ ಬಂದು ಬೆಳೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆದಿತು. ಜನರು ಇದನ್ನು ಶುಭ ಸಂಕೇತವೆಂದು ನಂಬಿ, ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ಆ ದಿನದಿಂದ ಈ ಆಚರಣೆ “ಮರಾಟಿಯರ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ” ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ಹೋಳಿ ಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಜನರು ಸಂಭ್ರಮಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಇಂದಿಗೂ ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನ, ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.

ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಮರಾಠ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಈ ಹಬ್ಬವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹರಡಿದ್ದು, ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಗುರುತಿನ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.
==ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣ==
[[File:Traditional_Holi_Attire_Karnataka_2026.jpg|thumb|]]
ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ವೇಷಭೂಷಣವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಂಗು ರಂಗಾದ ಉದ್ದನೆಯ ನೆರಿ ಅಂಗಿ, ಧೋತಿ, ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಪಟ್ಟಿ, ತಲೆಗೆ ಪೇಟ ಧರಿಸಿ, ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಗುಮಟೆ ಹಿಡಿದು ಕುಣಿಯುವವರ ವೇಷ ಇದಾಗಿದೆ. 

ಇವರ ಜೊತೆಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ “ಅಜ್ಜನ ವೇಷ”ವೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣದ ಧೋತಿ ಮತ್ತು ಕುರ್ಥಾ ಧರಿಸಿ, ಉದ್ದನೆಯ ಬಿಳಿ ಗಡ್ಡ ಇಟ್ಟು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ದಂಡು (ಕೋಲು) ಹಿಡಿದು ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಇತರರು ಅಂಗಿ, ಪಂಜೆ ಹಾಗೂ ಕೇಸರಿ ಶಾಲು ಧರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.

== ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ==
[[File:Maratiyara_Holi_Habba_Karnataka_2026.jpg|thumb|]]
ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯವು ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳಾಗಿವೆ. ಕುಣಿತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮದಲೆ, ಗುಮಟಿ, ತಾಳ ಮುಂತಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ, ಕೊಲ್ಲೂರು ಶ್ರೀ ಮೂಕಾಂಬಿಕೆ ದೇವಿ, ಶೃಂಗೇರಿ ಮತ್ತು ಕೊಡಚಾದ್ರಿ ದೇವರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಪದ್ಯದ ಲಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೃತ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆ ತೊಟ್ಟವರು ಗುಮಟಿಯನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಸರಧಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜನ ವೇಷ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾಸ್ಯಮಯವಾದ ಅಜ್ಜನ ಕುಣಿತವೂ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಇವರ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮದಲೆ ಮತ್ತು ತಾಳಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಣಿತದವರು ಈ ಹಾಡನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕುಣಿತದ ನಂತರ ಕೋಲಾಟ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೋಲಾಟದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪರಸ್ಪರ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಹಾಡಿನ ಲಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ. ಕೋಲಾಟದಲ್ಲಿ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ, ಸಂಗೀತವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು, ನೃತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

==ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದ ಸಂಗೀತ==
'''ಮರಾಠಿ ಹಾಡು''' 

ಆಕಾಶೇಚೆ ದೇವಾಕೋ ನಾಮೂಲೆ,
ನಾಮೂಲೆ ಆಕಾಶೇಚೆ ದೇವೋಮಾ.
ಸೂರ್ಯ ಚಂದ್ರ ದೇವಾಕೋ ನಾಮೂಲೆ,
ನಾಮೂಲೆ ಸೂರ್ಯ ಚಂದ್ರ ದೇವೋಮಾ.
ಪಾತಾಳೇಚೆ ದೇವಾಕೋ ನಾಮೂಲೆ,
ನಾಮೂಲೆ ಪಾತಾಳೇಚೆ ದೇವೋಮಾ.
ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವಾಕೋ ನಾಮೂಲೆ,
ನಾಮೂಲೆ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವೋಮಾ.
ಕೊಲ್ಲೂರು ಅಮ್ಮಾಕೋ ನಾಮೂಲೆ,
ನಾಮೂಲೆ ಕೊಲ್ಲೂರು ಅಮ್ಮೋಮಾ.
ಕಮಲಶಿಲೆ ಅಮ್ಮಾಕೋ ನಾಮೂಲೆ,
ನಾಮೂಲೆ ಕಮಲಶಿಲೆ ಅಮ್ಮೋಮಾ.


“ಆಮಿ ಗೆಲೋ ಹೋತೋ ಶೃಂಗೇರಿ ಅಮ್ಮಕ್ ಪಟ್ನಾಕ್,
ಆಮಿ ಕೇಳೋ ಹೋತೋ ಶೃಂಗೇರಿ ವವರ್.
ಅಮ್ಕ ದಿಲೇ ನೊತಿ, ಶೃಂಗೇರಿ ಅಮ್ಮಾನು ಸಹಾಯ.
ಆಮಿ ಗೆಲೋ ಹೋತೋ ಕೊಡಚಾದ್ರಿ ಅಮ್ಮಕೋ ಪಟ್ನಾಕ್,
ಆಮಿ ಕೇಳೋ ಹೋತೋ ಕೊಡಚಾದ್ರಿ ಅಮ್ಮಕೋ ವವರ್.
ಅಮ್ಕ ದಿಲೇ ನೊತಿ, ಅಮ್ಮಾನು ಸಹಾಯ.
ಆಮಿ ಗೆಲೋ ಹೋತೋ ಕೊಲ್ಲೂರು ಮೂಕಾಂಬು ಅಮ್ಮಕೋ ಪಟ್ನಾಕ್,
ಆಮಿ ಕೇಳೋ ಹೋತೋ ಕೊಲ್ಲೂರು ಮೂಕಾಂಬು ಅಮ್ಮಕೋ ವವರ್.
ಅಮ್ಕ ದಿಲೇ ನೊತಿ, ಅಮ್ಮಾನು ಸಹಾಯ.
ಆಮಿ ಗೆಲೋ ಹೋತೋ ವೀರಭದ್ರ ಪಟ್ನಾಕ್,
ಆಮಿ ಕೇಳೋ ಹೋತೋ ವೀರಭದ್ರ ವವರ್.
ಅಮ್ಕ ದಿಲೇ ನೊತಿ, ವೀರಭದ್ರನ್ ಸಹಾಯ.
ಆಮಿ ಗೆಲೋ ಹೋತೋ ಮೂಡಲಿಂಗ ಪಟ್ನಾಕ್,
ಆಮಿ ಕೇಳೋ ಹೋತೋ ಮೂಡಲಿಂಗನ್ ವವರ್.
ಅಮ್ಕ ದಿಲೇ ನೊತಿ, ಮೂಡಲಿಂಗ ಸಹಾಯ.
ಆಮಿ ಗೆಲೋ ಹೋತೋ ಮಾಸ್ತಿ ಅಮ್ಮ ಕಟ್ಟೆಕ್,
ಆಮಿ ಕೇಳೋ ಹೋತೋ ಮಾಸ್ತಿ ಅಮ್ಮನ್ ವವರರ್.
ಅಮ್ಕ ದಿಲೇ ನೊತಿ, ಮಾಸ್ತಿ ಅಮ್ಮನ್ ಸಹಾಯ.

 
'''ಕನ್ನಡ ಹಾಡು''' 

ಯಾವಾರ ದಿನದಂದು ಹುಟ್ಟಿದಳವ್ವ,
ದೇವಿ ಯಾವ ವಾರ ದಿನದಂದು ಹುಟ್ಟಿದಳವ್ವ.
ಶುಕ್ರವಾರ ದಿನದಂದು ಹುಟ್ಟಿದಳವ್ವ,
ದೇವಿ ಶುಕ್ರವಾರ ದಿನದಂದು ಹುಟ್ಟಿದಳವ್ವ.
ಕಮಲಶಿಲೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾದಳೋ,
ದೇವಿ ವಾಸವಾದಳೋ.
ಕುಬ್ಜಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದಳೋ,
ದೇವಿ ಕುಬ್ಜಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದಳೋ.
ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದಳೋ ದೇವಿ ಜಪ ಮಾಡಿದಳೋ,
ಮಂಟಪ ಸಿಂಗಾರ, ದೇವಿಗೆ ರಥ ಸಿಂಗಾರ.
ಬೆಳ್ಳಿಯ ರಥದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೊಂಡಳೋ,
ದೇವಿ ವಾಸವಾದಳೋ.
ಗೆಂಡೆ ಭೂಷಣ ದೇವಿಗೆ, ಹಣ್ಣು-ಕಾಯಮ್ಮ,
ಮಂಗಳಾರತಿ ದೇವಿಗೆ ಎತ್ತಿದ್ದಾರಯ್ಯ.

==ಹೋಳಿಹಬ್ಬ ಆಚರಿಸುವ ವಿಧಾನ==
ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಉದ್ದೇಶ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಆಚರಣೆ ವಿಧಾನವು ಸ್ಥಳಾನುಸಾರ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಯಡಮೊಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಏಳನೇ ದಿನದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸತತವಾಗಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆ ಹಾಗೂ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ವಿವಿಧ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು “ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವವಾಗಿ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರರನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಮೊದಲ ದಿನ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನ ಕೇರಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಮರಾಠಿ ಜನರು ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿ, ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಕಾಯಿ (ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ) ಇಟ್ಟು ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಗುಮಟಿ, ಮದಲೆ, ತಾಳ, ಕೋಲು, ಉಡುಪು ಹಾಗೂ ಇತರ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ದೇವರ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟು ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಕಾಯಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಒಡೆಯುತ್ತಾರೆ.ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು “ಮದಲೆಗೆ ಹೂ ಇಡುವುದು” ಅಥವಾ “ಕಾಯಿ ಇಡುವುದು” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಎರಡನೇ ದಿನ ಕೇರಿಯ ಗಂಡಸರು ಎಲ್ಲರೂ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಅಂಗಳದ ಸುತ್ತ ಚಪ್ಪರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಮಾವಿನ ಎಲೆಯ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅವರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶುಚಿಯಾಗಿ ಅಂಗಿ–ಪಂಚೆ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಬಳಿಕ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಮಂಗಳಾರತಿ ಮಾಡಿ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಅನಂತರ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದ ವೇಷಭೂಷಣವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ತಲೆಗೆ ಪೇಟ ಧರಿಸಿ, ಗುಮಟಿ, ಮದಲೆ, ತಾಳ ಹಾಗೂ ಕೋಲಾಟದ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಚಪ್ಪರದಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ.

ಚಪ್ಪರದಿಂದ ಹೊರಟವರು ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮನೆಮನೆಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಯವರು ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದವರನ್ನು ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ಅವರ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಹೋಳಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಗುಮಟಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಕುಣಿತವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೋಲಾಟವನ್ನು ಕೂಡ ಆಡುತ್ತಾರೆ.ಕುಣಿತ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮನೆಯವರು ಕೊಡುವ ಕಾಣಿಕೆ, ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಮನೆಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೀತಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಣಿತ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ದಿನದ ಕುಣಿತ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಯಾರಾದರೂ ಒಬ್ಬರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಊಟೋಪಚಾರ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ದಿನದ ಕೊನೆಯ ಕುಣಿತವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅವರ ಅತಿಥ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟು ಪುನಃ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾರೆ.

ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಅವರು ಹೊರಗೆ ಕೂತು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಕಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವನ್ನು ಒಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕಾಯಿಯ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಚಪ್ಪರದೊಳಗೆ ಹೋಗಲು ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಒಳಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಂಡಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದವರು ಆ ದಂಡದ ಅಡಿಯಿಂದ ನುಗ್ಗಿಕೊಂಡು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗಳದ ಸುತ್ತ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.ನಂತರ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅರಿಶಿನ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ನೀರನ್ನು (ಹಾನಾ) ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಅನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಉಂಡೆ ಹಾಗೂ ದೀಪವನ್ನು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುತ್ತೈದೆಯವರು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆರತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಬಳಿಕ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಪುರಾಣಕಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಾಡುಗಳು ಪ್ರತಿದಿನ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹಾಡಿನ ಜೊತೆಗೆ ಕುಣಿತವೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ದಿನದ ಹಾಡು ಮತ್ತು ಕುಣಿತ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಈ ಆಚರಣೆ ಏಳು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಪುರಾಣಕಥೆಯು ಮುಂದುವರಿದು ಏಳನೇ ದಿನಕ್ಕೆ ಕಥೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.

[[File:Holi Keri, the traditional place where Maratiyara Holi Habba is celebrated in Karnataka.jpg|thumb|250px|]]

ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೂರನೇ ದಿನ, ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದ ಅಂಗಳದ ಎರಡು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ ಎರಡು ಕಂಬಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು, ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಎರಡು ಕಂಬಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಉದ್ದನೆಯ ಕಂಬವನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಂಬವನ್ನು ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಅದರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಎಳೆಯ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಈ ಕಂಬಕ್ಕೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಜಾಗಂಟೆ ಬಾರಿಸಿ, ಶಂಖ ಊದುತ್ತಾ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಂಬವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಎಂಟನೇ ದಿನ ಈ ಕಂಬಕ್ಕೆ ಹಗ್ಗದಿಂದ ಜಡೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು “ಜಡೆಕಂಬ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಜಡೆಕಂಬವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಹೋಳಿ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರು ಚಪ್ಪರದಿಂದ ಹೊರಟ ಮೇಲೆ ಆ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ದಿನ  ಅವರು ಚಪ್ಪರವನ್ನು ಬಿಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಏಳನೇ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಮನೆಮನೆಯ ತಿರುಗಾಟದ ಕೊನೆಯ ದಿನವಾಗಿದ್ದು, ಈ ದಿನದ ರಾತ್ರಿ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳ ಹಾಡುಗಳಿಗೂ ಸಮಾಪ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಹಾಡು ಮುಗಿಯುವ ವೇಳೆ ಇಬ್ಬರು ಪಾತ್ರಿಗಳ ಮೇಲೆ ದೈವ ಆವೇಶ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಹನುಮಂತನ ಆಕರ್ಷಣೆಯಂತೆ ಹಾರುತ್ತ, ಕೂಗುತ್ತ ಹಾಗೂ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ. ಉಳಿದವರು ಅವರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ದೊಡ್ಡ ವೃತ್ತದಂತೆ ನಿಂತು, ಅವರು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಹೋಗದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಅವರು ಜಡೆಕಂಬವನ್ನು ಏರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಹೀಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಬ್ಬ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ದಿನದಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ರಾತ್ರಿ ಅಂಗಳದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಕುಂಡವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ದೇವಿಯ ವಾಹನವಾದ ಹುಲಿ ಬಂದು ಚಳಿ ಕಾಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಂಕಿ ಆರಿದ ನಂತರ ಉಳಿದ ಬೂದಿಯನ್ನು ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಪುರುಷರೇಲ್ಲರೂ  ಬೂದಿಯನ್ನು ಕೈ ಮೇಲೆ ಹಾಕಿ ಎಲ್ಕರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೈಯನ್ನು  ತಟ್ಟಿಬೂದಿಯನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಎಲ್ಲರು ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ಕೈ ಮುಗಿದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಎಂಟನೇ ದಿನವೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿದ್ದು, ಈ ದಿನ ಪ್ರತಿ ಮರಾಠಿ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಹಬ್ಬದ ಊಟವನ್ನು ಮಾಡಿ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನ ಹೋಳಿ ಕುಣಿತ ಮತ್ತು ಕೋಲಾಟವೆಲ್ಲವೂ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ವೇಷಭೂಷಣ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಗುಮಟಿ ಬಡಿಯುತ್ತಾ ಹಾಡು ಹೇಳುತ್ತಾ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಕುಣಿತವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಜಡೆ ಕಂಬಕ್ಕೆ ಜಡೆ ಹಾಕುವ ಆಟವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಆಟದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಜನ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಜಡೆ ಕಂಬದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾದ ಎಂಟು ಎಳೆಯ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಸರದಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬರು ಓಡುತ್ತಾ ಕೂಗುತ್ತ ಹಗ್ಗದ ತುದಿಯವರೆಗೆ ಜಡೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಜಡೆ ಹೇಗೆ ಹಾಕಿದರೋ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜಡೆಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆಟವು ಮನರಂಜನೆಯುತವಾಗಿದೆ.

ಈ ಆಟವು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳ ನೀರು ಮೀಯುವ ಆಚರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಮದುವೆಯಾಗದ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಮಾತ್ರ ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ನೀರು ಮೀಯುವ ಮೊದಲು ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವರಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಿ ಅಂಗಳದ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಎರಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಕುಣಿಯುತ್ತಾ, ಒಬ್ಬರನ್ನು ಒಬ್ಬರು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಕೂಗುತ್ತ ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೀರು ಮೀಯುವ ಕಾರ್ಯ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ ಎಲ್ಲರೂ ಚಪ್ಪರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಓಡಿ ಬರುತ್ತಾರೆ.
ಹೊರಗೆ ಬಂದವರು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಹೋಳಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಹೊಳೆಯ ಗುಂಡಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ದೇವರ ಕಲ್ಲನ್ನು ಇಟ್ಟು ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಹೋಳಿಗುಂಡಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಎಲ್ಲ ಗಂಡಸರು ಹೋಳಿ ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಹೋಳಿ ದೇವರಿಗೆ ಕಾಯಿ ಒಡೆದು ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಾದ ನಂತರ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಹಾಕಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ದಾಟಿಯೇ ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಬೇಕು.

ಹೋಳಿ ಚಪ್ಪರಕ್ಕೆ ಬಂದವರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಕಾಯಿಯನ್ನು ಚೂರುಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸರದಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಒಂಬತ್ತು ಜನ ಮುತೈದೆಯರು ಆರತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆರತಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಆರತಿ ತಟ್ಟೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಕಾಯಿಯ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕೇರಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಬಂದ ಮುತೈದೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಾದ ನಂತರ ಕಾಯಿಯ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಬಿಸಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಆರಿಸುವುದು ಒಂದು ಮನರಂಜನೆಯ ಆಟವಾಗಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮುಗಿಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಈ ದಿನ ಮುಗಿದ ನಂತರದ ಮಂಗಳವಾರದಂದು ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಕೊನೆಯ ದಿನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನನ್ನು ನಂಬಿದ ಭಕ್ತರು ದೇವರಿಗೆ ಕುರಿ ಮತ್ತು ಕೋಳಿಯ ಬಲಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅದರಿಂದ ಬಾಡೂಟವನ್ನು ಮಾಡಿ ಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಪಾತ್ರಿಗಳ ಮೇಲೆ ದೈವ ಆಕರ್ಷಣೆಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ದಿನದಿಂದ ಏಳು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ರಾತ್ರಿ ಭಕ್ತರು ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನಿಗೆ ಹೂವು, ಹಣ್ಣು ಹಾಗೂ ಕಾಯಿಗಳಿಂದ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನ ಮಹಿಮೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನನ್ನು ಕೇವಲ ಮರಾಠಿ ಜನರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಇತರ ವರ್ಗದವರೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆ ವರ್ಷದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಬ್ಬವಲ್ಲ, ಅದು ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಬ್ಬದ ಮೂಲಕ ಜನರು ಹಳೆಯ ವೈಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಪರಸ್ಪರ ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಬಣ್ಣಗಳ ಆಟ, ಹಬ್ಬದ ಊಟ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಭ್ರಮ ಎಲ್ಲವು ಜನರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತುಂಬುತ್ತವೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ, ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಂತೋಷ, ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸೊಬಗುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ.

==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==</text>
      <sha1>hrutqoxu3el1055gplgp0s2r224muyy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಗತಿ ಪಕ್ಷ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179139</id>
    <revision>
      <id>1373593</id>
      <timestamp>2026-05-17T12:16:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Srinivasrjy</username>
        <id>96761</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1351132861|Kalyana Rajya Pragathi Paksha]]&quot; ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು</comment>
      <origin>1373593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7436" sha1="flan0td8dqjqkiu7pkszk8rrcb7in07" xml:space="preserve">{{Infobox Indian political party|name=ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಗತಿ ಪಕ್ಷ|abbreviation=ಕೆಆರ್ ಪಿಪಿ|merged=[[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ]]|dissolution={{start date and years ago|2024|03|25|df=y|p=y}}|symbol=[[File:Indian Election Symbol football.jpg|150px]]|logo=[[File:Kalyana Rajya Pragathi Paksha logo.jpg|130px]]|eci=ನೋಂದಾಯಿತ|headquarters=49/48, ಕ್ಯಾಲಸನಹಳ್ಳಿ, ಕೊತ್ತನೂರು ಅಂಚೆ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಕರ್ನಾಟಕ 560077|colours={{colour box|{{party color|Kalyana Rajya Pragathi Paksha}}}} [[ನೀಲಿ ಬಣ್ಣ|ನೀಲಿ]]|leader=[[ಜಿ. ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ]]|colorcode=Blue|president=*ಜೆ. ರಾಮಣ್ಣ (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ)
*[[ಜಿ. ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ]] (ರಾಜ್ಯ)|founder=[[ಜಿ. ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ]]|foundation={{start date and years ago|2022|12|25|df=y|p=y}}|ideology=[[ಪ್ರಗತಿಪರತೆ]]}}

'''ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಗತಿ ಪಕ್ಷ'''ವು 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022 ರಂದು ಜಿ. ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿಯವರಿಂದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿತ್ತು, ಇದು 25 ಮಾರ್ಚ್ 2024 ರಂದು ವಿಸರ್ಜನೆಗೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Udayavani |title='Kalyana Rajya Pragathi Paksha': Janardhana Reddy launches new party |url=https://www.udayavani.com/english-news/kalyana-rajya-pragathi-paksha-janardhana-reddy-launches-new-party |access-date=2023-05-13 |website=Udayavani |language=kn}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2022-12-25 |title=Janardhana Reddy announces new party, to contest 2023 Karnataka polls |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/janardhana-reddy-announces-new-party-to-contest-2023-karnataka-polls/articleshow/96494485.cms?from=mdr |access-date=2023-05-13 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=कर्नाटक BJP में फूट!: खनन व्यवसायी और पूर्व मंत्री गली जनार्दन रेड्डी ने बनाई नई पार्टी, चुनाव लड़ने का एलान |url=https://www.amarujala.com/india-news/karnataka-former-minister-gali-janardhana-reddy-announces-his-new-party-kalyana-rajya-pragati-paksha-news-in |access-date=2023-05-13 |website=Amar Ujala |language=hi}}&lt;/ref&gt;[https://twitter.com/NewsArenaIndia/status/1772130765637054798?t=nLJFLF2J7_6XkgTUZHgVSw&amp;s=19] ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2023-05-13 |title=Kalyana Rajya Pragati Paksha {{!}} Janardhan Reddy's upstart party wins its first seat in Karnataka |url=https://www.thehindu.com/elections/karnataka-assembly/kalyana-rajya-pragati-paksha-janardhan-reddy-party-2023-karnataka-assembly-elections/article66845818.ece |access-date=2023-05-13 |newspaper=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=एजेंसी |first=एबीपी न्यूज |date=2022-12-25 |title=बीजेपी से नाराज कर्नाटक के पूर्व मंत्री जनार्दन रेड्डी ने बनाई नई पार्टी |url=https://www.abplive.com/news/india/former-karnataka-minister-janardhan-reddy-formed-a-new-party-said-will-travel-across-the-state-2291126 |access-date=2023-05-13 |website=www.abplive.com |language=hi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Karnataka News पूर्व मंत्री जनार्दन रेड्डी ने बनाई अपनी नई पार्टी लड़ेंगे 2023 का विधानसभा चुनाव - Former Karnataka Minister Janardhana Reddy announces new party to contest 2023 Karnataka polls |url=https://www.jagran.com/politics/national-former-karnataka-minister-janardhana-reddy-announces-new-party-to-contest-2023-karnataka-polls-23271117.html |access-date=2023-05-13 |website=Jagran |language=hi}}&lt;/ref&gt; ಈ ಪಕ್ಷವು [[೨೦೨೩ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ|2023ರ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಬಳ್ಳಾರಿ]], [[ಕೊಪ್ಪಳ]], [[ವಿಜಯನಗರ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-05-12 |title=Gangavathi Election Results LIVE {{!}} KRPP opens account in Karnataka, Janardhan Reddy defeats Iqbal Ansari |url=https://www.cnbctv18.com/politics/gangavathi-election-results-entry-of-janardhan-reddy-may-pose-a-challenge-for-bjps-paranna-eshwarappa-16611001.htm |access-date=2023-05-13 |website=cnbctv18.com |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-05-13 |title=Mining baron Gali Janardhana Reddy emerges victorious in Gangavathi |url=https://www.thenewsminute.com/article/mining-baron-gali-janardhana-reddy-emerges-victorious-gangavathi-177143 |access-date=2023-05-13 |website=The News Minute |language=en}}&lt;/ref&gt; ಇದರ ಚುನಾವಣಾ ಚಿಹ್ನೆ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 May 2023 |title=क्या जनार्दन रेड्डी की 'फुटबॉल' दिखाएगी कमाल? शहर बल्लारी में क्या है माहौल |url=https://www.jansatta.com/elections/karnataka-elections-2023-will-janardhan-reddy-football-show-wonders-what-is-the-atmosphere-in-the-city-ballari/2795563/ |access-date=2023-05-13 |website=Jansatta |language=hi}}&lt;/ref&gt; ಪಕ್ಷದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು [[ಗಂಗಾವತಿ|ಗಂಗಾವತಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದಿಂದ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-05-13 |title=LIVE Gangawati Karnataka Election 2023: गंगावती सीट पर KRPP के जनार्दन रेड्डी का कब्‍जा, BJP के पराना ईश्वरप्पा मुनावल्ली हारे, देखें र‍िजल्‍ट |url=https://hindi.news18.com/news/nation/gangawati-assembly-election-2023-karnataka-chunav-winner-looser-gali-janardhana-reddy-paranna-eshwarappa-munavalli-iqbal-ansari-hr-channakeshava-6148845.html |access-date=2023-05-13 |website=News18 हिंदी |language=hi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Singh |first=Dhrishti |date=2023-05-13 |title=पूर्व मंत्री की नई पार्टी ने पहले ही चुनाव में दर्ज की जीत |url=https://biharbandhu.in/national/karnataka/former-ministers-new-party-has-already-registered-victory-in-the-election/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513150137/https://biharbandhu.in/national/karnataka/former-ministers-new-party-has-already-registered-victory-in-the-election/ |archive-date=13 May 2023 |access-date=2023-05-13 |website=BiharBandhu.in |language=en-US}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>flan0td8dqjqkiu7pkszk8rrcb7in07</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1373594</id>
      <parentid>1373593</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T12:16:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Srinivasrjy</username>
        <id>96761</id>
      </contributor>
      <origin>1373594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13536" sha1="6h53ese787cmxvvt0pgb4a9a8acyzjz" xml:space="preserve">{{Infobox Indian political party|name=ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಗತಿ ಪಕ್ಷ|abbreviation=ಕೆಆರ್ ಪಿಪಿ|merged=[[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ]]|dissolution={{start date and years ago|2024|03|25|df=y|p=y}}|symbol=[[File:Indian Election Symbol football.jpg|150px]]|logo=[[File:Kalyana Rajya Pragathi Paksha logo.jpg|130px]]|eci=ನೋಂದಾಯಿತ|headquarters=49/48, ಕ್ಯಾಲಸನಹಳ್ಳಿ, ಕೊತ್ತನೂರು ಅಂಚೆ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಕರ್ನಾಟಕ 560077|colours={{colour box|{{party color|Kalyana Rajya Pragathi Paksha}}}} [[ನೀಲಿ ಬಣ್ಣ|ನೀಲಿ]]|leader=[[ಜಿ. ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ]]|colorcode=Blue|president=*ಜೆ. ರಾಮಣ್ಣ (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ)
*[[ಜಿ. ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ]] (ರಾಜ್ಯ)|founder=[[ಜಿ. ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ]]|foundation={{start date and years ago|2022|12|25|df=y|p=y}}|ideology=[[ಪ್ರಗತಿಪರತೆ]]}}

'''ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಗತಿ ಪಕ್ಷ'''ವು 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022 ರಂದು ಜಿ. ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿಯವರಿಂದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿತ್ತು, ಇದು 25 ಮಾರ್ಚ್ 2024 ರಂದು ವಿಸರ್ಜನೆಗೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Udayavani |title='Kalyana Rajya Pragathi Paksha': Janardhana Reddy launches new party |url=https://www.udayavani.com/english-news/kalyana-rajya-pragathi-paksha-janardhana-reddy-launches-new-party |access-date=2023-05-13 |website=Udayavani |language=kn}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2022-12-25 |title=Janardhana Reddy announces new party, to contest 2023 Karnataka polls |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/janardhana-reddy-announces-new-party-to-contest-2023-karnataka-polls/articleshow/96494485.cms?from=mdr |access-date=2023-05-13 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=कर्नाटक BJP में फूट!: खनन व्यवसायी और पूर्व मंत्री गली जनार्दन रेड्डी ने बनाई नई पार्टी, चुनाव लड़ने का एलान |url=https://www.amarujala.com/india-news/karnataka-former-minister-gali-janardhana-reddy-announces-his-new-party-kalyana-rajya-pragati-paksha-news-in |access-date=2023-05-13 |website=Amar Ujala |language=hi}}&lt;/ref&gt;[https://twitter.com/NewsArenaIndia/status/1772130765637054798?t=nLJFLF2J7_6XkgTUZHgVSw&amp;s=19] ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2023-05-13 |title=Kalyana Rajya Pragati Paksha {{!}} Janardhan Reddy's upstart party wins its first seat in Karnataka |url=https://www.thehindu.com/elections/karnataka-assembly/kalyana-rajya-pragati-paksha-janardhan-reddy-party-2023-karnataka-assembly-elections/article66845818.ece |access-date=2023-05-13 |newspaper=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=एजेंसी |first=एबीपी न्यूज |date=2022-12-25 |title=बीजेपी से नाराज कर्नाटक के पूर्व मंत्री जनार्दन रेड्डी ने बनाई नई पार्टी |url=https://www.abplive.com/news/india/former-karnataka-minister-janardhan-reddy-formed-a-new-party-said-will-travel-across-the-state-2291126 |access-date=2023-05-13 |website=www.abplive.com |language=hi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Karnataka News पूर्व मंत्री जनार्दन रेड्डी ने बनाई अपनी नई पार्टी लड़ेंगे 2023 का विधानसभा चुनाव - Former Karnataka Minister Janardhana Reddy announces new party to contest 2023 Karnataka polls |url=https://www.jagran.com/politics/national-former-karnataka-minister-janardhana-reddy-announces-new-party-to-contest-2023-karnataka-polls-23271117.html |access-date=2023-05-13 |website=Jagran |language=hi}}&lt;/ref&gt; ಈ ಪಕ್ಷವು [[೨೦೨೩ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ|2023ರ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಬಳ್ಳಾರಿ]], [[ಕೊಪ್ಪಳ]], [[ವಿಜಯನಗರ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-05-12 |title=Gangavathi Election Results LIVE {{!}} KRPP opens account in Karnataka, Janardhan Reddy defeats Iqbal Ansari |url=https://www.cnbctv18.com/politics/gangavathi-election-results-entry-of-janardhan-reddy-may-pose-a-challenge-for-bjps-paranna-eshwarappa-16611001.htm |access-date=2023-05-13 |website=cnbctv18.com |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-05-13 |title=Mining baron Gali Janardhana Reddy emerges victorious in Gangavathi |url=https://www.thenewsminute.com/article/mining-baron-gali-janardhana-reddy-emerges-victorious-gangavathi-177143 |access-date=2023-05-13 |website=The News Minute |language=en}}&lt;/ref&gt; ಇದರ ಚುನಾವಣಾ ಚಿಹ್ನೆ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 May 2023 |title=क्या जनार्दन रेड्डी की 'फुटबॉल' दिखाएगी कमाल? शहर बल्लारी में क्या है माहौल |url=https://www.jansatta.com/elections/karnataka-elections-2023-will-janardhan-reddy-football-show-wonders-what-is-the-atmosphere-in-the-city-ballari/2795563/ |access-date=2023-05-13 |website=Jansatta |language=hi}}&lt;/ref&gt; ಪಕ್ಷದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು [[ಗಂಗಾವತಿ|ಗಂಗಾವತಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದಿಂದ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-05-13 |title=LIVE Gangawati Karnataka Election 2023: गंगावती सीट पर KRPP के जनार्दन रेड्डी का कब्‍जा, BJP के पराना ईश्वरप्पा मुनावल्ली हारे, देखें र‍िजल्‍ट |url=https://hindi.news18.com/news/nation/gangawati-assembly-election-2023-karnataka-chunav-winner-looser-gali-janardhana-reddy-paranna-eshwarappa-munavalli-iqbal-ansari-hr-channakeshava-6148845.html |access-date=2023-05-13 |website=News18 हिंदी |language=hi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Singh |first=Dhrishti |date=2023-05-13 |title=पूर्व मंत्री की नई पार्टी ने पहले ही चुनाव में दर्ज की जीत |url=https://biharbandhu.in/national/karnataka/former-ministers-new-party-has-already-registered-victory-in-the-election/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513150137/https://biharbandhu.in/national/karnataka/former-ministers-new-party-has-already-registered-victory-in-the-election/ |archive-date=13 May 2023 |access-date=2023-05-13 |website=BiharBandhu.in |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

2024ರ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಗೂ ಮುನ್ನ, 25 ಮಾರ್ಚ್ 2024 ರಂದು ಜಿ. ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ ತಮ್ಮ ಕೆಆರ್‌ಪಿಪಿಯನ್ನು ಬಿಜೆಪಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;Karnataka MLA Janardhana Reddy merges his party with BJP&quot;&gt;{{cite news |last1=The Hindu |first1= |date=25 March 2024 |title=Karnataka MLA Janardhana Reddy merges his party with BJP |url=https://www.thehindu.com/elections/lok-sabha/janardhan-reddy-merges-his-party-with-bjp/article67990283.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20240325081705/https://www.thehindu.com/elections/lok-sabha/janardhan-reddy-merges-his-party-with-bjp/article67990283.ece |archive-date=25 March 2024 |access-date=25 March 2024 |language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ಕೆಆರ್‌ಪಿಪಿ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಬಿಜೆಪಿಯಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿದ ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ |url=https://www.prajavani.net/karnataka-news/janardhan-reddy-merges-his-krpp-party-with-bjp-1114562.html |website=Prajavani |language=kn}}&lt;/ref&gt;

== ಸಿದ್ಧಾಂತ ==
ಕೆಆರ್‌ಪಿಪಿ [[ಬಸವಣ್ಣ]]ನವರ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಿದೆ ಎಂದು [[ಜಿ. ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ]] ಹೇಳಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |title=Janardhana Reddy New Party- ಜನಾರ್ಧನ ರೆಡ್ಡಿ ಹೊಸ ಪಕ್ಷ 'ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಗತಿ ಪಕ್ಷ' ಉದಯ: ಬಿಜೆಪಿ ನಂಟು ಕಡಿದುಕೊಂಡ ಗಣಿಧಣಿ |url=https://vijaykarnataka.com/news/bengaluru-city/janardhana-reddy-announces-new-party-kalyana-rajya-pragathi-paksha/articleshow/96494188.cms |access-date=2023-03-12 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}&lt;/ref&gt; ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಅವರ ಪಕ್ಷದ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಅನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ, ಶ್ರೀ ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿಯವರು ರಾಜ್ಯದ [[ಕಲ್ಯಾಣ-ಕರ್ನಾಟಕ]] ಭಾಗದ [[ಗಂಗಾವತಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದಿಂದ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-27 |title=Karnataka elections: Football for Gali Janardhan Reddy's KRPP party |url=https://www.hindustantimes.com/cities/bengaluru-news/karnataka-elections-football-for-gali-janardhan-reddy-s-krpp-party-101679908574550.html |access-date=2023-04-26 |website=Hindustan Times |language=en}}&lt;/ref&gt;

ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ ಐದು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. [[ಸಿರುಗುಪ್ಪ]], [[ಕನಕಗಿರಿ]], [[ನಾಗಠಾಣ]], [[ಸಿಂಧನೂರು]], [[ಹಿರಿಯೂರು]] ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಗತಿ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-02-21 |title=Janardhana Reddy's Kalyana Rajya Pragati Paksha Party Attracts Local Leaders |url=https://www.news18.com/news/elections/karnataka-ex-minister-janardhana-reddy-announces-candidates-for-5-seats-7132225.html |access-date=2023-04-26 |website=News18 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಪಟ್ಟಿ ==
{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!rowspan=2 style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಸಂಖ್ಯೆ
!rowspan=2 style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಭಾವಚಿತ್ರ
!rowspan=2 style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಹೆಸರು&lt;br /&gt;{{small|(ಜನನ-ಮರಣ)}}
!colspan=3 style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ
|-
!style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು
!style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಅಧಿಕಾರ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದು
!style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಮಯ
|-
!1
|
|'''ಜೆ. ರಾಮಣ್ಣ'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ)&lt;/small&gt;
|25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022
|25 ಮಾರ್ಚ್ 2024
|{{age in years and days|2022|12|25|2024|03|25}}
|}

== ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಪಟ್ಟಿ ==
{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!rowspan=2 style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಸಂಖ್ಯೆ
!rowspan=2 style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಭಾವಚಿತ್ರ
!rowspan=2 style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಹೆಸರು&lt;br /&gt;{{small|(ಜನನ-ಮರಣ)}}
!colspan=3 style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ
|-
!style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು
!style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಅಧಿಕಾರ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದು
!style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಮಯ
|-
!1
| '''ಗಾಳಿ ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ'''
|'''[[ಜಿ. ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ|ಗಾಳಿ ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ]]'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(1967–)&lt;/small&gt;
|25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022
|25 ಮಾರ್ಚ್ 2024
|{{age in years and days|25 December 2022|25 March 2024}}    
|}

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{Reflist}}

[[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:೨೦೨೨ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ]]</text>
      <sha1>6h53ese787cmxvvt0pgb4a9a8acyzjz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1373595</id>
      <parentid>1373594</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T12:20:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Srinivasrjy</username>
        <id>96761</id>
      </contributor>
      <origin>1373595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13394" sha1="iq3dra8y0upty0ozw4xpxz7orgj7q4x" xml:space="preserve">{{Infobox Indian political party|name=ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಗತಿ ಪಕ್ಷ|abbreviation=ಕೆಆರ್ ಪಿಪಿ|merged=[[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ]]|dissolution={{start date and years ago|2024|03|25|df=y|p=y}}|symbol=[[File:Indian Election Symbol football.jpg|150px]]|logo=[[File:Kalyana Rajya Pragathi Paksha logo.jpg|130px]]|eci=ನೋಂದಾಯಿತ|headquarters=49/48, ಕ್ಯಾಲಸನಹಳ್ಳಿ, ಕೊತ್ತನೂರು ಅಂಚೆ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಕರ್ನಾಟಕ 560077|colours={{colour box|{{party color|Kalyana Rajya Pragathi Paksha}}}} [[ನೀಲಿ ಬಣ್ಣ|ನೀಲಿ]]|leader=[[ಜಿ. ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ]]|colorcode=Blue|president=*ಜೆ. ರಾಮಣ್ಣ (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ)
*[[ಜಿ. ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ]] (ರಾಜ್ಯ)|founder=[[ಜಿ. ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ]]|foundation={{start date and years ago|2022|12|25|df=y|p=y}}|ideology=[[ಪ್ರಗತಿಪರತೆ]]}}

'''ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಗತಿ ಪಕ್ಷ'''ವು 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022 ರಂದು ಜಿ. ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿಯವರಿಂದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿತ್ತು, ಇದು 25 ಮಾರ್ಚ್ 2024 ರಂದು ವಿಸರ್ಜನೆಗೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Udayavani |title='Kalyana Rajya Pragathi Paksha': Janardhana Reddy launches new party |url=https://www.udayavani.com/english-news/kalyana-rajya-pragathi-paksha-janardhana-reddy-launches-new-party |access-date=2023-05-13 |website=Udayavani |language=kn}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2022-12-25 |title=Janardhana Reddy announces new party, to contest 2023 Karnataka polls |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/janardhana-reddy-announces-new-party-to-contest-2023-karnataka-polls/articleshow/96494485.cms?from=mdr |access-date=2023-05-13 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=कर्नाटक BJP में फूट!: खनन व्यवसायी और पूर्व मंत्री गली जनार्दन रेड्डी ने बनाई नई पार्टी, चुनाव लड़ने का एलान |url=https://www.amarujala.com/india-news/karnataka-former-minister-gali-janardhana-reddy-announces-his-new-party-kalyana-rajya-pragati-paksha-news-in |access-date=2023-05-13 |website=Amar Ujala |language=hi}}&lt;/ref&gt;[https://twitter.com/NewsArenaIndia/status/1772130765637054798?t=nLJFLF2J7_6XkgTUZHgVSw&amp;s=19] ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2023-05-13 |title=Kalyana Rajya Pragati Paksha {{!}} Janardhan Reddy's upstart party wins its first seat in Karnataka |url=https://www.thehindu.com/elections/karnataka-assembly/kalyana-rajya-pragati-paksha-janardhan-reddy-party-2023-karnataka-assembly-elections/article66845818.ece |access-date=2023-05-13 |newspaper=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=एजेंसी |first=एबीपी न्यूज |date=2022-12-25 |title=बीजेपी से नाराज कर्नाटक के पूर्व मंत्री जनार्दन रेड्डी ने बनाई नई पार्टी |url=https://www.abplive.com/news/india/former-karnataka-minister-janardhan-reddy-formed-a-new-party-said-will-travel-across-the-state-2291126 |access-date=2023-05-13 |website=www.abplive.com |language=hi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Karnataka News पूर्व मंत्री जनार्दन रेड्डी ने बनाई अपनी नई पार्टी लड़ेंगे 2023 का विधानसभा चुनाव - Former Karnataka Minister Janardhana Reddy announces new party to contest 2023 Karnataka polls |url=https://www.jagran.com/politics/national-former-karnataka-minister-janardhana-reddy-announces-new-party-to-contest-2023-karnataka-polls-23271117.html |access-date=2023-05-13 |website=Jagran |language=hi}}&lt;/ref&gt; ಈ ಪಕ್ಷವು [[೨೦೨೩ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ|2023ರ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಬಳ್ಳಾರಿ]], [[ಕೊಪ್ಪಳ]], [[ವಿಜಯನಗರ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-05-12 |title=Gangavathi Election Results LIVE {{!}} KRPP opens account in Karnataka, Janardhan Reddy defeats Iqbal Ansari |url=https://www.cnbctv18.com/politics/gangavathi-election-results-entry-of-janardhan-reddy-may-pose-a-challenge-for-bjps-paranna-eshwarappa-16611001.htm |access-date=2023-05-13 |website=cnbctv18.com |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-05-13 |title=Mining baron Gali Janardhana Reddy emerges victorious in Gangavathi |url=https://www.thenewsminute.com/article/mining-baron-gali-janardhana-reddy-emerges-victorious-gangavathi-177143 |access-date=2023-05-13 |website=The News Minute |language=en}}&lt;/ref&gt; ಇದರ ಚುನಾವಣಾ ಚಿಹ್ನೆ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 May 2023 |title=क्या जनार्दन रेड्डी की 'फुटबॉल' दिखाएगी कमाल? शहर बल्लारी में क्या है माहौल |url=https://www.jansatta.com/elections/karnataka-elections-2023-will-janardhan-reddy-football-show-wonders-what-is-the-atmosphere-in-the-city-ballari/2795563/ |access-date=2023-05-13 |website=Jansatta |language=hi}}&lt;/ref&gt; ಪಕ್ಷದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು [[ಗಂಗಾವತಿ|ಗಂಗಾವತಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದಿಂದ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-05-13 |title=LIVE Gangawati Karnataka Election 2023: गंगावती सीट पर KRPP के जनार्दन रेड्डी का कब्‍जा, BJP के पराना ईश्वरप्पा मुनावल्ली हारे, देखें र‍िजल्‍ट |url=https://hindi.news18.com/news/nation/gangawati-assembly-election-2023-karnataka-chunav-winner-looser-gali-janardhana-reddy-paranna-eshwarappa-munavalli-iqbal-ansari-hr-channakeshava-6148845.html |access-date=2023-05-13 |website=News18 हिंदी |language=hi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Singh |first=Dhrishti |date=2023-05-13 |title=पूर्व मंत्री की नई पार्टी ने पहले ही चुनाव में दर्ज की जीत |url=https://biharbandhu.in/national/karnataka/former-ministers-new-party-has-already-registered-victory-in-the-election/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513150137/https://biharbandhu.in/national/karnataka/former-ministers-new-party-has-already-registered-victory-in-the-election/ |archive-date=13 May 2023 |access-date=2023-05-13 |website=BiharBandhu.in |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

2024ರ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಗೂ ಮುನ್ನ, 25 ಮಾರ್ಚ್ 2024 ರಂದು ಜಿ. ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ ತಮ್ಮ ಕೆಆರ್‌ಪಿಪಿಯನ್ನು ಬಿಜೆಪಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;Karnataka MLA Janardhana Reddy merges his party with BJP&quot;&gt;{{cite news |last1=The Hindu |first1= |date=25 March 2024 |title=Karnataka MLA Janardhana Reddy merges his party with BJP |url=https://www.thehindu.com/elections/lok-sabha/janardhan-reddy-merges-his-party-with-bjp/article67990283.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20240325081705/https://www.thehindu.com/elections/lok-sabha/janardhan-reddy-merges-his-party-with-bjp/article67990283.ece |archive-date=25 March 2024 |access-date=25 March 2024 |language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ಕೆಆರ್‌ಪಿಪಿ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಬಿಜೆಪಿಯಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿದ ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ |url=https://www.prajavani.net/karnataka-news/janardhan-reddy-merges-his-krpp-party-with-bjp-1114562.html |website=Prajavani |language=kn}}&lt;/ref&gt;

== ಸಿದ್ಧಾಂತ ==
ಕೆಆರ್‌ಪಿಪಿ [[ಬಸವಣ್ಣ]]ನವರ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಿದೆ ಎಂದು [[ಜಿ. ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ]] ಹೇಳಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |title=Janardhana Reddy New Party- ಜನಾರ್ಧನ ರೆಡ್ಡಿ ಹೊಸ ಪಕ್ಷ 'ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಗತಿ ಪಕ್ಷ' ಉದಯ: ಬಿಜೆಪಿ ನಂಟು ಕಡಿದುಕೊಂಡ ಗಣಿಧಣಿ |url=https://vijaykarnataka.com/news/bengaluru-city/janardhana-reddy-announces-new-party-kalyana-rajya-pragathi-paksha/articleshow/96494188.cms |access-date=2023-03-12 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}&lt;/ref&gt; ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಅವರ ಪಕ್ಷದ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಅನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ, ಶ್ರೀ ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿಯವರು ರಾಜ್ಯದ [[ಕಲ್ಯಾಣ-ಕರ್ನಾಟಕ]] ಭಾಗದ [[ಗಂಗಾವತಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದಿಂದ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-03-27 |title=Karnataka elections: Football for Gali Janardhan Reddy's KRPP party |url=https://www.hindustantimes.com/cities/bengaluru-news/karnataka-elections-football-for-gali-janardhan-reddy-s-krpp-party-101679908574550.html |access-date=2023-04-26 |website=Hindustan Times |language=en}}&lt;/ref&gt;

ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ ಐದು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. [[ಸಿರುಗುಪ್ಪ]], [[ಕನಕಗಿರಿ]], [[ನಾಗಠಾಣ]], [[ಸಿಂಧನೂರು]], [[ಹಿರಿಯೂರು]] ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಗತಿ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-02-21 |title=Janardhana Reddy's Kalyana Rajya Pragati Paksha Party Attracts Local Leaders |url=https://www.news18.com/news/elections/karnataka-ex-minister-janardhana-reddy-announces-candidates-for-5-seats-7132225.html |access-date=2023-04-26 |website=News18 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಪಟ್ಟಿ ==
{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!rowspan=2 style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಸಂಖ್ಯೆ
!rowspan=2 style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಭಾವಚಿತ್ರ
!rowspan=2 style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಹೆಸರು&lt;br /&gt;{{small|(ಜನನ-ಮರಣ)}}
!colspan=3 style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ
|-
!style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು
!style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಅಧಿಕಾರ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದು
!style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಮಯ
|-
!1
|
|'''ಜೆ. ರಾಮಣ್ಣ'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ)&lt;/small&gt;
|25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022
|25 ಮಾರ್ಚ್ 2024
|{{age in years and days|2022|12|25|2024|03|25}}
|}

== ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಪಟ್ಟಿ ==
{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
!rowspan=2 style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಸಂಖ್ಯೆ
!rowspan=2 style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಭಾವಚಿತ್ರ
!rowspan=2 style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಹೆಸರು&lt;br /&gt;{{small|(ಜನನ-ಮರಣ)}}
!colspan=3 style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ
|-
!style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು
!style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಅಧಿಕಾರ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದು
!style=&quot;background-color:#22409A;color:white&quot;|ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಮಯ
|-
!1
| '''ಗಾಳಿ ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ'''
|'''[[ಜಿ. ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ|ಗಾಳಿ ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ]]'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;(1967–)&lt;/small&gt;
|25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022
|25 ಮಾರ್ಚ್ 2024
|{{age in years and days|25 December 2022|25 March 2024}}    
|}

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{Reflist}}

[[ವರ್ಗ:ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ]]</text>
      <sha1>iq3dra8y0upty0ozw4xpxz7orgj7q4x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಜಿ. ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179140</id>
    <revision>
      <id>1373596</id>
      <timestamp>2026-05-17T12:24:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Srinivasrjy</username>
        <id>96761</id>
      </contributor>
      <comment>ಹೊಸ ಪುಟ: {{short description|ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ, ಉದ್ಯಮಿ (ಜನನ 1967)}} {{Hatnote|ಇದು ಒಂದು [[ತೆಲುಗು ಭಾಷೆ|ತೆಲುಗು ಹೆಸರು]]; ಮನೆತನದ ಹೆಸರು ''ಗಾಳಿ''.}} {{use Indian English|date=May 2014}} {{Use dmy dates|date=August 2020}} {{Infobox officeholder | honorific_prefix = | name             = ಗಾಳಿ ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ | honorific_suffix =...</comment>
      <origin>1373596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41666" sha1="ftqy3ke6v1g74fdp9g329p7jwvxblrw" xml:space="preserve">{{short description|ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ, ಉದ್ಯಮಿ (ಜನನ 1967)}}
{{Hatnote|ಇದು ಒಂದು [[ತೆಲುಗು ಭಾಷೆ|ತೆಲುಗು ಹೆಸರು]]; ಮನೆತನದ ಹೆಸರು ''ಗಾಳಿ''.}}
{{use Indian English|date=May 2014}}
{{Use dmy dates|date=August 2020}}
{{Infobox officeholder
| honorific_prefix =
| name             = ಗಾಳಿ ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ
| honorific_suffix = 
| image            = 
| image_size       = 
| caption          = 
| order            = 
| office           = [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಸದಸ್ಯರು
| term_start       = 13 ಮೇ 2023
| term_end         = 
| predecessor      = [[ಪರಣ್ಣ ಮುನವಳ್ಳಿ]]
| successor        = ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಿದೆ
| constituency     = [[ಗಂಗಾವತಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ|ಗಂಗಾವತಿ]]
| order2           = 
| office2          = ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವರು
| term_start2      = 30 ಮೇ 2008
| term_end2        = 3 ಆಗಸ್ಟ್ 2011
| predecessor2     = [[ಬಿ. ಶ್ರೀರಾಮುಲು]]
| successor2       = [[ಆನಂದ್ ಸಿಂಗ್]]
| constituency2    = [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತು|ಬಳ್ಳಾರಿ]]
| order3           = 
| office3          = [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತು|ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರು]]
| term_start3      = 18 ಜೂನ್ 2006
| term_end3        = ಮೇ 2011
| predecessor3     = 
| successor3       = 
| constituency3    = [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತು]]
| birth_date       = {{Birth date and age|1967|1|11|df=y}}
| birth_place      = [[ಬಳ್ಳಾರಿ]], [[ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ]] (ಇಂದಿನ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]), [[ಭಾರತ]]
| birth_name       = 
| spouse           = ಗಾಳಿ ಅರುಣಾ ಲಕ್ಷ್ಮಿ&lt;ref name=&quot;Ballari: Janardhana Reddy’s wife stirs the pot in close battle of mining moneybags&quot;&gt;{{cite news |title=Ballari: Janardhana Reddy's wife stirs the pot in close battle of mining moneybags |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/ballari-janardhana-reddys-wife-stirs-the-pot-in-close-battle-of-mining-moneybags/articleshow/99896794.cms |access-date=6 May 2025 |publisher=The Times of India |date=1 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506175154/https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/ballari-janardhana-reddys-wife-stirs-the-pot-in-close-battle-of-mining-moneybags/articleshow/99896794.cms |archive-date=6 May 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Janardhan Reddy fields wife in Ballari seat {{!}} Janardhan Reddy fields wife in Ballari seat&quot;&gt;{{cite news |last1= |first1= |title=Janardhan Reddy fields wife in Ballari seat {{!}} Janardhan Reddy fields wife in Ballari seat |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/politics/010223/janardhan-reddy-fields-wife-in-ballari-seat.html |access-date=6 May 2025 |work= |publisher=Deccan Chronicle |date=1 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506175436/https://www.deccanchronicle.com/nation/politics/010223/janardhan-reddy-fields-wife-in-ballari-seat.html |archive-date=6 May 2025 |language=en}}&lt;/ref&gt;
| children         = ಬ್ರಹ್ಮಿಣಿ,&lt;ref name=&quot;Janardhana Reddy’s daughter’s wedding: Shocking details about bride Brahmani’s wedding trousseau! {{!}}&quot;&gt;{{cite news |title=Janardhana Reddy's daughter's wedding: Shocking details about bride Brahmani's wedding trousseau! {{!}} India.com |url=https://www.india.com/lifestyle/janardhana-reddys-daughters-wedding-shocking-details-about-bride-brahmanis-wedding-trousseau-1658116/ |access-date=6 May 2025 |work= |publisher=India.com |date=24 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506175616/https://www.india.com/lifestyle/janardhana-reddys-daughters-wedding-shocking-details-about-bride-brahmanis-wedding-trousseau-1658116/ |archive-date=6 May 2025 |language=en}}&lt;/ref&gt; ಕಿರೀಟಿ&lt;ref name=&quot;‘RRR’ director SS. Rajamouli launches Gali Janardhan Reddy’s son's film.&quot;&gt;{{cite news |title='RRR' director SS. Rajamouli launches Gali Janardhan Reddy's son's film. |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/rrr-director-ss-rajamouli-launches-gali-janardhan-reddys-sons-film-/articleshow/89992334.cms |access-date=6 May 2025 |publisher=The Times of India |date=4 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506175734/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/rrr-director-ss-rajamouli-launches-gali-janardhan-reddys-sons-film-/articleshow/89992334.cms |archive-date=6 May 2025}}&lt;/ref&gt;
| alma_mater       = 
| occupation       = ಉದ್ಯಮಿ (ಜಿಜೆಆರ್ ಗ್ರೂಪ್ ಸಿಎಂಡಿ)
| website          = [http://www.galijanardhanreddy.com ವೆಬ್‌ಸೈಟ್]
| footnotes        = 
| relatives        = {{bulleted list
|[[ಜಿ. ಕರುಣಾಕರ ರೆಡ್ಡಿ]] (ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ)
|[[ಜಿ. ಸೋಮಶೇಖರ ರೆಡ್ಡಿ]] (ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ)
| ಜಿ. ರಾಜೇಶ್ವರಿ ರೆಡ್ಡಿ (ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ)
}}
| party            = [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ]] 
}}

'''ಗಾಳಿ ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ''' (ಜನನ 11 ಜನವರಿ 1967) ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ, ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/spectacular-rise-steep-fall-of-g-janardhana-reddy/articleshow/66583333.cms|title=Spectacular rise &amp; steep fall of mining baron Janardhana Reddy - Times of India|website=The Times of India|date=12 November 2018 |access-date=2019-04-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Singh |first=Dhrishti |date=2023-05-13 |title=पूर्व मंत्री की नई पार्टी ने पहले ही चुनाव में दर्ज की जीत |url=https://biharbandhu.in/national/karnataka/former-ministers-new-party-has-already-registered-victory-in-the-election/ |access-date=2023-05-13 |website=BiharBandhu.in |language=en-US |archive-date=13 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513150137/https://biharbandhu.in/national/karnataka/former-ministers-new-party-has-already-registered-victory-in-the-election/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. ಇವರು 13 ಮೇ 2023 ರಿಂದ [[ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಗತಿ ಪಕ್ಷ]]ದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡು [[ಗಂಗಾವತಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದಿಂದ [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆ]]ಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು 25 ಮಾರ್ಚ್ 2024 ರಂದು [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ]]ಗೆ ಮರುಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರು.

== ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ, ಶಿಕ್ಷಣ ==
ರೆಡ್ಡಿಯವರು 11 ಜನವರಿ 1967 ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಇವರಿಗೆ ಜಿ. ಕರುಣಾಕರ ರೆಡ್ಡಿ, ಜಿ. ಸೋಮಶೇಖರ ರೆಡ್ಡಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರು, ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಎಂಬ ಓರ್ವ ಅಕ್ಕ ಇದ್ದಾರೆ. ಇವರು, ಇವರ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರು [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ [[ಬಳ್ಳಾರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ರುಕ್ಮಿಣಮ್ಮ, ಪೊಲೀಸ್ ಕಾನ್‌ಸ್ಟೇಬಲ್ ಆಗಿದ್ದ ಚೆಂಗಾ ರೆಡ್ಡಿಯವರಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;NYT-aug2010&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/08/19/world/asia/19india.html|title=Despite Swirl of Scandals, Indian Mining Bosses Thrive|last=Yardley|first=Jim|date=18 August 2010|work=[[The New York Times]]|access-date=19 August 2010}}&lt;/ref&gt; ಇವರ ಕುಟುಂಬವು ಮೂಲತಃ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ [[ಚಿತ್ತೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿದೆ.&lt;ref&gt;https://thesouthfirst.com/karnataka/mining-baron-gali-janardhana-reddy-and-his-tryst-with-bjp-rise-fall-exile-and-return/&lt;/ref&gt;

ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿಯವರು ಪದವಿಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

== ವೃತ್ತಿಜೀವನ ==
ರೆಡ್ಡಿಯವರು ಉದ್ಯಮಿ, ರಾಜಕಾರಣಿ ಎರಡೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ, ಇವರು ಚಿನ್ನದ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

=== ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿ ===
21 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ರೆಡ್ಡಿಯವರು 1989 ರಲ್ಲಿ [[ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎನ್ನೋಬಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸೇವಿಂಗ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಎಂಬ ಶೇಷ ಬ್ಯಾಂಕೇತರ ಹಣಕಾಸು ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ]]ದಾದ್ಯಂತ ಈ ಕಂಪನಿಯು 350 ಕೋಟಿ ವಹಿವಾಟಿನೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟು 125 ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಕಂಪನಿಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, 2003 ರಿಂದ ಠೇವಣಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತ್ತು. 'ದಿ ಹಿಂದೂ' ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಬಿಐ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ಇವರು ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು [[ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್|ಆರ್‌ಬಿಐ]]ಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.rbi.org.in/|title=Bellary barons, Karnataka kings|date=8 November 2009|publisher=The Telegraph, Calcutta, India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tehelka.com/story_main39.asp?filename=Ne140608thereddyflag.asp|title=The Reddy Flag Over Bangalore|publisher=Tehelka|access-date=28 May 2011|archive-date=22 September 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120922072927/http://www.tehelka.com/story_main39.asp?filename=Ne140608thereddyflag.asp|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ಜಾಹೀರಾತಿನ ಸಾರಾಂಶ ಹೀಗಿತ್ತು, 
&quot;ಬಳ್ಳಾರಿ -583 101 ರ ರಾಧಿಕಾ ಥಿಯೇಟರ್ ಎದುರು, ರಾಘವಾಚಾರಿ ರಸ್ತೆಯ 6(4) ರಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೆಸರ್ಸ್ ಎನ್ನೋಬಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸೇವಿಂಗ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಕಂ. ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಠೇವಣಿಗಳ ಸ್ವೀಕಾರ, ಅನುಮೋದಿತ ಭದ್ರತೆಗಳಲ್ಲಿನ ಹೂಡಿಕೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ನಿಗದಿತ ರಿಟರ್ನ್ಸ್ ಸಲ್ಲಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿರ್ದೇಶನಗಳ ವಿವಿಧ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದೆ. ಕಂಪನಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯು ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿಲ್ಲ, ಅದರ ನಿವ್ವಳ ಒಡೆತನದ ನಿಧಿ ಋಣಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 05, 1998 ರಿಂದ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ಹಾಲಿ ಠೇವಣಿದಾರರು/ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಹೊಂದಿರುವವರು ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಂಪನಿಯು ನಡೆಸುವ ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆಗೆ ಚಂದಾದಾರಿಕೆಗಳು/ಕಂತುಗಳ ಮೂಲಕ, ಠೇವಣಿ ನವೀಕರಣದ ಮೂಲಕ, ಇನ್ನಾವುದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಠೇವಣಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ.&quot;
2001 ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಓಬಳಾಪುರಂ ಮೈನಿಂಗ್ ಕಂಪನಿಯನ್ನು (OMCPL) ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಆಪಾದಿತವಾಗಿ ಇವರ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವವು 2004 ರಲ್ಲಿ [[ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]]ದ [[ಅನಂತಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ 10760 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಯೋಜನೆಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನು 2013 ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2013-04-26 |title=Government cancels 10,760 acre land allotment to Brahmani |url=https://www.newindianexpress.com/states/andhra-pradesh/2013/Apr/26/government-cancels-10760-acre-land-allotment-to-brahmani-471551.html |access-date=2024-07-10 |website=The New Indian Express |language=en}}&lt;/ref&gt;

=== ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿ ===
1999 ರ [[ಲೋಕಸಭೆ]] ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ರೆಡ್ಡಿ ಸಹೋದರರು [[ಸುಷ್ಮಾ ಸ್ವರಾಜ್]] ಅವರ ಪ್ರಚಾರದ ಭಾಗವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ರೆಡ್ಡಿಯವರು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವರಾಜ್ ಅವರು ಸಂಸದರಾಗಲು [[ಬಳ್ಳಾರಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]]ಗೆ ಸೇರಿದ [[ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ]] ವಿರುದ್ಧ [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ]] (ಬಿಜೆಪಿ) ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರು. ಸ್ವರಾಜ್ ವಿಫಲರಾದರೂ ಅವರು ರೆಡ್ಡಿಗಳ ಪೋಷಕರಾಗಿಯೇ ಉಳಿದರು, ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬಳ್ಳಾರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಹಗರಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರೆಡ್ಡಿ ಸಹೋದರರ ಮೇಲೆ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಲಾದ ನಂತರ ಸ್ವರಾಜ್ ಅವರಿಂದ ದೂರ ಸರಿದರು. ರೆಡ್ಡಿ ಮೇಲಿನ ಆರೋಪಗಳು [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರನ್ನು ತಂದವು, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಅವಕಾಶವಾದಿ ರಾಜಕಾರಣವನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡಿದವು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/south/story/sushma-distances-herself-from-reddys-140414-2011-09-04|title=Once 'her sons', Sushma now distances herself from Reddys|publisher=India Today}}&lt;/ref&gt;

2006 ರಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ - ಜಾತ್ಯತೀತ ಜನತಾ ದಳ (ಜೆಡಿಎಸ್) ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರ, ರೆಡ್ಡಿಯವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ [[ಬಿ. ಶ್ರೀರಾಮುಲು]] ಅವರನ್ನು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಬಳ್ಳಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿನ ಇವರ ಸಕ್ರಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ 2006 ರಲ್ಲಿ ರೆಡ್ಡಿಯವರನ್ನು ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/people/who-is-janardhana-reddy-466707|title=Who is Janardhana Reddy?|website=NDTV.com|access-date=2019-04-23}}&lt;/ref&gt; ಆದಾಗ್ಯೂ ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ರೆಡ್ಡಿಯವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಹೆಚ್.ಡಿ.ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ|ಎಚ್.ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ]]ಯವರೊಂದಿಗೆ ಜಗಳವಾಡಿದರು, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರು, ಇದು ಇವರ ಅಮಾನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಆದರೆ ಎಚ್.ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿಯವರು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು [[ಬಿ. ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ]]ನವರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ [[ಡಿ. ವಿ. ಸದಾನಂದ ಗೌಡ]], ಬಿ. ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪನವರು ರೆಡ್ಡಿಯವರ ಅಮಾನತನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದರು, ನಂತರ ಇವರು 2008 ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಪರವಾಗಿ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪನವರ ಜೊತೆ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು. ರೆಡ್ಡಿಯವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಬಿಜೆಪಿ 110 ಸ್ಥಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು, 5 ಸ್ವತಂತ್ರ ಶಾಸಕರ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಿಜೆಪಿ ಸ್ವಂತ ಬಲದಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಿತು.

ನಂತರ ರೆಡ್ಡಿಯವರನ್ನು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸಚಿವರನ್ನಾಗಿ, ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವರನ್ನಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು,&lt;ref name=&quot;outlook-oct2009&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?262756|title=karnataka: Reddys vs BSY: BSY looks cornered, Reddy's muscle in|publisher=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook Magazine]]}}&lt;/ref&gt; ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ, ಬಳ್ಳಾರಿಗೆ ಅನೇಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?262754|title=Politics: BJP: Shobha Karandlaje, BSY's points-woman, is central to the crisis|publisher=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook Magazine]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?266354|title=A Rich Vein of Avarice: Older hands shaped the cunning bluster of Jaganmohan, the Reddys|publisher=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook Magazine]]}}&lt;/ref&gt; ರೆಡ್ಡಿಯವರ ಮೇಲಿನ ಆರೋಪಗಳು, ಇವರ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಬಂಧನದ ಅವಧಿಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ರೆಡ್ಡಿಯವರು ಜನಪ್ರಿಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ, ಇದನ್ನು 29 ಜನವರಿ 2017 ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅರಮನೆ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹೇಮವೇಮ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಜನಸ್ತೋಮದಿಂದ ರೆಡ್ಡಿಯವರು ಎದ್ದುನಿಂತು ಗೌರವ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಾಗ ರಾಜ್ಯವು ಕಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.dailypioneer.com/215531/Rosaiah-gets-Janardhana-Reddy-handle-to-beat-Jagan.html|title=Rosaiah gets Janardhana Reddy to handle to beat Jagan|publisher=[[The Pioneer (Indian newspaper)|The Pioneer]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?261668|title=The Man From Kadappa|publisher=[[Outlook (Indian magazine)|The Outlook]]}}&lt;/ref&gt; ರೆಡ್ಡಿಯವರು 2018 ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲಿಲ್ಲ; ಆದಾಗ್ಯೂ ಇವರ ಸಹೋದರರು, ಶ್ರೀರಾಮುಲು, ರೆಡ್ಡಿಯವರ ಆಪ್ತರಾದ ಇತರ ನಾಲ್ವರು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಬಿಜೆಪಿ ಟಿಕೆಟ್ ಪಡೆದರು.

25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022 ರಂದು ರೆಡ್ಡಿಯವರು ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು ತೊರೆದರು, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ &quot;ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಗತಿ ಪಕ್ಷ&quot; ಎಂಬ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-12-25 |title=Mining baron Janardhana Reddy launches new party 'Kalyana Rajya Pragati Paksha' |url=https://www.deccanherald.com/state/karnataka-politics/mining-baron-janardhana-reddy-launches-new-party-kalyana-rajya-pragati-paksha-1174888.html |access-date=2022-12-25 |website=Deccan Herald |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-12-25 |title=Karnataka mining baron Gali Janardhan Reddy floats his own party: 'New episode' |url=https://www.hindustantimes.com/cities/bengaluru-news/karnataka-mining-baron-gali-janardhan-reddy-floats-his-own-party-new-episode-101671956950127.html |access-date=2022-12-25 |website=Hindustan Times |language=en}}&lt;/ref&gt;

ಕರ್ನಾಟಕದ 2023 ರ ಮೇ ತಿಂಗಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಗತಿ ಪಕ್ಷದ ಟಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಗಂಗಾವತಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ರೆಡ್ಡಿಯವರು ಸಕ್ರಿಯ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪುನರಾಗಮನ ಮಾಡಿದರು.

25 ಮಾರ್ಚ್ 2024 ರಂದು ಇವರು ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷವಾದ ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಗತಿ ಪಕ್ಷವನ್ನು [[೨೦೨೪ರ ಭಾರತದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆ|2024 ರ ಭಾರತದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆ]]ಯ ಮೊದಲು [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ|ಬಿಜೆಪಿ]]ಯಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;Karnataka MLA Janardhana Reddy merges his party with BJP&quot;&gt;{{cite news |last1=The Hindu |first1= |title=Karnataka MLA Janardhana Reddy merges his party with BJP |url=https://www.thehindu.com/elections/lok-sabha/janardhan-reddy-merges-his-party-with-bjp/article67990283.ece |access-date=25 March 2024 |date=25 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240325081705/https://www.thehindu.com/elections/lok-sabha/janardhan-reddy-merges-his-party-with-bjp/article67990283.ece |archive-date=25 March 2024 |language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-03-25|title=Karnataka MLA Janardhana Reddy joins BJP, says 'don't need any positions'|url=https://www.indiatoday.in/india/story/g-janardhana-reddy-bengaluru-karnataka-mla-joins-bjp-lok-sabha-polls-2519074-2024-03-25}}&lt;/ref&gt;

== ಸಮಾಜ ಸೇವೆ ==
ರೆಡ್ಡಿಯವರು 1997 ರಿಂದ [[ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯರು|ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯ]] [[ಮಕ್ಕಳು|ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ]] ಶಾಲೆಯನ್ನು, 2004 ರಿಂದ ಸ್ವಂತ ಹಣದಿಂದ [[ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮ]]ವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Ram |first=Theja |date=2017-11-16 |title=A quiet burial for some of the mining cases against Janardhana Reddy? |url=https://www.thenewsminute.com/karnataka/quiet-burial-some-mining-cases-against-janardhana-reddy-71694 |access-date=2024-07-10 |website=The News Minute |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ವಿವಾದಗಳು ==
ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ರೆಡ್ಡಿಯವರು ಅನೇಕ ವಿವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾರೆ.

===ಆಪರೇಷನ್ ಕಮಲ===
{{Excerpt|ಆಪರೇಷನ್ ಕಮಲ|fragment=lead section}}

=== ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ===
ಜುಲೈ 2011 ರಲ್ಲಿ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ [[ಲೋಕಾಯುಕ್ತ]], [[ಸಂತೋಷ್ ಹೆಗ್ಡೆ]] ಬಳ್ಳಾರಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ನಡೆಸಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವಂಚನೆ ಮಾಡಿದ ಆರೋಪ ರೆಡ್ಡಿ ಮೇಲಿತ್ತು. ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಳಿವುಗಳನ್ನು [[ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ತನಿಖಾ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ]]ದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಕಂಪನಿಯ ಆದಾಯ ಮುಚ್ಚಿಹಾಕುವಿಕೆಯನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲು ರೆಡ್ಡಿಯವರು ಸಿಂಗಾಪುರದ ಒಂದು-ಡಾಲರ್ ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ತಿಳುವಳಿಕಾ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಅವರು ಇತರ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಸ್ಥಳದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ ವರದಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು, ಇದು ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ವರದಿಗೆ ಆಧಾರವಾಯಿತು. ರೆಡ್ಡಿಯವರು ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ &quot;ಶೂನ್ಯ-ಅಪಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ&quot;ಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಇವರು ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಕ್ರಿಯ ಶಾಮೀಲಿನೊಂದಿಗೆ ಅನಧಿಕೃತ, ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸಿಗದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆ ತಡೆರಹಿತವಾಗಿ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸಿದರು. ಇವರ ಕಮಾಂಡ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಮಾಫಿಯಾದ ಆಡಳಿತವನ್ನು &quot;ಬಳ್ಳಾರಿ ಗಣರಾಜ್ಯ&quot; ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬಾಹ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಥವಾ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.indianexpress.com/news/in-the-republic-of-bellary-a-ministers/825181/|title=In the 'Republic of Bellary', a minister's 'muscle power'|date=1 August 2011|work=The Indian Express}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/states/karnataka/article2302226.ece|title=Report details Reddys' rule over 'Republic of Bellary'|date=28 July 2011|work=The Hindu|location=Chennai, India}}&lt;/ref&gt;

=== ಲಂಚಕೋರತನ ===
ಓಬಳಾಪುರಂ ಮೈನಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ರೆಡ್ಡಿಯವರ ಜಾಮೀನು ಪಡೆಯಲು ರೆಡ್ಡಿಯವರ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು (ಜಿ. ಸೋಮಶೇಖರ್ ರೆಡ್ಡಿ, ಎಚ್. ಸುರೇಶ್ ಬಾಬು) [[ಹೈದರಾಬಾದ್]] ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾದ ಟಿ. ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ ರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಲಂಚ ನೀಡಿದ್ದಾರೆಂಬ ಆರೋಪದ ಬಗ್ಗೆ ಸಿಬಿಐ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಸಿಬಿಐನ ಹೆಚ್ಚಿನ ತನಿಖೆಗಳು ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಟಿ.ವಿ. ಚಲಪತಿ ರಾವ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರರನ್ನು &quot;ನಗದುಗಾಗಿ ಜಾಮೀನು&quot; ಹಗರಣದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಸಿದವು.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.deccanherald.com/content/254293/cbi-intensifies-probe-reddy-bail.html|title=CBI intensifies probe into Reddy bail scandal|work=The Deccan Herald|date=3 June 2012}}&lt;/ref&gt; ಐಟಿ ಇಲಾಖೆಯು ನೋಟಿಸ್‌ಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿತು, ರೆಡ್ಡಿ ಇಲಾಖೆಗೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು, ಆದರೆ ಈ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಸಿಐಟಿ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದವು. ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯ ಐಟಿಎಟಿ ಮುಂದೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದರು, ಮಾನ್ಯ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯು ಐಟಿ ಇಲಾಖೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿಲುವನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇವರ ಪರವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/states/andhra-pradesh/article3540297.ece|title=Larger design in cash-for-bail scam?|date=18 June 2012|work=The Hindu|location=Chennai, India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/article3540225.ece|title=How mining mafia established a &quot;Republic of Fear&quot; in Bellary|last=Mondal|first=Sudipto|date=18 June 2012|work=The Hindu|location=Chennai, India}}&lt;/ref&gt; 132456821541

=== ಮಗಳ ವಿವಾಹ ===
[[ಬೆಂಗಳೂರು ಅರಮನೆ|ಬೆಂಗಳೂರು ಅರಮನೆ ಮೈದಾನ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಗಳು ಬ್ರಹ್ಮಿಣಿಯ ಅದ್ದೂರಿ ವಿವಾಹದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ರೆಡ್ಡಿಯವರು ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಮಗಳ ಮದುವೆಗೆ 500 ಕೋಟಿ ($71 ಮಿಲಿಯನ್) ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮಿಣಿಯು [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]], [[ಟಾಂಜಾನಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳನ್ನು, [[ಟರ್ಕಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಮಾರ್ಬಲ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದ 23 ವರ್ಷದ ಎಂಬಿಎ ಪದವೀಧರನನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-37996554|title=Images of India's huge and controversial wedding|work=BBC News|date=16 November 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/2016/11/16/janardhana-reddy-lavish-wedding-for-indian-politicians-daughter/|title=Lavish wedding for Indian politician's daughter causes uproar|newspaper=The Telegraph|date=16 November 2016|last1=Molloy|first1=Mark}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ndtv.com/photos/news/in-pics-the-big-fat-reddy-wedding-in-bengaluru-23291|title=In Pics: The Big Fat Reddy Wedding in Bengaluru, Photo Gallery}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/bangalore/lavish-setting-for-reddys-daughters-wedding/article9346607.ece|title=Lavish setting for Reddy's daughter's wedding|last=Deepika|first=K. c|date=15 November 2016|work=The Hindu}}&lt;/ref&gt;

== ಬಂಧನ, ಶಿಕ್ಷೆ ==
ರೆಡ್ಡಿಯವರನ್ನು 5 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2011 ರಂದು [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ದಳ|ಸಿಬಿಐ]] ಬಂಧಿಸಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.thehindu.com/news/national/article2426436.ece?homepage=true | location=Chennai, India | work=The Hindu | first=Our | last=Bureaus | title=In pre-dawn swoop, CBI arrests Janardhan Reddy, kin in Bellary}}&lt;/ref&gt; ಕರ್ನಾಟಕದ [[ಬಳ್ಳಾರಿ]], ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ [[ಅನಂತಪುರ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ|ಅನಂತಪುರ]]ದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿನ ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ಆರೋಪ ಇವರ ಮೇಲಿದೆ. ಈ ತನಿಖೆಯು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ [[ಕೆ. ರೋಶಯ್ಯ]] ಅವರು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ, ಸಿಬಿಐಗೆ ಮಾಡಿದ ಶಿಫಾರಸಿನ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಸಂತೋಷ್ ಹೆಗ್ಡೆ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite web| url=http://www.mid-day.com/news/2011/sep/050911-cbi-arrests-janardhana-reddy.htm|title=Karnataka mining baron Janardhana Reddy arrested |publisher=Mid Day}}&lt;/ref&gt; ಒಮ್ಮೆ ಸಿಬಿಐ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ವಕೀಲರ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಆಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಇವರನ್ನು ಇವರ ಭಾವ ಬಿ. ವಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ರೆಡ್ಡಿಯವರ ಜೊತೆಗೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ [[ಚಂಚಲಗೂಡ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರಾಗೃಹ]]ಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.thehindu.com/news/states/karnataka/article2425782.ece|title=CBI arrests Janardhana Reddy, Srinivas Reddy |work=The Hindu| location=Chennai, India|date=5 September 2011}}&lt;/ref&gt; ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ತನಿಖೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಿಬಿಐ ಹಿರಿಯ [[ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ಸೇವೆ|ಐಎಎಸ್]], [[ಭಾರತೀಯ ಕಂದಾಯ ಸೇವೆ|ಐಆರ್‌ಎಸ್]] ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಂಧಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/article2713127.ece|title= Rajagopal has role in 'benami' mining: CBI|work=The Hindu| location=Chennai, India|date=14 December 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/article2678413.ece|title= Srilakshmi sent to Chanchalguda jail|work=The Hindu| location=Chennai, India|date=2 December 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.thehindu.com/todays-paper/article2654668.ece|title= Rajagopal, Sri Lakshmi accused of fraud|work=The Hindu| location=Chennai, India|date=24 November 2011}}&lt;/ref&gt; 4 ಆಗಸ್ಟ್ 2012 ರಂದು, ಸಿಬಿಐ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತರಾದ ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ, ಇತರ ನಾಲ್ವರ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಬಂಧನವನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 7 ರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news| url= http://www.thehindu.com/news/states/karnataka/article3727096.ece|title= Janardhana Reddy's judicial custody extended to Sept. 7| date= 4 August 2012 | location=Chennai, India| work=The Hindu}}&lt;/ref&gt; 21 ಜನವರಿ 2015 ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಇವರಿಗೆ ಜಾಮೀನು ನೀಡಿತು. 24 ಮೇ 2021 ರಂದು ಬಳ್ಳಾರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿಯವರ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news| url= https://hospet.online/sc-agrees-to-hear-janardhana-reddys-appeal-to-visit-ballari/|title= The Supreme court agreed to hear Janardhana Reddy's appeal| date= 24 May 2012 | location=Ballari, India| work=Hospet.online}}&lt;/ref&gt;

ಓಬಳಾಪುರಂ ಮೈನಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ (ಒಎಂಸಿ) ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ 6 ಮೇ 2025 ರಂದು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ಸಿಬಿಐ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಗಾಳಿ ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ, ಇತರ ಮೂವರನ್ನು ದೋಷಿಗಳೆಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. ಸುದೀರ್ಘ 13 ವರ್ಷಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯ ನಂತರ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅವರಿಗೆ ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿತು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ 10,000 ರೂಪಾಯಿ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಿತು.&lt;ref name=&quot;Ex-Karnataka minister Gali Janardhan Reddy sentenced to 7 years' imprisonment in Obulapuram mining case&quot;&gt;{{cite news |title=Ex-Karnataka minister Gali Janardhan Reddy sentenced to 7 years' imprisonment in Obulapuram mining case {{!}} Today News |url=https://www.livemint.com/news/exkarnataka-minister-gali-janardhan-reddy-sentenced-to-7-years-imprisonment-in-obulapuram-mining-case-11746529502027.html |access-date=6 May 2025 |work= |publisher=Mint |date=6 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506174416/https://www.livemint.com/news/exkarnataka-minister-gali-janardhan-reddy-sentenced-to-7-years-imprisonment-in-obulapuram-mining-case-11746529502027.html |archive-date=6 May 2025 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Illegal Mining Verdict: Gali Janardhan Reddy Gets 7 Years in OMC Case&quot;&gt;{{cite news |title=Illegal Mining Verdict: Gali Janardhan Reddy Gets 7 Years in OMC Case |url=https://www.deccanherald.com/india/former-karnataka-minister-gali-janardhan-reddy-found-guilty-in-omc-illegal-mining-case-3527000 |access-date=6 May 2025 |publisher=Deccan Herald |date=6 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506174554/https://www.deccanherald.com/india/former-karnataka-minister-gali-janardhan-reddy-found-guilty-in-omc-illegal-mining-case-3527000 |archive-date=6 May 2025 |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;CBI special court sentences Gali Janardhan Reddy, three others to seven-year jail term in illegal mining case&quot;&gt;{{cite news |last1= |first1= |title=CBI special court sentences Gali Janardhan Reddy, three others to seven-year jail term in illegal mining case |url=https://www.thehindu.com/news/national/cbi-special-court-sentences-gali-janardhan-reddy-three-others-to-seven-year-jail-term-in-illegal-mining-case/article69545714.ece |access-date=7 May 2025 |publisher=The Hindu |date=6 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250507112027/https://www.thehindu.com/news/national/cbi-special-court-sentences-gali-janardhan-reddy-three-others-to-seven-year-jail-term-in-illegal-mining-case/article69545714.ece |archive-date=7 May 2025 |language=en-IN}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ | ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ ಅಪರಾಧಿ; 7 ವರ್ಷ ಜೈಲು: CBI ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ |url=https://www.prajavani.net/news/karnataka-news/illegal-mining-case-gali-janardhan-reddy-cbi-verdict-3275634 |website=Prajavani |language=kn |date=6 May 2025}}&lt;/ref&gt;

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{Reflist|colwidth=30em}}

== ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ==
*[http://kla.kar.nic.in/mlc%27list/Sri%20Janardhana%20Reddy.htm ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿ. ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿ]
*[https://www.nytimes.com/slideshow/2010/08/04/world/asia/20100805-INDIA-MINE-6.html ಎನ್‌ವೈಟಿ ಸ್ಲೈಡ್‌ಶೋನಲ್ಲಿ ಜನಾರ್ದನ ರೆಡ್ಡಿಯವರ ಭಾವಚಿತ್ರ]

{{DEFAULTSORT:ರೆಡ್ಡಿ, ಜಿ. ಜನಾರ್ದನ}}
[[ವರ್ಗ:ಬದುಕಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ತೆಲುಗು ಜನರು]]
[[ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು]]</text>
      <sha1>ftqy3ke6v1g74fdp9g329p7jwvxblrw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:FluteWarrior</title>
    <ns>3</ns>
    <id>179141</id>
    <revision>
      <id>1373598</id>
      <timestamp>2026-05-17T12:49:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ</username>
        <id>44987</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ</comment>
      <origin>1373598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="366" sha1="jfuusp2miimgu7tsydc5cj2lwc7t8je" xml:space="preserve">{{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=FluteWarrior}}

-- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೧೯, ೧೭ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST)</text>
      <sha1>jfuusp2miimgu7tsydc5cj2lwc7t8je</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1373617</id>
      <parentid>1373598</parentid>
      <timestamp>2026-05-17T14:08:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FluteWarrior</username>
        <id>99457</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ</comment>
      <origin>1373617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="664" sha1="ebl6hpjyb3wkbtrn028l16woqn3o74y" xml:space="preserve">{{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=FluteWarrior}}

-- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೧೯, ೧೭ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST)

:ನಮಸ್ಕಾರ.
:ಇಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಹೇಗೆ? [[ಸದಸ್ಯ:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:FluteWarrior|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೩೮, ೧೭ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST)</text>
      <sha1>ebl6hpjyb3wkbtrn028l16woqn3o74y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಸದಸ್ಯ:FluteWarrior</title>
    <ns>2</ns>
    <id>179142</id>
    <revision>
      <id>1373602</id>
      <timestamp>2026-05-17T13:06:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FluteWarrior</username>
        <id>99457</id>
      </contributor>
      <comment>ಹೊಸ ಪುಟ: ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ</comment>
      <origin>1373602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46" sha1="2iv85alpu13bmdmqsdgv88mgaojvxyc" xml:space="preserve">ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ</text>
      <sha1>2iv85alpu13bmdmqsdgv88mgaojvxyc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಜಸ್ಟಿನ್ ಬೀಬರ್</title>
    <ns>1</ns>
    <id>179143</id>
    <revision>
      <id>1373620</id>
      <timestamp>2026-05-17T14:17:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FluteWarrior</username>
        <id>99457</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಜಸ್ಟಿನ್ ಬೈಬರ್ ಹುಟ್ಟಿದ ವರ್ಷ */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ</comment>
      <origin>1373620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="349" sha1="3vt3e1rhlmeveauy014xwgdxfk48qdo" xml:space="preserve">== ಜಸ್ಟಿನ್ ಬೈಬರ್ ಹುಟ್ಟಿದ ವರ್ಷ ==

ಜಸ್ಟಿನ್ ಬೈಬರ್ ಹುಟ್ಟಿದ ವರ್ಷ 1904 ಅಲ್ಲ, 1994.[[ಸದಸ್ಯ:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:FluteWarrior|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೪೭, ೧೭ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST)</text>
      <sha1>3vt3e1rhlmeveauy014xwgdxfk48qdo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Lokesh thuruganahalli</title>
    <ns>3</ns>
    <id>179144</id>
    <revision>
      <id>1373625</id>
      <timestamp>2026-05-17T15:18:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ</username>
        <id>44987</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ</comment>
      <origin>1373625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="375" sha1="jwxn3kdqrnq9xhw9ym462i2hnte6ypz" xml:space="preserve">{{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Lokesh thuruganahalli}}

-- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೪೮, ೧೭ ಮೇ ೨೦೨೬ (IST)</text>
      <sha1>jwxn3kdqrnq9xhw9ym462i2hnte6ypz</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>